Handhavingsprogramma 2023.pdf

Handhavingsprogramma 2023 VTH, Publiekszaken en Werk en Inkomen

13 december 2022 Kenmerk 10694765 Versie 1.0

Utrecht.nl

Colofon

Uitgave Gemeente Utrecht, Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH), Publiekszaken en Werk en Inkomen December 2022

Informatie www.utrecht.nl/th Instagram @Toezichtutrecht en @Handhavingutrecht

Handhavingsprogramma 2023

2/56

Inhoud 1

Veranderingen in 2023 & Leeswijzer

5

2

Leefbare openbare ruimte

12

3

Bereikbaarheid, parkeren en stallen

14

4

Veiligheid

16

5

Wijkgerichte aanpak: inzet wijkboa’s

19

6

Bijzondere wetten

20

7

Evenementen

23

8

Milieu

25

9

Bodem

28

10

Nieuwbouw, verbouw en sloop

30

11

Bestaande bouw

33

12

Huisvesting

37

13

Document- en identiteitsfraude

40

14

Nederlandse reisdocumenten en rijbewijzen

43

15

Burgerlijke stand

45

16

Aanpak adres-, woon- en uitkeringsfraude

47

Handhavingsprogramma 2023

3/56

17

Participatiewet

49

18

WMO-PGB

52

Handhavingsprogramma 2023

4/56

1 Veranderingen in 2023 & Leeswijzer Voor u ligt het Handhavingsprogramma 2023. In compacte tabellen geeft het een overzicht van de inzet van Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH), Publiekszaken en Werk en Inkomen. Hieronder vindt u een korte leeswijzer en de geplande wijzigingen en nieuwe projecten voor 2023. Leeswijzer: • De werkzaamheden voor VTH, Publiekszaken en Werk en Inkomen zijn verdeeld in domeinen. Voor elk van deze domeinen vindt u één hoofdstuk. Hierin staat een korte reflectie op het vorige jaar en een overzicht van actuele ontwikkelingen. Daarna lichten we de doelen en werkwijze toe. Alle hoofdstukken bij elkaar geven een totaaloverzicht van de inzet op toezicht en handhaving voor 2023. • In dit hoofdstuk staan de belangrijkste geplande wijzigingen en (nieuwe) projecten per domein handzaam bij elkaar. • In de bijlagen lichten we voor VTH enkele actuele ontwikkelingen uitgebreider toe. Wanneer van toepassing staat hier in de hoofdstukken een verwijzing naar. • Voor de domeinen in het omgevingsrecht (VTH) is eveneens in een bijlage de ureninzet opgenomen. Voor deze domeinen bespraken we het Handhavingsprogramma ook met de milieupolitie, als strafrechtelijke partner. Hiermee voldoen we aan de wettelijke eisen uit het Besluit omgevingsrecht (Omgevingsbesluit per ingangsdatum Omgevingswet).

• De afdeling Leerlingzaken volgt het programma dat voor de periode van 2020 tot en met 2023 vastgesteld werd. Er zijn daarom geen nadere hoofdstukken over Leerlingzaken opgenomen. Het jaarverslag Leerlingzaken en de voortgangsrapportage ‘Passend onderwijs en voortijdig schoolverlaten’ geven de resultaten weer van schooljaar 2021-2022.

Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) Dagelijks dragen bijna 250 gemeentelijke handhavers, toezichthouders en inspecteurs bij aan de leefbaarheid en veiligheid van onze stad. Zij houden toezicht op straat, voeren controles uit en handelen meldingen van overlast af. Algemene Handhavingsstrategie Bebouwde Omgeving en Openbare Ruimte Wetswijzigingen, een groeiende stad en digitale ontwikkelingen maken een actualisatie van de Algemene Handhavingsstrategie in 2023 noodzakelijk. In deze strategie staat welke stappen en principes we toepassen in toezichtsituaties. Leefbare openbare ruimte Aanpak bijplaatsingen Eén van de meest frequente overlastmeldingen betreft verkeerd aangeboden afval. In juli 2021 stelden we de Hotspotaanpak Bijplaatsingen vast. Volgens die aanpak richten de handhavers zich in 2023 op hotspotlocaties met striktere handhaving, ook bij volle of kapotte containers. Daarnaast trekken we het boetebedrag gelijk met de strafrechtelijke boete.

Handhavingsprogramma 2023

5/56

Bedrijfsafval Binnenstad In de drukke binnenstad zijn de gevolgen van verkeerd aangeboden (bedrijfs)afval snel merkbaar. De regels voor het aanbieden van bedrijfsafval zijn per 15 juli 2022 gewijzigd. We controleren of er bedrijfsafvalcontainers in de openbare ruimte staan na de aanbiedtijden. Hiermee gaan we volgend jaar door. Daarnaast voorzien we anonieme bedrijfsafvalcontainers van een klikohanger. De containers worden verwijderd wanneer deze na 24 uur nog steeds in de openbare ruimte staan. We monitoren op ongewenste neveneffecten, zoals illegale dumping en passen waar nodig onze werkwijze aan. Uitstallingen In samenspraak met ondernemers wijzigen we de regels voor uitstallingen, zodat ondernemers in de binnenstad de mogelijkheid krijgen een uitstalling te plaatsen. Daarmee heffen we het huidige uitstallingenverbod in de binnenstad op, terwijl we de balans houden met ruimte voor voetgangers. De nieuwe regels sluiten aan bij de Omgevingsvisie Binnenstad. Het bewaken van de toegankelijkheid van de binnenstad is een belangrijk uitgangspunt. Mobiliteit Controle betaald parkeren Het Coalitieakkoord 2022-2026 stelt de ambitie om betaald parkeren naar de hele stad uit te breiden. Hierdoor wordt het controlegebied groter. In de raadsbrief Aanpak invoeren betaald parkeren hele stad informeerden we de raad over de voortgang.

Fietshandhaving De groei van de stad zet druk op de openbare ruimte en de toegankelijkheid. Signalen over fout geparkeerde fietsen en vraag om handhaving daarop nemen toe, zoals in het stationsgebied, Neude en Vaartsche Rijn. Begin 2023 komt in het stationsgebied een fietsparkeerverbod, passend bij de Module Fietsparkeren. Het fietsparkeerverbod vraagt om meer handhaving op fout geparkeerde fietsen. Snorfietsen op de rijbaan Vanaf 30 september 2021 rijden snorfietsers op een aantal wegen in de stad op de rijbaan. Uit een monitoring in de Raadsbrief Resultaten blijkt dat de naleving van de maatregel onvoldoende is. Extra inzet op handhaving kan de naleving verhogen. Er worden daarom voorbereidingen getroffen voor een pilot camerahandhaving, met waarborgen voor de privacy. Na instemming van de driehoek en het Openbaar Ministerie willen we de pilot uitvoeren. Pilot speed pedelecs Het gebruik van speed pedelecs zorgt voor meer snelle verplaatsingen en minder uitstoot. De voorbereidingen voor een pilot voor speed pedelecs zijn gestart. Gebruikers van een speed pedelec mogen tijdens de pilot met een ontheffing en aangepaste snelheid op het fietspad rijden. De pilot start in 2023. Pilot Verkeershandhaving In 2023 volgt een landelijk besluit of de bevoegdheid om te controleren op veilig fietsgedrag definitief onderdeel wordt van het takenpakket van de handhaver.

Sinds 2021 controleren Utrechtse handhavers van de gemeente hier al op als onderdeel van een landelijke pilot. Het gaat om controleren op fietsen zonder licht, met telefoon in de hand en/of door rood licht rijden. Begin 2023 krijgt de pilot uitbreiding

Handhavingsprogramma 2023

6/56

naar controles op voetgangers die door rood licht lopen. Ook gaat de pilot in vijf andere gemeenten van start. Veilige openbare ruimte Werken aan veilige wijken Met het Handhavingsprogramma dragen we bij aan veilige en leefbare wijken. De wijkboa’s zijn vaste gezichten en aanspreekpunten in de wijken. Daarnaast is er structurele inzet op verschillende soorten overlast, waaronder specifiek op jongerenoverlast. Het is belangrijk om flexibel te kunnen inspelen op overlastproblematiek en snel opkomende criminaliteitsvormen op verschillende plekken in de stad. Daarom hebben we een flexteam van handhavers, dat snel inzetbaar is. Het lachgasverbod is in juli 2022 (raadsbrief juli 2022) uitgebreid van 4 naar 8 wijken vanwege de stijgende overlastmeldingen en het effect van het verbod. Onlangs kondigde het kabinet een landelijk lachgasverbod per 1 januari aan. We monitoren de gevolgen die dit voor het huidige APV-artikel en de bevoegdheden van onze handhavers heeft. Kortgeleden is het Actieplan Straatintimidatie vastgesteld. Utrecht voert een lobby voor landelijke wetgeving voor strafbaarstelling van straatintimidatie. We zien een rol voor onze handhavers om naast de politie op te treden tegen straatintimidatie, omdat we dit binnen het leefbaarheidscriterium vinden passen.

Dit is geagendeerd binnen de landelijke werkgroep ‘brede verkenning boa’ en wordt ook op andere plekken uitgedragen. Tegengaan maatschappelijke onrust In aanvulling op de politie dragen handhavers in de openbare ruimte bij aan een ordelijk en beheersbaar verloop van evenementen en demonstraties. Het aantal demonstraties neemt jaarlijks toe, waardoor dit meer inzet van handhavers vergt. Ondermijnende criminaliteit In de nota ‘Grenzen stellen en perspectief bieden’ staan bedrijventerrein Nieuw Overvecht en de Amsterdamsestraatweg als kwetsbare gebieden aangegeven. Volgend jaar krijgen deze gebieden extra aandacht. In 2022 is een vergunningplicht voor autobedrijven op bedrijventerrein Nieuw Overvecht ingevoerd. Het Bestuurlijk Utrechts Interventie Team (BUIT) controleerde in 2022 of de autobedrijven zich aan deze vergunningplicht hielden. In 2023 gaat het BUIT door met deze controles. Ook voert het BUIT volgend jaar weer gerichte handhavingsacties uit, zowel zelfstandig als samen met onze partners. Milieu Samenwerking en overdracht taken RUD De afgelopen jaren zetten we stappen om ons voor te bereiden op de Omgevingswet. We blijven ons voor het milieudomein richten op het (voorbereiden van) overdragen van taken die naar de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) verschuiven en de samenwerking met de RUD.

Energie Energielabel C Per januari 2023 is het voor kantoren landelijk verplicht om energielabel C (of hoger) te hebben. In de afgelopen jaren zijn alle eigenaren geïnformeerd en bezocht. Per november 2022 voldoet 70% aan de

Handhavingsprogramma 2023

7/56

Label C-verplichting, zoals gedeeld in schriftelijke vragen over de handhaving op de labelplicht. Vanaf 2023 voeren we toezicht uit volgens de Algemene Handhavingsstrategie. Nieuwbouw Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) Door de herziening van de Omgevingswet gaat het bouwtoezicht voor een deel van de bouwprojecten naar de markt. Voor de uitvoering van de Wet kwaliteitsborging is het wettelijke gedeelte gefinancierd. De gemeente blijft onder de Wkb het bevoegd gezag, voert administratieve taken uit en doet waar nodig de handhaving. Het voorkomen van hinder op en rond de bouwplaats staat wel onder druk, omdat er zeer beperkte middelen zijn om toezicht te houden op die aspecten bij Wkb-projecten. We hebben u hier onder andere over geïnformeerd in de raadsbrief van 16 september 2022. Bouwregels in Utrecht In 2023 zijn we voornemens om een nieuwe richtlijn Bouwregels in Utrecht uit te werken om te zorgen dat bouwprojecten veilig verlopen, de buurt goed bereikbaar blijft en er zo min mogelijk hinder is. De richtlijn is een uitbreiding van de Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid en Communicatie (BLVC) plannen, zoals we die al langere tijd vragen van bouwers. Huisvesting Uitvoeringsprogramma Beschermen bestaande woningvoorraad Het adresseren van de woningnood is een van de speerpunten uit ons coalitieakkoord.

De komende jaren willen we maatregelen treffen die nodig zijn om de bestaande stad te beschermen. Woningen moeten beschikbaar zijn en blijven voor mensen die in Utrecht willen wonen of werken. Tegelijkertijd moet Utrecht een leefbare, betaalbare, duurzame en gezonde stad blijven. Wanneer verhuurders of eigenaren woningen voor andere doeleinden of voor illegale verhuur gebruiken kan dit een negatieve invloed op de leefbaarheid en de woningvoorraad hebben. Bij illegale verhuur, langdurige leegstand, toeristische verhuur of het opkopen door beleggers zijn woningen niet meer beschikbaar voor starters. Tot 2021 was het toezicht en handhaving reactief georganiseerd op basis van overlastmeldingen. Voor de aanpak van deze negatieve situaties is meer nodig dan reactief toezicht. Om dit te realiseren zijn in 2022 structureel financiële middelen beschikbaar gesteld. Komende jaren ontwikkelen we een uitvoeringsprogramma Beschermen bestaande woningvoorraad, waarbij we actief toezicht houden op woonruimtegebruik, zoals omzetten, splitsen, toeristische verhuur, opkopen van woningen en leegstand. Met behulp van datagedreven sturing brengen we de gebieden en buurten in beeld waar we vermoeden dat de problematiek het grootst is. Hierbij maken we gebruik van beschikbare data zoals de basisadministratie, het registratiesysteem voor toeristische verhuur en het Kadaster.

Zo kunnen we onze capaciteit effectief en doelgericht inzetten om overtredingen op te sporen en aan te pakken. Met het programma voeren we voor een deel de ambities en maatregelen voor het woonbeleid uit, zoals staat in de raadsbrief Planning uitvoering maatregelen wonen 2022 - 2024. Goed verhuurderschap en de verhuurdersvergunning maken ook onderdeel uit van het programma. De Wet goed verhuurderschap is uitgesteld, maar binnen het programma treffen we wel voorbereidingen voor de uitvoering van de regeling.

Handhavingsprogramma 2023

8/56

In het Handhavingsverslag 2022 beschrijven we de acties die we hebben ondernomen om het programma vorm te geven. Huurteam en bewustwordingscampagne Op verzoek van de huurder helpt Huurteam Utrecht huurders bij problemen met de woning of met de verhuurder. Afhankelijk van de beschikbare capaciteit werden huurders ook actief benaderd. Huurteam Utrecht ontvangt voor 2023, 2024 en voor 2025 extra financiële middelen, zodat zij meer huurders actief kan benaderen. In 2021 hebben we de regionale pilot Goed Verhuurderschap afgerond. We informeerden u hierover met de raadsbrief Pilot goed verhuurderschap. De vier regiogemeenten blijven samenwerken om slechte verhuurders aan te pakken. Het resterende bedrag van de pilot besteden we in 2022 en in 2023 aan een bewustwordingscampagne, waarmee we studenten informeren over huurrechten, de plichten van verhuurders en de hulp van het Huurteam. Sekswerk Advies commissie Sorgdrager In september 2022 heeft de adviescommissie Sorgdrager het rapport ‘Sekswerk in Utrecht’ gepresenteerd aan het college en gemeenteraad. VTH draagt bij aan de verdere uitwerking van het advies. Zicht krijgen op alle groepen sekswerkers De commissie Sorgdrager vraagt aandacht voor het zicht krijgen op alle groepen sekswerkers. VTH, Volksgezondheid en onze partner Belle, onderdeel van Stichting de Tussenvoorziening gaan samen in gesprek om hieraan bij te dragen.

Overdracht toezicht seksbedrijven In 2021 is het toezicht op de seksbedrijven in Utrecht van de politie overgegaan naar de gemeente. In eerste instantie is kennisgemaakt met de bedrijven en daarna volgden controles. Het toezicht op de vergunde seksbedrijven is inmiddels onderdeel van de reguliere werkzaamheden van onze inspecteurs. Interbestuurlijk Toezicht Productbladen 2023 Het Interbestuurlijk Toezicht van de provincie controleert of de gemeente de toezichtstaken voor bepaalde domeinen goed uitvoert. Het Handhavingsprogramma 2023 is daarom opgebouwd op basis van het regionale sjabloon; op die manier voldoen we aan de wettelijke uniformeringseis.

Publiekszaken Het Handhavingsprogramma Publiekszaken volgt uit de wet Basisregistratie Personen (BRP) en levert een bijdrage aan de veiligheid en leefbaarheid van de stad. Wij zetten in op de volgende pijlers: • Het tegengaan van ondermijning en werken aan een weerbare organisatie • Fraudebestrijding • Zorg achter de voordeur • Intersectorale samenwerking.

Handhavingsprogramma 2023

9/56

Preventief handhaven wij op document- en identiteitsfraude, schijnhuwelijken, schijnerkenningen, huwelijksdwang, arbeidsuitbuiting, ondermijning en mensenhandel. Bij de uitvoering van deze taken houden wij ons strikt aan de privacy wet- en regelgeving. Het programma van 2023 gaat in op de volgende zaken: Centrale opgaven voor 2023 Samen met onze interne ketenpartners werken wij nauw samen op de thema’s weerbare organisatie en het tegengaan van ondermijning. Wij onderzoeken risicoadressen, waarin wij naast het aanpakken van fraude ook oog hebben voor de sociaal-maatschappelijke problemen. Document- en identiteitsfraude Wij versterken onze poortwachtersfunctie en zetten in op het herkennen van vervalste documenten. We creëren hierover bewustwording bij zowel medewerkers als inwoners. Burgerlijke stand Wij zetten in op het herkennen en onderzoeken van schijnhuwelijken en schijnerkenning. Daarnaast werken wij samen met externe partners om huwelijksdwang te voorkomen en signaleren. In de verschillende hoofdstukken lichten we de onderwerpen nader toe.

Werk en inkomen Het handhavingsprogramma (Handhavingsvisie Werk en Inkomen 2019-2023) van de afdeling Werk en Inkomen (WenI) volgt uit de Participatiewet. De inzet richt zich op het principe van hoogwaardig handhaven, met als uitgangspunt dat iedere bijstandsgerechtigde goed moet zijn geïnformeerd over zijn/haar rechten en plichten. Veel onbewuste fouten en daaropvolgende sancties zijn het gevolg van onwetendheid en de complexiteit van regelgeving. Als we inwoners regelmatig en op maat – dus gericht op de doelgroep en de vraag van de inwoner – voorlichten, kunnen we voorkomen dat inwoners onbedoeld de fout ingaan. Dit betekent dat de afdeling actief handelt naar de inwoners en hen op de verschillende contactmomenten informeert over de diverse mogelijkheden en voorzieningen en de spelregels die daarbij horen. Daarnaast voeren we onderzoek uit op basis van diverse signalen waarbij mogelijk sprake is van oneigenlijk gebruik van uitkeringen of andere financiële regelingen. In 2023 zetten we het toepassen van de menselijke maat bij deze onderzoeken verder voort. Hierbij maken we gebruik van de Waardendriehoek. Dit is het afwegingskader om maatwerk te onderbouwen. Daarin staan drie waarden centraal: betrokkenheid, legitimiteit en rendement. Dit doen we samen met onze partners, zoals de buurtteams.

Verder zetten we in 2023 nader in op integrale samenwerking met interne en externe partners, binnen de kaders van de privacywetgeving.

Handhavingsprogramma 2023

10/56

WenI verzorgt tevens het toezicht op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Persoonsgebonden budgetten (PGB’s) in opdracht van Maatschappelijke Ontwikkeling. Hierbij volgen we de wetgeving van de Wmo en de relevante verordeningen. Het verleggen van de focus naar mogelijk oneigenlijk gebruik van budgethouders naar zorgaanbieders zetten we in het komende jaar voort. De samenwerking met de buurtteams wordt ook geïntensiveerd. De bijdrage in dit Handhavingsprogramma gaat over de ondersteuning en onderzoeken van handhavers. Het richt zich op het meest zichtbare deel van het opsporen en onderzoeken van mogelijk misbruik. De belangrijkste taken voor 2023 worden bondig weergegeven in de diverse hoofdstukken.

Vanaf 2024: naar een visueel Handhavingsprogramma De jaarlijkse Handhavingsprogramma’s en -verslagen geven een breed beeld. We werken komend jaar toe naar een opzet die de informatie visueler, actiever en toegankelijker maakt. Deze nieuwe vorm werken we in 2023 uit, zodat we daarmee vanaf 2024 kunnen werken. De jaarlijkse Handhavingsprogramma’s en -verslagen integreren we in één website met alle inzet op handhaving. De nieuwe opzet heeft een aantal doelen: • Meer inzicht bieden in trends en effecten van de inzet van handhaving • Bijdragen aan de doelen van Open Utrecht • Integratie met achtergrondinformatie via links naar beleid, handhavingsstrategieën of openbare databestanden • Eenvoudiger om updates naar aanleiding van actualiteiten te maken Tweemaal per jaar krijgt de website een update. Daarbij geven we zoveel mogelijk inzicht in de effecten van toezicht via zowel kwantitatieve indicatoren als waarnemingen van inspecteurs, toezichthouders en handhavers.

Handhavingsprogramma 2023

11/56

2 Leefbare openbare ruimte Leefbare openbare ruimte Wat doen we? Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen

Wat zijn de doelstellingen?

Uitvoeren van (preventieve) surveillances, gerichte handhavingsacties (seizoens-, en hotspotacties) en controle van overlastmeldingen. We zorgen dat Utrechters en bezoekers de regels naleven in de openbare ruimte. Deze regels staan in de: • APV (Algemene Plaatselijke Verordening) | Gemeente Utrecht • Afvalstoffenverordening Utrecht 2010 Uitgevoerd volgens de Algemene Handhavingstrategie Bebouwde Omgeving en Openbare Ruimte • In 2021 kreeg de handhaving op de coronamaatregelen prioriteit in ons werk. • In juli 2021 is de Hotspotaanpak Bijplaatsingen vastgesteld. In de maanden daarna hebben we in samenwerking met Stadsbedrijven deze aanpak verder uitgewerkt. Volgens die aanpak voeren we in 2023 de volgende wijzigingen door: Stadsbedrijven behandelt meldingen, terwijl handhavers zich proactief richt op hotspotlocaties met striktere handhaving, ook bij volle of kapotte containers. Daarnaast trekken we boetebedrag gelijk met de strafrechtelijke boete. • De regels voor het aanbieden van bedrijfsafval zijn per 15 juli 2022 gewijzigd. We controleren of er bedrijfsafvalcontainers in de openbare ruimte staan na de aanbiedtijden. Daarnaast voorzien we anonieme bedrijfsafvalcontainers van een klikohanger en verwijdert Stadsbedrijven deze containers als deze na 24 uur nog steeds in de openbare ruimte staan.

We monitoren en acteren op eventuele onwenselijke neveneffecten, zoals illegale dumping. • Om ervoor te zorgen dat bezoekers van de binnenstad 1,5 meter afstand tot elkaar konden houden, stond het college tijdelijk geen uitstallingen toe in het gebied binnen de singels. In 2023 wijzigen we de regels voor uitstallingen zodat het voor ondernemers in de binnenstad mogelijk wordt om een uitstalling te plaatsen. Daarmee heffen we het huidige uitstallingenverbod in de binnenstad op terwijl we de balans houden met ruimte voor voetgangers. We zetten met handhaving in op verschillende onderwerpen die bijdragen aan de leefbaarheid van de openbare ruimte, onder andere: Afval •

Handhavingsprogramma 2023

Het bestrijden van illegale bijplaatsingen naast ondergrondse containers om daarmee de stad schoon te houden, en

12/56

•

•

•

ongezonde situaties (ziekteverwekkers en plaagdieren) te voorkomen. Het bestrijden van illegaal aanbieden of opslaan van bedrijfsafval om daarmee oneerlijke concurrentie tegen te gaan en vervuiling van de openbare ruimte te voorkomen. Het verminderen van overlast van zwerfvuil in de parken en landgoederen. Het Julianapark, Griftpark, Wilhelminapark en Maximapark krijgen daarbij prioriteit. Het handhaven op illegale textielinzameling.

Dieren • Het bestrijden van hondenoverlast om de openbare ruimte schoon te houden en conflicten tussen bewoners en hondenbezitters te voorkomen. • Het handhaven op het voederverbod op overlastlocaties om te zorgen dat het voeren van dieren niet voor ernstige overlast, dierenwelzijnskwesties of volksgezondheidsrisico zorgt. Groen en water • Het verminderen van overlast op het water door wildplassen, geluidsoverlast, zwerfvuil en het negeren van het aanmeerverbod, rondom en binnen de singels. Reclame • Het handhaven van het flyerverbod in de gebieden waar dit verboden is. • Controle op illegale reclame, objecten en uitstallingen in de openbare ruimte om mogelijke gevaarlijke situaties, vervuiling van de openbare ruimte en oneerlijke concurrentie tegen te gaan.

Hoe meten we dit?

Overig • Het handhaven op te zwaar beladen vrachtverkeer in de binnenstad om schade aan de werfkelders en straten te voorkomen. • Controle van vergunningen openbare ruimte om overlast, gevaarlijke situaties en oneerlijke concurrentie te voorkomen en tegen te gaan Klanttevredenheidsonderzoek naar de afhandeling van meldingen

Wie voeren dit uit?

Gemeentelijke handhavers en inspecteurs

Hoe gaan we het uitvoeren?

We voeren onze werkzaamheden uit op basis van (overlast)meldingen, eigen waarnemingen en input van Stadsbedrijven.

Handhavingsprogramma 2023

13/56

3 Bereikbaarheid, parkeren en stallen Bereikbaarheid, parkeren en stallen Wat doen we? Uitvoeren van (preventieve) surveillances, gerichte handhavingsacties en controle van overlastmeldingen. Wat vinden we We zorgen dat Utrechters en bezoekers de regels naleven met belangrijk? betrekking tot bereikbaarheid, parkeren en stallen. Deze regels staan in de: • APV (Algemene Plaatselijke Verordening) | Gemeente Utrecht • Parkeerbeleid fiets en auto | Gemeente Utrecht Omgevingsvisie • Taxiverordening 2018 Utrecht Uitgevoerd volgens de Algemene Handhavingstrategie Bebouwde Omgeving en Openbare Ruimte. Belangrijke punten Controle betaald parkeren • In Coalitieakkoord 2022 - 2026 | Gemeente Utrecht staat de handhavingsverslag 2021 en algemene ambitie dat op termijn in de hele stad betaald moet worden ontwikkelingen voor het gebruiken van de openbare ruimte door auto’s. Dit betekent uitbreiding van controle van betaald parkeren. Snorfietsen op de rijbaan • Vanaf 30 september 2021 rijden snorfietsers op een aantal wegen in de stad op de rijbaan. Uit een monitoring (Raadsbrief Resultaten) blijkt dat de naleving van de maatregel onvoldoende is. Daarom is extra inzet op handhaving wenselijk. Ook willen we starten met een pilot camerahandhaving. Fietshandhaving • We ervaren een toenemende vraag naar fietshandhaving. In 2023 wordt in het stationsgebied een fietsparkeerverbod ingesteld.

Dit staat in de Module Fietsparkeren. Pilot Speed pedelecs • De voorbereidingen voor een pilot voor speed pedelecs zijn gestart. Gebruikers van een speed pedelec mogen tijdens de pilot met een ontheffing en aangepaste snelheid op het fietspad rijden. De pilot start in 2023. Het gebruik van speed pedelecs zorgt voor meer snelle verplaatsingen en minder uitstoot. Wat zijn de We zetten met handhaving in op verschillende onderwerpen die doelstellingen? bijdragen aan de bereikbaarheid van de openbare ruimte, waaronder: • We reguleren de parkeerdruk op straat met betaald parkeren. • Verhogen betalingsbereidheid van kortparkeerders. • We zetten in op foutparkeren, waarmee we overlastsituaties bestrijden.

Handhavingsprogramma 2023

14/56

•

Hoe meten we dit?

Wie voeren dit uit? Hoe gaan we het uitvoeren?

Handhavingsprogramma 2023

We handhaven op gevaarlijk gestalde fietsen, brom- en snorfietsen in de binnenstad. Zo voorkomen we gevaarlijke situaties. • We verwijderen fietsen die niet meer gebruikt worden uit fietsenrekken. Zo zorgen we voor meer ruimte om fietsen te stallen en voor een aantrekkelijker straatbeeld. • We zetten in op kwalitatief beter taxivervoer en bestrijden we oneerlijke concurrentie door controle op de taxivergunning. • Voor betaald parkeren meten we de betalingsbereidheid. • Klanttevredenheidsonderzoek naar de afhandeling van meldingen Gemeentelijke handhavers en inspecteurs We voeren onze werkzaamheden datagestuurd uit.

15/56

4 Veiligheid Veiligheid Wat doen we?

Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen

Uitvoeren van (preventieve) surveillances, gerichte handhavingsacties (waaronder integrale-, seizoens-, en hotspotacties) en controle van overlastmeldingen. We zorgen dat Utrechters en bezoekers de regels naleven met betrekking tot veiligheid. Dit staat onder andere in: • APV (Algemene Plaatselijke Verordening) | Gemeente Utrecht • Integraal veiligheidsplan 2023 – 2026 (in de maak) • Nota Grenzen stellen en perspectief bieden Uitgevoerd volgens de Algemene Handhavingstrategie Bebouwde Omgeving en Openbare Ruimte, Coronamaatregelen In 2021 kreeg de handhaving op de coronamaatregelen prioriteit in ons werk. Lachgasverbod Uit de evaluatie van het lachgasverbod is gebleken dat de overlast van lachgasgebruik is toegenomen in vier wijken waar geen verbod gold. Dit blijkt vooral uit de stijgende overlastmeldingen van bewoners. Daarom is het lachgasverbod in juli 2022 uitgebreid van 4 naar 8 wijken. Het verbod is effectief, we zien bijvoorbeeld dat het aantal recidivisten laag blijft. Onlangs heeft het kabinet een landelijk lachgasverbod per 1 januari aangekondigd. We monitoren de gevolgen die het voor het huidige APV-artikel en de bevoegdheden van onze boa’s heeft.

Ondermijnende criminaliteit – inzet BUIT Het Bestuurlijk Utrechts Interventie Team (BUIT) voert gerichte handhavingsacties en (integrale) controles uit om criminele netwerken te verstoren, illegale situaties te beëindigen en de leefbaarheid en veiligheid in wijken verbeteren. In de nota ’Grenzen stellen en perspectief bieden’ worden bedrijventerrein Nieuw Overvecht en de Amsterdamsestraatweg als kwetsbare gebieden genoemd. In 2023 krijgen deze gebieden extra aandacht. In 2022 is een vergunningplicht voor autobedrijven op bedrijventerrein Nieuw Overvecht ingevoerd. Het BUIT heeft gecontroleerd of de autobedrijven zich aan deze vergunningplicht hielden. In 2023 gaat het BUIT door met de controles op deze branche. Ook voert het BUIT volgend jaar weer gerichte handhavingsacties uit, zowel integraal (met onze partners) als zelfstandig.

Handhavingsprogramma 2023

16/56

Proef Verkeershandhaving De handhavers van de gemeente en de politie controleren op veilig fietsgedrag. Dat doen ze op de drukke kruispunten, oversteekplaatsen en andere plekken. De handhavers en de politie delen boetes uit als dat nodig is. Het controleren op veilig fietsgedrag zorgt voor het verbeteren van de verkeersveiligheid. Zij controleren op: • Fietsen zonder licht • Fietsen met telefoon in hand • Fietsen door rood licht De controles door gemeentelijke handhavers op veilig fietsgedrag zijn een landelijke proef. Begin 2023 wordt de proef uitgebreid en gaan handhavers ook controleren op lopen door rood licht. Het doel van de proef is om te kijken of handhavers meer bevoegdheden kunnen krijgen. De minister besluit in 2023 of de bevoegdheden definitief deel worden van het takenpakket van de handhaver.

Wat zijn de doelstellingen?

Handhavingsprogramma 2023

Proef inzet scanauto voor gestolen voertuigen Auto’s worden regelmatig gestolen om te gebruiken bij (andere) vormen van criminaliteit, zoals ram- en plofkraken. De wens is om als pilot de scanauto’s van betaald parkeren ook in te kunnen zetten voor het signaleren van getolen voertuigen (zie raadsbrief). In 2022 is juridisch onderzoek gedaan of de scanauto hiervoor ingezet mag worden. De technische mogelijkheid is ook uitgevraagd bij de aanbesteding van de scanauto. In 2023 kan een proef starten waarbij de scanauto bij de controle van betaald parkeren ook controleert of een voertuig gestolen is. Met het opsporen van gestolen voertuigen werken we aan een leefbare en veilige stad. • Door gerichte acties en controles schaden we criminele netwerken en beëindigen we illegale situaties. • We dragen bij aan de verbetering van de leefbaarheid en veiligheid. • We bestrijden overlast in de wijken door regelmatig op hotspots te controleren. • We spelen in op onvoorziene problemen door inzet van het flexteam: een preventief team dat op basis van data ingezet wordt op de locaties waar de actuele overlast het grootst is. • We zorgen voor een veilige omgeving bij bijvoorbeeld ongevallen door te ondersteunen bij calamiteiten of hulpdiensten te helpen.

• We proberen overlast op straat door jongeren te voorkomen door intensief samen te werken met de partners, zoals de politie en stichting Jongerenwerk. • We dragen bij aan een feestelijk en veilig verloop van de jaarwisseling en zetten gedurende deze periode een vuurwerkteam in die controleert op vuurwerkoverlast.

17/56

• • • Hoe meten we dit?

•

We dragen bij aan veilige uitgaansavonden door onze inzet ’s nachts. We proberen lachgasoverlast op straat te voorkomen door te controleren op het lachgasverbod. We bieden ondersteuning aan de politie bij thema’s als demonstraties, verkeershandhaving en evenementen. Klanttevredenheidsonderzoek naar de afhandeling van meldingen

Wie voeren dit uit?

Gemeentelijke handhavers en inspecteurs

Hoe gaan we het uitvoeren?

We voeren onze werkzaamheden uit op basis van (overlast)meldingen, eigen waarnemingen, signalen van partners (politie, RIEC) en input vanuit Openbare Orde en Veiligheid.

Handhavingsprogramma 2023

18/56

5 Wijkgerichte aanpak: inzet wijkboa’s Wijkgerichte aanpak: inzet wijkboa’s Wat doen we? Uitvoeren van (preventieve) surveillances, gerichte handhavingsacties (seizoens-, en hotspotacties) en controle van overlastmeldingen. Wat vinden we We zorgen dat Utrechters en bezoekers de regels naleven met belangrijk? betrekking tot veiligheid. Deze regels staan onder andere in: • APV (Algemene Plaatselijke Verordening) | Gemeente Utrecht • Integraal veiligheidsplan 2023 – 2026 (in de maak) • Nota Grenzen stellen en perspectief bieden • Uitgevoerd volgens de Algemene Handhavingstrategie Bebouwde Omgeving en Openbare Ruimte, Belangrijke punten We zijn gestart met de extra inzet van wijkboa’s met een specifieke handhavingsverslag 2021 taak. Bijvoorbeeld wijkboa’s met extra aandacht voor Park en algemene Lepelenburg, Griftpark, Maximapark, Kanaalstraat en ontwikkelingen Amsterdamsestraatweg. Wat zijn de doelstellingen?

• • •

Hoe meten we dit?

•

We willen de leefbaarheid in buurten versterken door wijkboa’s in te zetten. We willen ervoor zorgen dat handhavers zichtbaar en makkelijk aanspreekbaar zijn in de wijken. We leveren met onze inzet een bijdrage aan de leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid van de stad. Klanttevredenheidsonderzoek naar de afhandeling van meldingen

Wie voeren dit uit?

Gemeentelijke handhavers en inspecteurs

Hoe gaan we het uitvoeren?

We voeren onze werkzaamheden uit op basis van (overlast)meldingen, eigen waarnemingen en input van andere organisatieonderdelen van de gemeente.

Handhavingsprogramma 2023

19/56

6 Bijzondere wetten Horeca Wat doen we?

Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen

•

Wij voeren controles uit bij horecabedrijven. Bijvoorbeeld controles van de vergunning, inrichting, oplevering, terrassen, leeftijdsgrenzen NIX18, verantwoord alcoholgebruik, kansspelautomaten, drugsoverlast. Ook gaan we langs bij bedrijven na meldingen. • We houden toezicht op de meest risicovolle horecabedrijven. • We voeren controles uit bij seksbedrijven, zoals privéclubs, bordelen en massagesalons. • We behandelen overlastmeldingen van bewoners. We voeren het werk uit dat staat in de handhavingstrategieën, Integraal Veiligheidsplan, Preventie- en handhavingsplan alcohol, convenant Naleving NIX18 en convenant Regionale Samenwerking Uitwisseling BOA’s: • Het terugdringen van risico's voor de volksgezondheid op het gebied van alcohol- en drugsgebruik. • Het verbeteren van het woon- en leefklimaat van de stad door het terugdringen van overlast en hinder als gevolg van (muziek)geluid, stank en wangedrag van aan horecabedrijven gerelateerde personen (bijvoorbeeld bezoekers en personeel). • Bijdragen aan het terugdringen van het verstoren van de openbare orde en veiligheid, zowel in horecabedrijven als in de directe omgeving daarvan. • Het verbeteren van de veiligheid van personen en het verminderen van materiële schade door het terugdringen van geweld in en rond horecabedrijven.

• Het (zoveel mogelijk) voorkomen van letsel door onvoldoende voorzieningen op het gebied van de fysieke (brand)veiligheid. • Het tegengaan van oneerlijke concurrentie, bijvoorbeeld door te handhaven op ongeoorloofd gebruik van paracommerciële bedrijven1 en niet toegestane of te grote terrassen. • Veilige en gezonde (werk)situatie voor sekswerker en klant (zelfredzaamheid behoort ook tot gezonde werksituatie). Coronamaatregelen In 2021 kreeg de handhaving van de coronamaatregelen prioriteit in ons werk. Overdracht toezicht seksbedrijven

1

Bij paracommerciële verkoop is horeca niet de hoofdactiviteit, bijvoorbeeld bij stichtingen of sportverenigingen.

Handhavingsprogramma 2023

20/56

In 2021 is het toezicht op de seksbedrijven in Utrecht van de politie overgegaan naar de gemeente. Door de coronamaatregelen zijn de seksbedrijven beperkt open geweest. Onze inspecteurs controleerden de seksbedrijven na de heropening eind 2021. In eerste instantie is kennisgemaakt met de bedrijven, waarna later in 2022 controles volgden. Het toezicht op de vergunde bedrijven is inmiddels onderdeel van onze reguliere werkzaamheden, dus worden in 2023 vervolgd. Advies commissie Sorgdrager In september 2022 heeft de adviescommissie Sorgdrager het rapport ‘Sekswerk in Utrecht’ gepresenteerd aan het college en gemeenteraad. Deze adviescommissie deed verschillende aanbevelingen op het gebied van sekswerk, waaronder het ontwikkelen van proeftuinen. De invloed van het advies van Sorgdrager op VTH is groot. Wij volgen de ontwikkelingen op de voet, denken mee met de uitwerking van de adviezen en uitvoering daarvan.

Wat zijn de doelstellingen?

Hoe meten we dit?

Wie voeren dit uit?

Handhavingsprogramma 2023

Zicht krijgen op alle groepen sekswerkers De commissie Sorgdrager vraagt aandacht voor het zicht krijgen op alle groepen sekswerkers. Op dit moment zijn onder andere mannen, transsekswerkers en buitenlandse sekswerkers onzichtbare en moeilijk bereikbare groepen. Samen met Volksgezondheid en onze partner Belle, onderdeel van Stichting de Tussenvoorziening, gaan wij in gesprek hoe wij hieraan kunnen bijdragen. • We controleren op leeftijdsgrenzen NIX18. • Alle overlastmeldingen over horeca nemen wij in behandeling. • Wij geven studentenverenigingen met een drank- en horecavergunning advies over de wetgeving, NIX18 en verantwoord alcoholgebruik. • We geven maatwerkadvies over de Alcoholwet bij vergunningaanvragen. • Alle overlastmeldingen over seksbedrijven illegaal sekswerk nemen wij in behandeling. • Aantal en aard uitgevoerde controles. • Aantal behandelde overlastmeldingen • Aantal opgelegde sancties naar soort (dwangsom, bestuurlijke boete en bestuursdwang) • Nalevingsonderzoek alcohol • Contactmomenten met Belle van de Stichting Tussenvoorziening • Inspecteurs bijzondere wetten van de gemeente Utrecht • Samenwerkingspartners (politie, NVWA, Belle van Stichting de Tussenvoorziening) • Onafhankelijk onderzoeksbureau (nalevingsonderzoek alcohol)

21/56

Hoe gaan we het uitvoeren?

• • • •

Handhavingsprogramma 2023

Controles worden uitgevoerd volgens handhavingsstrategieën. Overlastmeldingen: inspecteurs bezoeken bedrijven, woningen en overige panden. Bij bezoek van een horecabedrijf vindt op alle aspecten van de regelgeving controle plaats Controles op illegaal/onvergund sekswerk vinden in samenwerking met Belle (Tussenvoorziening) plaats.

22/56

7 Evenementen Evenementen Wat doen we?

Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen

Wat zijn de doelstellingen?

Handhavingsprogramma 2023

Inspecteurs van de gemeente, politie en brandweer hebben alle hun eigen toezichthoudende taak en verantwoordelijkheid tijdens evenementen. Inspecteurs van de gemeente zijn bevoegd om te handhaven op de vergunningvoorschriften, de politie is verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid en de brandweer ziet toe op de brandveiligheid. De aandacht richt zich daarbij niet alleen op de evenementenlocatie of het terrein zelf, maar juist ook op het gebied daaromheen. De organisator is primair verantwoordelijk voor een goed verloop van het evenement. Overlastmeldingen (bijvoorbeeld over geluidsoverlast) worden opgepakt. Waar mogelijk en noodzakelijk neemt de toezichthouder contact op met de organisator om direct actie te ondernemen (bijvoorbeeld door het geluidsniveau bij te stellen). De naleving van de evenementenvergunning is belangrijk. Toezicht en Handhaving controleert de naleving van de vergunning. Dit toezicht is het sluitstuk van veel activiteiten. Deze activiteiten vinden plaats voorafgaand aan, tijdens en na afloop van het evenement en richten zich op een veilig verloop van het evenement, beperken van hinder en overlast voor omwonenden, natuur en milieu. • We kijken als inspecteurs hoe een evenement binnen de regels veilig kan verlopen. Daarvoor staan voorschriften in de evenementenvergunning. Wij nemen overlastmeldingen over een evenement in behandeling.

• Controles bij evenementen vinden risicogestuurd plaats. Na afloop van het evenement vindt een evaluatie plaats. Deze evaluatie kan van invloed zijn op een volgend evenement van dezelfde organisator. • In 2021 vonden er nauwelijks evenementen plaats door de coronamaatregelen. • In 2023 is toezicht en handhaving op evenementen ondergebracht bij de inspecteurs van Bijzondere Wetten, THOR en milieu. Daarvoor lag de regie op evenementen bij het team Vergunningen. • Het toezicht houden (risicogestuurd) op de naleving van de evenementenvergunning. • Het terugdringen van risico's voor de volksgezondheid op het gebied van alcohol- en drugsgebruik. • Het verbeteren van het woon- en leefklimaat van de stad door het terugdringen van overlast en hinder als gevolg van

23/56

Hoe meten we dit?

Wie voeren dit uit?

Hoe gaan we het uitvoeren?

Handhavingsprogramma 2023

(muziek)geluid, stank en wangedrag van aan het evenement gerelateerde personen (bijvoorbeeld bezoekers en personeel). • Bijdragen aan het terugdringen van het verstoren van de openbare orde en veiligheid bij het evenement. • Het verbeteren van de veiligheid van personen en het verminderen van materiële schade door het terugdringen van geweld in en rond het evenement. • In behandeling nemen van klacht-meldingen over het evenement. • Het (zoveel mogelijk) voorkomen van letsel door onvoldoende voorzieningen op het gebied van de fysieke veiligheid bij het evenement. • Evaluatie van het evenement. • Aantal en aard uitgevoerde controles • Aantal opgelegde sancties • We meten het aantal overlastmeldingen (geluid, verkeer, afval) • We registreren het aantal keer dat het geluidsniveau is bijgesteld tijdens een evenement Inspecteurs van de gemeente handhaven op de vergunningvoorschriften. De politie is verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid. De brandweer ziet toe op de brandveiligheid. Uitvoering gebeurt volgens de handhavingsstrategie voor evenementen.

24/56

8 Milieu Milieu Wat doen we? Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen

Handhavingsprogramma 2023

Uitvoeren van allerlei soorten controles, zoals bij de oplevering, bij overlastmeldingen of energiecontroles. Het leefmilieu en de leefbaarheid beschermen we tegen aantasting door bedrijfsmatige activiteiten. De doelen zijn vastgelegd in de Algemene Handhavingstrategie Bebouwde Omgeving en Openbare Ruimte, Handhavingstrategie Bedrijven en Instellingen, de Uitvoerings-en Handhavingsstrategie, de opgave Energietransitie, het Landelijk afvalbeheerplan, Utrecht kiest voor Gezonde Lucht, de afspraken met de RUD Utrecht (dienstverleningsovereenkomst) en de programmabegroting. Omgevingswet en milieubelastende activiteiten • We deden al ervaringen op met thematische controles op ‘milieubelastende activiteiten’ (mba’s). We bereiden ons verder voor op deze nieuwe systematiek in de wetgeving. Administratief zijn hier nog verbeteringen in nodig. • Voorbereiden op overdracht ‘nieuwe basistaken’ onder de Omgevingswet: meer taken gaan naar verwachting over naar de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD) (zie bijlage 2). Ontwikkelingen milieutoezicht • We merken dat er steeds meer vragen leven over Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). ZZS hebben invloed op het milieu. We onderzoeken onze rol hierin, met de mogelijkheden en beperkingen. • Waar we eerder nog een groei in het aantal meldingen zagen, lijkt het aantal meldingen waar een locatiebezoek passend is zich dit jaar te stabiliseren.

• We evalueren het beleid van milieucalamiteiten en opleveringscontroles. Een opleveringscontrole is de eerste controle bij een bedrijf. Ontwikkelingen energiebesparing bedrijven en energiecontroles • We zorgden voor een verbeterd overzicht van kantoren met een Label C-verplichting. Alle 579 kantoren in dit bestand zijn met informatie benaderd (2021 en eerder) en allemaal ook bezocht (afgerond in 2022). Per 2023 gaat de Label Cverplichting daadwerkelijk in. • Er komt een nieuwe ronde van de ‘Informatieplicht energiebesparing’. Dit betekent dat midden- en grootverbruikers van energie verplicht zijn op per 1 december 2023 hun energiegegevens aan te leveren.

25/56

•

Wat zijn de doelstellingen?

Hoe meten we dit?

Wie voeren dit uit?

Handhavingsprogramma 2023

Per 1 december 2023 gaat ook de onderzoeksplicht in voor verbruik > 10 miljoen kWh of 170.000 m³ gas. Onderzoeksplicht energiebesparing vanaf 2023 (rvo.nl) • De ‘Erkende Maatregelen’ (met de plicht om deze energiebesparende maatregelen te nemen) krijgen een update per juli 2023, waarbij doelmatig beheer en onderhoud (DBO) nu ook een plek krijgt. • Per januari 2023 start naar verwachting het ‘Dienstenconvenant’, waar bedrijven met meer vestigingen zich landelijk bij kunnen aansluiten voor overkoepelende energie-afspraken. De bestaande portefeuilleaanpak op Utrechts niveau gaat hier langzaam in over. • Het leefmilieu en de leefbaarheid beschermen tegen aantasting door bedrijfsmatige activiteiten. Hiervoor voeren we diverse soorten milieucontroles uit en onderzoeken we overlastmeldingen. • Het terugdringen van het energieverbruik en het verbeteren van de energiezuinigheid en duurzaamheid van bedrijven en instellingen.

Dit doen wij in 2023 onder andere door de volgende activiteiten: Gemeente Utrecht: • 130 lichte periodieke milieucontroles; • 225 middelzware milieucontroles; • Thematische controles, opleveringscontroles, inventariserende controles, controles na meldingen overlast; • Beleidsevaluatie – milieucalamiteiten en opleveringscontroles; • 250 energiecontroles (zie toelichting bijlage 3); • Proef bezoeken van zakelijke ‘kleinverbruikers’ energie om energiebesparing te stimuleren • Uitvoeren plan van aanpak Label C; • Bijdragen aan ‘Utrecht kiest voor gezonde lucht’ door digitale controle op de milieuzones (cameratoezicht) en communicatie/ voorlichting bij meldingen over houtrook Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD) • 105 milieucontroles • Overig (overlastmeldingen en dergelijke): zie Uitvoeringsprogramma RUD. • Het aantal uitgevoerde controles. • Alle milieu gerelateerde bewonersmeldingen zijn onderzocht. • Het aantal/percentage van de gevallen waarin een hercontrole, dwangsomcontrole of verbeuring nodig is. • Milieu-inspecteurs gemeente Utrecht en RUD. • De RUD voert het toezicht uit op de bedrijven die vallen onder de basistaken milieu, zoals vastgelegd in het Besluit

26/56

omgevingsrecht (bij invoering van Omgevingswet het Omgevingsbesluit). Hoe gaan we het uitvoeren?

•

•

• •

• • •

•

Handhavingsprogramma 2023

Een deel van de periodieke milieucontroles vindt thematisch plaats, waarbij we de focus leggen op één milieubelastende activiteit. In 2023 is dat de controle op propaantanks. Beleidsevaluatie vindt plaats door de beoogde doelen en effecten van de aanpak calamiteiten en opleveringscontroles te analyseren via data en interviews. Voor overdracht van nieuwe basistaken stellen we een plan van aanpak op. We zetten toezicht in om te stimuleren dat bedrijven binnen de wettelijke kaders hun activiteiten uitvoeren. De meest risicvolle milieubelastende activiteiten krijgen prioriteit. Dit geldt ook voor de RUD. In alle periodieke controles krijgen energie-aspecten de aandacht. Voor Label C gaat de inzet over naar toezicht en handhaving volgens het plan van aanpak en de handhavingstrategie. We zetten een communicatietraject in voor de informatie- en onderzoeksplichten en nieuwe lijsten ‘Erkende maatregelen’ om bedrijven vroegtijdig te informeren. Voor de milieuzones blijven we cameratoezicht inzetten.

27/56

9 Bodem Bodem Wat doen we?

Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen

Wat zijn de doelstellingen?

Hoe meten we dit? (monitoringsindicatoren)

Handhavingsprogramma 2023

Administratieve controles en gebiedscontroles (bodem)saneringen en meldingen Besluit Uniforme Saneringen (‘BUS-meldingen), meldingen Besluit Bodemkwaliteit Het leefmilieu en de leefbaarheid beschermen we tegen aantasting door bedrijfsmatige activiteiten. Vastgelegd in de Algemene Handhavingstrategie Bebouwde Omgeving en Openbare Ruimte, Handhavingstrategie Bodem, de Uitvoerings-en Handhavingsstrategie, de LHS • Het aantal beschikkingen was in 2021 boven verwachting, evenals het aantal instemmingen en controles op BUSmeldingen (Besluit Uniforme Saneringen). • Het aantal fysieke en adminstratieve controles op saneringsplannen bleef achter op de verwachting. • Er is een onderzoek uitgevoerd bij een grondbank; hier zijn geen tekortkomingen geconstateerd. Omgevingswet • We bereiden ons verder voor op de Omgevingswet. Voor Toezicht en Handhaving wijzigt het benodigde type toezicht. In plaats van gericht bij een sanering controleren, is meer ‘open toezicht’ nodig om te zien of in een bepaald gebied (illegale) bodemsaneringen plaatsvinden. Dit noemen we gebiedscontroles. De uitvoering van het bodemtoezicht is en blijft bij de Omgevingsdienst (zie toelichting bijlage 2). • De huidige bodemkwaliteit moet minimaal op een zelfde kwaliteitsniveau blijven. • Bijdragen aan het behoud van een veilige en gezonde leefomgeving.

Dit doet de RUD door onder andere de volgende activiteiten: • 45 fysieke controles Saneringsplannen en BUSmeldingen • 20 beoordelingen evaluatierapporten Saneringsplannen • 250 beoordelingen meldingen Besluit bodemkwaliteit • 50 fysieke controles Besluit bodemkwaliteit • Project spoedlocaties afronden • Investeren in gebiedscontroles (minimaal 100 uur) Overig: zie Uitvoeringsprogramma RUD Utrecht • Het aantal uitgevoerde controles • Het aantal illegale saneringen/handelingen • Waar mogelijk het aantal/percentage van de gevallen waarin een dwangsomcontrole/verbeuring is opgelegd.

28/56

Wie voeren dit uit? Hoe gaan we het uitvoeren?

Milieu-inspecteurs RUD Utrecht •

•

•

• •

Handhavingsprogramma 2023

De uitvoering van het milieutoezicht op bodemsaneringen en grondtoepassingen gebeurt door de RUD Utrecht. Fysieke controles blijven een groot deel van de werkzaamheden uitmaken. Het toezichtsprogramma is gebaseerd op de risiscoanalyse en is deels planmatig, deels op grond van incidenten of bij meldingen van overlast. De ambitie is om alle saneringslocaties in uitvoering minimaal eenmaal te bezoeken. Ook het accent op het ontdekken van illegale saneringen of andere illegale situaties zetten we voort. Dit gebeurt door gebiedscontroles en via signalen. In samenwerking met de RUD Utrecht, de gemeente en indien nodig de -GGD regio Utrecht worden alle bewonersmeldingen van overlast door saneringen of grondtoepassingen behandeld. In 2021 is begonnen met het afronden van een groot aantal spoedlocaties. In 2023 verwachten we hiermee klaar te zijn. Voorbereidingen Omgevingswet via programma RUD Utrecht.

29/56

10 Nieuwbouw, verbouw en sloop Wat doen we? Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen

Handhavingsprogramma 2023

Uitvoeren van allerlei soorten controles, zoals bij de oplevering of bij overlast van bouw- en sloopwerkzaamheden. Wij controleren bouwplannen en vergunningen. Daarbij kijken we naar de constructieve veiligheid, brandveiligheid en energiezuinigheid van nieuwe woningen. Zo zorgen we dat gebouwen veilig zijn. Vastgelegd in de Algemene Handhavingstrategie Bebouwde Omgeving en Openbare Ruimte, Handhavingstrategie Bedrijven en Instellingen Controles en omgevingsbegeleiding • Wij controleerden bouwwerken, waarvoor een omgevingsvergunning nodig is. Dit doen we risicogestuurd. We letten vooral op deconstructieve veiligheid en brandveiligheid. Voor kleine bouwwerken voerden wij alleen de opleveringscontrole uit, tenzij het ging om een project met een hoog risicoprofiel. • Bouw- en sloopwerkzaamheden veroorzaken soms hinder. Omgevingsbegeleiding helpt bij het voorkomen of beperken hiervan. Met omgevingsbegeleiding stimuleren wij een betere communicatie tussen belanghebbende partijen. We zetten dit door in 2023. Omgevingswet Wet Kwaliteitsborging voor de bouw (Wkb) • Vanaf de invoeringsdatum van de Omgevingswet en de Wkb ontstaat een overgangssituatie. Vanaf dat moment krijgt de kwaliteitsborger bij projecten met gevolgklasse 1 de verantwoordelijkheid voor de bouwtechnische toets.

De gemeente blijft onder de Wkb het bevoegd gezag, voert administratieve taken uit en doet waar nodig de handhaving. Energie-eisen • In 2023 worden de eerste nieuwbouwprojecten opgeleverd die moeten voldoen aan de BENG-eisen (bijna energieneutrale gebouwen). Een onafhankelijk adviseur bepaalt het uiteindelijke energielabel via een vaststaand protocol. De gemeentelijke inspecteurs controleren of aan deze verplichting is voldaan. Bouwregels in Utrecht • We werken aan een nieuwe richtlijn Bouwregels in Utrecht waarmee we grip houden op de omgeving rond bouwprojecten. We willen dat bouwprojecten veilig verlopen, de buurt goed bereikbaar blijft en er zo min mogelijk hinder is. De richtlijn is een ontwikkeling en komt voort uit de huidige plannen voor Bereikbaarheid, Veiligheid, Leefbaarheid en Communicatie

30/56

Wat zijn de doelstellingen?

Hoe meten we dit?

Wie voeren dit uit? Hoe gaan we het uitvoeren?

Handhavingsprogramma 2023

(BLVC). Een voorloper hierop is de instructie piepschuim om verwaaiing hiervan te voorkomen. • Als het project ‘wering vervuilende bouwvoertuigen’ als onderdeel van Utrecht kiest voor Gezonde lucht vorm krijgt in regelgeving ontstaat een rol voor toezicht op de naleving. Boombescherming en toezicht op de herplantplicht • Bij de bouwplaats is extra aandacht voor boombescherming. • Vanaf 2023 houden we toezicht op de herplantplicht. We controleren dan of na de termijn van drie jaar aan de herplantplicht is voldaan. Door de gemeente gecontroleerde bouwkundige en constructieve onderdelen voldoen bij de oplevering aan de wet- en regelgeving In 2023 doen we het volgende: • Controle van circa 2240 omgevingsvergunningen van bouwprojecten • Circa 210 constructieve controles • Circa 400 principetoetsen • Toetsing van circa 100 bouwveiligheidsplannen, inclusief milieudeel (BLVCM- plannen). • Actualiseren van de website Toolbox Bouwveiligheid in overeenstemming met de nieuwe richtlijn Bouwregels in Utrecht • Omgevingsbegeleiding bij grotere bouwinitiatieven • Afhandelen van alle bouw gerelateerde overlastmeldingen • Beoordelen van meldingen bouwactiviteit • Risicogestuurd toezicht op bouwprojecten in het kader van de Wkb en de overgangsperiode tot de start van de Omgevingswet goed vormgeven.

• Het aantal uitgevoerde controles • Het aantal gecontroleerde bouwvergunningen • Het aantal gecontroleerde ‘dossiers bevoegd gezag’ (bij inwerkingtreding Wkb) • Alle bouw gerelateerde meldingen zijn onderzocht • Het aantal bouwveiligheidsplannen dat is getoetst (BLVCMplannen) • Aantal keer dat omgevingsbegeleiding is ingezet bij grotere bouwinitiatieven • Bouwinspecteurs en constructeurs van de gemeente Utrecht. • De Veiligheidsregio Utrecht • We volgen de bouw: van de start tot de oplevering van het bouwproject. Hierbij gebruiken we een risicogestuurd toetsprotocol. • Bij de Wkb: risicogestuurd inplannen van informatiemomenten en afstemming met de kwaliteitsborger.

31/56

•

• • •

Handhavingsprogramma 2023

Tijdens de bouw houdt de brandweer (VRU) op verzoek van de gemeente toezicht op de voorgeschreven brandpreventieve voorzieningen en gelijkwaardige alternatieven. Zij controleren bijvoorbeeld of er sprinklerinstallaties en bluswatervoorzieningen zijn en de plek goed bereikbaar is voor de hulpdiensten. Het team Risicobeheersing van de brandweer verleent ook specialistische ondersteuning in (handhaving)situaties waar de brandveiligheid aan de orde is. Controle op het naleven van de werktijdenontheffing voor bouwen/slopen (bij meldingen). We actualiseren de website Toolbox Bouwhinder in lijn met de nieuwe richtlijn Bouwregels in Utecht. Tijdens de bouw controleren we of er gewerkt wordt volgens de duurzaamheidseisen uit de MPG-berekening. Bij BENG controleren we op onafhankelijke vaststelling van het energielabel (zie bijlage 3)

32/56

11 Bestaande bouw Bestaande bouw Wat doen we?

Wat vinden we belangrijk?

Belangrijke punten handhavingsverslag 2021 en algemene ontwikkelingen

Handhavingsprogramma 2023

•

We houden toezicht op het gebruik van bestaande woningen, gebouwen en monumenten. Strijdig of afwijkend gebruik is aan de orde wanneer een gebouw, voor andere doelen wordt gebruikt dan in een bestemmingsplan wordt toegelaten. Bij alle inspecties beoordelen wij de situatie op grond van het bestemmingsplan en de vergunningsvoorwaarden. Wanneer we overtredingen constateren treden we op volgens de handhavingsstrategie. • We handelen overlastmeldingen van bewoners af. • We zetten in op brandpreventie via de programma’s van de VRU. • In opdracht van de gemeente houdt de VRU toezicht in bestaande gebouwen met kwetsbare en grote aantallen personen, volgens de programma’s van de VRU. • We ondersteunen initiatieven van bewoners op het gebied van verduurzaming. • We ondersteunen en begeleiden initiatieven van Verenigingen van Eigenaren (VvE’s). Bijvoorbeeld door fysieke en online bijeenkomsten. De veiligheid en gezondheid van de gebruikers van gebouwen en de mensen die zich in de directe omgeving bevinden is gewaarborgd; • Behoud van de ruimtelijke kwaliteit en het passend gebruik van bestaande bouwwerken; • Behoud van Utrechts bouwkundig cultureel erfgoed.

• Het handhavingsbeleid is vastgelegd in de Algemene Handhavingstrategie Bebouwde Omgeving en Openbare Ruimte, Handhavingstrategie Bestaande Bouw gemeente Utrecht 2017 Veiligheidsregio Utrecht • De Veiligheidsregio Utrecht controleerde de brandveiligheid en handelde overlastmeldingen van inwoners en bedrijven af. • De VRU deed onderzoek bij vijf Utrechtse zorginstellingen. De aanleiding was het themaonderzoek Brandveiligheid bij Zorginstellingen van het Interbestuurlijk Toezicht (IT). Alle aangetroffen gebreken zijn opgelost. De VRU voert vanaf nu iedere twee jaar brandveiligheidscontroles uit bij zorginstellingen. Bouwkundige controles

33/56

Wat zijn de doelstellingen?

Hoe meten we dit?

Handhavingsprogramma 2023

Ongeveer 60 Utrechtse werfkelders zijn geïnspecteerd. Dit leidde tot 15 vervolginspecties om een betere inschatting van de veiligheid te kunnen maken. • Na inspectie van de gemeente zijn er extra verbeteringen aangebracht in stadion Galgenwaard. De aanleiding was de gedeeltelijke instorting van het AZ-stadion in 2019 en de statribune in het Goffert-stadion. • We inspecteerden samen met partners de Stadsbaantunnel (6jaarlijks). Uit deze controle en een audit bleek dat de tunnel aan de veiligheidseisen van de openstellingsvergunning voldoet. • We hebben alle 39 openbare parkeergarages die in gebruik zijn gecontroleerd op de constructieve veiligheid. • Steeds meer huiseigenaren plaatsen airco’s om de woning te verwarmen. Daarom gaan we in 2023 op projectbasis aan de slag met airco-installaties. Voor installaties met buiten-units is in principe een omgevingsvergunning met een welstandsbeoordeling nodig. Verduurzamen woningen • In 2021 is 1,5 miljoen euro beschikbaar gesteld voor inwoners die hun huizen willen verduurzamen en zijn 98 duurzaamheidsleningen verstrekt. • We hebben 50 VvE’s intensief begeleid bij de verduurzaming van hun complex. Asbestsaneringen • Per januari 2023 dragen we het toezicht op bedrijfsmatige asbestsaneringen over aan de RUD. Hier werkten we de afgelopen jaren al naar toe. De kwaliteit van de uitvoering is nu zodanig dat overdracht verantwoord is.

• We willen dat alle gebouwen veilig, gezond en duurzaam zijn. • De veiligheid en gezondheid van de gebruikers van gebouwen en de mensen die zich in de directe omgeving bevinden is gewaarborgd. • Behoud van de ruimtelijke kwaliteit en het passend gebruik van Bestaande bouwwerken zijn comform de regels uit het bestemmingsplan in gebruik. • Behoud van Utrechts bouwkundig cultureel erfgoed. • Toezicht houden op beschermd stadsgezicht. • Aantal uitgevoerde controles bestaande bouw. • Aantal behandelde overlastmeldingen over brandonveilige situaties. • Aantal communicatieacties. • Acties rondom voorlichting brandveiligheid. • Aantal gecontroleerde woningen dat voldoet na interventie aan het Bouwbesluit en de Welstandsnota (op de gecontroleerde onderdelen).

34/56

•

• • • •

Wie voeren dit uit?

Hoe gaan we het uitvoeren?

• • •

• • •

• • • • •

•

•

• • •

Handhavingsprogramma 2023

Aantal door de gemeente gecontroleerde woningen dat na interventie overeenkomt met het Bestemmingsplan (Omgevingsplan) (op de gecontroleerde onderdelen). Aantal door de gemeente gecontroleerde monumenten dat na interventie voldoet aan Bouwbesluit en Erfgoedwet Aantal geactiveerde Vve’s. Aantal klachtmeldingen en inspectiesignalen over de kwaliteit en het gebruik van bestaande woningen. Aantal opgelegde sancties naar soort (dwangsom, bestuursdwang, pandsluitingen). Aantal afwijkende registratiegegevens in de basisadministratie. Veiligheidsregio Utrecht Inspecteurs, vergunningverleners, juristen, communicatieadviseurs en projectleiders van de gemeente Utrecht Commissie Welstand & Monumenten van de gemeente Utrecht Inspecteurs van de RUD (asbest) De VRU controleert brandveiligheid van gebouwen aan de hand van een toezichtplan, dat gebaseerd is op de Risicomodule van de Veiligheidsregio Utrecht, directie Risicobeheersing; De brandweer behandelt klachten en meldingen over een brandonveilige situatie. In samenwerking met de VRU informeren we inwoners regelmatig over veilig wonen. We blijven betrokken bij de stuurgroep en het interventieteam van het programmateam Wervengebied. We onderzoeken hoe de panden daadwerkelijk worden gebruikt. Bij illegaal/strijdig gebruik ondernemen we verdere acties. We helpen VvE’s met het opstellen van meerjaren onderhoudsplannen.