ConceptverslagCommissieVBF2022-11-24.doc

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN D.D. 24 NOVEMBER 2022 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

20

29 november 2022 Stadhuis, de raadszaal Geertjan Benus (Notutekst) december 2022

Aanwezigen: Ochtendvergadering De voorzitter, de heer R. Peters, en van het college de wethouder mevrouw R. Streefland, en voorts de leden: mevrouw M. Fattal (GroenLinks), mevrouw B. van der Wilt (D66), de heer M. Koning (D66), de heer T. Compagnie (ChristenUnie), mevrouw E. Kendir (Student & Starter), de heer B. van Steeg (CDA), de heer H. Stellinga (CDA), mevrouw I Raaijmakers (PvdA), mevrouw M. Ramaker (VVD), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer M. van Heuven (Partij voor de Dieren), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), de heer R. Maas (VOLT), mevrouw K. de Haan (Bij1), de heer G. Dijkstra (Een Utrecht), de heer S. Gaillard (Stadsbelang Utrecht), de heer I. Simşek (DENK), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Schueler en de commissiesecretaris. Middagvergadering De voorzitter, de heer R. Peters, en van het college de wethouder mevrouw E. Oosters en voorts de leden: mevrouw M. Fattal (GroenLinks), de heer F. Dekkers (GroenLinks), de heer M. Koning (D66), mevrouw B. van der Wilt (D66), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), mevrouw B. Chirino (ChristenUnie), mevrouw E. Kendir (Student & Starter), mevrouw H. Assen (PvdA), de heer R. van der Zweth (PvdA), de heer M. van Heuven (Partij voor de Dieren), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer B. van Steeg (CDA), de heer R. Maas (VOLT), de heer A. Stam (VOLT), de heer G.

Dijkstra (Een Utrecht), de heer I Simşek (DENK), de heer D. Bosch (PVV), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Schueler en de commissiesecretaris.

30 Verslag openbare vergadering commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

40

Aanwezigen: ............................................................................................................- 1 1. Opening en mededelingen...................................................................................- 2 1a. Heropening ........................................................................................................- 2 2. Vaststellen van de agenda van 24 november ...................................................- 2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen.........................................................- 3 3.1 zichtbaar dragen van religieuze uitingen handhavers – ervaringen in het buitenland ................................................................................................................- 3 3.2 Raadsvoorstel tweede wijziging van de gemeenschappelijke regeling BghU ...- 3 3.3 Raadsvoorstel Verordening onroerende zaakbelasting .....................................- 4 3.4 Raadsvoorstel tweede en derde begrotingswijziging 2022...............................- 4 3.5 Raadsvoorstel verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen en heffingen ..................................................................................................................- 4 Pagina 1 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

50

3.6 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven ..........- 4 4. Vaststellen verslagen ........................................................................................- 6 5. Toezeggingen/moties ........................................................................................- 6 6. Ingekomen stukken (afdoeningsvoorstellen) onder het werkterrein van de commissie ................................................................................................................- 6 7. Missen fatale termijn bezwaarprocedures .........................................................- 7 8. Raadsvoorstel Reactie op VRU Ontwerp risicoprofiel 2023 en inbreng beleidsplan 2024 – 2027........................................................................................- 18 9. Raadsvoorstel zienswijze Ontwerp Wijzigingsbesluit Gemeeenschappelijke regeling VRU..........................................................................................................- 24 10. Sekswerk in Utrecht, advies commissie Sorgdrager .......................................- 26 11. Participatie én zeggenschap ...........................................................................- 26 Ochtendvergadering 24 novemberr 2022

60

1. Opening en mededelingen De voorzitter, de heer Peters, opent de vergadering om 10.00 uur en heet alle aanwezigen een warm welkom. Hij licht toe dat de punten 1 t/m 6 procedureel zijn. Daarna gaat de commissie over tot de inhoud. Mededelingen vanuit de commissie De heer Maas (VOLT) zal afwezig zijn tussen 12.30 en 14.30 Mededelingen vanuit het college Wethouder Streefland deelt mee dat Burgemeester Dijksma ziek is. Zij zal haar vertegenwoordigen in het agendapunt 7.

70

Middagvergadering 24 november 2022 1a. Heropening De voorzitter, de heer Peters, heropent de vergadering om 14.00 uur. Mededelingen college Geen.

80

90

2. Vaststellen van de agenda van 24 november 2022 De voorzitter verneemt en bevestigt de heer Van Steeg (CDA) dat de afwezigheid van de burgemeester consequenties heeft voor de agenda. Het voorstel is om de beantwoording op de agendapunten van de burgemeester schriftelijk af te handelen. De commissie zal mondeling inbreng leveren. Wethouder Streefland begrijpt dat dit voornamelijk gaat over het debat over de commissie Sorgdrager dat later op de dag zou plaatsvinden. Zij zal daarbij niet aanwezig kunnen zijn. De voorzitter deelt mee dat wethouder Eerenberg ook aanwezig zou zijn bij de behandeling van dat agendapunt. De heer Van Steeg (CDA) verneemt desgevraagd dat de beantwoordinmg van het agendapunt over de VRU schriftelijk zal worden afgehandeld. De schriftelijke beantwoording zal voor de raadsvergadering van volgende week gegeven worden. Hij verneemt desgevraagd dat wethouder Streefland de gestelde vragen zo goed mogelijk zal beantwoorden. Mocht zij vragen niet kunnen beantwoorden, zullen die schriftelijk beantwoord worden. De voorzitter verneemt desgevraagd dat de commissie daarmee akkoord kan gaan. Pagina 2 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

100

110

120

130

De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat hij met enkele andere partijen er de voorkeur aan geeft om met de burgemeester het debat te voeren over het advies van de commissie Sorgdrager. Hierin zitten duidelijke veiligheidscomponenten én omdat de raad een uitgebreide reactie van de politie en het OM heeft ontvangen. Hij verzoekt de voorzitter dat agendapunt niet te behandelen. De voorzitter inventariseert de voorstellen in dit kader. Mevrouw Fattal (GroenLinks) stelt voor dit onderwerp te verplaatsen naar de commissie VOWE op 15 december te bespreken. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) stelt voor dit onderwerp vandaag te bespreken omdat wethouder Eerenberg aanwezig zal zijn. De heer Compagnie (ChristenUnie) is voorstander van verplaatsing van dit agendapunt. Hij zou het liefst nog vóór de behandeling een Raadsinformatiebijeenkomst organiseren. De voorzitter concludeert dat de commissie ervoor kiest de commissie VOWE te verzoeken het onderwerp op de agenda te zetten voor behandeling in die commissie. De heer Van Steeg (CDA) sluit zich aan bij het voorstel van de ChristenUnie om nog een Raadsinformatiebijeenkomst te organiseren. Hij stelt als voorwaarde voor de behandeling in de commissie VOWE dat de burgemeester daarbij aanwezig zal zijn. Hij ziet de haast van behandeling er niet van in.

Hij stelt voor de tijd te nemen om mensen te horen uit de stad om op basis daarvan een beter debat te kunnen voeren. De voorzitter concludeert dat de commissie VOWE de Raadsinformatiebijeenkomst zou moeten organiseren. Hij concludeert dit onderwerp aan te melden bij de commissie VOWE. Al dan niet een Raadsinformatiebijeenkomst is ter beoordeling van die commissie. In reactie op inbreng van de heer Simşek (DENK) licht de voorzitter toe dat vanaf 1 december dit onderwerp regulier thuishoort in de commissie VOWE. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) gaat akkoord met bespreking in de commissie VOWE. Haar fractie vindt het van belang dat dit onderwerp in een commissie is afgehandeld voor het eind van het jaar. De voorzitter merkt op dat deze discussie thuishoort in de commissie VOWE na aanmelding van dit agendapunt. Hij stelt voor dit onderwerp van deze commissie VBF af te voeren en dat onderwerp door te geleiden naar de voorzitter van de commissie VOWE. Hij verneemt dat de commissie daarmee kan instemmen. Mevrouw Van der Wilt (D66) zou in de geest van deze agendering het op prijs stellen wanneer gezocht wordt naar een snelle agendering. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat het onderwerp zeggenschap vandaag eerder aan de orde kan komen.

Mevrouw Fattal (GroenLinks) verneemt op haar voorstel van de voorzitter dat het gaat om een doorlopende vergadering en dat niet tussentijds geschorst zal worden. Hij vraagt de fracties daarvan rekenschap te nemen. Daarmee is deze agenda gewijzigd vastgesteld. 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen De voorzitter leidt de bespreking in. 3.1 zichtbaar dragen van religieuze uitingen handhavers – ervaringen in het buitenland Het voorstel is een Raadsinformatiebijeenkomst op 13 december voor 60 minuten. De commissie gaat ermee akkoord.

140

3.2 Raadsvoorstel tweede wijziging van de gemeenschappelijke regeling BghU

Pagina 3 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

Het voorstel is een agendering voor 30 minuten. De commissie gaat ermee akkoord met een opmerking van de heer Van Steeg (CDA). 3.3 Raadsvoorstel Verordening onroerende zaakbelasting Het voorstel is een commissiebehandeling van 60 minuten. De commissie gaat ermee akkoord.

150

3.4 Raadsvoorstel tweede en derde begrotingswijziging 2022 De voorzitter licht toe dat gezien de technische aard en de verwerking van eerdere raadsbesluiten het voorstel is dit raadsvoorstel met de A-status door te geleiden naar de raad. De commissie gaat daarmee akkoord. 3.5 Raadsvoorstel verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen en naheffingen Het voorstel is een commissiebehandeling van 90 minuten. De commissie gaat ermee akkoord.

160

3.6 Stop de stigmatisering Al Fitra 2.0 De vraag is of de commissie deze agendering wil voortzetten. De voorzitter stelt voor dit agendapunt van de voorraad af te halen. Het staat de commissie vrij om dit onderwerp in de toekomst opnieuw te agenderen. De heer Simşek (DENK) deelt mee dat dit voorlopig van de behandelvoorraad af te halen is. De andere agenderende partijen kunnen zich daarin vinden. 3.7 Raadsbrief vergunningsplicht autobranche bedrijventerrein Nieuw Overvecht De voorzitter stelt voor deze raadsbrief af te halen van de behandelvoorraad. De commissie gaat daarmee akkoord.

170

180

3.8 Agenderingen ter plaatse op basis van de ingekomen raadsbrieven De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt voor een deel 2 Raadsinformatiebijeenkomst over zeggenschap te organiseren in januari 2023. Een deel van die bijeenkomst kwam door ziekte niet uit de verf. Hij peilt de interesse in de commissie. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) zou willen mee agenderen. Zij attendeert de commissie op het Rekenkameronderzoek dat in aantocht is. Zij zou meeagenderen interessant vinden en het daaraan willen relateren. Zij stelt daarom een later moment voor. De heer Maas (VOLT) wil graag het Rekenkamerrapport afwachten. Vanwege het boeiende van het onderwerp zou hij dit willen meeagenderen. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat dit boeiende onderwerp wel heel vaak aan de orde komt. Hij waakt ervoor om niet steeds terug te komen op participatie. Hij pleit voor duidelijkheid geven aan de inwoners. Hij stelt voor na te gaan hoe dit is te clusteren, bijvoorbeeld ook met het Rekenkamerrapport. Wanneer dit onderwerp te vaak op de agenda komt komt het daaraan niet ten goede. De voorzitter concludeert dat het voorstel is met de agendering te wachten op het Rekenkamerrapport. Hij vraagt of de commissie zich daarin kan vinden. De heer Dijkstra (EenUtrecht) kan zich daarin niet vinden.

Hij zet uiteen dat het Rekenkamerrapport vooral gaat over het deel Burgerparticipatie; het betrekken van burgers in projecten van de gemeente. Dit gaat ook over het volstrekt andere deel:

Pagina 4 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

190

200

210

220

230

de overheidsparticipatie. Hij ziet daarin een aanvulling. Hij bevestigt dat Samen Stad Maken in aantocht is. Hij zou ze graag willen voeden met hoe het anders mogelijk is. Hij denkt dat datgene wat in Samen Stad maken komt te staan, een tandje beter kan. Richting de heer Van Steeg merkt hij op dat het wat hem betreft terecht is dat hierover veel gesproken wordt. Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt dat dit heel belangrijk is. Ook zij is voorstander van clustering. Zij sluit zich aan bij de inbreng hierover van de heer Van Steeg. De voorzitter merkt op richting de heer Dijkstra dat er meerdere manieren zijn om aan te geven dat hij dit onderwerp belangrijk vindt; hij merkt dat een groot deel van de raad nog even wil wachten met een Raadsinformatiebijeenkomst. De heer Dijkstra (EenUtrecht) zou het fijn vinden wanneer dit in januari op de agenda komt. Hij zou na vandaag met een aantal raadsleden contact willen zoeken om na te gaan of zij dit ook willen en voorlopig willen vasthouden aan januari. Mevrouw Van der Wilt (D66) zou bij de volgende commissievergadering willen nagaan hoe dan de vlag erbij hangt, gezien de hiermee in verband staande op stapel staande zaken om dan opnieuw met een voorstel te komen; in dat opzicht steunt zij de inbreng van de heer Van Steeg. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) sluit zich aan bij de inbreng van de heer Van Steeg. Zij waakt voor een overkill.

De voorzitter geeft aan de richting de heer Dijkstra dat het hem te allen tijde vrij staat om een Raadsinformatiebijeenkomst te organiseren, ook als hij de enige partij is in de gemeenteraad die de urgentie ziet. Hij doet hem de suggestie na te gaan of hij met een bredere coalitie hierop iets kan organiseren. Overige agenderingen Mevrouw Meerding (VVD) brengt de raadsbrief over de coronacrisis aan de orde in dit kader. Het gaat om een onderzoek naar de wijze waarop de gemeente Utrecht en de gemeenteraad hebben gehandeld. De VVD, D66 en de PvdA willen het rapport Grote Stad langdurige crisis, leren van Utrechts corona-ervaring bespreken tijdens een debat in de commissie VBF. Het debat is gericht op het leren van de crisis en te bepalen hoe de gemeenteraad zijn positie kan versterken in vergelijkbare crises. De voorzitter verneemt dat Student & Starter, GroenLinks, CDA willen mee agenderen. Hij stelt een behandeling voor van 60 minuten. Mevrouw Van der Wilt (D66) pleit voor 75 minuten. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) pleit voor 90 minuten. De voorzitter concludeert dat dit op de agenda komt voor een bespreking van 90 minuten. Hij nodigt de meeagenderende fracties uit zich te melden bij mevrouw Meerding. De heer Van Steeg (CDA) brengt straatintimidatie in. Hij wil dat agenderen samen met CDA, Groenlinks, VVD, PVV, EenUtrecht en de PvdA. Hij attendeert op het voorgestelde plan.

Hij legt de vraag voor of de plannen ten uitvoer te brengen zijn met het beschikbare budget. Hij vraagt concrete suggesties in dit kader op het gebied van preventie, handhaving en inrichting van de openbare ruimte. Mevrouw Chirino (ChristenUnie), de heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht), mevrouw De Haan (Bij1), de heer Van Heuven (Partij voor de Dieren), mevrouw Van der Wilt (D66), mevrouw Kendir (Student & Starter), sluiten zich aan bij de agenderende partijen. De voorzitter stelt voor dit onderwerp voor 90 minuten in te plannen. De heer Van Steeg (CDA) zou het fijn vinden wanneer dit behandeld kan

Pagina 5 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

worden in de volgende VBF-vergadering gegeven het startmoment in 2023. De voorzitter concludeert aldus. Verder geen agenderingsvoorstellen. 240

4. Vaststellen verslagen Conceptverslag vergadering 6 oktober 2022 Conceptverslag vergadering 6 oktober 2022 (weergave vertrouwelijk deel) De commissie kan zich er in vinden het vertrouwelijke verslag openbaar te maken. Geen van de aanwezige commissieleden heeft opmerkingen op de verslagen. De commissie stelt de verslagen conform vast. 5. Toezeggingen/moties Lijst toezeggingen-moties-brieven VBF d.d. 16 november 2022(inclusief voortgangsinformatie). Aldus vastgesteld.

250

6. Ingekomen stukken (afdoeningsvoorstellen) onder het werkterrein van de commissie Openbare lijst van ingekomen stukken voor commissie VBF d.d. 24 november 2022

260

De voorzitter attendeert op de volgende ingekomen stukken. Nr. 1. Demonstratierecht onder druk - nieuw rapport Amnesty; het voorstel is dit stuk ter bespreking te agenderen voor de commissie. De voorzitter constateert dat Bij1, GroenLinks en EenUtrecht, dit wensen. Hij vraagt de agenderende partijen de motivering voor de agendering aan de griffie toe te sturen. De voorzitter stelt voor de bespreking in 60 minuten te doen plaatsvinden. Mevrouw De Haan (Bij1) zou graag eerst nog schriftelijke vragen willen indienen en de beantwoording afwachten en dat agenderen. Zij zal dit rondsturen. Nr. 2. Amendement A1 CDA en CU Wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke regeling VeiligheidsRegio Utrecht, aangenomen Het ingekomen stuk met het afdoeningsvoorstel staat conform de AVG, in iBabs achter een slotje. De voorzitter constateert dat de commissie akkoord gaat met ook dit afdoeningsvoorstel. Geen nadere opmerkingen.

270

280

Korte schorsing en hervatting van de vergadering. Punt van orde De voorzitter deelt mee dat met het afvoeren van het agendapunt over sekswerk, minder spreektijd is overgebleven voor deze vergadering. 2 minuten per zetel worden van de spreektijd afgetrokken. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) gaat in op de beoogde Raadsinformatiebijeenkomst over het advies van de commissie Sorgdrager. De agendabespreking kan deze commissie niet voor haar rekening nemen; deze commissie kan wel de Raadsinformatiebijeenkomst plannen. Zij zou dat willen doen. Die Raadsinformatiebijeenkomst kan dan nog onder deze commissie vallen. Voor wat zij heeft begrepen kan dat 6 december doorgang vinden. De voorzitter deelt mee dat de Raadsinformatiebijeenkomst van 6 december is gereserveerd voor de commissie VOWE. Hij had begrepen dat ook het CDA daarin interesse heeft. Hij benadrukt dat de commissie VOWE dit prioriteert en de datum vaststelt. Dit is geen garantie dat de Raadsinformatiebijeenkomst plaatsvindt voor de commissiebehandeling van dit onderwerp. Hij stelt vast dat hiermee de RaadsinforPagina 6 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

matiebijeenkomst is geagendeerd en zal plaatsvinden. De datum is onder voorbehoud. Hij constateert dat de commissie daarmee kan leven. 7. Missen fatale termijn bezwaarprocedures 290

300

310

320

330

Wethouder Streefland, beleidsterrein: Juridische Zaken Geagendeerd door: Margreet Ramaker (VVD), Jantine Zwinkels (CDA), Gert Dijkstra (EenUtrecht), PvdA, PVV, Volt en CU. De agenderende fracties hebben zich verbaasd over het feit dat het college de bestaande situatie waarbij de gemeente voor 1 miljoen euro het schip in gaat, zo lang heeft laten voortduren. We zijn er niet gerust op dat het college in control is en verwachten een meer proactieve houding en resultaatgerichtheid van het college bij het tijdig afwikkelen van beroep- en bezwaarprocedures. Daarom willen we op basis van onderstaande vragen in gesprek met het college.

Vragen zijn: • Welke maatregelen treft het college om het totale bedrag aan dwangsommen met ingang van het jaar 2023 ten minstens op het niveau van het jaar 2018 te laten zijn? • Welke maatregelen treft het college voor de lopende beroeps- en bezwaarzaken en de WOB/Woo verzoeken waar mogelijke risico op dwangsommen zijn? Zijn deze in beeld gebracht? Zo ja, kan het college het plan van aanpak met de raad delen? • Welke maatregelen neemt het college om het aantal beroep- en bezwaarzaken voor te zijn door bijvoorbeeld toepassing van mediation, duidelijke communicatie? Welke aanpak staat het college voor? Bijlagen: • Beantwoording SV 2022 nr 140 over Het verkwanselen van bijna 1 miljoen euro door het missen van fatale termijnen.docx • Beantwoording SV 2022 nr. 144 Niet halen van termijnen in bezwaarprocedures (met antwoord)

De voorzitter leidt de bespreking in aan de hand van de annotatie bij de agenda (zie hierboven). De bespreking vindt plaats in één termijn. Hij constateert dat de commissie geen behoefte heeft om te spreken over het deel dat onder geheimhouding valt. In de loop van de bespreking is besloten een deel van de beantwoording vertrouwelijk te laten plaatsvinden aangezien in de vraagstelling gerefereerd werd aan een concrete casus. De commissie Mevrouw Ramaker (VVD) spreekt over haar “deuk in het vertrouwen” in de gemeente Utrecht; zij houdt zich niet aan de regels. De VVD stelde schriftelijke vragen voor nadere toelichting. Haar inbreng is gebaseerd op transparantie, bestuurlijke verantwoordelijkheid en voortvarendheid. Haar fractie vindt dat geheimhouden niet nodig was omdat de rechtbank in het openbaar uitspraak zou doen. De VVD vindt dat de raad tandeloos wordt gemaakt. Het is lastiger controle uitoefenen wanneer stukken in het geheim worden aangeleverd. Zij vraagt of de wethouder het met haar fractie eens is dat te allen tijde zoveel mogelijk transparantie en openheid in alle stukken die aan de raad gestuurd worden betracht moet worden.

Zij vraagt wat de wethouder in het vervolg voorstelt om die transparantie en openheid te waarborgen? Wanneer was het college geïnformeerd over het uit de hand lopen van die ene miljoen gericht aan die ene bewoner? Als het gaat om bestuurlijke verantwoordelijkheid was de verslechterde relatie tussen de gemeente en deze bewoner al enige jaren bekend. Hoe is toen het bekend werd bestuurlijk gehandeld? Welke stappen zijn gezet door de bestuurders zelf en niet door de ambtenaren? Wat gaat de wethouder doen om ervoor te zorgen dat bestuurlijk risicovolle dossiers eerder bij haar op tafel komen te liggen? Zij vraagt of de wethouder kan toelichten of ambtelijk voldoende ruimte en veiligheid wordt gevoeld om naar het bestuurlijke niveau te escaleren. Pagina 7 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

340

350

360

370

380

De VVD heeft sterke twijfels over het voortvarend handelen van het college in deze casus en in het algemeen in het halen van fatale termijnen bij beroep en bezwaar en bij het opvragen van stukken. Uit het onderzoek van de VVD kan zij niet opmaken of het college snel en accuraat heeft ingegrepen in één miljoen maar de VVD ziet het ook niet terug bij de overige stukken. Het lijkt alsof de VVD in deze kwestie is overvallen. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen de raad te informeren over de aanpak van het bestuurlijk managen van ingewikkelde juridische dossiers met grote risico's op het missen van fatale termijnen. Verontschuldigingen van de zijde van het college zouden haar bij deze casus deugd doen. De heer Stellinga (CDA) is hiervan behoorlijk geschrokken. Het gaat om 9,3 ton aan verbeurde dwangsommen doordat het college ondanks die dwangsommen niet tijdig beslist op bezwaren, aanvragen en verzoeken. Zijn fractie rekent dit het college zwaar aan. Zij is van mening dat dit voorkomen had kunnen en moeten worden. Het gaat om een verspilling van bijna 1 miljoen euro aan belastinggeld. Ingrijpen was goedkoper geweest. Zijn fractie vindt dat de het college tekortschiet in de beantwoording van de schriftelijke vragen. Het antwoord verklaart niets. Het verkrijgen van overzichten en inzichten in de lopende procedures, kost hooguit een paar dagen, ook al gaat het om 120 procedures.

Ook het regelen van extra capaciteit verklaart geen weken of maandenlange termijnoverschrijding. De bouwkundige situatie waarmee het allemaal begonnen is, kan ook geen oorzaak zijn. Het college geeft zelf aan dat er verschillende verzoeken niet direct daaraan gerelateerd zijn. Hij legt nogmaals de vraag voor waarin de complexiteit van deze casus zit en wat veroorzaakt heeft dat er onvoldoende overzicht was en te laat verantwoordelijkheid is genomen. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Het college heeft een extern bureau ingeschakeld om zo snel mogelijk de resterende zaken in dit dossier af te handelen. Zijn fractie juicht dit toe en verneemt graag van de wethouder hoe het daarmee staat. Het CDA gelooft in een stad waarin de basis op orde is. Een stad waarin de basis op orde is, kent een betrouwbare gemeente die tijdig beslist op ingediende handhavings-, WOO-verzoeken en bezwaarschriften. Die tijdige beslissingen moeten genomen worden nadat de aanvragende en bezwaarmakende burger voldoende zijn zegje heeft kunnen doen. Die betrouwbare gemeente moet onder omstandigheden daadkrachtig en assertief zijn. Daaraan heeft het zijns inziens ontbroken. Uit de raadsbrief van 12 juni 2022 en de beantwoording van de schriftelijke vragen leidt het CDA niet af dat dit naar de toekomst toe zal verbeteren.

Het college geeft in de raadsbrief aan dat het streven is om voor het einde van de zomer resultaat te boeken in de juridische procedures en dat het college daarbij afhankelijk is van de bereidwilligheid van de betrokken eigenaar om zittingen in te plannen. De heer Stellinga vindt dit te vrijblijvend en onjuist. Het college is binnen bepaalde grenzen bevoegd hoorzittingen te regisseren. Het college hoeft zich niet afhankelijk te stellen van de bezwaren. Ook kan het college zelf beslissen om zaken al of niet gevoegd te behandelen. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat de belanghebbende misbruik pleegt van procesrecht. Hij vraagt of dit onderzocht is. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Hij roept het college op de regie te pakken.

Pagina 8 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

390

400

410

420

430

Het CDA maakt zich zorgen over de werkdruk en het gebrek aan capaciteit bij de gemeente. Hij refereert aan het amendement dat zijn fractie heeft ingediend bij de programmabegroting om geld vrij te maken voor tijdige besluitvorming. Dit amendement is door de wethouder ontraden met als argument om daarop terug te kunnen komen bij de Voorjaarsnota. Hij legt de vraag voor of het stadsbestuur zoveel tijd heeft, en of er tegen die tijd weer een nieuw probleem zal zijn van deze orde van grootte. Zijn fractie verneemt graag alsnog hoeveel verzoeken er nog liggen waarbij de beslistermijnen zijn verlopen; dit is niet beantwoord als gaat het om het totaalbeeld. Zijn fractie hoopt dat het college zijn verantwoordelijkheid gaat nemen en daaraan prioriteit gaat geven. Punt van orde De voorzitter verneemt veel vragen die betrekking hebben op lopende juridische procedures. Mogelijk zal de beantwoording in het geheim plaatsvinden. Mochten meer partijen vragen hebben over deze concrete casus, stelt hij voor over te gaan naar geheimhouding. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt voor dat desbetreffende deel van de beantwoording geheim te doen. Hij is het er niet mee eens om de volledige behandeling onder geheimhouding te plaatsen. De voorzitter roept de commissie op de inhoud van de vragen zo algemeen mogelijk te formuleren zo dat geheimhouding niet nodig is.

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) stelt voor een deel van de beantwoording geheim te houden en de rest in de openbaarheid te laten. Wethouder Streefland bevestigt dat dat haar voorstel is. Zij zal na de schorsing een deel in het geheim beantwoorden. De heer Stellinga (CDA) licht toe dat zijn vragen vooral gericht waren op hoe het proces is verlopen; het ging wat hem betreft niet zozeer over de inhoud van het dossier. Hij kan goed leven met het voorstel van mevrouw Raaijmakers en de wethouder. Voortzetting van het debat De heer Dijkstra (EenUtrecht) sluit zich hartgrondig aan bij de inbreng van het CDA en VVD. Hij krijgt graag de reflectie van de wethouder op de vraag in welke mate hier onnodig zaken hebben plaatsgevonden. Wat hem betreft was dit te voorkomen geweest wanneer aan de voorkant transparanter informatie was verstrekt. Mevrouw Raajmakers (PvdA) refereert aan de al gestelde vragen en dat bij haar fractie de vraag leeft hoe het college het zo ver kon laten komen. Zij sluit zich aan bij de detailvragen die daarover zijn gesteld. Zij vraagt of de wethouder hieraan meer duiding kan geven; hoe ziet de wethouder dit? Zij merkt op dat veel op het spel staat. Ook voor het gemeentebestuur geldt dat zij zich aan de wet moet houden. Zij is benieuwd naar het plan van aanpak en het externe onderzoek. Zij sluit zich aan bij de vragen over de stand van zaken daarin.

Zij vult EenUtrecht aan met de vraag wat het college momenteel al doet richting mensen die een aanvraag indienen; veel erger is te voorkomen door eerder met aanvragers in contact te treden en ze te helpen met WOO-verzoeken in te dienen.

Pagina 9 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

Haar fractie ziet het risico dat vooral gereageerd wordt op burgers die zichzelf melden; het gaat om honderden burgers die dreigen met de gang naar de rechter waar iedereen recht heeft op een reactie. Zij vraagt of de wethouder dat gevaar ook ziet en hoe zij daarmee omgaat. De voorzitter merkt op dat de PVV niet aanwezig is. Hij geeft om die reden VOLT het woord. 440

De heer Maas (VOLT) vindt dat een transparante overheid geen illusie moet blijken. Daaraan moet het stadsbestuur hard werken. Hij sluit zich graag aan bij de inbreng van de PvdA die sprak over communicatie. Communicatie is wat hem betreft het toverwoord in dit proces. Hij is ervan overtuigd dat wethouder Streefland uitstekend kan communiceren. Hij sluit zich aan bij de desbetreffende vraag hoe dat proces is in te richten. Hij sluit zich voor het overige aan bij de al gestelde vragen door de VVD en met name die van het CDA. 450

460

470

480

De heer Compagnie (ChristenUnie) vindt dat het vertrouwen in de overheid met dit dossier geschaad is. Hij sluit zich volledig aan bij de oproep voor goede communicatie. Hij sluit zich aan bij de gestelde vragen door de voorgangers. Ook zijn fractie vraagt zich af hoe de organisatie beter wordt toegerust en hoe de evaluatie er uitziet in de verbeterslag. Niet-agenderende partijen Mevrouw Van der Wilt (D66) had afgelopen zomer samen met het CDA en de VVD vragen gesteld over dit dossier. Zij deelt de geuite zorgen. Zij ziet parallellen met het debat in maart over de WOB en de WOO; ook daar zijn achterstanden bij de behandeling. Daarbij speelt een tekortschietende expertise in het juridische en daar zitten enkele veelverzoekers die de gemeente goed weten te vinden. Zij vraagt hoe het staat met de destijds gedane toezeggingen. Dat raakt aan het debat dat momenteel gevoerd wordt wat haar betreft. Zij refereert aan de inbreng van de heer Stellinga als het gaat om meer regie. Ook zij heeft de indruk dat meer te doen is om dit soort situaties te voorkomen. Zij krijgt graag de reflectie van de wethouder daarop. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt of de regie bestuurlijk of ambtelijk is of beide. Mevrouw Van der Wilt (D66) ziet die regie op beide vlakken. In maart ging het vooral over de informatievoorziening en wat op welk bureau ambtelijk komt te liggen.

In haar beleving is daarin meer stroomlijning te brengen. Zij is het met de oproep eens om als college daarin een duidelijke positie in te nemen en goed na te gaan hoe dit in de toekomst te voorkomen. Ook zij vindt het goed om na te gaan wat hierin in de toekomst te voorkomen is; het gaat haar om beide. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt wat te winnen is in het voorkómen. Mevrouw Van der Wilt (D66) zet uiteen dat het afhangt van de situatie. Zij vindt het moeilijk om op dit dossier te zeggen waar het beter had gekund. Die vraag stelt de raad ook richting het college vanwege de grote complexiteit. Wat haar betreft gaat het dan om voldoende personeel dat tijd en de middelen heeft. Het gaat ook over waarbij het stadsbestuur in maart stilstond: waar kan de overheid dan meer ruimte geven? Haar voorkeur gaat uit naar “openbaar waar dat mogelijk is” juist om

Pagina 10 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

bepaalde reacties te voorkomen. Zij vraagt het college of dat in deze zaak de oplossing is geweest. De heer Stellinga (CDA) vraagt of D66 het met het CDA eens is dat ook gekeken moet worden naar de processen zoals die binnen de gemeente lopen. Mevrouw Van der Wilt (D66) is het daarover eens; zij riep daartoe ook op in maart.

490

500

510

Mevrouw Fattal (GroenLinks) deelt de mening van haar collega's over het schrijnende voorbeeld. Zij trekt dit breder naar het aantal dwangsommen dat de gemeente überhaupt betaalt. Zij refereert aan een initiatiefvoorstel van D66 en GroenLinks van 2021 “Krijgen waar je Recht op hebt”, en zij merkt op dat gesteld werd dat bij de afdeling Werk & Inkomen vaak preventief gebeld wordt met inwoners die een negatief besluit krijgen op een bezwaarschrift. Daarmee worden veel beroepsprocedures voorkomen en ook dwangsommen. Zij vraagt in hoeverre de gemeente dit ook doet bij andere afdelingen buiten het sociale domein. Wat haar fractie betreft zou dit overal gedaan moeten worden. Zij vraagt of de wethouder hiermee anders aan de slag wil gaan. Haar fractie krijgt graag alsnog een update over het initiatiefvoorstel. Zij vraagt de wethouder die nog toe te sturen. Een deel van de POK-middelen die de gemeente heeft ontvangen is beschikbaar voor ook de afhandeling van eerste en tweede lijns klachten. Zij vraagt of die middelen al gebruikt zijn om de inzet te versterken. Wanneer dat niet het geval is, vraagt zij of dat nog gedaan kan worden. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) refereert aan de motie die zij voor de zomer had ingediend over dat ook in Utrecht zich aan de Algemene Maatregel van Behoorlijk bestuur moet houden. Destijds was dit dossier nog niet bekend.

Zij vernam overal en aan de lopende band uit Utrecht dat bezwaren werden ingediend zonder dat er een reactie kwam. Bovendien vernam zij van vergunningen die te laat werden geplaatst zo dat er geen bezwaar meer ingediend kon worden. Zij stelde vragen over zwartboeken die verschenen. Het ging daarbij volgens het college om enkele incidenten. Twee weken nadien ontving zij dit bericht. Bovendien merkt zij op dat de rechtbank aan de bel trok. De situatie die zich aandiende was voor de rechtbank ongekend. Zij vraagt een diepgaand onderzoek naar de desbetreffende afdeling. De voorzitter verneemt dat geen van de aanwezige partijen nog inbreng wil leveren. In overleg met de wethouder schorst hij de vergadering voor 10 minuten.

520

Voortzetting van de behandeling De voorzitter stelt voor de beantwoording in tweeën te delen, en eerst te beginnen met het besloten deel. Voortzetting openbare behandeling De wethouder gaat de fractie bij langs in haar beantwoording. Zij deelt de opmerking van mevrouw Ramaker en zij bevestigt dat dit een enorme teleurstelling is. Hier heeft het college iets gedaan dat niet goed ging. Om die reden vroeg het college om een feitenrelaas in het onderzoek. Ook is de vraag uitgezet wat dit betekent voor de organisatie: waar is wanneer een belletje gaan rinkelen? Als dat

Pagina 11 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

530

540

550

560

570

belletje niet is gaan rinkelen, is dat net zo problematisch; ook dan heeft het college nog werk te verzetten. Het is het goede recht van de raad hierover geïnformeerd te worden door de wethouder P&O. Te zien is dat er een toename is in de samenleving als het gaat om bezwaar en beroep. Die toename is te zien wanneer het beleid verandert. Zij noemt als voorbeelden de ondergrondse containers, de terrassen in coronatijd, de energietoeslag in het sociale domein. De wethouder bevestigt dat de uitkomsten van het onderzoek met de raad in Q1 2023 gedeeld zullen worden. De wethouder bevestigt de brief van 14 juli vertrouwelijk te hebben moeten delen met de raad. Dat had te maken met casuïstiek en met de juridische procedure. Een deel ervan is openbaar gemaakt. Het college heeft de raad daarover geïnformeerd. In het verloop van de tijd speelde voortdurend de vraag wat openbaar kon en wat niet. De wethouder bevestigt dat des te meer in het openbaar kan in dit geval des te beter is. Vanuit de uitspraak van de rechter was het mogelijk elementen weer openbaar te maken. De wethouder merkt op dat het zeker niet de bedoeling is om de raad tandenloos te maken. Wat mogelijk openbaar gemaakt kan worden, maakt het college ook openbaar. Mevrouw Ramaker (VVD) begrijpt dat het college bepaalt wat openbaar gemaakt wordt.

Wethouder Streefland antwoordt dat er soms sprake is van informatie die het college niet kan delen, bijvoorbeeld wanneer de casus onder de rechter is. Daarvoor zijn regels. De jurist geeft de overwegingen aan. Dit wordt bepaald op basis van de casuïstiek en wat juridisch gezien besloten moet blijven. Mevrouw Ramaker (VVD) kent de systematiek. Het gaat om collegebesluiten. Een week na 14 juli kwam de geheime informatie in het openbaar. Zij oppert dat het wellicht opportuun is bestuurlijk te spreken over het geheim maken van stukken. Wethouder Streefland antwoordt dat dat in ieder geval goed is. Die exercitie wordt momenteel ook uitgevoerd. Dit heeft ook te maken met bewegingen in de samenleving. De wethouder vindt het goed dit steeds te bepalen. Zij benadrukt dat de redenering daarbij moet zijn zoveel mogelijk openbaar wat mogelijk is. Het college doet dit niet bewust. Een week na de brief van 14 juli vond de rechtszaak plaats. De verslaglegging daarvan was openbaar. Dan maakt ook het college de informatie openbaar. Die redenering vond plaats in deze casus. Het is een lopend gesprek met de griffie het college scherp te houden op wat wel en niet openbaar kan. De voorzitter merkt op dat het de raad vrij staat om een technische sessie of een Raadsinformatiebijeenkomst te organiseren of een commissie te agenderen.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) plaatst bij het voorgaande een kleine kanttekening. Het was voor haar storend dat het grote nieuws naar buiten kwam van de enorme verspilling van het geld; zij vernam van een wethouder dat de gemeenteraad daarvan op de hoogte was. Zij laakt die gang van zaken. Zij vraagt of dit voortaan anders in de pers naar buiten kan komen. Het ging in dit geval om de geheime informatie die een week later openbaar werd. Wethouder Streefland verneemt desgevraagd dat die actie niet van haar afkomstig was. Zij kan zich de emotie op het gebeuren voorstellen. Wethouder Eerenberg en zij waren begin juli op de hoogte. Onderzocht moet worden wanneer wat waar in de organisatie bekend was. Als het gaat om bestuurlijke verantwoordelijkheid is dat onderdeel van het onderzoek van Berenschot. De heer Stellinga (CDA) juicht toe dat er extern onderzoek wordt gedaan naar de gang van zaken. Maar in de beantwoording van de schriftelijke vragen wordt aangePagina 12 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

580

590

600

610

620

geven dat de raad over de onderzoeksvragen schriftelijk zal worden geïnformeerd en dat de raad desgewenst aanvullende suggesties kan doen voor het onderzoek. Nu verneemt hij dat Berenschot onderzoek doet en dat er in januari een rapport komt. Maar de raad is niet geïnformeerd over de onderzoeksvragen en kon ook geen input geven. Hij vraagt hoe dat te rijmen is. Wethouder Streefland antwoordt dat het college de raad daarover per brief geïnformeerd heeft, met een expliciete uitnodiging om voor een bepaalde periode input te geven, juist om tegen te gaan wat het college zich niet zou wensen. De heer Stellinga (CDA) vraagt naar de precieze datum daarvan; hij heeft dat kennelijk gemist. Wethouder Streefland zal hem die brief doen toekomen. Mevrouw Ramaker (VVD) helpt het CDA met op te merken dat het ging om een brief begin oktober. Zij stelde die vraag intern. Zij heeft de onderzoeksvragen nu ook voor ogen. Die zijn weergegeven in een raadsbrief. De onderzoeksvragen zitten vooral op ambtelijk niveau; het gaat om de interne organisatie. Zij mist de bestuurlijke verantwoordelijkheid: wat hebben de bestuurders gedaan en wat gaan ze doen? Zij vraagt de wethouder die desbetreffende vragen nadrukkelijk mee te nemen in het onderzoek. Wethouder Streefland antwoordt bevestigend. Mevrouw Ramaker (VVD) doet de suggestie dat de wethouder de onderzoeksvragen ook kritisch zal bejegenen.

Zij herhaalt haar informatie over de ontbrekende onderzoeksvragen over het bestuurlijke proces. Wethouder Streefland kan zich voorstellen dat dit een gewenste aanvulling is. Zij benadrukt dat de bestuurders niet buiten schot blijven; ook de bestuurders worden bevraagd. Gevraagd is hoe gehandeld is vanuit de bestuurlijke verantwoordelijkheid. De beide betrokken wethouders hebben vanaf het moment dat ze geïnformeerd waren, gezegd “alle hens aan deck”. “We moeten ervoor zorgdragen op dit dossier alles op orde te krijgen, de basis maar nog veel meer op orde.” Beide wethouders hebben gezegd hiervoor bestuurlijk aan de lat te staan. Dat betekende veel overleg ook met de ambtelijke organisatie als het ging om de stand van zaken. Ook de wethouders willen hier goed onderzoek naar instellen zo dat het te verbeteren is. Het is niet de bedoeling alleen een piep-systeem te hebben wanneer het te laat is bij risicovolle dossiers; zij wil eigenlijk een mechanisme inbouwen. Dat wordt momenteel ook gedaan. Zij noemt als voorbeeld de toename van bezwaar bij de energietoeslag. Daar gaat nu al sneller een belletje rinkelen omdat de verschillende betrokken afdelingen sneller bij elkaar komen en tendensen eerder in beeld komen. Die acties onderneemt het college naast andere acties. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt verheldering.

Zij vraagt of het een systeemoplossing is, zo dat mensen elkaar vaker kunnen vinden. Of vinden mensen elkaar op de inhoud zo dat mensen beseffen dat daarover vragen komen. Wethouder Streefland antwoordt dat het om beide gaat. Bezwaren komen bij verschillende afdelingen binnen. Dan is het belangrijk dat zowel het team Fysiek, het team Sociaal, alsook de afdeling Juridische Zaken elkaar sneller kunnen vinden. Dan gaat het daarbij om een samenwerkingsvraagstuk. De wens bestaat ook dat dat een regelmatig terugkerend proces gaat worden. En dan gaat het niet alleen om dat het opgemerkt wordt, maar ook dat de functionarissen elkaar kunnen vinden op wat zij zien. Mevrouw Van der Wilt (D66) zoekt naar de werkzame componenten: wat is er concreet tussen de afdelingen gedaan waardoor dit zo goed werkt. Zit dat in het

Pagina 13 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

630

640

650

660

670

systeem of zitten de mensen wekelijks bij elkaar; wat kan het stadsbestuur hiervan leren voor het debat volgend jaar? Wethouder Streefland antwoordt “precies dat” wat zojuist genoemd werd. De afdeling Team Fysiek, Sociaal en Datajuristen zitten momenteel met grote frequentie bij elkaar om na te gaan wat zij zien, hoe sneller te reageren is, et cetera. Daarmee worden trends sneller gesignaleerd en zijn die trends sneller op te lossen. Communicatie speelt daarin een belangrijke rol. Ook helpt sneller bellen met de bezwaarmaker. De wethouder vervolgt met in te gaan op de voortvarendheid zoals ingebracht is door de VVD. Het college pakt die op. Dat is nog niet klaar wanneer het onderzoek in januari met de raad gedeeld wordt. Daarna gaat het over interventies die gedaan moeten worden om controlerende mechanismen, piepsystemen, sneller opschalen te ontwikkelen. De wethouder staat aan de lat om de gewenste voortvarendheid te realiseren juist om de fatale termijnen voor te zijn. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt hoe de wethouder hierop zichzelf scherp stelt. Wethouder Streefland licht toe dat afgesproken is hiervoor na te gaan of een afzonderlijke stafmeeting is in te stellen rondom Bezwaar en Beroep en de juridische kwaliteit. Dan hebben de wethouders dit ook bestuurlijk op tafel.

De wethouder verwacht dat er aanbevelingen komen, ook naar aanleiding van het onderzoek, dan wel een bijgevoegde brief, om dit staand beleid te gaan maken. De wethouder beantwoordt de inbreng van het CDA en bevestigt het eerder gestelde. Een extern bureau helpt het college om systematisch alles op een rijtje te zetten. Alle procedures staan op afronding. Dat wil dan nog niet zeggen dat het onderzoek daarmee klaar is. De heer Stellinga (CDA) vraagt of er nog bijkomen. Wethouder Streefland antwoordt dat betrokkenen klaar zijn met waarop bezwaar en beroep is ingesteld en met de vele WOO-verzoeken. Zij kan niet zeggen dat het morgen klaar is. Ook nu nog krijgt het college reacties. Voor nu komt het college erboven uit als het gaat om de vraag of de basis op orde is. Wanneer het college dit deelt met de raad is het verstandig de consequenties ervan na te gaan. Het college maakt momenteel meer geld beschikbaar, ook naar aanleiding van het vrijgeven van het coalitieakkoord. Wanneer daarop nog meer nodig is, zal het college de consequenties ervan met de raad in alle openheid en transparantie delen. Te zien is dat de afdeling Juridische Zaken moeite heeft de kwaliteit in huis te houden in een markt waarin mensen ook snel weer weggaan. Ook met die realiteit heeft het college te maken. Het streven is niet alleen te werken met capaciteit extern. Al met al is het een enorme uitdaging.

De wethouder bevestigt dat het college bevoegd is hoorzittingen te realiseren. Twee keer aanbieden en dan is het klaar, helpt daarin. De wethouder benadrukt in het kader van het nemen van regie dat er sprake is van werkdruk. De werkdruk heeft ook te maken met de kwaliteit van de complexere dossiers. Wanneer er geen geld zou zijn voor tijdige besluitvorming, zal de wethouder dat in alle openheid delen met de raad. De wethouder wil graag het totaalbeeld geven als het gaat om de vraag hoeveel procedures er nog lopen. De heer Stellinga (CDA) vraagt of de wethouder het eens is met zijn fractie of het mogelijk handiger is het geld al beschikbaar te hebben op het moment waarop de conclusies van Berenschot vrij te geven zijn. Dan kan het stadsbestuur direct doorpakken. Pagina 14 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

680

690

700

710

720

Wethouder Streefland antwoordt bevestigend. Zij refereert aan haar informatie over het overheadvierkant; daarvoor is de keuze al gemaakt. Mocht dat niet voldoende zijn om de basis goed op orde te krijgen in het juridisch speelveld in de samenleving die anders is dan 10 jaar geleden, laat het college dat de raad weten; dat zou dan een knelpunt betekenen voor de Voorjaarsnota. De wethouder levert graag het antwoord op de vraag hoeveel zaken er nog lopen en de schets van het totaalbeeld; het gaat in principe om drieduizend bezwaarschriften. Zij zal een en ander uitsplitsen. De wethouder benadrukt dat dit prioriteit heeft. Dit betreft ook de vraag welke controlerende mechanismen in te bouwen zijn om zowel in de IT systemen alsook in de processen, de vraag te beantwoorden wanneer iets wel of niet iets bestuurlijk is te maken. Ook gaat het hierbij om samenwerking. Zij noemt in dit verband het Team Fysiek, Sociaal en de afdeling Datajuristen die bij elkaar zitten. De heer Stellinga (CDA) had graag wethouder Eerenberg vandaag kunnen spreken. Hij vraagt naar de achtergrond van zijn afwezigheid. Wethouder Streefland antwoordt dat dit nu specifiek gaat over de bezwaar- en beroepsprocedure; het werk van de organisatie. Zodra in januari/februari het onderzoeksrapport voorligt, zullen beide wethouders aanwezig zijn. Hiermee heeft zij de vragen van het CDA beantwoord.

EenUtrecht vroeg naar de reflectie op de vraag in welke mate dit voorkomen had kunnen worden. Het college had dit graag willen voorkomen. Dit is eigenlijk de vraag van het onderzoek. Het gaat daarbij ook om de vraag wat aan informatie te geven is aan de voorkant zodat mensen die bezwaar maken eerder weten wat het betekent. In het kader van dit dossier heeft de wethouder niet direct het antwoord op de vraag hoe mensen te bereiken die de gemeente niet bereikt. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) doelde ook op de mensen die niet de gang naar de rechter maken; daarbinnen zit nog een gradatie mondigheid van burgers. Gaat de gemeente lopen op casussen die uit lijken te komen op de hoogste dwangsom of is de gemeente er toch voor iedereen? Wethouder Streefland hoopt die vragen in de praktijk al te beantwoorden met de acties die het college momenteel onderneemt, zoals het bellen met bezwaarmakers. De wethouder bevestigt richting VOLT dat communicatie een functie heeft in de uitleg van uitspraken; waarom is een bezwaar ongegrond verklaard? De wethouder merkt op dat dit soms spannend is. Richting de ChristenUnie bevestigt de wethouder dat het plan van aanpak in aantocht is naar aanleiding van het onderzoek.

Op de vraag hoe de organisatie beter wordt toegerust, refereert de wethouder aan haar informatie over de krapte, een toename van mensen die de procedures opzoeken in plaats van zich in te zetten om het op te lossen, alsook om de vraag hoe beter samen te werken tussen verschillende organisatieonderdelen om waar het misgaat voor de gemeente of voor hen mis gaat naar boven te krijgen. In de WOO-verzoeken is een toename te zien. Het college werkt hard aan het proces van Open Utrecht. Dat is eerder genoemd. Daarover wordt de raad later geïnformeerd. Het college probeert zoveel mogelijk aan de voorkant waar dat mogelijk is openbaar te maken en mensen te verwijzen naar adressen waar zij de informatie kunnen ophalen. Dit is een gespreksonderwerp in de G4 en met het Rijk. Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt het een goede zaak dat het college met andere gemeenten in gesprek is. Zij vraagt of er mogelijkheden zijn in dat verband om daar-

Pagina 15 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

730

740

750

760

770

op meer in te grijpen; of wordt die mogelijkheid nog niet gezien in de wet, en zou daarvoor iets anders nodig zijn? Wethouder Streefland antwoordt dat het de laatste is van de opties die mevrouw Van der Wilt noemde. Ook bij andere gemeenten loopt het soms vast. Binnen de wet zijn er nog niet veel mogelijkheden. Richting GroenLinks bevestigt de wethouder dat het college preventief belt. Momenteel speelt een pilot voor de uitbreiding daarvan bij de afdeling Fysiek. De wethouder beschouwt dit als een goede manier om mensen te helpen en ze te laten zien waarom een bepaalde beslissing is genomen en welke route wel mogelijk is of niet. De wethouder geeft de oproep door aan haar collega wethouder Voortman tot een update van Krijgen waar je Recht op hebt (het Initiatiefvoorstel). De POK is door de raad gevraagd om te gebruiken voor de ombudsfunctie. Die middelen zijn daarvoor ingezet. Mevrouw Fattal (GroenLinks) vraagt in de brief over de update van het initiatiefvoorstel op te nemen hoe het gaat met het uitbreiden van het voorstel naar andere domeinen buiten het sociaal domein. Dat is volgens haar ook een deel van het voorstel en ook onderdeel van het coalitieakkoord. Haar tweede interruptie is of de wethouder met haar deelt dat een deel van de POKmiddelen naar de eerste of de tweede lijns klachtenbehandeling gaat.

Volgens haar was het de afspraak dat een deel naar de ombudsfunctie gaat en een deel naar het versterken van de oplossing van deze problemen. Wethouder Streefland moet het antwoord op dit laatste schuldig blijven. Zij weet dat de raad een groot deel daarvan heeft verbijzonderd om de ombudsfunctie te realiseren. Dat doet niets ook iets voor de eerste of tweede lijns hulpvragen of voor allerlei andere vragen. Hoeveel specifiek daarvan naar de ombudsfunctie gaat, zal de wethouder moeten uitzoeken. Zij zal het verzoek doorgeven het voorstel uit te breiden. Mevrouw Fattal (GroenLinks) had begrepen dat 50% voor de ombudsfunctie was en 50% voor de eerste en tweedelijns. Zij vindt het fijn te vernemen hoeveel het precies is. Haar vraag was specifiek wat de gemeente met die middelen doet en wanneer het stadsbestuur het effect daarvan gaat zien. Zij zou het fijn vinden wanneer dit is mee te nemen in een toezegging. Wethouder Streefland zegt dat toe. Als het gaat om de vraag wanneer zij deze toezegging gestand gaat doen, zal afstemming in het college moeten plaatsvinden. Hiermee zijn verschillende wethouders bezig omdat het om verschillende domeinen gaat. Zij zal hierover in Q1 2023 terugkomen bij de commissie. Richting Utrecht Solidair heeft de wethouder tussentijds antwoord gegeven op de gestelde vragen.

Als het college de indruk heeft gewekt dat het meestal goed ging, gaat dat in deze casus niet op. Zij herhaalt en benadrukt een trend te zien van toename van procedures. Het gevraagde onderzoek komt naar de raad toe. Gemiste vragen Mevrouw Van der Wilt (D66) miste het antwoord op de vraag over de flash back naar het debat in maart, de WOB en de WOO. Daarbij ging het ook veel over de backoffice en de piepsystemen en wat daarin nog meer te doen is. Zij mist de informatie over of daarin stappen in gang gezet zijn die volgens haar ook hierin belangrijk zijn. Wethouder Streefland antwoordt bevestigend op de vraag of die in gang gezet zijn; dat betekent een forse uitbreiding van het team. Het gaat vooral om een uitbreiding Pagina 16 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

780

790

800

810

van mensen en om heel hard werken. Het college kan de raad informeren over de voortgang daarin. Zij zal dit meenemen in de informatie aan de raad in Q1 2023. De heer Stellinga (CDA) had de raadsbrief van 5 oktober gemist. Op dat moment was de opdracht al gegund aan Berenschot en waren de onderzoeksvragen al geformuleerd. Dat was in strijd met de toezegging in de brief van 12 juli. In het vervolg op wat de VVD daarover al zei, krijgt hij graag nog de mogelijkheid om input te leveren in het onderzoek dat nu al onderweg is. Hij krijgt hierop graag de toezegging van de wethouder. Daarnaast wenst het CDA het college en de medewerkers van de gemeente veel daadkracht en assertiviteit toe bij de aanpak van het probleem. Zijn fractie blijft het volgen, vanuit de insteek dat dit wordt opgelost. Wethouder Streefland antwoordt bevestigend op de versturing van de brief. Zij bevestigt ook dat dit de vragen zijn die het college zich wenst als opdrachtgever met de uitnodiging aan de raad om die vragen uit te breiden of toe te voegen. Momenteel is het college druk bezig met de uitvoering. Het college kan nagaan of de bestuurlijke verantwoordelijkheid in de vragen goed is verankerd; zij neemt die vraag mee. Ze kan zich voorstellen dat snelheid is geboden als het gaat om de aanlevering van de vragen omdat het college die snelheid wil maken.

Het college wil die vragen dan koppelen aan de hoofdvragen. De voorzitter vraagt de commissie de suggesties zo snel mogelijk op de mail te zetten. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) had voor het zomerreces een motie ingediend over dat Utrecht zich moet houden aan de de Algemene Maatregelen van Behoorlijk Bestuur. Wethouder Voortman ontraadde die motie omdat het in Utrecht altijd goed gaat. Het gaat haar er meer om dat één week later wethouder Voortman voor de rechter stond omdat de desbetreffende wethouders niet in de gelegenheid waren. Zij zou graag de datum willen weten waarop een en ander precies bekend was. Wethouder Streefland antwoordt dat dit een van de centrale vragen is in het onderzoek. Zij gaat ervan uit dat daarop een antwoord komt. Uiteraard probeert het college zich zo goed mogelijk te houden aan de Algemene Maatregelen van Behoorlijk bestuur. De voorzitter verneemt dat er verder geen vragen meer zijn. Hij rondt de behandeling af met de recapitulatie van de gedane toezeggingen. De wethouder zal  de raad in Q1 2023 schriftelijk informeren over de uitvoering van het initiatiefvoorstel Krijgen waar je Recht op hebt.  De raad in Q1 2023 schriftelijk informeren over de verhouding verdeling POKmidddelen over de ombudsfunctie en eerste en tweede lijns klachtenafhandeling.

Wanneer deze middelen ingezet zullen worden om de capaciteit van de behandeling van de bezwaarverzoeken te versterken.  De raad in Q1 2023 een totaal overzicht geven van alle WOO-verzoeken, handhavingsverzoeken, en bezwaren met verlopen termijnen. Mevrouw Van der Wilt (D66) gaat ervan uit dat er ook nog een plan komt met de uitkomsten van het rapport van Berenschot en wat de gemeente daarmee gaat doen en wat dat betekent voor de financiën.

Pagina 17 van 54

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 24 november 2022

820

830

840

Wethouder Streefland antwoordt dat de vraag van de heer Stellinga een andere was. Het gaat hem over het overzicht en het inzicht in het nu. Mevrouw Van der Wilt (D66) gaat ervan uit dat hiermee ook de uitkomsten van het onderzoek zijn toegezegd. Wethouder Streefland houdt het voor mogelijk dat dit in een pakket naar de raad gaat. De voorzitter legt de vraag voor aan de agenderende partijen of zij dit afdoende besproken vinden. Of wensen zij nog een behandeling in de raad. Mevrouw Ramaker (VVD) neemt wat zij in deze vergadering heeft gehoord mee richting haar fractie. Zij wil graag afstemming binnen de fractie. De heer Stellinga (CDA) denkt dat het niet zinvol is hiervan een agendering voor de raad te maken gezien alle toezeggingen. Mogelijk komt hij hierover later terug bij de commissie wanneer dat noodzakelijk blijkt. De voorzitter concludeert dat dit agendapunt niet doorgeleid wordt naar de raad. Wanneer die wens wel ontstaat, vraagt hij dit zo snel mogelijk schriftelijk kenbaar te maken. Wethouder Streefland beveelt de commissie aan het totaal te beschouwen op enig moment naar aanleiding van het onderzoek en ten bate van een betere inhoudelijke bespreking. Mevrouw Ramaker (VVD) wil ook de geheimhouding aan de orde stellen in haar fractie. Zij wil nagaan of de fractie daarmee nog iets wil doen. De voorzitter last een korte schorsing in en heropent de vergadering. 8.

Raadsvoorstel Reactie op VRU Ontwerp risicoprofiel 2023 en inbreng beleidsplan 2024 – 2027

850

Burgemeester, Beleidsterrein: Openbare Orde en veiligheid, vervangen door wethouder Streefland vanwege ziekte van de burgemeester. Eénmaal in de vier jaar stelt het bestuur van de VRU een beleidsplan en het dekkingsplan van de brandweer vast, waarin het beleid is vastgelegd over de taken van de Veiligheidsregio. Het huidige beleidsplan beslaat de periode van 2020 tot en met 2023. Op dit moment worden voorbereidingen getroffen om volgend kalenderjaar een nieuw beleidsplan vast te stellen voor de periode 2024 tot en met 2027. Het beleidsplan is (mede) gebaseerd op het voorliggende regionaal risicoprofiel. Per brief van 18 juli 2022 heeft de secretaris van het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) het ontwerp Regionaal Risicoprofiel (RRP) 2023 ’Veiligheid in samenspel’ toegezonden. Uw raad is uitgenodigd om, uiterlijk 18 november 2022, een reactie te geven op het ontwerp RRP en om wensen kenbaar te maken ten aanzien van het op te nemen beleid in het nieuwe Beleidsplan 2024-2027.