Conceptverslag PB commissie VBF 25 oktober 2023

en aan te geven dat de gemeente Utrecht die gang van zaken onwenselijk vindt. Hij krijgt hierop graag een toezegging. Mevrouw Meerding (VVD) wil voor het verslag gezegd hebben dat de VVD het hartgrondig oneens is met de analyse van DENK als het gaat om de kwestie Israel Palestina. De heer Simşek (DENK) is niet verbaasd over dit standpunt van de VVD. Hij ziet dat ook landelijk. 830

840

850

860

870

De heer Van Bergen (ChristenUnie) gaat in op de portefeuilles van orde en veiligheid, bestuurlijke zaken, personeel en organisatie in die volgorde. Hij vraagt aandacht voor mensenhandel in het kader van openbare orde en veiligheid; dat onderwerp gaat hem aan het hart omdat het de meest kwetsbare en weerloze mensen raakt die voor financieel gewin van anderen worden uitgebuit. In Utrecht is de agenda Tegen Uitbuiting opgesteld. Ook landelijk is er tot zijn geluk steeds meer aandacht voor dit onderwerp. Hij noemt de Europese dag tegen mensenhandel, en het naar de Tweede Kamer sturen van het vernieuwde programma Samen tegen Mensenhandel. Hierin wordt gefocust op bewustwording, zorg en meldingsbereidheid. Hoewel zijn fractie blij is met de toename in de aandacht voor dit onderwerp, stemmen de cijfers haar minder blij. Het programma laat zien dat nauwelijks zicht is op de problematiek. Door het ministerie wordt in het programma ingezet op verschillende verbeterpunten die zijn fractie eerder in Utrecht ook al signaleerde, zoals de overdracht van kennis tussen de verschillende instanties om zo daders/ slachtoffers beter in beeld te krijgen. Voor het hele programma trok het Rijk 2 miljoen euro uit. Hij vraagt of het college daarvan kennis heeft genomen.

Of er een mogelijkheid is Utrecht aanspraak te laten maken op een deel van dat budget, op welke manier is het stadsbestuur voornemens te zorgen voor een goede synergie tussen de eigen coördinaten mensenhandel en het programma Samen tegen Mensenhandel. Hij krijgt hierop graag een reactie. Op het gebied van bestuurlijke zaken vormen de raad en college momenteel een betrouwbaar bestuur voor de stad. Hij vindt het goed dat dit belangrijke doel nu ook verankerd is in de programmabegroting. Er is duidelijk beschreven welke verantwoordelijkheden de raad hierin zelf pakt. Tot zijn spijt zijn de indicatoren voor 2022 en 2023 nog niet ingevuld. Hij vraagt naar de reden daarvan. In het kader van Personeel en Organisatie wordt binnen de organisatie gewerkt aan Werken 3.0 waarin het werken meer hybride is. Hij vraagt of ook onderzocht wordt of het daardoor mogelijk is om in minder ruimte hetzelfde werk te doen. Wanneer er ruimte vrij wordt gespeeld, vraagt hij waarvoor die ruimte dan wordt benut. Het ziekteverzuim lijkt met een percentage van 7,7% nog steeds erg hoog te liggen; in ieder geval 2% hoger dan gemiddeld. En dit terwijl er veel inzet wordt gepleegd om dat percentage omlaag te brengen. Hij vraagt of de wethouder inzicht heeft in de aard van het verzuim.

Aan welke oplossingen wordt gedacht? Mevrouw Nolten (BIJ1) onderschrijft de ingebrachte punten van mevrouw Fattal over femicide en de aanpak van verwarde personen. BIJ1 pleitte er al eerder voor en pleit er nu weer voor: vervolgonderzoek naar institutioneel racisme. In het coalitieakkoord staat dat er hard wordt opgetreden tegen institutioneel racisme en etnisch profileren. Wat BIJ1 betreft is vervolgonderzoek daarin cruciaal.

Pagina 18 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

880

890

900

910

Het is pas mogelijk ergens iets aan te doen wanneer bekend is waar precies het gebeurt en hoe en wie er door geraakt wordt. In het kader van dekolonisatie en “na de komma” is het wat haar betreft nu echt tijd om door te pakken. Dekolonisatie in Utrecht betekent dat het stadsbestuur bereid is de onderste steen boven te krijgen; pas dan is er concreet en gericht te handelen. Het eerdere voorstel van BIJ1 is tot haar spijt afgewezen omdat het volgens de wethouder tijd is voor actie. Daarmee is haar fractie het eens. Actie ondernemen en onderzoek kan wat haar betreft gelijktijdig naast elkaar bestaan en elkaar zelfs versterken. Veel is nog niet bekend. Experts van Artikel 1 zeggen dat vervolgonderzoek een belangrijke stap is. In het eerdere onderzoek bestonden bepaalde limieten. Zo moest er een vast aantal beleidsterreinen worden behandeld in een korte tijd en was dat onderzoek destijds dusdanig onontgonnen terrein waardoor de onderzoekers tegen drempels opliepen. Inmiddels is op meer plekken onderzoek gedaan en hebben de onderzoekers meer handvatten om institutioneel racisme in overheidsinstanties te belichten, zoals ook is gebeurd bij het ministerie van buitenlandse zaken. Haar fractie denkt dat het daarom tijd is om alsnog vervolgonderzoek te laten doen.

Het lijkt haar goed om voor dat proces meer tijd te nemen het onderzoek actiegericht in te steken met blijvende betrokkenheid van de onderzoekers en dat het hand in hand gaat met de aankomende Inclusieagenda. Bij een volgend onderzoek bij andere organisatieonderdelen zou het wat haar betreft goed zijn om de opzet aan te vullen met intensieve en langdurige observaties van de uitvoeringspraktijk, uitgebreider dossieronderzoek en meer interviews met betrokken inwoners eventueel aangevuld met een enquête. Dit draagt wat haar betreft bij aan een completer beeld en geeft meer inzicht in de mate waarin processen van uitsluiting zich voordoen. Op een meer organisatorisch en beleidsmatig niveau kan onderzoek verricht worden naar good practices om een overzicht te bieden van effectieve manieren om institutioneel racisme te voorkomen en te verminderen. Zo is onderzoek te doen naar de effecten van het inclusiebeleid van de gemeente om tussentijds te sturen, te leren en constructieve ruimte te bieden voor feedback. Haar fractie vindt het belangrijk de onderzoekers vrijheid te geven in de beleidsterreinen die zij willen uitlichten. Verschillende antiracisme experts hebben suggesties, bijvoorbeeld in het sociale domein, of digitale systemen en/of algoritmes die uitsluitende werking hebben. Het is daarom ook belangrijk te kijken naar de waarborging in het beleid om discriminatie te voorkomen.

Als die waarborgen onvoldoende zijn is er kans op discriminatie in de uitwerking. Het aankomende beleid om de organisatie inclusiever te maken en institutioneel racisme te voorkomen, verdient wat haar betreft zorgvuldige evaluaties. Onderzoek fungeert dan als startpunt om te leren van zowel succes als van falen. Bovendien gaat het bij dergelijke evaluaties niet uitsluitend om de vraag of en hoe het werkt, maar ook om de vraag hoe het nog beter kan. Daarnaast wil haar fractie ook nog gezegd hebben dat het bevorderen van diversiteit binnen de gemeentelijke organisatie op zichzelf geen oplossing is. Zij vraagt de wethouder wat gedaan is met de aanbevelingen uit het eerste onderzoek. Zij spreekt dan vooral over de aanbevelingen 7 en 8. Zij stelt deze vraag aan wethouder Voortman. Zij is benieuwd hoe het nieuwe inclusiebeleid geëvalueerd zal worden en of dat ook door een externe expert gedaan gaat worden. Haar fractie is ervan overtuigd dat het blootleggen van blinde vlekken niet door de eigen organisatie gedaan kan worden.

Pagina 19 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

920

930

940

950

De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) sluit zich aan bij de opmerkingen en vragen over straatintimidatie en bij de vragen van D66 over de informatievoorziening, vooral ten opzichte van hoe de WOO-verzoeken afgehandeld worden. Hij vindt het goed dat er miljoenen worden geïnvesteerd in het betrouwbaar houden van de overheid. Wat zijn fractie betreft is het frappant dat de bovengemeentelijke samenwerking hieronder gerekend worden. Hij citeert Alexander Pechtold: macht verschuift van de lokale democratie naar een bovenlokale bureaucratie. Macht verdwijnt ook, specifiek als het gaat om de controlerende macht. De gemeenten geven steeds meer geld uit via de regionale samenwerkingsverbanden, zo dat gekozen gemeenteraadsleden nauwelijks grip hebben op belangrijke uitgaven en beslissingen. Bovengemeentelijk samenwerking kost de gemeente Utrecht komend jaar 3,6 miljoen euro en levert slechts 1,1 miljoen euro op. De vraag is dan waarvoor. Voor het bovenregionaal aanpakken van zaken die de inwoners van Utrecht direct raken. De Utrechtse gemeenteraad die geacht wordt de financiën te controleren en het volk te vertegenwoordigen, heeft hierop nauwelijks invloed. In de toekomst zullen bovenregionale samenwerkingsverbanden steeds meer gaan bepalen.

Later zal de zogenaamde Governance bestaan uit consent op uitgangspunten; oftewel de raad krijgt een plan voorgeschoteld waar hij verbaal nog iets over kan zeggen, maar waaraan geen amendement of motie aan te pas kan komen. Wanneer hiermee wordt verder gegaan maakt het zijns inziens niet veel uit hoeveel geld er wordt geïnvesteerd in de betrouwbare overheid. Stadsbelang Utrecht pleit voor een Utrexit - het onmiddellijk verlaten van bovenregionale samenwerkingsverbanden U10 en U16. Het bovenregionale overleg en de bovenregionale planvorming gaan te ver over de hoofden heen van de gewone Utrechter. Stadsbelang Utrecht wil samenwerken met andere gemeenten, maar dan wel binnen redelijke grenzen; grenzen waarbinnen de raad niet zijn controlerende rol verliest, grenzen waarbinnen de raad niet consistent buitenspel wordt gezet en grenzen waarbinnen de gemeente Utrecht de betrouwbare overheid kan blijven garanderen. Tot zijn spijt beseft hij hierin alleen te staan in de raad; hij vraagt de toezegging van de wethouder om de ontvlechtingtrajecten en frictiekosten in kaart te brengen zo dat de raad nog beter de voor- en nadelen van uittreding kan afwegen en andere partijen de voordelen van een Utrexit zullen gaan inzien. Hij vindt het hoog tijd dat de gemeente Utrecht weer echt een betrouwbare overheid vormt.

De betrouwbare overheid is transparant en democratisch controleerbaar; hij vindt dat tegenovergesteld aan de werkwijze van de bovenregionale samenwerkingsverbanden. De voorzitter constateert dat hiermee alle aanwezige fracties inbreng hebben geleverd. Zij schorst de vergadering voor een paar minuten en heropent die.

960

De beantwoording Wethouder Schilderman constateerde dat er geen vragen zijn gesteld over inkoop of over juridische zaken en deelt mee te zullen vertrekken. De heer Van Steeg (CDA) had gevraagd in de toegezegde brief in de bespreking van de financiën in deze commissie de personeelscapaciteit mee te nemen. Wethouder Schilderman licht toe dat die vraag beantwoord zal worden in het kader van de organisatie.

Pagina 20 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

970

980

990

1000

1010

Wethouder Oosters zal ingaan op participatie en democratisering. Zij zal de fracties aflopen met haar beantwoording. Zij is het eens met GroenLinks over de belangrijke stappen die te zetten zijn als het gaat om de uitvoeringskracht van de gemeentelijke organisatie. De samenwerkende en lerende organisatie is een van de belangrijkste ontwikkelpunten in de herijking van Samen Stad Maken. Zij geeft toe dat het niet altijd goed gaat. Te zien is dat het Team Participatie door de hele gemeente heen voor advies aan collega's wordt gevonden. Ze noemt enkele voorbeelden: de toekomstgesprekken bij de stedenbouwvisie en de positie van wijken. Die kan steviger. Haar collega wethouder De Vries en zij werken daar goed op samen en komen daarover bij de raad terug. Zij zal in grote lijnen antwoord geven op de schriftelijke vragen. Het college gaat na welke budgetten er bijvoorbeeld worden ingezet binnen de organisatie om medewerkers extern in te huren voor participatie. Zij zal proberen daarmee het participatieadvies intern te versterken en de goed om zich heen te kijken bij andere gemeenten hoe zij de participatie organiseren zodat daarvan te leren is. Met betrekking tot kinderparticipatie zet de wethouder uiteen dat zij en het hele college participatie van kinderen en jongeren heel erg belangrijk vinden.

Het college probeert dat op verschillende vlakken te versterken, zoals met de lage leeftijdsgrens bij burgerberaden, online participatie, maar ook met de gesprekken op straat en het betrekken van basisscholen bij de stedenbouwvisie. Het college denkt dat de gemeente de kinderen en jongeren nog veel meer kan horen dan nu al gedaan wordt. Dat sluit aan bij de ambitie van het college om bij de herijking van Samen Stad Maken meer in te zetten op het ongehoorde geluid. Het college wil in 2024 daar extra op in zetten, en wellicht ook in samenhang met mooie trajecten die binnen de raad en met de griffie lopen, zoals het kindervragenuur en bijvoorbeeld ook de Kinderwijkraden waarbij het college graag aansluiting zoekt. Richting het CDA gaat zij in op de Initiatievenfondsenbrief. Zij geeft de heer Van Steeg volledig gelijk; die brief komt zo snel mogelijk. De wethouder hoopt nog deze week, in ieder geval ver voor de behandeling van de begroting in de raad. Zij gaat in op de vraag van D66 over de tijd tussen de participatieplannen en de uitvoering van Samen Stad Maken met te benadrukken dat het college zijn uiterste best wil doen om de uitwerking van het participatieplan zo snel mogelijk na de bespreking van Samen Stad Maken naar de raad te sturen. Zij kan niet toezeggen dat dat Q2 wordt.

De vraag van de PvdA gaat over de tekentafel in de wijk; de wethouder licht toe dat de toezegging destijds van haar vooral ging over het meenemen van de suggestie in hoe meer buurt- en wijkgericht te kunnen werken en dat te verwerken in Samen Stad Maken. Daarmee is het college aan de slag. Daarover komt het college te spreken met de raad. De tekentafel is gebruikt bij het open planproces bij winkelcentrum Overvecht en voor de stedenbouwvisie. Wethouder Voortman beantwoordt vragen over Personeel & Organisatie. Zij gaat allereerst in op de inbreng van GroenLinks die inging op de vergroting van de uitvoeringskant van de organisatie en op het nagaan hoe het werk aantrekkelijker is te maken met nog een aantal andere punten. Zij is het eens dat het belangrijk is om over eigen medewerkers te beschikken op structureel werk. Dat is het uitgangspunt van het college bij de werving van capaciteit. Daarop stuurt het college. Dat is ook uitgebreid besproken in de raadsvergadering op 6 juli jl. Toen heeft haar collega Streefland twee raadsbrieven toegezegd; de eerste over ambities en de personele Pagina 21 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

1020

1030

1040

1050

1060

capaciteit is op 27 september jl. toegestuurd en wat het college doet om mensen te werven, maar ook om mensen te behouden. Daarnaast kondigde het college aan meer detail informatie te zullen geven over een toekomstige vaste aanpak in het eerste kwartaal van 2024. Komende maandag zal de gemeente een nieuwe gemeentesecretaris krijgen. Het college wil de secretaris de tijd geven om hiermee aan de slag te gaan. Zij doet de suggestie een technische sessie hierover te organiseren. Zij adviseert de raad dat te doen nadat de raadsbrief in het eerste kwartaal is toegezonden. De heer Dekkers (GroenLinks) vraagt of dan ook ingegaan wordt op de capaciteitsplanning. Hij doet de suggestie te plannen op een ruimere capaciteit. Wethouder Voortman antwoordt dat onder die vraag de vraag ligt of de organisatie groter moet worden. De organisatie is groter geworden. Het uitgangspunt is al, het zelf te doen. Er is altijd naar te kijken of dat nog meer is te doen. Zij zal in de toegezegde brief er extra op ingaan hoe het college dat nu doet. Mevrouw Passier (VOLT) sluit hierop aan. Het gaat niet alleen over het vergroten van de capaciteit van het stadskantoor, maar ook over het rekenen van meer uren per project. Worden dan minder projecten opgepakt wanneer het stadskantoor niet groter wordt? Wethouder Voortman zet uiteen dat slechts een deel van de medewerkers op het stadskantoor werkt.

Zij begrijpt dat het ook gaat om reëler plannen. Naar wat zij weet doet de organisatie dat. Zij begrijpt uit de inbreng van mevrouw Passier dat het of niet helder is dat de gemeentelijke organisatie dat zo doet of dat de gemeentelijke organisatie dat meer moet doen. De wethouder zal in de toegezegde brief daarop ingaan: hoe het college dat momenteel doet en of dat aanpassing behoeft. Richting het CDA bevestigt de wethouder in Q1 hierop verder terug te komen. Specifiek wilde de heer Van Steeg een punt hebben over de brief die wethouder Schilderman had toegezegd als het gaat om personeelscapaciteit; de wethouder zegt bij deze toe in de toegezegde brief ook daarop in te gaan. De fractie van D66 over Open Overheid verneemt van de wethouder dat dat de reden is waarom het college ervoor koos om informatiehuishouding op orde te brengen; zonder dat kan de overheid geen goede open overheid zijn. De informatie op orde moet ook een Rekening Risicovol Project zijn zodat het college daarop strakker gaat monitoren. Dat betekent dat zaken niet in een keer gerealiseerd worden; dat was te lezen in het document dat aan de raad is toegezonden. De fractie van D66 had een aantal specifieke vragen over welke systemen gebruikt worden en dergelijke. Zij stelt voor dat langs de ambtelijke lijn te communiceren.

De fractie van de PvdA sprak over het tv-programma over de inhuur waarin werd aangegeven dat externe bedrijven ingehuurd worden om bezuinigingen te identificeren. Het college in Utrecht heeft er bewust voor gekozen om dat niet te doen. Het college is dit traject gestart met de inzet van alleen eigen capaciteit vanuit de lijn. Dat is ook in navolging van de toezegging van haar collega wethouder Schilderman zodat het college de raad bij de komende Voorjaarsnota alternatieven kan voorleggen waarover besluitvorming kan plaatsvinden. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat dit bij de Maatschappelijke Opvang dit wel gebeurt. Wethouder Voortman kan deze opmerking niet plaatsen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) zet uiteen dat binnen de maatschappelijke opvang momenteel gekeken wordt naar draaiknoppen. Een extern bureau doet dat.

Pagina 22 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

1070

1080

1090

1100

1110

Wethouder Voortman heeft dat niet paraat. Zij spreekt nu over de Utrechtse begrotingsalternatieven. Zij zal hier naar kijken; dan komt dat terug bij de raad. De fractie van VOLT gaf aan het college kritisch te volgen wanneer het gaat over de dienstverlening, het klantencontactcentrum, de afhandeling van klachten. Met dergelijke onderwerpen houdt ook het college zich bezig; zij dankt VOLT hiervoor. Zij bevestigt dat dit een belangrijke voorwaarde is voor het vertrouwen in de overheid. De fractie van de ChristenUnie sprak over Werken 3.0. Als onderdeel van Werken 3.0 wordt het stadskantoor opnieuw ingericht zo dat de werkplek beter aansluit bij de nieuwe hybride manier van werken. Dat leidt ook tot efficiënter gebruik van de beschikbare aantal vierkante meters. Het zal niet leiden tot afstoten van huisvesting, maar wel tot het voorkomen dat de snelgroeiende organisatie extra huisvesting moet zoeken. Het college wil ook dat het straks beter mogelijk wordt om intern te vergaderen zodat ook minder externe vergaderlocaties gebruikt hoeven te worden. De ruimte die de gemeente heeft, zou niet zozeer kleiner worden, maar ook slimmer besteed. De aanpak van het ziekteverzuim is beschreven in de raadsbrief van 27 september jongstleden.

In de afgelopen periode deed het college extra inspanningen onder andere door de afdeling vitaliteitsplannen te laten opstellen waarin zij een gerichte aanpak maakt op het voorkomen en het verlagen van het percentage ziekteverzuim. Vijf inzetbaarheidspecialisten zijn gestart die de leidinggevende ondersteunen bij de re-integratie van zieke medewerkers. De fractie van BIJ1 stelde vragen naar aanleiding van het onderzoek naar institutioneel racisme, wilde graag een nieuw onderzoek daar naar. De wethouder refereert aan het uitgebreide debat hierover met haar collega wethouder Streefland. Destijds is gezegd eerst de tijd en de capaciteit in te zetten voor het uitvoeren van de aanbevelingen. Wanneer de raad nu zou zeggen een nieuw onderzoek te willen, zou dat ten koste gaan van het aan de slag gaan met de aanbevelingen. Ook dit is een kwestie van keuzes maken. Mevrouw Nolten (BIJ1) hoort wat de wethouder zegt; met dat standpunt is haar fractie bekend. Tegelijkertijd druist dat in tegen de aanbevelingen 7 en 8 om het gelijktijdig te doen zodat het elkaar kan versterken. Aan die aanbevelingen wordt momenteel geen prioriteit gegeven terwijl die juist heel belangrijk zijn in de ogen van haar fractie. Wethouder Voortman antwoordt dat aanbevelingen 7 het monitoringproces binnen de organisatie en uitkomsten betrof en 8 was suggesties voor het vervolgonderzoek.

Daarover werd niet gezegd dat meteen te gaan doen. Het college monitort de zaken die het college nu gaat inzetten om na te gaan hoe een en ander werkt. Dat is iets anders dan helemaal een nieuw onderzoek op te zetten. De wethouder voegt hieraan toe dat een Uitvoeringsprogramma diversiteit en inclusie gericht op de gemeentelijke organisatie bijna gereed is en binnen enkele weken naar de raad zal gaan. Dat gaat hierop meer in. De wethouder kan zich voorstellen dat mevrouw Passier dat met belangstelling zal lezen. Mevrouw Nolten (BIJ1) kijkt daar ten zeerste naar uit. Haar vraag is ook of dat door externen gemonitord wordt, ook in het kader van blinde vlekken die niet altijd gezien kunnen worden door de eigen organisatie. Haar fractie heeft advies gevraagd bij Atikel1 en bij de onderzoekers over wat zij nu adviseren op dit moment met ook de kennis dat er nu een inclusieaanpak aankomt.

Pagina 23 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

Wethouder Voortman antwoordt dat wanneer het gaat om de beleidsnota Inclusie, de brede aanpak op inclusie er sowieso een monitoringcyclus komt exclusief met partners en ook met de stad; dat is het college van plan. Mevrouw Nolten (BIJ1) vindt partners en de stad een beetje vaag klinken. Zij hoopt dat dat verduidelijkt gaat worden in de komende agenda. Wethouder Voortman antwoordt bevestigend. Zij rondt hiermee haar beantwoording af. 1120

1130

1140

1150

1160

Burgemeester Dijksma zal antwoord geven op 15 thema's. Zij zal per onderwerp antwoorden en niet per fractie. Inleidend zet zij uiteen dat hier de programmabegroting centraal staat. Zij voorziet ingewikkelde tijden waarbij goed nagedacht zal moeten worden waar het geld n uitgegeven wordt. Dat is ook al te zien in deze begroting. Zij maakt zich zorgen over de stapeling van wensen zonder dat de commissie er extra budget bij levert op een enkeling na die een amendement aankondigt. Dat gaat niet. Allereerst gaat zij in op de discussie in de commissie over veiligheid in de stad. Het probleem van die discussie is dat beide waar is: op sommige cijfers is een dalende trend te zien. Tegelijkertijd is een extreme verharding te zien op sommige van de incidenten die zich voordoen in de stad. De burgemeester bevestigt dat het bestuur succesvol is én dat er nog veel te doen is. Zij heeft haar handen vol aan de veiligheid in de stad en noemt enkele trends die zich voordoen. Zij is het eens met mevrouw Meerding dat de ambitie moet zijn om het beter te doen. In een groeiende stad is het gelijk houden van de veiligheid ook een verbetering. In die zin is de ambitie zo te lezen. Elke dag zet de ambtelijke organisatie een stap extra. In goede samenwerking met politie Justitie en de BOA's wordt dagelijks goed samengewerkt.

Op de vraag hoe het budget zich ontwikkelt, zet de burgemeester uiteen dat het budget voor 2024 67,6 miljoen is. In 2025 66,9 miljoen. In 2026 67,2 miljoen. En in 2027 67,2 miljoen structureel. Daarin zit dus fluctuaties, maar ook een verlaging. Een van de posten daarin is de door de heer Van Steeg genoemde digitale veiligheid; het goede nieuws is dat die samenhangt met de Veiligheidsagenda die de raad later dit jaar zal ontvangen. Dat is daarmee de financiering van de agenda digitale veiligheid; die is voor deze periode gedekt. De burgemeester kon niet overeind houden om het structureel door te trekken naar een volgende periode. Aan het einde van dit plan zal een nieuwe weging moeten plaatsvinden of er geld komt of niet. Dan is het een paar jaar later. Het kan ook zijn dat dan de financiële malaise nog groter is. Of er is ruimte. Dan kan op dat punt weer een nieuwe weging plaatsvinden. De heer Koning (D66) dankt de burgemeester voor deze beschouwing. Hij vindt het fijn dat zij waarheid ziet in het totaal van het debat. Wanneer hij specifiek kijkt naar de criminaliteitscijfers en de uitsplitsing daarvan, valt hem één ding écht op: behalve op één aspect scoort Utrecht beter dan in 2013. Die ene uitzondering is fietsendiefstal. Dat is in een jaar tijd met ruim 30% toegenomen. Hij vraagt hoe dat te verklaren is.

Doet de gemeente er alles aan om fietsendiefstallen tegen te gaan? Burgemeester Dijksma zet daarop de opsporingcapaciteit niet vol in. Dat neemt niet weg dat het stelen van fietsen heel vervelend is. Uitgezocht zou moeten worden of de diefstal samenhangt met het succes als fietsstad. Er zijn in Utrecht meer fietsen dan inwoners. Kijkend naar wat er afkomt op het stadsbestuur aan zorgelijke ontwikkelingen binnen het veiligheidsdomein, zet het stadsbestuur daarop niet de volle Pagina 24 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

1170

1180

1190

1200

capaciteit. Dat doet het college wel op andere onderwerpen zoals naar voren gebracht door mevrouw Fattal. De heer Van Steeg (CDA) begrijpt wat de burgemeester zegt over keuzes die gemaakt moeten worden als het gaat om digitale veiligheid. Hij vraagt of zij met hem deelt dat een merkwaardige keuze is om juist hierop te korten bij de Voorjaarsnota gezien de ontwikkelingen in de digitale veiligheid. Burgemeester Dijksma antwoordt dat zij dat heel goed heeft afgewogen. Zij beseft dat op dit onderwerp de gemeente vol aan de bak zal moeten in de komende tijd. Dat zal het college ook doen. De raad zal het plan ontvangen. Dat loopt tot en met deze periode voor de Veiligheidsagenda. Zij kan het risico nemen na deze periode daarvoor opnieuw een strijd te moeten voeren of dat ze kan zeggen dat de aanpak zo succesvol was dat die vanzelf binnen de reguliere werkwijze valt. In de komende periode zal dit onderwerp niet te kort gedaan worden. Om die reden vindt zij het verantwoord. Het eerste verzoek zonder dekking kwam van mevrouw Meerding voor de uitbreiding van het aantal focusgebieden; niet alleen naar ASW en Lombok maar kijk ook naar Kanaleneiland Zuid en het Winkelcentrum Lunetten. Dat past niet binnen de huidige budgetten. Uiteraard heeft het college voor die gebieden extra aandacht. Maar een programmatische aanpak vereist veel meer capaciteit.

Los van de vraag of daarvoor financiën zijn, moet de menskracht daarvoor ook gevonden worden. Dat blijft in de krappe arbeidsmarkt in toenemende mate een issue. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat het altijd de bedoeling is om de voorstellen wel te dekken. Wanneer zij dit in een amendement zou zetten, zou daarvoor dekking zijn. Zij heeft niet de illusie dat zij daarvoor de rest van de raad meekrijgt. Zij hoopt dat de burgemeester nog ingaat op de andere mogelijkheden in haar verdere beantwoording om op dit gebied nog iets te doen - zij sprak ook over camera’s, over integrale aanpak. Burgemeester Dijksma gaat daar direct op in. De camera's worden altijd afgewogen in het beleidskader zoals de raad dat in meerderheid heeft vastgesteld. Daarbij geldt dat wanneer het nodig is, de duur van de tijdelijke camera verlengd wordt. Het is ook mogelijk dat er later een camera terugkomt. Het zal altijd een sluitstuk zijn van beleid. Zij heeft niet de illusie dat met één of twee camera's de problemen in de gebieden opgelost zullen worden. Een oplossing vraagt om andere inzet. Zij denkt ook dat het belangrijk is; de gemeente doet niet niets in die gebieden. Het college blijft daarop inzetten. Mocht er een camera nodig zijn, komt die binnen de regels van het beleidskader. Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt dat kader heel goed.

Zij vraagt of het wellicht tegenstrijdig is om te zeggen dat er tijdelijk camera's gewenst zijn terwijl ze steeds weer worden teruggehangen. Dan schieten ze haars inziens hun doel voorbij. Burgemeester Dijksma antwoordt dat het college dat ook niet steeds doet. Het college doet dat soms en alleen wanneer dat nodig is. Die precisie is daarbij te betrachten. Dat werkt op zichzelf goed. In dat kader is eerder gepleit voor meer flexibiliteit dan voor minder omdat het college ook ziet dat de criminaliteit of de druk in de stad of de overlast zich verplaatsen. Met betrekking tot de aanpak verwarde personen vindt de burgemeester het goed te zeggen dat het beeld van het college is dat het aantal verwarde personen toeneemt. Dat is terug te zien in de PGA-aanpak waarin meer mensen worden opgenomen en waarin meer wordt ingezet op overlastlocaties. Dit jaar is een intensivering of een nieuwe aanpak gestart waarbij het college het overleg met de partners, ook met de Pagina 25 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

1210

1220

1230

1240

1250

zorgpartners, geïntensiveerd heeft. Op wijkniveau is een lokaal PGA-overleg. Ook voor de binnenstad is het regulier operationeel ketenoverleg. Het college startte het Erop Af Team in de binnenstad. Het college neemt zich voor in Q1 2024 een update naar de raad te sturen: over de stand van zaken en wat er allemaal gedaan wordt. Recentelijk is een Oploop gehouden met de minister van Justitie en de minister van langdurige Zorg om te laten zien hoe het college in Utrecht met deze thematiek aan de slag gaat waarbij zorg en repressie hand in hand gaan - de Utrechtse aanpak. De ministers waren daarvan onder de indruk. Mevrouw Fattal (GroenLinks) merkt op dat in de media is gecommuniceerd dat de PGA ook een preventieve werking heeft; daaronder valt het bezoek aan huis van iemand die zijn baan heeft verloren, of van iemand die terug is gevallen in verslaving. Zij vraagt wat op wijkniveau in een dergelijk PGA-overleg besproken wordt; is dat na afloop of preventief? Burgemeester Dijksma antwoordt dat dit op operationeel niveau ligt. Zij vindt dat geschikter om dit in de update te vermelden. Haar indruk is niet dat er pas in actie gekomen wordt wanneer het kalf verdronken is. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de aanpak femicide. Zij vindt dat een belangrijk thema. Dat begint met niet wegkijken benoemen, precies zoals geformuleerd door mevrouw Fattal.

Zij schetst haar aandacht hierop. Het college gaat daarmee aan de slag. Het college brengt dit onder in de multidisciplinaire aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling. Hulpverlening en justitie werken ook op dit dossier samen. In de komende tijd zal het college hierop actiever zijn. De achtergelaten kinderen is een lastiger verhaal. De burgemeester heeft laten uitvragen hoe dat precies zit in de uitschrijving bij de burgerlijke stand. Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) verwacht dat de burgemeester bekend is met het onderzoek dat aantoont dat een 67% van de gevallen waar bij sprake is van dierenmishandeling, ook sprake is van mishandeling van mensen in het gezin. Zij vraagt of de burgemeester bereid is om die link te leggen. In hoeverre wordt die link al gelegd. Burgemeester Dijksma reageert daar voorzichtig positief op. Het onderzoek is bekend. Mevrouw Snippe heeft volstrekt gelijk. Recentelijk is dat ook gebleken in Rotterdam. Zij denkt dat dat een belangrijke indicator is en dat die op die manier moet worden meegewogen. De burgemeester gaat in op de uitschrijvingen. Dit jaar waren dat 371 kinderen van 0-18. Die vertrokken naar het buitenland. Dit aantal bestaat uit kinderen die zijn ingeschreven met familie of alleen. Gelet op de zeer beperkte capaciteit bij de burgerlijke stand, is het niet mogelijk om daarna nog te gaan uitspinnen wat dat betekent.

Zij ziet het probleem wel. Zij weet niet of hieraan iets is te doen binnen de bestaande kaders voor zover de politie en justitie daarmee niet al aan de slag zijn. Wanneer dat extra nog iets vraagt van de gemeente, zit de burgemeester tegen het plafond van wat de gemeente kan leveren. Bij de burgerlijke stand is in ieder geval al sprake van een tekort aan menskracht. Mevrouw Fattal (GroenLinks) begrijpt de uitdaging met betrekking tot capaciteit goed. Zij is benieuwd naar de wettelijke kaders. Kan de gemeente vragen wanneer iemand zich uitschrijft waar iemand heen gaat en wanneer mensen terugkomen. Burgemeester Dijksma antwoordt dat ze dat moet laten uitzoeken. Zij veronderstelt dat mevrouw Fattal als geen ander weet dat de privacywetgeving mensen ook beschermd tegen al te veel nieuwsgierigheid. Dat is lastig. Het gaat om specifieke

Pagina 26 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

1260

1270

1280

1290

1300

doelgroepen die in beeld zijn rondom vermeende terroristische activiteiten. Ook daar vinden dit soort casussen plaats. Dan is het gemakkelijker om daarvan iets te vinden. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat bij femicide ook een vraag gesteld is over de feestdagenaanpak. Burgemeester Dijksma antwoordt dat dat van hetzelfde laken een pak is; haar vraag is dan wat mevrouw Assen concreet vraagt. Mogelijk moet het college dan iets doen. Uiteraard is het college hierop alert rond de feestdagen. Een campagne zou een optie kunnen zijn. Maar daarvoor zijn de middelen niet. Mevrouw Assen (PvdA) begrijpt dat. Zij bevestigt dat het kort dag is. Zij stelt zich voor dat de burgemeester hierin beter thuis is dan zij. Zij roept de burgemeester op om na te gaan wat haalbaar is en niet heel duur. Burgemeester Dijksma antwoordt dat een klein prijskaartje ook een prijskaartje is. De optelsom van kleine prijskaartjes, leiden toch tot een grote rekening. De burgemeester kan die niet betalen. Zij is daarin streng. Ook dit jaar zal hieraan aandacht besteed worden. Zij schetst hoe ingewikkeld het kan worden. Mevrouw Assen (PvdA) had gevraagd hoe de gemeente omgaat met dat het bekend is dat het rond de feestdagen intensiever is. De burgemeester weet al wat hierop gebeurt met de partners.

Burgemeester Dijksma bevestigt dat het college aandacht besteedt, ook met de campagne van Orange the World in het najaar. Op die manier doet het college alles wat kan, ook om het bewustwordingsproces op gang te houden. Bovendien heeft het college een aanpak huiselijk geweld. Ook zet het college stappen in de aanpak van femicide. Het onderwerp wil het college ook daarin tot zijn recht laten komen. Zij stelt voor een ander moment te kiezen om hierover door te praten aan de hand van een update; dan kan het college ook laten zien wat het al doet, wat het college extra doet en wat dat betekent. Zij wil voorkomen een aantal kleine onderwerpen te selecteren. Dan kiest zij liever voor een integrale bespreking. Mevrouw Assen (PvdA) vindt dat heel goed. Haar vraag was er nu op gericht op het gegeven dat het nu eind oktober is en dat de feestdagen in aantocht zijn. Zij neemt nota van wat de burgemeester heeft gezegd. Burgemeester Dijksma gaat in op de opmerkingen over het vuurwerk. Zij geeft daarvan een update: toename meldingen vanaf oktober, een piek vanaf half december, de aanpak voor dit jaar is gewijzigd. Vanaf oktober zet het college de wijkboa's in op vuurwerkoverlast. Zij surveilleren actief op hotspots naar aanleiding van meldingen en op vuurwerkvrije zones.

Daarnaast zet het college vanaf half december de vuurwerkteams in; in de derde week van december zijn dat vier koppels, in de vierde week van december gaat dat naar acht koppels. Ook zij worden ingezet op de hot spots. De burgemeester gaat in op de normalisering van de discussie over drugs; daarover is de raad een brief toegezegd, deels vanuit de portefeuille volksgezondheid. Het college heeft ervoor gekozen de wethouder volksgezondheid The leading actor te laten zijn op dit dossier. Zij verwijst de heer Van Steeg naar wethouder Eerenberg. De heer Van Steeg (CDA) blijft moeite houden om die twee van elkaar te scheiden. Hij stelt zich voor dat de burgemeester heel goed een integrale blik kan werpen op dit onderwerp. Hij vraagt of de burgemeester bereid is een dergelijke campagne te starten. Burgemeester Dijksma antwoordt dat zij die integrale blik in het college heeft. De heer Van Steeg gaat het gesprek aan met de wethouder.

Pagina 27 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

1310

1320

1330

1340

1350

Ook als het gaat om stalbranden zit wethouder Eerenberg op dat dossier. Het gaat om handhaving in de bestaande bouw. De burgemeester kan toezeggen met de VRU op te diepen wat op dit terrein allemaal gebeurt, niet zozeer alleen in preventie, maar ook wat dat betekent in de samenwerking rondom de handhaving. Voor het grootste deel zit dit niet in haar portefeuille. Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) begrijpt dat de burgemeester de oproep om zich ook te bekommeren om dieren, niet onderschrijft. Burgemeester Dijksma antwoordt ontkennend. Zij is ingegaan op de verdeling in het college als het gaat om de verantwoordelijkheden. Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) houdt vast aan haar pleidooi. Zij krijgt graag de reactie van de burgemeester daarop. Burgemeester Dijksma aanvaardt het compliment met het in haar gestelde vertrouwen. Zij houdt vast aan de portefeuilleverdeling. Dit thema vindt plaats binnen het domein van de ruimtelijke ordening. Zij herhaalt haar toezegging als het gaat om haar toenadering van de directeur van de VRU; die toenadering is vanuit een andere lijn en niet vanuit haar collegebevoegdheid. Zij zal de commissie schriftelijk informeren over wat uit dat gesprek komt. Zij vervolgt met in te gaan op de inbreng van mevrouw Assen over de Wijkbureaus. De fysieke wijkposten Lombok en ASW zijn in de maak.

In Lombok is het college in onderhandeling met een pandeigenaar. Bij de ASW is een pand gevonden. Het college legt de laatste hand aan de inrichting van dat pand. Gesproken is over de verplaatsing van een Wijkpost. De burgemeester zet uiteen dat het steeds de bedoeling was dat die wijkpost eerst tijdelijk in West zou komen en daarna zou doorschuiven naar Oog in Al. Dat is niet een plotselinge verandering van beleid. Met betrekking tot de dragqueens en de vraag of de doelgroep is op te nemen in de aanpak straatintimidatie zet de burgemeester uiteen dat het college specifiek aandacht heeft voor de brede LHBTIQplus gemeenschap. Daar valt de groep ook onder. Dat betekent niet dat het college specifiek met deze groep in gesprek is. Wanneer daaraan behoefte is, is dat gesprek te voeren. De burgemeester gaat ervan uit dat evenveel aandacht in de aanpak zal zijn voor elke vorm van intimidatie, en om wie het ook gaat. Het college zal later verslag doen van de voortgang in de aanpak. Zij bevestigt richting Student & Starter dat er niet alleen een mooie onderwijsmodule is op drugs, maar dat het bestuur van Utrecht ook een fantastische onderwijsmodule heeft gepresenteerd rondom het onderwerp straatintimidatie. Die is zo goed dat hij waarschijnlijk landelijk wordt uitgerold. Zij dankt iedereen in het team die daaraan heel hard heeft gewerkt.

Zij vervolgt met in te gaan op de koranverscheuringen en de demonstraties. Zij ziet een belangrijk verschil in de wetgeving tussen datgene wat toegestaan is aan beledigend en schurend en datgene wat strafbaar is. Het is niet aan de burgemeester om te beslissen en te bepalen wat een strafbare uiting is. Wat strafbaar is wordt getoetst door het Openbaar Ministerie op basis van de huidige geldende Nederlandse wetgeving. Daarbij geldt bijvoorbeeld dat de koran verscheurd mag worden, ook al is dat voor grote groepen mensen heel pijnlijk en zeer beledigend. Bij een verbranding gelden andere regels; dan is er vuur in de openbare ruimte en is het te verbieden volgens de APV. Het college zit er bovenop bij dat type demonstraties met een of speciale officier van justitie om te beoordelen of iets strafbaar is of niet. Dat is ook gedaan bij de recente demonstratie van vorige week. Ook daarin lag de beslissing niet bij de burgemeester. Zij noemt in dit verband de trias politica.

Pagina 28 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

1360

1370

1380

1390

1400

Gevraagd is in navolging van een oproep iets te doen om een bepaalde aanbesteding niet door te laten gaan; de burgemeester ontraadt dat de raad. De burgemeester zet in deze stad alles op alles om de bondgenoten van de gemeente bij elkaar te brengen en met elkaar in gesprek te laten gaan en niet iets eigenstandigs te doen waarin een conflict elders in de wereld naar Utrecht gehaald wordt. Dat betekent dat alle zeilen bijgezet moeten worden. Dat betekent dat de burgemeester soms kritiek krijgt over haar handelen; het is haar taak om in Utrecht de vrede en de openbare orde te bewaren en te bewaken. Zij hoopt dat de raad haar daarin wil steunen. Dat op zichzelf is al moeilijk genoeg. De heer Simşek (DENK) riep niet op één kant te kiezen in bijvoorbeeld een conflict. Hij riep op de kant te kiezen van het internationaal recht en van mensenrechten. Hij vraagt hoe de burgemeester de mensenrechtenstad Utrecht rijmt met een bedrijf dat bijdraagt aan oorlogsmisdaden elders in de wereld waarvan mogelijk straks bussen door de stad Utrecht gaan rijden. Burgemeester Dijksma merkt op dat de heer Simşek in zijn woordkeus wel degelijk één kant kiest. Daar zit haars inziens het probleem. Zij vindt het belangrijk om nu niet weer nieuwe onderwerpen op te zoeken waarmee controverse veroorzaakt wordt.

Zij vindt het niet aan haar als burgemeester om over specifieke aanbesteding van het openbaar vervoer zich uit te laten, nog los van het gegeven dat zij de context niet kent, de achtergrond niet en ook niet kan delen of dat wat de heer Simşek zegt allemaal waar is. De heer Simşek (DENK) benadrukt zijn standpunt met in te gaan op de gevolgen van een eventueel gunstig resultaat voor een bedrijf in aanbesteding. Hij informeert de burgemeester graag. Hij wil graag met haar uitgebreide brief van onder andere the Rights Forum doornemen. Daarin staat dit goed beschreven, ook als het gaat om verdragen die Nederland heeft getekend als het gaat om internationaal recht, rond maatschappelijk verantwoord inkopen. Burgemeester Dijksma heeft voor haar informatie de heer Simşek niet nodig. Zij wil het graag laten bij haar inbreng hierover. Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt dat de burgemeester niet gaat over wat wel en niet strafbaar is. Haar verbeterpunten zitten in hoe het college reageert wanneer er iets misgaat in een demonstratie en hoe snel de raad daarover geïnformeerd wordt. Haar inbreng ging vooral daarover. Burgemeester Dijksma attendeert op haar brief; daarin was te lezen dat er per saldo niets mis ging. Er gebeurde alleen iets dat leidde tot heel veel beroering. Het college heeft in de brief een uitleg en een verantwoording gegeven. Zij gaat nader in op de gebeurtenissen.

Wat haar betreft is adequaat gehandeld op de gebeurtenissen. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op mensen die een bedrijfssluiting meemaken wanneer explosieven aan hun voordeur waren gehangen. Zij gaat niet in op individuele casussen en zij handhaaft dat standpunt. In dit soort situaties vindt zij het belangrijk bij feiten te blijven. Het college sluit een huis of een bedrijf niet lichtvaardig. Daarbij wordt altijd het belang meegewogen van een ondernemer of een eigenaar of een huurder van een woning. Dat wordt daarna ook door de rechter getoetst. Dat gaat ook hier gebeuren. De burgemeester vindt dat de raad zich niet moet mengen in een lopende juridische casus. Zij roept de raad op dit ook te doen. De heer Simşek (DENK) vraagt hoe de burgemeester met dit soort sluitingen rekening houdt met het gegeven dat de verhuurder de huurovereenkomst kan ontbinden

Pagina 29 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

1410

1420

1430

1440

en dat dergelijke ondernemers op straat kunnen komen te staan als gevolg van het gegeven dat het pand ooit is gesloten door de gemeente. Burgemeester Dijksma antwoordt dat hierin een proportionele afweging plaatsvindt. Gekeken wordt bijvoorbeeld of er meerdere zaken zijn waar hetzelfde gebeurt. De economische gevolgen worden meegewogen en of zich dat verhoudt tot de onveiligheid die in de buurt kan plaatsvinden wanneer geweld in de richting van een bedrijf wordt uitgeoefend. Zij benadrukt dat hierin een integere afweging plaatsvindt. Dat kan soms betekenen dat de rechter zegt dat de gemeente dit anders had moeten doen, of dat een pand minder lang gesloten mag worden. Zij vindt dat dat goed is. Het handelen van de gemeente wordt altijd getoetst. Dit moet niet door de raad getoetst worden maar door de rechter. De heer Simşek (DENK) vraagt of de burgemeester bereid is om met deze onderneemster in gesprek te gaan en haar eventueel bij te staan wanneer de verhuurder haar op straat zou zetten. Burgemeester Dijksma antwoordt niet in te gaan op individuele casussen. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de inbreng over mensenhandel zoals naar voren gebracht door de ChristenUnie. Zij zet uiteen dat Utrecht goed aangehaakt is bij het programma en bijgedragen heeft aan de totstandkoming van dat programma.

De G4 heeft samen met de VNG vandaag een brief gestuurd naar de commissie ten behoeve van het Kamerdebat dat daar gaat plaatsvinden. De brief gaat in op twee specifieke punten: de gegevensdeling eerder mogelijk maken; van belang voor de opsporing. En ten tweede de opvang van slachtoffers en daarvoor goede aandacht hebben. De 2 miljoen euro zal waarschijnlijk in projecten gaan zitten en niet naar gemeenten gaan. D66 verzocht een toezegging gestand te doen met betrekking tot privé camera's op de openbare ruimte gericht. De gemeente heeft geen bevoegdheden. De bevoegdheden liggen bij de autoriteit persoonsgegevens. Een klein communicatieplan is in de maak en kan dit jaar nog worden uitgevoerd. Bij de halfjaarlijkse update van het cameratoezicht wordt de raad geïnformeerd en krijg D66 het antwoord op de vraag. Zij gaat in op datgene wat gezegd is over de Utrexit. Zij vindt dat een heel slecht idee. Zij bevestigt het belang van de vraag hoe het zit met transparantie en controle. Het college probeert bij de gemeenschappelijke regelingen de raad met zienswijzen op een goede manier mee te nemen. Dat leidt ook regelmatig tot een bijstelling, ook van het beleid. Er is niet één raad die daarop toeziet naar soms zelfs 26 als het gaat om de VRU. Regelmatig worden bijeenkomsten gehouden voor alle raadsleden, bijvoorbeeld recentelijk nog vanuit de U10.

Het valt haar op dat de Utrechtse raad in afwezigheid schittert. Zij roept ook de heer Gallaird op langs te komen; in de bijeenkomsten kunnen raadsleden hun invloed uitoefenen op het beleid van de organisatie. Zij rondt hiermee de beantwoording af. De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) vraagt of dit een “nee” is op de gevraagde toezegging. Burgemeester Dijkstra antwoordt bevestigend. Zij attendeert op de gevolgen daarvan alleen al om die stap te zetten. Zij herhaalt haar vraag te stoppen met het doen van voorstellen zonder dekking te geven. De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) kondigt een amendement aan. Gemiste vragen Mevrouw Passier (VOLT) vraagt hoe de raad betrokken wordt bij de acties die het college gaat uitwerken; hoe zijn de bovengemeentelijke belangen te controleren?

Pagina 30 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

1450

Welke vorderingen worden daarin gemaakt. Haar fractie is voorstander van de Utrexit. De heer Van Bergen (ChristenUnie) had een vraag gesteld over de indicatoren 2022/2023 over betrouwbaar bestuur. Op die vraag miste hij het antwoord. Punt van orde Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) gaat ervan uit dat bij de commissie ROG wethouder Eerenberg antwoord zal geven op de vragen waarop de burgemeester geen antwoord gaf. Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend.

1460

Voortzetting debat, gemiste vragen Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) deed een aantal suggesties in het kader van het antwoord van de burgemeester over de VRU. Zij vraagt de burgemeester daarop te reageren: steekproeven bij stalcontroles waarbij gelijk te beboeten is bij overtreding van de regels en eventueel vooraf aankondigen dat er steekproeven gehouden zullen worden zo dat de stallen op orde te brengen zijn. Zij deed een voorstel voor de inzet van BOA’s op de stalcontroles. Zij wil graag weten hoe de burgemeester daarin staat. 1470

Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat de burgemeester niet inging op haar vraag over de aanpak van het tekort aan personeel in het veiligheidsdomein. De meeste suggesties die zij deed, kosten geen geld; daarbij gaat het om beleidskeuzen. Mevrouw Meerding (VVD) had een vraag gesteld over de gebiedsgerichte aanpak die er nu al is bij de ASW in Lombok en het geld dat na 2024 daarvoor niet meer beschikbaar is en wat er dan gebeurt met de aanpak.

1480

1490

Beantwoording Burgemeester Dijksma vindt de vraag over de indicatoren technisch; zij vraagt die vraag langs ambtelijke weg af te doen. Op de meer algemene vraag over de betrouwbare overheid waarbij ook de visie van het publiek op de raad ter sprake kwam, moedigt zij de raadsleden aan dit gezamenlijk op te pakken. Zij vindt het overigens zeer terecht dat VOLT deze vraag stelde. Zij heeft iets gezegd over de bovenwettelijke regelingen in het debat met de heer Gaillard; zij herhaalt haar inbreng over de zienswijzen. Plannen in het kader van bovenwettelijke regelingen zijn in de raad besproken. De raad gaat er over. Dit komt op verschillende momenten bij de raad langs. De raad kan altijd een debat initiëren. Mevrouw Passier (VOLT) zocht de activiteiten erbij op zoals opgenomen in de begroting waar het gaat om de betrouwbare overheid; “nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar…formuleren van doelstellingen en ambities ten aanzien van het functioneren van de raad op langere termijn.” Zij vraagt hoe het college de raad daarin meeneemt. Burgemeester Dijksma bevestigt dat dit ook in de raad besproken wordt. Het DB van de raad zal daarin een leidende rol nemen. Uiteraard wordt de raad hierbij betrokken. Zij gaat in op de suggesties van mevrouw Snippe en blijft het antwoord schuldig op de vraag over de steekproeven; zij vermoedt dat dat gaat om handhaving.

Dat is aan de orde in een andere portefeuille. Dat geldt ook voor de vraag met betrekking tot de Pagina 31 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

1500

1510

1520

inzet van de BOA’s. Een eventueel amendement kan pas beoordeeld worden wanneer de dekking aangetoond wordt. Het is moeilijk om daarop vooruit te lopen. Richting mevrouw Assen zet de burgemeester uiteen over de aantrekkelijkheid van beroepen in de veiligheidsketen dat zij het lastig vindt omdat mevrouw Assen zegt dat dat iets te maken heeft met beleidskeuzes. De burgemeester antwoordt bevestigend met op te merken dat die voor een belangrijk deel in het bredere mandaat liggen van het college. Gratis parkeren voor agenten kan niet besproken worden met de burgemeester; daarover gaat de wethouder Verkeer. Dit debat speelt ook bij onderwijs, voor onderwijzers. Dat bleek al ingewikkeld om dat tot een goed einde te brengen. Zij legt de vraag voor aan de raad of het wellicht raadzaam is eerst te kijken of dit een goede routing is. De burgemeester is hierover voorzichtig. Zij bevestigt dat het beleidskeuzen zijn. Beleidskeuzen hebben soms grote consequenties. Zij vindt het niet verstandig om daarop vooruit te lopen. Zij stelt voor dat de PvdA fractie daarover een voorstel indient. Dan kan het college daarop reageren. Mevrouw Meerding vroeg wat er gebeurt met de incidentele impuls. Dat moet worden bezien wanneer het stadsbestuur op streek is met het programma. Het kan zijn dat het aanjaaggeld daarvoor voldoende was om een forse klap naar voren te maken.

Het college blijft dit met updates naar de raad sturen. De burgemeester stelt voor dit met de raad te bespreken op het moment waarop het einde van het geld is bereikt: wat dat betekent. Ze wil daarvoor eerst meer inzage hebben en kunnen beoordelen of het een succes is. Zij denkt overigens dat dit een goede aanpak is. Zij ziet uit naar het vervolg. Tweede termijn De heer Van Bergen (ChristenUnie) spreekt zijn waardering en steun uit richting de burgemeester voor haar opstelling als het gaat om conflicten elders in de wereld die de gemoederen bezighouden in Nederland en Utrecht. Hij vindt de houding van de burgemeester getuigen van wijsheid.

1530

De voorzitter vraagt of er partijen zijn die iets willen meegeven aan de raadsbespreking van de programmabegroting. De heer Koning (D66) heeft een technische vraag uitgezet in het kader van de Open Overheid en de toename van fietsendiefstallen in de overweging van D66 voor zijn inbreng in de gemeenteraadsvergadering. Mevrouw Meerding (VVD) zal een amendement indienen om geld vrij te maken voor de gebiedsgerichte aanpak in Lunetten en Kanaleneiland Zuid. Mevrouw Passier (VOLT) denkt aan een motie over effectindicatoren om die hier en daar aan te vullen en mogelijk een motie voor de uitvoering van de raadstoets die is gehouden.

1540

De heer Van Steeg (CDA) gaat na in hoeverre zijn fractie amendementen zal inbrengen. Zijn fractie zal in ieder geval een tegenbegroting indienen. Hij heeft in het debat een aantal zaken genoemd die in die tegenbegroting terugkomen. Mevrouw Assen (PvdA) kondigt een fractieoverleg aan.

Pagina 32 van 33

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies d.d. 25-10-2023 inzake de programmabegroting 2024

Mevrouw Fattal (GroenLinks) overweegt een motie over specifieker beleid ten aanzien van femicide. Afhankelijk van wat blijkt over de privacywetgeving misschien iets over de meldingen bij uitschrijving. 1550

Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) kondigde al een amendement aan om geld vrij te maken voor een BOA om de stallen te controleren op brandveiligheid en die over dat onderwerp kan adviseren. Toezeggingen In Q1 2024 ontvangt de raad een brief met een update over het beleid t.a.v. verwarde personen; 1560

Er volgt vóór einde 2024 een schriftelijke terugkoppeling aan de raad van het reguliere gesprek van de burgemeester met de directeur VRU over de brandveiligheid van veestallen; In Q2 2024 volgt een raadsbrief met een update over de aanpak huiselijk geweld, waarin ook het thema femicide wordt meegenomen.

Pagina 33 van 33