Conceptverslag Veiligheid, Bestuur en Financiën 19 september 2024

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN D.D. 19 SEPTEMBER 2024 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

20

30

40

24 september 2024 Stadhuis, raadshal Geertjan Benus (Notutekst) oktober 2024

Aanwezigen: Ochtendvergadering De voorzitter, mevrouw L. Bode, en van het college de wethouder mevrouw S. Schilderman en van de Rekenkamer de heer S. Keulen, en van de commissie de leden: mevrouw M. Fattal (GroenLinks), de heer F. Dekkers (GroenLinks), de heer R. Peters (D66), de heer M. Koning (D66), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), de heer T. Stam (PvdA), mevrouw H. Assen (PvdA), de heer van Bemmel (Partij voor de Dieren), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), de heer R. Snijder (Student&Starter), mevrouw E. Kolenbrander (Student & Starter), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw S. Nolten (BIJ1), de heer S. Skori (DENK), de heer R. Maas (Volt), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Lok, en de commissiesecretaris, L.Ulsamer Middagvergadering De voorzitter, de heer R. Peters, en van het college de wethouder mevrouw S. Schilderman, en de wethouder R. Streefland en van de Rekenkamer de heer P. Verhoeven (voorzitter Rekenkamer), en van de commissie de leden: mevrouw M. Fattal (GroenLinks, de heer M. Koning (D66), de heer A. Daoua (D66), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), mevrouw H. Assen (PvdA), mevrouw Raaijmakers (PvdA), mevrouw T. Westra-van Til (ChristenUnie), de heer A. van Bemmel (Partij voor de Dieren), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer M. de Pagter (VVD), mevrouw E.

Kolenbrander (Student en Starter), mevrouw A. Krul (Partij voor de Dieren), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw S. Nolten (BIJ1), de heer R. Maas (Volt), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Lok, Verslag openbare vergadering commissie VBF d.d. 19 september 2024

Aanwezigen:.....................................................................................................................................................- 1 1. Opening en mededelingen ..................................................................................................................- 1 2. Vaststellen agenda van 19 september 2024.................................................................................- 2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen .....................................................................................- 2 4. Verslagen .................................................................................................................................................- 5 5. Toezeggingen/moties ...........................................................................................................................- 5 6.

Ingekomen stukken ...............................................................................................................................- 5 7 Verslag Adviescommissie Controle en Financiën .......................................................................- 5 8 Raadsvoorstel Herijking project Regeling risicovolle projecten ..............................................- 5 9 Raadsvoorstel Rekenkamerrapport: Over lastig handhaven .................................................- 12 10 Voortgangsbrief aanpak Agenda tegen uitbuiting 2023 ..........................................................- 27 11 Raadsvoorstel Rekenkamer rapport: Drempels om te stemmen .........................................- 36 -

1.

Opening en mededelingen

Pagina 1 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

De voorzitter, mevrouw Bode, opent de vergadering om 11.00 uur en heet iedereen een warm welkom.

50

Mededelingen van de voorzitter De voorzitter attendeert de commissie op een memo waarin de burgemeester toelicht waarom ze niet aanwezig kan zijn bij deze commissie. Ze laat zich in deze commissie vervangen als portefeuillehouder door wethouder Schilderman voor het Rekenkamerrapport over Lastig handhaven. In de middag zal wethouder Streefland de honneurs waarnemen. Mededelingen vanuit de commissie Geen. Mededelingen van het college Wethouder Schilderman deelt mee klein piketdienst te hebben.

60

2. Vaststellen agenda van 19 september 2024 Vandaag vergadert de commissie gedurende twee dagdelen. De voorzitter neemt zich voor de commissie te helpen binnen de gestelde tijd de te behandelen punten af te handelen. De voorzitter constateert dat de commissie de agenda ongewijzigd vaststelt.

70

80

90

De voorzitter attendeert ter introductie van agendapunt 3 de commissie op de toegevoegde lange termijn agenda; dat overzicht biedt een indicatie van de raadsvoorstellen die verwacht worden zodat de commissie rekening kan houden met de eigen agenderingen. 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen 3.1 Handhavingsdossier Binnenstad 2024 De voorzitter deelt mee dat het college aangegeven heeft voorafgaand aan het debat aanvullende informatie te willen toezenden waaronder interne maatregelen voortvloeiende uit het rapport Berenschot. Deze informatie komt naar verwachting begin november beschikbaar. Het voorstel is dit onderwerp te agenderen voor de commissie op 5 december 2024 voor 60 minuten. Dan zullen ook de leden van de commissie ROG worden uitgenodigd om deel te nemen aan het debat voor het ruimtelijk aspect aan het dossier. Wethouder Eerenberg zal hiervoor worden uitgenodigd. Op de vraag of de commissie hiermee kan instemmen ontspint zich een afweging over de te verwachten te besteden tijd tussen de VVD, het CDA, Volt en EenUtrecht. De conclusie uit die overwegingen is een agendering door vijf fracties voor 90 minuten op 5 december. 3.2 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven Stoppen beboeten buitenslapers voor een Raadsinformatiebijeenkomst geagendeerd door BIJ1, Student & Starter, GroenLinks, DENK, Partij voor de Dieren en de PvdA.

Mevrouw Nolten (BIJ1) merkt op EenUtrecht hierbij te missen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) antwoordt bevestigend en wordt toegevoegd aan de agenderende fracties. De voorzitter stelt voor een Raadsinformatiebijeenkomst op 8 oktober voor 60 minuten van 19.30 – 20.30 uur. Pagina 2 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

Mevrouw Nolten (BIJ1) merkt op dat een brief is toegezegd vanuit het college over dit onderwerp: snel na het reces. Zij vraagt wanneer de toegezegde brief is te verwachten. De voorzitter deelt mee dat de boodschap zal worden doorgegeven.

100

110

120

130

140

De heer Van Steeg (CDA) had voor het reces aangegeven graag een debat te willen in een Raadsinformatiebijeenkomst over de ongeregeldheden bij FC Utrecht. Hij werkt aan de voorbereiding daarvan. Hij verneemt graag in die bijeenkomst waar alle betrokken partijen staan, welke maatregelen genomen worden en waaraan te denken is als het gaat om nadere stappen. Hij wil graag dat de raad geïnformeerd wordt over de stand van zaken. De voorzitter stelt voor deze Raadsinformatiebijeenkomst op 8 oktober te plannen van 20.30 uur – 21.30 uur. Aldus is deze agendering vastgesteld. Drugscriminaliteit Dit onderwerp wordt geagendeerd door GroenLinks met daarnaast de fracties van D66, ChristenUnie, VVD, Student & Starter. De voorzitter nodigt mevrouw Fattal uit de agendering toe te lichten. Mevrouw Fattal (GroenLinks) licht toe dat meerdere partijen geconstateerd hebben dat het goed is om een debat te voeren over hoe als gemeente om te gaan met drugs als bestuurlijk aandachtspunt. De heer Stam (PvdA) sluit zich namens mevrouw Assen aan bij deze agendering. De heer Van Steeg (CDA) agendeert graag mee en vindt de agendering te algemeen. De voorzitter vraagt wat mevrouw Fattal uit het debat wil halen. Mevrouw Fattal (GroenLinks) licht toe dat het aandachtspunt zal zijn hoe om te gaan met verschillende soorten drugs. De vraag is ook welke interventies de gemeente pleegt.

Zij wil optimaal ruimte hebben om het mogelijk te maken voor de fracties om hun eigen inbreng hierin te leveren. De voorzitter houdt het voor mogelijk dat het interessant is voor de woordvoerders VOWE. Zij vindt enige richting in dit debat wel handig om na te gaan hoeveel tijd gereserveerd moet worden. Zij vraagt wat GroenLinks uit het debat wil halen. Mevrouw Fattal (GroenLinks) wil graag vernieuwend drugsbeleid onderzoeken. De heer Peters (D66) kan voor een groot gedeelte zich aansluiten bij deze richting. De heer Maas (Volt) sluit zich ook graag aan. De heer Van Steeg (CDA) is er van harte mee eens dat een aanpassing van het coalitieakkoord nodig is op dit vlak. Hij agendeert graag mee om na te gaan hoe om te gaan met drugs in betrokkenheid van de Utrechtse samenleving. De heer Snijder (Student & Starter) sluit zich aan bij zijn voorgangers. Hij is ook benieuwd naar toekomstige experimenten of pilots in de stad in de rol van de burgemeester hierin. Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op zoals het CDA haar fractie ook een groot voorstander is van een wijziging in het coalitieakkoord. Zij sluit zich aan. Zij wil het eigen geluid van de VVD hierin laten doorklinken. De voorzitter ziet een groot draagvlak voor dit debat. Gezien het animo denkt zij aan 120 minuten en overweegt 180 minuten.

De heer Snijder (Student & Starter) adviseert 180 minuten, zeker gezien de aanwezigheid van de burgemeester en wethouder Eerenberg Mevrouw Ramaker (VVD) zou de richting scherper willen.

Pagina 3 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

150

Mevrouw Fattal (GroenLinks) stelt voor 120 minuten met daarbij de nu gemaakte opmerkingen meenemend. Wat haar betreft zou gericht gekeken kunnen worden naar de wijziging van het beleid; dat zou wat haar betreft in 120 minuten kunnen. De heer Peters (D66) steunt 120 minuten. De heer Van Bergen (ChristenUnie) is sceptisch over de nu geraamde 120 minuten, ook omdat veel verschillende meningen en insteken over tafel gaan; wanneer dit zo breed ingezet wordt, voorziet hij dat het niet gaat lukken in 120 minuten. De voorzitter doet de suggestie te letten op het aantal interrupties. Interrupties zorgen vaak voor aan uitloop; zij inventariseert de fracties die akkoord gaan met 120 minuten en zij stelt vast dat de meerderheid akkoord gaat met 120 minuten. Zij vraagt of er fracties zijn die op basis van de lijst ingekomen stukken Raadsinformatiebijeenkomst of een commissie agendering willen voorstellen en stelt vast dat daarvoor geen inbreng is. Wethouder Schilderman geeft een antwoord op de gestelde vraag in het kader van de brief over het stoppen met beboeten van buitenslapers. Die brief over het verbod buiten slapen slapen gaat over twee à drie weken richting de raad; rondom dezelfde tijd als de Raadsinformatiebijeenkomst nu is voorzien.

160

170

180

De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat hiermee de agenda voor de volgende keer duidelijk is en dat daarin nog ruimte zit. Hij brengt in herinnering dat hij in de VBF-commissie voor het zomerreces gezegd heeft graag een werkbezoek te willen organiseren naar het Utrechts archief. Hij heeft met het Utrechts archief contact gehad; het archief heeft daarop zeer positief gereageerd. Hij hoopt op veel interesse uit de raad, gezien de ontwikkelingen die plaatsvinden in het Utrechts archief. Dit werkbezoek zou mogelijk zijn op de eerstvolgende VBF-middagvergadering. De voorzitter peilt de interesse in de commissie: VVD, D66, Volt PvdA, GroenLinks. Zij concludeert dat er voldoende animo is voor de organisatie van een werkbezoek. Het voorstel is om dit werkbezoek te houden op de eerstvolgende VBF vergadering in de middag. De heer Maas (Volt) vraagt of de volgende keer ook het rapport van de adviescommissie Participatie op de agenda staat. De heer Lok (commissie griffier) merkt op dat dat rapport bijgevoegd is bij de raadsbrieven van deze commissie. Het staat de commissie vrij dat te bespreken. De heer Maas (Volt) geeft te kennen dat graag te willen. Hij licht toe dat een aantal partijen dat advies hebben geschreven, specifiek voor de raad. Daar komt een aantal uitkomsten uit die specifiek gericht zijn op de raadsleden; daarom lijkt het hem zinvol het advies te bespreken.

De voorzitter vraagt welke fracties zich hierbij aansluiten: GroenLinks, Partij voor de Dieren, CDA, EenUtrecht, ChristenUnie, VVD, Student & Starter. De heer Dekkers (GroenLinks) denkt dat niet elke fractie inbreng hoeft te hebben; wanneer de discussie zich beperkt tot hoe de raad op dit advies reageert, verwacht hij dat het mogelijk is dit in 60 minuten te bespreken. De heer Peters (D66) is het daarmee eens. Hij voegt zijn fractie toe aan de agenderende partijen. Hij gaat akkoord met 60 minuten. De voorzitter neemt ervan kennis dat ook de PvdA toegevoegd wil worden aan de agenderende partijen. Zij agendeert dit agendapunt voor de volgende vergadering Pagina 4 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

190

200

210

220

van deze commissie voor 60 minuten. Zij rondt hiermee de bespreking van dit agendapunt af. Mevrouw Ramaker (VVD) stelt de behandelvoorraad aan de orde. Zij leest daar de Nota Waarderen Activeren en Afschrijven van vaste activa die verwacht wordt in het vierde kwartaal eind vorig jaar. Zij vraagt of dit een schrijffout is. Zij vraagt wanneer de nota te verwachten is. Wethouder Schilderman deelt mee dat de nota WAVA ingepland staat voor het vierde kwartaal van dit jaar; dat ligt ook aan de bespreking in de Adviescommissie. De wethouder kan zich voorstellen dat het college de uitkomsten van die bespreking wil verwerken en dat de planning dan wordt in het eerste kwartaal van 2025. 4. Verslagen Ter vaststelling: Conceptverslag commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 13 juni 2024 Conform vastgesteld Conceptverslag commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 20 juni 2024 Conform vastgesteld Conceptverslag commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 2 juli 2024 Conform vastgesteld Conceptverslag commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 3 juli 2024 Conform vastgesteld 5. Toezeggingen/aangenomen moties in de raad met daarbij de status d.d. 19 september 2024 Ter vaststelling.

• Motie en toezeggingenlijst commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën op 19 september 2024 Lijst aangenomen moties commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën op 19 september 2024 De Lijsten zijn zonder opmerkingen vastgesteld. 6. Ingekomen stukken Geen. 7 Verslag Adviescommissie Controle en Financiën Verslag adviescommissie CF 30 mei 2024 Dit verslag is ter kennisgeving aangenomen. De voorzitter schorst de vergadering voor 2 minuten en heropent de vergadering.

230

8

Raadsvoorstel Herijking project Regeling risicovolle projecten

Wethouder: Schilderman, Beleidsterrein: Financiën De Regeling risicovolle projecten (RRP) heeft als doel de controlerende en kaderstellende rol van de raad ten aanzien van risicovolle projecten te versterken. In de Regeling is bepaald dat het college voortdurend beoordeelt of lopende projecten als risicovol gekwalificeerd moeten worden. Op basis van deze beoordeling stelt het college voor de toepassing van de RRP op twee projecten (Restauratie Domtoren en Noordelijke Randweg Utrecht) te beëindigen.

De voorzitter leidt de bespreking in aan de hand van de annotatie bij de agenda (zie hierboven). De bespreking vindt plaats in twee termijnen. 240 Pagina 5 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

250

260

270

280

De commissie Mevrouw Ramaker (VVD) gaat niet akkoord met het beëindigen van het risicovolle project de Domtoren. Het waarom ontbreekt. Zij vindt het nog maar de vraag of de risico’s voorbij zijn met het uit de steigers zijn van de Domtoren. Zij verwijst naar het format van de eindrapportage dat verwoord is in artikel 10 van de regeling. Datzelfde geldt voor haar voor de Noordelijke Randweg. De raad is geïnformeerd over de pauzeknop van dat project. De vraag is of de verbreding van de NRU daarmee geen risicovol project meer is. Zij mist een schriftelijke onderbouwing van waarom dit gewijzigd moet worden. De VVD heeft de lijst met criteria voor risicovolle projecten tegen het project Internationale School Utrecht gelegd. De nieuwbouw van die school heeft impact op de portemonnee van de gemeente Utrecht, op het stadskantoor en de inzet daar en op alle leerlingen en ouders die als expats in Utrecht komen wonen en werken. De VVD maakt graag gebruik van de mogelijkheid die de raad heeft voor het aandragen van een project in de Regeling Risicovolle Projecten. Haar fractie vraagt de commissie het opnemen van de school als risicovol project in deze regeling te steunen. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt het raadsvoorstel begrijpelijk. De onderbouwing is wellicht niet uitgebreid maar wel voldoende om over te gaan tot het tijdelijk afhalen van de NRU als risicovol project.

Wat zijn fractie betreft kan dit voorstel met de Astatus door naar de raad. Ook zijn fractie heeft vragen over de Internationale School Utrecht; de wethouder heeft toegezegd om aan de hand van de vastgestelde criteria te checken of dit project onder de regeling gebracht moet worden. Hij verwacht dat het college iets kan toelichten in antwoord op de desbetreffende vraag van de VVD. GroenLinks denkt dat nu dit project is aanbesteed, de risico's grotendeels beheerst zijn. Hij vraagt of de wethouder kan toelichten hoe ook zonder deze regeling de risico’s van de Internationale School Utrecht, beheerst worden. De heer Peters (D66) neemt aan dat GroenLinks ook heeft vernomen dat het nieuwe kabinet de NRU nieuw leven wil inblazen. Dat zou betekenen dat de NRU hierna weer op de lijst gezet moet worden; hij vraagt of het dan wellicht handiger is om de NRU op de lijst te handhaven, ook in lijn met de redenering van de VVD. De heer Dekkers (GroenLinks) zou het mooi vinden wanneer er weer perspectief komt voor de NRU. Naar wat hij weet is er een afgesproken traject om te gaan kijken naar een voorkeuroplossing die nu in beeld komt. De heer Dekkers vindt het logisch om op het moment waarop daarover helderheid is, het project weer op de lijst te zetten.

De heer Peters (D66) merkt op dat er altijd pieken en dalen zijn in projecten; waarom moet dit project dan voor korte tijd van de lijst af? De heer Dekkers (GroenLinks) overweegt dat dit project wellicht eerder van de lijst afgehaald had kunnen worden. Hij vraagt het besef van het bestuur dat wanneer dit op de lijst staat daaraan werk verbonden is terwijl er geen voortgang is. De heer Peters (D66) werpt tegen dat dit geen antwoord op zijn vraag is. Zijn vraag is waarom dit nu gedaan moet worden met de lijn der verwachtingen in het vooruitzicht. De heer Dekkers (GroenLinks) antwoordt dat het project niet onder de criteria valt en niet vast overzienbaar is wanneer het weer op de lijst te plaatsen is.

Pagina 6 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

290

300

310

320

330

Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat de onderbouwing ontbreekt terwijl GroenLinks wel een verklaring geeft; zij vraagt hoe GroenLinks tot de onderbouwing komt voor het Noordelijke Randweg. De heer Dekkers (GroenLinks) zet uiteen dat de onderbouwing al eerder is besproken bij de bespreking van de Noordelijke Randweg Utrecht. Daarbij kwamen de nieuwe perspectieven aan de orde; de onderbouwing is dat het project nu stil ligt en dat het zinvol is dit opnieuw op de lijst te zetten wanneer de voortgang is hervat. Mevrouw Ramaker (VVD) trekt het breder; de raad heeft de Regeling Risicovolle Projecten vastgesteld. Daaraan is een aantal eisen verbonden, zoals een eindrapportage. Nu worden twee projecten afgevoerd zonder dat voldaan is aan de eindrapportage. De heer Dekkers (GroenLinks) herhaalt zijn inbreng. De heer Snijder (Student & Starter) vraagt of het dan niet opportuun is om als college nu meer informatie te geven bij de herijking. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt een eindrapportage over de Dom zinvol. Hij herhaalt zijn overweging als het gaat om het werk dat meekomt met de plaatsing op de lijst. Hij vraagt zich af of het zinvol is. De heer Peters (D66) begrijpt de keuze om de Domtoren van de lijst te halen; zijn fractie vindt een eindrapportage in een vorm noodzakelijk. De heer Stam (PvdA) wil meer onzekerheid voorkomen.

Hij vraagt of de heer Peters gelezen heeft dat aan het eind van het voorstel staat dat in oktober er een eindrapportage komt conform artikel 10; en dat rapportage voor de NRU eerder een pauzerapportage is. De heer Peters (D66) is van het afhalen van de lijst van de NRU geen voorstander. Het risico is dat het project van de radar verdwijnt. Dit project blijft een complex en noodzakelijk project ook voor de lange termijn, ook nu het even stil staat. Mogelijk is het project ook in een iets grotere stroomversnelling gekomen dan ten tijde van de initiëring ervan nu het Kabinet van plan is hierin geld te gaan steken; dat is ook de reden waarom het project nu stil ligt. Hij pleit voor het handhaven van dit project op de lijst. Hij wil graag voortgang en de risico's nauwlettend blijven volgen, ook in deze fase. Hij stelt voor de oprichting van het publieke warmtebedrijf toe te voegen aan de lijst risicovolle projecten; hij vraagt welke financiële en organisatorische risico’s verbonden zijn aan het toevoegen van het project. Hij verneemt graag van het college een inschatting of dit project toegevoegd dient te worden en zo ja wanneer. De heer Stam (PvdA) sluit zich aan bij het voorstel om de Domtoren af te voeren van de lijst risicovolle projecten; het project is grotendeels afgerond.

Bij het maken van het voorstel om de NRU af te voeren, was die intentie logisch; hij kan zich aansluiten bij de vragen van de heer Peters. Heeft het afvoeren zin wanneer spoedig daarna het project weer opgevoerd moet worden? Ook zijn fractie ziet zoals GroenLinks dat een deel van het risico van de Internationale School is weggevallen nu de aanbesteding is voorgezet. Hij vraagt de wethouder of het project voldoet aan de vastgestelde kaders bij het raadsvoorstel in 2019. Hij sluit zich aan bij de inbreng van de heer Peters over het warmtebedrijf.

Pagina 7 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

De heer Van Steeg (CDA) zoekt naar hoe om te gaan met deze risicovolle projecten. Het afvoeren van beide voorgestelde projecten, leidt zijns inziens tot vragen. De rapportages zijn nodig om het besluit te nemen. Voor de NRU vraagt hij de wethouder waarom zij dit moment geschikt vindt om het project af te voeren. 340

De heer Van Bemmel (Partij voor de Dieren) sluit zich graag aan bij de inbreng van de VVD over de ontwikkelingen in de informatie in het raadsvoorstel; die maken het lastig om te weten wat de huidige risico’s zijn. Zijn fractie sluit zich aan bij de VVD over het opnemen van de Internationale School op de lijst van risicovolle projecten. Hij vraagt toelichting van de wethouder over de frase dat stoppen met de NRU niet kan omdat de bijdrage van het Rijk zou wegvallen. Hij vraagt of hier sprake is van een politieke keuze om het project niet te stoppen, inplaats van dat het project niet gestopt kan worden. 350

De heer Snijder (Student & Starter) ziet nog niet concreet het belang ervan in om de Internationale School op de lijst te plaatsen van risicovolle projecten. Zijn fractie vraagt de wethouder of zij kan reflecteren op het gegeven van tijdelijk wonen als mogelijk risicovol project.

360

370

380

De beantwoording Wethouder Schilderman dankt de commissie voor de aandacht voor de Regeling Risicovolle Projecten. Het grootste deel van de vragen gaat over een aantal verschillende projecten. Zij gaat allereerst in op de Domtoren. De Regeling Risicovolle Projecten stelt voor dat het college een voor doet voor het afvoeren van een project van de Regeling op het moment waarop de risico's beheersbaar zijn geworden. Nadat dat besluit is genomen, komt er een eindrapportage. Bij de Dom is dat het geval; dat project is binnen de tijd en binnen het budget gerealiseerd. Ingaand op de inbreng van de VVD merkt de wethouder op dat ook de laatste zaken die aan de Dom worden uitgevoerd, niet risicoloos zijn. Risicoloosheid bestaat niet. De risico's zijn wel dermate afgenomen dat het risico niet meer overeenkomt met de Regeling Risicovolle Projecten. De heer Peters (D66) vraagt of het in de rede ligt in het vervolg een bredere en nauwe onderbouwing te geven voor het afvoeren van een project. Nu voelt het vreemd pas een eindrapportage te krijgen nadat het besluit is genomen, zonder goed inhoudelijk te kunnen kijken of het tijd is om het project af te voeren van de lijst. Wethouder Schilderman antwoordt dat de wens voor meer toelichting in het raadsvoorstel breder ligt in de commissie; het lijkt haar verstandig om meer toelichting te geven.

Het lijkt haar verstandig die in een volgend geval te geven. Of het verstandig is de eindrapportage te doen vóór het moment waarop besloten is of het project van de lijst wordt afgevoerd, vraagt zij zich af. Een evaluatie is afgesproken voor de regeling Risicovolle Projecten; zij kan zich voorstellen dat dit een van de vraagstukken is die het college meeneemt in de evaluatie. De voortgangsrapportages vragen iets anders. Mevrouw Ramaker (VVD) attendeert wederom op artikel 1 waarin staat dat B&W een eindrapportage opstelt wanneer een project niet meer als risicovol wordt gezien. Waarom dat niet eerst doen en dat in het raadsvoorstel zetten? Zij begrijpt dat niet.

Pagina 8 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

390

400

410

420

430

Wethouder Schilderman antwoordt dat dit zo is afgesproken. In de eindrapportage wil het college het geheel overzien. Het is ook vreemd om een eindrapportage te schrijven terwijl de raad nog niet heeft besloten het project af te voeren van de lijst. Zij herhaalt dat dit punt er is om te evalueren. Mevrouw Ramaker (VVD) is het daarmee niet eens. Een eindrapportage wordt gebruikt om te verantwoorden waarom een project af te voeren is van de regeling. Wethouder Schilderman handhaaft haar voorstel dit gezamenlijk te bezien in de evaluatie. Zij gaat in op de inbreng over de Internationale School; deze vraag dit project toe te voegen is eerder gesteld en werd beantwoord in het voorjaar van 2023. Inmiddels zijn de risico's verder afgenomen doordat de aanbesteding is gestart en de overeenkomst met het schoolbestuur verder vorm is gegeven; daarmee zijn de risico’s ten opzichte van dit punt verder verkleind. Het zou wat het college betreft geen voorstel zijn om hem toe te voegen aan de Regeling, ook omdat dit project niet voldoet aan de uitgangspunten die hiervoor gesteld zijn. Hierbij zij gezegd dat de Internationale School niet zonder risico is, maar er zijn meer grote bouwprojecten; op dit moment zijn de risico’s helder belegd en in beeld. Die voldoen daarmee ook niet aan de gestelde vereisten.

Mevrouw Ramaker (VVD) neemt het initiatief vanuit de raad om dit voor te stellen; zij zal dit inbrengen in de raadsvergadering als voorstel de Internationale School op te nemen in de regeling. Wethouder Schilderman antwoordt dat dat altijd mogelijk is; het staat de VVD vrij dit voorstel te doen. Mevrouw Ramaker (VVD) licht toe dat het haar te doen is om de stukkenstroom te in te dammen en te reguleren via de begrotingscyclus en de Regeling. Wethouder Schilderman begrijpt dat dat de argumentatie is van de VVD. Zij heeft aangegeven waarom dit conform de regeling hierin niet past en ook niet ten opzichte van het meetmoment waarop het college de raad hierover heeft geïnformeerd; die risico's zijn nog verder afgenomen. Zij raadt het de raad af. Met betrekking tot de NRU hebben meerdere raadsleden vragen gesteld; de wethouder begrijpt die discussie; in de loop van het traject is besloten voor een ander spoor te kiezen. De raad heeft daarmee in lijn niet het totaal van de geraamde middelen geautoriseerd om uit te geven. Daarmee is de scope van de NRU een stuk kleiner en daarmee ook niet risicovol. De regeling voorziet niet in het opleveren van informatie die niet in lijn ligt met het risicovolle conform de regeling. Ook dit is een interessant vraagstuk voor de evaluatie.

De wethouder vindt het in de rede liggen om het project weer onder de regeling te brengen, zodra het project weer groter wordt. Ook met de aankondiging van het kabinet, heeft de wethouder op dit moment niet de verwachting dat er een grote verandering in zit. De wethouder zegt dit in de context van de beschikbare middelen. Dat is de aanleiding om dit project te stoppen met het voorstel het project uit te regeling te halen. De heer Dekkers (GroenLinks) vraagt of de wethouder kan toezeggen dat wanneer weer gesproken gaat worden over het op gang brengen van de NRU – wanneer gesproken wordt over een voorkeursvariant - de overweging aan de orde gesteld wordt of het project weer op de lijst risicovolle projecten geplaatst moet worden. Wethouder Schilderman zegt dit toe. Het college zal die dan opnieuw tegen de puntentelling houden en de raad daarover informeren.

Pagina 9 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

440

450

460

470

De heer Peters (D66) begrijpt de toezegging wanneer gedaan gaat worden wat hier staat. Hij proeft ook bij veel fracties dat zij de NRU willen handhaven op de lijst; in die zin vindt hij de toezegging vreemd. Wethouder Schilderman zal de toezegging alleen gestand doen wanneer de raad instemt met het raadsvoorstel; het is niet zo nodig wanneer de raad niet instemt. Zij is vol vertrouwen dat de raad het voorstel aanneemt. Momenteel zijn de geautoriseerde middelen nog geen 4 miljoen euro. Dat zegt iets over de omvang die het project kan hebben op dit moment. Financiën is maar een onderdeel van de Risicoregeling. Binnen de huidige kaders geldt ook hiervoor dat het niet voldoet aan de Regeling, omdat de risico’s beperkt zijn. Dat verandert wanneer de raad een nieuw kader vaststelt voor de NRU of als er meer budget geautoriseerd wordt. De rapportages worden nu opgeleverd maar de spannende activiteit vindt niet plaats. De heer Peters (D66) begrijpt dit op zich in financieel opzicht; de samenhangende activiteit is de verbreding van de A27 en de alternatieve ring Utrecht. Dat maakt het op zich al een heel spannend project waarover de raad goed geïnformeerd en grip op wil hebben; hij vraagt of de wethouder dit erkent.

Wethouder Schilderman antwoordt bevestigend; wanneer de verbreding van de A27 en de alternatieve ring aan de orde zijn, zouden die de aanleiding kunnen zijn om iets anders te willen doen met de NRU. Zij kan zich ook voorstellen dat dit een logisch moment is om weer na te denken over of het project weer terug te brengen is onder de Risicoregeling; het lijken haar logische aanknopingspunten. Mogelijk is het goed het inhoudelijk gesprek te voeren over welke sturing te geven is aan de NRU. Dit gaat nadrukkelijk over de informatievoorziening; dat is maar één aspect hieraan. De wethouder gaat in op de vragen over het Gemeentelijk Warmte Bedrijf. Dit zou bezien moeten worden; het ligt er heel erg aan hoe een Gemeentelijk Warmte Bedrijf te gaan runnen. Dat zijn heel veel variaties mogelijk. Gaat de gemeente zelf projecten doen voor bijvoorbeeld warmtewinning? Of gaat de gemeente aandelen kopen in een bestaand publiek warmtebedrijf of dat een nieuw bedrijf opgericht gaat worden. Dat heeft impact op de mate van risico. De heer Peters (D66) vraagt of de wethouder kan toezeggen bij het raadsvoorstel voor het Publiek Warmte Bedrijf op te nemen of het aan de lijst wordt toegevoegd of niet en dat beargumenteerd. Wethouder Schilderman antwoordt dat dat haar volgende zin zou zijn geweest; zij antwoordt bevestigend. Hiermee rondt zij haar beantwoording af.

Gemiste vragen? De heer Snijder (Student & Starter) vraagt de wethouder in te gaan op zijn suggestie tijdelijk wonen onder te brengen onder de Regeling Risicovolle Projecten. Wethouder Schilderman zet uiteen dat het tijdelijk wonen voor de gemeente Utrecht niet een regeling risicovol project is; dat heeft ermee te maken dat de risico’s voor de gemeente beperkt zijn tot eventuele garantstellingen die gedaan zijn. Die waren onderdeel van de besluitvorming destijds. Dat risico is gemaximeerd. De gemeente zit er niet op verschillende complexe wijzen in. In een eerdere telling is dit project niet naar boven gekomen als een project dat onder de regeling zou moeten vallen. De wethouder oppert bij de volgende voortgangsrapportage het resultaat van een herhaalde telling te betrekken. Zij zegt toe hierop terug te zullen komen.

Pagina 10 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

480

490

500

510

520

De heer Van Bemmel (Partij voor de Dieren) vraagt de wethouder in te gaan op zijn vraag of het niet kunnen stoppen met de NRU een politieke keuze is. Wethouder Schilderman antwoordt dat dit een keus is; het college acht het onverstandig om het hele project stop te zetten. Zij stelt voor het inhoudelijk debat in de inhoudelijke commissie te voeren. Tweede termijn De heer Peters (D66) ziet in dat de stemming 50/50 is; hij is in dubio of doorzenden naar de raad in de rede ligt. Hij stelt die vraag aan zijn collega raadsleden. De heer Stam (PvdA) stelt voor het door te geleiden naar de raad met amendementen van de partijen die het er niet mee eens zijn; dan kan er een stuk toegevoegd worden of uitgehaald. Mevrouw Ramaker (VVD) vindt dit besluit onvoldoende rijp voor bespreking in de raad; zij handhaaft haar kritiek dat de onderbouwing ontbreekt. Zij weet niet waar D66 op doelt wanneer hij spreekt over 50/50. Dit is voor haar fractie in ieder geval een bespreekpunt. De heer Snijder (Student & Starter) is er nog niet helemaal uit. Hij heeft meer informatie nodig wanneer de variant van de heer Stam gevolgd wordt. De voorzitter concludeert dat aan de ene kant gezegd wordt dat het raadsvoorstel doorgaat naar de raad met mogelijke amendementen, of dat het raadsvoorstel teruggenomen wordt door het college met het verzoek een nieuw raadsvoorstel in te dienen.

De voorzitter peilt de stemming dit raadsvoorstel door te sturen naar de raad: PvdA, GroenLinks, Volt, ChristenUnie, D66, Student & Starter. Zij concludeert hieruit dat dit voorstel doorgaat naar de raad met de B-status. Na afstemming met de commissie stelt zij voor 30 minuten te reserveren voor de bespreking. In de afstemming brengt de heer Peters (D66) in mogelijk een voorstel in te dienen de NRU niet af te voeren en een motie in te dienen over de onderbouwing die de raad in het vervolg nodig heeft. Hij kan hij kan zich voorstellen dat daarover nog enige discussie kan ontstaan. De heer Snijder (Student & Starter) weet niet of hij op basis van de commissie behandeling voldoende informatie heeft om te kunnen beoordelen of de NRU wel of niet op de lijst moet blijven staan. Hij vraagt het college andermaal meer toelichting te geven. Wethouder Schilderman antwoordt dat zij meer toelichting kan geven. Zij herhaalt dat de aankondiging van dit voorstel een half jaar geleden is gedaan; in die aankondiging stond ook de toelichting; de stand van zaken met de NRU. Datzelfde geldt voor de Domtoren. Het is ook fysiek zichtbaar dat het project is afgerond. Ze kan allerlei informatie leveren maar heeft de idee dat die informatie al bij de raad ligt. Zij verneemt graag welke specifieke informatie raadsleden nodig hebben.

Zij zal nagaan of zij die informatie kan toezenden vóór de raadsbehandeling. De heer Peters (D66) ontvangt graag voor de raadsbehandeling de precieze argumentatie hoe dit is besproken in het college om de NRU uit de lijst te halen, en in het licht van waar het gemeentebestuur nu staat. Dat is anders dan een half jaar geleden. Wethouder Schilderman kan de informatie toezenden, maar zij gaat ervan uit dat de portee van deze informatie de raad een half jaar geleden heeft ontvangen in de brief. Zij zal nagaan of het college daaraan nog iets kan toevoegen en of de huidige Pagina 11 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

530

540

stand van zaken tot een gewijzigd inzicht leidt. Er is niet de hele bak geheime informatie uit het college; die informatie heeft de wethouder gedeeld met de raadsleden. De voorzitter attendeert de wethouder op het moment van de raadsvergadering: volgende week. Zij vraagt of de wethouder in staat is om de gevraagde informatie vroegtijdig te geven. Wethouder Schilderman verwacht de informatie dinsdag voorafgaande aan de raadsvergadering te kunnen leveren. De heer Dekkers (GroenLinks) merkt op dat naast dit besluit een discussie loopt over de evaluatie van de regeling; hij attendeert op de lunchpauzebijeenkomst van vandaag. Hij doet de oproep bij de wethouder niet een voorschot te nemen op de evaluatie. De voorzitter neemt deze toevoeging in dank aan. Zij stelt voor dit raadsvoorstel door te geleiden naar de raad met de B-status voor 30 minuten. Zij schorst de vergadering voor 5 minuten en heropent de vergadering voor de bespreking van agendapunt 9. 9

550

Raadsvoorstel Rekenkamerrapport: Over lastig handhaven

Burgemeester, Beleidsterrein: Openbare Ruimte/Toezicht en Handhaving De Rekenkamer Utrecht heeft onderzoek gedaan naar de aanpak van overlast in de openbare ruimte. Uit het onderzoek blijkt dat handhavers die voor de gemeente de straat op gaan om ervoor te zorgen dat overlast wordt aangepakt, steeds minder goed hun werk kunnen doen. Inwoners van de stad die overlast melden zijn daarover ook steeds vaker ontevreden. In het voorliggende rapport worden de conclusies en aanbevelingen nader toegelicht.

De voorzitter leidt de bespreking in aan de hand van de annotatie bij de agenda (zie hierboven) Het voorstel wordt besproken in twee termijnen. Wethouder Schilderman zal de beantwoording voor haar rekening nemen namens het college.

560

570

De Rekenkamer De heer Keulen (Rekenkamer) heeft onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de aanpak van de handhaving in de openbare ruimte. Dit is gedaan omdat dit een primaire taak is van de gemeente. De burgers hebben direct te maken met een niet effectieve handhaving. De Rekenkamer heeft zich niet gefocust op openbare orde en veiligheid. Daar is de gemeente sterk afhankelijk van ook internationale wetgeving, de inzet van politie en van het OM. De Rekenkamer constateerde een groeiend takenpakket. Tegelijkertijd was te zien dat melders van overlast vaker ontevreden waren over de aanpak door handhavers. De melders krijgen niet de terugkoppeling die zij zouden kunnen krijgen gezien de beschikbare data. Dat is mede het gevolg van de druk op de handhavingorganisatie. Het aantal overlastmeldingen is sinds 2015 bijna verdrievoudigd tot bijna 27.000. Ook het aantal taken van de BOA's is sterk gegroeid. De budgetten en personele capaciteit stijgen niet met de ontwikkelingen mee. Die budgetten liggen vast. De budgetten worden gegeven door de ambtelijke organisaties en door een groep opdrachtgevers. Hierdoor heeft de handhavingorganisatie in totaal 11 afzonderlijke budgetten waarover afzonderlijk moet worden afgestemd. De gewenste optimale afstemming kwam de Rekenkamer als onnavolgbaar over. Dat gold vooral voor ruimte en stadsbedrijven.

Pagina 12 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

580

590

600

610

620

Van een goede inhoudelijke afweging tussen de verschillende taken kan om die reden geen sprake zijn. Het is onduidelijk hoe de inzet van handhaving moet bijdragen aan het realiseren van de beleidsstukken; dat komt ook door een gebrek aan effectindicatoren. Daardoor is het effect van de handhaving in de praktijk onduidelijk. Deze gebrekkige inhoudelijke afstemming, versplintering van de budgetten en het groeiende takenpakket, maken dat VTH THOR een niet vol te houden wissel op zichzelf trekt en dat de kwaliteit van de handhaving daardoor inteert. Om die reden doet de Rekenkamer vijf aanbevelingen die kunnen bijdragen aan een betere kwaliteit van handhaving, en aan een beter inzicht in het effect. De gemeenschappelijke noemer daarin is het aanbrengen van een veel duidelijker en beter navolgbare relatie tussen taak, budget en de keus in de handhaving en het effect ervan. De Rekenkamer pleit ervoor de kennis van de melders van overlast beter te betrekken bij de organisatie van de handhavingstaken en deze actiever terug te koppelen. De Rekenkamer is blij met de onderschrijving door het college van zijn conclusies, en zeker van de hoofdconclusie en met het overnemen van de meeste aanbevelingen. De commissie De heer Maas (Volt) dankt de Rekenkamer voor de uitstekende rapporten en de toelichting er op.

Hij spreekt nadrukkelijk zijn respect uit richting VTH THOR voor dat de afdeling haar werk nog zo goed doet, ondanks de druk op die organisatie. Hij heeft enkele vragen over de waarnemingen van de Rekenkamer die hij in principe aan het college stelt maar misschien wil de Rekenkamer daarop ook ingaan. Met betrekking tot Deelconclusie en aanbeveling 1 vraagt hij wanneer er zicht komt op het meten van de tevredenheid op een andere manier. Hij vraagt of mensen gebeld kunnen worden ondanks het vele werk, bijvoorbeeld door in een retourmail op te nemen dat ze gebeld willen worden. Hij vraagt hierop de reactie van het college. Hij vraagt naar een analyse waarom 2% van de mensen reageert op het tevredenheidonderzoek; het is wellicht effectiever om het onderzoek af te schaffen en iedereen te bellen? Ten aanzien van deelconclusie 2 en aanbeveling 5 vraagt hij wat het college gaat doen om de verdere afstemming met VTH THOR te organiseren en ervoor te zorgen dat een en ander navolgbaar gaat worden; zal de raad dit terugzien in een Plan van Aanpak of krijgt de raad inzicht in het te maken format? Ten aanzien van deelconclusie 3 en 4 en aanbeveling 2, 3 en 4 en de doelen en indicatoren, is zijn fractie blij met de opmerking van het college dat het hieraan extra aandacht gaat besteden. Hij heeft ook begrepen dat ideeën bestaan binnen VTH THOR hoe de afdeling dat wil vormgeven.

Hij is daar benieuwd naar. Hij vraagt zich af of de raad de doelen en de indicatoren gaat terugzien in de jaarstukken. Hij vraagt of het college daarover iets kan zeggen. Ten aanzien van deelconclusie 3 vraagt zijn fractie zich af waarom niet overgegaan wordt tot het instellen van een totaalbudget voor VTH THOR. Hij krijgt hierop graag een analyse. De afdeling kan dan beter de regie voeren, sturing geven aan de inzet. Het zal de flexibiliteit enorm helpen en ook mogelijk bijdragen aan het beter realiseren van de doelen wanneer de afdeling de middelen krijgt om strakker te sturen op doelen en indicatoren. Dan moet dat de raad ook middelen geven om te kunnen blijven sturen.

Pagina 13 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

630

640

650

660

670

Mevrouw Assen (PvdA) zat ook op dat spoor. Na contact met Toezicht en Handhaving heeft zij begrepen, dat een aantal budgetten landelijk zijn - bijvoorbeeld om seksuele intimidatie, straatintimidatie tegen te gaan – zij vraagt het standpunt van VOLT wanneer de fractie dit in overweging neemt. De heer Maas (Volt) heeft die vragen ook; hieraan zit een aantal wettelijke componenten. Hierop zijn mensen specifiek geschoold. Zijn fractie zoekt naar hoe te komen tot maximale flexibiliteit binnen de daarvoor gestelde kaders en regels. Hij vervolgt zijn inbreng met op te merken dat het toenemen van de flexibiliteit iets doet met aanbeveling 4. Tenslotte vraagt hij of het mogelijk is te onderzoeken of er nog meer met laagdrempelige technologie te in te zetten is ter vermindering van de capaciteitsdruk. Ook hierop vraagt hij de reactie van de wethouder. De heer Van Steeg (CDA) bevestigt dat fors gekort is op THOR; hij vraagt hoe de heer Maas dat ziet in het kader van dit rapport. De heer Maas (Volt) ziet dat als een enorm knelpunt. Wellicht zou daar laagdrempelige technologie iets kunnen doen. Hij krijgt hierop graag een antwoord van het college. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat dan eerst de antwoorden moeten komen voordat de raad zo in het budget kan hangen. De heer Maas (Volt) beschouwt dat budget als een gepasseerd station.

Dit zal nu moeten binnen de budgettaire middelen met als doel meer efficiëntie. Mevrouw Meerding (VVD) schetst de verloedering waarop de bewoners meldingen doen; het is nu gebleken dat Utrecht niet goed scoort en dat de bewoners ontevreden zijn. Wat haar fractie betreft moet dat anders. Haar fractie herkent de aanbevelingen en signalen uit het rekenkamerrapport. Het niet meegroeien van het budget zorgt voor minder goede afhandeling; haar fractie heeft daar vaker voor gewaarschuwd. Zij vindt dat het college lauwtjes reageert op de aanbevelingen van de Rekenkamer; het college neemt aanbevelingen gedeeltelijk over. Het college gaat ook de discussie aan over een aantal punten die de Rekenkamer noemt en wimpelt daarmee de punten enigszins af. Haar fractie vindt dat niet gepast. Zij vraagt het college de aanbevelingen van de Rekenkamer zoveel mogelijk volledig over te nemen en in het bijzonder waar het gaat over de tevredenheid van de bewoners. Zij verneemt graag hierop de reactie van de wethouder. Haar fractie denkt dat de Rekenkamer wel degelijk gelijk heeft; zij vindt het belangrijk dat het goed geregeld wordt, ondanks dat het geld niet voor het oprapen ligt. Dat is ook belangrijk voor het vertrouwen in de overheid. Mevrouw Fattal (GroenLinks) deelt met de VVD dat goed gekeken moet worden naar de tevredenheid van bewoners met de handhaving.

Het college plaatst een nuancering bij de cijfers die gepresenteerd worden in het rapport, namelijk dat de mensen die op het onderzoek reageren, vaak de mensen zijn die heel ontevreden zijn. GroenLinks is van mening dat de raad een beter beeld moet krijgen van de ontevredenheid; zij vraagt hoe de VVD dat ziet. Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt dat het altijd beter is om meer respondenten te hebben en een grotere groep die reageert op een enquête. Wanneer zij kijkt naar de geluiden die zij hoort uit de stad, ziet zij die ontevredenheid wel degelijk terug. Het college relativeert de uitslag van de enquête omdat maar weinig mensen hebben gereageerd. De VVD deelt de conclusie niet dat het wel meevalt met de ontevredenheid. Pagina 14 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

680

690

700

710

720

Mevrouw Fattal (GroenLinks) begrijpt dat; zij vraagt naar de signalen uit de stad die de VVD heeft gekregen. Mevrouw Meerding (VVD) hoort bij iedere bewonersavond waar zij komt dat ze gestopt zijn met melden omdat er toch niets mee gebeurt. Toevallig had zij deze week zelf een melding omdat er afval was geplaatst in de straat; zij vond ook die afhandeling niet zo goed. Zij ontving een gestandaardiseerd bericht waarmee zij niet verder kon en geen antwoord op haar vraag; zij begrijpt de ontevredenheid van mensen wanneer zij ook dergelijke ervaringen hebben. Zij pleit voor prioritering omdat het geld niet voor het oprapen ligt; zij pleit voor het inzichtelijk maken van de prioritering; waar ligt de prioriteit van de gemeente? Het college heeft in de afgelopen Voorjaarsnota extra bezuinigingen aangekondigd op de kwaliteit van de openbare ruimte en op de handhaving. Mevrouw Assen (PvdA) gaat in op de prioritering. Zij leest ook dat de raad meer taken heeft toegekend aan Toezicht en Handhaving dan deze afdeling wettelijk verplicht is. Die vraag had haar fractie ook: heeft de VVD een idee waar de gemeente taken moet laten zitten? Mevrouw Meerding (VVD) vindt die vraag lastig te beantwoorden. Zij zou daarover graag willen nadenken. Het heeft haar voorkeur meer budget vrij te maken. Daarvoor heeft haar fractie ook eerder gepleit en concrete voorstellen gedaan.

Wanneer de conclusie is dat niet mogelijk is, moet het gemeentebestuur prioriteren. Zij vervolgt haar inbreng met in te gaan op de bezuinigingen die ingeboekt zijn bij de meest recente Voorjaarsnota. De bezuinigingen zijn ingeboekt na het verschijnen van dit Rekenkamer rapport en de gevolgen daarvan moet de raad nog gaan zien. Haar fractie verwacht dat daarmee de problematiek die nu in het rekenkamerrapport wordt geschetst, alleen nog maar verergerd is. Zij wil graag weten hoe het college dit zelf ziet. Zij vraagt de reactie van het college. Zij roept het college op de aanbevelingen zoveel als mogelijk over te nemen; een schone, hele en veilige stad is ook belangrijk voor het vertrouwen in de overheid. De heer Dijkstra (EenUtrecht) is confuus. Hij vraagt of de VVD nu wel of niet van mening is dat er meer geld bij moet, zeker lezende dit Rekenkamerrapport. Mevrouw Meerding (VVD) wil graag dat er meer geld bij komt. Haar fractie heeft dat al eerder in voorstellen laten zien. De heer Koning (D66) ziet in het rapport veel nuttige en goede aanbevelingen. Hij licht er enkele van uit met vragen over hoe het college hieraan opvolging wil geven. Ten slotte heeft hij enkele vragen over actuele casussen. Het raadsvoorstel is erop gericht om de aanbevelingen over te nemen.

Hij ziet ook licht tussen wat de Rekenkamer adviseert en hoe het college deze aanbevelingen gewaardeerd of geïnterpreteerd heeft. Hij vindt het belangrijk daarover duidelijkheid te krijgen; anders weet hij niet goed hoe het college hieraan invulling gaat geven. Hij krijgt graag een reactie op de vraag of er een aanbeveling tussen zit waarover het college van mening is dat het niet helemaal fair is. Hij leest de brief van het college als zijn enkele conclusies te kort door de bocht omdat het rapport specifiek heeft gekeken naar handhaving in de openbare ruimte. Zijn fractie vindt het moeilijk te doorgronden waarvoor gekozen wordt in financiële zin met het aannemen van het raadsvoorstel. Het raadsvoorstel laat zich een beetje lezen als een open einde regeling, terwijl de meerjarenraming vastgeklikt is in de Voorjaarsnota. Hij verneemt graag van het college dat de gemeente het in de komende jaren moet doen met dezelfde hoeveelheid geld die daarin staat en dat Pagina 15 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

730

740

750

760

770

geherprioriteerd moest worden onder voorwaarde van instemming van de raad. Hij vraagt of dat juist is. Hij vraagt hoe het college eraan bijdraagt dat werken bij THOR aantrekkelijk is; zijn fractie maakt zich vooral zorgen over de hoge omloopsnelheid. Zo is het moeilijk om professionalisering door te maken en tot meer output te komen. Hij krijgt hierop graag de reflectie van de wethouder. Zijn fractie vindt het belangrijk aan te stippen dat bewoners steeds minder tevreden zijn. Hij vraagt hoe het college aankijkt tegen het laten zien dat het gemeentebestuur daar oog voor heeft. De financiële situatie van de gemeente vraagt zijns inziens een efficiencyslag waarbij de keuzes die gemaakt moeten worden erop gericht zijn om de beschikbare middelen en mensen effectief in te zetten. Hij refereert aan het debatje van zojuist. Zijn fractie loopt tegen situaties aan die haar verbazen over het optreden door handhavers. Een pubquiz mocht niet gehouden worden in een restaurant; daar werd een stokje voor gestoken vanwege het hebben van een restaurantvergunning en geen cafévergunning. Dan mag de quiz een dinnerquiz heten waarbij mensen moeten kunnen eten. Hij vindt het bizar dat een dergelijke handhaving plaatsvindt. Hij geeft nog een ander voorbeeld uit de praktijk. Wat hem betreft houdt de handhaving zich daar niet mee bezig.

Hij pleit ervoor te prioriteren op wat echt belangrijk is en niet te rommelen in de marge. Hij krijgt hierop graag een reactie. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of D66 van mening is dat generiek teveel onnodig gehandhaafd wordt. De heer Koning (D66) ziet dat het echt nodig is dat er geprioriteerd wordt. En dat er met de beschikbare middelen keuzes te maken zijn die daadwerkelijk leiden tot het oplossen van problemen, inplaats van wat zijn fractie beschouwt als het pesten van ondernemers. Mevrouw Assen (PvdA) verwacht dat de heer Koning het Rekenkamerrapport niet zo leest als zou de gemeente alle aanbevelingen kunnen waarmaken met een efficiëntieslag. De heer Koning (D66) antwoordt bevestigend; op die manier zijn alle aanbevelingen niet waar te maken. Een scherpe prioritering is nodig. Daartoe roept hij het college op. Het college zal het moeten doen met het beschikbare geld. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of D66 afscheid wil nemen van een van de taken die neergelegd zijn bij het college. De heer Koning (D66) vindt het sowieso goed om na te gaan hoe opgetreden wordt naar ondernemers toe ook aan de hand van de casussen die hij heeft genoemd. Daar mag wat hem betreft een onsje van af.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of hij het goed begrijpt van D66 dat die fractie zegt dat een aantal taken minder moet, dat doelen naar beneden bijgesteld moeten worden; hij vraagt hoe zich dat verhoudt tot de enorme toename van meldingen van overlast. De heer Koning (D66) ziet die toename van meldingen ook. Ook daartoe wil zijn fractie zich verhouden; hij vraagt het college na te gaan waar de handhaving het meest effectief kan zijn. Feit is dat de middelen niet ongelimiteerd zijn. De heer Dijkstra (EenUtrecht) concludeert uit de toename van meldingen dat te weinig gehandhaafd wordt. D66 zegt dan na te gaan waar een taak er af kan. Hij vraagt of het wellicht noodzakelijk is om geld toe te voegen. Is er wellicht te hard gesneden in het budget voor handhaving?

Pagina 16 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

780

790

800

810

De heer Koning (D66) houdt het voor mogelijk dat op bepaalde punten de gemeente een onsje teveel doet. Hij hoopt dat wat hij heeft genoemd niet vaker voorkomt. De heer Dijkstra (EenUtrecht) gaat volledig mee in dit onsje minder. Maar wat hem betreft moet ergens anders een kilo meer, lezende het rapport van de Rekenkamer. Hij vraagt of D66 dit dilemma ook ziet. De heer Koning (D66) handhaaft zijn stellingname op de prioritering. Zijn fractie vindt het belangrijk dat naar sommige beleidsvelden extra geld gaat dan naar Handhaving, wanneer daarvoor de ruimte is. De heer Van Steeg (CDA) sluit zich aan bij de inbreng van de heer Dijkstra; dit rapport gaat vooral over hoe met meldingen wordt omgegaan en of bewoners krijgen wat ze verwachten van Handhaving. Hij verwacht dat iedereen het eens is met de stelling dat gestopt moet worden met het pesten van ondernemers. De vraag is wat het antwoord is op de klachten van bewoners. De heer Koning (D66) vindt de inbreng van de heer Van Steeg een goed handvat richting het college om werk te maken van de adviezen in dit rapport. Het advies in het rapport is ook uit te zoeken wat het achterliggende is van de klachten, de aanleiding. Ga met mensen in gesprek over wat ze er zelf van vinden als het gaat om de mogelijke oplossingen.

Daarbij gaat het dus om een werkwijze en dat hoeft niet veel meer geld te kosten; dat gaat wat hem betreft ook over prioriteren en een manier van werken. De heer Van Steeg (CDA) bevestigt dat dat een van de aanbevelingen is. Gezien het aantal meldingen is dat onvoldoende. Hij vindt het ook onvoldoende om het op sommige punten het niet meer te doen. Hij is blij met de stelling van de heer Koning de aanbevelingen over te nemen. Het advies is ook de handhaving te laten meegroeien met de groei van de stad. Hij vraagt of de heer Koning zich daarin kan vinden. De heer Koning (D66) denkt dat in algemene zin ook dit college en de coalitiepartijen laten zien dat het heel belangrijk is dat in algemene zin meebewogen wordt met de groei van de stad. Het andere deel van zijn antwoord is de financiële situatie waarin de gemeente verkeert. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat duidelijk. Het signaal van de heer Koning is heel duidelijk. In principe moet handhaving kunnen meegroeien met de ontwikkelingen in de stad. Dat is een van de aanbevelingen van de Rekenkamer. De heer Koning (D66) vindt dit opgaan voor alle beleidsterreinen; de huidige financiële situatie biedt tot zijn spijt geen mogelijkheid daaraan tegemoet te komen. De heer Van Steeg (CDA) ondersteunt de inbreng uit de commissie over het belang van geloofwaardige handhaving.

Hij steunt ook van harte de inzet van de handhavers, zeker omdat dit rapport laat zien dat de handhavers niet altijd geholpen worden door de beleidsmakers. Hij is blij met het rapport van de Rekenkamer. Het aantal overlastmeldingen over parkeren is geëxplodeerd. Hij vindt dat een probleem dat door het college zelf is gecreëerd. Hij vraagt hoe de Rekenkamer dat ziet. Bij de Voorjaarsnota is gekozen om meer datagericht te gaan werken en te korten op handhaving. Hij vraagt hoe de Rekenkamer dit ziet en hij vraagt dit ook aan het college, juist in het kader van dit rapport en de aanbevelingen. Ziet de wethouder op enigerlei wijze dat het overnemen van de aanbevelingen op een geloofwaardige manier kan, gezien de gezette stappen. Hij krijgt hierop graag een reactie. Ook hij ziet een defensieve reactie van het college. Hij adviseert de aanbevelingen ruimhartig over te nemen.

Pagina 17 van 45

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 19 september 2024

820

830

840

850

860

Het verbaast hem dat een norm wordt gesteld voor de tevredenheid over handhaving en dat dan gezegd wordt dat de Rekenkamer deze desbetreffende opmerking niet kan maken omdat het te weinig onderzocht is. Hij vraagt hoe het college ervoor gaat zorgen dat de zelfgestelde norm, ook in het licht van de genoemde bezuinigingen, daadwerkelijk wordt gehaald. Hij krijgt hierop graag reactie. Hij vraagt of het inzichtelijk maken en de prioritering straks terug te zien is in het handhavingverslag; dat vindt hij ook een oproep aan de raad - de prioriteiten moeten vaker aan de orde gesteld worden en bestuurlijk besproken; daarin heeft de raad ook een rol. De heer Maas (Volt) is het van harte eens met het CDA over het handhavingverslag. Hij vraagt of het volgens het CDA ook zou kunnen helpen wanneer de budgetten voor VTH verruimd worden zo dat de afdeling veel beter zelf de regie kan voeren. Hij licht nader toe dat het hem om ontschotten gaat. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat daar waar dat mogelijk is er naar gekeken moet worden. Dan moet nadrukkelijker gesproken worden in de raad over waar de prioriteiten liggen. Hij noemt in dat verband het handhavingverslag en het handhavingplan. Hij vindt dat er zeker jaarlijks over gesproken moet worden. De heer Maas (Volt) vraagt of hij het CDA aan zijn zijde vindt, wanneer hij verzoekt om duidelijker indicatoren.

De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat dat in de meeste gevallen zo zal zijn. Hij waakt voor het creëren van een ambtelijke werkelijkheid die het alleen maar lastiger maakt voor handhavers. Hij vervolgt zijn inbreng met op te merken dat in de reactie van het college er een plan komt in september. Hij is benieuwd wanneer dat plan er ligt. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het goed dit rapport van de Rekenkamer nu te bespreken. Hij complimenteert de medewerkers van VTH en in het bijzonder de afdeling THOR. Hij leest dat 94% van de meldingen tijdig was afgehandeld en dat onder grote druk en grote opgave. Hij spreekt zijn dank uit ook aan de Rekenkamer. Hij vindt de reactie van het college iets te verdedigend. Hij leest veel nuanceringen en de overweging dat het misschien iets beter moet. Hij vindt de tevredenheid van de mensen voor wie het werk gedaan wordt, het meest zwaarwegend. Dat moet ook leidend zijn. Hij stelt in die context de volgende vragen: erkent de wethouder dat de tevredenheid van melders het zwaarst moet wegen? Kan de wethouder toezeggen dat burgertevredenheid in de meest brede zin van dat begrip voor het stadsbestuur inderdaad de belangrijkste maat is op basis waarvan te beoordelen is of de gemeente goed genoeg haar werk doet en dat dat eigenlijk een algemeen uitgangspunt moet zijn voor alle dienstverlening en uitvoering bij de gemeente.