Handhavingsprogramma 2023.pdf

Ook stimuleren we maatregelen voor veilige installaties (‘APK’), energiebesparing en de aanschaf van zonnepanelen. We controleren vergunningen van gevelreclames in de binnenstad. Bij illegaal/strijdig gebruik ondernemen we verdere acties. Onze inspecteurs gaan langs bij woningen naar aanleiding van bouwkundige meldingen. Daar waar mogelijk adviseren zij bewoners over energiebesparende maatregelen. We hebben aandacht voor de kwaliteit van balkons met stalen liggers van panden die 80 jaar of ouder zijn. We gaan een programma ontwikkelen voor toezicht op aircoinstallaties. We dragen de asbesttaken goed over naar de RUD. De afspraken met de RUD komen in een Dienstverleningsovereenkomst te staan.

35/56

• • •

Handhavingsprogramma 2023

We nemen deel aan participatieprojecten. We informeren inwoners over eventuele risico’s in woningen, zoals roestende gasleidingen. We controleren afwijkende registratiegegevens in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen om te controleren of er kwalitatief goede woningen worden toegevoegd aan de woningvoorraad.

36/56

12 Huisvesting Huisvesting Wat doen we?

Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen

Handhavingsprogramma 2023

We houden toezicht op huisvestingsregelgeving, zoals vastgelegd in de Huisvestingswet, de Huisvestingsverordening en de handhavingsstrategie Huisvesting. Wanneer we een overtreding constateren, dan treden we handhavend op. • We behandelen overlastmeldingen van bewoners. • We werken aan een uitvoeringsprogramma waarin we indicaties en signalen van overtredingen onderzoeken. • We nemen deel aan interventieprojecten (integrale samenwerkingsverbanden) door middel van gegevens en capaciteit. • We hebben een proactieve aanpak van huisjesmelkers. • Met onze inzet op rechtmatig gebruik van woningen leveren we ook een bijdrage aan de kwaliteit van de basisadministratie (Brp). • Vanwege een krappe woningvoorraad vinden we het belangrijk dat woningen rechtmatig worden bewoond. Door onrechtmatige bewoning staan woningzoekenden soms jaren op de wachtlijst voor een sociale huurwoning. • We willen de woningvoorraad behouden. Toezicht op en handhaving van een juist gebruik van woningen draagt hieraan bij. Wanneer woningen niet voor woondoeleinden worden gebruikt, zijn woningen niet beschikbaar voor woningzoekenden. Dit is onwenselijk, gezien de druk op de woningmarkt. • We controleren overlastmeldingen om een bijdrage te leveren aan het verminderen van klachten en aan het behouden van een prettige leefomgeving. • Met de Utrechtse aanpak huisjesmelkers pakken we vastgoedmisbruik aan.

Hierin werken we samen met partijen als het Huurteam Utrecht, politie, Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Belastingdienst. Door corona is er minder gecontroleerd, maar wel meer geïnvesteerd in informatieanalyse en optimalisatie van de processen. • We hebben de regionale pilot Goed Verhuurderschap afgerond, waarbij vier regiogemeenten samenwerkten om misstanden en slechte verhuurders aan te pakken. We gaan verder met deze regionale samenwerking. Daarnaast is in 2022 een campagne gestart om de bewustwording van Utrechtse studenten over huurrechten te vergroten.

37/56

• • • •

Wat zijn de doelstellingen?

• •

•

Hoe meten we dit?

•

Wie voeren dit uit?

• • • • •

Hoe gaan we het uitvoeren?

• • •

• •

Handhavingsprogramma 2023

Samen met de woningcorporaties hebben we meldingen van onrechtmatige bewoning opgepakt. We hebben een registratiesyteem en een meldsysteem ontwikkeld om toezicht te houden op toeristische verhuur. We leverden een bijlage aan de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA). We hebben in 2021 veel meer overlastmeldingen ontvangen dan voorgaande jaren. De groei van het aantal meldingen zette door in 2022. Daarom stellen we prioriteiten in het oppakken van meldingen. Meldingen over gevaar voor de veiligheid en gezondheid pakken we altijd op. Huurders van sociale woonruimte beschikken over een huisvestingsvergunning. Het omzetten, onttrekken, samenvoegen en splitsen, verhuren van woonruimte vindt plaats volgens de geldende regels. Dat betekent dat voor vergunningplichtige activiteiten een vergunning is aangevraagd en verleend, of dat de situatie op andere wijze is gelegaliseerd. Opzetten en implementeren van het proactieve Uitvoeringsprogramma Beschermen van de bestaande woningvoorraad. Aantal overlastmeldingen en inspectiesignalen over onrechtmatige bewoning, splitsen, onttrekken, samenvoegen, omzetten, toeristische verhuur, leegstand, buy to let en huisjesmelkers Aantal projectcontroles. Aantal leegstandsmeldingen. Aantal controles op het naleven van vergunningsvoorwaarden. Aantal hennepsluitingen en overige pandsluitingen.

Inspecteurs, juristen, data-analisten, vergunningverleners en projectleiders van de gemeente Utrecht. Het Huurteam. Politie, Inspectie SZW en Belastingdienst. Ontwikkelen van een gebiedsgerichte aanpak om situaties die een negatief effect hebben op de woningmarkt tegen te gaan. Met behulp van data brengen we de gebieden in beeld die extra aandacht nodig hebben. Het gaat bijvoorbeeld om woningen die worden verhuurd terwijl de opkoopbescherming geldt, woningen die structureel worden verhuurd aan toeristen en woningen die leegstaan volgens de basisadministratie Een kerngroep van juristen, data-analisten en inspecteurs werkt voor de aanpak vastgoedmisbruik. We nemen meldingen in behandeling en we handhaven op illegale situaties.

38/56

• • • •

Handhavingsprogramma 2023

Toezien op een rechtmatige verdeling van sociale woonruimte door handhavend op te treden tegen onrechtmatige bewoning. Op projectmatige basis samenwerken met LAA. Samenwerking met vier regiogemeenten. Huurteam Utrecht helpt huurders bij misstanden zoals onterechte kosten en te hoge huurprijzen. Voor 2023, 2024 en voor 2025 ontvangt het Huurteam extra financiële middelen, zodat het Huurteam huurders proactief kan benaderen.

39/56

13 Document- en identiteitsfraude Document- en identiteitsfraude Wat doen we? Burgerzaken heeft als taak het registreren en actueel houden van gegevens (rechtsfeiten) van personen op een juiste manier in de Basisregistratie Personen (BRP), Registratie Niet-ingezetenen (RNI) en in de registers van de burgerlijke stand te registreren. Een andere taak is het verstrekken van gegevens uit deze registraties. Documenten uit binnen- en buitenland worden dagelijks aangeboden voor deze registraties. Al deze documenten worden beoordeeld op echtheid en geschiktheid voor opname in een van de registraties. Om persoonsgegevens van de juiste persoon te registeren of aan de juiste persoon te verstekken, wordt van iedereen die aan het loket verschijnt de identiteit vastgesteld. Ieder getoond legitimatiebewijs wordt gecontroleerd op echtheid en geldigheid

Wat vinden we belangrijk?

Het gaat bij de controle van documenten om identiteitsbewijzen (paspoorten, identiteitskaarten), rijbewijzen en brondocumenten (geboorteakte, huwelijksakte, overlijdensakte en alle andere documenten die de burgerlijke staat van een persoon aan kunnen tonen). De persoonsregistraties die Burgerzaken bijhoudt, zijn leidend voor andere (overheids)instellingen. Deze instellingen moeten erop kunnen vertrouwen dat de persoongegevens juist zijn, zoals vastgelegd in BRP, RNI en de registers van de burgerllijke stand. De medewerkers van Burgerzaken zijn daarom goed opgeleid en voeren nauwkeurige documentcontroles uit. We volgen landelijke wet- en regelgeving. Onze handelswijze is dan ook gebaseerd op de volgende protocollen of werkinstructies: • Als een document vals of vervalst is of als er twijfel is omtrent een aanvraag van een inwoner met een vermist of gestolen reisdocument, dan handelen we volgens het ID-protocol van de Nederlanse Verenining van Burgerzaken (NVVB) ID-Protocol — Handreikingen — Producten en diensten — Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (nvvb.nl) • Voor een juiste en nauwkeurige registratie in de RNI, ondersteund met middelen zoals gezichtsvergelijking, volgen wij de werkinstructies van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) Werkinstructies Registratie Niet-ingezetenen (WIR) | Publicatie | Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (rvig.nl)

Handhavingsprogramma 2023

40/56

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen Wat zijn de doelstellingen?

Hoe meten we dit?

Wie voeren dit uit?

Een van de ontwikkelingen bij juiste identiteitsvaststelling is het inzetten van gezichtsvergelijking aan de balie. Sinds 2021 is dit een vast hulpmiddel bij de RNI balie en met ingang van 2023 zetten de dit middel ook in bij de balie reisdocumenten. De gemeente Utrecht zet in 2023 verder in op gezichtsvergelijking en start een pilot aan de balie reisdocumenten. Als een inwoner een nieuw document komt aanvragen of afhalen dan wordt er ter plekke aan de balie een foto gemaakt en deze foto wordt vergeleken met de foto uit het eventuele vorige document en de pasfoto die gebruikt wordt voor de nieuwe aanvraag. Inwoners kunnen hier vooralsnog tijdens de pilot op vrijwillige basis aan meewerken. Op deze manier ondersteunt het systeem de baliemedewerker met het vaststellen van de identiteit. Het doel hiervan is tot een hoger beveilingsniveau te komen in het vaststellen van de identiteit van de aanvrager en hiermee identiteitsfraude te voorkomen. Indien er sprake is van document- en/of identiteitsfraude, wordt dit vastgelegd, zodat we kunnen meten om hoeveel gevallen dit gaat. De aantallen worden in het handhavingsverslag gerapporteerd.

• Door het gebruiken van gezichtsvergelijkingstechniek wordt ter plekke gecontroleerd of er sprake is van eventuele fraude • Het geanonimiseerd bijhouden van de gevallen waarbij overgegaan is tot aangifte geeft ons cijfermatig inzicht Afdeling Burgerzaken: Medewerkers Team 1, Team 2 en de specialisten van het Team Kennis en Kwaliteit. Op dit vlak werken wij nauw samen met de Koninklijke Marechaussee (KMar) op het gebied van identiteitsdocumenten, met de Immigratieen Naturalisatiedienst (IND) op het gebied van brondocumenten en met de afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM) van de politie.

Hoe gaan we het uitvoeren?

Handhavingsprogramma 2023

Daarnaast bestaat landelijk en regionaal (politieregio MiddenNederland) een Werkgroep Tegengaan Identiteitsfraude (WTI). Dit overlegorgaan tussen gemeenten en ketenpartners beoogt uniforme procedures vast te stellen en gegevens uit te wisselen zodat trends op dit gebied in een vroeg stadium onderkend kunnen worden. Burgerzaken Utrecht wil in in het WTI actief deelnemer zijn en daar waar nodig een voortrekkersrol vervullen. De belangrijkste onderdelen in de uitvoering zijn: • Het opleiden van medewerkers • Inzet van apparatuur aan de balies • Specifiek voor de pilot bij reisdocumenten: • Twee balies worden ingericht met de apparatuur voor de gezichtsvergelijking, voor het aanvragen van een reisdocument.

41/56

Een balie wordt ingericht met een kiosk, voor het afhalen van een reisdocument. • Landelijke en regionale trends volgen Gebruik van de gezichtsvergelijkstechniek is afgestemd met de RvIG •

Afgestemd met

Handhavingsprogramma 2023

42/56

14 Nederlandse reisdocumenten en rijbewijzen Nederlandse reisdocumenten en rijbewijzen Wat doen we? Aanvraag Bij iedere aanvraag van een reisdocument of rijbewijs geldt een vaste aanvraagprocedure, die vastligt in de Paspoortwet.. Vermissing Wij worden geacht om de identiteit van een persoon deugdelijk te kunnen vaststellen. Bij vermissing van een document en het ontbreken van andere documenten, stellen wij aanvullende identificerende vragen. Ook voeren we een controles uit en leggen een bestuurlijke strafmaatregel op om te voorkomen dat waardevolle paspoorten en identiteitskaarten door onzorgvuldig gebruik en/of verlies in verkeerde handen komen. Deze strafmaatregel wordt opgelegd op basis van art. 24 lid b van de Paspoortwet. Wat vinden we Publiekszaken vindt het belangrijk om zowel bij te dragen in het belangrijk? voorkomen van fraude bij de aanvraag van een reisdocument of rijbewijs als in het adviseren en begeleiden van inwoners die slachtoffer zijn van identiteitsfraude. Belangrijke punten Naar aanleiding van recentelijke fraudegevallen bij andere gemeenten handhavingsverslag 2021 is er landelijk momenteel veel aandacht gevestigd op het proces en algemene reidsocumenten. Er zijn landelijk structurele kwetsbaarheden in de ontwikkelingen aanvraag en uitgifte van identiteitsdocumenten geconstateerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK).

De aanbevelingen die de Staatssecretaris doet, volgen wij nauwlettend en stellen wij onze processen bij indien van toepassing. Wat zijn de Doelstellingen zijn: • Voorkomen van fraude doelstellingen? • Adviseren en begeleiden inwoners die slachtoffers zijn geworden van fraude • Leveren van kwaliteit Hoe meten we dit? Wij houden bij wanneer er sprake is van meedere vermissingen en het aantal opgenomen inwoners in het Register Paspoortsignaleringen. Wie voeren dit uit?

Hoe gaan we het uitvoeren?

Handhavingsprogramma 2023

Afdeling Burgerzaken: Medewerkers Team 2 en de specialisten van het Team Kennis en Kwaliteit. Samenwerkingspartner op gebied van reisdocumenten RvIG en op gebied van rijbewijzen RDW. Kwaliteit • Opleiden medewerkers.

43/56

In 2023 start een onderzoek naar de kwaliteit van de vingerafdrukken die in de chip van het reisdocument staan. Dit onderzoek komt er om te onderzoeken of de vingerafdruk meer ingezet kan worden als belangrijk verificatiemiddel. Aanvraag • Bij een nieuwe aanvraag wordt altijd de pasfoto, handtekening en persoonsgegevens vergeleken met een ander identiteitsbewijs. Vermissing • Indien er sprake is van vermissing en betrokkene kan geen ander identiteitsbewijs tonen, dan stellen we extra identificerende vragen aan de hand van een vragenlijst en vergelijken wij de nieuwe aanvraag met de vorige aanvraag, om zodoende de identiteit deugdelijk vast te kunnen stellen. • Inwoners die in een periode van 5 jaar 3 keer of meer hun reisdocument als vermist hebben doorgegeven zonder geldige reden, worden aangemeld voor opname in het Register paspoortsignaleringen. Deze bestuurlijke strafmaatregel wordt opgelegd om te voorkomen dat er waardevolle paspoorten en identiteitskaarten door onzorgvuldig gebruik en/of verlies in verkeerde handen komen. Wordt betrokkene op deze lijst opgenomen, dan kan er voor de duur van 2 jaar niet zomaar een paspoort worden aangevraagd. De afgifte van een ID-kaart is altijd mogelijk in het kader van de Wet op de Identificatieplicht.

Slachtoffer fraude Wij adviseren inwoners die slachtoffer zijn geworden van fraude, zowel voor reisdocumenten als rijbewijzen en wijzen hen op welke wijze zij hiervan melding kunnen maken. • Inwoners die slachtoffer zijn van fraude vanwege oneigenlijk gebruik van een kopie van een paspoort of identiteitskaart wijzen op het oude document laten signaleren in het Basisregister reisdocumenten. Basisregister reisdocumenten | Reisdocumenten | Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (rvig.nl) • Inwoners die slachtoffer zijn van fraude met een rijbewijs kunnen een melding indienen bij de RDW of aan de balie. De RDW draagt ook haar steentje bij in de bestrijding van identiteitsfraude. Naast de check bij vermissingen voeren zij ook bij reguliere aanvragen een check uit op de nieuwe en vorige pasfoto. Hieruit zijn in het gehele land al een aantal fraudegevallen geconstateerd • Slachtoffers van identiteitsfraude kunnen het Centraal Meldpunt voor Identiteitsfraude benaderen voor verdere begeleiding en advies. Centraal Meldpunt Identiteitsfraude | Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (rvig.nl) •

Handhavingsprogramma 2023

44/56

15 Burgerlijke stand Burgerlijke stand: schijnhuwelijken, schijnerkenningen en huwelijksdwang Wat doen we? Als een huwelijk of erkenning van een kind er enkel op gericht is om rechtmatig verblijf in Nederland te verkrijgen, is er sprake van een schijnhuwelijk of een schijnerkenning. Dit wordt geschaard onder migratiefraude en moet door de ambtenaar van de burgerlijke stand op grond van wet- en regelgeving bestreden worden. Bij de totstandkoming van deze rechtsfeiten letten medewerkers Burgerzaken op signalen die kunnen wijzen op dit type fraude. Wij zijn eveneens alert op signalen van mogelijke huwelijksdwang en mensenhandel bij de totstandkoming van een huwelijk of erkenning. Wanneer de medewerker aan de balie enige vorm van huwelijksdwang of mensenhandel vermoedt, wordt er nader onderzoek gepleegd.

Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen Wat zijn de doelstellingen?

Hoe meten we dit?

Handhavingsprogramma 2023

Schijnhuwelijk • Is een schijnhuwelijk strafbaar? | Rijksoverheid.nl Huwelijksdwang • Circulaire Handelwijze bij vermoedens van huwelijksdwang en achterlating, kinderontvoering, uitbuiting etc | Circulaire | Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (rvig.nl) • wetten.nl - Regeling - Wet tegengaan huwelijksdwang BWBR0037085 (overheid.nl) Publiekszaken vindt het belangrijk om alle vormen van misbruik of fraude tegen te gaan. Als er signalen zijn en deze voldoende aanleiding vormen voor onderzoek of er daadwerkelijk sprake is van een schijnhuwelijk of schijnerkenning (al dan niet in combinatie met huwelijksdwang of mensenhandel), dan voert het team van specialisten van Burgerzaken dit onderzoek uit. Het Multi Disciplinair Team (MDT) migratiefraude, een landelijk overleg tussen gemeenten en ketenpartners, heroverweegt de aanpak van schijnerkenningen, omdat preventief ingrijpen moeilijk blijkt en strandt op bewijslast. Doelstellingen zijn: • Voorkomen van fraude • Doorverwijzen naar hulp voor inwoners die slachtoffer worden van huwelijksdwang Bij vermoeden van fraude volgt altijd een gehoor van de burger en een nader onderzoek indien na gehoor vermoeden van fraude blijft.

Wanneer de ambtenaar van de burgerlijke stand denkt genoeg grond te hebben om een schijnhandeling aan te tonen volgt een weigering naar betrokkenen, hierop kan eventueel een gang naar de rechter volgen waarin deze oordeelt of de weigeringsgronden voldoende zijn.

45/56

Wie voeren dit uit?

Burgerzaken: Specialisten van het Team Kennis en Kwaliteit Onze ketenpartners zijn: Schijnhuwelijk en/of -erkenning • Vreemdelingenpolitie • IND • Ministerie Buitenlandse Zaken Huwelijksdwang • Ministerie van Justitie, het OM • Politie • Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating (LKHA) • Veilig Thuis • Buurtteams • Save Teams

Hoe gaan we het uitvoeren?

Utrecht neemt ook deel aan landelijk overleg in het MDT Migratiefraude. Hierin hebben naast de gemeente Utrecht en enkele andere gemeenten ook verschillende ketenpartners zitting. Indien het vermoeden bestaat dat er aan de balie sprake is van een schijnhuwelijk, schijnerkenning of huwelijksdwang, wordt altijd de specialist Burgerzaken ingeschakeld. Zodra er onderzoek gedaan wordt, is de jurist Burgerzaken ook betrokken en volgt een zorgvuldig onderzoek. Waneer het interne onderzoek de twijfel niet wegneemt, dan raadpleegt Burgerzaken de ketenpartners en wordt beoordeeld wat het vervolgtraject moet zijn.

Handhavingsprogramma 2023

46/56

16 Aanpak adres-, woon- en uitkeringsfraude Aanpak adres-, woon- en uitkeringsfraude Wat doen we? LAA Burgerzaken neemt deel aan het project Landelijke Adreskwaliteit (LAA). Het doel van de LAA is voorkomen en bestrijden van adres gerelateerde fraude. Ketenplatform Burgerzaken is ook een partner in het ketenplatform ‘Ogen en oren van de stad’. Dit is een samenwerkingsverband tussen WenI, VTH, OOV en BZ. Het doel van deze samenwerking is het aanpakken en voorkomen van adres-, woon- en uitkeringsfraude in Utrecht.

Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen

Wat zijn de doelstellingen?

Handhavingsprogramma 2023

Briefadressen Briefadressen vormen een aparte categorie binnen de adresregistratie van de BRP. Een briefadres is bedoeld als tijdelijke mogelijkheid om post te ontvangen op een adres zonder dat men daar daadwerkelijk woont. Bij het (tijdelijk) ontbreken van een vaste woon/verblijfplaats kan hierop een beroep worden gedaan. Misbruik van deze mogelijkheid moet worden voorkomen. Publiekszaken vindt het belangrijk om in te zetten op tegengaan ondermijning en voorkomen van fraude. In relatie tot het aanvragen van briefadressen en de signalen vanuit LAA speelt de menselijke maat, zorg achter de voordeur en de integrale samenwerking met andere afdelingen binnen Utrecht tevens een grote rol. De aanpak middels samenwerkingsverbanden vindt PBZ van essentieel belang omdat er dan integraal naar mogelijkheden en oplossingen gekeken wordt. De RvIG heeft een voorstel tot wetswijziging ingediend met betrekking tot LAA. Het doel is om in 2023 LAA ingebed te hebben in de wet BRP en worden gemeenten verplicht om de signalen van de LAA te onderzoeken. In 2022 heeft Utrecht nieuwe beleidsregels voor briefadressen opgesteld die de grondslag geven om op eenduidige manier maatwerk toe te passen waardoor willekeur wordt uitgesloten. In de toetsing op mogelijke fraude is niets veranderd.

Doelstellingen zijn: • Voorkomen van fraude • Tegengaan ondermijning • Zorg voor de sociale problematiek • Toepassen menselijke maat

47/56

Hoe meten we dit?

Wie voeren dit uit?

Hoe gaan we het uitvoeren?

LAA RvIG maakt rapportages en zelf houden we ook rapportages bij van de aantallen onderzoeken, welk resultaat het onderzoek heeft opgeleverd en welke eventuele bijvangst er is geweest. Briefadressen Het geanonimiseerd bijhouden wanneer er sprake is van misbruik bij de aanvraag van een briefadres geeft ons cijfermatig inzicht LAA en Briefadressen Burgerzaken: Team adresonderzoek en specialisten van het TKK. Samenwerkingspartners: LAA • WenI • VTH • RvIG Ketenplatform • BZ • WenI • OOV • VTH Briefadressen • WenI • Maatschappelijke Ontwikkeling (MO) • OOV • Stadsteam Back-up LAA De LAA bevordert via interbestuurlijke en intersectorale samenwerking de adreskwaliteit in de BRP. Naast het voorkomen en bestrijden van adres gerelateerde fraude is er ook oog voor sociale problematiek. Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) | Basisregistratie Personen (BRP) | Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (rvig.nl) Ketenplatform Gezamenlijk wordt ingezet op handhavingsuitvoering, weerbare organisatie, tegengaan ondermijning en zorg achter de voordeur. Op basis van ontwikkelingen en casuistiek vindt er periodiek overleg plaats tussen WenI, VTH, OOV en BZ. Briefadressen Aanvragen briefadres worden nauwkeurig beoordeeld. Daarnaast worden de bestaande inschrijvingen op een briefadres ieder half jaar gecontroleerd op noodzaak en recht op voortzetting hiervan.

Handhavingsprogramma 2023

48/56

17 Participatiewet Ondersteuning primair proces Wat doen we? Gevraagd en ongevraagd adviseren van medewerkers bij aanvragen (omschrijving) levensonderhoud, financiële regelingen en werkdossiers. Daar waar gewenst worden signalen in onderzoek genomen. Belangrijke uitgangspunten handhaving 2023 Wat zijn de doelstellingen?

Het primair proces heeft minder advies en ondersteuning nodig waardoor de inzet verschuift naar andere type onderzoeken.

Hoe meten we dit? (monitoringsindicatoren)

Via Cognos en het inzetrooster:

Wie voeren dit uit?

Handhavingsspecialisten in samenwerking met de uitvoerende teams.

Hoe gaan we het uitvoeren?

In overleg met de teams. Hiervoor is 10 % van de capaciteit gereserveerd.

Afgestemd met

Onze partner teams uit het primair proces: Nieuwe Aanvragen, Werk en het team Dak- en Thuislozen.

Handhavingsprogramma 2023

Onze inwoners zijn goed geïnformeerd over hun rechten en plichten. Onze medewerkers bieden ondersteuning op maat waar dat nodig is. Onze handhavingsspecialisten zijn direct toegankelijk en leveren snel advies.

-

Afhandelingsduur Resultaatmeting

49/56

Onderzoek van meldingen Wat doen we? Meldingen van inwoners, interne organisatie en externe organisaties (omschrijving) over mogelijk misbruik van uitkeringen en/of financiële regelingen onderzoeken. Belangrijke uitgangspunten handhaving 2023

De uitkomsten van het Institutioneel Racisme onderzoek leveren weliswaar geen aanwijzingen op dat er bij het uitvcoeren van de werkzaamheden sprake is van institutioneel racisme, maar het is wel belangrijk om dit onderwerp regelmatig bespreekbaar te maken met de medewerkers. Een ander aandachtspunt die volgt vanuit de toeslagenaffaire is dat we ons meer bewust moeten worden dat de menselijke maat een volwassen plaats binnen het onderzoek heeft. Als laatste punt vragen we binnen WenI aandacht voor dat handhavers aan de voorkant meer en eerder worden betrokken bij ingewikkelde zaken. Op basis van onze ervaringen weten we dat 70% van de onderzochte meldingen leiden tot een beëindiging (lopende uitkering), mutatie of niet-verstrekking (aanvraag).

Wat zijn de doelstellingen?

Misbruik mag niet mag lonen maar we maken wel verschil tussen opzettelijk- en onbewust misbruik. Op basis van onze ervaringen kunnen we onze aanpak verder doorontwikkelen en onze voorlichting meer op maat aanbieden.

Hoe meten we dit? (monitoringsindicatoren)

Cognos en rapportages over de resultaten van de adviezen die niet worden geregistreerd in Socrates.

Wie voeren dit uit?

Handhavingsspecialisten in samenwerking met interne en externe partners. De helft van de capaciteit wordt hierop ingezet.

Hoe gaan we het uitvoeren?

Het beoordelen van een melding op onderzoekswaardigheid, doen van intern- (desk research) en extern onderzoek (field research) en het toepassen van hoor- en wederhoor. Bij het bepalen van het advies wordt de menselijke maat meegewogen.

Afgestemd met

De teams WenI en de handhavingskolom binnen de gemeente.

Handhavingsprogramma 2023

50/56

Samenwerking met ketenpartners Wat doen we? Interventies uitvoeren samen met organisaties binnen de (omschrijving) handhavingskolom. Belangrijke uitgangspunten handhaving 2023

Er wordt een steeds groter beroep gedaan op deelname van Bijzonder Onderzoek aan externe acties door de ketenpartners. Ook loont het om zelf interventies op te zetten.

Wat zijn de doelstellingen?

Middels de samenwerking kunnen we integraler werken waardoor er meer resultaten komen die we anders niet kunnen behalen. Dit voeren we uit binnen de richtlijnen van de privacywet Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

Hoe meten we dit? (monitoringsindicatoren)

We meten op basis van de rapportages per actie en de bevindingen van de handhavingsspecialisten.

Wie voeren dit uit?

Vanuit Bijzonder Onderzoek zijn dat de handhavingsspecialisten. Er is 12 % van de capaciteit voor gereserveerd.

Hoe gaan we het uitvoeren?

We gaan deelnemen aan 12 externe acties zoals interventies op bedrijfsterreinen en buurten, dynamische acties met de politie, landelijke aanpak adresfraude. Het betreft interventies die meestal deels overdag en deels in de avond worden uitgevoerd. Per actie wordt bepaald wat de benodigde inzet zal zijn (tussen de 2 en 4 medewerkers).

Afgestemd met

VTH, Veiligheid, Belastingdienst, Politie, UWV en SVB

Handhavingsprogramma 2023

51/56

18 WMO-PGB PGB onderzoeken Wat doen we? (omschrijving)

Onderzoeken van meldingen op rechtmatigheid van mogelijk oneigenlijk gebruik van PGB voorzieningen. Dit gebeurt in opdracht van de afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling.

Belangrijke uitgangspunten handhaving 2023

Er vinden verbeteringen plaats naar aanleiding van de quick scan van 2021. Dat zal moeten leiden tot verbeteringen van proces en besluitvorming.

Wat zijn de doelstellingen?

Mogelijk misbruik wordt onderzocht. Middels de opbrengsten van onze onderzoeken kunnen we deze aanpak verder doorontwikkelen in het primair proces, beleid en toezicht (Bijzonder Onderzoek). De PGB voorzieningen worden rechtmatig verstrekt.

Hoe meten we dit? (monitoringsindicatoren)

De resultaten worden gemeten vanuit Zorgned.

Wie voeren dit uit?

Toezichthouders (handhavingsspecialisten) van Bijzonder Onderzoek in nauwe samenwerking met MO, Veiligheid, VTH en Buurtteams. In totaal is er 16% van de capaciteit hiervoor voor beschikbaar.

Hoe gaan we het uitvoeren?

We gaan 20 onderzoeken uitvoeren betreffende budgethouders en zorgaanbieders. Onderzoeken naar aanbieders nemen veel tijd in beslag. Eerst wordt de onderzoekswaardigheid bepaald op basis van feiten en omstandigheden. Vervolgens wordt de budgethouder en/of zorgaanbieder gesproken. Dit leidt dan tot een advies aan Maatschappelijke Ontwikkeling (MO). Die neemt het besluit.

Afgestemd met

Veiligheid, VTH, Buurtteams, Riec en MO

Handhavingsprogramma 2023

52/56

Bijlage 1 Ureninzet VTH totaal

In de categorie ‘overig’ is onder andere de inzet op evenementen ondergebracht. De inzet van wijkboa’s is verdeeld over de categorieën veilige openbare ruimte, leefbare openbare ruimte en bereikbaarheid, parkeren en stallen.

Ureninzet Omgevingsrecht Milieu en bodem Controles Overlastmeldingen Milieucontroles (licht) Milieucontroles (middelzwaar) Opleveringscontroles Inventariserende controles Energiecontroles Informatieplicht Beleidsontwikkeling, projecten en coördinatie (incl. RUD en overig) Juridische ondersteuning Administratieve ondersteuning Samenwerking Opgave Energietransitie (nog niet bekend) Totaal VTH

Aantal uren 3.200 1.010 2.250 680 750 2.500 250 3.716 465 1.050 0 15.871

Inzet RUD: Definitieve aantallen Milieu en Bodem komen in het Uitvoeringsprogramma RUD 2023

Handhavingsprogramma 2023

53/56

Nieuwbouw, verbouw en sloop Indicatoren Toezicht op bouw en sloop 2023 Toezicht op bouwwerken (uitvoeringscontrole) Totaal aantal gecontroleerde projecten Cat 1 Bouwsom < 100.000 Cat 2 Bouwsom 100.000-1.000.000 Cat 3 Bouwsom > 1.000.000 Megaplannen Toezicht op bouwwerken (constructiecontrole) Totaal aantal gecontroleerde projecten Cat 1 Bouwsom < 100.000 Cat 2 Bouwsom 100.000-1.000.000 Cat 3 Bouwsom > 1.000.000 Megaplannen Verminderen bouwhinder Getoetste bouwveiligheidsplannen Bouwprojecten met omgevingsbegeleiding Duurzaamheid bij bouwen en slopen Toezicht op MPG/ BENG

Aantal uren 28.868 12.088 5.768 9.212 1.800 6.929 255 2.414 2.860 1.400 900 1.800 50

Bestaande bouw (gebaseerd op inzet januari tot en met oktober 2022) Categorieën (meest voorkomend) Illegale bouw Inname van openbare grond Achterstallig onderhoud Illegaal gebruik van gebouwen en/of gronden Overlast van vervuiling/geluid/overig Totaal aantal klacht-meldingen Bestaande Bouw Categorie Projecten Bestaande bouw Overig Totaal

Handhavingsprogramma 2023

Aantal meldingen 255 90 122 104 839 1727

Aantal uren 1606 567 768 655 5285 10880 Aantal uren 10631 6643 21612

54/56

Bijlage 2 - Overdracht van taken naar de Regionale Uitvoeringsdienst Asbestsaneringen Per januari 2023 draagt de gemeente het toezicht op bedrijfsmatige asbestsaneringen over aan de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD). Per juli 2017 is dit al wettelijk verplicht. Deze taak staat ook in het momenteel geldende basistakenpakket, zoals vastgelegd in het Besluit omgevingsrecht. De RUD moest zich echter eerst in deze taak bekwamen. Dit vergde een traject waarin we de afgelopen jaren flink investeerden in de kwaliteit van de uitvoering bij de RUD. Nu is de kwaliteit van de uitvoering voldoende, zodat overdracht mogelijk en verantwoord is. Bij de asbestsaneringen werkt de RUD volgens een risicogestuurde aanpak om de gezondheid van inwoners voldoende te waarborgen en de verspreiding van asbest in de omgeving te voorkomen. Omgevingswet Met de invoeringsdatum van de Omgevingswet komen naar verwachting meer taken verplicht onder de Omgevingsdienst te vallen. We gebruiken 2023 om goed in beeld te brengen om welke taken het gaat en de overdracht planmatig aan te pakken. Het gaat om verschuivingen in het milieu- en energietoezicht en in de bodemtaken. Bodem Het toezicht op bodemsaneringen en -activiteiten is al langere tijd ondergebracht bij de RUD. Eén van de hoofdstukken in het Handhavingsprogramma is hieraan gewijd.

Wanneer de Omgevingswet ingaat, heeft dit wel invloed op de aard van het toezicht op de bodem, maar niet op welke dienst dit uitvoert. Dit is en blijft de RUD doen. Er vindt wel een verschuiving van taken plaats bij de vergunningverlening en meldingen van bodemactiviteiten. Er gaan meer taken naar de omgevingsdienst en de Omgevingswet zorgt voor inhoudelijke wetswijzigingen veranderen. Deze taken en de verschuivingen erin maken echter geen onderdeel uit van het Handhavingsprogramma. Visie op de bodem en ondergrond De aandacht voor bodem en ondergrond groeit. Naast de verschuiving van taken naar de Omgevingsdienst en de inhoudelijke wijzigingen onder de Omgevingswet, is ook het komen tot een visie op bodem en de ondergrond een actuele opgave. De gemeente werkt hieraan. Mogelijk leidt dit op termijn tot nieuwe VTH-taken (een ‘ruimtelijke ordening in de ondergrond’). Op dit moment zijn de contouren echter nog onvoldoende duidelijk om hier concrete uitspraken over te doen of de gevolgen voor het Handhavingsprogramma te kunnen benoemen.

Handhavingsprogramma 2023

55/56

Bijlage 3 Duurzame energie Het versnellen van de energietransitie wordt de komende jaren nog belangrijker vanwege de bescherming van het klimaat, schaarse middelen en het stijgen van de gas- en energieprijzen. Huishoudens en bedrijven zijn erbij gebaat om hun energieverbruik verder te verlagen en duurzame keuzes te nemen. In het coalitieakkoord ‘Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke, kansen, betaalbaar, wonen en klimaat’ staat welke maatregelen Utrecht neemt om slim energie te besparen en duurzame energie op te wekken. In 2023 stimuleren we bedrijven en inwoners om extra energiebesparende maatregelen te nemen. Bijvoorbeeld bedrijven informeren over nieuwe wetgeving, zoals de informatieplicht en erkende maatregelen. Inwoners attenderen we op duurzame leningen en de beschikbare hulp. Energiecontroles bedrijven Er zijn in Utrecht ongeveer 1.000 bedrijven die aan de wettelijke energiebesparingseisen moeten voldoen. We voeren jaarlijks 250 energiecontroles uit. Op die manier komen alle bedrijven eens per 4 jaar aan de beurt. Per juli 2023 gelden nieuwe, aangescherpte ‘Erkende Maatregelen’. Dit zijn alle verplichte energiebesparingsmaatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of korter waaraan bedrijven moeten voldoen en die vierjaarlijks vernieuwd wordt. We blijven ook in 2023 250 energiecontroles uitvoeren.

Omdat vanaf halverwege het jaar een nieuw pakket maatregelen geldt, is er op die manier op termijn meer energiewinst te verwachten dan met extra energiecontroles. Op de langere termijn houden we rekening met de (verplichte) overdracht van het toezicht op energiebesparing door bedrijven naar de RUD. In dat perspectief geldt dat het hele pakket aan inzet opnieuw moet worden gewogen. We bekijken nauwkeurig hoe de impact op energiebesparing dan zo groot mogelijk blijft of verder vergroot kan worden. Energielabel C Voor kantoren gaat per januari 2023 de Label C-verplichting in. In de afgelopen jaren zijn alle eigenaren geïnformeerd en bezocht. Per november 2022 voldoet 70% aan de Label C-verplichting. Vanaf 2023 voeren we toezicht uit volgens de Algemene Handhavingsstrategie. Nieuwbouw Per 2021 zijn voor de energieprestatie van gebouwen de EPC-waarden vervangen door de BENG (bijna energieneutrale gebouwen)-eisen. Waar we bij EPC toezicht hielden of de maatregelen bij nieuwbouw en verbouw in de praktijk werden uitgevoerd, controleren we bij de BENG de berekening vooraf bij de vergunningaanvraag. Ook controleren we of de berekening door gecertificeerde adviseurs is gedaan. In 2023 worden de eerste nieuwbouwprojecten opgeleverd die moeten voldoen aan de BENG-eisen. Een onafhankelijke adviseur bepaalt het uiteindelijke energielabel via een protocol.

De gemeentelijke inspecteurs controleren of aan deze verplichting is voldaan. Wijkuitvoeringsplannen aardgasvrij In 2023 wordt gestart met de wijkuitvoeringsplannen. Een wijkuitvoeringsplan beschrijft de aanpak om een wijk aardgasvrij te verwarmen. Deze plannen komen voort uit de Transitievisie warmte, zoals aangekondigd in de raadsbrief van 4 november 2022. VTH is aangehaakt bij uitvoering van de plannen en denkt mee waar mogelijk.

Handhavingsprogramma 2023

56/56