Integrale voorbereidende vergadering 21 januari 2021.doc

2021 NOTULEN INTEGRALE RAADSCOMMISSIE 21 januari 2021 Integrale raadscommissie, gehouden op donderdag 21 januari 2021 te 10.00 uur. Voorzitter: de heer Zwanenberg. Aanwezig zijn de leden: El Abassi, Assen, Bakker, Bijsterbosch, De Boer, Bos, Van Corler, Van Dalen, Dekker-Abdulaziz, Dekkers, Deldjou Fard, Van Deún, Van Dun, Ferket, Gilissen, Heijne, Işik, Van Heuven, Te Hoonte, Kleinrensink, Koning, De Koning, Koppelaar, Meerding, De Pagter, Podt, Rajkowski, Saiah, Sasbrink, Schers, Schilderman, Schipper, Schreuder, Van Steeg, StreeflandDriesprong, Sturkenboom, Virginia, Vonk, Weistra, Wiegant, Wijmenga, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels. Voorts aanwezig is de fractiemedewerker: Galjaard. Griffier: mevrouw Van Hall. Opening van de integrale raadscommissievergadering. De voorzitter heet de aanwezigen en de mensen die thuis meekijken of meeluisteren van harte welkom. In deze eerste integrale raadscommissievergadering worden alle punten besproken die na bespreking in de commissievergadering zijn doorgeleid voor een afrondend debat in de raad, de zogenaamde B-punten. Vanavond vindt de officiële raadsvergadering plaats. In de integrale raadscommissievergadering kunnen moties en amendementen worden aangekondigd of achter de hand gehouden voor de raadsvergadering van vanavond.

Afhankelijk van de uitkomst van dit debat zal waarschijnlijk een deel van de moties en amendementen daadwerkelijk worden ingediend. Er wordt in de zaal door RTV Utrecht gefilmd. Bericht van verhindering is ingekomen van de heer Sungur. Vaststellen agenda. De agenda wordt zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. Raadsvoorstel Joods rechtsherstel. De heer El Abassi (DENK) merkt op dat de DENK-fractie dit voorstel graag als bespreekpunt wil agenderen voor de raad. Het is verschrikkelijk en onmenselijk wat de Joden in de Tweede Wereldoorlog is aangedaan. Via kleine stappen werd deze groep steeds meer weggezet van het andere deel van de samenleving. Het is een voorbeeld van wat kwaad gedachtegoed kan doen in combinatie met de kracht van herhaling. Volgens de nazi's was alles de schuld van de Joden en niet van de opruiers, de fascisten. Er kwam steeds meer bemoeienis met het onderwijs van de Joden. Het ritueel slachten werd verboden. Er kwam bemoeienis van de overheid over hoe Joden zich wel en niet moesten kleden. Joden waren verplicht een Jodenster te dragen. Ook kan men zich voorstellen hoe erg het was voor de vluchtelingenstroom die in wanhoop aanklopte bij andere landen om daar te worden opgevangen, maar geen gehoor vond.

Men zou denken dat de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog veel leren over de gevolgen van vluchtelingenopvang, discriminatie, uitsluiting en andere vormen van haat. De DENK-fractie wil de PvdA-fractie en de twee Joodse gemeenschappen uit Utrecht complimenteren met het nemen van het initiatief voor het onderzoek dat de basis is van het voorstel dat voorligt. De

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 DENK-fractie is blij dat onderzoek is gedaan naar de vraag of de gemeente Utrecht na afloop van de Tweede Wereldoorlog bij Joodse eigenaren van onroerend goed in de oorlog naheffing van straatbelasting heeft gevorderd en ook of Utrecht tijdens de bezetting onroerend goed heeft aangekocht dat eigendom was van Joodse burgers. De conclusie van het onderzoek is gelukkig dat geen aanwijzingen zijn gevonden dat Utrecht zich hieraan schuldig heeft gemaakt. Met "schuldig" bedoelt de DENK-fractie niet dat in juridische zin regels of wetten zijn overtreden, maar "schuldig" volgens de menselijke maat. Immers, de gemeenten Amsterdam en Den Haag, die wél straatbelasting hebben gevorderd, hebben volgens de regels gehandeld die toen golden. In het raadsvoorstel wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen rechtmatig en rechtvaardig. De DENK-fractie wijst heel bewust op dit verschil. De fractie zal het college herinneren aan het verschil tussen deze twee begrippen, zodat men niet opnieuw een halve eeuw hoeft te wachten om zaken te herstellen. Een andere vraag die bij het onderzoek is betrokken, richtte zich op de omgang van de gemeente Utrecht met Joodse burgers. Het rapport concludeert dat Utrecht een speciale afdeling Joodse zaken had voor hulpverlening die specifiek was gericht op Joodse gedupeerden. Dat was opvallend, misschien zelfs uniek.

Hieruit spreekt een zekere compassie met de Joodse slachtoffers, gevoel voor hun noden en voor wat zij hebben meegemaakt. Toch wijst het rapport ook op de zakelijke, koude houding tijdens de rechtsherstelprocedures. De gemeente wil daar nu haar spijt over betuigen. Deze spijtbetuiging steunt de DENK-fractie van harte. Ook vindt de fractie het geldbedrag dat beschikbaar wordt gesteld passend. Ze is daar blij mee. De fractie wil twee voorstellen doen die recht doen aan andere gemeenschappen die ook onrechtvaardig zijn behandeld. Allereerst de Roma en de Sinti. Deze gemeenschappen worden vaak vergeten. Ze hebben in dezelfde periode vergelijkbare onmenselijkheden meegemaakt. De DENKfractie dient om die reden daarover vanavond een motie in. De heer Van Deún (PVV) zegt dat het verschrikkelijk is wat met de Roma in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd. Dat moet volgens hem heel duidelijk zijn. Hij vraagt de heer El Abassi of hij enig idee heeft om hoeveel mensen het gaat en om hoeveel mensen in Utrecht het gaat. De heer El Abassi (DENK) stelt dat het aantal mensen in zijn ogen nooit een argument kan zijn. Iedere keer wordt een redenering gezocht om een uitweg te zoeken. Als dat de redenering is om de Roma niet mee te nemen, kan men precies dezelfde redenering gebruiken om de Joodse gemeenschap niets te gunnen, want ook die vormde minder dan 1% van de bevolking.

Dat zou dan een reden zijn om voor de Joodse gemeenschap niets te doen. De heer Van Deún (PVV) merkt op dat, hoe triest het ook is, er in heel Nederland sprake is van 170.000 weggevoerde Joodse mensen en 31 weggevoerde Sinti en Roma in heel Nederland. De heer El Abassi (DENK) vindt het opmerkelijk dat de PVV bepaalde standpunten inneemt met betrekking tot de Joodse gemeenschap, terwijl Kamerleden van deze partij wel aanwezig zijn bij demonstraties waar men ook met NSB-vlaggen rondloopt. Het ging in de gemeente Utrecht om 600 tot 1.200 weggevoerde Joodse mensen. Dat is een relatief klein aantal, maar desondanks vindt hij het terecht dat er een onderzoek is ingesteld. Vindt de heer Van Deún, als de genoemde cijfers in de overwegingen worden betrokken, het nog steeds terecht dat het onderzoek heeft plaatsgevonden? De heer Van Deún (PVV) vindt het heel goed dat het onderzoek heeft plaatsgevonden. Het onderzoek ging over de eerdere bestuurders van Utrecht, die weinig compassie hebben getoond. Utrecht had weliswaar een kleine Joodse gemeenschap, maar er was wel een Joodse gemeenschap, terwijl er misschien maar enkele Roma in Utrecht verbleven. Wat de PVV-fractie betreft hoeft daar geen onderzoek naar te worden gedaan. De heer El Abassi (DENK) vervolgt dat er momenteel onderzoek plaatsvindt naar de rol van de gemeente Utrecht met betrekking tot het slavernijverleden.

Ook dat is een zwarte bladzijde uit de geschiedenis. De betrokken groep verdient excuses. De DENK-fractie heeft het voornemen om een motie in te dienen over de rol die Utrecht heeft gespeeld in de geschiedenis van de slavernij in Nederland. In Amsterdam heeft men helaas kunnen constateren dat geld dat was bedoeld voor de nazaten is

2

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 uitgegeven aan andere zaken. Om ervoor te zorgen dat geen misbruik wordt gemaakt van het geld en dat het geld echt naar de Joodse gemeenschap gaat, heeft de DENK-fractie een motie opgesteld. De heer Van der Zweth (PvdA) stelt dat de raad vandaag een belangrijk voorstel bespreekt, het Joods rechtsherstel. Het past de raadsleden om daarbij stil te staan en om zich rekenschap te geven van de inhoud. De PvdA-fractie doet dat behalve namens de PvdA-fractie ook namens D66, GroenLinks, ChristenUnie, VVD, Student & Starter, SP, PvdD en CDA. Uit onderzoeken van de gemeenten Amsterdam, Den Haag en Rotterdam blijkt dat Joodse overlevenden vaak kil en formalistisch zijn behandeld. Soms kregen zij te maken met boetes en naheffingen van de gemeente. Voor de PvdAfractie was dit aanleiding om ook in Utrecht om zo'n onderzoek te vragen. Die behoefte bleek ook bij de twee Joodse gemeenschappen in de stad te bestaan, waarna het college opdracht gaf tot dit onderzoek. Dit onderzoek laat zien wat de Utrechtse Joden tijdens de oorlog en daarna in onze stad is overkomen. Na de bezetting van Utrecht door de Duitsers werden Utrechtse Joden gaandeweg uitgesloten en geïsoleerd in de samenleving. Dat is bekend, maar telkens als je dat leest, word je weer getroffen. Joodse ambtenaren werden bijvoorbeeld ontslagen.

Joodse studenten mochten niet langer aan de universiteit studeren en het Joodse SDAP-raadslid werd in december 1940 gedwongen zijn functie neer te leggen. Vanaf februari 1942 werden Joodse inwoners uit Utrecht via Westerbork gedeporteerd naar andere kampen in het oosten. Van de ongeveer 1.600 Joden die rond januari 1942 in Utrecht woonden, keerden er slechts 400 uit de concentratiekampen en de onderduik terug, berooid, beroofd en getraumatiseerd. Zij werden zakelijk en kil ontvangen. Er was in onze gemeente weinig inlevingsvermogen en compassie met betrekking tot de Joodse overlevenden. Het onderzoek laat zien dat de gemeente Utrecht vooral haar huishoudboekje op orde wilde krijgen in plaats van zorgen voor een zwaar getroffen groep inwoners. Daarvoor betuigt vandaag de raad van Utrecht spijt aan de Joodse gemeenschap in Utrecht. Uiteraard komt dit rechtsherstel voor de meeste betrokkenen na de Tweede Wereldoorlog te laat. Het is echter nooit te laat om historisch onrecht te erkennen. Met dit rapport houdt de raad zichzelf en de stad een spiegel voor. Zo'n opstelling mag nooit meer gebeuren. Laat dit voor de raad en voor toekomstige generaties een waarschuwing zijn tegen haat en onverdraagzaamheid. De heer Van Deún (PVV) zegt de PvdA-fractie dank voor dit initiatief.

De PVV-fractie was eigenlijk niet van plan om vandaag iets te zeggen, maar naar aanleiding van de moties en de bijdrage van de DENK-fractie moet dat toch gebeuren. Het college vraagt drie dingen van de gemeenteraad: spijt betuigen, € 300.000,00 beschikbaar stellen en het college een mandaat geven voor het maken van afspraken met de Joodse gemeenschap. Meer eigenlijk niet. Daarmee zijn door de raad de kaders gesteld. De PVV is een grote vriend van de enige echte democratie in het Midden-Oosten, Israël. Ook cultureel is Nederland zeer verbonden met Israël. Dit zijn citaten uit het verkiezingsprogramma van de PVV, maar ook persoonlijk voelt hij zich door de DENK-fractie geraakt. Zijn oma heette Levison, maar er is nu helemaal niemand meer. Alles wat de DENK-fractie naar voren brengt, kon ook op een ander moment en op een ander manier in de raad aan de orde worden gesteld. De PVV-fractie vindt het ongepast om op dit moment, bij de behandeling van dit voorstel en van dit raadsbesluit, dit punt nu aan de orde te stellen. Over de Roma en de Sinti is al gesproken. Er zijn nog veel meer groepen die men kan noemen: de Molukse gemeenschap, de Indische troostmeisjes, de Indische gemeenschap in de Bersiap-tijd en, meer recent, Sebrenica en de moslimvluchtelingen. Voor deze groepen zijn geen compensatieregelingen voorhanden.

De DENK-fractie wil het slavernijverleden onderzoeken - dat gebeurt al. Als daar aanleiding voor is, moet er een compensatiemaatregel voor de zwarte gemeenschap komen. Maar waarom alleen voor de zwarte gemeenschap? Slavernij was er al in de 9e eeuw in de islam. De golfstaten haalden 800.000 slaven uit Oost-Afrika. Maar ook meer recent waren er Yezidische vrouwen en kinderen te koop, alles met een beroep op de Koran. De heer El Abassi (DENK) merkt op dat hij niet verwachtte dat de PVV-fractie er vandaag zo'n karikatuur van zou maken. Hij weet niet of de PVV-fractie heeft geluisterd naar de inhoud van zijn boodschap. Hij hoort graag waarom de heer Van Deún vindt dat de moties niet passend zijn. Wat vindt de heer Van Deún ervan dat tijdens PVV-demonstraties veel mensen met NSB-vlaggen rondliepen? Zelfs Tweede Kamerleden liepen met NSB-vlaggen rond. Wat vindt de heer Van Deún van de moties die de heer Wilders heeft ingediend met betrekking tot ritueel slachten en rituele

3

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 besnijdenissen? De heer Van Deún (PVV) denkt dat de heer El Abassi doelt op de vroegere Statenvlag, die, nota bene, ook op het Provinciale Statenjacht staat. Hij en zijn partij willen niet worden gelieerd aan de NSB. Wat het ritueel slachten betreft, is het standpunt van de PVV-fractie heel duidelijk: ze is daar fel tegen. De PVV-fractie heeft daarover ooit allerlei moties ingediend. Het ritueel slachten van dieren kan volgens de PVV-fractie niet. Van Deún is daar heel duidelijk over, ook tegenover de Joodse gemeenschap. De heer El Abassi (DENK) merkt op dat de heer Van Deún het ritueel besnijden nog even vergeten is. Dit is precies zo'n voorbeeld van de PVV-fractie: het geven van een andere betekenis aan een vlag en de islam niet zien als een godsdienst, maar als een ideologie. Kleuren zijn ineens geen kleuren meer. Nationaliteiten zijn geen nationaliteiten meer. Etniciteit is geen etniciteit meer. Dat zijn woordspelletjes. De DENK-fractie weet hoe de PVV-fractie over de islam denkt. De Raad van State heeft gezegd dat de islam een religie is … De voorzitter vraagt de heer El Abassi om zich tot het raadsvoorstel te beperken. De heer El Abassi (DENK) zal dit proberen. Hij werd even meegetrokken door de karikatuur die de PVV-fractie van het debat maakte.

Hij wijst erop dat dit het gevaar is en dat dit hem gevoelig maakt voor dit onderwerp, waarmee de geschiedenis naar boven wordt gehaald. Er zijn partijen, ook in de raad, die precies hetzelfde doen als een tijd geleden gebeurde. De heer Van Deún (PVV) vervolgt dat hij een motie zal indienen over het stellen van kaders inzake het besteden van de gelden. Volgens hem staat in het voorstel heel duidelijk hoe de gelden moeten worden besteed. In de motie wordt het Centrum Informatie en Documentatie Israël genoemd. Daarover is nepnieuws verspreid, afkomstig uit de koker van The Rights Forum, het kenniscentrum van Pro Palestina, opgericht op initiatief van de voormalige Nederlandse minister-president Dries van Agt. Deze Maror-gelden waren afkomstig van de Nederlandse overheid, banken en verzekeringsmaatschappijen en waren voor 74% bestemd voor Nederland en voor 26% voor Israël. Het CIDI is geen frauduleuze instelling, zoals wordt gesuggereerd. De heer Van Heuven (PvdD) was van plan om niets over het voorstel te zeggen, maar doet dit nu toch. In de moties van de DENK-fractie die hij voor zich heeft, wordt het CIDI niet genoemd. De heer Van Deún stelt dat de DENK-fractie er een hoop dingen bijhaalt, maar de heer Van Deún haalt er op dit moment nog veel meer dingen bij. Hij is erg benieuwd wat de burgemeester vindt van de moties van de DENK-fractie.

De heer Van Deún (PVV) stelt dat de DENK-fractie van dit onderwerp een politiek punt maakt en het college, de raad en de inwoners van Utrecht schoffeert door het indienen van dergelijke stuitende moties op het moment dat de raad recht wil doen aan het feit dat voorgaande bestuurders weinig compassie hadden met de overlevende Joodse inwoners van Utrecht. De DENK-fractie toont in 2021 eveneens weinig compassie. Mevrouw Dijksma (burgemeester) merkt op dat een moment zoals dit eigenlijk heel waardig zou moeten zijn, omdat de geschiedenis dat vraagt. In het voorstel wordt diepe spijt betuigd aan de Joodse gemeenschap over de houding van de Utrechtse gemeente na de Tweede Wereldoorlog. De heer Van der Zweth zei terecht dat die periode zich kenmerkte door een enorme zakelijkheid, kilte en in ieder geval niet door barmhartigheid, waar die wel op haar plek was geweest. Om die reden heeft het college een voorstel gedaan, niet alleen om vandaag nogmaals die spijt te betuigen - wat zij graag en met volle overtuiging doet - maar ook om recht te doen aan wat er is gebeurd door een bedrag van € 300.000,00 beschikbaar te stellen en om het college mandaat te verlenen om dat geld daadwerkelijk in samenspraak met de Joodse gemeenschap - en met niemand anders - te bestemmen.

Zij vindt het heel jammer dat een moment dat eigenlijk vooral een heel waardig moment moet zijn op deze manier wordt gebruikt om politiek te bedrijven. Dat had men eigenlijk niet moeten doen, omdat het geen recht doet aan wat er is gebeurd en omdat er voldoende andere momenten zijn, ook in dit huis, om dat debat te voeren.

4

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 De heer El Abassi (DENK) zegt zijn best te hebben gedaan om een betoog te schrijven dat hij echt meent en waarmee hij zich achter de Joodse gemeenschap wil scharen. Volgens hem is dat ook wat hij heeft gelezen. Hij vindt het jammer dat nu door de burgemeester wordt gezegd dat er misschien sprake is van een politiek spelletje, maar dat is in zijn ogen precies wat de burgemeester op dit moment zelf doet. Zij luistert niet naar de inhoud van de boodschap. De DENK-fractie heeft twee moties ingediend die precies passend zijn. Hij zou niet weten wanneer die dan wél ingediend zouden kunnen worden. Het gaat om de vraag hoe met dat gemeenschapsgeld wordt omgaan, omdat dit in het verleden wel eens verkeerd is gegaan. Een andere motie beoogt een groep erbij te betrekken die bij DENK heeft aangeklopt en die ook dit soort ervaringen heeft gehad. Als de gemeenteraad daar niet op in zou gaan, wordt eigenlijk gezegd: stik er maar in. Dan wordt niet aan de hele groep gedacht, maar alleen aan een deel ervan. Het is belangrijk dat ook dit punt bij de overwegingen wordt betrokken. Dit is absoluut geen kritiek. Wat met het raadsvoorstel is gebeurd, is iets heel goeds. Ook de groep die bij de DENK-fractie heeft aangeklopt, moet in het beleid worden betrokken.

De heer Van der Zweth (PvdA) stelt dat nu wordt gesproken over een voorstel dat recht moet doen aan een groot onrecht. Het opstellen van het voorstel is achter de schermen gebeurd, om de behandeling ervan niet politiek te maken, om het apolitiek te bespreken en om ervoor te zorgen dat de gemeente dat gebaar kan maken. Wat de burgemeester zegt - de PvdA-fractie beaamt dat volmondig - is dat dit niet het moment is om de andere punten te bespreken, ook als die kloppen en valide zijn. De momenten om die te bespreken, zullen er komen. Vandaag wordt gesproken over de Joodse gemeenschap. Daar blijft het bij. Het debat moet niet worden gekaapt door de politiek van alledag. De heer El Abassi (DENK) merkt op dat er helaas toch een politiek spel van wordt gemaakt. Het argument van de heer Van der Zweth is een slecht argument. Volgens hem is de raad bijeen om politiek te bedrijven. Het feit dat een keuze wordt gemaakt om dit door middel van achterkamerpolitiek te behandelen, is ook politiek. Het is de vraag of het slim is om dat zo te doen. De raad moet stilstaan bij wat heeft plaatsgevonden, ook in de Tweede Wereldoorlog. De DENKfractie vindt dat belangrijk. Hij heeft gezegd dat dingen die toen zijn gebeurd, lijken terug te komen.

Hij wil absoluut niet zeggen dat de gemeenschappen die daar nu last van hebben, hetzelfde hebben ervaren als de Joodse gemeenschap, maar de raad moet wel voorkomen dat de geschiedenis zich herhaalt. Het is wél een belangrijk onderwerp. Politiek bedrijven is politiek bedrijven, ongeacht of dat in een achterkamer gebeurt of hier. Hetzelfde geldt voor het slavernijverleden en voor islamonderwerpen. Mevrouw Dijksma (burgemeester) reageert op de aangekondigde moties. Vanavond wordt een motie ingediend om de burgemeester extra opdrachten mee te geven aangaande de compensatie die de gemeente de Joodse gemeenschap zal verlenen. Eigenlijk zou de inleiding van de heer El Abassi voor hem al voldoende reden moeten zijn om niet met de door hemzelf ingediende motie mee te gaan. In zijn inleiding beschrijft hij terecht hoeveel leed de Joodse gemeenschap heeft gekend en hoe nodig het is dat die compensatie er komt. Als er één groep is die daar in samenspraak met het college een besluit over moet nemen, dan is dat de Joodse gemeenschap zelf. Waarom is er dan in de raad geen consensus over dat dit goed komt? De gemeente zal in de stichting die wordt gevormd mee aan tafel zitten en erop toezien dat het geld goed wordt besteed. Daar is geen motie van de DENK-fractie voor nodig. Niemand betwist dat de Roma en Sinti een onbeschrijfelijk groot leed is aangedaan.

Aan het begin van deze eeuw is daar door deze gemeenschap zelf veel aandacht voor gevraagd. Om die reden is landelijk met deze gemeenschap een compensatieregeling van meer dan € 13 miljoen overeengekomen. De Joodse gemeenschap en de Roma en Sinti gemeenschap - dat wreekt zich in dit debat - zijn niet met elkaar vergelijkbaar; wel in het leed dat hun is aangedaan, maar niet in hoeverre de gemeente Utrecht te maken had met deze gemeenschappen. De Roma en Sinti gemeenschap verplaatst zich. Om die reden is door de nationale overheid voor hen een aparte regeling gemaakt. Daar moet de gemeente Utrecht zich aan vasthouden. Ook is een motie over het slavernijverleden ingediend. Het onderzoek onder leiding van wethouder Voortman is gaande. Hopelijk lukt het om nabij het Keti Koti-festival de resultaten van het onderzoek te hebben. Met die gemeenschap wordt allereerst het gesprek gevoerd over wat het

5

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 onderzoek heeft opgeleverd. Om die reden wordt daar vandaag niet op vooruitgelopen. Eerst moet het onderzoek een kans krijgen. Als er resultaten zijn, zal het college met de betrokken gemeenschap overleggen. Op basis daarvan zal de raad een voorstel worden gedaan. De drie aangekondigde moties zullen door haar worden voorzien van een oordeel "ontraden". De heer El Abassi (DENK) stelt in de motie te hebben verwezen naar gelden die bijvoorbeeld in Amsterdam in verkeerde handen terechtkwamen. De DENK-fractie begrijpt niet wat de burgemeester erop tegen heeft om dat feit te noemen, om te voorkomen dat geld dat is bedoeld voor de Joodse gemeenschap in verkeerde handen terechtkomt. Mevrouw Dijksma (burgemeester) merkt op dat nadrukkelijk een kader is gemaakt waarbinnen het bedrag in samenspraak met de Joodse gemeenschap in Utrecht zal worden besteed ten gunste van deze gemeenschap. De gemeente ziet erop toe dat het geld op een goede manier wordt besteed. Zij heeft er geen enkele behoefte aan om daarover nog opmerkingen te maken, omdat zij het gevoel heeft daarmee een hellend vlak op te gaan. De heer El Abassi suggereert dat als er niet allerlei eisen worden gesteld, het geld niet goed zal worden besteed. Daarmee doet hij geen recht aan de waardigheid van dit moment. Er zijn waarborgen ingebouwd. Het overleg zal plaatsvinden.

Zij vindt het jammer dat de heer El Abassi het overleg vooraf al belast met een politieke discussie. De voorzitter schorst daarop de vergadering. Na heropening van de vergadering stelt de voorzitter aan de orde: Vaststelling Ontwikkelkader en bestemmingsplan 2e Daalsedijk, deelgebied 2 tot en met 4 en 2e Daalsedijk deelgebied 1 tot en met 4 als A2-gebied inclusief betaald parkeren. Mevrouw De Koning (GroenLinks) merkt op dat de 2e Daalsedijk een prachtig gebied wordt, met ruim duizend nieuwe woningen, nieuwe en oude bedrijven, nieuwe parken en fietsroutes, ook voor de mensen uit omliggende wijken. In de commissievergadering heeft de GroenLinks-fractie de wethouder gevraagd om zorgvuldig om te gaan met de mensen uit de omliggende wijken. De aanvullende brief en de aandacht daarvoor in de eerste stukken hebben de GroenLinks-fractie ervan overtuigd dat dit belang nu goed in beeld is. Zij vraagt de wethouder om daar blijvend aandacht voor te houden. De GroenLinks-fractie vraagt nog aandacht voor drie punten, ten eerste betaalbare kamers. In het gebied kunnen veel studentenkamers komen, maar studenten hebben het meeste aan een onzelfstandige kamer, bijvoorbeeld een kamer met een gedeelde keuken. Dat is veel gezelliger en ook € 300 per maand goedkoper dan een studio. Daarom is de wethouder gevraagd om hierover met de projectontwikkelaar afspraken te maken. Dat is gelukt.

Het is mogelijk om in het gebied tenminste 85 onzelfstandige kamers toe te voegen. Om die afspraak in het ontwikkelkader te verankeren, dient de GroenLinks-fractie vanavond een amendement in, mede namens de fracties Student & Starter, PvdA, ChristenUnie, D66, VVD, SP en CDA. Zij vraagt de wethouder om in het gebied een groene wandelroute te maken die goed is aangesloten op ander groen. De auto- en fietsroutes in het gebied staan op de kaart. De wandelroutes worden weliswaar genoemd, maar staan niet op de kaart; die lijken minder belangrijk te zijn. Juist in dit stenige gebied hebben mensen veel behoefte aan wandelen. Kan de wethouder toezeggen dat er een aantrekkelijke wandelroute komt en vertellen wanneer het inrichtingsplan klaar is? Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het mooi dat de GroenLinks-fractie voorstelt om onzelfstandige studentenwoningen te willen zien, maar in het voorstel staat dat zelfstandige studentenwoningen niet worden gemaximeerd. Wellicht zijn die binnenkort niet meer voor studenten beschikbaar. Mevrouw De Koning (GroenLinks) zegt dat wat haar betreft alle studentenwoningen als onzelfstandige woningen mogen worden uitgevoerd. In het amendement is dat streven ook opgenomen. Nu zijn er 85 onzelfstandige studentenwoningen mogelijk. Dat is een aanpassing die op het laatste moment is gedaan, maar waarvoor de gemeente al in 2015 de kaders heeft vastgesteld.

Van haar mogen dat er meer zijn, maar dat is waarschijnlijk niet haalbaar. Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt dat het haar niet om de verdeling gaat. Hoe denkt mevrouw De Koning

6

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 over het feit dat de zelfstandige studentenwoningen binnenkort voor studenten niet meer beschikbaar zijn? Mevrouw De Koning (GroenLinks) antwoordt dat zij zich sowieso zorgen maakt over de studio's. Daar wordt vaak een huur van € 740 voor gevraagd en daar komen nog servicekosten bij. Een student is vaak jonger dan 23 jaar, dus die krijgt geen huurtoeslag. Zij vraagt zich af voor welke studenten de woningen zijn bedoeld. In de raad pleit de GroenLinks-fractie er vaak voor om vooral onzelfstandige kamers te realiseren. De studio's zijn voor studenten niet aantrekkelijk. De GroenLinks-fractie vraagt de wethouder ook om toe te zeggen dat er groene gevels en groene erfafscheidingen komen. De 2e Daalsedijk wordt een groene buurt met veel parken en groene structuren, maar daarvan is nog weinig te zien. De wethouder moet de projectontwikkelaar en de architecten uitdagen om groen toe te voegen. Komt er een update van het inrichtingsplan? De heer Wijmenga (ChristenUnie) merkt op dat vandaag de actie "Sta op tegen zitten" is begonnen. Ook raadsleden zitten te veel. Hij wil van de gelegenheid gebruikmaken om aandacht te vragen voor deze actie door zijn betoog staande uit te spreken. Hoe kan men lopend of fietsend de wijk Daalsedijk bereiken? In de commissievergadering is daarover gesproken.

De ChristenUnie-fractie zou nadenken over een motie of amendement daarover. Vanavond dient ze een motie in die oproept om samen met Rijkswaterstaat, ProRail en de projectontwikkelaar een coalitie te vormen om bij de Boorstraat een langzaamverkeerstunnel te realiseren. De drie punten van de motie zijn: vorm de coalitie, gebruik het onderzoeksbudget uit het fietsprogramma en kom bij de raad terug met een analyse van de fietsverbinding als het onderzoek is afgerond. De heer Işik (PvdA) vraagt of de heer Wijmenga het niet raar vindt dat al eerder in nota's is vastgelegd dat er een verbinding zal komen, maar dat alsnog een motie nodig is om die gerealiseerd te krijgen? De heer Wijmenga (ChristenUnie) antwoordt dat toen de raad dit in 2015 heeft vastgesteld, gezegd is dat de fietsverbinding noodzakelijk is. De ChristenUnie-fractie was verbaasd dat die aanvankelijk niet in het plan was opgenomen. Wat de motie beoogt, is het maximaal haalbare. Er zijn meer wensen voor fietsverbindingen, maar het budget is eindig. Met de motie zal hopelijk een goede stap worden gezet en goed onderzoek worden gedaan. De heer Van Dalen (VVD) merkt op dat de wethouder al eerder heeft gezegd dat er voor de tunnel weinig geld is.

Is de heer Wijmenga bereid om geld te verschuiven, bijvoorbeeld door op de Weerdsingel geen rood asfalt neer te leggen, maar klinkers? Het bespaarde geld kan worden verschoven om de tunnel mogelijk te maken. De heer Wijmenga (ChristenUnie) antwoordt dat het fijn is dat veel raadsleden worden geïnspireerd. Geld voor autoverbindingen mag voor fietsverbindingen worden gebruikt. Wellicht kan dat punt bij de behandeling van de voorjaarsnota worden bekeken. Ook budget voor nieuwe fietsverbindingen kan worden gebruikt, maar dat is beperkt. Het ligt niet voor de hand dat het geld voor de Weerdsingel kan worden gebruikt. De heer Van Dalen (VVD) zegt dat dit van de VVD-fractie mag. Daar ligt een prima weg met klinkers. Rood asfalt is daar niet nodig. Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat de fietstunnel randvoorwaardelijk in de plannen is opgenomen. Het is bijzonder dat dit nog moet worden onderzocht. Op dat punt sluit zij zich aan bij de heer Işik. Stel dat blijkt dat dit niet haalbaar is. Wat gebeurt er dan? Komen er dan alternatieven om het onderhavige plan uit te voeren? Wellicht kan geld voor de Maliebaan worden gebruikt. De heer Wijmenga (ChristenUnie) realiseert zich dat er heel wat overhoop wordt gehaald. Iedereen is weer scherp. De vraag van mevrouw Zwinkels is lastig. De raad wil dat de tunnel er komt, maar de condities ervoor moeten nog worden ingevuld.

Er is een kans op cofinanciering. Als de raad instemt met het

7

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 gebruiken van ander geld, beperkt dat de animo van andere partijen om er geld bij te leggen. Het college kan ermee aan de slag. Als het niet lukt, kan het punt opnieuw door de raad worden bekeken. De heer Van Deún (PVV) zegt allemaal prachtige voorstellen te horen die van harte kunnen worden gesteund. De PVV-fractie is bijna in de verleiding gekomen om een alternatief dekkingsvoorstel te doen, de coronagelden. De PVV-fractie heeft moeite om het voorstel te steunen. De parkeernormen zijn te laag. Er wordt ingezet op de deelauto. Dat is helemaal niks. Er hadden meer drie- of vierkamerwoningen moeten komen, zeker groter dan 45 m². De autoknips zorgen ervoor dat er veel verkeer komt in zeer smalle straatjes. Ook dat ziet de PVV-fractie niet zitten. Echte sociale huur ziet de PVV-fractie wél zitten. Er moet geen studentenhuisvesting worden bestempeld als sociale huur. De motie van de GroenLinks-fractie wordt door zijn fractie van harte gesteund. De PVV-fractie wil alternatieven voor de verkeersafhandeling - minder knips en knijps en de oostelijke kant van het gebied - waardoor de Fabrieksstraat en de Dirkje Mariastraat meer worden ontzien. Wil de wethouder dat punt nog eens bekijken? Het vrije recht op autobezit - waar de PVV-fractie erg voor staat - moet niet worden ontmoedigd.

Daarom moet onderzoek worden gedaan naar mogelijkheden van ondergronds parkeren. De raad moet daarover worden geïnformeerd. Over de laatste twee punten heeft de PVV-fractie moties voorbereid. De heer Koppelaar (Student & Starter) merkt op dat in de commissievergadering over dit voorstel een uitvoerig debat is gevoerd. Gelukkig is een aantal van de zorgen door de wethouder weggenomen. De Student & Starter-fractie is blij met het voorstel. Er komt een mooie groene autoluwe wijk. Het is een perfecte locatie om te verdichten, dicht bij het station en bij andere voorzieningen. De omgeving krijgt een groene facelift. Wat de Student & Starter-fractie betreft, wordt uit de facelift een maximaal resultaat gehaald. Er moet worden ingezet op zoveel mogelijk groene gevels. De wethouder zegt daar positief tegenover te staan, maar het is niet zeker dat ze er echt komen. De Student & Starterfractie vraagt de wethouder expliciet om een toezegging. Is de wethouder bereid om er alles aan te doen zodat er in het gebied zo veel mogelijk groene gevels komen? De Student & Starter-fractie is blij dat ruimte is vrijgemaakt voor studentenwoningen. Hij dankt de wethouder voor de brief die deze week is toegezonden. Daar staat in dat de NS bereid is om 85 onzelfstandige studentenwoningen te realiseren.

Om dit in het raadsbesluit vast te leggen, zal de GroenLinks-fractie mede namens Student & Starter een amendement indienen. Een wijk met ruim 1.000 nieuwe woningen moet goed bereikbaar zijn. Met de capaciteit die de Amsterdamsestraatweg aankan, is het nog maar de vraag of dat voldoende is. Het is broodnodig dat er zo snel mogelijk voor fietsers een alternatieve route komt naar het centrum en het Centraal Station. De Student & Starter-fractie ging ervan uit dat dit met een motie uit 2015 was geregeld, maar helaas blijkt dat het nog niet zeker is. Het is van groot belang dat de tunnel er komt. De ChristenUnie-fractie zal vanavond mede namens Student & Starter een motie indienen die het college oproept om vaart te maken met de tunnel. Er is zeker ruimte voor verbetering, maar al met al is de Student & Starter-fractie blij met het raadsvoorstel. Hopelijk komt op de kop van het gebied een mooie blikvanger die gebruikmaakt van de maximaal toegestane bouwhoogte. De heer Van Dalen (VVD) merkt op dat de VVD-fractie voorstander is van bouwen, bouwen en nog eens bouwen. Er is een enorm woningtekort. Op het stukje grond dat aan de orde is, kunnen heel goed woningen komen. In de commissievergadering heeft de VVD-fractie gezegd zich zorgen te maken over het aantal woningen. Ziet de wethouder mogelijkheden om meer woningen te bouwen? Er wordt pal naast het spoor gebouwd.

Dat zal zorgen voor geluidsoverlast. Daarom steunt de VVDfractie de motie van de CDA-fractie hierover. De VVD-fractie wil niet dat door de kleine straatjes van de 2e Daalsebuurt zwaar bouwverkeer rijdt. De wethouder heeft toegezegd dat dit niet zal gebeuren. Dat is in lijn met een motie uit 2015. Het A2-parkeerregime is niet in lijn met het parkeerregime in de buurt ernaast. Als bezoekers één straat verderop parkeren, betalen zij geen € 4,39, maar € 3,12. Waar denkt men dat de auto's worden neergezet? Straks kunnen de bezoekers van de 2e Daalsebuurt hun auto niet meer kwijt. Gelijke prijzen voor parkeren is veel logischer. Daarom dient de VVD-fractie samen met de

8

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 Stadsbelang Utrecht-fractie een amendement in. Het dictum luidt: "in beslispunt 2 het woord A2gebied te vervangen door B1-gebied". De heer Schreuder (D66) stelt dat in dit geval een lager parkeertarief ook iets betekent voor de parkeernorm. Dat is belangrijk voor het aantal woningen dat er kan komen. Hoe wil de heer Van Dalen ervoor zorgen dat het aantal woningen kan worden gehaald? Of wil hij het aantal woningen omlaag hebben? De heer Van Dalen (VVD) antwoordt dat hij hierover het een en ander heeft nagevraagd. In eerste instantie gaat het om de parkeeroverlast in een naastgelegen buurt. Ook daar hebben mensen auto's. Niet vergeten moet worden dat een A2-parkeerregime er niet voor zorgt dat er minder auto's komen, maar alleen dat de mensen hun auto ergens anders neerzetten. Zowel regime A2 als B1 past in de verkeersgeneratie - het aantal auto's dat door een straat rijdt. Wellicht kunnen er met een B1-regime meer woningen komen, maar de marge is vrij krap. De VVDfractie zou graag meer woningen zien. Ze is benieuwd naar het antwoord van de wethouder. Het ligt volgens de VVD-fractie niet aan het parkeerregime. Men wil een aantal woningen neerzetten en daaraan wordt het parkeerregime aangepast. Dat is de juiste weg. Het college zorgt af en toe voor verwarring. De VVD-fractie begrijpt de vraag van de heer Schreuder heel goed.

De heer Schreuder (D66) merkt op dat de VVD-fractie geen antwoord geeft op de vraag of de wijziging die ze voorstelt zal leiden tot minder woningen. Dit zou voor de D66-fractie een zeer cruciale afweging zijn. De heer Van Dalen (VVD) zegt dat die wijziging niet hoeft te leiden tot minder woningen. Elke groep woningen kent een eigen verkeersgeneratie - het aantal auto's dat er rijdt. Dat aantal kent een maximum. Beide parkeerregimes vallen binnen het maximum. Daarom moet het kunnen. Ongetwijfeld kan de wethouder dat bevestigen. De heer Schipper (SP) merkt op dat hij het debat probeert te volgen, maar dat dit lastig is. De heer Van Dalen zegt dat parkeerregime B1 net past, maar de VVD-fractie wil er nog een klap woningen bijgooien. Wat betekent dat voor de haalbaarheid? De heer Van Dalen (VVD) wil van de wethouder weten of er meer woningen komen, hoewel dat ten koste gaat van iets anders. Hij is benieuwd naar het antwoord. De heer Schipper (SP) merkt op dat de heer Van Dalen de SP-fractie gevraagd heeft zijn amendement te ondertekenen. Gaandeweg de discussie blijkt echter dat de SP-fractie zijn voorstel niet kan steunen. De heer Van Dalen (VVD) zegt dat dit punt belangrijk is. Een ander punt is sociale veiligheid. Die neemt toe. Van Dalen staat achter dat beleid. De VVD-fractie staat ook achter het onderhavige voorstel voor meer woningen.

De heer Işik (PvdA) merkt op dat de PvdA-fractie positief is over de herontwikkeling van het genoemde industriële gebied. De voorgestelde kwaliteitstoevoegingen aan de openbare ruimte en de diverse maatschappelijke functies zijn goed. Het is ook goed dat er woningen worden gebouwd. De SP-fractie vindt dat de percentages sociale huur (30%) en betaalbare koop (15%) niet overeenkomen met de woonvisie van het college. Dit punt is echter door de PvdA-fractie aan de orde gesteld. Een collegefractie heeft gezegd dat de Woonvisie later is vastgesteld. Mevrouw De Koning relateert studentenhuisvesting aan de Woonvisie. Dat is begrijpelijk, maar waarom zijn de collegefracties niet bereid om ruimte te zoeken voor meer sociale huurwoningen? De PvdA-fractie begrijpt niet dat het college steeds meer kiest voor het belang van marktpartijen. Hij gelooft oprecht dat als het college de opdracht van de raad heeft gekregen om meer sociale huurwoningen te bouwen - en zich houdt aan de Woonvisie - de marktpartijen de gemeente nodig hebben om hun doelstellingen te realiseren. Mevrouw De Koning (GroenLinks) stelt dat in 2015 de raad - inclusief de heer Işik - de uitgangspunten voor dit plan heeft vastgesteld. Toen is de heer Işik volmondig achter de aantallen

9

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 sociale huurwoningen gaan staan. Vervolgens heeft de projectontwikkelaar het plan uitgewerkt. Toen is geprobeerd om zoveel mogelijk betaalbare huur en koop toe te voegen, maar nu moet ervoor worden gezorgd dat die woningen er komen. De heer Işik was daar persoonlijk bij. De heer Işik (PvdA) beaamt dit. Mevrouw De Koning (GroenLinks) vindt dat de spelregels niet halverwege kunnen worden veranderd. Dan komen er waarschijnlijk geen woningen. Hoe denkt de heer Işik over zijn rol om juist voor het oplossen van de woningnood nu te leveren, en niet om halverwege de spelregels te veranderen? De heer Işik (PvdA) zegt dat de PvdA-fractie zich altijd zal inzetten voor het realiseren van meer betaalbare woningen. Hij heeft zijn steun uitgesproken voor het kader waar de GroenLinks-fractie over spreekt. Het is 2021. De wereld verandert. Kijk naar de effecten van corona. De mensen worden werkloos. Mensen gaan scheiden. Er komen steeds meer doelgroepen die een beroep doen op betaalbare woningen. In 2015 is gezegd dat de situatie niet kan veranderen en niet kan worden aangepast. Waarom wordt in Zijdebalen en Wihelminawerf wél naar de belangen van commerciële beleggers geluisterd, maar hier niet? De heer Wijmenga (ChristenUnie) zegt benieuwd te zijn waar de heer Işik naartoe wil. Een amendement in deze fase zou te ver gaan.

Daarmee wordt een projectontwikkelaar voor het blok gezet. Die kan er dan mee te stoppen. Dan is het helemaal weg. Beoogt de heer Işik dat het college in gesprek blijft met de projectontwikkelaar om te zien of er nog wensen van de raad kunnen worden ingewilligd? Dat gesprek moet ook voor de ChristenUnie-fractie gewoon doorgaan, maar integraal de Woonvisie toepassen omdat die het uitgangspunt is, gaat te ver voor een proces dat al zo lang loopt. De heer Işik (PvdA) is het daarmee volledig eens. Hij heeft ervan af gezien om een amendement in te dienen. Hij dient wel een motie in, waarin staat dat in overleg met de eigenaren en de projectontwikkelaars in het plangebied ruimte wordt gezocht voor meer betaalbare woningen. Deze ruimte kan worden gevonden door eventueel de hotelfunctie uit het plan te schrappen. Er wordt dan een aantal vierkante meters vrijgemaakt voor sociale huurwoningen en middenhuurwoningen. De heer Wijmenga (ChristenUnie) zegt dat er een addertje onder het gras zit. Het college heeft in de commissievergadering gezegd dat de plek waar de hotelfunctie is gepland niet geschikt is voor woningen. Het is een monumentaal pand dat niet aan een woonfunctie kan worden aangepast. Is de vraag van de heer Işik wel realistisch? De heer Işik (PvdA) zegt dat dit eventueel mogelijk is. Een andere mogelijkheid is het voormalige Wolvenplein. Ook dat is een monumentaal pand.

Daar kunnen woningen worden gerealiseerd, hier niet. In het gebied waar het hotel is gebouwd, wil hij geen nul-op-de-meterwoningen zien. Hij wil daar wel kleine woningen zien. De voorzitter roept op om bij het onderwerp te blijven. Op het Wolvenplein gaat het om nieuwbouw. De heer Schreuder (D66) stelt dat de heer Wijmenga een punt maakt waardoor het plan van de heer Işik waarschijnlijk onmogelijk is. Er is nog een tweede reden: de limiet aan de hoeveelheid woningen die in dit gebied kan worden gebouwd. Zelf had hij daar graag een woontoren gezien, maar dat past daar niet. Het woord "eventueel" klinkt leuk, maar het antwoord is duidelijk. Dus waarom zouden ambtenaren daarmee aan het werk moeten worden gezet, terwijl die hun tijd beter kunnen gebruiken? De heer Van Heuven (PvdD) zegt te begrijpen dat men hier geen hotel wil. Ook de PvdD-fractie wil dat niet. De PvdD-fractie vindt niet dat op deze plek woningen moeten komen, maar het is wel een mooie plek voor cultuur. De wethouder zegt dat er voorlopig cultuur komt. Misschien worden het later hotels. Als de heer Işik hierover een motie indient, moet dat een motie zijn om op deze plek cultureel-maatschappelijke initiatieven te ontplooien. Ook die zijn nodig. Als de heer Işik de motie aanpast, kan de PvdD-fractie die meeondertekenen. Daarmee kan een hotel op deze plek worden voorkomen.

Een hotel is niet nodig, cultureel-maatschappelijke initiatieven zijn wel nodig.

10

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 De heer Işik (PvdA) is heel blij dat maatschappelijke en culturele functies worden toegevoegd. Het is niet de eerste keer dat in een pand dat een beetje erfgoedachtig is woningbouw wordt gerealiseerd. Dat gebeurt heel vaak, in schoolgebouwen bijvoorbeeld. Men moet zich niet laten wijsmaken dat het niet kan. Het kan wel, als men maar wil. Als men het wil, kunnen er ook sociale huurwoningen worden gebouwd. Daarmee volgt het college de eigen Woonvisie. De PvdA-fractie zet geen ambtenaren voor niets aan het werk en kiest voor de primaire woonbehoefte. De PvdA-fractie kiest niet voor een commercieel belang van een bepaalde projectontwikkelaar. Het gaat om 1.000 woningen. Als bij elke woning twee vierkante meter wordt weggehaald, kunnen er 20 á 25 woningen extra worden gerealiseerd. Het is simpel, maar je moet het willen. De heer Schreuder (D66) zegt dat de heer Işik bezig is met het blijven herhalen van iets waarvan allang bekend is dat het niet kan. De heer Işik (PvdA) stelt dat het kan, maar dat men het wel moet willen. Hij gelooft niet dat het niet kan. Men moet bereid zijn om te kiezen voor een primaire behoefte. Het gaat om het realiseren van betaalbare woningen. Als men dat niet doet, loopt men achter de feiten aan. Dan wordt deze stad net als Tokio, en voor de elite. Dat zal de PvdA-fractie nooit steunen.

De PvdA-fractie heeft de motie over de fietsverbinding van de ChristenUnie-fractie meeondertekend. Dat is een goed voorbeeld. Al eerder is afgesproken dat dat randvoorwaardelijk was om dit plan te realiseren. Nu is dat niet zeker. Hoezo? Dat is het belang van de projectontwikkelaar. Die wil dat niet in zijn plannen verankerd zien. De PvdA-fractie heeft de motie van de GroenLinks-fractie over de studentenhuisvesting meeondertekend. De PvdA-fractie is blij dat daar veel studentenhuisvesting wordt gerealiseerd. De PvdA-fractie heeft ook een motie van de CDA-fractie meeondertekend. Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat er voor de 2e Daalsedijk een indrukwekkend plan ligt. Het kan een mooie bijdrage leveren aan de kwaliteit van het gebied, aan de levendigheid van de wijk en aan het oplossen van de woningnood in de stad. De CDA-fractie wil graag de cultuurhistorische elementen beschermen, voldoende ruimte bieden aan groene waterberging en een prettige plek bouwen om te verblijven, die is voorzien van een variatie aan bouwhoogten en die het karakter van Utrecht respecteert. Op deze punten heeft de raad goede antwoorden van het college gekregen. De CDA-fractie is blij om te zien dat ook de projectontwikkelaar daartoe de verantwoordelijkheid op zich wil nemen. Er zijn punten waarover de fractie minder gerust is, bijvoorbeeld het woonprogramma.

De fractie ziet helaas te vaak dat te kleine woningen worden gebouwd die na enige tijd in de vrije sector terechtkomen en onbetaalbaar worden. Daarom wordt samen met de fracties Stadsbelang Utrecht en PvdA een motie achter de hand gehouden: "Blijven sturen op woningen met voldoende vierkante meters die bereikbaar blijven voor studenten, gezinnen en ouderen". In deze motie wordt het college uitgenodigd om op dit punt met de projectontwikkelaar in gesprek te gaan, om ervoor te zorgen dat er grotere woningen worden gerealiseerd, met uitzondering van studentenwoningen. Voorkomen moet worden dat de woningen alsnog naar de vrije sector gaan. Een ander punt is het milieuaspect van geluid. Het is goed om te zien dat in het plan rekening wordt gehouden met trillingshinder en dat daartoe toereikende maatregelen worden genomen, zodat de ambities op het gebied van leefbaarheid worden waargemaakt. Samen met de VVD-fractie wordt een motie achter de hand gehouden: "Hanteer 63 decibel als maximale grens voor geluidshinder in het kader van de gezondheid". De strekking van deze motie is het zich committeren aan de ambitie voor een gezonde leefomgeving in Utrecht. Die staat op 63 decibel en niet op 65 decibel of hoger, zoals nu wordt voorgesteld. De CDA-fractie is benieuwd naar de maatregelen die daartoe kunnen worden genomen en die financieel en technisch haalbaar zijn.

De gemeenteraad wordt daarover geïnformeerd. De CDA-fractie ziet een bepaalde spanning op het vlak van parkeren en het toenemende verkeer, zoals ook blijkt uit de discussie van daarnet. De gemeente baseert zich op modellen, maar in de praktijk kan het voorgenomen beleid anders uitpakken. Het is onwenselijk als omliggende buurten daarvan overlast ervaren. Daarom lijkt het goed als de gemeente dit actiever monitort. De CDAfractie houdt daartoe een motie 7 achter de hand met de titel: "Monitoren van de parkeer- en

11

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 verkeersdruk nieuwbouw 2e Daalsedijk." De resultaten van de monitor kunnen ook worden betrokken bij andere nieuwbouwprojecten. De heer Işik (PvdA) meent dat de verkeersbewegingen na de realisatie van nieuwbouw sowieso zouden moeten worden gemonitord. Mevrouw Zwinkels (CDA) beaamt dit. Om die reden is in het dictum opgenomen dat dit als een eerste casus moet worden gezien en dat bij andere nieuwbouw in de stad hetzelfde gebeurt. Ook de ligging van het ontwikkelde gebied is van belang. De Cartesiusdriehoek ligt relatief dichtbij OVknooppunten. Ook deze ontwikkeling is relatief dichtbij OV-knooppunten. Dat is voor de CDAfractie interessant. In andere situaties is sprake van maatwerk. Bekeken kan worden of ook andere oplossingen voor de hand liggen. Dan is monitoring misschien minder relevant. De heer Schreuder (D66) zegt benieuwd te zijn hoe hij dit moet lezen, want de gemeente doet al het nodige aan monitoring. Is dit bestendiging van bestaand beleid, een uitbreiding van bestaand beleid, of een nieuwe manier van monitoren? En hoe is dit voorstel dan gedekt, want dat is niet gratis. Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt dat op dit moment niet is voorzien in een financiële dekking. Zij hoort graag van het college of die nodig is. De CDA-fractie wil zien hoe bepaalde wijken meer autoluw kunnen worden. Daarover is in de raad continu discussie.

Per gebiedsontwikkeling kan worden bekeken of dat al dan niet haalbaar is. Te vaak ziet de CDA-fractie dat de raad via een verkeersmodel wordt geïnformeerd. Het is de controlerende taak van de raad om ook op andere momenten te bekijken of de ontwikkeling uitpakt zoals die is bedacht. Daar is te weinig aandacht voor bij de plannen die de afgelopen tijd aan de orde zijn gekomen. Ook gezien de verkeersdruk die in zijstraten kan ontstaan, moet in de parkeernorm een balans worden gevonden. Dit voorstel biedt daartoe een uitgelezen kans. De heer Van Heuven (PvdD) merkt op dat de wethouder in de commissievergadering veel mooie toezeggingen heeft gedaan waardoor de wijk groener, natuurinclusiever en diervriendelijker zal worden. Het zal een drukke wijk worden, met ongeveer 1.000 woningen. Dan is voor mens en dier een groene omgeving nodig. De PvdD-fractie is blij dat pocketparks zijn bedacht om bestaande bomen te redden, dat fietspaden om bestaande bomen heen worden aangelegd zolang niet hoeft te worden geslalomd en dat ook vleermuizen en mussen worden geholpen. Er worden slechts elf bomen gekapt, maar het is geen boomrijk gebied, dus er moet spaarzaam worden omgegaan met het weghalen van bomen. Mochten meer bomen worden gekapt, dan wordt de PvdD-fractie hierover graag ingelicht. Het lot van elke bestaande boom in dit gebied moet kritisch worden bekeken. Dit zijn mooie punten.

De PvdD-fractie ziet graag hetzelfde terug in toekomstige bestemmingsplannen. Het college bewijst hier dat het dit kan. De PvdD-fractie houdt het college daar ook in de toekomst graag aan. In de commissievergadering heeft de PvdD-fractie met de wethouder gesproken over de gewenste ecologische verbinding langs het spoor. Het ging erom of het een fietspad dan wel een bos moet worden. De waarheid ligt wat hem betreft in het midden. Concreet wil de PvdD-fractie de toezegging dat bij de uitwerking van de gebiedsinrichting de zone langs het spoor zo biodivers mogelijk wordt ingericht, rekening houdend met de wenselijke verbinding uit het groenstructuurplan en de behoefte van lokale soorten. Hiermee kan een mooi pad voor mens en dier ontstaan. De PvdD-fractie sluit zich aan bij de gevraagde toezegging over groene gevels, daken en binnentuinen. Zojuist is gesproken over het hotel. De PvdD-fractie is blij dat de wethouder heeft toegezegd een algemene verklaring van geen bedenkingen te presenteren als toch wordt besloten tot de bouw ervan. Na de commissievergadering vroeg de PvdD-fractie zich af waarom.

Waarom komt er sowieso geen hotel, maar wordt de geplande cultureel maatschappelijke invulling voor de korte termijn verlengd? Dat op deze plek geen woningen komen, is begrijpelijk, maar als op andere plekken geen cultureel-maatschappelijke invulling komt, kunnen daar misschien woningen komen. Kan de wethouder toezeggen om af te zien van hotels en te bewerkstelligen dat de twee gebouwen een cultureel-maatschappelijke invulling krijgen? Over de parkeernorm is al het een en ander gezegd. De PvdD-fractie ziet graag dat de parkeernorm richting de nul gaat. In het gebied wordt het superdruk. Ook is er de Amsterdamsestraatweg. Eerst moet er een nieuwe nota Stallen en Parkeren komen. De PvdD-fractie ziet daarnaar uit. De PvdD-

12

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 fractie wil graag de woorden van de wethouder concreet maken met de zin: "de minimale norm wordt tevens de maximale norm". De heer Işik (PvdA) begrijpt dat de heer Van Heuven de hotelfunctie uit de plannen wil halen en daar culturele functies in wil onderbrengen. Dit zou kunnen betekenen dat de daardoor elders vrijkomende ruimte kan worden gebruikt voor woningbouw. Zou dat een optie zijn voor de heer Van Heuven en voor het college? De heer Van Heuven (PvdD) zegt dat dit zeker zijn idee is. De PvdD-fractie denkt dat het beter is om woningen en cultureel-maatschappelijke instellingen te hebben dan meer hotels. Hoewel de PvdD-fractie op deze plek graag een groot stadspark had gezien, stemt ze in met het voorstel. De PvdD-fractie ziet uit naar duurzame huizen, groene daken en autoluwe ommetjes langs pocketparks. De heer Galjaard (Stadsbelang Utrecht) stelt dat zijn fractie het meeste al in de commissievergadering heeft gezegd. Hij kondigt twee amendementen aan. De eerste betreft het begrenzen van de prijzen van betaalbare koopwoningen te begrenzen. De tweede is bedoeld om beslispunt 6 over hotels uit het plan te schrappen. De heer Schipper (SP) merkt op dat de SP-fractie zich in de commissievergadering druk heeft gemaakt over het naleven van een motie uit 2015 (Bewoners niet het bos in bij schade door bouwactiviteiten).

De wethouder heeft toegezegd om daarover nadere informatie te geven. Hij heeft geschreven dat die motie ruimhartig wordt nageleefd. Daarmee verviel voor de SP-fractie een belangrijk twijfelpunt. Dat was wat de SP-fractie nog wilde horen. De SP-fractie gaat akkoord met het bouwplan, maar steunt ook van harte de voorstellen over het fietstunneltje en de studentenwoningen. De heer Schreuder (D66) vindt dat er een mooi plan voorligt voor zeer noodzakelijke extra woningen. De D66-fractie is blij dat het college 50% middensegment heeft kunnen toevoegen en om die meer in lijn te krijgen met de Woonvisie, die overigens nog niet gold toen met de planvorming werd begonnen. De D66-fractie ziet een mooie, groene stadsontwikkeling met ruimte voor iedereen, van ouderen tot studenten. D66-fractie maakt het college een compliment voor het invoegen van studentenhuisvesting en voor het feit dat de wethouder aanvullende afspraken heeft gemaakt na de commissievergadering over het realiseren van onzelfstandige huisvesting. Daarom steunt de D66fractie het voorstel van de GroenLinks-fractie om dit vast te leggen. De D66-fractie ziet de aansluiting voor fietsen als onmisbaar voor een autoluwe ontwikkeling. Daarom steunt de D66-fractie het voorstel van de ChristenUnie-fractie daarover.

Mevrouw Zwinkels (CDA) meldt dat ook de CDA-fractie blij is met het toevoegen van betaalbare koopwoningen in het middensegment. Maar hoe groot worden die? Weet de heer Schreuder dat? De heer Schreuder (D66) zegt dat niet te weten. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of de heer Schreuder het met haar eens is dat daarover iets moet worden opgenomen, om te waarborgen dat de woningen niet te klein worden. De heer Schreuder (D66) vindt dat daarover heel mooie afspraken zijn gemaakt. De raad moet ervoor waken een betrouwbare partner te blijven, anders is het voor de projectontwikkelaar niet meer te doen. De heer Schreuder heeft het vertrouwen in de wethouder dat die dit goed regelt. Hij heeft tot nog toe bij elke stap laten zien dat er meer mogelijk was. Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt een pleidooi te horen voor verschillende doelgroepen. Niet al die doelgroepen passen in een kleine woning, lijkt haar. De heer Schreuder (D66) hecht zeer aan het op peil houden van de voorzieningen. De placemaking in het gebied heeft een aantal mooie initiatieven opgeleverd. De D66-fractie koestert die. Ze is zeer tevreden met de ruimte voor creatieve bedrijven en voor gebruikers als de Uco en De Plaatsmaker. De D66-fractie is ook tevreden met de 1.000 m² die is ingeruimd voor sport. In de

13

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 commissievergadering heeft de D66-fractie haar zorgen uitgesproken voor een ondernemer die niet in gesprek wist te komen. Men is zeer blij dat dit gesprek is begonnen. De heer Işik (PvdA) vraagt of de D66-fractie kiest voor het oplossen van de wooncrisis of voor het realiseren van een hotel. De fracties van PvdA en PvdD willen een reactie op hun voorstel krijgen. De heer Schreuder (D66) zegt al op het voorstel van de heer Işik te hebben gereageerd. De keuze die de heer Işik hem voorlegt, is vals. Dat is met een aantal mooie metaforen al eerder gezegd. De heer Işik kan zijn vraag blijven herhalen, maar de reactie daarop zal niet veranderen. De voorzitter schorst daarop de vergadering. Na heropening van de vergadering verleent de voorzitter het woord aan wethouder Verschuure. De heer Verschuure (wethouder) zegt dank voor de vragen die zijn gesteld en de complimenten die het college hier en daar heeft gekregen. Hij zal reageren op de aangekondigde amendementen en moties. Naar aanleiding van de commissievergadering is een gesprek gevoerd met NS. De raad heeft ooit een ontwikkelversie vastgesteld. Daarin was sprake van 30% sociale woningbouw. Daar is 15% betaalbare huurwoningen bijgekomen.

Naar aanleiding van het verzoek om een commissievergadering is een gesprek gevoerd over de mogelijkheid om van het opgenomen segment studentenhuisvesting een deel onzelfstandig te maken. Ook wat dat betreft heeft NS een beweging gemaakt. NS wil dat dit voor twintig jaar wordt vastgelegd. De wethouder kan derhalve het amendement van mevrouw De Koning een positief advies meegeven, mocht dat vanavond worden ingediend. Mevrouw De Koning heeft gevraagd om een groene wandelroute. Die kan het college toezeggen. Als wordt gesproken over het inrichtingsplan kan het college de raad daarover informeren. Het staat in de tekst, maar de wethouder is het ermee eens dat dit wat explicieter had gekund. Het college is zeker van plan dat te doen. Het wil het gebied natuurinclusief ontwikkelen. Het hoopt dat dit een nieuwe standaard wordt. Ook in de Ruimtelijke Strategie Utrecht zijn hierover dingen opgenomen. Mevrouw De Koning vroeg ook om groene gevels. In principe staan groene gevels in het beeldkwaliteitsplan. De aandacht voor groen is een belangrijk punt. Architecten worden daardoor uitgedaagd. Er is sprake van enige architectonische vrijheid. De dichtheid is echter groot. Er zijn ook parkeervoorzieningen. Niet elke gevel zal groen zijn. De wethouder kan toezeggen dat er extra aandacht voor is. Via het inrichtingsplan zal de wethouder de raad informeren.

De heer Wijmenga heeft terecht gewezen op de fietstunnel. In de commissievergadering heeft het college gezegd dat een fietstunnel zeker gewenst is. Verkeerskundig is die niet noodzakelijk. Het verkeer op de Amsterdamsestraatweg neemt weliswaar toe, maar het college denkt dat een fietstunnel mogelijk is. Gevraagd wordt om daar een onderzoek naar te doen en om een coalitie te smeden om te zien of dat via cofinanciering kan gebeuren. Ook moet worden bekeken waar de tunnel moet lopen. Er is sprake van verschillende bandbreedtes als het erom gaat hoe kostbaar de tunnel zal zijn. Het hangt ervan af of de tunnel onder een breed rangeerterrein moet lopen of alleen onder wat sporen. Het college kan de motie zeker een positief advies meegeven. Het college kan echter een nog niet ingediende motie niet overnemen. De heer Van Deún vraagt of het verkeersinrichtingsplan nog eens kan worden bekeken om te zien of op andere plekken een knip kan komen. Dat wil het college ten stelligste ontraden. Er is veel gesproken met de omgeving. Deze inrichting is daaruit voortgekomen. De gesprekken met de bewoners van de Concordiastraat hebben tot een paar aanpassingen geleid, onder andere door het instellen van een vrachtwagensluis waardoor het zwaardere verkeer via de Daalsedijk - de oorspronkelijke route - kan blijven rijden en niet door de smalle straatjes hoeft.

Het college denkt te hebben onderzocht wat er te onderzoeken is en dat dit de optimale vorm is, ook met het oog op de omwonenden. De heer Van Deún vraagt om een ander parkeerregime. In de commissievergadering is daarover uitgebreid gesproken. Het college stelt dat zeker niet voor. Met een A2-systeem kunnen de minimale en maximale parkeernormen worden gehanteerd. Dan kunnen in het gebied zo veel mogelijk woningen komen met een beperkt aantal verkeersbewegingen. Dan blijft de verkeersoverlast binnen de afgesproken normen. Meer woningen betekent meer verkeersbewegingen. Een hoger parkeerregime betekent minder woningen.