IPvE-FO Weerdsingel Oostzijde.pdf

In bijlage A en B is achtergrondinformatie over deze verdiepingsslag opgenomen. Bijlage A beschrijft het verloop van de verdiepingsslag. Aan de bewonersdelegatie is aangeboden om een schriftelijke reactie toe te voegen aan het IPvE. Deze is toegevoegd als bijlage B.

7.2.2 Afstemming met overige belanghebbenden

Gedurende het ontwerpproces heeft afstemming plaatsgevonden met externe stakeholders zoals de Fietserbond en de nood- en hulpdiensten. Zoals gebruikelijk is het ontwerp behandeld in de ‘commissie BInG’, waarin alle relevante disciplines binnen de overheid vertegenwoordigd zijn. Na vrijgave door het college van burgemeester en wethouders, geven we alle belanghebbenden (bewoners, bedrijven en instanties) de mogelijkheid om te reageren op het IPvE/FO voor de Weerdsingel Oostzijde. Deze reacties bundelen we in een zogeheten reactienota, die we voorleggen aan het gemeentebestuur.

7.3 Planning

Na vaststelling van het Integraal Programma van Eisen doorlopen we de vervolgstappen van het Utrechts Plan Proces zoals beschreven in hoofdstuk 1.5. Na vaststelling van het IPvE/FO werken we het plan in 2023 uit naar een Voorlopig en Definitief ontwerp. Aanbesteding en start uitvoering staan gepland voor 2024.

43 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

BIJLAGEN Bijlage A: Uitkomsten ‘verdiepingsslag’ bewoners Weerdsingel Oostzijde In het voorjaar van 2021 heeft de gemeente vijf bijeenkomsten georganiseerd met de een vertegenwoordiging van bewoners van de Weerdsingel Oostzijde. Deze zogenoemde verdiepingsslag vloeide voort uit een afspraak tussen de wethouder mobiliteit en enkele bewoners (januari 2021). Het doel van de verdiepingsslag was om ons als gemeente en afvaardiging van bewoners gezamenlijk te verdiepen in het vraagstuk, en te verkennen of we gezamenlijk een voorstel kunnen doen voor herinrichting van de Weerdsingel Oostzijde binnen de kaders van het beleid (voor fiets, voetganger, groen, openbare ruimte). De bijeenkomsten vonden plaats met een onafhankelijk gespreksleider en deels in aanwezigheid van extern deskundigen. De eerste gesprekken vonden plaats in de maanden maart tot en met juni 2021. In juli en augustus kwamen varianten op tafel, waaronder een bewonersvariant het. Na een nieuwe ronde gesprekken wilde de gemeente eind 2021 de verdiepingsslag afronden en teruggaan naar het opstellen en openbaar maken van een concept-IPvE. De bewonersafvaardiging voelde zich daardoor overvallen en vond dat niet aan de opdracht voor een gezamenlijk ontwerp was voldaan. In een gesprek met de wethouder (febr 2022) zijn afspraken gemaakt over afronding van de verdiepingsslag. Aansluitend is het conceptIPvE opgesteld.

Van de bijeenkomsten zijn verslagen gemaakt die gedeeld zijn met de aanwezigen. Tussen de verschillende sessies van de verdiepingsslag en van de afrondende bijeenkomsten, is huiswerk toebedeeld aan actiehouders die daar in de eerstvolgende bijeenkomst een terugkoppeling op gaven. De agenda werd voorafgaand aan ieder overleg in concept gedeeld, zodat iedereen kon reageren en aanvullen. Dit geldt ook voor de verslaglegging.

Hieronder wordt het precieze verloop van de verdiepingsslag beschreven aan de hand van de bijeenkomsten. Deelnemers aan de bijeenkomsten hebben relevante documenten ontvangen, waaronder Mobiliteitsplan 2040, Actieplan Fiets, Handboek Openbare Ruimte. Ook de rapportage Keypoint analyse Vredenburgroute en Singel Noord is gedeeld. Eerste bijeenkomst; 21 maart 2021 In de eerste bijeenkomst hebben we ieders terugblik gedeeld op het proces tot dan toe. We hebben de wederzijdse verwachtingen en teleurstellingen gedeeld. We hebben spelregels voor de verdiepingsslag afgesproken en de speelruimte binnen beleidskaders verkend. We hebben afspraken gemaakt over het formuleren van de opgave voor de verdiepingsslag. Tweede bijeenkomst; 6 april 2021 In deze bijeenkomst gingen we in op de stedelijke opgave, de stedelijke ambities voor 10-minuten-stad, de betekenis van de singel historisch en qua groen, de groenopgave en de fietsopgave. We bespraken de urgentie van de groei, de waarde van het fietsnetwerk en de samenhang tussen verschillende fietsroutes Ook gaf de bewonersafvaardiging mondeling een toelichting bij hun ideeën en wensen. Deze ideeën zijn schriftelijk gedeeld met de gemeentelijke deelnemers, zodat die daar een reflectie op konden geven.

Gezien de vele inhoudelijke zaken die aan de orde kwamen, hebben de bewonersafvaardiging en de gemeentelijke deelnemers afgesproken om nog een derde sessie te beleggen.

44 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Derde bijeenkomst; 20 april 2021 In deze bijeenkomst hebben we de thema’s die voor de bewonersafvaardiging van belang zijn in de opgave voor de Weerdsingel besproken. Deze thema’s waren: multifunctioneel gebruik, verkeersveiligheid, inpassing in de omgeving, klimaatbestendigheid en verkeersdrukte. Bij de bespreking werd duidelijk dat bewoners en gemeente anders dachten over de realisatie van extra groen aan de waterzijde en over het voornemen om een wandelpad aan de singelzijde te realiseren. Bewoners gaven de voorkeur aan instandhouding van de huidige situatie. Gemeente heeft het ‘huiswerk’ van vorige keer in een memo gevat en tevoren toegestuurd. Bewoners gaven aan geschrokken te zijn van dat memo. Gemeente lichtte dit in de bijeenkomst mondeling toe. Aan de orde komen: beschermd stadsgezicht, Kadernota kwaliteit Openbare Ruimte, fietsnetwerk 2040 en inrichtingsprofielen fietsroutes. De mondelinge toelichting verduidelijkte de zaken. We constateerden dat er veel overeenkomsten zijn tussen het memo van de bewoners en het gemeentebeleid. Er ligt een basis waarop we het met elkaar eens kunnen worden. Tegelijkertijd constateren we dat het rode asfalt een discussiepunt is. We hebben afgesproken om gezamenlijk een voorstel te doen voor een opdrachtformulering en dat de gemeente een voorzet maakt voorvarianten voor profielen.

Vierde bijeenkomst; 15 juni 2021 In deze bijeenkomst was de bewonersafvaardiging (van vier) uitgebreid met twee omwonenden. Ook waren twee onafhankelijke experts aanwezig. Centraal op de agenda stonden de criteria voor de herinrichting en de varianten die door de gemeente waren uitgewerkt op basis van afspraken uit de derde bijeenkomst.

De gemeente presenteert meerdere opties voor wegprofielen (indeling van de weg) waarop bewonersdelegatie en externe experts reageren. De bewonersdelegatie had andere verwachtingen bij de gepresenteerde varianten. In het resterende deel van de bijeenkomst is daarover van gedachten gewisseld. De sessie eindigt met de constatering dat het gesprek nog niet afgerond is. Bewoners zien weinig ontwerpruimte en spreken de hoop uit voor een rustige, groene straat. Vijfde bijeenkomst, 7 juli 2021 Vanaf nu zonder extern voorzitter. Wisseling in de bewonersdelegatie. Gemeente licht aan bewoners de varianten voor het wegprofiel nader toe, we bespreken de waardering en starten met het scoren van de criteria. Gemeente geeft aan dat niet alle criteria even zwaar wegen. We spreken een werkwijze af. Zesde bijeenkomst, 19 augustus 2021 De bewonersafvaardiging heeft een eigen inrichtingsvoorstel ontwikkeld en licht die toe in een presentatie. Deze variant gaat uit van een slinger in de rechte delen van de weg (meanderen) en het laten vervallen van (vrijwel alle) parkeerplaatsen aan de Weerdsingel, om daarmee substantieel ruimte te maken voor verblijf en meer groen. September 2021 Gemeente heeft de variant van bewoners intern besproken en beoordeeld. Deze variant verschuift de discussie over de inrichting naar een discussie over parkeren (opheffen van alle parkeerplaatsen).

Verminderen van parkeren is voor gemeente op deze locatie op dit moment geen doelstelling. Het verminderen van parkeren staat voor de gemeente los van de inrichting en de discussie over asfalt versus klinkers. Vanwege deze verschuiving in scope en het niet oplossen van de vraag over de verharding, beoordeelt de gemeente deze variant als (nu) niet haalbaar.

45 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Bijeenkomst; 25 november 2021 Gemeente reflecteert op het proces en de resultaten tot nu toe. Het is goed om het vraagstuk te verbreden van ‘fietsproject’ naar ‘ruimtelijke inrichtingsvraag’. Ook willen we op basis van de gesprekken meer dan voorheen aandacht besteden aan de singelstructuur en groen. De gevoerde gesprekken geven ook inzicht in het functioneren van de interne organisatie. Voor gemeente leidt het overzicht van varianten en profielen tot een voorkeur. Gemeente realiseert zich dat deze voorkeur niet door de bewoners gedeeld wordt, vanwege de voorkeur voor rood asfalt op een gedeelte van de weg. Gemeente wil de voorkeur graag verder uitwerken in een IPvE om zo meer mensen kennis te laten nemen en te laten reageren. De bewoners betreuren het dat we niet tot een gezamenlijk gedragen variant kunnen komen. In december bevestigen de bewoners per mail dat ze teleurgesteld zijn dat we de recente stappen niet in gezamenlijk hebben gezet. Gemeente geeft aan dat de wensen voor de uitwerking te sterk verschillen, dat er geen gezamenlijke variant mogelijk lijkt, en dat het tijd is om na alle verdieping en uitwerking de breedte op te zoeken. Op 11 februari 2022 stuurt een advocaat namens de bewoners een brief aan de gemeente met daarin het verzoek om de afspraken na te komen en de verdiepingsslag af te ronden zoals begin 2021 afgesproken.

Op 15 februari 2022 volgde een gesprek van de bewonersafvaardiging met de wethouder Mobiliteit. In dat gesprek heeft de wethouder voorgesteld om de verdiepingsslag af te ronden in maximaal twee gesprekken waarin de gemeentelijke voorkeur en de door bewoners ingebrachte variant naast elkaar worden beoordeeld. Daarbij wordt externe expertise ingeschakeld. Ook spreekt de wethouder nogmaals bereidheid uit om, binnen de gemeentelijke kaders, open te zoeken

naar een passend voorstel. Ook geeft de wethouder aan het gemeentelijk proces rond het IPvE en vrijgeven voor reacties pas te vervolgen na de afgesproken gesprekken. Op 25 februari 2022 ontvangt de gemeente van de advocaat van de bewonersafvaardiging een brief waarin wordt aangegeven dat bewoners ondanks de afspraken met de wethouder geen vertrouwen hebben in een open en constructief overleg over invulling van de afronding. In een hierop volgend ambtelijk gesprek bevestigt de directeur Mobiliteit aan de bewoners de bereidheid om open te kijken, binnen de beleidsmatige kaders. Bijeenkomst 8 juni 2022 (eerste van twee afrondende bijeenkomsten) De bewonersdelegatie licht haar schetsontwerp voor de herinrichting toe. Ten opzichte van het voorstel van augustus 2021 is hierin het parkeren op straat weer teruggebracht naar de huidige situatie. Het voorstel betreft een licht slingerend profiel voor de weg en enkele snelheidremmende maatregelen. De breedte van de weg is gelijk aan die van het ontwerp van de gemeente, namelijk 4,8 meter. Gemeentelijk vertegenwoordigers en een extern verkeerskundige hebben gereageerd op het aangepaste bewonersvoorstel. De bewonersdelegatie verzocht de projectmanager om alsnog in te zetten op de zoektocht naar een gezamenlijk gedragen variant. De projectmanager legt dit aan de wethouder Mobiliteit voor.

46 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Bijeenkomst 30 juni 2022 (tweede van twee afrondende bijeenkomsten) Doel van het laatste gesprek is om een zo helder mogelijk beeld te krijgen van de thema’s waarop bewoners en gemeente het wel en niet eens zijn in de beoordeling van beide varianten. Ze betrekken daarbij de deskundigheid van de extern verkeerskundig adviseur. Verlengen van de gesprekken heeft weinig meerwaarde, omdat ze naar verwachting niet leiden tot nieuwe inzichten noch op perspectief op een gezamenlijk gedragen variant. De toepassing van materiaal op de fietspaden (rood asfalt of klinkers) is het grootste meningsverschil. In het overleg is de breedte van het trottoir in relatie tot creëren van extra ruimte voor wandelen langs de singel en voor extra groen inhoudelijk besproken. Ook is wederom aandacht besteed aan aspecten van verkeersveiligheid in het IPvE/FO en de variant van de bewonersdelegatie, en dan met name de haalbaarheid van snelheidsremmende maatregelen. Als het gaat om de vier doelstellingen uit de verdiepingsslag zitten gemeente en bewoners op één lijn. Deze doelstellingen zijn: het versterken/vergroten van de groenstructuur, vergroten van de verblijfskwaliteit en ruimte voor de voetganger, verbeteren van ruimte voor de fiets en klimaatbestendig(er) maken van de openbare ruimte.

Ook als het gaat om de projectdoelstellingen zoals die zijn geformuleerd in dit IPvE/FO zitten bewoners en gemeente op dezelfde lijn. Als het gaat om de uitwerking van deze doelstellingen zijn er verschillen van inzicht (zie bijlage C).

Met het oog op de afronding van het IPvE/FO heeft de projectmanager aan de bewonersafvaardiging toegelicht hoe het vervolgtraject eruitziet en wat de mogelijkheden zijn voor de bewoners als het gaat om reacties. Ook is toegezegd dat de bewonersafvaardiging op de hoogte wordt gesteld als de consultatiefase van start gaat (datum vrijgave door college van B&W). Bij vrijgave voor consultatie van dit IPvE/FO bestaat de mogelijkheid voor de bewonersafvaardiging om hun mening over het plan kenbaar te maken. De projectorganisatie biedt de bewonersafvaardiging tenslotte aan om hun reactie op het IPvE/FO als bijlage op te nemen in het IPvE-document. De bewonersafvaardiging maakt gebruik van dit aanbod. Hun reactie is opgenomen als bijlage B in het concept-IPvE.

47 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Bijlage B: Reactie Bewonersdelegatie IPvE Weerdsingel Oostzijde (ter bespreking B&W op 30-8-2022)

Aanleiding reactie Nadat we als bewoners 2 ½ jaar geïnvesteerd hebben in participatie voor de herinrichting van de Weerdsingel Oostzijde, ligt er nu bij u een concept Integraal Plan van Eisen voor. In het participatietraject is afgesproken dat de bewonersreactie daarvan onderdeel zou uitmaken. De gemeente heeft het ons erg lastig gemaakt te reageren, omdat het uiteindelijke plan niet met ons is gedeeld. Toch willen we reageren. Op basis van de informatie die wel met ons is gedeeld. ONS VERZOEK: Wij verzoeken het College: • Dit IPvE niet vrij te geven voor consultatie. • Om echt open deze variant en de door de bewoners ingebrachte varianten zo objectief mogelijk en integraal te beoordelen op basis van de gezamenlijk overeengekomen criteria. De gemeente heeft nu eenzijdig deze afgesproken stap geschrapt. • Daarbij dus ook de ‘Groene Zochervariant’ (zie verderop) van de bewoners en andere opties objectief en integraal uit te werken. Kortom: stoppen met schijnparticipatie en samen open vanuit bredere doelen en doelgroepen naar de mogelijke inrichtingsvarianten te kijken en niet enkel vanuit het middel (asfalt) voor de snelle fiets of starre uitrol van een singelconcept.

Indien het College besluit alleen de IPvE-variant voor te leggen voor formele inspraak, dan worden - objectieve weging van - andere opties die beter aansluiten bij gemeentelijke doelstellingen bij voorbaat uitgesloten. Dan besluit zij in dit traject geen ruimte te zien voor burgerparticipatie en objectieve integrale weging conform het eigen beleid.

Onze inhoudelijke bezwaren samengevat De Weersingel OZ, waar sprake is van eenrichtingsverkeer voor auto’s, verandert met de voorgestelde herinrichting van een lommerrijke klinkerstraat in een geasfalteerde snelheidsbaan voor snelle fietsers (en auto’s). Net zoals nu al in de naastgelegen Koekoekstraat tot 70 km/uur wordt gemeten, deze staat prominent op de “VOC-lijst”, met de meest gevaarlijke plekken in Utrecht. De veiligheid verslechtert en trottoirs worden flink versmald. Op basis van een presentatie van het plan door de gemeente concluderen wij dat: 1. De geasfalteerde Weerdsingel OZ het domein wordt van de snelle fietser en harder rijdende auto’s; de rijbaan voor auto’s veranderde bij de oostelijke heringerichte singels van asfalt naar klinkers, bij de Weerdsingel OZ gaat dat in dit IPvE andersom. 2. Er geen (snelheidsremmende) maatregelen overblijven die de langzame fietser en voetgangers beschermen. 3. De voetgangers veel minder ruimte op het trottoir krijgen door flinke versmalling daarvan. Aan de oorspronkelijke gemeentelijke hoofddoelstelling “Meer ruimte voor de voetganger” voldoet dit IPvE niet; het wandelpad aan de waterzijde heeft na intensief gebruik in de Coronatijd al de breedte die het IPvE beoogt. Zo resteert alleen versmalling. 4.

Op de Weerdsingel OZ een overgang is naar Poortgebied en Binnenstad, bij die overgang zal de inrichting van de straat volgens de uitgangspunten in de Kadernota’s een inrichting van “Allure” behouden. De gepropageerde uniformiteit raakt dus sowieso zoek. 5. De problemen door wateroverlast die de woningen in de jaren 80 ondervonden toen dit deel ook geasfalteerd was zullen waarschijnlijk weer gaan optreden. 6. Milieu-eisen bij de herinrichting nauwelijks een rol spelen; de veel groenere variant die de bewoners voorstelden is, na ambtelijk goed te zijn ontvangen, ‘binnenskamers afgeserveerd’. De hittestress zal groter zijn dan bij toepassing van (fietsvriendelijke) klinkers.

48 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

7. De gemeente de milieu- en klimaateffecten van toepassing van asfalt geheel niet meeweegt; er zijn hiernaar geheel geen onderzoeken gedaan door haar, zo vernamen wij van raadsleden. 8. De gemeente beoogt hier een snelle fietsroute via de Noord te realiseren. Maar die kan vanaf de Hopakker en bij de sluis niet (en op asfalt) verder. En er ligt een beter alternatief voor de snelle fietser vlakbij, de al beoogde Adelaarstraat. Waarom niet werken met twee sporen naast elkaar met een passende inrichting? Dit soort gesprekken heeft in het participatietraject niet plaatsgevonden. De wethouder gaf hiervoor geen ruimte. De kwaliteit van de inrichting van de Weerdsingel Oostzijde gaat met dit plan dus achteruit, qua ver-keersveiligheid én ambiance. Waarom niet op sommige punten luisteren naar je burgers? Gelijkwaardige maatregelen die zij voorstellen omarmen en zo inderdaad ‘samen de stad mooier maken’! Vertrouwensdeuken tijdens het traject, burgerparticipatie faalt In november 2019 informeerde de gemeente op een bewonersavond over haar plannen voor herinrichting van de Weerdsingel OZ. Bewoners werd gevraagd mee te denken. Hierna is een lang traject ontstaan van 2 ½ jaar waar de gemeente stuurde op een gewenste uitkomst, kaders tussentijds bijstelde en ‘hard maakte’ en zich buitengewoon terughoudend heeft opgesteld informatie en plannen te delen met bewoners.

Het proces van burgerparticipatie heeft hierdoor vanuit de basis gefaald. Vanaf het begin heeft de gemeente geschermd open te staan voor inbreng, als herinrichting er maar voor zorgt dat gedeelde (!) doelstellingen voor fiets, voetganger en groen worden gehaald. Hier is echter nooit sprake van geweest, omdat de gemeente enkel voortzetting van het profiel van de Tolsteeg– en Wittevrouwen singel voor ogen had en deze als harde kaders ging hanteren. De bewoners hebben veel input gegeven, er ontstond nauwelijks tot geen dialoog. De gemeente hield haar kaarten voor de borst. Ook over een door bewoners uitgewerkte, radicale, groene variant. Concrete vertrouwensdeuken ontstonden onder andere door: • Niet nakomen procesafspraken door de gemeente (zoals gezamenlijke weging van varianten op basis van afgestemde criteria), ondanks herhaalde toezeggingen. Interventie door een advocaat was nodig om de gemeente te

bewegen die stappen wel te doorlopen. Daar kwam niets van terecht; de wethouder gaf na 1 gesprek aan niet van haar IPvE te willen afwijken. • Het door de gemeente bij de start in twijfel trekken van de massale steun van een petitie tegen asfalt en tegen een onveilige Weerdsingel. 3.800 handtekeningen geen massale steun? De straat heeft dagelijks 3.700 doorgaande fietsers en nu al een capaciteit voor ruim het dubbele. • De gemeente deelde haar concept plan begin 2021 niet zodat een inhoudelijke dialoog niet op gang kon komen. Medewerkers bleven dogma’s verdedigen. • De gemeente deelt zelfs geen feitelijke informatie over huidige maatvoering Weerdsingel, verkeerstellingen en snelheidsmetingen. • Onware informatie opnemen in het concept IPvE van januari 2022 over het verloop van het participatietraject. Middels een advocaat hebben wij de wethouder er op moeten wijzen dat zij zo het College van B&W én de gemeenteraad verkeerd zou informeren Wij hebben niet kunnen controleren of de informatie nu wel correct is. • Het niet kunnen beoordelen van een uitgewerkt plan van de gemeente; in de ‘verdiepingsfase’, gestart maart 2021, verscheen haar eerste concept pas in november 2021, op 2 sheets met bullets. En de gesprekken werden daarna eenzijdig gestopt. Er zijn woorden gewisseld maar tot de kern van de zaak is het nooit gekomen.

Tenslotte We hopen dat met een nieuwe coalitie er ook ruimte is voor een meer open bestuurscultuur waarbij burgerparticipatie wordt ingevuld zoals bedoeld en beschreven is in het gemeentelijk beleid. Waarbij niet - onder het mom van collegiaal bestuur en coalitie-onderhandelingen -wordt weggekeken, maar dit signaal serieus wordt genomen. Zodat de aandacht niet vooral naar de snelle fietser gaat, en geen dogma’s worden gehanteerd bij de besluitvorming. Met dit IPvE wordt een kans gemist de stad echt mooier en veiliger te maken en alle gebruikers trots te maken.

49 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Bijlage C: Reactie van gemeente op variant bewonersgroep

Beide varianten beoordeeld en vergeleken Tijdens de verdiepingsslag hebben wij onze voorkeursvariant aan de bewonersgroep toegelicht. De bewonersgroep heeft ons haar voorkeur laten zien. Beide varianten werden ondersteund met schetsen. De bewonersgroep heeft een goed doordacht en uitgewerkt voorstel neergelegd. We hebben uitgebreid over beide varianten gesproken en geconstateerd dat er overeenkomsten zijn, en uiteraard ook verschillen. Versmalling De variant van de bewonersgroep gaat uit van dezelfde versmalling als wij, naar een wegprofiel van tussen 4,8 en 5,1 meter. Ook vergelijkbaar tussen beide voorstellen is een verbrede groenstrook met een wandelpad van 0,8 m tot 1 meter breed. Wegprofiel Bewonersgroep: In de bewonersvariant is het wegprofiel een meanderende weg (weg met slingers) in klinkers, met snelheidsremmende maatregelen. Gemeente: De gemeente gaat uit van een recht wegprofiel. Dit omdat voor het effectief laten slingeren van het wegprofiel de afstand op de rechte delen wat ons betreft te kort is. We verwachten dat zowel fietsers als auto’s deze slingers afsnijden, wat de verkeersveiligheid niet ten goede komt. De externe mobiliteitsadviseur onderschrijft deze verwachting. Ook levert het slingeren van de weg kleine reststukken groen die moeilijk te beheren zijn.

Bewonersgroep: De bewonersgroep stelt voor om het wegprofiel asymmetrisch te maken (de fietsstrook aan de ene zijde breder dan aan de andere zijde) om daarmee de auto naar rechts te leiden. En om dit te ondersteunen met een verkeersbord met de oproep ‘rechts rijden’, en met lichtjes in de bochten die helpen om auto’s te bewegen rechts te blijven rijden. Deze positie op de weg zorgt dat auto’s minder hard gaan rijden. Gemeente: Asymmetrie kan volgens ons weliswaar een effect hebben op de snelheid, maar dit effect is klein en andere middelen zijn effectiever (zie verderop in deze bijlage). Verkeersborden om op te roepen tot rechts rijden vinden we geen toegevoegde waarde hebben: rechts rijden is een regel die als algemeen bekend kan worden verondersteld. Extra borden en lichtjes in de weg vinden wij niet effectief. Bovendien willen we borden en andere objecten alleen toepassen als ze noodzakelijk zijn, om zoveel mogelijk een rustig straatbeeld te houden. Asfalt of klinkers Bewonersgroep: Belangrijkste onderdeel van het bewonersvoorstel is de verharding van het wegdek in klinkers in plaats van fietsstroken in rood asfalt. Klinkers passen in de ogen van de bewonersgroep beter bij de uitstraling van de omgeving en toepassing van klinkers leidt volgens hen tot lagere snelheid van auto- en fietsverkeer.

Ook zouden klinkers een positief effect hebben op het verminderen van de hittestress. Gemeente: Wij erkennen dat in zijn algemeenheid klinkers een lagere snelheid van auto- en fietsverkeer betekenen. Daarom combineren we de fietsstroken in asfalt met een klinkerstrook in het midden en met een substantiële versmalling van het wegprofiel (van 6,5 meter naar 4,8 meter). Dat bij elkaar heeft voor het autoverkeer een snelheidsverlagend effect. Ook het laten parkeren van auto’s op niveau van het trottoir heeft, naast andere voordelen, een verlagend effect op de snelheid (visuele versmalling).

50 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

De gemeente vindt het ook belangrijk om hittestress tegen te gaan. Het toevoegen van schaduwwerking is daarvoor het meest effectief. Daarom breiden we het groen uit en planten we nabij de aansluiting met de Noorderbrug extra bomen.

de singel als doorgaande structuur voor fietsers en wandelaars versterken. We geven de kruising zo vorm dat alle afslagbewegingen mogelijk blijven, en dat duidelijk is waar éénrichtingsverkeer voor auto’s geldt.

Belangrijke argumenten voor onze voorkeur voor fietsstroken in rood asfalt zijn: • Het comfort voor fietsers waardoor het effect op spreiden van fietsers over het netwerk en verminderen van de drukte in de binnenstad het grootst is • De herkenbaarheid voor fietsers dat zij hier prioriteit hebben en dat de route doorloopt • Het feit dat voor autoverkeer duidelijk is dat zij de weg moeten delen met fietsers, dat de auto te gast is • Onze ervaringen op andere wegvakken (bv Karel DoormanlaanHuizingalaan, Vaalserberg-Oeral-Hondsrug) waar het aantal fietsers is toegenomen na aanleg van een fietsstraat/-strook in rood asfalt.

Parkeren in havens of op niveau van het trottoir Bewonersgroep: In de bewonersvariant vindt het parkeren net als nu plaats in parkeerhavens naast de rijbaan. Bewoners menen dat parkeren op niveau van het trottoir leidt tot onveilige situaties op het trottoir waarbij een manoeuvrerende auto voetgangers hindert. Parkeren op de stoep leidt ook tot slechter overzicht voor overstekende wandelaars omdat de auto’s iets hoger uitsteken. Gemeente: Ons voorstel is om het parkeren op niveau van het trottoir te plaatsen. Dat doen we op meerdere plekken zoals de Lange Nieuwstraat, langs de Tolsteeg-, Malie- en Wittevrouwensingel. Over het algemeen wordt er door auto’s netter geparkeerd op niveau van het trottoir. Dit zorgt voor minder uitstekende bumpers of banden op de fietsstrook. Dit komt de verkeersveiligheid ten goede. Voordeel van parkeren op niveau van het trottoir is ook dat, als er geen auto geparkeerd staat, de ruimte als verblijfsruimte naast het trottoir kan worden gebruikt. De ruimte hoort dan bij het voetgangersdomein, in plaats van bij het domein voor de auto. In de huidige situatie is de parkeerbezetting zo hoog dat hier slechts incidenteel sprake van zal zijn. In de toekomst zal dit mogelijk verschuiven. Opheffen van parkeerplaatsen in de toekomst is makkelijker als de ruimte als verblijfsruimte beschikbaar is.

Auto’s die op het niveau van het trottoir geparkeerd staan, zorgen ook voor visuele versmalling: de rijbaan voelt smaller. Dat heeft een positief effect op de snelheid van fietsers en autoverkeer.

Rotonde of kruising Bewonersgroep: De bewonersvariant gaat uit van behoud van de rotonde. Op de vijfsprong is dit een goed middel om snelheid van autoverkeer te remmen en auto- en fietsverkeer te geleiden. Zeker met de twee eenrichtingsstraten van de Weerdsingel Oostzijde, die bij de Noorderbrug ‘tegen elkaar in’ aankomen, is een rotonde een veilige inrichting. Gemeente: In onze beleving is de rotonde een verkeerskundig middel uit de tijd dat het autoverkeer centraal stond in het denken. Op de rotonde zijn geen fietsvoorzieningen/fietsstroken. De rotonde is voor de fiets een vertraging in het doorfietsen. Zonder rotonde is de doorgaande route voor fietsers duidelijker. Door het weghalen van de rotonde komt er ruimte vrij en halen we onnodige verharding weg. We kunnen daardoor op deze locatie de ruimte voor groen verdubbelen en

51 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Trottoir versmallen of niet De bewonersgroep: De bewonersgroep hecht aan het behoud van de huidige brede stoepen. Dat is belangrijke voetgangersruimte en daardoor houden voetgangers afstand van de ramen. Gemeente: Wij stellen voor om het trottoir daar waar het kan met 0,5 meter te versmallen. Dat is een invulling van de wens tot verminderen van (onnodige) verharding en toevoegen van groen waar het kan (groen tenzij). Door het versmallen van de overmaat ontstaat ruimte voor meer groen aan de waterzijde. Ook is er dan ruimte voor een wandelpad dat minder dan nu in hoogte op en neer gaat, minder dicht langs de bomen loopt en over de hele lengte van de straat dóórloopt. Daarmee maken we het wandelpad langs het water ook geschikt voor mensen met een kinderwagen of rollator. Bewoners menen dat de ruimte voor voetgangers daarmee vermindert. Dat is voor het trottoir inderdaad in kwantitatieve zin het geval, maar in totaal niet. Er komt immers een beter bruikbaar en doorlopend wandelpad langs het water. De ruimte voor het trottoir blijft nog steeds ruimer dan de richtlijnen voor stoepbreedte (overal rond de 2,50 m, waar de Richtlijn Voetpaden voor Iedereen van Bouw Advies Toegankelijkheid een breedte van tenminste 1,80 meter adviseert). Mogelijke snelheidsremmende maatregelen: Bewonersgroep: De bewonersgroep stelt een aantal snelheidsremmende maatregelen voor.

Daaronder vallen de eerdergenoemde versmalling van de rijbaan, meanderende weg, asymmetrisch profiel, toepassing van klinkers, parkeren op het trottoir en verkeersborden en lichtjes. Gemeente: Het snelheidsremmende effect van meanderen (slingeren) van de weg zoals bewoners voorstellen, wordt door ons en de extern verkeerskundige niet onderschreven. Hij ziet het risico ontstaan dat fietsers de bochten afsnijden, wat leidt tot verhoogde verkeersonveiligheid.

De effectiviteit van borden (‘rechts rijden’), lichtjes in de bochten en asymmetrische inrichting is niet bewezen. Over het niveau van het parkeren en de inzet van asfalt versus klinkers zie hierboven. We zijn het met de bewonersgroep eens dat versmalling van de rijbaan een effectief middel is om snelheid te remmen. Met versmalling maken we voor zowel fiets als auto duidelijk wat hun positie op de weg is. In de volgende fase zullen we beoordelen of we met toevoegen van groen de visuele versmalling kunnen versterken. Parkeren opheffen of laten? Bewonersgroep: In een eerste versie van de bewonersvariant stelde de bewonersgroep voor om vrijwel alle parkeerplaatsen op te heffen en het parkeren naar parkeergarages te verplaatsen. Gemeente: Wij hebben laten weten dat we dat op zich een interessante gedachte vinden, maar (nog) niet passend omdat dan de aandacht verschuift naar een ingewikkeld en tijdrovend proces om afspraken te maken over verplaatsen van parkeren en omzetten van parkeervergunningen. Opheffen van parkeren zou het proces nog verder verlengen. Dat leidt af van de doelstellingen voor fietsen, voetgangers en groen. In de laatste versie van de bewonersvariant is geen sprake meer van opheffen van parkeren.

52 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Bijlage D: Variantenstudie aansluiting Noorderstraat/Koekoekstraat

De ambitie voor de Weerdsingel Oostzijde is om de groenstructuur langs de singel te versterken en de straat herkenbaar en comfortabel te maken als fietsroute. Een herkenbare inrichting als fietsroute draagt bij aan het spreiden van fietsers om de binnenstad en daarmee het zorgen dat de ‘binnenstadsas’ niet (te) druk wordt met fietsverkeer. De inrichting van de aansluiting van Weerdsingel Oostzijde op de Noorderstraat en Koekoekstraat kan daar een belangrijke bijdrage aan leveren. Om tot een passend ontwerp voor de samenkomst van de straten bij de Noorderbrug te komen is een variantenstudie opgesteld. In deze bijlage worden de drie varianten tegen elkaar afgewogen op basis van de projectdoelen. Variant 1: Optimalisatie van rotonde De rotonde wordt heringericht. De grootste aanpassingen vinden plaats aan de aansluitingen op de rotonde. Met een smaller profiel op de Weerdsingel Oostzijde kunnen ook de aansluitingen op de rotonde compacter worden, zodat er minder verkeersruimte en dus verharding nodig is. De aparte fietsstroken bij de rotonde zijn bijvoorbeeld niet meer nodig. De rijbaanbreedte op de Noorderbrug wordt ook versmald, aansluitend op de breedte van de Noorderstraat. De compactere vormgeving van de aansluitingen biedt kansen om meer groen toe te voegen rond de rotonde. De oever van de singel is te smal om een informeel wandelpad door het groen aan te leggen.

53 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Variant 2: Kruising met groenruimte aan gevelzijde De aansluiting ter hoogte van de Noorderbrug wordt vormgegeven als een compacte voorrangskruising. De kruising schuift zo veel mogelijk richting de singel waardoor een groenruimte langs de gevels ontstaat. Op de kruising heeft het verkeer op de Weerdsingel voorrang op zijstraten, zoals de Noorderstraat en Koekoekstraat. De Duifstraat sluit aan op het gedeelte tussen de Weerdsingel en de splitsing Koekoekstraat-Kievitstraat. De rijbaanbreedte op de Noorderbrug wordt versmald. De oever van de singel is te smal om een informeel wandelpad door het groen aan te leggen.

Variant 3: Kruising met groenruimte aan singelzijde De aansluiting ter hoogte van de Noorderbrug wordt vormgegeven als een compacte voorrangskruising. De kruising schuift zoveel mogelijk richting de Koekoekstraat/Kievitstraat waardoor een groenruimte aan de singel bijkomt en het singelpark wordt vergroot. De voorrangssituatie en het fietscomfort is vergelijkbaar met de kruising in bovenstaande variant. De Duifstraat sluit aan op de Weerdsingel Oostzijde. De rijbaanbreedte op de Noorderbrug wordt versmald. De oever van de gracht is breed genoeg om een informeel wandelpad door het groen aan te leggen, aansluitend op het wandelpad ‘links en rechts’.

54 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Afweging voorkeursvariant De rotonde nabij de Noorderbrug dateert uit de jaren ’30. De rotonde is destijds aangelegd om het toenemende autoverkeer uit de zijstraten in goede banen te leiden. Tegenwoordig wordt het principe van een rotonde niet meer toegepast in 30 km/uur-straten. Een rotonde vraagt relatief veel ruimte en voelt daarmee vooral gericht op autoverkeer. We willen de verharde ruimte verkleinen en daarmee de kruising overzichtelijker maken, wat de verkeersveiligheid te goede komt. Wanneer de aansluiting wordt vormgegeven als een compacte voorrangskruising (variant 2 en 3) heeft het verkeer op de Weerdsingel Oostzijde voorrang op o.a. de Noorderstraat en Koekoekstraat. Dit komt tegemoet aan het fietscomfort op de Weerdsingel. De vormgeving van de aansluiting is dan ook gelijk aan andere kruisingen met zijstraten langs de singel. Ten opzichte van een kruising (variant 2 en 3) neemt een rotonde (variant 1) relatief veel verkeersruimte in. Vanwege de wens om de Weerdsingel Oostzijde groener in te richten en het singelpark te vergroten gaat de voorkeur uit naar een kruising die verder van het water af ligt. Een groenruimte die direct aan de singel ligt, zoals in variant 3, is vanzelfsprekend onderdeel van een doorlopend singelpark rondom de binnenstad en kan een wandelpad door het groen herbergen.

Wanneer deze groenruimte wordt toegekend aan de gevelzijde, zoals in variant 2, blijft de oever van de gracht te smal om een wandelpad langs de singel aan te leggen.

Er is gekozen om variant 3 (voorkeur) uit te werken in het Functioneel Ontwerp. Deze compacte kruising is qua vormgeving en daarmee verwachtingspatroon gelijk aan andere kruisingen langs de singel. Dit verhoogt de verkeersveiligheid. Daarnaast past het bij het voorrangsprincipe voor fietsers op de Weerdsingel Oostzijde en draagt het bij aan het versterken van de groenstructuur langs de singel. De kruising zal met het toevoegen van de benodigde verkeersborden, voldoende worden ondersteund.

55 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Bijlage E: Verkeer en parkeren

Autoverkeer De Weerdsingel Oostzijde kent voor autoverkeer éénrichtingsverkeer, in de richting van de rotonde bij de Noorderbrug. Vanaf daar kan autoverkeer ofwel de binnenstad in, ofwel via de Koekoekstraat naar andere wijken en de ring Utrecht. Door de invoering van eenrichtingverkeer op de Wijde Begijnestraat tussen de Voorstraat en de Breedstraat mag autoverkeer vanaf zomer 2020 niet meer van de Voorstraat naar de noordelijke binnenstad rijden. Autoverkeer naar de noordelijke binnenstad heeft de route Wittevrouwensingel-Weerdsingel Oostzijde als alternatief. Het beeld is dat sinds eind 2020 het autoverkeer op de Weerdsingel iets is toegenomen. Er zijn geen recentere tellingen beschikbaar.

Volgens de ‘2%-regeling’ regeling mogen we per parkeerrayon (gebied) maximaal 2% van de parkeerplaatsen weghalen. In het functioneel ontwerp zijn voor de nieuwe situatie zijn 53 parkeerplaatsen gerealiseerd. Parkeerdrukmeting Weerdsingel Oostzijde De parkeerdruk in het projectgebied is hoog. De meest recente parkeerdrukmeting is uit 2016 betreft de gehele Weerdsingel tot de Bemuurde Weerd. Hier zijn in totaal 80 parkeerplaatsen aanwezig. Deze meting geeft onderstaand beeld. Er is geen recentere parkeerdrukmeting is beschikbaar. Meetmoment

Bezetting in aantallen

Autoparkeren

Parkeertelling Weerdsingel Oostzijde tussen Hopakker

Er is in 2020 door de gemeente een parkeertelling uitgevoerd op de Weerdsingel Oostzijde tussen de Hoprakker en Vaaltbrug. In de huidige situatie zijn er 54 parkeerplekken aanwezig in het plangebied, waarvan 3 parkeerplakken zijn bestemd voor deelauto’s (2 plekken daarvan zijn bedoeld voor elektrische deelauto’s). Wegvak

Bezetting in percentage

Gehele Weerdsingel

80

100%

Dinsdag 01.00 tot 05.00 uur

83

104%

Dinsdag 10.00 tot 13.00 uur

68

86%

Woensdag 14.00 tot 17.00 uur

66

84%

Donderdag 18.00 tot 21.00 uur

61

76%

Standaard parkeerplaats

Bestemd voor deelauto’s

Totaal

Vaaltbrug – bocht (henry. 70)

12

2

14

Vrijdag 21.00 tot 24.00 uur

83

104%

Bocht - Noorderbrug

12

1

13

Zaterdag 11.00 tot 14.00 uur

65

82%

Noorderbrug – Bellamystraat

9

9

Zondag 13.00 tot 16.00 uur

67

84%

Bellamystraat - Hopakker

18

18

Totaal

51

3

54

56 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Fietsverkeer In januari en februari 2020 is het fietsverkeer op de Weerdsingel Oostzijde geteld. Wegvak

Fiets totaal

Fiets richting oost

Fiets richting west

Tussen Vaaltbrug en Noorderbrug

2306

1026

1280

Tussen Noorderbrug en Hopakker

3714

1746

1968

Tussen Hopakker en Bemuurde Weerd

940

296

644

Bemuurde Weerd Oostzijde

5285

Fietsparkeren Langs de Weerdsingel-Oostzijde zijn op zeven locaties fietsenrekken op het trottoir aanwezig, in totaal kunnen hierin 77 fietsen worden gestald.

57 - IPvE en Functioneel Ontwerp Weerdsingel-Oostzijde

Bijlage F: Bomeninventarisatie

Door het bomenadviesbureau Terra Nostra is in juni 2020 een bomeninventarisatie uitgevoerd. Er zijn 340 bomen onderzocht op onder andere conditie en toekomstverwachting.

Bezoekadres: Stadsplateau 1, 3533 JE Utrecht Postadres: Postbus 8406, 3503 RK Utrecht Telefoon: 030 - 286 00 00