Conceptverslag VBF 17 oktober 2024

Pagina 34 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

1650

1660

1670

1680

1690

toon. Daarom haalt Rotterdam het nieuws. Hij vraagt of hij hieruit kan concluderen dat de Utrechtse VVD het niet eens is met die aanpak. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op niet te durven zeggen dat zij alles op de voet volgt van wat Rotterdam doet. De heer Paalman (HORIZON) begrijpt hieruit dat de Utrechtse VVD geen belerende toon wenst als het gaat om communicatie over drugs. Mevrouw Meerding (VVD) wil een campagne die werkt. Uit onderzoek blijkt dat de belerende toon niet werkt. Zij zoekt een campagne die wel werkt. De heer Maas (VOLT) vraagt zich af of de VVD mogelijk denkt dat juist legalisatie en regulatie de door de VVD genoemde problemen veel gemakkelijker zouden oplossen. Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt nadrukkelijk ontkennend. Zij ziet niet in hoe Utrecht of Nederland zelfstandig kan besluiten tot het legaliseren van bepaalde drugs. Dat werkt haars inziens alleen in de hand dat de drugshandel in Nederland alleen maar toeneemt. Volgens haar worden de problemen daarmee groter. De heer Maas (VOLT) begrijpt dat. Legalisatie ligt niet aan alleen Utrecht. Hij hoopt dat in Portugal in een groot congres waarbij burgemeester Halsema spreekster is, ideeën worden verspreid; dan zou legalisatie wellicht een probleem zijn. Hij vraagt wat mevrouw Meerding daarvan vindt.

Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat heer Maas dan zou moeten specificeren wat hij onder regulatie verstaat en hoe dat concreet vorm zou krijgen. De heer Maas (VOLT) zal dat doen in zijn bijdrage. Mevrouw Meerding (VVD) vervolgt haar bijdrage met de overstap naar Veiligheid. Wat haar betreft moet het gemeentebestuur drugscriminaliteit keihard blijven aanpakken; dat kan wat haar betreft niet hard genoeg. Zonder dat het gemeentebestuur iets doet, krijgen de criminelen de overhand. Tot haar spijt is het onvermijdelijk dat hierop heel veel politiecapaciteit wordt ingezet. Uiteraard ziet zij in een ideale wereld liever dat het met minder kan. Tot haar spijt is dat niet mogelijk. Zij roept het college op de raad goed op de hoogte te houden van de aanpak Grenzen stellen en Perspectief bieden; zij wil graag vernemen wat daarmee bereikt wordt. In de raadsbrief is daarop een schot voor de boeg gedaan. Zij blijft dit nauwkeurig volgen. Haar fractie is ook benieuwd naar de middelen die de gemeente heeft om lokaal harder op te treden. Ze noemt in dit verband de patseraanpak van destijds, en het aan banden leggen van het opnemen van contant geld. Zij denkt ook aan het dumpen van drugsnaalden in speeltuintjes. Zij legt de vraag voor of dat lokaal harder is aan te pakken via de APV. Zij vraagt hoe de burgemeester dat ziet.

De heer Koning (D66) vindt dat maatregelen proportioneel moeten zijn en problemen moeten oplossen. Mevrouw Meerding (VVD) wil graag de allerjongste inwoners beschermen en benadrukt dat drugsnaalden niet in een speeltuin thuishoren. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) heeft kinderen. Zij heeft zelf nog nooit drugsnaalden gevonden in de speeltuin. Haar fractie bekijkt het drugsbeleid met volksgezondheid als uitgangspunt zonder de ogen te sluiten voor drugscriminaliteit en onveiligheid. Vanuit dit perspectief richt zij haar inbreng op preventie en vroegsignalering, vooral gericht op problematisch drugsgebruik en drugsgebruik door een kwetsbare groep. Eerder dit jaar besprak het bestuur de tussenrapportage op Grenzen stellen en Perspectief bieden; daarbij is ook gesproken over de inzet op ondermijning. Pagina 35 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

1700

1710

1720

1730

1740

Haar fractie hecht er aan dit te doen met de inzet op preventie en vroegsignalering zoveel mogelijk op bewezen effectieve methodes. De neiging kan zijn nieuwe dingen te bedenken. Haar fractie heeft zich ook laten overtuigen daarmee voorzichtig te zijn, zeker omdat de middelen en de capaciteit schaars zijn en dat preventie onder druk staat, landelijk en lokaal. Zij vraagt het college of daarop meer zicht is en ook op de impact van de bezuinigingen. Concreet beschikt de gemeente over drie veldwerkers jeugd, gelieerd aan het preventieteam. Zij hebben nu al meer werk dat zij aan kunnen. Idealiter zouden zij een groter gebied bereiken. Zij moeten voorkomen dat er nieuwe jonge kwetsbare gebruikers bijkomen. Zij proberen steeds outreachend te werken, ook in specifieke buurten en wijken. Haar fractie hecht aan die capaciteit. Zij vraagt of het college het daarmee eens is. Als het preventiebudget schaars is, moet het zo effectief mogelijk worden ingezet. Preventie is niet altijd voorlichting aan gebruikers zelf, maar vaak moet ook de omgeving beïnvloed worden om echt effectief te kunnen zijn. Zo is het zaak ouders vroeg te informeren, bijvoorbeeld via ouderavonden. Zij doet een suggestie die kennis van de ouders te vergroten over hoe thuis gesprekken te voeren. Wat haar betreft geldt dat ook voor scholen. Scholen zijn vaak al overbelast.

Zij hoorde dat in een Raadsinformatiebijeenkomst over Scholen en Veiligheid. Onder andere Jellinek en Trimbos zetten in op het trainen van IB-ers. (Internbegeleiders), functionarissen en het aanbieden van lespakketten op maat. Zij kunnen nu al niet voorzien in de vraag. Wanneer de PvdA moet kiezen, kiest haar fractie voor de inzet op deze groepen. De vraag is voor haar fractie hoe de preventie levend is te houden. De heer Koning (D66) hoort het voor hem bekende pleidooi van de PvdA voor kwetsbare groepen. Hij wil dan wel graag weten of de PvdA de student ook vindt behoren tot kwetsbare groepen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) licht toe dat zodra drugsgebruik problematisch is, de gebruiker onder kwetsbare groepen valt. De gebruiker kan de drugs laten testen; daarvan maakt die groep veel gebruik. Die groep kent de mogelijke gevolgen; zij vindt dat al een vorm van verantwoord drugsgebruik. Kwetsbare groepen gaan geen uren in de rij staan om de drugs te laten testen. De heer Koning (D66) licht toe dat het zijn punt is dat studenten vaak deel uitmaken van kwetsbare groepen. Zo is dat te definiëren. Hij denkt dat de opgave veel groter is dan het alleen te doen in het veldwerk, maar ook als stad haar verantwoordelijkheid te nemen richting grotere groepen die te maken krijgen met het aanbieden van drugs.

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat dat de woorden van de heer Koning zijn; de HBO en WO-studenten die ervoor kiezen drugs te gebruiken en de grootste groep daarvan, ziet zij zeker niet als kwetsbare groep. Zij kunnen hun drugs laten testen; een deel van het preventiebudget wordt daaraan besteed. Wanneer nu een voorstel wordt gedaan voor herschikking van die middelen - zij heeft geen enkel voorstel gehoord voor extra middelen - zitten de zorgen van de PvdA op andere vlakken en zal haar fractie er eerder voor kiezen daar het geld naar toe te laten gaan. De heer Koning (D66) kijkt daar anders tegenaan. Hij denkt dat het belangrijk is dat iedereen in de stad in staat is informatie in te winnen. Wanneer gekozen wordt voor het gebruik van drugs. Wanneer het niet in de hand is te houden voor iemand individueel, zou die persoon recht moeten hebben op de hulp en de toegang daar naar toe. Pagina 36 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

1750

1760

1770

1780

1790

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) betreurt het dan dat D66 haar pleidooi niet steunt dat het budget meer bestemd zou moeten zijn voor scholen; nu al kunnen de organisaties de vraag van scholen niet aan. Zij spreekt dan over jongere gebruikers, nog kwetsbaarder, ook vanwege hun leeftijd. D66 heeft daarover laatst die bijeenkomst georganiseerd. Zij hoopt hen aan haar zijde te vinden; vooral in te zetten op die groep. De heer Van Bergen (ChristenUnie) gaat door op de studenten, en dan niet zozeer de studenten met verslavingsproblematiek maar meer op de studenten die op gelegenheid gebruiken zonder verslaving en met onverschilligheid jegens alle problemen die voorafgaan aan het drugsgebruik. Hij miste die groep in het betoog van mevrouw Raaijmakers. Wat vindt de PvdA in brede zin daarvan? Vindt de PvdA dat het stadsbestuur daarop een aanpak moet richten en zo ja hoe? Mevrouw Raaijmakers (PvdA) deelt de visie van de ChristenUnie daarop niet. Zij denkt zeker niet dat een moraliserende toon daarbij helpt. Ook hier weer staat volksgezondheid voorop. Met het laten testen van drugs hoopt zij in haar betoog die kant te hebben belicht. De heer Van Bergen (ChristenUnie) is verbaasd nu al iets te horen over de moraliserende toon van de ChristenUnie. Hij stelde een open vraag en was benieuwd naar de reflectie van mevrouw Raaijmakers.

Zijn moraliserende boodschap komt meestal in de derde interruptie. Hij vraagt het antwoord op zijn vraag of hierop een aanpak gericht moet worden of niet. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) antwoordt ontkennend; die aanpak hoeft wat haar betreft niet. De heer Van Bergen (ChristenUnie) houdt het bij zijn bijdrage tot nu toe. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) licht toe dat haar laatste punt gaat over het harddrugsverbod. Zij sluit zich aan bij de vragen van GroenLinks. Zij kijkt uit naar de evaluatie. Zij let scherp op de effecten van zorg. Dat is wat haar betreft niet alleen het tegengaan van overlast, maar ook het begeleiden van mensen naar zorg. Hoeveel mensen zijn er nu minder op straat en effectief ondergebracht in de zorg, zijn zij tevreden met die zorg, blijven ze daarbinnen of is na verloop van tijd te zien dat ze op straat terecht komen? Zij hoopt bij de evaluatie te vernemen nu na anderhalf jaar over de lange termijneffecten. De heer Maas (VOLT) noemt de potentie van Nederland het nieuwe Afghanistan van de drugsindustrie. Zo werd hem verteld door experts. Verwacht wordt dat het verbieden van de papaveroogst in Afghanistan door de Taliban ertoe zal leiden dat Nederland producent nummer één van de synthetische drugs gaat worden. Het vooruitzicht van toenemende criminaliteit, ernstige milieuverontreiniging en de kosten daarmee gepaard, zijn voor zijn fractie een schrikbeeld.

De heer Van Bergen (ChristenUnie) hoort VOLT zeggen dat op het moment waarop Afghanistan meer kiest voor repressie, dat gaat leiden tot een daling in de productie waardoor Nederland producent nummer één wordt. Hij vraagt of hij dit goed heeft gehoord. De heer Maas (VOLT) antwoordt bevestigend. De heer Van Bergen (ChristenUnie) begrijpt dat dit een voorbeeld is van een positief effect van repressie. De heer Maas (VOLT) antwoordt met incorrect. De heer Van Bergen (ChristenUnie) vraagt uitleg.

Pagina 37 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

1800

1810

1820

1830

1840

De heer Maas (VOLT) vergelijkt de Taliban niet met het bestuur in Nederland. Bekend is dat het tot hele andere effecten zal leiden. Het zal een verwoestend effect hebben op de prijs van heroïne in Nederland; dat zal leiden tot een hele andere vorm van drugsverspreiding, namelijk synthetische drugs. Hij vervolgt zijn betoog met te stellen dat de War On Drugs een mislukking is; hij zou dat liever radicaal over een andere boeg willen gooien. Hij pleit ervoor meer in te zetten op het reguleren en decriminaliseren van drugsgebruik. Dat is veiliger, gezonder, goedkoper en vooral ook voor iedereen veel leuker. Hij stelt dat aan drugsgebruik heel veel gezondheidsrisico’s zitten; daarvoor is hij niet blind. Dat zijn fractie meer onderdelen van de keten wil toestaan, betekent nog niet dat zijn fractie drugsgebruik vrij wil geven; integendeel. Zijn fractie stelt voor als overheid meer regie te nemen en meer te sturen. In plaats van dat het beleid doorslaat naar de ene of de andere kant, vindt zij dat de focus moet liggen op de balans tussen veilig, gezond en duurzaam drugsgebruik waarvan in vrijheid kan worden genoten. Daarom doet hij twee voorstellen en stelt hij twee vragen. De voorstellen: Een nieuw experiment starten voor een XTC winkel en voor wiet.

Hij ziet graag dat het experiment met de XTC winkel zich richt op een bredere doelgroep en dat de ambitie uit het coalitieakkoord om mee te doen met een wietexperiment de volgende keer wel wordt gehaald. Met de Utrechtse apothekers in gesprek gaan om te verkennen of en onder welke voorwaarden zij bereid zijn om legaal XTC te verkopen, bijvoorbeeld via de lokale apothekersvereniging. Hij ziet graag hoe de burgemeester over deze voorstellen denkt. De vragen: Om veilig drugsgebruik te sturen vindt zijn fractie het een goed idee de meest gevaarlijke synthetische drugs te verbieden; in ieder geval in eerste instantie. De verboden die er nu zijn, zijn niet effectief omdat ze zich richten op individuele middelen. Daarom vraagt zijn fractie de burgemeester, ook in haar rol als voorzitter van de VNG te lobbyen voor een verbod op klasse van middelen in plaats van individuele middelen, zoals dit in Engeland gebeurt. Hij verneemt graag van de burgemeester hoe het college wil anticiperen op de veranderingen in de internationale drugshandel. Wat gaat het college doen om te voorkomen dat de Utrechtse illegale cocaïne infrastructuur straks de basis is voor een Fentanyl of Nitrazeen-opidemie in de stad Utrecht. De heer Van Bergen (ChristenUnie) vraagt welk instrument van de burgemeester ingezet moet worden om groepen drugs te gaan verbieden.

De heer Maas (VOLT) licht toe dat daarvoor een verandering opgestart moet worden vanuit het kabinet; een verandering die zich richt op die groepen. De burgemeester zou een rol kunnen spelen in de lobby om dat in gang te zetten. Mevrouw Meerding (VVD) hoort de heer Maas nadrukkelijk pleiten voor een XTC experiment; zij vraagt hoe het dan zit met de veiligheid. Zorgt dat experiment er niet voor dat de drugshandel alleen maar groter wordt in Utrecht? De heer Maas (VOLT) merkt op dat dat experiment dat moet uitwijzen. De verkoop van XTC via apothekers kan veel veiliger doordat het ook geproduceerd wordt in legale omstandigheden. Niet agenderende partijen met een korte aanvulling

Pagina 38 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

1850

1860

1870

1880

1890

De heer Paalman (HORIZON) vindt het voeren van dit debat heel erg goed. Drugs zijn niet dood te zwijgen. In Utrecht wordt massaal drugs gebruikt. Naar zijn gevoel komt er elke week een nieuwe versie van 3MMC uit en steeds met een kleine variatie op de letters en nummers daarin. Over schadelijkheid van drugs is lang te discussiëren. Mensen reageren verschillend op drugs. Waar de een gaat dansen verliest de ander zijn zelfbeheersing. Dat geldt ook voor alcoholgebruik. Iedereen vindt dat prima. De heer Maas (VOLT) vraagt wat Horizon vindt van het lobbyen om groepen drugs te gaan verbieden zo dat het verhaal van 3MMC daarvan een voorbeeld kan zijn. De heer Paalman (HORIZON) vindt dat lastig. Hij is het eens met VOLT dat het een kat en muisspel is met alle nieuwe combinaties die te maken zijn. De vraag is wat van de groepen echt te verbieden en waarvan is te zeggen dat het minder erg is. Hij is het eens met heer Maas dat het mogelijk moet zijn om de hele groep te verbieden, wanneer daartoe reden is. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Zijn fractie is voorstander van een progressief en liberaal drugsbeleid. Hij was erg verbaasd over de reacties binnen deze raad en binnen de landelijke politiek over grapjes. Hij vindt het logisch om een stukje van de criminaliteit in de legaliteit te brengen; dan is te zien wat er gebeurt en is dat te reguleren.

Dan zijn mensen te helpen die de hulp nodig hebben. Dat is een debat voor de landelijke wetgever. In dat licht is het de vraag wat Utrecht kan doen. Daarop is het antwoord lastig. Hij kijkt in dit licht naar het college. Hij is in ieder geval geen voorstander van een hardhandige aanpak. Het probleem moet bij de wortels aangepakt worden, en niet bij de gebruikers. Er moet een duidelijk onderscheid gemaakt worden tussen overlastgevende gebruikers en gebruikers die niemand lastigvallen. Hij sluit af met het stellen van enkele vragen aan het college. (1) Wat is de Utrechtse houding tegenover gebruikers van harddrugs die niemand tot last zijn en thuis of op festivals gebruiken? (2) Erkent het college dat elke avond massaal in Utrecht wordt gesnoven, of kijkt het college hiervan weg? (3) Wat vindt het college van het taboe op drugs in de maatschappij; vindt het college het bijzonder dat zoveel mensen het gebruiken, maar dat niemand er voor uitkomt? (4) Heeft het college plannen om net als in Rotterdam drugsstraatnamen te introduceren, zoals bijvoorbeeld de MDMAliebaan. (5) Kan een festival echt niet een grapje over drugs maken? (6) Is de gemeente bereid om een keer op een festival te gaan staan om te laten zien dat de gemeente er ook is voor de gebruikers van drugs en het taboe er op te slechten.

Mevrouw Kolenbrander (Student & Starter) vraagt zich af of een grapje iets bijdraagt aan de volksgezondheid. De heer Paalman (HORIZON) ziet het probleem niet als een festival een grapje maakt. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat de drugs die gebruikt worden op het festival nog steeds illegaal zijn; zij vraagt of dat voor de heer Paalman helemaal niet relevant is. De heer Paalman (HORIZON) brengt in dat het gebruik op een festival gedoogd wordt. Misschien mag het officieel niet van de wet maar het gebeurt, ook met een zekere toestemming van de overheid.

Pagina 39 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

Hij pleit ervoor het grapje in een bepaalde context te zien en er een beetje om te lachen. Hij nodigt de raadsleden uit een festival te bezoeken om te zien dat het realiteit is.

1900

1910

1920

1930

De heer Van Bemmel (Partij voor de Dieren) vindt het belangrijk in dit gesprek ook stil te staan bij hoe om te gaan met de troep die in de natuur komt door drugsafval. Dat afval bestaat vaak uit gevaarlijke chemicaliën, plastics en metalen en zijn fractie maakt zich ernstig zorgen over de schade die dat afval toebrengt aan dier, mens en natuur. Ook op straat is het afval er; hij noemt de lachgascilinders die overal te vinden zijn. Het college rapporteerde dat in 2022 in Utrecht 11 drugsdumpingen waren in Utrecht waarover het college destijds zei dat voor het verwijderen en voor het herstellen van de schade aan de natuur aanzienlijke kosten verbonden waren. Hij vraagt of het college met zijn fractie deelt dat deze schade aan de natuur hersteld moet worden en hij vraagt of dat ook plaatsvindt. Hij vraagt of het college cijfers heeft over drugsdumpingen van 2023. Wat zijn fractie betreft is preventie van drugsafval de beste manier om dit tegen te gaan. Zijn fractie hoopt dat het college hierop flink kan inzetten en hiermee creatief aan de slag kan. De realiteit is dat momenteel in Utrecht gevaarlijk drugsafval is en toegevoegd wordt. Hoe is het college van plan om die schadelijke drugsdumpingen en drugsafval tegen te gaan en kan het college de raad toezeggen de raad over de voortgang te informeren. Zijn fractie wil hierop meer grip krijgen en inzicht krijgen.

De heer Koning (D66) vindt dit een heel belangrijk onderdeel van dit debat. Hij is heel blij dat de heer Van Bemmel dit aan de orde stelt. Hij ziet een parallel met lachgas; sinds lachgas verboden is, worden de cilinders overal gedumpt en leveren die een groot probleem op. Daarvan is te zien dat repressie tot problemen leidt. Hij vraagt of de heer Van Bemmel het met zijn fractie eens is dat het mooi zou zijn wanneer het aanbieden van drugsdumpingen bij milieustraten een goede oplossing zou kunnen zijn, zonder dat daarop repressies zitten. De heer Van Bemmel (Partij voor de Dieren) overweegt dat dat een goede oplossing zou kunnen zijn. Hij las in eerdere reacties van het college hoe te voorkomen is dat niet méér drugs op de stad afkomen. Hij denkt dat hierin een balans te vinden is, en vooral met cilinders. Daarbij gaat het om een kleine afvalproductie; hij stelt zich voor dat daar naar te kijken is. De heer Koning (D66) oppert dat de beide partijen die vraag stellen aan het college; of hiervoor ook ruimte te zoeken is, ook landelijk in de wetgeving of bij de landelijke partijen zo dat gemeenten hiervoor meer ruimte krijgen. Hij vraagt of de heer Van Bemmel het daarmee eens is. De heer Van Bemmel (Partij voor de Dieren) beseft dat zijn vraag aan het college vrij breed was; deze mogelijke oplossing zou daarin passen.

De heer Van Bergen (ChristenUnie) haakt in op de inbreng van de heer Koning. Volgens hem is het het geval dat cilinders van lachgas al lang voordat de repressiemaatregelen waren uitgevaardigd voorkwamen in natuur. Hij vraagt of de heer Van Bemmel dat ook herkent. De heer Van Bemmel (Partij voor de Dieren) antwoordt bevestigend en merkt op dat destijds de mogelijkheid ook niet bestond om dit afval legaal af te voeren. Hij ziet nog steeds dat die verbeterruimte er is. De heer Van Bergen (ChristenUnie) hoort de heer Van Bemmel spreken over drugs afval. Hij erkent daarvan een groot deel van zijn eigen inbreng over de ketenverantPagina 40 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

1940

1950

woordelijkheid. Hij vraagt of de heer van Bemmel met hem deelt dat dat ook onderdeel is van de verantwoordelijkheid van drugsgebruikers voor het in stand houden van de keten. De heer Van Bemmel (Partij voor de Dieren) is voorstander van bewustwording bij gebruikers over de klimaatschade die het aanbrengt. Hij hoort de PvdA zeggen dat het mogelijk averechts werkt. Hij weet niet zo goed hoe het zit. Hij heeft zich er niet in ingelezen. Hij denkt dat gezocht moet worden naar manieren om de milieuschade het beste te voorkomen. De heer Van Bergen (ChristenUnie) vraagt of de Partij voor de Dieren bereid is om met hem te kijken naar een manier waarop te werken is aan bewustzijn bij de drugsgebruikers. De heer Van Bemmel (Partij voor de Dieren) kijkt graag mee. Hij zal hier later op terugkomen. De voorzitter constateert dat er geen partijen meer zijn die inbreng willen leveren.

1960

1970

1980

Korte schorsing en hervatting van de vergadering. De beantwoording Burgemeester Dijksma dankt de fracties voor hun inbreng. Zij heeft gemerkt dat de raadsleden consistent zijn in het innemen van hun standpunten. Zij merkt op dat veel gefilosofeerd is; het college gaat daarin niet mee. De gemeente gaat niet over het nationaal drugsbeleid. De burgemeester is niet voornemens om hierop lobbyinitiatieven te gaan ontwikkelen. Het college heeft zijn handen vol aan wat gaande is in de stad. Zij zal de beantwoording op zich nemen waar het de veiligheid betreft, en haar collega zal de beantwoording op zich nemen vanuit het perspectief van de volksgezondheid. Zij merkt op dat het college er in slaagt op dit beleid een coherent verhaal los te laten; dit in het besef dat de raad daarover zijn oordeel heeft. Zij raadt de raad niet aan in de huidige politieke constellatie in discussie te gaan over zaken die de nationale politiek betreffen. Het college heeft veel energie nodig om zich te focussen op zaken waarop het college goede invloed kan uitoefenen. Zij beveelt dit in de aandacht van de raad aan. Ze gaat in op de inbreng over de ondermijnende drugscriminaliteit versus het gebruik van drugs. Dan staat Utrecht er niet mooi op. Utrecht scoort wereldwijd behoorlijk hoog als het gaat om het gebruik van MDMA. Dat baart het college zorgen.

Zoals alcoholgebruik, en bepaald medicijngebruik, is drugsgebruik niet zonder risico. Zij verwacht dat de wethouder daar uitgebreid op in zal gaan. Het college zal mensen meegeven met wijsheid om te gaan met middelengebruik. Richting de heer Van Steeg die een rechtstreekse lijn trok tussen effectiviteit van de aanpak en de vermindering van het gebruik; de burgemeester vindt die verbinding niet fair. Zij begrijpt dit vanuit de achtergrond van de heer Van Steeg. Zij heeft begrepen van hem dat hij van mening is dat de overheid een stringent standpunt moet hebben op het gebruik van drugs, los van de criminaliteit. Het punt is dat de drugscriminaliteit zich in hoge mate ook begeeft op de internationale markt. Het is mogelijk daarover moraliserend te spreken. De burgemeester heeft dat ook wel eens gedaan door uit te leggen dat het haar verbaasde dat het stadsbestuur over heel veel producten heel goed in staat is na te denken over de maatschappelijke kosten, bijvoorbeeld van het eten van vlees. En dat het heel soms haar bevreemdende dat het lijntje en het pilletje nooit in dat daglicht kwam te staan Pagina 41 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

1990

2000

2010

2020

2030

van hoge maatschappelijke kosten die dat met zich meebrengt. Zij vindt het goed om te merken in het debat in de commissie dat zij daarvoor oog heeft. Dat is lang in deze discussie achterwege gebleven. De heer Van Steeg (CDA) had gezegd dat het onderdeel is van de resultaten die te bereiken zijn. Wanneer de burgemeester normstelling belangrijk vindt, adviseert hij haar dat dan ook te doen en dat ook in de brieven te schrijven aan de raad. Burgemeester Dijksma verwacht dat wethouder Eerenberg daarop zal ingaan onder het thema campagnes. Daarin hecht zij aan de woorden van mevrouw Meerding: dat het wel moet werken. Zij stelt voor de experts daarin voorop te laten gaan. Die zeggen wel iets anders dan de voorbeelden die genoemd zijn zoals Rotterdam. Zij begrijpt de politieke behoefte aan een harde normering vanuit de burgemeester; het is maar zeer de vraag hoe effectief het is. Zij is voor effectiviteit. Zij vindt het van belang de experts te volgen en geen zaken te doen die averechts werken. Dat dreigt dan wel te gebeuren. De heer Van Steeg (CDA) bevestigt dat bij een averechts effect niemand gebaat is. Hij begrijpt dat de burgemeester daadwerkelijk de behoefte voelt om die normering toe te passen, maar dat het moet werken. Burgemeester Dijksma antwoordt dat zij ook hierin graag haar eigen route kiest. Een van de thema's die naar voren werd gebracht was Fentanyl.

Zij vindt dat voorzichtigheid geboden is met een vorm van normering over het gehele spectrum als het gaat om drugsgebruik. Het is niet voor niets dat Nederland een traditie heeft op het mogelijk maken van bezit en een traditie die tot nu toe heel erg goed heeft uitgepakt op het niet criminaliseren van gebruik. Het debat is genuanceerder dan soms naar voren komt in de politieke discussies. Zij zou niet één vorm van normering over het hele spectrum willen leggen. De heer Van Steeg (CDA) heeft die nuance ook proberen aan te geven. Hij stelt voor dat onderscheid ook te maken en te beginnen met de normering te leggen over cocaïnegebruik. Burgemeester Dijksma vindt dat zij terughoudend moet zijn met normeringen; dat moet ook gecommuniceerd worden. Ook dat vraagt op een verstandige manier beleid. Het college is met studentenorganisaties en met heel veel andere in gesprek. Bij Trimbos zitten de experts op dit dossier. De wethouder zal uitgebreid vertellen wat zij daarbij meegeven. Het college heeft ze een paar belangrijke guidelines meegegeven. Dat betekent ook dat het gemeentebestuur niet moet doen aan massacampagnes. Die veroorzaken eerder interesse in drugsgebruik dan dat daarmee mensen worden gewaarschuwd. Die zeggen iets over de toon en over het opzoeken van specialistische doelgroepen. Zij stelt voor dat de wethouder daarover straks meer vertelt.

Wel degelijk is er ook een relatie gelegd met Grenzen stellen en Perspectief bieden. De burgemeester denkt dat het belangrijk is om daarin iets te zeggen over het algemene debat over drugs en het sluiten van het net. Zij denkt dat de parameters die het college de raad gestuurd heeft belangrijk zijn in het meten van succes. Zij merkt dat dat een lastig bewijsbaar verhaal zal blijken te zijn. Uiteindelijk komt het erop neer dat iedere jongere die eerder crimineel gedrag vertoonde en geen recidivist werd, een succesverhaal is in zijn eentje. Dat kost heel veel tijd en energie. Het college is pas net begonnen. Ook zij heeft het ongeduld van de heer Van Steeg. Zij wenst dat te beteugelen. Dat is niet in labels te vatten van wat goed en wat slecht gaat. Het college zal bereid moeten zijn zaken bij te stellen zodra het college merkt dat het niet werkt. Dat zal het college ook de raad laten weten. Pagina 42 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

2040

2050

2060

2070

2080

De heer Van Steeg (CDA) vraagt wanneer het stadsbestuur zijn doel bereikt heeft en hoe de effectindicatoren daartoe leiden. Hoe krijgt de raad dat inzichtelijk? Burgemeester Dijksma merkt op dat het doel ook kan zijn drugscriminaliteit verdergaand te laten groeien; dat is niet zomaar in cijfers te vatten – liever nog ziet zij het aantal criminele clusters dalen. Wanneer heel vaak grote drugsvangsten plaatsvinden of zaken stukgemaakt worden, kan het in de beleving veel erger worden, terwijl het bestuur tegelijkertijd heel succesvol is. Het college loopt tegen dat dilemma aan. Naarmate het college er meer bovenop zit, zal feitelijk veel meer te zien zijn en komt het naar de oppervlakte. Dat is bij ondermijning het grote ingewikkelde; dat speelde zich heel lang onder de radar af en het college zet daar letterlijk het licht op. De heer Van Steeg (CDA) begrijpt dat. Daarvoor zijn deze effectindicatoren. Gezamenlijk zouden ze het beeld moeten geven dat het de goede kant op gaat. Daar zoekt hij naar; hoe krijgt het stadsbestuur dat inzichtelijk? Burgemeester Dijksma licht toe dat door in de optelsom te zien dat het bestuur meer en meer in staat is jongeren letterlijk te redden uit de klauwen van criminelen.

Een aantal belangrijke uitgangspunten die gezamenlijk vast te stellen, is de afname van het aantal recidivisten, waarbij het college een halt toeroept aan de jonge aanwas en de verjonging in de jonge aanwas. In een markt die zo overduidelijk produceert voor vooral het buitenland, zou het in de ogen van de burgemeester oneerlijk zijn om bijvoorbeeld het Utrechtse drugsgebruik wel of niet als een bepalende succesfactor daarin mee te nemen. De burgemeester gaat in op een aantal praktische voorstellen van raadsleden. Mevrouw Fattal vroeg haar of wellicht vaker geseponeerd moet worden en ingezet op hulp. Zij zet uiteen dat het Openbaar Ministerie daarover gaat en niet de burgemeester. Punt 2 is dat haar indruk is dat het OM dat ook bij voorkeur doet. Het OM heeft een enorm tekort aan capaciteit, moet hele scherpe keuzes maken, en gaat liever achter grote vissen aan om anderen te helpen in hulp terecht te komen; daarom richt het stadsbestuur gezamenlijk de aanpak op de jongeren. Daaraan werkt het Openbaar Ministerie ook mee. Dat betekent vaak iets in of het een strafmaat wordt of een hulp. Meerdere commissieleden vroegen naar een verbod op harddrugsgebruik in de openbare ruimte en de evaluatie. Binnenkort zal het bestuur daarover komen te spreken. Die evaluatie gaat naar de raad.

De burgemeester hoopt dit voor Kerst bediscussieerd te hebben met de raad; er moet een afweging gemaakt worden over de APV. De raad heeft er recht op om bijtijds zijn afweging te kunnen maken. De samenhang van de verschillende repressieve middelen en het extreem inzetten op het toeleiden van mensen naar zorg, is naar de mening van het college succesvol. Zij bevestigt richting heer Van Steeg dat het college hierop wel degelijk meer grip krijgt. Het is niet onbeheersbaar en ook niet dat die groep groter is geworden; eerder kleiner. Bovendien is het een groep die bij het college bekend is. Desalniettemin blijft de stad een magneet voor mensen die komen genieten van het grootstedelijk leven met alle voor- en grote nadelen. Zij stelt voor dat debat te vervolgen op een ander moment. Daarvoor is in deze vergadering onvoldoende tijd. Zij ziet uit naar dat debat en te zien zal zijn dat het een genuanceerd verhaal is waarbij te zien is dat de optelsom van de repressieve kant, maar vooral ook de zorgkant en de aanbodkant daarvan juist voor een balans zorgen waarvan de burgemeester denkt dat de raad zich daarbij thuis kan voelen. Die opdracht heeft de raad het college meegegeven. Wethouder Streefland en zij hebben daar full force op ingezet.

Pagina 43 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

2090

2100

2110

2120

2130

Richting de heer Koning gaat de burgemeester in op het aantal coffeeshops in Utrecht. Zij kan twee dingen daarover zeggen. Het maximum aantal is nog niet bereikt; in de komende jaren is er ruimte om te groeien. Voor haar is dit geen principiële kwestie. Het leven zit niet vast op een getal. De behoefte aan coffeeshops lijkt eerder af te nemen dan toe te nemen, zo blijkt uit cijfers uit het gebruik. De burgemeester ziet geen principiële belemmering om te doen wat de heer Koning zegt, zij het dat het nu geen acuut ervaren probleem is. Wanneer de raad van mening is dat het kader ruimer moet worden om mee te groeien met de groei van de stad, vindt zij dat dat initiatief uit de raad moet komen. Dan moet de heer Koning bij zijn collega’s nagaan of zij het met hem eens zijn. Zij zal dit niet op voorhand ontraden. Zij merkt hierbij op dat het niet gemakkelijk was om de coffeeshops in de stad een plek te geven. Het gaat hierbij ook om de verspreiding van het aanbod in de stad; zij vindt dat een belangrijk gegeven. Richting de ChristenUnie gaat zij in op de parafrasering van de burgemeester van Culemborg. Het is belangrijk maar doe het met beleid. De heer Van Bergen gaf dat zelf ook aan. Als het gaat om lobbyen heeft zij al gezegd dat zij daarop niet zit te wachten.

Het college neemt zich voor een afzonderlijke aanpak te richten op plofkraken; dat is een fenomeen onder de jeugd in Utrecht waarover het college zich veel zorgen maakt. Zij bevestigt dat het een manier is voor de jongere om zich in te kopen in de drugscriminaliteit; dat is een verkeerde en gevaarlijke steppingstone. Te zien is ook steeds weer dat mensen grote risico’s lopen. En daarbij ook het leven laten. Het heeft om heel veel redenen de volle aandacht van de Driehoek in Utrecht en ook op regionaal niveau in Midden Nederland met de politie. Richting de commissie benadrukt de burgemeester dat mevrouw Raaijmakers gelijk heeft dat niemand dekking heeft geleverd voor suggesties voor campagnes. Momenteel zijn er spannende begrotingsdiscussies gaande. Jellinek heeft het al moeilijk genoeg. Mevrouw Raaijmakers spreekt over “kwetsbare groepen voorop”; de burgemeester is het persoonlijk daarover eens. De heer Maas stelde een vraag over apothekers naar aanleiding van het rapport van de XTC winkel; de burgemeester verwijst de beantwoording door naar wethouder Eerenberg. De burgemeester maakt zich zorgen over de Fentanyl-epidemie. Zij heeft de New York Policedepartment bezocht en zag in verschillende steden in de VS hoe totaal verwoestend die drug is. Die drug is extreem verslavend.

Het leidt tot heel veel situaties waarbij mensen letterlijk sterven op straat of in de bibliotheek of waar dan ook. Momenteel wordt het debat gevoerd of alle medewerkers van openbare instellingen zoals bibliotheken voorzien moeten worden van een middel om hulp te verlenen aan gebruikers en of medewerkers het middel moeten kunnen toepassen. Landelijk wordt de ontwikkeling hierin zeer goed in de gaten gehouden. De heer Maas (VOLT) merkt op dat onlangs er een onderschepping geweest van dit soort middelen in de regio Delft. Hij vraagt of de burgemeester aanwijzingen heeft dat er iets in die geest in Utrecht staat te gebeuren. Burgemeester Dijksma kan niet in algemene zin daarover iets zeggen. Zij is lid van het strategisch beraad Ondermijning waarin heel veel experts zitten, zoals de douane, medewerkers van departementen om over ondermijnende criminaliteit te spreken; dan komt het vooral neer op coke. Dan houdt het college ook deze stroom

Pagina 44 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

in de gaten. Tot nu toe rinkelen bij het college niet alle alarmbellen. Het college ziet hier strak op toe; dat geeft het gevaar ervan aan en de zorgen die er over heersen.

2140

2150

2160

2170

2180

Het college kijkt niet weg van cokegebruik, zo zegt burgemeester Dijksma richting de heer Paalman. Ook zij vindt het gebruik problematisch. Zij vond het heel goed en moedig dat de Utrechtse studentenorganisaties hierover aan de bel trokken. Het stadsbestuur moet het vooral ondersteunen. De burgemeester vindt het type grapje waarover sprake was niet lollig. De heer Paalman (HORIZON) bevestigt dat heel veel festivals een zero tolerancebeleid voeren. Hij vraagt wat de waarde is van een dergelijk beleid als iedereen weet dat er massaal gebruikt wordt. Hij vraagt zich dan af in hoeverre in dat licht een grapje afbreuk doet aan de geloofwaardigheid van een organisator. Burgemeester Dijksma antwoordt dat het wellicht niet afdoet aan de geloofwaardigheid van een organisator naar de evenementenbezoekers, maar wel naar de overheid. De overheid is ook het adres waarmee afspraken gemaakt wordt over vergunningen. De heer Paalman (HORIZON) legt de vraag voor of zero tolerance dan vooral zero tolerance op papier is. Hij herhaalt zijn vraag in die zin dat hij vraagt wat de waarde is van een zero tolerance. Burgemeester Dijksma vermoedt dat dat te maken heeft met normering. Zij vervolgt haar beantwoording met te benadrukken geen voorstander te zijn van het hernoemen van straatnamen. Zij vindt dat ontzettend onverstandig.

Wethouder Eerenberg dankt de commissie voor haar uitnodiging aan hem om aanwezig te zijn bij dit debat. Hij schetst hoe hij betrokken was bij het debat in deze commissie. Hij gaat in op de volksgezondheidsblik op drugsgebruik. Hij merkt dat daarvan beelden door elkaar heen lopen. Het meest gezonde is geen drugs te gebruiken. Hij ziet hierin een drietrapsraket (1) het voorkomen of uitstellen van drugsgebruik, (2) problematisch gebruik voorkomen, en (3) de gezondheidschade beperken bij recreatief gebruik. Het genuanceerde maakt dat er kansen zijn om hiermee iets te doen. In die zin beantwoordt hij de inbreng van de commissie. Wat nodig is om drugsgebruik te voorkomen en uit te stellen, zijn vooral gesprekken. Gesprekken met doelgroepen op een manier waarop doelgroepen het gesprek tot zich kunnen nemen. Dat betekent dat een ander gesprek gevoerd moet worden op een basisschool, weer een ander gesprek op het voortgezet onderwijs gedifferentieerd naar het type onderwijs en met studenten moeten ook weer andere gesprekken gevoerd worden, laat staan de gesprekken met gebruikers die gevoelig zijn voor harddrugsgebruik, bijvoorbeeld daklozen. Er bestaat niet één campagne nodig om tot gezond drugsgebruik te komen. Er bestaat ook niet een manier om het gesprek te voeren waardoor iedereen overtuigd raakt. Alle experts en de wethouder zijn het eens over hierover geen kramp te laten bestaan.

Drugsgebruik komt voor in de samenleving. Vanuit verschillende politieke achtergronden zijn daarover in de commissie oordelen geveld. Zijn praktische insteek is om te aanvaarden dat het drugsgebruik er is en dat dan maar beter, eerlijk en fatsoenlijk daarover gecommuniceerd kan worden, passend bij de doelgroep. Dat helpt om die eerste stap in het volksgezondheidbeleid waar te maken: voorkomen of uitstellen van gebruik.

Pagina 45 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

2190

2200

2210

2220

2230

Het werkt evident niet om groot op allerlei billboards gebruikers van drugs in de hoek te zetten. De meeste mensen die recreatief drugs gebruiken zijn niet dom. Hen hoeft niet verteld te worden dat het geen broccoli is wat ze nemen. Hen hoeft ook niet verteld te worden dat die pilletjes op een vervelende manier tot stand komen en dat daarachter een enorm foute wereld zit. Wat een dergelijke campagne per ongeluk kan doen ondanks alle goede bedoelingen, is dat langsfietsende nietsvermoedende mensen geïnspireerd worden. Hij vraagt voor een averechts effect. De heer Van Bergen (ChristenUnie) vraagt zich af op wie de wethouder reageert. Hij riep op tot een campagne, maar niet tot stoere teksten op billboards. Hij riep op tot een bepaalde sensitiviteit. Wethouder Eerenberg beantwoordt in algemene lijnen en spreekt geen individueel raadslid aan op de precieze woorden; dit zat in sommige van de bijdragen. Hij gaf daaraan zijn kleuring. Campagnes zoals in Rotterdam hebben gevaarlijke neveneffecten en de gebruiker wordt er niet door overtuigd. De heer Van Bergen (ChristenUnie) is enigszins gerustgesteld door dit antwoord van de wethouder.

Hij is dan benieuwd wat er dan wel kan; op welke manier kan de gebruiker die zich volgens de wethouder bewust is van die keten en zich er desondanks niets van aantrekt; hoe pakt het stadsbestuur dat dan wel aan? Wethouder Eerenberg herhaalt dat dit in gesprek gaat; geen abri’s, geen posters, geen flyers. Het is dan van belang om bijvoorbeeld als expert bij de studentenvereniging aanwezig te zijn met uitleg en dan niet moraliserend. Dat zijn argumenten over wat het met je doet sterker dan argumenten over de wereld er achter. Dat blijkt uit ervaring. D66 vroeg heel concreet of iets mogelijk is richting de doelgroepen. Mevrouw Meerding (VVD) komt hierop terug in dezelfde lijn als de ChristenUnie - er wordt nu door de wethouder als door de burgemeester gezegd dat campagnes niet werken en dat dat betuttelend zou zijn. Zij is het eens met heer Van Bergen; meerdere partijen hebben het woord campagne niet gebruikt, maar stelden in gesprek te gaan en dat niet betuttelend te doen. Zij is ook verbaasd over dat de wethouder zegt dat iedereen wel weet dat er een criminele wereld achter schuilt en dat dat niet meer benoemd hoeft te worden. Zij stelt dat niet iedereen dat weet. Dat is iets van de laatste jaren. De vraag is of iets is te doen aan de bewustwording daarvan. Zij vraagt of de wethouder het daarmee eens is.

Wethouder Eerenberg merkt op dat de commissie daarover heeft gesproken met de burgemeester. Hij bevestigt dat er een criminele wereld schuilgaat achter de drugshandel. Hij geeft inbreng vanuit het perspectief van volksgezondheid. De ervaring met dit type recreatief gebruikers, is dat die gebruikers goed weten wat ze aan het doen zijn. Mevrouw Meerding (VVD) constateert dat zij het niet eens wordt met de wethouder. Zij kent heel veel mensen die zich niet bewust waren van de wereld die achter de drugs schuilging. Daarom blijft het haars inziens belangrijk om net als met andere onderwerpen die stap gezamenlijk te maken. Wethouder Eerenberg is het erover eens dat die wereld er achter zit; dat moet ook verteld worden en dat doet de burgemeester met verve. Zijn antwoord is ontkennend op de vraag of het benoemen van de wereld die schuilgaat achter de drugs naar de gebruikers verschil maakt voor de gebruikers om een pilletje al of niet te nemen wanneer ze op een feestje zijn. Het gaat gebruikers om de kick in het hier en u; in dat licht moeten andere gesprekken gevoerd worden met hen over recreatief en verantwoord drugsgebruik. Pagina 46 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

2240

2250

2260

2270

2280

De wethouder antwoordt bevestigend op de suggestie van D66 anders te communiceren richting studenten die nu benaderd worden door dealers. Het college doet al heel veel in gesprekken bij studieverenigingen, studentenverenigingen, op de hoge school, bij het MBO. Dat staat onder druk. Hij laat dat bij de raad ook vanwege het budgetrecht van de raad. Het is mogelijk om organisaties subsidies te geven die dat voor het college doen. De PvdA ging in op de preventie van problematisch gebruik van drugs. De wethouder zet uiteen dat dat zeer onder druk staat. Het college is bezig met de invulling van een bezuiniging van 257.000 euro. Hij geeft enkele denkrichtingen mee: alle veldwerkers weg, alle lokale ondersteuning weg, en er zijn meer varianten mogelijk. Het gaat om 18% van het budget. De wethouder zal de raad een brief schrijven over het effect van de bezuinigingen op preventie in vrij brede zin. Hij vermoedt dat de raad hierover meer wil debatteren. De raad kan die brief in het eerste kwartaal van volgend jaar tegemoet zien. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of dit al ingaat met ingang van 2025. Wanneer de raad deze brief ontvangt, is dit dan al in werking getreden of kan de raad daarover nog spreken? Wethouder Eerenberg antwoordt dat de raad daarover nog kan spreken. Dit gaat in in 2026. De raad heeft dit besloten. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) hoort dat vaker.

De raad heeft een besluit genomen over het bedrag, maar niet de precieze invulling ervan. Daarom vindt zij het van belang hierover nog te kunnen spreken. Zij vraagt of de wethouder de impact van de bezuinigingen van het Rijk meeneemt in die brief. Wethouder Eerenberg antwoordt bevestigend. Hij vervolgt met het derde aspect aan de blik op drugsgebruik vanuit het perspectief van volksgezondheid. Het doel is zo min mogelijk gezondheidsschade te laten ontstaan wanneer mensen drugs gebruiken. Eén van de middelen die gebruikers ter beschikking staan, is het testen van pilletjes. Een aantal partijen zegt dat met de beschikbare apparaten sneller te testen is en dat daarmee de wachtlijsten weg te werken zijn. Hij hoort ook dat in de commissie gezegd is dat er meer testcapaciteit moet komen; Jellinek zegt dat ook. Dat is mogelijk door de openingstijden van Jellinek te verruimen. Dat kost geld en de raad moet de wethouder daarbij helpen. Of moet gesleuteld worden aan de regel “testen op een evenement” met een aanpassing in de praktijk? Hij vindt het debat in de raad onvoldoende om dit voor de raad te gaan uitzoeken. Hij weet dat een aantal raadsleden hierover anders denkt. De wethouder kan dit in kaart brengen. Hij gaat dan ook met Jellinek het gesprek aan; hij gaat dan iets in gang zetten dat spannend is, maar dan wil hij zeker weten dat hij een raadsmeerderheid bedient.

Daarom legt hij dit terug bij de raad. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt het belangrijk dat ook kosten meegenomen worden in dat onderzoek. Zij verneemt dat dan ook graag. Wethouder Eerenberg antwoordt bevestigend. De heer Koning (D66) voelt daarvoor maar hij begrijpt de vraag van mevrouw Raaijmakers hierover. Het antwoord daarop is essentieel. Het is dan ook goed wanneer het college kijkt naar de evenementen of locaties die zich daarvoor goed laten lenen. Hij denkt dan dat hiervoor een meerderheid te vinden is in de raad. Wethouder Eerenberg neemt daarvan nota. De wethouder sluit zich aan bij alles wat de burgemeester heeft gezegd over het experimenteren van gemeentewege met verstrekking van middelen. Pagina 47 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

2290

De heer Paalman (HORIZON) had gevraagd of de gemeente op festivals wil staan. Hij vraagt of de wethouder nog bij zijn vraag terecht zou komen. Wethouder Eerenberg antwoordt dat de mensen van Unity dat veel beter kunnen. Mevrouw Kolenbrander (Student & Starter) vraagt of Unity verplicht is om op elk festival te staan. Wethouder Eerenberg antwoordt ontkennend. Dat heeft ook met budget te maken. De heer Maas (VOLT) vraagt of dit betekent dat onder geen enkel beding lokaal een experiment uitgevoerd kan worden. Wethouder Eerenberg schat het in als kansloos; hij schetst de sfeer waarin gesprekken met het kabinet gevoerd worden. Hij adviseert VOLT zich te focussen op zaken waarop de gemeente wel invloed heeft zo dat het verantwoord gebruik verbetert. Hij antwoordt bevestigend op de vraag van HORIZON of het college het drugsgebruik in de stad erkent. Hij antwoordt ontkennend op de vraag of XTC te verstrekken is via de apotheek. De staatscommissie heeft gezegd dat het mogelijk te verstrekken is als medicijn voor PTSS. Dan zal dat via de apotheek verstrekt moeten gaan worden. Het vorige kabinet heeft gezegd in het najaar met zijn beleidsreactie te komen. Dit kabinet heeft pro forma gezegd daarover niet al te veel meer te willen zeggen.

2300

2310

Burgemeester Dijksma had nog een antwoord te goed op de vraag van de Partij voor de Dieren over het dumpen van drugsafval. Zij heeft dit opgevraagd via de politie. Utrecht heeft een nationaal overzicht over de locaties van dumpingen en daarin ook dumping per eenheid en provincie. Het wordt niet apart bijgehouden. Als het gaat om de stad Utrecht gaat het om hele kleine aantallen. Wanneer een dumping wordt aangetroffen, wordt het college direct geïnformeerd. Die dumpingen zijn wel degelijk een probleem, maar meer in andere delen van Nederland en vooral in buitengebieden. De wethouder noemt in dat verband Zeeland, Brabant, het oosten van Nederland. Daar neemt dumping exponentieel toe maar dan gaat het om veel hogere aantallen dan de eenheid Midden Nederland. Utrecht zit met dumping onder het landelijk gemiddelde. De heer Van Bemmel (Partij voor de Dieren) merkt op dat daarover cijfers waren in 2023. Hij legt de vraag voor of het nog een optie is voor lachgascilinders. Burgemeester Dijksma antwoordt niet gesuggereerd te hebben dat er geen cijfers zijn. Zij heeft alleen gezegd dat die cijfers er zijn per eenheid en dan niet alleen over 2023, maar over meerdere jaren. Met betrekking tot de tweede vraag is een afzonderlijk debat gevoerd. De burgemeester verwijst daarvoor naar wethouder Schilderman die vanuit haar portefeuille daarmee in de weer is.

2320

Gemiste vragen? Mevrouw Meerding (VVD) vraagt de burgemeester wat extra te kunnen doen, ook in de eigen APV; zij had drugsnaalden in speeltuinen genoemd en gevraagd of daarop gehandhaafd wordt. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de burgemeester iets gezegd heeft over de effectindicatoren en over het bijhouden van drugsgebruik in de stad; het rioolwater onderzoek. Daarover staat iets in het rapport. Hij vraagt wat daarin wordt meegenomen. Pagina 48 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

2330

2340

Hij vraagt hoe het meenemen van recidieven wordt geborgd en ook plofkraken. Het gaat hem niet alleen over de aangehouden plofkrakers maar ook over de groep die in beeld is, de groep die hierbij betrokken is; wordt dat ook meegenomen in de effectindicatoren. Dat zegt zijns inziens veel meer over de effectiviteit van het beleid. Burgemeester Dijksma heeft ruggespraak gehouden over de finetuning van de effectindicatoren; het college komt daarover terug bij de voortgangsrapportage. Daar zal het college een en ander breder in beeld brengen. De burgemeester kent het voorbeeld van naalden in speeltuinen; dat speelde vorig jaar in het Hieronymusplantsoen en de school aldaar. Dat was een van de redenen waarom de raad destijds heeft ingestemd met het verbod op het gebruik van harddrugs in de openbare ruimte. Feitelijk is met dat verbod de effectiviteit ontstaan om goed te kunnen handhaven op het moment waarop zich dat soort situaties voordoen. De burgemeester benadrukt dat het college hierover niet dagelijks berichten ontvangt. De vondst was ook heel invasief voor de ouders van schoolgaande kinderen. De voorzitter vraagt de agenderende fracties of zij hun doel bereikt hebben met deze bespreking.

2350

2360

Mevrouw Fattal (GroenLinks antwoordt bevestigend. De heer Koning (D66) vindt het goed om een raadsuitspraak te doen over de wenselijkheid van een pilot met testen op locatie. Hetzelfde geldt voor hem dat zijn fractie besluitvorming wil hebben over het uitbreiden van het aantal vergunningen voor coffeeshops. De heer Van Bergen (ChristenUnie) merkt dat er licht zit tussen wat hij voor ogen had met bewustwording en wat de wethouder heeft geschetst. Hij zal zich beraden over eventuele moties. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) denkt na over de ophanden zijnde bezuinigingen. De heer Van Steeg (CDA) zocht naar de effectiviteit van campagnes. Hij heeft kennis genomen van de desbetreffende beantwoording door het college. Hij wil nagaan wat wel en niet kan; hij verneemt graag met de heer Van Bergen wat daar is te doen. Hij wil iets doen met de effectindicatoren en met de doelmatigheid als het gaat om wat wordt bereikt met Grenzen stellen en Perspectief bieden. Het is aan de agenderende partijen om een agendering voor te stellen voor deze voorstellen. De voorzitter sluit de vergadering om 16.50 uur. TOEZEGGINGENLIJST

2370

Naar aanleiding van agendapunt 8: Drugs(criminaleit) zegt de burgemeester toe dat er: -

In Q1 2025 een raadsbrief volgt over het effect van de bezuinigingen op preventie (ingaande per 2026), inclusief de impact van bezuinigingen van het Rijk.

Pagina 49 van 50

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 17 oktober 2024

Pagina 50 van 50