ConceptverslagVBF2023-6-15

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN D.D. 15 JUNI 2023 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

20 juni 2023 Stadhuis, stadhuishal Geertjan Benus (Notutekst) september 2023

Aanwezigen: Middagvergadering De voorzitters, de heer R. Peters en de H.Bakker, en van het college de burgemeester S. Dijksma en de wethouder mevrouw Oosters en voorts de leden: mevrouw M. Fattal (GroenLinks), mevrouw B. van der Wilt (D66), de heer R. van der Zweth (PvdA), de heer R. Snijder (Student & Starter), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), de heer B. van Steeg (CDA), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), de heer M. van Heuven (Partij voor de Dieren), mevrouw M. Ramaker (VVD), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer R. Maas (VOLT), de heer I. Simşek (DENK), en van de griffie de commissiegriffier de heer G. Corten en de commissiesecretaris. Verslag openbare vergadering commissie VBF d.d. 15 juni 2023

20

30

40

Aanwezigen:.....................................................................................................................................................- 1 1. Opening ....................................................................................................................................................- 1 2. Raadsvoorstel startdocument Burgerberaad (voorheen agendapunt 13) ...........................- 2 De voorzitter schorst de vergadering voor onder meer een voorzitterswissel en heropent de vergadering. ...................................................................................................................................................- 15 3. Raadsbrief Jaarwisseling ..................................................................................................................- 28 4. Raadsbrief tegemoetkoning energiekosten maatschappelijke organisaties.....................- 28 -

1. Opening De voorzitter heropent om 14.00 uur de vergadering van 8 juni en hij heet de aanwezigen welkom. 8 juni vond een doorlopende vergadering plaats. Om die reden staat het procedurele deel niet op deze agenda. De nummers van de agendapunten corresponderen met die in de vergadering van 8 juni, met dien verstande dat de volgorde aan het eind van de vergadering van 8 juni is aangepast. Allereerst zal agendapunt 13 worden besproken, dan agendapunt 14, en tenslotte agendapunt 12. De aangepaste volgorde is nu: de agendapunten 2, 3 en 4. De voorzitter stelt voor de agenda voort te zetten aan het einde van de vergadering van MGHOR, vanavond om 22:00 uur. Mevrouw Ramaker (VVD) is de eerste agendeerder van de raadsbrief, agendapunt 12. Zij stelt voor dat agendapunt af te voeren van de agenda. De voorzitter begrijpt dat mevrouw Ramaker dat agendapunt wil doorschuiven naar een later moment en wordt daarin bevestigd. Hij verneemt dat de commissie hiermee akkoord gaat. De heer Van Steeg (CDA) had wel graag gehad dat dit agendapunt voor het zomerreces zou zijn behandeld. Hij neemt zich voor een aantal schriftelijke vragen te stellen. In dat licht kan hij leven met het voorstel. Pagina 1 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

50

De voorzitter roept de raadsleden op na te gaan of zij willen meedoen met de schriftelijke vragen. Hij verneemt dat de commissie kan instemmen met het voorstel van mevrouw Ramaker. De heer Van der Zweth (PvdA) begrijpt dat nu nog niet is vastgesteld dat de vergadering voortgezet wordt vanaf 22.00 uur wanneer de afhandeling van de agendapunten voor 17.00 uur niet mogelijk blijkt. De voorzitter beschouwt zijn voorstel om vanaf 22.00 uur de vergadering voort te zetten als een verkapte oproep om ervoor te zorgen dat de agenda om 17.00 uur zal zijn afgewerkt. De heer Van der Zweth (PvdA) stelt voor wanneer het niet blijkt te lukken gedurende deze vergadering, nog eens terug te komen op dit voorstel van de voorzitter. Hij zal dan een alternatief voorstel indienen. De voorzitter, de heer Bakker, heropent de vergadering na een korte schorsing. 2. Raadsvoorstel startdocument Burgerberaad (voorheen agendapunt 13)

60

Wethouder: Oosters, Beleidsterrein: Participatie Dit Raadsvoorstel zal in samenhang met agendapunt 14 worden behandeld. Op 10 maart 2022 is de motie ‘’Utrechts Burgerberaad’’ aangenomen om een startvoorstel uit te werken om in Utrecht volgens de in deze motie geschetste randvoorwaarden te starten en ervaring op te gaan doen met enkele burgerberaden. Het startdocument Burgerberaad is een uitwerking van deze motie en de opgave uit het coalitieakkoord.

De voorzitter leidt de bespreking in aan de hand van de annotatie bij de agenda (zie hierboven. Het voorstel wordt besproken in twee termijnen.

70

80

90

De commissie Mevrouw Van der Wilt (D66) is heel blij dat de motie van D66 door bijna de hele raad is aangenomen en dat deze raad aan de slag zal gaan met het Burgerberaad. Zij vindt dat belangrijk. Dit is niet alleen een mooi instrument maar democratisch gezien ook een hele mooie stap in de richting van meer zeggenschap van inwoners met daarbij ook nieuwe manieren. Ze bedankt de wethouder voor het mooie voorstel; aan dat voorstel is samengewerkt met de werkgroep Burgerberaad. Zorgvuldigheid en een kritische spiegel zijn haars inziens van groot belang, juist bij een dergelijk instrument. Zij denkt dat het voorliggende voorstel goed is en heeft zich georiënteerd op bestaande literatuur. Het voorstel biedt nog niet voldoende basis en geven bepaalde randvoorwaarden nog teveel ruimte. Zij zal aanscherpingen voorstellen, en zij zal de wethouder vragen of die aanscherpingen nog kunnen worden opgenomen in het huidige voorstel, of dat het beter is die te verwerken in het tweede aangekondigde raadsvoorstel. Dat ligt ook een beetje aan de timing van wanneer begonnen wordt met loten en wanneer dat voorstel er komt. Het gaat haar om de volgende randvoorwaarden die ook benadrukt worden door de hierbij betrokken wetenschappers en organisaties. Het mandaat; vanwege juridische overwegingen wordt niet gekozen voor dat woord “Mandaat”. Zo staat dat wel in de motie.

De gemeente kiest daarvoor in de plaats: een zwaarwegend advies dat in principe wordt overgenomen. Het startdocument noemt die formulering voldoende duidelijk. D66 vindt van niet. Juist dit is een belangrijk onderdeel van het Burgerberaad. Om die reden stelt zij de volgende vragen: Het college zegt dat het advies moet voldoen aan een aantal andere voorwaarden, onder andere uitvoerbaarheid. Nog niet duidelijk wordt wat andere voorwaarden zijn; Pagina 2 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

100

110

120

130

140

op welke voorwaarden doelt het college? Is het college het met haar fractie eens dat die voorwaarden aan de voorkant heel helder moeten zijn? Wat haar fractie betreft wordt het veel transparanter en specifieker uitgewerkt in het voorstel. Wanneer dit niet scherp vooraf op schrift staat, ontstaat het risico dat het college of de raad allerlei aanvullende redenen kunnen noemen om het advies af te wijzen. Dat komt dan niet een goede aan de betrouwbaarheid van het proces voor inwoners. Dat is volgens haar het allerbelangrijkste. Zij vraagt of de wethouder dit erkent en of zij kan toezeggen die criteria meer concreet en uitgewerkt op te nemen in dit of in het volgende raadsvoorstel zo dat de raad daarmee kan instemmen. Als het gaat om het begrip “mandaat” benadrukt mevrouw Van der Wilt dat woorden ertoe doen. Haar partij ziet liever dat de volledige raad wel kiest voor het afgeven van een mandaat en ook in die woorden en met die bedoeling. Misschien is dat niet juist in juridische, maar wel in politiek-bestuurlijke zin. Het is juist belangrijk dat de gemeenteraad zich grotendeels schaart achter de uitkomst; zij kan zich voorstellen dat er spelregels te bedenken zijn waardoor het echt niet zal kunnen. Zij hoort graag terug hoe de raad in het tweede voorstel daarmee volmondig zou kunnen instemmen en wat daarvoor nodig is.

Tenslotte vraagt zij welke kansen de wethouder ziet om de raad hierin mee te nemen; misschien door raadsleden aan te laten sluiten bij de eerste kennismaking of bij de start van het beraad zo dat er ook vertrouwen komt in het instrument. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of het zal helpen wanneer het mandaat zo ingevuld wordt dat de raadsleden vooraf laten weten of ze zich persoonlijk committeren aan de uitkomst van het Burgerberaad. Hij verwacht daarmee buiten de juridische discussie te blijven. Dan geeft de gemeenteraad de opdracht aan het Burgerberaad en geven fracties van tevoren aan zich te zullen committeren aan de uitkomst. Mevrouw Van der Wilt (D66) antwoordt dat zij in ieder geval het beeld heeft dat er inderdaad iets moet komen te staan waarachter alle raadsleden zich kunnen en zullen scharen als het gaat om commitment; het zal haars inziens lastig worden wanneer de raadsleden daarin een losstaande eis moeten invullen. Zij is bereid om in gesprek te gaan hierover. Zij stelt voor dat het college in het tweede voorstel een soort van spelregel of criterium formuleert op basis waarvan alle raadsleden kunnen instemmen. Wanneer tegen die tijd die lijst met criteria nog niet voldoende is voor EenUtrecht stelt zij voor na te gaan of dat geamendeerd moeten worden. Dit is haar procesvoorstel. Zij vervolgt haar betoog met in te gaan op het onderwerp representativiteit.

Dat is voor haar de kern van het beraad. Het college geeft aan een aantal flexibele criteria te hebben; voor haar is nog onvoldoende duidelijk hoe die representativiteit wordt geborgd. Worden mensen ook zonder postadres benaderd, zoals dak- en thuislozen, of statushouders? Kan de wethouder toezeggen in plaats van te noemen onder andere deze criteria een duidelijke lijst te maken of een duidelijke lijst te delen waarin zichtbaar is welke criteria precies worden gebruikt, ook de normen daarbij en het bereik ervan en het op te nemen in het voorstel. Haar fractie kan zich voorstellen dat hierin dilemma’s optreden. Utrecht is een heel diverse stad en misschien is er geen perfecte verdeling mogelijk in een groep van 100 inwoners waarin precies die samenstelling van diversiteit te vertegenwoordigen is. Zij vindt het belangrijk dat het college ook dát inzichtelijk maakt. Representativiteit is geen neutraal begrip. Het is belangrijk dat inzichtelijk te maken voor de inwoners en voor de stad. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen dit op te nemen, óf in dit voorstel óf in het volgende voorstel wanneer dat nog vóór de loting plaatsvindt. Pagina 3 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

150

160

170

180

De heer Bosch (PVV) vraagt hoe mevrouw Van der Wilt dit gaat toetsen. Dit is van zijn fractie het grootste bezwaar tegen het Burgerberaad. Om die reden heeft zijn fractie daartegen gestemd; hij wil voorkomen dat de vertrouwde mensen weer betrokken raken bij de gelote 100. Mevrouw Van der Wilt (D66) deelt die zorg met de PVV. Dat is de reden waarom zij dit aanstipt. Het gaat om een vertegenwoordiging van iedereen in de stad. Zij vraagt of inzichtelijk te maken is wat dat betekent voor de norm als het gaat om het aantal mensen dat hierbij betrokken moet zijn. De heer Bosch (PVV) vraagt of D66 de uitslagen anders gaat regelen wanneer hierop een onbevredigend antwoord komt. Mevrouw Van der Wilt (D66) wil dit daarom opnemen voordat de loting begint zo dat met dat voorstel iedereen instemt en dat achteraf niet gezegd kan worden het niet over te nemen terwijl er wel aan voldaan is. Het gaat erom dat iedereen instemt met criteria vooraf. Wat haar betreft wordt niet ingegrepen achteraf nadat de uitkomsten er zijn. Met betrekking tot de kosten staat in het voorstel dat voldoende middelen belangrijk zijn; maar moet nog worden ingestemd in het kader van de Voorjaarsnota met geld voor de uitvoering. Het is nog onduidelijk in dit voorstel hoeveel geld er voor de uitvoering is.

Dat is een van de voorwaarden om een advies al of niet over te nemen; zij vraagt of de wethouder hierover duidelijkheid kan verschaffen voor de start van het voorstel. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) herkent het punt volledig. Hij zou het willen toevoegen aan het raadsvoorstel als punt 1h: dat er voor de uitvoering van het Burgerberaad daadwerkelijk budget beschikbaar is zodat ook de deelnemers weten dat er met hun advies iets gedaan wordt. Hij vraagt wat mevrouw Van der Wilt daarvan vindt. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat in het beslispunt al staat dat dat de voorwaarde is; dat er voldoende budget is. Anders moet dat zeker in het tweede raadsvoorstel worden opgenomen. Dat is voor zowel de raad als voor de inwoners belangrijk om scherp te hebben. Haar fractie heeft vooraf in een motie aangegeven dat zij het belangrijk vindt dat er vooraf aan voorwaarden wordt voldaan om te kiezen voor een onderwerp. Zij vindt het goed dat ook de werkgroep Burgerberaad daarop kritisch heeft meegekeken en het college een spiegel kon voorhouden. Haar fractie had mogelijk nog andere thema's kunnen noemen; er staan nog meer thema's op de lijst. Zij volgt graag het advies hiermee aan de slag te gaan. Zij roept ertoe op om in de toekomst te kijken naar hoe ervoor te kunnen zorgen dat een groep inwoners of andere partijen ook over de thema's kunnen gaan van het Burgerberaad.

Zij zou dat graag concreter omschreven willen hebben; komt er dan echt een panel, gaan zij er over? Dat moet wat haar betreft aangescherpt worden in het voorstel. Zij is benieuwd hoe de wethouder dat ziet. De heer Bosch (PVV) legt de vraag voor of het vuurwerkverbod het meest geschikte onderwerp is voor een eerste Burgerberaad; hij heeft daarover twijfels. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat de jaarwisseling op de agenda staat. Zij nodigt de heer Bosch uit te benoemen waarom hij dat niet geschikt zou vinden. Zij denkt dat heel veel thema's aangeraakt kunnen worden voor een Burgerberaad. Het gaat er wat haar betreft om dat er ruimte zit voor inwoners om zelf de koers te bepalen en dat er ook iets is dat politiek gezien spannend is. Het feit dat deze thema’s sa-

Pagina 4 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

190

200

210

220

230

men worden geagendeerd, geeft al aan dat er politieke spanning op zit. Zij ziet zeker reden waarom dit thema kan. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) betreurt dat op het startdocument onder het kopje “6 mogelijke onderwerpen”, uiteindelijk maar één onderwerp staat. Hij had als raad willen kunnen kiezen uit meerdere onderwerpen. Hij vraagt wat mevrouw Van der Wilt daarvan vindt. Mevrouw Van der Wilt (D66) verwijst naar de motie die haar fractie heeft ingediend. In het voorstel staat dat de volgende keer daarover mensen zullen meepraten. Dat vindt zij al een goede reden om hiermee nu in te stemmen. Zij vindt het wel belangrijk dat iedereen het deelt om dit echt te gaan doen. Zij is benieuwd naar de bijdragen. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) is er ook voorstander van dit de volgende keer aan het beraad zelf te vragen. Uit heel veel onderzoeken blijkt wat Utrechters willen als het gaat om vuurwerk. Hij legt de vraag voor wat het Burgerberaad toevoegt. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat het college uitgelegd heeft waarom dit onderwerp juist in de uitvoering lastig is en niet klip en klaar kan worden gevolgd. Zij kan zich voorstellen dat de heer Van Heuven daarop een andere kijk heeft. Zij verneemt die graag. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) wil het Burgerberaad niet onderschatten. Hij vindt vuurwerk een lastig onderwerp.

De raad zal niet direct een antwoord hebben als het gaat om het vinden van geld en om alternatieve viering. Hij legt de vraag voor of hiermee het Burgerberaad een te moeilijk probleem voorgelegd krijgt. Denkt mevrouw Van der Wilt dat het Burgerberaad een antwoord heeft op handhaving? Mevrouw Van der Wilt (D66) zet uiteen dat de essentie van het Burgerberaad is dat de raad de kracht van inwoners benut voor vraagstukken waar de raad niet zelf uitkomt. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat dit onderwerp niet aan het eerste criterium voldoet; hier is geen sprake van een hevig verdeelde Utrechtse samenleving. Hij denkt dat een meerderheid graag ziet dat het vuurwerkverbod er komt. Zou D66 wellicht zelf ook een meer heikel onderwerp willen kiezen met politieke en maatschappelijke verdeeldheid? Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft wel de idee dat hierover verdeeldheid heerst en dat dat ook nu naar voren komt. Haars inziens is daarvan juist sprake in dit onderwerp. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) is een groot voorstander van het Burgerberaad. Maar dan niet over een Burgerberaad over de jaarwisseling. Uit verschillende onderzoeken - onder meer een belevingsonderzoek uit 2021 - is heel duidelijk wat Utrechters met de jaarwisseling willen.

De meerderheid van 53% wil een vuurwerkverbod en een nog grotere meerderheid wil een vuurwerkverbod met alternatieve vieringen; dan komt hij uit op een percentage van 79%. Die vieringen worden in het belevingsonderzoek benoemd. De heer Bosch (PVV) merkt op dat 53% maar de helft is. Ten tweede vindt hij de vraagstelling over dit soort onderwerpen vaak vals. Hij vraagt of de heer Van Heuven dat erkent. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) antwoordt ontkennend. De heer Bosch (PVV) vraagt of de Partij voor de Dieren het geen valse voorstelling vindt dat niet duidelijk wordt gemaakt waarover een vuurwerkverbod feitelijk gaat.

Pagina 5 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

240

250

260

270

280

De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) vervolgt zijn betoog met op te merken dat veel alternatieve vieringen in het belevingsonderzoek al genoemd werden. Een Burgerberaad over de jaarwisseling organiseren is daarmee het negeren van dit onderzoek en daarmee wat zijn fractie betreft ook het negeren van de meerderheid van inwoners. Dat laat zijns inziens zien dat het college en de raad geen beslissing durven te nemen over het vuurwerkverbod. Dan gaat het ook nog over de jaarwisseling 24/25; dus pas over een jaar. Wat zijn fractie betreft is dat een vorm van minachting naar al die mensen die wel een vuurwerkverbod willen. De heer Van der Zweth (PvdA) betwijfelt of de staatjes die de heer Van Heuven aanhaalt rekening houden met groepen die wellicht tegen zijn en zich minder vaak laten horen. Hij merkt op dat het in de raad nog niet tot dat besluit is gekomen; dan kan wat hem betreft het Burgerberaad alleen daarvoor al helpend zijn in de richting van het deelnemen van dat besluit; hij gaat ervan uit dat de staatjes die de heer Van Heuven aanhaalt, kloppen. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) vindt de opmerking van de heer Van der Zweth gevaarlijk: of “zijn staatjes kloppen” gaat wat hem betreft in de richting van fake nieuws.

Hij baseert zich op een onderzoek dat in opdracht is van de raad is uitgevoerd door een prestigieus onderzoeksbureau dat bekend is en dat een statistiek oplevert die klopt. Die percentages kloppen dus. Daarover is niets te betwijfelen. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat het in de raad niet tot een besluit is gekomen; dan zou dat het Burgerberaad helpen om die staatjes om te zetten naar een besluit in de raad. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) zou dat graag doen; dat de raad dat doet en dat de raad niet een Burgerberaad gebruikt om zelf niet dat besluit te durven nemen. De heer Van der Zweth (PvdA) heeft daarmee geconstateerd dat het nuttig is, al zegt de heer van Heuven nu iets anders. De vervolgvraag is dan dat de raad dan een alternatief wil organiseren. Daarin zijn heel veel vormen. Daaraan geeft het Burgerberaad dan toch ook invulling; dan voegt het wel degelijk iets toe wat hem betreft, afwijkend van het betoog van de heer Van Heuven zojuist. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) antwoordt bevestigend. Hij verwacht dat het Burgerberaad met zinnige alternatieven zal komen. Die kennis over de alternatieven staat in het belevingsonderzoek van 2021. Hij schetst de vragen die daarin beantwoord zijn. Hij herhaalt zijn standpunt als het gaat om de geschiktheid van dit onderwerp.

De heer Bosch (PVV) wil die staatjes wel aanmerken als fake nieuws of als niet representatief. Het zegt hem niets dat het hier gaat om gerenommeerde bedrijven die die onderzoeken hebben gedaan. Met veel enquêtes worden hele groepen mensen niet bereikt. En die groepen wonen nu juist in die wijken waarin al dat vuurwerk nog wel de lucht ingaat, zelfs in het jaar waarin het verboden was om vuurwerk af te steken. Juist die mensen worden niet gehoord. Hij neemt aan dat heer Van Heuven daarvan ook iets vindt. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) merkt op dat aan dit onderzoek 750 inwoners van de gemeente Utrecht van 16 jaar en ouder meededen. De deelnemers zijn gewogen op leeftijd, geslacht, en wijk. Aan dat onderzoek refereert hij. Hij denkt dat het een goed gewogen onderzoek is. De heer Bosch (PVV) merkt op dat die weging niets zegt over of mensen uit allerlei groepen uit de bevolking zijn geselecteerd. Hij twijfelt daaraan. Hij noemt het vuur-

Pagina 6 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

290

300

310

320

330

werk dat werd afgestoken in het jaar waarin het afsteken van vuurwerk verboden was. Hij vraagt hoe de heer Van Heuven daarvoor zijn ogen sluit. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) zou wat hem betreft het stadsbestuur zo snel mogelijk over moeten gaan tot een verbod op vuurwerk om daarmee ook de norm om te draaien en daarmee te laten zien dat het onacceptabel is om vuurwerk af te steken. Hij vervolgt zijn beantwoording in zijn termijn. Hij herhaalt dat in het startdocument onder het kopje “6 mogelijke onderwerpen” maar één onderwerp genoemd staat. Hij herhaalt zijn standpunt ter zake. Hij vraagt de wethouder welke onderwerpen nog meer mogelijk zijn en waarom de raad niet in positie wordt gebracht om te kiezen tussen die verschillende onderwerpen. Hij krijgt daarop graag de reactie van de wethouder. Dat er nog geen geld is om de adviezen van het Burgerberaad uit te voeren, trekt wat hem betreft het fundament onder het beraad uit; dat maakt het beraad op zijn minst kwetsbaar. Waarom zouden deelnemers nog meedoen wanneer nog niet duidelijk is dat daadwerkelijk geld is voor wat ze adviseren. Hij stelt voor de kosten van dit beraad te gebruiken om of de aanstaande jaarwisseling al vuurwerkvrij te maken of een ander beraad te houden over een zijns inziens beter onderwerp; zijn partij heeft al vaker gezegd iets met betrekking tot het klimaat te willen doen.

Mevrouw Van der Wilt (D66) kan de heer Van Heuven niet helemaal volgen. Zij is het in eerste instantie helemaal eens met zijn betoog over dat het duidelijk moet zijn dat er geld is. Uiteindelijk hoort zij de heer Van Heuven spreken over een ander thema. Waarom stelt de heer Van Heuven niet gewoon dat er helderheid moet komen over dat geld inplaats van de beweerde samenhang met het weghalen van het thema; die link miste zij volledig. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) legt die link ook niet specifiek. Hij vindt een Burgerberaad over vuurwerk niet zinvol. Dan vindt hij het duur. Dan zou hij de kosten van het Burgerberaad liever benutten voor het vuurwerkverbod op zichzelf, of hij zou die kosten voor een Burgerberaad liever willen inzetten voor een ander thema. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat dat wat haar betreft de subjectiviteit is wanneer het besluit genomen gaat worden of de raad dit het waard vindt; wat haar betreft gaat het daarom juist om het objectief vaststellen van het budget, en dat de raad daarmee instemt en dan vervolgens het thema ook het thema te laten zijn. Nu lopen de politieke wens en het middel door elkaar heen. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) kan zich dat voorstellen.

Om die reden had hij graag meer inzicht willen hebben in welke onderwerpen nog meer aan de orde warenen en of het college ze beschouwt als geschikt voor een eerste Burgerberaad. Hij vervolgt zijn betoog. Als het gaat om het raadsvoorstel, is zijn fractie niet akkoord met de inhoud. Zijn fractie zou graag een ander onderwerp willen voor dit eerste Burgerberaad. Zijn fractie kan zich over het algemeen vinden in de randvoorwaarden. Er is veel aandacht voor extra weging van deelnemers. Zo ziet hij nog een aantal punten waarover zijn fractie enthousiast is. Hij zou aan beslispunt 1 een sub h willen toevoegen: voor uitvoering van de adviezen van het Burgerberaad zijn voldoende middelen beschikbaar. Dit is wat zijn fractie betreft nodig om het beraad in werking te laten treden. Hij krijgt hierop graag de toezegging van de wethouder.

Pagina 7 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

340

350

360

370

380

De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het goed nieuws dat het Burgerberaad er gaat komen. Hij beseft dat op het gebied van participatie veel nog moet gebeuren. Hij vindt het mooi dat het college hiermee voortvarend aan de slag gaat. Hij onderschrijft de vragen van D66 over het mandaat en de kosten. Voor zijn fractie is het allerbelangrijkst dat het Burgerberaad representatief is; dat het Burgerberaad die bredere groep Utrechters bereikt en ook mensen die wat verder van de overheid afstaan. Wat hem betreft is het Burgerberaad niet geslaagd wanneer die representativiteit ontbreekt. Hij beseft dat dat een hele opgave is. Ook de tegenstem zal vertegenwoordigd moeten zijn in het Burgerberaad. Dat vergt nogal een aantal activiteiten vanuit het Burgerberaad. Zijn fractie zou het mooi vinden, goed en mogelijk ook nodig dat ook Utrechts die jonger zijn dan 18 zitting hebben in het Burgerberaad zelf. In zijn fractie werd wisselend gereageerd op het onderwerp jaarwisseling. Het voldoet wel aan alle criteria. Meerderheden zijn vaak ruim niet gevonden. In die motie 95 van 2022 roept de raad het college op een lijst te leveren van onderwerpen waaruit de raad kan kiezen. Dat zit er nu niet bij. De raad heeft die lijst gevraagd en hij baalt ervan dat hij er niet is.

Hij schaart zich achter de inbreng van D66: wanneer in het vervolg meer burgerberaden zullen plaatsvinden, moet of de raad of de stad meer aan het stuur zitten bij die keuze. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt de PvdA of dit het meest geschikte onderwerp is, of houdt hij een maatschappelijk politiek relevanter onderwerp voor mogelijk. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat die lijst er niet is. Hij kan op die vraag geen antwoord geven. Dit onderwerp voldoet wel aan heel veel. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat Utrechters echt wakker liggen van een aantal onderwerpen: woning, klimaat, mobiliteit, energie. En soms maakt Utrecht zich ook druk om vuurwerk. Hij vindt dit dan wel in de juiste volgorde gezegd. Hij gaat ervan uit dat de PvdA de relevante onderwerpen goed kent die zwaar op de maag liggen van veel Utrechters. Hij herhaalt zijn vraag. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat op de onderwerpen die niet voorliggen ook van alles gebeurt. Mogelijk had hier een beter onderwerp kunnen liggen maar dan had het een stuk specifieker gemoeten dan nu genoemd door de heer Dijkstra. Dan zou het bestuur aan bewoners hebben kunnen laten zien dat zij een keuze hebben te maken waarover de gemeente gaat en waaraan opvolging is te geven.

Hij vraagt de heer Dijkstra zich niet te vergissen over hoe hoog discussies kunnen oplopen over tradities die het stadsbestuur probeert te wijzigen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het teleurstellend dat niet een onderwerp over wonen is uitgekozen. De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat het bestuur daar goede dingen aan het doen is. Wonen is dan niet een goed voorbeeld, windmolens wel. Hij zoekt ook een onderwerp waarmee te laten zien is dat het Burgerberaad een succes is; dat is iets complexer dan de heer Dijkstra het nu voordoet. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) merkt op dat aan diverse mensen gevraagd is onderwerpen voor te stellen; hij kan zich voorstellen dat bij het college een lijst beschikbaar is van mogelijke onderwerpen. Toch stelt het college slechts één onderwerp voor. Zou de heer Van der Zweth met hem meer inzicht willen hebben in die andere mogelijke onderwerpen voordat de raad dit raadsvoorstel gaat vaststellen en dus ook met het vuurwerkverbod, dus met het onderwerp Jaarwisseling in te stemmen.

Pagina 8 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

390

400

410

420

De heer Van der Zweth (PvdA) denkt dat er dan een bijlage komt. Hij is daar ook niet enthousiast over. Verder vindt hij het een prima verzoek van de heer Van Heuven. De voorzitter concludeert dat dit verzoek doorgeleid wordt naar het college. De heer Bosch (PVV) noemt het invoeren van betaald parkeren in de hele stad als onderwerp. De heer Van der Zweth (PvdA) bevestigt dat dat ook schuurt en voldoet aan alle criteria. Daar komt een gigantisch financieel vraagstuk bij; dat maakt dit onderwerp veel ingewikkelder. Dit zou ook invloed hebben op woningbouwprojecten. In dat licht is dit onderwerp minder geschikt. De heer Bosch (PVV) vraagt of deze voorbehouden de opmaat zijn naar het voortijdig stoppen met het Burgerberaad als het te gek wordt. De heer Van der Zweth (PvdA) begrijpt dat heer Bosch daar angst voor heeft. Hij legt dit in handen van de Utrechters en ziet wel wat er uitkomt. De heer Maas (VOLT) is een groot voorstander van het gebruik van Burgerberaad in het bestuur van de stad. Een Burgerberaad kan bijdragen aan het herstel van vertrouwen van Utrechters in de politiek en vooral in hun eigen rol in het bijsturen van het beleid in deze stad. Terecht staan daarom in het raadsvoorstel flink wat randvoorwaarden waaronder bijvoorbeeld de criteria maatschappelijk relevant, politiek relevant, geeft zichtbaar resultaat en is geschikt voor het instrument Burgerberaad.

En de deelnemers zijn representatief voor Utrechtse bewoners; dit naast de andere randvoorwaarden. De heer Van Heuven haalde terecht het onderzoek van I&O aan waarin gesteld wordt dat het merendeel van de Utrechters al voorstander is van een vuurwerkverbod. Dan is het de vraag of het gemeentebestuur met dit Burgerberaad draagvlak krijgt in de stad. Of het bestuur het vertrouwen krijgt van de Utrechters wanneer dit wordt uitgevoerd in een Burgerberaad. Zijn pleidooi is een onderwerp te kiezen waarbij vooraf niet duidelijk is wat daarvan gevonden wordt. Hij noemt onderwerpen als klimaat en wonen. Hij steunt D66 in de roep over duidelijkheid rondom het woord “mandaat”. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat het Burgerberaad ook een onderwerp nodig heeft dat een beetje schuurt; de heer Maas roept op een onderwerp te kiezen waarover nog geen mening is. Hij vraagt of het klimaat daarvan een voorbeeld is; waarover de raadsleden nog geen mening hebben. De heer Maas (VOLT) licht toe dat klimaat slechts een thema is. Dat thema is te verdelen in specifieke onderwerpen. Hij bevestigt dat een onderwerp nodig is dat schuurt en waarover de duidelijkheid nog niet bestaat.

De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt over welk onderwerp binnen klimaat de raad nog geen positie heeft; over welk alternatief spreekt de heer Maas nu? De heer Maas (VOLT) houdt een onderwerp voor mogelijk als hoe klimaatneutrale maatregelen te nemen; welke keuzes te maken in de prioritering van die maatregelen. Welke maatregelen de gemeenteraad uberhaupt moet nemen. Hij bevestigt dat daarover concrete dingen te zeggen zijn. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat het vraagstuk dat nu voorligt open is; dat het Burgerberaad daarmee niet gestuurd wordt, zoals wel bij de vraag hoe zo snel mogelijk klimaatneutraal te worden. De heer Maas (VOLT) erkent dat niet. Hij kent de mening van het grootste deel van Utrechters over het onderwerp vuurwerk. In zijn beleving schuurt dit onderwerp niet.

Pagina 9 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

430

440

450

460

470

Hij herhaalt zijn vrees dat Utrechters met dit onderwerp niet ervaren dat ze beter betrokken worden bij de politiek. De heer Van Steeg (CDA) vraagt of de heer Maas serieus van mening is dat dit onderwerp niet schuurt. De heer Maas (VOLT) bevestigt dat hij van mening is dat het onderwerp schuurt. De uitkomst ervan is bekend. De heer Van Steeg (CDA) ziet de mogelijkheid de minderheid mee te nemen in een Burgerberaad; de minderheid die fors tegen het vuurwerkverbod is. De heer Maas (VOLT) zou hopen dat dat de doelstelling is. Hij zou het daarmee van harte eens zijn. Hij herhaalt zijn zorgen. Het lijkt hem ingewikkeld om die minderheid mee te nemen. De heer Van Steeg (CDA) legt de vraag voor wat het doel is van het Burgerberaad: mensen betrekken bij het nemen van een politiek juist besluit, die normaal gesproken verder weg staan van de politiek en daarmee het draagvlak vergroten. Dan zou dit onderwerp een goed onderwerp zijn. De heer Maas (VOLT) is het van harte eens met heer Van Steeg. Dat houdt niet in dat hij en de heer Van Steeg hetzelfde denken over het onderwerp. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat het Burgerberaad niet bedoeld is om draagvlak te creëren, maar juist de kracht van een groep mensen te gebruiken om iets op te lossen wat lastig is voor de raad. Richting de heer Maas benadrukt zij dat ook zij het woord mandaat belangrijk vindt.

Zij vraagt of andere partijen kunnen aangeven wat zij nodig hebben zo dat tegen de tijd dat begonnen wordt met het Burgerberaad, zij dat mandaat durven te geven. Zij vraagt de reflectie van de heer Maas daarop. De heer Maas (VOLT) antwoordt “zeker, van harte”. Hij zou het woord mandaat gebruiken. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of de heer Maas kan instemmen met het nu voorliggende voorstel wanneer het zo blijft als het nu is. Of zegt de heer Maas dat het voorstel echt anders moet, omdat zijn partij de opdracht dan niet gunt aan de stad. De heer Maas (VOLT) vraagt nadere toelichting. Mevrouw Van der Wilt (D66) hoorde de heer Maas enkele kanttekeningen maken bij het voorstel. Zou VOLT kunnen instemmen met de uitslag wanneer met het voorliggende voorstel wordt begonnen? Of is daarvoor iets anders nodig? Bijvoorbeeld de voorwaarden, de vraagstelling. De heer Maas (VOLT) kan ermee instemmen wanneer de randvoorwaarden zo worden uitgevoerd als ze zijn geformuleerd. Hij vervolgt zijn betoog. Zijn fractie is blij hiermee te gaan experimenteren. De heer Van Bergen (ChristenUnie) dankt de wethouder voor het voorliggende voorstel. Zijn partij is daarover enthousiast. Wanneer het Burgerberaad goed wordt uitgevoerd is het een nuttig instrument voor het maken van beleid.

De directe vorm van inspraak en concrete te behalen resultaten zijn goed voor het vertrouwen in de politiek, wanneer ze goed worden uitgevoerd. Voor die goede uitvoering zijn kaders nodig. Daarover spreken raad en college nu. Voor een goed uitgevoerd Burgerberaad vindt hij het van groot belang dat het gemeentebestuur zowel het proces als de uitkomst respecteert. De ChristenUnie is van mening dat het goed is om zich als stadsbestuur vooraf te committeren aan de uitslag van het Burgerberaad. Er worden verwachtingen gecreëerd, en het is van belang dat het stadsbestuur die verwachting waarmaakt. Het Pagina 10 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

480

490

500

510

520

serieus nemen van het beraad houdt zijns inziens ook in dat het gemeentebestuur het Burgerberaad de ruimte geeft. Wanneer het gemeentebestuur nu uitspreekt een Burgerberaad te willen over de jaarwisseling, moet het gemeentebestuur dat onderwerp verder loslaten. Het gemeentebestuur geeft een verkeerd signaal af wanneer het bestuur nu nog snel dingen aan de de status quo verandert om vervolgens een Burgerberaad af te kondigen. Een Burgerberaad slaagt zijns inziens alleen in de opzet wanneer het ook echt de verantwoordelijkheid krijgt die het verdient. Het loslaten betekent ook goede afspraken maken met elkaar; tussentijdse inhoudelijke inmenging is wat zijn fractie betreft onwenselijk. Hiermee doelt hij op het individueel aanspreken van deelnemers, of zoiets dergelijks. Daarover zijn heldere afspraken nodig. Hij pleit ervoor elkaar aan te spreken wanneer toch sprake zou zijn van oneigenlijke inmenging. In het kader van het grotere experiment Burgerberaad vindt hij het goed wanneer de commissie en de raadsleden de sfeer komen proeven, maar dan wel op een discrete manier. Als het gaat om de inhoud van het voorstel vindt hij het goed dat er zoveel mogelijk drempels worden weggenomen door na te denken over kinderopvang en toegankelijke taal. Zijn fractie is in het bijzonder blij met de voorgestelde financiële vergoeding.

Dat is echt nodig om dwarsdoorsnede van Utrechters aan tafel te krijgen. Hij sluit zich ook aan bij vragen van D66 op dat punt. Bij de parameters van deze dwarsdoorsnede ontbreekt wat hem betreft de culturele achtergrond. Hij vraagt naar de afweging van de wethouder bij de parameters voor diversiteit. Is de wethouder bereid om in het kader van diversiteit een culturele barometer toe te voegen? De parameter wel of niet gestemd vindt hij een persoonlijk spannende. Hij begrijpt dat dit is opgenomen. Hij ziet de meerwaarde ook. Het is belangrijk dat goed uit te leggen wanneer hier navraag naar komt zo dat de vraag niet afschrikt. Op dit moment is het voorstel dat de uitkomst van het beraad alleen gebruikt wordt voor 2024/2025. Hij vraagt naar de afweging daarbij. Hij vraagt of die periode te vergroten is naar meerdere jaarwisselingen. Zijn fractie zou daarvan voorstander zijn. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt dat laatste een scherp punt. Zij is het eens met achteraf niet afwijken. Zij vraagt of de ChristenUnie het met D66 eens is dat dit nog vraagt naar verdere uitwerking in het voorstel dat nog aanstaande is, ook op de criteria die die redenen geven tot afwijzing van het voorstel. Of vindt de ChristenUnie het huidige voorstel voldoende om die keuze te maken? De heer Van Bergen (D66) kan een eind uit de voeten met het voorstel zoals het voorligt.

De heer Bosch (PVV) maakt zich steeds enorm boos over de vuurwerkdiscussie. Hij vindt die discussie vaak vals en ongefundeerd. Hij moet steeds van inwoners horen over dagenlang geknal. Hij merkt dan op dat dat al verboden is. Een vuurwerkverbod zou alleen van toepassing zijn op klein vuurwerk dat tussen 31 december 18.00 uur en 1 januari 02.00 uur afgestoken wordt. De rest is al verboden. Feitelijk is er al een vuurwerkverbod. Het grootste probleem met vuurwerk is de handhaving. Hij brengt de jaarwisseling 2021 in herinnering. Hij legt de vraag voor hoe welk verbod dan ook rond vuurwerk te handhaven. Hij verwacht dat het dagenlang knallen gewoon zal doorgaan. De schade die wordt veroorzaakt door illegaal vuurwerk; dat vuurwerk is al verboden. Dat is het probleem van illegaal vuurwerk. Pagina 11 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

530

540

550

560

570

Schade is ook de aan te richten met legaal vuurwerk door verkeerd gebruik. Dat kan ook met een fles of met een paraplu, of met een telefoonboek, en er kan zelfs met een pen. Hij vraagt de raadsleden die dit betreft of zij dit ook willen verbieden. De heer Snijder (Student & Starter) vraagt of de heer Bosch beseft dat nu gesproken wordt over het Burgerberaad en niet over een vuurwerkverbod. De heer Bosch (PVV) antwoordt bevestigend. Hij beschouwt dat als een aanleiding tot. “Het raadsvoorstel zal in samenhang met agendapunt 3 worden behandeld”; hij handelt nu overeenkomstig de agenda. Hij heeft nergens gelezen dat de agendapunten gescheiden afgehandeld moeten worden. Hij beschouwt de raadsleden die voor een vuurwerkverbod zijn, als doen zij een kruistocht tegen plezier en blijdschap. Hij noemt de film Equilibrium uit 2002 in dit verband, over een wereld waarin menselijke emoties verboden zijn. Zijn fractie vindt het geen goed idee om over vuurwerk een Burgerberaad in het leven te roepen. Zijn fractie heeft er geen vertrouwen in dat dit de juiste context zal geven aan de hele discussie. Hij vraagt de wethouder in te gaan op zijn kritiek. Hij vraagt de toezegging van de wethouder dat duidelijk gemaakt wordt dat het over slechts 8:00 uur gaat die de burger tot nu toe is gegeven om vuurwerk af te steken. Hij noemt de ervaringen elders.

In Zeist zijn de bewoners zijns inziens genuanceerder dan de politie; daar is na lang Burgerberaad niets uitgekomen: geen vuurwerkverbod, iets meer vuurwerkvrijezones en vuurwerkshow. Wat hem betreft kan de raad dat ook bedenken. Zijn fractie vindt het zonde om mensen van hun tijd te beroven om uiteindelijk net niets te beslissen. Hij deelt de conclusie niet van de heer Maas; hij trekt het onderzoek tot op zekere hoogte in twijfel. Dan gaat het vooral om de vraag wie bereikt is. Te zien is dat waar het vuurwerk de lucht ingaat, het stadsbestuur moeite heeft om de burgers te bereiken. Hij vindt het heel belangrijk dat daar goed op gelet blijft worden. Hij vindt een beter idee de invoering van betaald parkeren als onderwerp voor Burgerberaad te kiezen, of het nieuwe zandpad. Zijn fractie sorteert alvast voor om tegen het raadsvoorstel te stemmen. Feitelijk heeft zijn fractie nu ook de bijdrage gedaan voor het volgende onderwerp. Mevrouw Van der Wilt (D66) hoort de kritiek op het Burgerberaad niet terug in de bijdrage van de fractie van de PVV. Zij is benieuwd te vernemen of de heer Bosch wellicht iets positiever is geworden, ook door het voorstel aan de randvoorwaarden aan de criteria. De heer Bosch (PVV) heeft tegen het Burgerberaad gestemd.

Hij zet uiteen dat wanneer de randvoorwaardelijkheden goed zijn en dat de mensen echt bereikt worden, hij in het Burgerberaad een toegevoegde waarde kan zien. Hij had liever een ander onderwerp gezien voor het Burgerberaad. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het geweldig dat dit voorstel nu voorligt. Hij vindt het van belang voor de lokale democratie. Hij vindt het ook een belangrijk signaal voor alle Utrechters. Utrechters krijgen tussentijds een mandaat en de gelegenheid om mee te beslissen of onderwerpen die heikel en urgent zijn en die de raad zwaar op de maag liggen. Over de onderwerpkeuze is al veel gezegd; zijn fractie was daar enigszins over teleurgesteld. Er zijn veel andere onderwerpen waarvan Utrechters wakker liggen.

Pagina 12 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

580

590

600

610

620

De heer Bosch (PVV) vraagt hoe de heer Dijkstra erbij komt dat de overgrote meerderheid van de raad voor een vuurwerkverbod is. Onlangs is daarover gestemd en dat kreeg geen meerderheid. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat de discussie ging over de handhaving; het was niet handhaafbaar. Het Burgerberaad kan de raad nu helpen. Dat kan leiden tot een ander besluit in de raad. De heer Bosch (PVV) had meer passie verwacht van de heer Dijkstra, als partij van de participatie. De heer Dijkstra (EenUtrecht) zegt niet dat het geen goed onderwerp is. De teleurstelling zat hem in het aantal onderwerpen die nog hoger op de lijst stonden en waar het nog meer schuurde. Hij denkt dan aan het wonen, de energievraag, et cetera. De heer Van Bergen (ChristenUnie) weet uit het voorstel dat het gaat om het bereiken van consensus. Wanneer de tegenstemmers geharnast zijn is het zijns inziens een goed onderwerp om in de verhouding 70 : 30 in gesprek te gaan om gezamenlijk door één deur te kunnen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) zal vóór stemmen. Dat neemt niet weg dat hij zijn teleurstelling niet onder stoelen of banken steekt. De heer Simşek (DENK) merkt op dat heer Dijkstra in algemene zin een aantal onderwerpen noemt: mobiliteit, wonen. Hij vraagt wat de heer Dijkstra vindt van een Burgerberaad over betaald parkeren. De heer Dijkstra (EenUtrecht) is daarvan voorstander.

Dat onderwerp mag wat hem betreft ook op de lijst. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) stelt voor de gevraagde lijst aan de wethouder eerst goed te bekijken en uit die lijst een ander onderwerp te selecteren voordat de raad met dit raadsvoorstel instemt. De heer Dijkstra (EenUtrecht) antwoordt dat dat voor zijn fractie een dilemma is; hij wil vertraging voorkomen. Dit onderwerp is wat hem betreft geschikt. Hij voelt de urgentie om aan de stad te laten zien dat het stadsbestuur een begin wil maken met het Burgerberaad. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) stelt dat het wat hem betreft niet tot vertraging hoeft te leiden. De raad zou op korte termijn inzicht kunnen krijgen in de mogelijke lijst van onderwerpen; dan is bij de bespreking van dit raadsvoorstel te kiezen voor een onderwerp A of B. De heer Dijkstra (EenUtrecht) gaat ermee akkoord wanneer dat mogelijk is. De voorzitter concludeert dat deze vraag doorgeleid wordt naar het college. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vervolgt zijn inbreng met de vraag aan de wethouder de meer uitgewerkte lijst op korte termijn aan te leveren voor het tweede raadsvoorstel. Hij ziet een risico in verband met het onderwerp in het geval binnen het jaar een landelijk vuurwerkverbod zal worden ingevoerd. Dan staat in het Burgerberaad het voornemen te spreken over een alternatieve invulling van de viering van de jaarwisseling.

Dan blijft een onderwerp over dat niet meer urgent is in zijn beleving. Dat steekt dan schril af tegenover al die andere onderwerpen; wanneer de burgemeester binnen een half jaar of binnen een jaar voortgang verwacht op landelijk niveau, is dat bepalend voor het antwoord op de vraag of dit onderwerp voor het Burgerberaad zou moeten worden doorgezet. Als het gaat om het mandaat licht hij toe dat hij wil blijven spreken over een mandaat, maar dan het begrip dat gebruikt wordt in de spreektaal, en dus niet juridisch. Hij vraagt een stapje in te bouwen, namelijk dat de gemeenteraad die opdracht zelf Pagina 13 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

630

640

650

660

670

geeft, en dat individuele raadsleden aan de voorkant verklaren zich aan de uitkomst te committeren wanneer het Burgerberaad voldoet aan alle voorwaarden. Hij zou dat vooraf gezamenlijk willen afspreken. Hij vraagt de wethouder dit op die manier op te lossen. Mevrouw Van der Wilt (D66) concludeert dat D66 en EenUtrecht in dat opzicht op dezelfde lijn zitten; zij heeft diezelfde wens. Zij legt de vraag voor of dit dan in een afzonderlijk document moet worden vastgelegd of dat dat het volgende raadsvoorstel gaat zijn waarmee de individuele raadsleden instemmen. Zij vraagt of de partijen elkaar in dat opzicht begrijpen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) denkt van wel. Hij vervolgt met in te gaan op de publiekscampagne. Hij zou het een goed idee vinden om Utrechters op te roepen onderwerpen aan te leveren. Hij stelt voor daarvoor iets voor te bereiden op schrift: hoe dat zinvol en effectief te doen. Hij gaat in op de kosten: 450.000 euro. 40% van de kosten zijn ambtelijke. Hij vraagt zich af of dit echt nodig is. Hij stelt voor maximaal 20% ambtelijke kosten in te ruimen in de vorm van overhead of ambtelijke ondersteuning. Hij is beducht voor linksom of rechtsom invloed vanuit de ambtelijke ondersteuning. Hij ziet liever dat de overheid zich zo bescheiden mogelijk opstelt. Mogelijk zijn er meer kosten nodig voor de procesbegeleider.

Het zou hem iets waard zijn wanneer de kosten maximaal 300.000 of 350.000 euro zijn met een passende ambtelijke ondersteuning. Hiermee rondt hij zijn bijdrage af. De heer Snijder (Student & Starter) kijkt met trots terug op het verkiezingsprogramma 2014 waarin zijn partij voor het eerst meedeed aan de gemeenteraadsverkiezingen en een zetel wist te bemachtigen. In dat programma stond dat de studenten en starters een actievere rol moeten krijgen in de ontwikkeling van Utrecht. Daarbij richt zijn partij zich niet alleen op studenten- en startersbelangen, maar ontwikkelt zijn partij gezamenlijk met anderen innovatieve oplossingen voor maatschappelijke, culturele en economische vraagstukken van Utrecht. Als gevestigde orde in de Utrechtse politiek staat zijn partij nog steeds achter deze visie. Bijna 10 jaar later ziet hij een grote stap voorwaarts in de vorm van het Burgerberaad. Hij dankt de wethouder daarvoor. Het Burgerberaad biedt Utrechters een unieke gelegenheid hun stem te laten horen, nieuwe ideeën aan te dragen en daadwerkelijk invloed uit te oefenen op de besluitvorming in de stad. Ook jonge Utrechters krijgen een eerlijke kans om hun visie op de stad te verkondigen; de stad waar ze mogelijk in de toekomst zullen verblijven. Het Burgerberaad kan hen helpen om betrokken te raken bij de lokale politiek en actief deel uit te maken van positieve veranderingen in Utrecht.

Hij erkent dat jonge frisse en innovatieve ideeën van onschatbare waarde zijn, dat ze helpen bij het oplossen en vinden van uitdagingen waarvoor de stad staat. Het Burgerberaad erkent dat het een platform biedt waarop Utrechters een unieke bijdrage kunnen leveren. De heer Bosch (PVV) vraagt of de heer Snijder beseft dat dit geen jongerenberaad is, maar een beraad voor iedereen. De heer Snijder (Student & Starter) beseft dat zeker. Zijn fractie vindt het superbelangrijk dat nu ook jonge Utrechters meer vertegenwoordigd gaan worden; die worden systematisch vaak ondervertegenwoordigd in de besluitvorming. De heer Bosch (PVV) denkt dat er allerlei bevolkingsgroepen zijn die niet vertegenwoordigd worden. Hij verwacht dat Student & Starter dat erkent. Pagina 14 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

680

690

700

710

De heer Snijder (Student & Starter) denkt het daarmee helemaal eens te zijn. Hij vervolgt zijn betoog in zijn termijn. Hij kan zich vinden in de inbreng van D66 en de PvdA. Ook de inbreng van de ChristenUnie omarmt zijn fractie. Daarnaast stelt hij nog nog enkele andere vragen. Vanuit zijn fractie is representatie een belangrijke voorwaarde; hij sluit zich aan bij dat punt van D66 en vraagt de wethouder de borging van representativiteit meer te onderzoeken en daarop een duidelijk antwoord te geven. Aansluitend daarop vindt hij het van belang dat de toegankelijkheid van het Burgerberaad voor mensen met belemmeringen zoals een ondersteuningsbehoefte of beperkte digitale vaardigheden, voldoende geborgd is. Hij vraagt hoe de wethouder daarin gaat voorzien. Daarnaast vraagt zijn fractie zich af op welke manier de uitkomsten van eerdere burgerberaden in de toekomst worden meegenomen en hoe daarvan te leren is naar toekomstige burgerberaden toe. Hij vraagt de wethouder hoe de raad voldoende op de hoogte blijft en betrokken bij het proces. Welke rol moet de raad op zich nemen? Tot slot steunt hij expliciet de inbreng van EenUtrecht zojuist over het mandaat. De heer Van Steeg (CDA) stemde voor het Burgerberaad omdat zijn fractie het belangrijk vindt te kijken naar nieuwe manieren van inspraak en inwoners breed te betrekken bij de politieke besluitvorming. Dat gaat nu niet altijd goed.

Wat hem betreft is dit de kans om inwoners te betrekken bij moeilijke besluiten waarover heel verschillend wordt gedacht. In dat opzicht kijkt zijn fractie anders tegen het gekozen onderwerp aan; zijn fractie vindt dat onderwerp geschikt. Het is redelijk klein en er wordt heel verschillend over gedacht. Hij is benieuwd hoe een Burgerberaad kan bijdragen aan een breed draagvlak voor een veilige jaarwisseling. Hij kan zich heel goed voorstellen dat dit te gebruiken is om naar nieuwe onderwerpen te zoeken. Hij deelt datgene wat gezegd is over representativiteit. Hij denkt dat het goed is om transparant te zijn over de criteria: op basis waarvan geloot gaat worden, op basis waarvan worden mensen betrokken? Hij adviseert het stadsbestuur dit niet te complex te maken. Die transparantie is nog niet gerealiseerd. Hij vraagt daarop de reactie van de wethouder. De vraag is nog hoe het Burgerberaad onafhankelijk wordt geïnformeerd. Op dat vlak vindt hij het voorstel nog redelijk beperkt. De beïnvloeding kan tegenwoordig op heel veel verschillende manieren plaatsvinden. Hij vindt dit heel belangrijk. Gesproken is over de financiën. Hij kan een eind meegaan met de inbreng van de heer Dijkstra daarop, vooral als het gaat om de overhead. Hij vindt het geraamde bedrag veel geld. Hij hoopt dat dit in de toekomst goedkoper kan.

Daarnaast stelt hij vragen bij het vervolg; de wens is twee burgerberaden. Dat wordt dan vastgesteld maar de financiën daarvoor zijn er nog niet. Momenteel is er nog niet eens een goede evaluatie mogelijk. Een goede evaluatie zou minimaal gewaarborgd moeten zijn in dit voorstel; wellicht is er iets te doen met de financiën om dat te waarborgen zodat de uitkomsten uit het Burgerberaad daadwerkelijk leiden tot een verbetering naar de volgende stap en dan ook de keuze voor de onderwerpen. Ook haar zijn fractie was verbaasd over de onderwerpen die er lagen. Hij kan in die zin meegaan met de inbreng van de heer Bosch; betaald parkeren kan wat hem betreft een prima onderwerp zijn voor een Burgerberaad. Hij hoopt dat hiermee een oud en nieuw feest voor iedereen dichterbij komt.

720

Pagina 15 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

De voorzitter schorst de vergadering voor onder meer een voorzitterswissel en heropent de vergadering.

730

740

750

760

Mevrouw Meerding (VVD) is in principe geen voorstander van het instrument Burgerberaad. Haar fractie gelooft niet dat het haalbaar is om een panel van 100 Utrechters samen te stellen dat beslist over een bepaald onderwerp en dat dan ook echt representatief is voor alle inwoners van Utrecht. Er zijn heel veel kenmerken waarop leden van het Burgerberaad te selecteren zijn; de vraag is dan waarvoor te kiezen. De heer Bosch (PVV) vraagt hoe hij deze woorden moet duiden in het licht van de motie waar hij tégen hij heeft gestemd en de VVD vóór. Mevrouw Meerding (VVD) zegt niet op ideologische gronden een Burgerberaad maar niets te vinden. Het liefst zou haar fractie willen dat een Burgerberaad goed functioneert; dat het de beoogde uitwerking heeft. Haar fractie heeft serieuze twijfels over of dit echt gaat lukken. Die twijfels gaan dan vooral over de representativiteit van de 100 Utrechters die ingeloot worden. Mevrouw Van der Wilt (D66) begrijpt hieruit dat in tweede instantie de VVD nee zegt tegen een plan waarvoor zij heeft voorgestemd. Zij vraagt uitleg. Mevrouw Meerding (VVD) had al eerder duidelijk gemaakt niet onverdeeld enthousiast te zijn over het Burgerberaad. Dit is niet nieuw. Zij begrijpt waar de vragen vandaan komen over de motie. Zij brengt nu een nuance aan.

Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of het wellicht verstandig is na te gaan voor de VVD of iets is in te bengen waardoor de VVD wel mee kan in het Burgerberaad. Zij spoort mevrouw Meerding aan suggesties te geven aan het college in de richting van een mandaat. Mevrouw Meerding (VVD) was zeker van plan om in haar inbreng suggesties mee te geven. Haar fractie staat er zeker voor open haar mening te herzien wanneer dit Burgerberaad wel een succes blijkt te zijn. Een succes is wanneer blijkt dat deelnemers representatief zijn geweest voor alle Utrechters. Zij vervolgt haar betoog met nader in te gaan op de vele kenmerken waarvoor te kiezen is: geslacht, leeftijd, seksuele geaardheid, religie, afkomst, politieke voorkeur, de wijk waar iemand woont, of iemand praktisch of theoretisch is opgeleid. Het lijkt de VVD onmogelijk om hierin keuzes te maken en echte representativiteit te waarborgen. Het Burgerberaad gaat er komen; dan moeten de uitgangspunten daarvoor goed geregeld worden. Het startdocument doet een poging om een aantal belangrijke onderwerpen te waarborgen. Zo gaat het over het bindende van het advies van het beraad, de onafhankelijkheid van de gespreksleiders, de representativiteit van de deelnemers. Mevrouw Meerding vindt het goed dat daarover is nagedacht, al bljft zij twijfelen over de concrete uitwerking.

Het verbaast haar dat er maar één onderwerp is gekozen onder hoofdstuk 6: de jaarwisseling en daarmee vuurwerk. Zij vindt het een gemiste kans dat geen inzicht is gegeven in welke andere onderwerpen naar voren zijn gekomen. Zij hoopt dat de wethouder dit met de raad kan delen. Bij het gekozen onderwerp de jaarwisseling en vuurwerk, had de VVD gemengde gevoelens; enerzijds denkt zij dat het onderwerp aansprekend is, maar anderzijds heeft zij het idee dat het college wel al weet wat hij wil en dit gebruikt om iets uit te voeren wat het college toch al wil. Dat vindt zij nou juist net niet de bedoeling van een Burgerberaad. Pagina 16 van 28

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 15 juni 2023

770

780

790

800

Van de vraagstelling viel haar mond open. Die is niet neutraal. Het is heel sturend. Dat kan op een andere meer neutrale manier wat haar betreft. Een alternatieve vraagstelling is wat mensen vinden van de oud en nieuw viering in Utrecht. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of wanneer de vraagstelling verbetert in de ogen van de VVD er nog kans is dat de VVD zegt erin mee te gaan gezien ook de gesteunde motie. Of schiet de VVD het voorstel überhaupt af? Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat de vraagstelling echt veranderd moet worden en een stuk objectiever gemaakt, om überhaupt hiervan een succes te maken. Ook zij heeft zorgen over de representativiteit. Wanneer die vraagstelling niet wordt aangepast is het Burgerberaad vooraf gestuurd in de ogen van haar fractie. De heer Van der Zweth (PvdA) begrijpt dat met de aanpassing van de vraagstelling er nog een kans is dat de VVD mee gaat doen met dit voorstel. Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat te kort door de bocht. Zij wil ook dat de wethouder haar nog gerust stelt over de representativiteit van de ingelote 100 mensen. Daarover ging het begin van haar betoog. De heer Van der Zweth (PvdA) concludeert dat de deur nog niet is dichtgegooid maar dat de VVD zijn zorgen meegeeft. Hij vindt het fijn om te constateren. Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt bevestigend met nader in te gaan op de kosten. 450.000 euro vindt haar fractie erg veel.

Zij stelt voor kritisch te evalueren op de kosten na het eerste beraad. Een van de dingen die haar opviel is dat publiekscampagne gericht is op de hele stad, terwijl maar 100 mensen mogen meepraten. Dat vindt de VVD een beetje vreemd. Zij begrijpt dat het stadsbestuur de stad breder het Burgerberaad wil laten zien met functie en waarde. Tegelijkertijd kost het veel geld om die bekendheid na te streven in de hele stad. De heer Maas (VOLT) licht toe dat die 100 mensen bedoeld zijn om dat beraad te houden met elkaar en de hele stad te informeren over de uitkomst. Daarin is communicatie een essentieel onderdeel in zijn optiek. Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt dat heer Maas ervanuit gaat dat het budget bedoeld is zo dat de mensen die in het Burgerberaad zitten de rest van de stad kunnen informeren over de uitkomst; zij heeft dat niet zo gelezen. Zij verneemt graag hoe de wethouder daarover denkt. Zij denkt aan promotie van het Burgerberaad in de stad, terwijl uiteindelijk maar 100 mensen meedoen. De heer Maas (VOLT) herhaalt zijn inbreng. Hij vraagt wat de VVD daarvan vindt. Mevrouw Meerding (VVD) is benieuwd naar de uitleg van de wethouder. Zij houdt haar vraagtekens wanneer het een groots opgezette publiekscampagne is. Het standpunt van de VVD over het vuurwerkverbod is bekend. Haar fractie is geen voorstander van een lokaal vuurwerkverbod; dat is niet handhaafbaar.