ConceptverslagVBF2023-10-12

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN D.D. 12 OKTOBER 2023 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

19 oktober 2023 Stadhuis, raadszaal Geertjan Benus (Notutekst) november 2023

Aanwezigen: Ochtendvergadering De voorzitter, mevrouw L. Bode, en van het college de wethouders mevrouw R. Streefland, mevrouw E. Oosters en voorts de leden: de heer F. Dekkers (GroenLinks), de heer F. Claasen (GroenLinks), mevrouw M. Fattal (GroenLinks), mevrouw B. van der Wilt (D66), de heer A. Ait Daoua (D66), de heer D.J. van Vliet (D66), de de heer R. van der Graaf (ChristenUnie), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), de heer V. Stevens (Student & Starter), mevrouw E. Kendir (Student & Starter), de heer R. van der Zweth (PvdA) mevrouw I. Raaijmakers (PvdA), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), mevrouw M. Ramaker (VVD), mevrouw M. Minnaert (BIJ1) mevrouw B. Nederhand (VOLT), mevrouw W. Hoenkamp (Partij voor de Dieren), de heer I. Simşek (DENK), de heer M. Sungur (DENK), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Lok, en de commissiesecretaris.

20

30

Middagvergadering De voorzitter, de heer R. Peters en van het college de wethouder mevrouw R. Streefland, en de wethouder mevrouw S. Schilderman en voorts de leden: mevrouw M. Fattal (GroenLinks), de heer F. Claasen (GroenLinks), de heer A. Ait Daoua (D66), de heer D.J. van Vliet (D66), mevrouw E. Kendir (Student & Starter), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), de heer R. van Van der Graaf (ChristenUnie), mevrouw I. Raaijmakers (PvdA), mevrouw E. Kendir (Student & Starter), mevrouw M. Ramaker (VVD), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw B. Nederhand (VOLT), mevrouw W. Hoenkamp (Partij voor de Dieren), de heer I. Simşek (DENK), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Lok en de commissiesecretaris. Verslag openbare vergadering commissie VBF d.d. 12 oktober 2023

40

Aanwezigen:.....................................................................................................................................................- 1 1. Opening en mededelingen ..................................................................................................................- 2 1a. Heropening en mededelingen ............................................................................................................- 2 2. Vaststellen agenda van 12 oktober 2023 .......................................................................................- 2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen .....................................................................................- 2 3.6 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven ...........................- 4 4. Verslagen .................................................................................................................................................- 4 5. Toezeggingen/moties ...........................................................................................................................- 5 6. Ingekomen stukken ...............................................................................................................................- 5 7.

Verslag Adviescommissie Controle en Financiën .......................................................................- 5 8. Raadsbrief Toekomst Wijkplatforms 2023 – 2026 ......................................................................- 5 8.1 Raadsbrief Doorontwikkeling Wijkplatforms 2023-2026 ............................................................- 5 Pagina 1 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

9. Raadsbrief Actieagenda Digitale Stad 2023 ...............................................................................- 28 10. Raadsbrief Minimum uurloon 14 euro bij aanbestedingen .....................................................- 47 -

50

1. Opening en mededelingen De voorzitter, mevrouw Bode, opent de vergadering om 10.00 uur en heet iedereen welkom. Mededelingen vanuit de commissie Mevrouw Nederhand (VOLT) deelt mee dat zij haar collega in de fractie vervangt vanwege persoonlijke omstandigheden. Mevrouw Minnaert (BIJ1) deelt mee dat zij haar collega vervangt vanwege ziekte. Mededelingen van de voorzitter Geen

60

Mededelingen van het college Geen 1a. Heropening en mededelingen De voorzitter, de heer Peters, heropent de vergadering om 14.00 uur. Zij heet alle aanwezigen welkom.

70

80

90

2. Vaststellen agenda van 12 oktober 2023 De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat hij vermoedt dat te weinig tijd is uitgetrokken voor de bespreking van de Wijkplatforms. Mevrouw Meerding (VVD) zal een korte inbreng hebben. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vreest dat hij geen korte inbreng heeft. De voorzitter kondigt aan dat meer tijd genomen zou worden voor de bespreking van de Wijkplatforms om dat in te lopen op de bespreking van de Digitale Stad Mevrouw Ramaker (VVD) verwacht dat in te lopen is op het derde agendapunt. De voorzitter stelt met de opmerkingen op de agenda, de agenda vast. Zij laat het aan de individuele raadsleden over waar zij hun inbreng inkorten. Bij dezen is de agenda vastgesteld. 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen 3.1 Raadsvoorstel Zienswijze 2e begrotingswijziging 2023 BghU Het voorstel is dit door te sturen naar de raad met de A-status voor de vergadering op 2 november. De commissie gaat daarmee akkoord. 3.2 Tweede begrotingswijziging 2023 Het voorstel is dit door te sturen naar de raad met de A-status. Daarmee gaat de commissie akkoord. De voorzitter deelt mee dat hierbij is opgemerkt dat het college in de laatste kwartaal de derde begrotingswijziging verwacht evenals het raadsvoorstel verordening OZB-belasting 2024. Daarin zitten termijnen voor afhandeling. De OZB-belasting gaat per 1 januari in.

Daarom wordt voorgesteld dit te agenderen voor de VBF commissie van 30 november: 15 minuten voor de bespreking van de derde begrotingswijziging 2023. Wanneer het stuk is ontvangen, is wellicht aan te geven dat dit de A-status krijgt. Het voorstel is om 60 minuten uit te trekken voor de bespreking van het raadsvoorstel Verordening OZB-tarieven 2024. Pagina 2 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

De heer Van der Zweth (PvdA) vindt 60 minuten vrij lang. Het gaat om een technische wijziging; dit zou wat hem betreft de A-status kunnen krijgen. Mevrouw Ramaker (VVD) wil graag dat dit besproken wordt en schat in dat daarvoor minder dan een uur nodig is. De voorzitter stelt voor ook hiervoor 15 minuten uit te trekken voor de bespreking in de commissie van 30 november. 100

110

120

130

140

3.3 Raadsvoorstel Gedragscode 2023 De voorzitter stelt voor dit raadsvoorstel te bespreken in de volgende commissievergadering. 3.4 Initiatiefvoorstel Voortgang vermogensgrens kwijtschelding gemeentelijke belasting Het voorstel is 30 november voor 45 minuten. Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat de commissie de gedragscode formeel nog niet heeft ontvangen na dat er opmerkingen over gemaakt zijn en weet daarom niet hoeveel tijd nodig is voor de bespreking. De voorzitter concludeert dat de commissie de gedragscode eerst wil ontvangen om te oordelen over de agendering. De heer Dekkers (GroenLinks) vraagt of iets af te spreken is over de tijd die zit tussen het ontvangen en het bespreken. Wanneer de toezegging gedaan wordt dat er twee weken tijd tussen zal zitten, vindt hij dat de tijd nu te reserveren is. De heer Van der Zweth (PvdA) licht de agendering toe. GroenLinks en de PvdA dienen een initiatiefvoorstel in over de vermogensgrens kwijtschelding gemeentelijke belastingen. De inhoud daarvan is vaak besproken in de raad. De grens is nu volgens de wet bijstand. Dat is een lagere grens van de Participatiewet. Het voorstel is het gelijk te trekken, en het op te trekken naar de grens van de Participatiewet. Dan komen iets meer mensen in aanmerking voor kwijtschelding.

Het doel is om dat in 2024 te laten ingaan: commissie behandeling in november, raadsbehandeling in december en ingang in januari 2024. Om die reden staat het op de agenda met zoveel mogelijk documenten als context bijgevoegd. Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat het voorstel ontbreekt. Zij vindt dit te snel gaan. De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft zojuist het voorstel gehoord; het zal niet veel anders zijn dan dit. Hij is er voorstander van de initiatiefnemer dit tijdpad te gunnen. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat dit te voorzien was; hij had verwacht dat het voorstel hier zou liggen. Hij heeft moeite met deze gang van zaken. De heer Dekkers (GroenLinks) attendeert op de tijdsdruk. Hij vindt dat dat zwaar weegt. De heer Van der Zweth (PvdA) voegt aan zijn toelichting toe dat wanneer op 1 januari 2024 niet gehaald wordt; dit 1 januari 2025 ingaat. De heer Van Bergen (ChristenUnie) vraagt wanneer wanneer de commissie het initiatiefvoorstel wel ontvangt. De heer Van der Zweth (PvdA) attendeert op de toelichting: uiterlijk twee weken voor de commissiebehandeling. Hij verwacht dat het voorstel eerder te leveren is. De heer Van Bergen (ChristenUnie) vindt het acceptabel wanneer het zo eenvoudig is zoals geschetst door de heer Van der Zweth, al verdient dit niet de schoonheidsprijs. De heer Van Steeg (CDA) vraagt waarom het voorstel nog niet voorligt.

De indruk wordt nu gevestigd dat afwijking van de procedure ingegeven wordt door politieke voorkeur. Hij legt de vraag voor waarom dat nu zou moeten. Pagina 3 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

150

160

De heer Van der Zweth (PvdA) gaat in op de vraag waarom het er nog niet ligt: het college had gezegd met een voorstel te komen waarin dit wordt beoogd. Die raadsbrief is afgewacht. Dit is niet opgenomen in de raadsbrief. De vraag is nu of de raad erin slaagt dit op poten te zetten in deze korte spanne tijds. Dit is een voorbeeld van dat de raad aan zet is wanneer het college het laat liggen. Mevrouw Ramaker (VVD) vindt dat de afwijking van de procedure politiek gedreven is. Daarmee heeft zij moeite. De voorzitter hoort verschillende stemmen. Een aantal partijen zegt dat dit volgens de procedure moet. Dat betekent dat nu eerst het voorstel wordt afgewacht en dat het voorstel daarna in de commissie wordt besproken. Andere partijen zijn van mening dat dit alvast te agenderen is. Zij brengt dit in stemming en constateert dat de meerderheid voorstander is van de afwijking van de procedure. Daarmee gaat de commissie akkoord met deze agendering op 30 november 2023 met 11 stemmen voor en 3 tegen voor 45 minuten bespreking in de commissie. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat in het vervolg één stem per fractie zou moeten tellen. 3.5 Vertragingen inning lokale belastingen Het voorstel is voor de commissie van 30 november. Mevrouw Ramaker (VVD) deelt mee dat de PvdA en D66 mee-agenderen. De heer Van Steeg (CDA) sluit zich aan bij de mee-agendeerders.

De heer Claasen (GroenLinks) sluit zich aan bij de mee-agendeerders. De voorzitter constateert dat de PvdA, de VVD, CDA, Student en Starter, GroenLinks willen mee-agenderen. Hij stelt voor 45 minuten voor de agendering te reserveren.

170

3.6 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven Mevrouw Nederhand (VOLT) deelt mee de brief van het Ombudsloket “Inspraak mag geen vinkje zijn” te willen agenderen en zij verneemt van GroenLinks en Een Utrecht inbreng waardoor zij afziet van de door haar voorgenomen agendering. Wethouder Oosters brengt in dat het college de herijking van Samen Stad Maken in Q1 2024 aan de raad heeft beloofd. Dat debat zal dus niet dit jaar plaatsvinden. Zij vraagt zich af of het Ombudsloket de juiste plek is om deze brief te bespreken. De voorzitter stelt voor de agendering niet door te zetten en krijgt daarop een akkoord van de commissie.

180

4. Verslagen Ter vaststelling Conceptverslag 20 juni 2023 VJN Geen opmerkingen; het verslag is vastgesteld. Conceptverslag 8 juni 2023 Geen opmerkingen; het verslag is vastgesteld. Conceptverslag 15 juni 2023 Geen opmerkingen; het verslag is vastgesteld

190

Conceptverslag 14 september 2023

Pagina 4 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

Enkele aangedragen onderwerpen zijn verwerkt in het verslag. Het verslag is vastgesteld. 5. Toezeggingen/moties Ter vaststelling De lijst is vastgesteld. 200

6. Ingekomen stukken Geen. 7. Verslag Adviescommissie Controle en Financiën Is ter kennisgeving aan de commissie toegezonden. 8. Raadsbrief Toekomst Wijkplatforms 2023 – 2026

210

220

Wethouder: Oosters, Beleidsterrein: Participatie Geagendeerd door: Berdien van der Wilt (D66), Gert Dijkstra (EenUtrecht), Tess Meerding (VVD), Bert van Steeg (CDA), Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren), Fred Dekkers (GroenLinks), Rick van der Zweth (PvdA), Ruud Maas (Volt), Cees Bos (Stadsbelang Utrecht) en Ruben Snijder (Student en Starter). De verschillende fracties willen graag met de wethouder in gesprek over de voorgestelde doorontwikkeling van de Wijkplatforms. Zij willen daarbij o.a. stil staan bij de vooraf genoemde uitgangspunten en in hoeverre dit voorstel hieraan voldoet, het gaat dan om: • Behoefte aan continuïteit en permanente platforms • Betrekken van meer gemêleerde groepen (inclusiviteit) • Maatwerk per wijk • Gemeente in verbinding met de stad (wijk/buurt) • Dialoog tussen bewoners, ondernemers, andere betrokkenen in wijken en de gemeente. Daarnaast willen zij reflecteren op de suggesties die het college doet voor de (mogelijke) uitbreiding van de rol van het Wijkplatform (zoals het toevoegen van de mogelijkheid tot het uitvoeren van wijkenquêtes en de betrokkenheid bij het werken met wijk/buurtbudgetten).

8.1 Raadsbrief Doorontwikkeling Wijkplatforms 2023-2026 De voorzitter leidt de bespreking in aan de hand van de annotatie bij de agenda (zie hierboven). De bespreking is één termijn.

230

240

De commissie Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat het onderwerp haar aan het hart gaat. Zij vindt het goed dat er een hernieuwde taakomschrijving is. Zij leest daarin goede punten terug die ook in de ogen van haar fractie belangrijk zijn, zoals het belang van maatwerk per wijk, van het zijn van een zelfstandige organisatie met een taak en een kans om inwoners te mobiliseren en te activeren om initiatieven te nemen richting de gemeente en de wijk. Zij noemt de redenen om het initiatief te nemen voor deze agendering: de gewenste diversiteit, de gewenste belangstelling van met name jongeren, en de gewenste belangstelling van mensen met een migratie-achtergrond in een cultureel diverse wijk als Overvecht en de gewenste dialogen. Wijkplatforms erkennen dat ook. Zij ziet dat het voorliggende stuk probeert te reflecteren op de kansen en de uitdagingen. Het stuk roept ook veel vragen op. Die neemt zij graag door met de commissie. Zij gaat allereerst in op de kansen en de rol van het platform in het stimuleren van actief burgerschap. D66 ziet dat als een kans. Zij vraagt hoe het college in samenwerking met de Wijkplatforms ervoor zorgt dat ook andere niet bereikte inwoners zich uitgenodigd en geënthousiasmeerd voelen om het initiatief te nemen in een wijk of stad. Dat zou nog veel duidelijker mogen uitkomen in de uitwerking. Pagina 5 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

250

260

270

280

290

De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt voor de mensen een prikkel te geven om te organiseren dat anderen geënthousiasmeerd worden: een breder draagvlak voor Wijkplatforms. Mevrouw Van der Wilt (D66) is na korte uitwisseling met de heer Dijkstra nog niet overtuigd van wat mogelijk is aan het verstevigen van die rol zo lang niet ook aandacht geschonken wordt aan het verstevigen en duidelijk maken van wat diversiteit en representativiteit betekenen met wat nu op schrift is gezet. Mevrouw Meerding (VVD) hoort EenUtrecht ook spreken over het vergroten van het budget als een Wijkplatform diverser is. Zij wil graag weten van mevrouw Van der Wilt of zij het daarmee eens is. Mevrouw Van der Wilt (D66) ziet in de brief dat het college daarvoor een aantal voorstellen doet. Zij vindt dat daar een goed verhaal bij moet zijn. Dat mist zij. Wat haar betreft kan er een financiële component zitten bij een rolversteviging. Zij is daar niet op voorhand op tegen. Het stuk dat nu voorligt vindt zij nog niet het bespreken waard; daarvoor ontbreekt wat haar betreft nog teveel. Mevrouw Meerding (VVD) heeft geen antwoord op haar vraag gekregen. Zij herhaalt haar vraag. Mevrouw Van der Wilt (D66) interpreteerde die vraag zo niet; dat zou zij niet voorstellen.

Zij pleit voor meer mogelijkheden voor Wijkplatforms als institutie; voor haar is dan de voorwaarde op de diversiteit en representativiteit te letten. Zij vervolgt haar betoog met de burgerschapsrol en de mogelijkheden die Wijkplatforms daarvoor krijgen, in tijd en de financiën. Zij vraagt daarop van de wethouder een duidelijker uitwerking. De koppeling met de mogelijkheid van het betrekken van buurtbudgetten vindt D66 in dit kader een beetje verrassend; haar fractie is voor buurtbudgetten. Was haar fractie op dit moment in de veronderstelling dat het instrument juist werd verkend in het kader van de inhoudelijke buurtagenda’s, mede dankzij een motie die is aangenomen van D66, maar niet in dit proces, vraagt zij de wethouder toe te lichten hoe een en ander zich tot elkaar verhouden. In de brief is terug te lezen dat Wijkplatforms eigen onderzoeken zouden kunnen laten uitvoeren in de wijk, de zogenaamde raadplegingen. Bekend is dat een aantal Wijkplatforms dat graag zou willen doen. Haar fractie is daarvan nog niet helemaal overtuigd met wat nu is opgeschreven. Haar fractie is benieuwd op welke manier het college dit voor zich ziet. Zij vraagt of de wethouder daarover meer kan toelichten. In de brief is hierover summiere aandacht geschonken. De heer Dekkers (GroenLinks) is verrast door het laatste punt van D66.

In het verleden droegen de wijkraadplegingen bij aan representativiteit en diversiteit van de inbreng van wijkraden en Wijkplatforms. Hij vraagt waarom het? Mevrouw Van der Wilt (D66) bevestigt dat zij het positief vindt wanneer het mogelijk is. Zij mist in het stuk de uitleg hoe het college dit ziet, hoe dit instrument in verhouding staat tot de eigen onderzoeken van het college. Zij vindt het belangrijk dat helder is wat een dergelijke raadpleging doet, wie daarbij betrokken is, en wat de gemeente daarin doet; dit vanwege de spanningen die in het verleden wijkraadplegingen opriepen in de wijken. Zij mist die helderheid. Met betrekking tot de diversiteit werd het haar fractie onvoldoende duidelijk of deze nieuwe taakomschrijving van de Wijkplatforms zal leiden tot een andere vorm of tot andere afspraken. Het is en blijft belangrijk deze met het Wijkplatform te bepalen. Maar op een dergelijk punt als diversiteit en het bereik vindt haar fractie dat niets in het midden moet blijven liggen, kijkend naar de doorontwikkeling. Ook andere instruPagina 6 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

300

310

320

330

340

menten zouden verkend of verstevigd moeten worden. Zij vraagt of de wethouder wil toezeggen vooral op het punt van de diversiteit en representatie doelen te stellen die de raad kan volgen, samen met het Wijkplatform en hierop jaarlijks terug te komen in de voortgangsrapportage. Wat haar fractie betreft is dat een voorwaarde om ook andere punten verder te bespreken. Haar fractie is kritisch op het adviesrecht vanwege de representativiteit. D66 is benieuwd hoe andere partijen hierop reflecteren. En hoe zij daarin de adviezen zien van het college om gaandeweg te leren van het omgaan met dit punt in het kader van het burgerberaad. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of D66 ziet dat bestaande Wijkplatforms of vergelijkbare platforms ook het draagvlak willen organiseren. Dat betekent dan ook dat ze meer middelen en energie daarin kunnen steken; dat vraagt ook om middelen en ondersteuning. Mevrouw Van der Wilt (D66) kan zich zeker voorstellen dat dan daarvoor meer ondersteuning nodig is; dat is niet eenvoudig. Dat is ook te zien in de debatten bij het burgerberaad. Zij is er nog niet van overtuigd dat dat in geld moet zijn. Zij vindt dat het stadsbestuur de roep om begeleiding van de Wijkplatforms serieus moet nemen. Zij vervolgt haar betoog. Zij is benieuwd naar de reactie op deze punten.

Zij ziet heel graag terug dat in de verdere uitwerking van de aanpak Samen Stad Maken dit op een ander moment gaat terugkomen; dat de omschreven definitie nog concreter wordt richting bepaalde doelen die gezamenlijk zijn afgestemd met het Wijkplatform. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen op dit laatste terug te zullen komen in de herijking van de aanpak Samen Stad Maken. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of D66 de raadsbrief ambitieus genoeg vindt. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt dat afhankelijk van de betekenis van ambitieus in dit verband. Zij heeft laten zien een mooi aanknopingspunt te zien en zich zorgen te maken. Op dit moment vindt zij de raadsbrief nog niet concreet genoeg en mogelijk ook niet voldoende ambitieus. Zij zou mooie doelen willen stellen bij bijvoorbeeld burgerschap. Die vindt zij ontbreken. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de raad nu vijf jaar bezig is met de Wijkplatforms. Kijkend in de stad ziet hij nog heel veel wijken waar nog nauwelijks een platform is. Hij is samen met de heer Dijkstra teleurgesteld in de voortgang. Hij vraagt of mevrouw Van der Wilt met hem deelt dat wat de raad eigenlijk zou willen, hij veel meer concreet zou willen maken, wanneer de platforms er nu eindelijk komen. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat die er er al zijn.

Het lastige is dat Wijkplatforms te maken hebben gehad met veel veranderingen, ook als het gaat om de verwachtingen vanuit de raad. De platforms die er zijn, willen graag hun werk goed kunnen doen en deelnemers kunnen vinden. Zij stelt voor vooral te sturen op een goede ondersteuning. Ook Wijkplatform Overvecht heeft het best spannend als het gaat om de voortgang. Zij stelt voor dit meer te monitoren en duidelijker doelen te stellen; dat is echt nodig en dat deelt zij met de heer Van Steeg. De heer Dijkstra (EenUtrecht) gaat in op de vraag van de wethouder hoe het verder moet met de Wijkplatforms. Hij zou dan eerst willen stilstaan bij de vraag waarover het hier gaat. Volgens zijn fractie gaat dit over gehoord worden, over dat Utrechters in hun buurt of wijk samen invloed willen hebben op hoe hun eigen woon- en leefomgeving er uit moet zien. Omdat zij weten wat er speelt, wat er nodig is en weten Pagina 7 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

350

360

370

380

390

wat er niet en wel kan. Hij legt de vraag voor waarom de wethouder de raad alleen een brief stuurt over de toekomst van alleen de Wijkplatforms. Die wijkraden konden overal advies op geven; het college moest daar serieus op reageren. Er was geld voor het organiseren voor enquêtes, de wijkraden werden ondersteund door de Wijkbureaus. Waarom is niet geprobeerd om de wijkraden destijds representatiever te krijgen en diverser? Vijf jaar geleden werd zonder na te denken over hoe Utrechters uit hun buurt of wijk dan wel invloed zouden kunnen uitoefenen; er werd geen alternatief geboden. De heer Dijkstra vond dat teleurstellend en frustrerend. Dat had tot gevolg dat bewoners die nog energie hadden, nagingen of langs informele routes nog iets te doen was. Hij refereert aan de inbreng van de heer Van Steeg zojuist: in twee wijken lukt dat aardig. In de meeste wijken zijn de wijkraden ingestort en zijn mensen afgehaakt, veel van wat destijds was, is niet teruggekomen. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt het terecht dat vragen te stellen zijn bij hoe dit proces in het verleden is gegaan. Zij benadrukt het punt van de representativiteit wel degelijk heel belangrijk te vinden. Zij stelt dat nooit gezegd is ermee te stoppen; gezegd is dit anders te willen inrichten. In diezelfde tijd kwam het stadsbestuur met voorstellen voor buurtagendering, burgerberaad, referenda, budgetten.

Er kan niet gezegd worden dat haar fractie geen enkele invloed meer wilde uitoefenen. Zij had verwacht dat EenUtrecht de aandacht voor representativiteit heel belangrijk zou vinden; waarom is dat geen punt voor EenUtrecht om wel te overwegen in de doorontwikkeling en in de destijds gemaakte keuzen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) benadrukt dat voor zijn fractie representativiteit of draagvlak ongelooflijk belangrijk is. Het andere is dat hij het groter zou maken dan het is; D66 noemt de gedane voorstellen in die periode. Hij vindt dat geen goed verhaal. De burgeragendering is iets uitgebreid; dus ook met 100 mensen is iets in te brengen. Na vijf à zes jaar is er één burgerberaad geweest. Kijkend naar de begroting is er voor een burgerberaad geen geld meer beschikbaar. In de afgelopen vijf jaar is geen vooruitgang geboekt; langzamerhand gleed het verder weg. Er is minder participatie dan vijf jaar geleden; dat heeft onder andere te maken met de wijkraden. Mevrouw Van der Wilt (D66) deelt dit punt niet. De vraag is voor wie de participatie bestemd is. Zij vindt dat heer Dijkstra een tegenstelling maakt die er niet is. Zij vraagt of dit juist is. De heer Dijkstra (EenUtrecht) weerspreekt een tegenstelling te schetsen; hij stelt vast dat in de afgelopen vijf jaar een aantal zaken is afgeschaft en dat daarvoor heel weinig terugkwam. Hij benadrukt dat dat een gegeven is.

Hij stelt voor dat goed te inventariseren. Dan is daarmee ook de representativiteit en het draagvlak niet geholpen. Hij ziet daarin geen tegenstelling. Wat hem betreft had de gemeente vijf jaar geleden veel meer moeten investeren in participatie. Dan was het beter gegaan met het draagvlak en de representativiteit. De heer Dekkers (GroenLinks) is aangesproken over de geschiedenis. In zijn beleving was de geschiedenis heel anders. GroenLinks zei steeds af te moeten van het formalistische adviesrecht en dat de fractie een inhoudelijke inbreng van wijkraden/ Wijkplatforms belangrijk vond. Dat wordt nu teruggehaald. Zijn fractie heeft nooit gezegd dat de wijkraden weg moesten omdat ze niet representatief waren. Zijn fractie heeft steeds gezegd dat het stadsbestuur diverser en representatiever moest ondersteunen. Hij vraagt EenUtrecht iets precieser te zijn met de weergave van de geschiedenis. Pagina 8 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

400

410

420

430

440

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt dat wat de heer Dekkers nu zegt feitelijk niet juist is. De wijkraden zijn afgeschaft en er is niet iets voor teruggekomen. Mensen werden uitgenodigd om initiatief te nemen en zoiets als een bewonersplatform op te richten; dat is gebeurd, dat kon ondersteund worden daarvoor moest een aanvraag gedaan worden. De representativiteit was een belangrijk argument om af te schaffen. GroenLinks was daarvan een belangrijk voorstander; wellicht minder fanatiek dan D66. Het besluit was een coalitiebesluit. Wanneer aan inwoners van Utrecht gevraagd wordt hoe het is gegaan, zal het antwoord grotendeels zo zijn als hij heeft ingebracht. Aan zijn inbreng doet hij niets af. Hij vervolgt zijn betoog. Als mensen niet zien dat het ergens toe gaat leiden wanneer zij initiatief nemen en energie steken in een platform, worden zij ontmoedigd. Op heel veel plekken zijn mensen afgehaakt. Daaraan moet iets gedaan worden. Hij ziet dat de kloof tussen burger en overheid daardoor alleen maar groter wordt. Hij vindt dat dit het moment is die kloof te verkleinen. Hij vindt dat wat het stadsbestuur doet te weinig is. Hij vindt dat in de kern wat op pagina 4 staat het ontwikkelen is van een kompas, het evalueren is van het Initiatievenfonds en het kijken is naar de ervaring van burgerberaden. Hij beseft te chargeren.

Hij hoopt dat begin volgend jaar het stadsbestuur iets concreters in handen krijgt. Hij vindt dat na vijf jaar het stadsbestuur een aantal dingen kan zeggen over hoe dit concreter te kunnen willen aanbieden. Daarvoor wil zijn partij een handreiking doen. Hij denkt ook dat dit de meeste Utrechters graag zouden willen. Zijn partij vindt dat elke buurt of wijk moet worden gefaciliteerd in het organiseren van een buurt- of wijkvertegenwoordiging, zoals een Wijkplatforms of een verbeterd model van de wijkraad van destijds. Zijn partij stelt voor deze groepen bewoners invloed toe te zeggen en middelen. Wanneer de bewoners kunnen laten zien dat ze heel veel draagvlak hebben, krijgen ze ook meer invloed en meer middelen. De vraag is dan wat hij de bewoners kan toezeggen:  het recht op het maken van een eigen buurt- of wijkvisie;  het recht om zwaarwegende adviezen te geven over de eigen buurt of wijk waarop het stadsbestuur moet reageren;  het recht om een wijkbegroting te vragen van de gemeente waarin de gemeente laat zien wat er aan geld binnenkomt en uitgaat voor de desbetreffende buurt of wijk;  Het recht om het lokale Initiatievenfonds zelf te laten beheren, ondersteund door het Wijkbureau;  het recht op een adequate financiële en secretariële ondersteuning vanuit de gemeente.

Hij adviseert het college elke buurt of wijk de ruimte te geven een en ander zo te organiseren dat dat het beste past bij die buurt of wijk. Een en ander is vastgelegd in een initiatiefvoorstel. Dat zal binnenkort toegestuurd worden naar het college. Dan is zijn voorstel dat te agenderen. Mevrouw Van der Wilt (D66) zet het recht tegenover de representativiteit en vraagt wat in dat opzicht van de Wijkplatforms te verwachten is. De heer Dijkstra (EenUtrecht) refereert aan zijn inbreng over dat een buurt of wijk kan laten zien heel veel draagvlak te hebben. Wanneer zij minder draagvlak hebben staat er minder geld of minder invloed tegenover. Wanneer zij veel draagvlak hebben is het ook een verplichting van de raad om de voorstellen te behandelen en zal de raad daarop serieus reageren. Pagina 9 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

450

460

470

480

Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of de heer Dijkstra een ondergrens stelt aan wat hij van Wijkplatforms verwacht. De heer Dijkstra (EenUtrecht) antwoordt bevestigend in die zin dat hij iets van een ondergrens stelt. Dat zal nog nader uitgewerkt worden. Mevrouw Van der Wilt (D66) ziet in bepaalde wijken dat bepaalde groepen niet bereikt worden. Zij zou jongeren die nu niet bereikt worden ook inspraak willen geven. Zij vindt het voorstel van de heer Dijkstra in dat opzicht mager. De heer Dijkstra (EenUtrecht) wil dan terug naar de begindiscussie. De mensen in de Wijkplatforms en de mensen die hij spreekt in andere bewonersgroepen zeggen beter in staat te zullen zijn met meer middelen een groter draagvlak te organiseren en diverser te worden. Hij vindt dat de bewoners geprikkeld moeten worden dit zelf te doen. De heer Van Steeg (CDA) is benieuwd naar het initiatiefvoorstel van de heer Dijkstra. Hij vraagt of dit een pleidooi is van hem om de Wijkplatforms op te heffen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) antwoordt ontkennend. Hij is absoluut niet van plan om wat in de stad bestaat op te heffen. Het vertrekpunt is dat wat er is. De heer Dekkers (GroenLinks) is ook nieuwsgierig naar het initiatiefvoorstel. Hij neemt zich voor op de afzonderlijke voorstellen te reageren.

Hij is het eens met de frase over hoe meer zij hun werk beter doen, hoe groter de zeggenschap zal zijn van de Wijkplatforms. Hij gaat in op dat wanneer ze diverser en representatiever zijn, ze meer geld krijgen; hij legt de vraag voor of daarin niet iets ongerijmds zit. Moet juist niet meer geld naar de wijken waar mensen moeilijk te mobiliseren zijn? Hij is niet gecharmeerd van het belonen van clubs die het al goed doen. Hij vraagt of de heer Dijkstra dat met hem eens is. De heer Dijkstra (EenUtrecht) is het hartgrondig eens met de heer Dekkers. De kosten gaan vaak voor de baat uit. Wanneer iets beloftevol is, zal dat aan de voorkant ruimte geboden moeten worden. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met drie vragen voor de wethouder:  Deelt de wethouder de analyse van zijn partij? Zo nee waarom niet?  Kan de wethouder toezeggen niet meer “door te ontwikkelen”, maar in een veel hoger tempo na te gaan hoe bijvoorbeeld de Wijkplatforms meer middelen en meer invloed kunnen krijgen en dat als Fonds te formuleren?  Is de wethouder bereid de vijf voorstellen over te nemen? Hij vraagt de wethouder in te gaan op de afzonderlijke voorstellen. Hij vindt de huidige raadsbrief onvoldoende. Na het afschaffen van de wijkraden is dit een veel te klein stapje. Hij vindt dat nu een grote stap vooruit gezet moet worden. Hij herhaalt zijn credo in de pleidooien: invloed en middelen.

Mevrouw Meerding (VVD) vindt het belangrijk dat de inwoners kunnen meepraten en meeparticiperen om het beleid van de gemeente te verbeteren en om de raadsleden scherp te houden. De Wijkplatforms vormen een van de middelen daartoe. De vraag die vandaag voorligt, is hoe de Wijkplatforms zich verder moeten ontwikkelen. Het college schrijft in de raadsbrief dat het in de wijken waar nog geen Wijkplatform is zoals in Vleuten De Meern en Leidsche Rijn, het initiatief gaat nemen om een Wijkplatform aan te moedigen. De VVD is blij met die actie. Haar fractie heeft dit eerder expliciet aan de wethouder gevraagd. Het is goed om te zien dat de wethouder dit oppakt. Haar fractie wordt ook graag op de hoogte gehouden van of dit uiteindelijk lukt. Pagina 10 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

490

500

510

520

530

Het college spreekt voor de langere termijn ook over onderzoek naar het invoeren van wijk- en buurtbudgetten. Voor de VVD is niet duidelijk wat daarmee precies bedoeld wordt en hoe zich dat verhoudt tot de wijkbudgetten die bijvoorbeeld bij de wijkaanpak horen. Voor de VVD klinkt het nu alsof de wijk- en buurtbudgetten die in de brief genoemd worden, een heel fraai budget zijn: van 35.000 euro of misschien zelfs meer per Wijkplatform waarover een Wijkplatforms helemaal zelf kan beschikken zonder enig kader. Zij verneemt graag van de wethouder of haar beeld klopt. Wanneer dit klopt, is de VVD daarvan geen voorstander. Participatie is belangrijk, maar het budgetrecht ligt bij de raad. Wanneer gesproken wordt over zulke serieuze bedragen, moeten er kaders zijn vanuit de raad. Met kaders bedoelt zij dan niet waar het geld naar toe moet, maar wel kaders in de zin van hoe een dergelijk besluit tot stand moet komen, bijvoorbeeld dat in beeld moet zijn gebracht dat er voldoende draagvlak is en dat het ook echt een gedragen keuze is door de buurt of wijk en niet van een kleine groep mensen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de VVD ziet dat met het budgetrecht van de raad soms een mandaat te geven is aan de overheid en via de gemeente ook aan commerciële partijen om met het geld van de gemeente iets te doen. Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat een hele algemene vraag.

Zij bevestigt dat te zien. Zij vraagt waarop EenUtrecht specifiek doelt. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de VVD ziet dat op een exact vergelijkbare manier de gemeenteraad het budgetrecht zo kan inzetten dat zij de Gemeenschapsorganisatie binnen kaders geld kan geven om binnen die kaders met dat geld dingen te doen. Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat zij dat zojuist zelf zei: binnen de kaders iets doen met het geld. Dat zou ook haar voorstel zijn. De heer Dijkstra (EenUtrecht) begrijpt dan niet wat de VVD daarvóór zojuist zei. Het is mogelijk om de kaders te formuleren. Hij begrijpt het punt van de VVD niet. Dat betekent niet dat de gemeenteraad het budgetrecht weggeeft. De gemeenteraad gaat over zijn geld. Uiteindelijk gaan anderen het uitvoeren binnen de kaders die de gemeenteraad stelt. Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt dat de VVD en EenUtrecht een verschillende invulling hebben van kaders in dit verband. Mogelijk zit daar het meningsverschil. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt hoe de VVD het draagvlak concreet ingevuld ziet. Moeten daarvoor handtekeningen verzameld worden? De vraag is hoe dit te onderbouwen. Mevrouw Meerding (VVD) vindt dit een interessante vraag. Zij denkt zelf aan het uitzetten van de wijkenquête door het Wijkplatform. Zij zit niet vast aan één vorm.

Zij wil de wethouder wel meegeven ervoor te zorgen dat het Wijkplatform de gemaakte keuze onderbouwt: door wie wordt het besluit van het Wijkplatform gedragen? De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of de VVD het eens is met zijn fractie dat participatie op dit moment nog wel eens te hoogdrempelig is voor veel Utrechters en dat voor extra drempels gewaakt moet worden; dit maakt het ingewikkelder. Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt die zorg. Daar moet goed naar gekeken worden; de drempel moet niet onredelijk hoog worden. Haar andere grote zorg is dat straks tien mensen in het Wijkplatform zitting hebben die dan een wijkbudget krijgen van 35.000 euro of meer. En dat die mensen dan zeggen waar dat geld naar toe moet; uiteindelijk is dan de wens dat het geld gaat naar iets wat de hele wijk draagt of door zoveel mogelijk mensen uit de wijk gedragen wordt.

Pagina 11 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

540

550

560

570

580

De heer Van der Zweth (PvdA) deelt de wens dat het breed gedragen wordt. Het wordt nu ook wel in het extreme getrokken; hij pleit voor vertrouwen en daarvan uit te gaan wanneer de raad wil dat de bewoners met participatie aan de slag gaan. Hij bepleit voorzichtigheid in dit verband. Mevrouw Meerding (VVD) wil graag uitgaan van vertrouwen. Tegelijkertijd heeft zij het gevoel dat iedereen deelt dat de meeste Wijkplatforms niet zo divers zijn. Zelfs wanneer mensen daar met de beste bedoelingen zitten en wel iets willen regelen voor de hele wijk, zij ergens op uitkomen waar ze gemakkelijk overeenstemming over krijgen omdat bijvoorbeeld de groep te weinig divers is. Zij stelt dat wanneer de groep te weinig divers is, de kans groot is dat het geld ergens heen gaat dat niet door de hele wijk gedragen wordt. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt dit een belangrijke discussie. Mogelijk gaat die iets breder over het Initiatievenfonds dan over alleen de rol van de Wijkplatforms. Hij vraagt of de VVD het met hem eens is dat er een risico is aan het alleen kijken naar draagvlak. Er zijn verschillende incidenten geweest; bijvoorbeeld dat er draagvlak was vóór een kinderspeeltuin maar dat er ook mensen waren die daartegen bezwaar hadden. Naast draagvlak is het ook interessant om te weten welke bezwaren er leven en of daarmee gedeald is. Hij vraagt of de VVD dat met hem eens is.

Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat een interessante suggestie. Dat is toe te voegen aan de verantwoording die zij voor ogen had. Mevrouw Hoenkamp (Partij voor de Dieren) merkt op dat uit de evaluatie kwam dat er platforms zijn die maar niet van de grond komen. Zij vraagt welke mogelijkheden de VVD ziet om drempels weg te nemen. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat het juist is dat een aantal Wijkplatforms nog niet van de grond is gekomen. Dat komt haars inziens doordat er ook niet echt vanuit de gemeente actief actie is ondernomen. Dat gaat nu wel gebeuren. Zij hoopt dat mensen die graag willen meepraten zich melden in de wijken en dat ze ook anderen meenemen die zich niet als eerste aangesproken voelen. Zij denkt niet zozeer aan het wegnemen van drempels; misschien zit ook meer in het bieden van goede ondersteuning. Dat wordt ook genoemd in de raadsbrief; zij noemt in dit verband de secretariële ondersteuning die gemist wordt. Het helpt ook wanneer vanuit de gemeente helder is wat de bevoegdheid is van het Wijkplatform. Wat mogen en kunnen ze. Zelfs wanneer er niet veel drempels zijn komen platforms soms ook nog niet van de grond. Zij vindt dat er ook actieve stimulatie nodig is vanuit de gemeente. Die combinatie moet er voor zorgen dat de Wijkplatforms goed functioneren. Zij vervolgt haar betoog. Het viel haar op dat in 2015 en 16 er ook een pilot is gedaan met buurbudgetten.

Zij vraagt de wethouder wat te leren is van die pilot; waarom is het stadsbestuur nu bezig het wiel opnieuw uit te vinden? Zij kan zich voorstellen dat op die pilot is voort te bouwen en dat het stadsbestuur iets daaruit kan meenemen. Zij vraagt de wethouder daar nog eens goed naar te kijken. In de raadsbrief wordt gesproken over het uitvoeren van de wijkenquêtes. Zij vindt wijkenquêtes een goed middel. Zij denkt dat het helpt om de mening van de bredere groep in beeld te brengen, dus niet alleen de mensen die in het Wijkplatform zitten. Zij hoopt dat daarmee een meer representatieve groep wordt bereikt en wordt gehoord. Verder kan zij zich aansluiten bij de woorden van D66 als het gaat over het representatieve.

Pagina 12 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

590

600

610

620

630

De heer Van Steeg (CDA) vindt wat bereikt is teleurstellend. Ook hij was geen voorstander van het afschaffen van de wijkraden. Hij vindt dat wat nu voorligt te weinig is. Hij heeft hooguit vier Wijkplatforms van de 10 kunnen bereiken telefonisch. Vorig jaar was er een evaluatie. Nu roept de brief die voorligt meer vragen op dan antwoorden. Hij legt de vraag voor aan de wethouder hoe hiermee verder te gaan. Hoe gaat het stadsbestuur ervoor zorgen dat er concreet in de wijken stappen worden gezet. Hij had verwacht dat concreet zou worden wat welke stappen per wijk zouden worden gezet. Dan had dat ook gekund voor andere platforms dan Wijkplatforms. Dan is dat de conclusie om te trekken. Nu blijft het een beetje vaag. Dit kost meer tijd. Hoe gaat het stadsbestuur ervoor zorgen dat in iedere wijk aan participatie vorm wordt gegeven? Wanneer het Wijkplatforms daarvoor het juiste middel is, stelt hij voor dat via dat middel te doen. Kijk per wijk wat nodig is. Enkele vragen zijn er nog: is het mogelijk meer ondersteuning te krijgen, meer financiële bijstand van de gemeente of personele bijstand om verder te komen om iets meer mandaat te krijgen. Dat kan wat hem betreft via wijkenquêtes. Hij pleit ervoor op het individuele wijkniveau te kijken hoe de Wijkplatforms verder te kunnnen helpen. Dat mist hij in deze brief.

Waar wil de gemeente staan over twee jaar? Mevrouw Van der Wilt (D66) zou het goed vinden wanneer per wijk gekeken wordt. Zij hoorde de heer Van Steeg ook iets zeggen over als het Wijkplatform niet werkt…. De heer Van Steeg (CDA) zou hopen dat in iedere wijk een actief Wijkplatform is. Hij pleit ervoor daarop in te zetten. Hij pleit ervoor op basis van deze brief en op basis van de evaluatie 2022 daarop vooral in te zetten. Wanneer de conclusie is dat er alles aan gedaan is en dat er op buurtniveau enkele initiatieven zijn die gezamenlijk tot participatie komen, is wat hem betreft na te gaan wat het meest geëigende middel is. Als het gaat om de discussies, kunnen die het beste op wijkniveau worden gevoerd. Hij zou ook willen kijken naar de aard van de wijk en mensen erbij betrekken. Mevrouw Van der Wilt (D66) lijkt dat zeer pragmatisch. Zij vraagt hoe het CDA aankijkt tegen het spannende gegeven van een overkoepelend Wijkplatform een stedelijke opdracht te geven terwijl er in sommige wijken geen platform is. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat terecht. Wanneer Wijkplatforms meer mandaat krijgen, moet absoluut geprobeerd worden om de Wijkplatforms vorm te geven. Er zijn wijken waar het niet lukt. Wat hem betreft, is nog meer te doen om het wel te laten lukken. Hij nodigt de wethouder uit dat concreet te maken, ook in de verdere uitwerking.

Hij attendeert op de tijd waarin de raad nu bezig is met de Wijkplatforms. Er zijn zes á zeven wijken zonder Wijkplatform. Wanneer dat niet lukt moet dat op een andere manier. Mevrouw Van der Wilt (D66) brengt het debat eerder dit jaar over buurtagenda's onder de aandacht. Dat is een iets andere insteek. Daarbij was het idee ook om de wijk te mobiliseren en aan de slag te gaan. Zij is hierin zoekende. Zij legt de vraag voor of dat ook iets zou kunnen zijn dat in de ene wijk beter werkt dan Wijkplatform. Of heeft de heer Van Steeg daarbij een andere afweging? De heer Van Steeg (CDA) houdt dat voor mogelijk. Zijn oproep is meer aandacht voor de Wijkplatforms. Er kan wat hem betreft meer gebeuren; het kan wat hem betreft concreter. De vragen die de raad heeft, moeten wat hem betreft eerst beantwoord worden. Hij stelt voor het dan concreet te maken en in te zetten op dit middel. Dan is hij er voorstander van om per wijk na te gaan wat past. Dit is de eerste stap. Zeker wanneer er een groot mandaat aangehangen wordt, zal de structuur helder moeten zijn. Pagina 13 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

640

650

660

670

680

De heer Dekkers (GroenLinks) ondersteunt deze inbreng van het CDA. Van meet af aan is gezegd de Wijkplatforms niet aan wijkgrenzen te binden. In het verleden is het voorbeeld genoemd van Hoograven en Lunetten met twee afzonderlijke buurtplatforms. Hij vraagt of het CDA bedoelt wanneer de raad een overzicht krijgt van wat in de diverse wijken gedaan wordt, dan ook een overzicht te krijgen van wat in afzonderlijke buurten is te doen. De heer Van Steeg (CDA) waakt voor het opleggen van verplichtingen aan wijken. De heer Dijkstra (EenUtrecht) haalt de overweging van het CDA aan naar meer mandaat te moeten gaan. Hij vraagt het CDA wat de belangrijkste reden is waarom heel veel wijken geen Wijkplatform hebben. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat dat niet alleen ligt aan het mandaat. Dat heeft ook te maken met organisatiekracht, dat is ook het beperkt aantal mensen dat erbij betrokken is of het gevoel dat ze geen inspraak hebben. Er zijn ook Wijkplatforms die zeggen geen extra mandaat nodig te hebben, maar wel extra ondersteuning, of de aandacht van raadsleden, of van ambtenaren. De wensen zijn heel verschillend. Hij herhaalt zijn stellingname per wijk. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of het CDA het met zijn partij eens is dat het doorslaggevend is voor mensen om te komen tot meer activiteit om zich te organiseren wanneer ze zicht hebben op invloed.

De mate van steun zal verschillen per buurt en wijk. De heer Van Steeg (CDA) brengt in dat het Wijkplatform de plek is waar de discussie wordt gevoerd over wat er in de wijk gebeurt: welke ontwikkelingen zijn er, wat wil het bestuur met de wijk en hoe zien de wijkbewoners dat? Het is veel belangrijker dat stemmen worden gehoord dan dat er beleidswijzigingen volgen op beslissingen die op wijkniveau worden genomen. Mensen moeten wat hem betreft het gevoel hebben dat ze worden gehoord. Ook zijn partij heeft vooral vragen bij deze brief, ook vragen over de budgetten en over de financiering. De heer Van Steeg vindt het goed dat daar naar gekeken wordt. Ook als het gaat om meer zeggingskracht en de ruimte met budgetten. Sommige Wijkplatforms vragen daar expliciet naar. Hij vraagt naar het resultaat daarvan. Hij vindt het goed om duidelijk te zijn hoe dit precies zit in de financiering. In dat opzicht sluit hij zich aan bij de inbreng van D66. Mevrouw Hoenkamp (Partij voor de Dieren) merkt op dat er problemen zijn ontstaan door het afschaffen van de wijkraden. En dat zij het fijn vindt dat het stadsbestuur nu werkt aan het oplossen van de problemen. Zij sluit zich graag aan bij de observaties van EenUtrecht.

Zij legt de volgende vragen voor aan het college:  Uit de eindrapportage van april vorig jaar blijkt dat er behoefte is aan meer deelname en meer inclusiviteit, en aan representativiteit. Zij vraagt of de wethouder wil onderzoeken met welke tegenprestatie het gemeentebestuur mensen kan aanmoedigen om deel te nemen aan de Wijkplatforms. Ze denkt daarbij aan ondersteuning bij mantelzorg of bij kinderopvang, of ze denkt aan een bibliotheekabonnement. Zij is benieuwd hoe de wethouder hierover denkt.  De wethouder schrijft in 2023 te willen starten met een burgerberaad en dat in 2024 af te ronden. Zij merkt op dat dat dezelfde planning is als het burgerberaad van de jaarwisseling. Zij vraagt op welke manier het college de ervaringen tussen die twee initiatieven zal delen.

Pagina 14 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

690

700

710

720

730

 Wijkplatforms vragen zich af wat de bedoeling is; ze vragen om voorlichting. Zij woont al 15 jaar in Noordoost waar kennelijk een gevestigd Wijkplatform is. Zij is een betrokken inwoner, maar ze heeft geen idee wat het Wijkplatform voor haar kan betekenen. Zij beschouwt zichzelf als een bovenmatig betrokken inwoner; dan nog associeert zij dit met samen praten en koffiedrinken. In hoeverre wil de wethouder het vormen van subgroepen onderzoeken, naar het evenbeeld van de commissie waarin nu gesproken wordt: om mensen te motiveren deel te nemen. Zij zegt “bijvoorbeeld ecologen Noordoost of Student & Starter-fans Leidsche Rijn”.  In de evaluatie van het gevestigde professionele Wijkplatform Noordoost staat dat er relatief veel oudere bewoners actief zijn, van 55 plus en in de leeftijd van 60-70 jaar. Die mensen hebben over het algemeen meer tijd. De Partij voor de Dieren verbaast zich daarover niet. Zij vermoedt dat elke partij die vandaag aanwezig is graag wil dat elk type inwoner zich vertegenwoordigd voelt. Uit het onderzoek naar het burgerberaad is gebleken, dat een vergoeding echt helpt. Zij vraagt wat het de wethouder in financiële termen, waard is aan representatieve en evenwichtige vertegenwoordiging.  Zij leest dat veel Wijkplatforms niets terughoren van de gemeente.

Zij vraagt of de wethouder naar een manier wil zoeken waarop Wijkplatforms ook met formele schriftelijke vragen kan werken; dus waarbij er een penvoerder is en het aantal te beantwoorden vragen voor de gemeente overzichtelijk blijft. Mevrouw Van der Wilt (D66) hoorde in het afgelopen jaar niet eerder terug dat Wijkplatforms geen reactie terugkrijgen van de gemeente. Zij vraagt naar de signalen en waarop de wijkraden vastlopen. Mevrouw Hoenkamp (Partij voor de Dieren) las dit in de rapportage van het Labyrint. Die is vorig jaar verstuurd. Zij vervolgt haar betoog.  In hoeverre wil de wethouder expliciet ecologen en inwoners met grote kennis over de natuur uit de wijk uitnodigen om mee te praten over ontwikkelingen? Op welke manier zouden deze inwoners te bereiken zijn?  Onlangs ontving de raad een raadsbrief over de voortgang van de Buurtagenda’s rondom wijk- en buurtaanpak. In hoeverre ziet de wethouder dat deze beleidsvelden elkaar versterken? Kan de wethouder toezeggen van de versterking ook daadwerkelijk werk te maken, en zo ja hoe? Mevrouw Van der Wilt (D66) herkent het laatste punt. Zij heeft dat ook aangestipt. Het is voor haar belangrijk dat verband te zien.

Hoe kijkt de Partij voor de Dieren naar het buurtbudget dat in deze brief genoemd wordt, maar ook in het stuk over Buurtagenda's? Heeft zij nog een voorkeur waar dat te bespreken? Mevrouw Hoenkamp (Partij voor de Dieren) is benieuwd wat de wethouder daarover zal zeggen; het ontbreekt haar aan voorkennis op dat dossier. De heer Dekkers (GroenLinks) is blij dat ook de signalerende functie richting de gemeente is genoemd; het geluid van de wijk te laten horen. Zonder een formalistische procedure of exclusieve rechten, kan het Wijkplatform ook een inhoudelijke inbreng leveren voor de besluitvorming in de wijkraad. Zijn fractie vindt het belangrijk de inhoudelijke inbreng weer te erkennen. Daarnaast kunnen Wijkplatforms bijdragen aan het organiseren van goede en inclusieve participatieprocessen. Bij de bespreking van de verbetering van het Utrechts planproces hebben GroenLinks en anderen dat ook ingebracht. Hij legt de vraag voor

Pagina 15 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

740

750

760

770

780

of het college Wijkplatforms meer gaat betrekken bij het maken van onder meer participatieplannen binnen een wijk. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt nadere duiding van het erkennen van de inhoudelijke inbreng van de Wijkplatforms; hoe doen de Raad of het college dat? De heer Dekkers (GroenLinks) licht toe dat de raad en college dat doen door die inhoudelijke en agenderende rol te benoemen in een functie. Dit doen raad en college niet door een exclusieve en formalistisch adviesrecht te maken. Hij vindt dat dit het repareren waard is. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat dit geen adviesplicht is. Hij spreekt over adviesrecht; wanneer het Wijkplatform een advies geeft, raad en college dat erkennen en ook hier behandelen. Hij vraagt of dat hetzelfde is als wat GroenLinks wil. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt het belangrijk dat Wijkplatforms een inhoudelijke inbreng kunnen krijgen bij de activiteiten die ze doen zoals enquêtes, wijkraadplegingen. Zoals bij elk inspraakproces is hij van mening dat het Wijkplatform terug moet horen wat met de inbreng is gedaan. Hij wil voorkomen dat discussie gaat ontstaan over formele regelingen in plaats van over de inhoudelijke inbreng; moet er binnen zoveel tijd een antwoord komen op schriftelijke vragen bijvoorbeeld. De heer Dekkers vindt dan de inhoudelijke inbreng het belangrijkst en wat het stadsbestuur daarmee doet.

Hij vindt dat erkennen belangrijker dan een formalistische regeling. De heer Dijkstra (EenUtrecht) deelt die opvatting met GroenLinks. Ook hij wil niet terug naar het formalistische. Hij vraagt of GroenLinks met hem deelt dat het stadsbestuur aan bewonersgroepen een soort van garantie moet geven dat het stadsbestuur een serieuze inbreng gaat behandelen. Dat werkt zijns inziens stimulerend. De heer Dekkers (GroenLinks) is het daarover eens met heer Dijkstra. Wanneer het stadsbestuur laat zien iets te doen met inbreng vanuit de wijk, geeft dat vertrouwen en energie. Daarmee is hij het ontzettend eens; dat is een van de uitgangspunten. Dit doet het stadsbestuur zijns inziens nog niet goed. Mevrouw Hoenkamp (Partij voor de Dieren) vult aan op de inbreng van EenUtrecht met de vraag welke oplossing GroenLinks ziet om de bewoners het gevoel te geven dat ze serieus worden genomen wanneer het niet formeel gemaakt wordt. De heer Dekkers (GroenLinks) ziet daar een belangrijke rol voor enerzijds het Wijkbureau weggelegd en anderzijds voor een wijkwethouder. Hij vindt het van belang dat het Wijkbureau ervoor zorgt dat er contact gemaakt wordt met de juiste ambtenaren, met de juiste politici, en zeker ook met de wijkwethouder. De wijkwethouder kan een belangrijke rol spelen bij het ervoor zorgen dat de inbreng op zijn plek wordt gebracht. Wijkplatforms moeten goed bediend worden.

Ze zijn ook niet exclusief; er kunnen ook andere groepen zijn die heel goed diverse opvattingen vanuit de buurt of wijk weten te verwoorden; ook zij verdienen het goed bediend te worden. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Hij vindt het goed dat de gemeente het initiatief neemt om tot invulling van Wijkplatforms te komen in de wijken en buurten waar nu nog geen Wijkplatform is. Het stadsbestuur biedt nu een perspectief. Hij vindt dat dat goed is na een periode van teleurstellingen en Covid. Hij ziet ook dat er weer nieuwe initiatieven zijn, bijvoorbeeld in de binnenstad. Ook de behoefte aan hulp aan de Wijkplatforms wordt momenteel in kaart gebracht. Volgens GroenLinks is dat niet alleen de taak van de gemeente. Volgens GroenLinks kunnen ook sociaal makelaars, bewonersinitiatieven en samenwerkingsverbanden van bewonersinitiatieven een rol spelen bij het ondersteunen. Hij Pagina 16 van 57

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 12 oktober 2023

790

800

810

820

vraagt of het college bereid is in beeld te brengen welke bijdragen sociaal makelaars, bewonersinitiatieven en samenwerkingsverbanden kunnen leveren aan het opzetten, goed functioneren, en breder bereik van de Wijkplatforms. Hij vindt het ook goed de Wijkplatforms te ondersteunen bij het organiseren van wijkraadplegingen. Een van de belangrijke ervaringen van de wijkraadplegingen is een meer diverse inbreng wanneer meer gedaan wordt dan alleen een enquête, wanneer dat gecombineerd wordt met focusgesprekken, met huis aan huis bezoeken, op de markt vragen stellen. Wijkraadplegingen versterken ook de democratische legitimatie van Wijkplatforms. Hij vraagt de wethouder of zij het met hem eens is dat juist de combinatie van methoden, van belang is voor inclusief onderzoek. Tenslotte is GroenLinks verbaasd en teleurgesteld over dat in de brief alleen over het Initiatievenfonds gesproken wordt in het kader van wijk- en buurtbudgetten en burgerbegrotingen. De raad heeft zich al verschillende keren uitgesproken vóór de budgetten uit de normale programma's en niet uit het Initiatievenfonds. Hij vraagt of het college een terugkoppeling kan toezeggen hoe en wanneer gewerkt wordt aan dergelijke buurtbudgetten en burgerbegrotingen waar het dan gaat over de normale budgetten voor die wijk. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat heel veel gezegd is.

Voor zijn fractie gold dat met het afschaffen van de wijkraden de oude schoenen werden weggedaan voordat er nieuwe waren. Hij had gehoopt dat in deze brief meer zou staan. Zijn streven is met de Wijkplatforms een tegenmacht te maken met een groep bewoners die representatief is en actief kan meedenken met de overheid. Wat hem betreft wordt formeler vastgelegd welk recht een Wijkplatforms heeft. Wat hem betreft moet het meer worden dan een groepje bewoners dat praat. De heer Dekkers (GroenLinks) vraagt of de heer Van der Zweth het met hem eens is dat het gedoe uit het verleden over formalisme voorkomen moet worden. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat het nu wat los van de raad en van de gemeente is georganiseerd. Hij gunt de bewoners meer dan dat. Het zal zich oriënteren op een eventueel initiatiefvoorstel. Hij vindt inclusiviteit een belangrijk punt. Hij leest de urgentie terug, maar hij leest niet dat het nu anders gaat worden. Hij pleit ervoor het netwerk en de sleutelpersonen te benutten. Daarvoor is de nodige inspanning vereist. Hij hoorde de fracties ook inbreng leveren over de buurten, en of dat op wijkniveau moet. Hij is er voorstander van het op buurtniveau te doen; hij vraagt de wethouder te bevestigen dat dat al beleid is. Op buurtniveau is de beleving anders dan op wijkniveau. De heer Dekkers sprak zijns inziens zinnige woorden over het budget.

Hij vindt het niet per se fout om het Initiatievenfonds hiervoor te benutten. Hij vindt buurtbudgetten wel logisch; hij deelt dat volledig met de heer Dekkers. Hij verwacht hierop iets terug te zien. Met betrekking tot de spreiding in de stad refereert hij aan de inbreng van de heer Van Steeg; veel wijken hebben nog steeds geen Wijkplatform. Hij vindt dat het anders moet. Hier zit een groot hiaat. Veel is te verstaan onder “de gemeente gaat aanmoedigen”; de vraag is hoe te weten wat het verschil gaan maken, hoe ervoor te zorgen dat het ook gaat werken in wijken waar nu nog geen Wijkplatform is? De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt verduidelijking van de heer Van der Zweth als het gaat om de rol van de bewonersgroepen rondom de buurtbudgetten.