Document · PDF

Gemeente Utrecht - Accountantsverslag 2022 t.b.v. adviescommissie - definitief concept.pdf

Adviescommissie Controle en Financiën 8 juni 2023, gemeente UtrechtBij agendapunt: Jaarstukken 202215.911 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten.

•

Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de in de grondexploitaties gehanteerde uitgangspunten.

•

Op specifieke onderdelen externe deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten.

•

Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten.

Wij merken volledigheidshalve op dat wij voor de waardering van de grondexploitatie per 31 december 2022 de per die datum vastgestelde projectkaders en genomen besluiten hebben betrokken bij de controle van de waardering. Er is geen rekening gehouden met de effecten van eventuele toekomstige, nog vast te stellen, ambities van uw gemeente. Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitaties een betrouwbaar beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. Belangrijke bevindingen en doorgevoerde correcties Wij gaan hieronder in op een aantal belangrijke thema’s die in 2022 gespeeld hebben wij de controle van de waardering van de grondexploitaties: Kwaliteit dossiervorming Wij constateren, net als in voorgaande jaren, dat de gemeente Utrecht een grote ontwikkelambitie heeft, die veel vraagt van het fysieke domein. Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Los van het uitvoeren van de grondexploitatie-plannen dienen ook de administratie en de dossiervorming van de plannen van een goed niveau te zijn om deze ambitie (financieel) beheersbaar te kunnen uitvoeren. In 2021 hebben wij aan u gerapporteerd dat naar onze mening de kwaliteit van de controle-informatie, oftewel de dossiers die ten grondslag liggen aan de grondexploitatieberekeningen en hiermee de financiële verantwoording inzake deze ontwikkelingen, kwalitatief gezien een impuls nodig had. Deze constatering vloeide voort uit diverse detailbevindingen die tijdens de jaarrekeningcontrole 2021 geconstateerd waren. Tijdens de jaarrekeningcontrole 2022 hebben wij vastgesteld dat de kwaliteit van de controle-informatie aanzienlijk verbeterd is, wat het controleproces van de waardering van de bouwgronden in exploitatie op een positieve wijze heeft beïnvloed. De hiervoor benoemde verbetering is ontstaan doordat er voorafgaand aan de accountantscontrole 2022 intensief overleg geweest is tussen de afdeling Ruimte en Deloitte over de randvoorwaardelijke eisen en verwachtingen inzake de beschikbare controle informatie. De afdeling Ruimte heeft hierdoor gedurende het herzieningsproces van de grondexploitaties beter kunnen anticiperen op de dossier technische kant binnen dit proces.

Daarnaast heeft strak projectmanagement, vanuit de afdeling Ruimte, gedurende het controleproces geleid tot een versnelling van de controle.

Ten slotte hebben wij bij de interim controle 2022 reeds vastgesteld ons eerder gerapporteerde aandachtspunt rondom de compliance van besluitvorming opgevolgd is.

Macro economische ontwikkelingen en de impact hiervan op het verwachte resultaat van de grondexploitaties In 2022 is de trend van de stijgende vastgoedprijzen gebroken. Door de renteverhogingen van de ECB, om de inflatie op meerdere terreinen te drukken, is de rente op de kapitaalmarkt in een jaar tijd fors gestegen. Dit maakt het voor de consument duurder om geld te lenen voor het aankopen van vastgoed. In combinatie met de nog steeds stijgende bouwkosten stagneren of dalen de verwachte resultaten van, met name, de grondexploitaties die nog vol in de uitvoeringsfase zitten. Bij de grondexploitaties van de gemeente Utrecht is het effect van de macro economische ontwikkelingen in 2022 neutraal geweest. Wij hebben voor onze analyse de resultaten van de in 2022 nog actieve grondexploitaties vergeleken met deze zoals geprognosticeerd in 2021. Uit onze analyse blijkt dat op totaalniveau de verwachte eindwaarde slechts met 0,6 miljoen gedaald is. Dit wordt met name veroorzaakt door een aantal na-ijl effecten terzake in 2022 gerealiseerde grondverkopen en tenderresultaten binnen Leidsche Rijn en een in 2022 doorgevoerde scopewijziging in Merwedekanaalzone 4: Defensieterrein, waardoor de nog te realiseren kosten afgenomen zijn. Wij merken volledigheidshalve op dat de afgesloten grondexploitaties dus buiten beschouwing gelaten zijn in de bovenstaande analyse.

Hoewel het uiteindelijke effect op de geprognosticeerde resultaten van de grondexploitaties van de gemeente Utrecht nihil is, vormden de inflatie en bijgestelde toekomstverwachtingen voor opbrengsten en kosten een belangrijk aandachtsgebied tijdens de accountantscontrole 2022. Deze uit zich specifieke in de parameters.

Wij concluderen derhalve dat er aan alle door ons gerapporteerde aandachtspunten, uit het accountantsverslag 2021, opvolging gegeven is. Wij vinden dit een positieve ontwikkeling. Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 23

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Voorraad onderhanden werk (grondexploitatie)

Wij hebben vastgesteld dat bij de actualisatie van de parameters rekening gehouden is met de hoge inflatie die in de loop van 2022 is ontstaan. De gemeente Utrecht heeft de hoge inflatie van 2022 verwerkt door de basisramingen van de grondexploitaties te actualiseren naar het prijsniveau van 1 januari 2023. Voor de toekomstige kostenstijgingen heeft de gemeente Utrecht de parameters (korte termijn, middellange termijn en lange termijn) aan de hand van een uitvoerige analyse van marktrapportages, in combinatie met een hierop uit laten voeren second opinion, bepaald. Op grond van de door ons verrichte controle-werkzaamheden op de totstandkoming van de parameters en de aannemelijkheid hiervan, concluderen dat de parameters inzake de kostenstijgingen voor de grondexploitaties evenwichtig bepaald zijn. Voor wat betreft de opbrengstenparameter heeft de gemeente Utrecht het standpunt ingenomen dat dit op korte termijn het opbrengstenniveau doet stabiliseren c.q. licht doet dalen, wat vertaalt is in een index van 0%. Wij zijn echter van mening dat de licht stijgende bouwkosten en naar verwachting dalende huizenprijzen in de vrije sector in 2023 en 2024 mogelijk een dalende grondprijs tot gevolg zullen hebben.

Ondanks dat Utrecht een stabilisatie inrekent voor 2023 en 2024 concluderen wij in zijn geheel dat de geprognosticeerde opbrengsten in de grondexploitaties niet onaannemelijk zijn. Dit wordt veroorzaakt doordat de gemeente Utrecht met een relatief lage basisgrondprijs rekent. Dit vereffent het effect van de parameter die positiever is dat de verwachtingen vanuit de markt.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Hoewel er dus geen sprake is van een bevinding die de waardering in de jaarrekening 2022 beïnvloed achten wij het voor de boekjaren 2023 en verder van belang dat de gemeente Utrecht de opbrengstenramingen en indexen kritisch blijft volgen en zo goed mogelijk in lijn blijft brengen met de markt. Robuuste posten Leidsche Rijn In 2020 heeft de gemeente Utrecht nagedacht over het verhelpen van de onzekerheden die in de deelplan overstijgende kostenprognoses zitten van Leidsche Rijn. Om de onzekerheid in de controle weg te nemen heeft de gemeente Utrecht toen besloten om de deelplan overstijgende ‘robuuste’ ramingen die ten grondslag ligt aan de waardering van het project in de jaarrekening tijdelijk uit de raming van de grondexploitatie te halen. De totale raming die in 2020 tijdelijk uit de grondexploitatie is gehaald, bedraagt circa € 241 miljoen. De verslaggeving technische correctie die als gevolg hiervan gemaakt is bedroeg circa € 143,6 miljoen. Dit is berekend middels de ‘percentage of completion (POC-) methode’.

Dit heeft geleid tot een terugname van de eerder genomen tussentijdse winst op Leidsche Rijn ad € 35,807 miljoen als gevolg van de de correctie op de robuuste posten. Ditzelfde bedrag is, in overeenstemming met het in 2021 genomen besluit bij het vaststellen van de jaarrekening 2020, ter dekking van deze terugname onttrokken uit de bestemminsgreserve Grondexploitatie. Wij merken volledigheidshalve op dat in 2022 nog geen terugvloeiing van de robuuste post inzake de Mobiliteitshub (Hub XL) heeft plaatsgevonden. Hoewel de gemeente Utrecht in 2022, door een ingeschakelde externe deskundige. een civieltechnische raming op heeft laten stellen op basis van een schetsontwerp, moet er nog definitieve besluitvorming door de gemeenteraad plaats vinden over de bouw van de Hub XL en het hierbij te voteren investeringskrediet. Deze besluitvorming wordt in 2023 verwacht. Pas na de besluitvorming kan de robuuste post die samenhangt met de realisatie van de Hub XL terugvloeien.

In 2022 is op grond van (a) actuele besluitvorming over deelprojecten binnen Leidsche Rijn en (b) de status van deelprojecten binnen Leidsche Rijn gebleken dat een deel van de robuuste postenraming terug kan vloeien. De terugvloeiing ontstaat met name als gevolg van: -

Het concreet worden van de raming Planbureau Leidsche Rijn (Via het raadsbesluit vaststelling begroting 2023 e.v.)

Het concreter worden van de uitgangspunten die ten grondslag liggen aan de raming van de parkeeropgave Leidsche Rijn Centrum, waardoor deze kostenpost in 2022 betrouwbaar te schatten is.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 24

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Begrotingsrechtmatigheid

Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota rechtmatigheid 2018 van de Commissie BBV. Het overschrijden van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft de accountant niet in alle gevallen mee te wegen in zijn rechtmatigheidsoordeel. De kostenoverschrijdingen moeten dan wel goed herkenbaar in de jaarrekening zijn opgenomen en zijn in te delen in de categorieën als genoemd in de Kadernota rechtmatigheid 2018 van de commissie BBV.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Overhead

Vennootschapsbelasti ng

Algemene middelen

Samenleven en Sport

Volksgezondheid

32 28 24 20 16 12 8 4 -

Ondersteuning op maat

Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de lasten binnen de begroting blijven en het college belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig meldt aan de gemeenteraad, zodat zij hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat het college inbreuk maakt op het budgetrecht van de gemeenteraad.

Lastenoverschrijdingen (x € 1 miljoen)

Onderwijs

Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2022, hebben wij een controle uitgevoerd op de begrotingsrechtmatigheid. De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moet de gemeenteraad zelf nader invullen en concretiseren. Dit gebeurt met het vaststellen van de begroting en via de financiële verordening ex artikel 212 van de Gemeentewet.

Voor de begrotingsrechtmatigheid moeten wij kijken naar de lastenoverschrijdingen per programma. In de figuur hieronder hebben wij de programma’s met een lastenoverschrijding opgenomen.

Werk en Inkomen

Begrotingsoverschrijdingen zijn adequaat toegelicht in de jaarrekening

Ruimtelijke ontwikkeling,wonen… Economie en Werkgelegenheid…

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van en toelichting op deze overschrijdingen naar de analyse begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in het hoofdstuk ‘Begrotingsrechtmatigheid’ in de jaarrekening. Hiermee legt het college aan de gemeenteraad verantwoording af over de begrotingsrechtmatigheid van de lasten over 2022. De geconstateerde kostenoverschrijdingen wegen niet mee in ons rechtmatigheidsoordeel en hebben daarmee geen gevolgen voor de strekking van het rechtmatigheidsoordeel in de controleverklaring.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Kredietoverschrijdingen Kredietoverschrijdingen vereisen conform de Kadernota Rechtmatigheid van de commissie BBV – vergelijkbaar met kostenoverschrijdingen in het overzicht van baten en lasten – autorisatie van de gemeenteraad. Indien een overschrijding niet door de raad is geautoriseerd, is deze strikt genomen onrechtmatig. Afspraken hierover tussen de gemeenteraad en het college kunnen zij nader vastleggen in de financiële verordening ex art. 212 Gemeentewet. In het hoofdstuk ‘Begrotingsrechtmatigheid’ in de jaarrekening is zichtbaar dat vijftien (investerings)kredieten is overschreden, waarvan uw college concludeert dat een totale overschrijding van € 2,5 miljoen meeweegt in het rechtmatigheidsoordeel. Wij delen deze conclusie. De overschrijdingen zijn met name veroorzaakt door nadelen bij aanbesteding, prijsstijgingen, onvermijdelijke uitgaven die niet tijdig zijn gemeld en niet hebben geleid tot een kredietwijziging. Voorgaande jaren hebben wij u over uw budgetrecht ten aanzien van investeringen gerapporteerd. Dit blijft een punt van aandacht. Kredietoverschrijdingen worden niet altijd tijdig gemeld en leiden in de praktijk nog niet altijd tot een kredietaanpassing. Uw organisatie geeft aan dat kredietoverschrijdingen uw voortdurende aandacht hebben en dat wordt onderzocht hoe dit werkproces geoptimaliseerd kan worden.

De overschrijding heeft niet geleid tot een andere strekking van ons rechtmatigheidsoordeel.

Bijlagen

Blz. 26

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Fraude, integriteit, en naleving wet- en regelgeving

De beoordeling door het college van burgemeester en wethouders van het risico van materiële fouten in de jaarrekening als gevolg van fraude of van het overtreden van wet- en regelgeving Bij onze controle vragen wij u jaarlijks inzicht te geven in de eigen inschatting van het risico dat de jaarrekening een materiële afwijking kan bevatten door fraude of het overtreden van wet- en regelgeving (corporate compliance), inclusief de aard, omvang en frequentie van de inschattingen, het proces dat u daarbij hanteert, en de communicatie daarover met het personeel en met de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken heeft uw organisatie aangegeven zich bewust te zijn van frauderisico’s, waaronder het belang van corporate compliance en de analyse van corruptievraagstukken.

Voor frauderisicomanagement heeft u strategieën en acties benoemd die inmiddels (deels) in gang zijn gezet. Een belangrijke stap om integraal naar fraude te kijken is een jaarlijkse analyse waarbij uw gemeente vanuit meerdere invalshoeken de belangrijkste aandachtspunten en rode lijnen boven tafel krijgt. Op basis daarvan worden intern afspraken gemaakt voor het vervolg. Het gaat hierbij om acties ten aanzien van:

Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, doordat sprake kan zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen of verkeerd voorstellen van zaken, of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt.

•

de VIC (verbijzonderde interne controle)-plannen in het kader van de rechtmatigheidsverantwoording en specifieke aandachtspunten;

Wij hebben de accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen.

•

het uitvoeren van weerbaarheidsscans en in beeld brengen van de kwetsbaarheid met betrekking tot financiële fraude;

Fraude en integriteit

Wij hebben net als voorgaande boekjaren onze forensisch specialisten betrokken bij de controle. Bij de volgende werkzaamheden zijn zij betrokken geweest:

•

Het creëren van bewustzijn en bespreken van actualiteiten door middel van frauderisico-sessies/workshops;

•

evaluatie van onze frauderisicoanalyse en documentatie omtrent fraude;

het uitvoeren van een audit naar de effectiviteit van controlemaatregelen bij kwetsbare processen (in 2022 het poces van verstrekking van reisdocumenten);

evaluatie en formuleren van aandachtspunten ten aanzien van de interne frauderisicoanalyse van Utrecht;

bespreking van de integriteitsmeldingen en opvolging met uw integriteitscoördinator;

bespreking van de afwikkeling van de casus Rachmaninoffplantsoen, de leerpunten hieruit voor bestaande interne beheersingsprocessen, acties naar aanleiding van het KPMG-rapport ter verbetering van die processen, in het bijzonder ten aanzien van taxaties. Wij doen de aanbeveling die verbeteringen en de opvolging daarvan te monitoren en te benutten voor de volgende update van de interne frauderisicoanalyse.

Onze conclusie is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties en dat • het opnemen van een generiek risico op financiële fraude in zij hierover tijdig met ons in contact treedt. Op basis van onze bespreking onderkennen wij, samen met uw Naris (risicomanagementsysteem). integriteitscoördinator, de volgende mogelijkheden ter verdere Op deze manier wilt u borgen dat u vanuit verschillende verbetering van het proces van integriteitsmeldingen en invalshoeken een compleet en actueel beeld verkrijgt van vervolgonderzoek: frauderisico’s en getroffen interne beheersmaatregelen om - U organiseert ten aanzien van het thema integriteit deze vervolgens centraal te kunnen monitoren. Dit stelt u in trainingen voor leidinggevenden waarin verwachtingen staat om restrisico’s te identificeren en vervolgens al dan niet worden uitgesproken. Uw gemeente beschikt nog niet over actie te ondernemen ten aanzien van de restrisico’s. kpi’s ten aanzien van integriteitsmeldingen, bijvoorbeeld Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het ten aanzien van meldingen die (kunnen) worden afgedaan door de verantwoordelijk IRM-er (die decentraal afgedaan frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude worden) en meldingen die centraal bij de De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en integriteitscoördinator worden gedaan.

detecteren van fraude berust bij het college, inclusief het invoeren en onderhouden van interne beheersingsmaatregelen - U heeft geen centraal meldpunt en/of centrale registratie voor integriteitsmeldingen. voor de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van Tevens geeft uw integriteitscoördinator aan dat een grote de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat afhankelijkheid bestaat van externe onderzoekscapaciteit om meldingen te onderzoeken. de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel

Wij hebben voorgaande jaren geadviseerd over uw interne frauderisicoanalyse, met als belangrijkste aandachtspunten: de frequentie van de interne frauderisicoanalyse en centrale beheersing en monitoring van risico’s. Op basis hiervan heeft uw college besloten dat in 2023 weer een uitgebreide (centrale) frauderisicoanalyse wordt uitgevoerd door concernaudit.

Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen, die wij vervolgens doorspreken met uw coördinator integriteit. Wij hebben op basis van onze controle en naar aanleiding van de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd.

belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 27

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Belangrijkste bevindingen uit onze controle Overige bevindingen

Naleving van de Europese aanbestedingsregels Uw gemeente voert in het kader van de controle op de naleving van de Europese aanbestedingsregels jaarlijks een uitgebreide ‘spendanalyse’ uit, die in samenspraak met ons tot stand komt, en waarbij de organisatie voorbereidende werkzaamheden uitvoert op basis van onze selecties. Wij constateren dit jaar een verdere toename in de omvang van onrechtmatigheden als gevolg van het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels. Uit de controle blijkt een fout van € 11,2 miljoen, terwijl over 2021 nog sprake was van een fout van € 3,5 miljoen. De fout bestaat uit opdrachten bij een veelvoud aan crediteuren, waarvan 85% van de fout is vertegenwoordigd door twee opdrachten bij zes crediteuren (€ 9,5 miljoen van de totale fout van € 11,2 miljoen). Hierbij opgemerkt dat deze opdrachten initieel Europees in de markt zijn gezet en dat de looptijd van het contract is overschreden of de opdrachtraming niet toereikend is geweest.

Als gevolg van geconstateerde fouten en ontwikkeling van preventieve maatregelen blijft de repressieve controle door de afdeling Concernaudit van belang. Daarbij moet worden nagegaan of een opdracht niet via een verkeerde procedure ‘in de markt’ is gezet. Wij constateren dat de Europese aanbestedingsafwijkingen veelal voortkomen uit het overschrijden van de contracttermijn en/of doelwaarde. Wij adviseren u daarom om maatregelen te implementeren ten aanzien van de primaire registratie van de contracten en de looptijden, waaronder verlengingsopties, zodat tijdig kan worden gesignaleerd dat opdrachten opnieuw moeten worden aanbesteed. Dit kan onderdeel zijn van de implementatie van uw nieuwe CRM-pakket. Ook vragen wij uw aandacht voor een toereikende inschatting van de opdrachtraming bij inkoop en aanbesteding.

Uw gemeente heeft in de afgelopen jaren diverse maatregelen getroffen om de naleving van de interne en Europese aanbestedingsregels beter te borgen. In de praktijk kan echter, als gevolg van de complexe materie en de hoeveelheid bij dit proces betrokken personen, gemakkelijk een verkeerde aanbestedingsprocedure worden gekozen. De rechtmatige naleving van de aanbestedingsregels staat hoog op uw agenda. Wij hebben kennisgenomen van de acties die u heeft ingezet om de interne beheersing te versterken met aandacht voor: •

inkoopbesturing en structuur;

•

de nieuwe maatschappelijke aanpak en contractmanagement;

•

inkoop HRM; en

•

workflowmanagement en sturingsinformatie. Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 28

Interne beheersing

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Interne beheersing Belangrijkste bevindingen inzake de interne beheersing naar aanleiding van de controle over het boekjaar 2022

Managementletter 2022, toegespitst op de interne (financiële) beheersing Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij in het najaar van 2022 een interim-controle uitgevoerd. Deze interim-controle was primair gericht op de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing, voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid en de rechtmatigheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Voor de bevindingen van de interim-controle verwijzen wij naar onze managementletter 2022, die wij hebben besproken in de adviescommissie Controle & Financiën van 15 december 2022. In de managementletter hebben wij een aantal aandachtspunten benoemd. Als onderdeel van onze werkzaamheden voor de jaarrekening zijn wij nagegaan of deze aandachtspunten voldoende zijn opgevolgd. Voor zover het opvolgen en/of onze controle hiervan hiertoe aanleiding geven, hebben wij onze bevindingen in dit accountantsverslag bij het betreffende onderwerp verwerkt. Memoriaalboekingen Memoriaalboekingen zijn (correctie)boekingen die niet via de reguliere boekingsgang plaatsvinden. Deze boekingen zijn hierdoor in opzet meer risicovol. Daarom besteden wij tijdens onze controle extra aandacht aan deze boekingen. Dit betreft een zogenaamd significant (fraude)risico.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

U heeft in 2022 een procesherziening gedaan voor de memoriaalboekingen, waarbij het vier-ogen principe is ingebed. U maakt gebruik van vaste formats en een gebruikershandleiding. U heeft in de formats een aantal kernwerkstappen opgenomen zoals: juiste grootboekrekening, de aanwezigheid van onderbouwende documentatie, het correct boeken van btw en, indien van toepassing, de uitgevoerde BBV check door de budgethouder of business controller. Het vierogen principe is nu tevens technisch in de financiële administratie ingeregeld. Wij zijn positief over de ontwikkeling van uw interne beheersing, waarin u randvoorwaardelijke functiescheiding hebt opgenomen en expliciet aandacht vraagt voor de noodzakelijke controlestappen in het proces. Om uw proces nog verder te verstevigen hebben wij de volgende suggesties gedaan: •

Toepassen van richtlijnen voor wanneer een BBVcheck verricht moet worden vanuit Business Control en een akkoord moet worden gegeven door de budgethouder;

•

Borgen van een gestructureerde wijze van documenteren van de verrichte controlehandelingen, alsmede een onderbouwing van de overwegingen om memoriaalboekingen te accorderen. NB. in het systeem is enkel het akkoord traceerbaar dat door de controlerend functionaris wordt gegeven.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 30

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Interne beheersing Belangrijkste bevindingen voor de interne beheersing vanuit de controle van het boekjaar 2022

Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving, inclusief cybersecurity, behoeft verdere aandacht De bestaande tekortkomingen in de IT-omgeving leiden ertoe dat de gemeente en ook wij niet zonder meer kunnen steunen op de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze belangrijkste conclusies hebben betrekking op de logische toegangsbeveiliging, namelijk: het toewijzen van hoge-rechtenaccounts, het blokkeren van de accounts van uitdiensttreders en de periodieke review op de gebruikersrechten. U heeft op een aantal terreinen progressie gerealiseerd in het oplossen van bevindingen, voornamelijk op het gebied van rechtenen toekenning hiervan aan gebruikers. Het aantal kritische rechten (zogenaamde 'SAP Basis' rechten) wat aan eindgebruikers is toegekend is afgelopen jaar al aanzienlijk gereduceerd. Nadelen van het feit dat er onvoldoende opvolging en prioriteit is gegeven aan onze eerdere aanbevelingen, zijn onder andere: •

Uw gemeente loopt een verhoogd risico op tekortkomingen in de geautomatiseerde gegevensverwerking, die bijvoorbeeld kunnen resulteren in niet-betrouwbare data c.q. cijfers, en die een grote(re) impact kunnen hebben indien er sprake is van cybersecurity-incidenten.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

•

Het niet zonder meer kunnen steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking leidt ertoe dat er tijdens de interne controles niet zonder meer gebruik is te maken van onder andere data-analyses. Het uitvoeren van de interne controles – waarbij bijvoorbeeld voor de inkopen data-analyse is ingezet – is hierdoor niet optimaal efficiënt, doordat er eerst aanvullende werkzaamheden nodig zijn om de betrouwbaarheid van de data/het lijstwerk vast te stellen. Bovendien kan de interne controle in het geval van het maximaal gebruikmaken van dataanalyse een hogere toegevoegde waarde opleveren voor de organisatie, doordat zij daarmee belangrijke inzichten kan verkrijgen en de controles ook meer risicogericht kan insteken.

•

Als gevolg van het (vooralsnog) onvoldoende opvolgen van de aanbevelingen op dit gebied, hebben wij ook voor de jaarrekeningcontrole 2022 niet zonder meer kunnen steunen op de geautomatiseerde gegevensverwerking. Het gevolg van deze conclusie is dat wij meer gegevensgericht werk hebben moeten verrichten, waaronder het uitvoeren van specifieke werkzaamheden om de betrouwbaarheid van de data en het lijstwerk vast te stellen.

Ondanks de bestaande tekortkomingen in de ITomgeving zijn wij tijdens de jaarrekeningcontrole in staat geweest data-analyse in te zetten als onderdeel van onze controleaanpak (zie Bestuurlijke samenvatting – interne beheersing). Tevens voeren wij data-analyses uit tijdens onze controle op de journaalboekingen en specifiek: de memoriaalboekingen. Met behulp van dataanalyse is door ons een diepgaande en risicogerichte analyse uitgevoerd van deze in opzet meer risicovolle boekingen. Zo hebben wij de met gegevensgerichte werkzaamheden te onderzoeken populatie aan journaalboekingen sterk kunnen reduceren. Dit illustreert het belang en de toegevoegde waarde van een betrouwbare IT-omgeving als basis voor het inzetten van data-analyse.

Uw prioriteit lag het afgelopen jaar bij het oplossen van onze detailbevindingen uit de controle van 2021. Wij hebben daarom gezamenlijk besloten om dit jaar de opvolging van de bevindingen van 2021 niet op detailniveau in kaart te brengen, maar om deze op basis van een interview met de betrokken functionarissen van Utrecht op geaggregeerd niveau in opzet te inventariseren. In een geheime bijlage bij de managementletter hebben wij op basis daarvan verslag gedaan over de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en ons cyberassessment.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 31

Overige aangelegenheden

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Overige aangelegenheden Samenvatting overige aangelegenheden en bepaalde vereiste communicaties

Onze communicatie met het management Wij hebben het management ter confirmatie een aantal schriftelijke bevestigingen gevraagd aangaande zijn verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving. Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Utrecht een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen. Geen meningsverschil met het college en het ambtelijk management of beperking in de reikwijdte van de controle Er zijn geen meningsverschillen met het management geweest en er waren geen beperkingen tijdens het uitvoeren van onze controle. Naar onze mening is ons tijdens het uitvoeren van onze controleopdracht door het management en de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 33

Bijlagen

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Bijlage A1 - Niet-gecorrigeerde controleverschillen In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van niet-gecorrigeerde controleverschillen groter dan de rapporteringstolerantie van € 500.000. Aard van de controleverschillen

Rechtmatigheid Getrouwheid

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen voorgaande periode

N.v.t.

Fout overlopende activa (SiSa-regeling B2)

€

830.000

€

830.000

Rechtmatigheidsfout is tevens getrouwheidsfout: • Energietoeslag 2022 van studenten (gebaseerd op 600 bezwaarschriften)

€

780.000

€

780.000

(Sub)totaal getrouwheidsfouten

€ 1.610.000

Rechtmatigheidsafwijkingen: • Europese aanbestedingsafwijkingen • Begrotingsrechtmatigheid: kredietoverschrijdingen

€ 11.225.000 € 2.471.000

Totaal rechtmatigheidsfouten

€ 15.306.000

Effect niet-gecorrigeerde controleverschillen huidige periode

€ 1.610.000

•

Het kader voor de controle op de financiële rechtmatigheid is opgenomen in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Kadernota Rechtmatigheid 2018, het Addendum Kadernota rechtmatigheid 2022 en het normenkader 2022, dat op 28 maart 2023 ter kennisgeving is aangeboden aan de gemeenteraad.

•

Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college het bovenstaande heeft bevestigd. Dit houdt in dat eventuele nietgeconstateerde en daardoor niet-gecorrigeerde afwijkingen, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Het college heeft tevens bevestigd geen kennis te hebben van andere niet-gecorrigeerde afwijkingen.

•

Er is sprake van een kwalitatieve afwijking in de paragraaf ‘Verbonden partijen’. Informatie ten aanzien van de stemverhouding/het aandelenbelang ontbreekt.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 35

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Bijlage A2 – Onzekerheden in de controle In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van onzekerheden in de controle, groter dan de rapporteringstolerantie van € 500.000. Aard van de onzekerheden

Rechtmatigheid Getrouwheid

Niet van toepassing

N.v.t.

•

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 36

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Bijlage A3 – Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. De tabel hierna bevat een weergave van díe onderwerpen uit de toelichting waarvan wij denken dat de gemeenteraad deze nader dient te beoordelen. Toelichting

Bron van de toelichtingsvereiste

Kwantitatieve of kwalitatieve overwegingen

Niet van toepassing

N.v.t.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 37

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2022 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. De strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening is als volgt: • Getrouwheidsoordeel: goedkeurend • Rechtmatigheidsoordeel: goedkeurend Per regeling geven wij in de volgende tabel aan of er, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. SiSa-code

SiSa-regeling

JenV A5 JenV A6 JenV A13 JenV A14 JenV A15 JenV A16 JenV A17 JenV A18B JenV A19 JenV A9

Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, extremisme en terrorisme Specifieke uitkering preventieve aanpak tegen ondermijning (onderdeel BOTOC) Specifieke uitkering naleving controle CTB 2022 Versterkingsgelden 2022; lokale aanpak radicalisering, (gewelddadig) extremisme en terrorisme Maatregelen ter vermindering van overlast en criminaliteit veroorzaakt door asielzoekers in 2022 en 2023 Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Regeling specifieke uitkering voorkomen georganiseerde en ondermijnende jeugdcriminaliteit Bekostigingsbesluit opvang ontheemden Oekraïne voor Veiligheidsregio's Bekostigingsregeling pilot Landelijke Vreemdelingenvoorzieningen 2022 Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering, (gewelddadig) extremisme en terrorisme Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek 2021 Specifieke uitkering woningbouwimpuls tranche 1 Tijdelijk besluit specifieke uitkering verbetering digitale dienstverlening Bijdrage pilot goed verhuurderschap Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting kwetsbare doelgroepen Specifieke uitkering ventilatie in scholen Regeling Reductie Energiegebruik Woningen Aanpak energie armoede Regeling huisvesting aandachtsgroepen Regeling specifieke uitkering

kwijtschelding gemeentelijke belastingen Tijdelijke capaciteit of externe expertise 14 grootschalige woningbouwgebieden Regiodeals 3e tranche stimuleringsregeling flex- en transformatiewoningen Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten

FIN B2 BZK C9 BZK C10 BZK C28 BZK C31 BZK C32 BZK C43 BZK C55 BZK C56 BZK C62 BZK C64 BZK C75 BZK C85 OCW D1 Subtotaal

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Fout of onzekerheid N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Financiële omvang €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0 €0 €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Bijlagen

Toelichting N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Blz. 39

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2022 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. SiSa-code Subtotaal OCW D8 OCW D10 OCW D11 OCW D12 OCW D12A OCW D14 OCW D19 OCW D21 IenW E13 IenW E15B IenW E20 IenW E21 IenW E27B IenW E42 IenW E44 IenW E53 IenW E58 IenW E83 IenW E84 SZW G2 SZW G2

Fout of onzekerheid

SiSa-regeling Specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 Besluit Specifieke uitkering educatie Verlening extra financiële middelen specifieke uitkering RMC-functie Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten 2020-2024 Regionale maatregelen voortijdig schoolverlaten 2020-2024 Middelen inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen Specifieke uitkering tijdelijke onderwijshuisvesting ontheemden Specifieke uitkering impuls jongerencultuur Incidentele specifieke uitkering Slimme Laadpleinen Regeling Specifieke uitkering Regionale Aanpak Laadinfrastructuur 2020 – 2023 (SiSa tussen medeoverheden) Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2020-2021 Regeling specifieke uitkering Circulaire Ambachtscentra Brede doeluitkering verkeer en vervoer (SiSa tussen medeoverheden) Incidentele specifieke uitkering Bodemsanering Griftpark Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem overbruggingsjaar 2021 Tijdelijke regeling specifieke uitkering bodem 2022 Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023 Gebundelde uitkering o.g.v. art 69 Participatiewet gemeentedeel 2022 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2022

SZW G3 SZW G3 SZW G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004_gemeentedeel 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2022 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2022

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Financiële omvang €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

N.v.t.

€0

N.v.t.

€0

N.v.t.

€0

N.v.t.

Toelichting

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0

Subtotaal

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 40

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

SZW G10 SZW G12 SZW G12 SZW G12

SZW G13 SZW G13 VWS H1 VWS H3 VWS H4 VWS H5 VWS H7 VWS H8 VWS H9 VWS H10 Subtotaal

Fout of onzekerheid

SiSa-regeling

BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige N.v.t. betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in jaar T_gemeentedeel 2022 N.v.t. BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T_gemeentedeel 2022 N.v.t. Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2022 N.v.t. Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen _gemeentedeel 2022 N.v.t. Tozo 2_ gemeentedeel 2022 N.v.t. Tozo 3_ gemeentedeel 2022 N.v.t. Tozo 4_ gemeentedeel 2022 N.v.t. Tozo 5_ gemeentedeel 2022 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die N.v.t. voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T_gemeentedeel 2022 Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die N.v.t. voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T_gemeentedeel 2022 N.v.t. Wet inburgering_ gemeentedeel 2022 N.v.t. Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in jaar T_ gemeentedeel 2022 N.v.t.

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in jaar T_gemeentedeel 2022 Aantal gedupeerden (zoals omschreven in artikel 1 van de Regeling specifieke uitkering compensatie van de kosten N.v.t. die verband houden met het kwijtschelden van publieke schulden binnen het SZW-domein van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire toeslagen)_gemeentedeel 2022 N.v.t. Besteding/baten onderwijsroute_gemeentedeel 2022 N.v.t. Bestedingen/baten overige voorzieningen_ gemeentedeel 2022 N.v.t. Ministeriële regeling heroïnebehandeling N.v.t. Seksualiteitscoördinatie- en hulpverlening + aanvullende curatieve SOA bestrijding N.v.t. Specifieke uitkering stimulering sport N.v.t. Subsidieregeling PREP N.v.t. Specifieke uitkering Geweld hoort nergens thuis N.v.t. Specifieke uitkering voor lokale sportakkoorden en leefstijlinterventies 2022 N.v.t. Regeling specifieke uitkering opzet expertisecentra jeugdhulp 2020 N.v.t. Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie gesloten jeugdhulp 2020 Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Financiële omvang €0 €0

Toelichting

N.v.t.

€0

N.v.t.

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0

N.v.t.

€0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0

N.v.t.

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

Blz. 41

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Bijlage B1 - Bevindingen controle SiSa-bijlage 2022 Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de strekking van ons getrouwheids- en rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2022 alsook de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. SiSa-code Subtotaal VWS H12 VWS H13 VWS H14 VWS H15 VWS H20 VWS H22 VWS H22B VWS H24 VWS H25 Totaal

Fout of onzekerheid

SiSa-regeling Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden en preventieaanpakken 2022 Regeling specifieke uitkering bovenregionale functies aanpak huiselijk geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties 2021 Regeling specifieke uitkering instandhouding en doorontwikkeling expertisecentra jeugdhulp 2021 Regeling specifieke uitkering vergroten beschikbaarheid acute jeugdggz capaciteit 2021 - 2022 Regeling specifieke uitkering vastgoedtransitie residentiële jeugdhulp 2021 - 2024 Specifieke uitkering regionaal projectleider aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2022 Specifieke uitkering regionaal projectleider aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2022 Regeling specifieke uitkering bovenregionale functies aanpak huiselijk geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties 2022 Specifieke uitkering zwembaden en ijsbanen COVID-19

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

N.v.t. N.v.t.

Financiële omvang €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

€0 €0 €0 €0 €0 €0

N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t. N.v.t.

N.v.t.

€0 €0

N.v.t.

Bijlagen

Toelichting

N.v.t. N.v.t.

Blz. 42

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Utrecht

Bevestiging onafhankelijkheid

•

De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Koninklijke Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de “Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)”, en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen de organisatie van Deloitte ingebed.

Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Deloitte.

•

Procedures voor de organisatie van periodieke trainingen inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

•

Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven.

•

De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen.

Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Utrecht in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onze onafhankelijke positie te waarborgen Deloitte beschikt over een stelsel van maatregelen om haar onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Dit stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersingsmaatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: •

Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

•

Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en, indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreigingen voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling, inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde ‘onafhankelijkheidsevaluatie’), wordt in het dossier opgenomen.

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

•

Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Deloitte wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een gemeenteraad, raadscommissie of auditcommissie, overwegen wij ook een van deze instanties te raadplegen.

•

Procedures voor het interne toezicht in relatie tot de toetsing en bewaking van de naleving van de onafhankelijkheidsvoorschriften.

De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen wordt periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om deze bedreiging weg te nemen. Onze beoordeling heeft geen aanleiding gegeven om het komend boekjaar teamleden bij de gemeente Utrecht te rouleren.

Bijlagen

Blz. 43

Accountantsverslag jaarrekening 2022 Gemeente Utrecht

Bijlage C - Onafhankelijkheidsbevestiging Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Utrecht

Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Utrecht Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Deloitte, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken die aan u gerapporteerd dienen te worden.

Geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid De Nederlandse onafhankelijkheidsregels vereisen dat de eindverantwoordelijke accountant de met governance belaste organen informeert over geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid die Deloitte, een bestuurder of interne toezichthouder van Deloitte of een lid van het controleteam heeft ontvangen van of verstrekt aan de gemeente of een bij de gemeente betrokken persoon. Hierbij is een drempel van € 100 opgenomen in de regels. Wij hebben geen geschenken en persoonlijke uitingen van gastvrijheid met een (geschatte) waarde van meer dan € 100 ontvangen of verstrekt, en zijn daarom van mening dat er geen sprake is van een bedreiging voor de onafhankelijke uitvoering van de controleopdracht.

Bestuurlijke samenvatting

Bevindingen jaarrekening

Interne beheersing

Overige aangelegenheden

Bijlagen

Blz. 44

Onder Deloitte wordt verstaan één of meer van Deloitte Touche Tohmatsu Limited (“DTTL”), haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten (tezamen, de “Deloitte organisatie”). DTTL (hierna ook te noemen “Deloitte Global”) haar wereldwijde netwerk van member firms en aan hen verbonden entiteiten zijn juridisch gescheiden en onafhankelijke entiteiten, die elkaar niet kunnen verplichtingen of binden ten aanzien van derden. DTTL en iedere DTTL member firm en aan hen verbonden entiteit is aansprakelijk voor hun eigen handelen en nalaten, en niet voor het handelen of nalaten van een andere entiteit. DTTL verleent geen diensten aan cliënten. Raadpleeg www.deloitte.com/about voor meer informatie. Deloitte levert toonaangevende audit- en assurance-, belasting- en juridische diensten, consulting, financial advisory, and risk advisory diensten aan bijna 90% van de Fortune Global 500® en duizenden particuliere bedrijven. Onze professionals leveren meetbare en blijvende resultaten die het vertrouwen van het publiek in kapitaalmarkten helpen versterken, klanten in staat stellen te transformeren en bloeien, en de weg wijzen naar een sterkere economie, een meer rechtvaardige samenleving en een duurzame wereld. Voortbouwend op zijn meer dan 175-jarige geschiedenis, omvat het bereik van Deloitte meer dan 150 landen en gebieden.

Ontdek hoe de meer dan 345.000 mensen van Deloitte wereldwijd een impact maken die ertoe doet op www.deloitte.com. Deze communicatie bevat louter algemene informatie en noch DTTL, noch haar wereldwijde netwerk van member firms of aan hen verbonden entiteiten verleent door middel van deze communicatie professioneel advies of diensten. Voordat u een beslissing neemt of actie onderneemt die van invloed kan zijn op uw financiën of uw bedrijf, dient u een gekwalificeerde professionele adviseur te raadplegen. Geen enkele entiteit in de Deloitte organisatie is verantwoordelijk voor enig verlies dat wordt geleden door een persoon die op deze communicatie vertrouwt. © 2022. Neem voor informatie contact op met Deloitte Nederland.

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=b5408e6e-2606-4e52-a69f-9e7ab9c656ad