Conceptverslag CommissieVBF 8 juni 2023

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

880

890

900

910

De heer Koning (D66) is blij met dit voorstel. De raad krijgt hiermee meer eenduidige beleidsdocumenten, herkenbare beleidsprogramma’s en aangscherpte doelstellingen en indicatoren. Hij dankt ook de ambtenaren. Tijdens diverse sessies met de adviescommissie Controle en Financiën, zijn de wijzigingen al uitvoerig besproken. Zijn fractie heeft de betrokken ambtenaren al van feedback kunnen voorzien. D66 kan zich vinden in het resultaat. Het punt over de minimale financiële afwijking is minder uitgebreid bediscussieerd in de commissie. Het college stelt een drempelwaarde voor een half miljoen euro of 10% van de baten en lasten. De onderbouwing vindt hij beperkt, al klinken de bedragen op zich logisch. Wat zijn fractie betreft is het zinvol te evalueren of deze drempelbedragen in de praktijk voldoen aan de wensen van de raad. Hij verneemt graag van de wethouder of dat mogelijk is. Zijn fractie steunt het voorstel met deze kanttekening. Zijn fractie kijkt er naar uit om samen met andere partijen, met de ambtenaren en met de accountant te blijven kijken naar verbeteringen in de beleidscyclus en in de beleidsstukken die daarbij horen. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) vindt het goed dat er meer onderscheid komt tussen visies, beleidsnotities en uitvoeringsprogramma’s. Hij sluit zich aan bij wat erover gezegd is.

Goed ook dat de financiële paragraaf duidelijker wordt dan nu en dat ook wordt aangegeven of en in hoeverre een raadsvoorstel gedekt is. Zijn fractie vindt het ingewikkeld wanneer bij meerdere raadsvoorstellen geen volledige dekking is, het college uiteindelijk de afweging maakt bij de Voorjaarsnota waarvoor al of geen geld komt. Zijn fractie ziet dat de raad daarbij een soort van buitenspel wordt gezet. De raad keurt een reeks voorstellen goed of niet en vervolgens is de raad niet betrokken bij de prioritering van de voorstellen. Dan is het aan het college om te besluiten over de financiering. Wat kan de wethouder zeggen om de raad meer te betrekken bij de prioritering? Zijn suggestie is dat het college met scenario's gaat werken zodat de raad kan meewegen en meebeslissen. Hij vindt het spannend dat de programma's groter worden en dat het college met budgetten kan gaan schuiven. Hij roept het college op geen grote verschuivingen te laten plaatsvinden tussen wat nu de programma’s zijn zonder daarbij de raad te betrekken. Over de programma-namen gesproken ziet hij de Klimaatvriendelijke Stad graag aangepast naar Klimaatneutrale stad. Hij weet dat het college dat niet wil en hij betreurt dat. Een aantrekkelijke en groene leefomgeving zou hij willen uitbreiden met de woorden Mens en Dier. Dat hoeft niet per se in de titel, maar wel in de inhoud.

Zijn fractie is van mening dat dierenwelzijn te weinig aandacht krijgt in de P&C stukken. Hij betreurt het dat in deze Voorjaarsnota het woord “dier” alleen voorkwam in het woord ongedierte en subsidierregeling.

920

De heer Maas (VOLT) is blij met de voorstellen voor de aangepaste beleidsnota’s en begroting. Zijn fractie hoopt en verwacht dat de raad meer en eenvoudiger inzicht krijgt in de relatie tussen beleid en financiën. Hij hoopt al snel de eerste beleidsnota's te zien passeren. Zijn fractie maakt zich enigszins zorgen over de looptijd van de beleidsnota's, met een periode van 4 – 10 jaar. Hij hoopt dat de wethouder de raad kan toezeggen dat de beleidsnota's die over een langere periode gaan dan vier jaar, tenminste eenmaal Pagina 19 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

930

940

950

960

970

per raadsperiode uitgebreid besproken kunnen worden zodat de raad een en ander in het vizier houdt. Voor wat betreft de prioritering van de financiën sluit hij zich aan bij de woorden van de heer Van Heuven. Ook hij wil daar graag meer toelichting op. Hij heeft niet gezien hoe de herindeling van de programma’s precies leidt tot de financiële onderbouwing van het budgetrecht. Hij ziet het graag preciezer geformuleerd. Als het gaat om het formuleren van doelen heeft zijn fractie nog enkele wensen. Het kan wat hem betreft smarter en op een aantal punten is een verbeterslag te maken. Hij ziet en waardeert ook de pogingen daartoe. Datzelfde geldt voor de indicatoren. Hij sluit zich aan bij de inbreng van een aantal van de vorige sprekers; dat dat hier en daar is te verbeteren. Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat VOLT de partij is van de doelen en indicatoren. Zij is benieuwd naar op welke onderdelen de doelen specifieker kunnen; zij vraagt of VOLT haar daarin kan meenemen. De heer Maas (VOLT) geeft als voorbeeld Werk en bestaanszekerheid. Dan is een aantal doelen scherper te formuleren. Er zijn ook meer voorbeelden te geven. Hij heeft dit niet uitputtend gedaan. Hij vindt de afwijking van 500.000 euro of 10% aan de hoge kant; mogelijk kan de wethouder dat bedrag nog iets naar beneden bijstellen. In een evaluatie is dat bedrag eventueel dan alsnog te verhogen.

Mevrouw Ramaker (VVD) is tevreden over hoe het proces rondom de structuur naar de beleidscyclus is gegaan. Zij complimenteert de wethouder en de ambtelijke organisatie daarmee. Haar fractie kan zich daarin prima vinden. Haar fractie heeft ook gepleit voor de onderbouwing van de financiële paragraaf - zij ziet het ook weer terug. Zij vraagt hoe het geborgd gaat worden in de ambtelijke organisatie en met welke planning. Zij kan zich voorstellen dat dit niet morgen direct van start kan gaan. Zij vraagt of de wethouder de raad daarover zal informeren. De VVD heeft moeite met de voorgestelde indeling van de begroting. De doelstellingen zijn in haar beleving niet waardenvrij. De VVD heeft ook moeite met betrekkeing tot het budgetrecht. Het zicht en de invloed van de raad op de programma's wordt beperkt. Een aantal programma's zoals cultuur, sport, en vastgoed zijn opgegaan in andere programma's. De reden is omdat cultuur, sport en vastgoed als een middel worden beschouwd om het doel te bereiken. Haar fractie ziet dat anders. Cultuur is in haar beleving ook een doel, net zoals Sport en Vastgoed is dat zeker. Zij legt de bal daar neer. Haar fractie pleit ervoor Vastgoed afzonderlijk te blijven houden; dat is een financieel belangrijk onderdeel. Zij wil daar graag zicht op hebben en houden.

Dat laat onverlet hoe dat organisatorisch in elkaar steekt, zij wil dat overzicht houden omdat Vastgoed ook te zien is als een paraplu voor de overige onderdelen. Vastgoed heeft te maken met een eigenaar en gebruiker, die zijn van elkaar gescheiden. Haar fractie zal in die richting gaan sturen. Haar fractie is tevreden over hoe de effectindicatoren zijn geformuleerd in de huidige programma's. De formulering is veel scherper. Zij legt de vraag voor of hiermee een doolhof aan indicatoren gaat ontstaan: van een jaar geleden, dit jaar, volgend jaar. Hoe houdt het stadsbestuur de lijn goed vast? Zij merkt op dat bij beslispunt 4 er weer twee beslispunten zijn: bij de actualisatie van de verordening kwam iets ter

Pagina 20 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

sprake waarover zij mogelijk een amendement moet indienen tenzij de wethouder het voegwoord schrapt en de zin die daarop volgt. 980

990

1000

1010

1020

De heer Van Steeg (CDA) vindt dat er een goed proces is gelopen samen met de raad en de ondersteuning. Hij heeft waardering voor de gezette stappen die de wethouder heeft gezet. Goed om toe te gaan naar een overzichtelijker begroting, beter leesbaar, betere aansluiting met de beleidscyclus, en ook geloofwaardiger die beter te verantwoorden is waarbij de raad meer grip heeft. Hij is het volledig eens met een strakkere indeling. Hij kan zich aansluiten bij wat mevrouw Kleinrensink heeft gezegd. Het is belangrijk ook de politiek te behandelen in de beleidsnota en dat die beleidsnota's goed geschreven zijn. Wanneer dat niet het geval is, wil hij op het moment dat debat kunnen voeren; dan gaat het als vanzelf door elkaar lopen. Hij roept ertoe op dit goed te bewaken. Dan is de indeling op zich een hele goede en biedt die meer structuur dan wat er nu is. Hij stelt vragen bij de te volgen tijdslijnen, of die wellicht wat aan de te lange kant zijn voor de collegeperiodes. Ook hij stelt vragen bij de indeling en de programma's. De koppeling tussen vastgoed en sport en cultuur vindt hij ongelukkig. Daar is dan te schuiven tussen grootheden die niet echt bij elkaar passen. Erfgoed wordt niet meer expliciet genoemd. Dat zou wat hem betreft wel moeten. Dat geldt ook voor Ruimtelijke Ordening. Bij de koppeling van Werk & Inkomen en Economie refereert hij aan het Rekenkamerrapport.

Hij legt de vraag voor of dat past. Hij wil de focus op economie houden. Hij kan zich aansluiten bij de vragen die de heer Van Heuven stelde over het moment waarop de raad erbij betrokken wordt. Hij kan zich aansluiten bij wat de meeste partijen zeiden over de 10% en de 500.000 euro. Hij wil graag zicht houden op de wat grotere wijzigingen. Heel belangrijk in dit traject is wat hem betreft de positie van de raad in de amendering. Berenschot gaf de Raad een goede briefing over de mogelijkheden wanneer dat de werkelijkheid wordt; dat bijna real time te zien is waar de mogelijkheden liggen. Hij vindt dat een grote stap vooruit. Hij hoopt dat dat lukt. Hij vraagt de wethouder naar de stand van zaken. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt of het CDA kan toelichten wat hij bedoelt met amendering en Berenschot. De heer Van Steeg (CDA) zet uiteen dat wat zijn fractie al lang zegt en wat ook besproken is in de adviescommissie, dat in de huidige begroting de raad weinig grip heeft op waar de raad kan amenderen, waar geld zit waarop een aanpassing mogelijk is. Hij kent begrotingen waar veel duidelijker is wat juridisch verplicht is en wat niet. Berenschot stelt voor nog een stap verder te gaan: dat bijna direct te zien is waar nog ruimte zit. Hij kan zich voorstellen dat het niet van dag op dag zichtbaar is te maken. Hij hoopt dat het snel lukt. Tenslotte gaat hij in op de evaluatie.

Ook hij vindt het van belang dat de raad daarbij nadrukkelijk betrokken wordt. Dat kan ook meer vertrouwen geven in de begrotingscyclus. Mevrouw Kendir (Student & Starter) verwacht dat met dit voorstel op gebied van financiën veel meer overzicht komt en de raad meer aan zet kan brengen. Zij complimenteert de wethouder en de ambtenaren. Pagina 21 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

1030

Zij is voorzichtig als het gaat om de prioritering. Zij refereert aan de inbreng van de heer Van Heuven. Zij is benieuwd naar het antwoord van de wethouder. Zij is er benieuwd naar hoe het er in de praktijk er uit gaat zien. Er zal gewerkt worden met de nieuwe werkwijze. Op enige moment zal het nodig zijn om de werkwijze te evalueren en waar nodig bij te sturen. Zij vindt het belangrijk dat de raad daarin wordt meegenomen. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of mevrouw Kendir sprak over de verdeling van de programma's toen ze sprak over de prioritering. Zegt Student & Starter dat die programma's dan eerst gevolgd moeten worden en daarna geëvalueerd? Mevrouw Kendir (Student & Starter) merkt op dat prioritering een ander punt was; zij refereerde aan de inbreng van de Partij voor de Dieren bij wie ze zich aansloot. Voor wat betreft de evaluatie is er een voorstel waarin met andere programma's wordt gewerkt en een andere werkwijze gevolgd zal worden waarbij visies, beleidsnotities en uitvoeringsprogramma’s betrokken zijn. Geëvalueerd zal moeten worden of dat voor de raad werkt en of op die manier de raad meer sturing kan geven.

1040

De heer Van Bergen (ChristenUnie) vindt het belangrijk dat de beleidscyclus goed te volgen is. Daarom dankt zijn fractie de wethouder, maar ook de commissie C&F voor al het harde werk om deze nieuwe manier van werken rond te krijgen. Hij is ervan overtuigd dat het hierdoor duidelijker gaat worden. Ook de raad kan hierdoor zijn controlerende taak beter uitvoeren. Zijn fractie kijkt met veel interesse uit naar het volgende voorstel over hoe om te gaan met de dekking van de moties. Hij heeft begrepen dat daaraan nog gewerkt wordt. Hij vraagt wanneer de raad het voorstel daarvoor kan verwachten. 1050

1060

1070

Korte schorsing en heropening van de vergadering Beantwoording Wethouder Schilderman dankt deze commissie en zeker ook de adviescommissie. Zij beschouwt dit product als een resultaat van het proces dat gezamenlijk is aangegaan. GroenLinks heeft gezegd dat het de doelstelling is duidelijker en scherper te sturen vanuit het bestuur en dat het ook werkt voor de ambtelijke organisatie. Die balans is steeds gezocht. Voor het duidelijker zijn, is de beleidscyclus enorm belangrijk geworden. Het college heeft in zijn voorstel de beleidsnota centraal gesteld in de beleidscyclus. De wethouder is het roerend eens met de stelling dat het politieke gesprek gevoerd moet kunnen worden. Dat is het ultieme waarop de raad de kaders stelt. Die kaders moeten heel helder zijn. Wat de wethouder betreft moet er duidelijkheid komen op maatregelniveau; wat wordt nu al gedekt met dit voorstel en wat nog niet? De visie hangt daar inderdaad nog meer boven. Het uitvoeringsprogramma gaat veel meer over de praktische kant: op welk moment gebeurt wat? De prioritering volgt uit de beleidsnota. Dat is de eerste pilaar als het gaat om de vraag hoe het bestuur hierop uitkomt. Het tweede is de indeling. Velen van de commissie hebben daarover iets gezegd. En het derde is hoe de programma's er uitzien. Het programma begon ooit met de wens dat de begroting korter en leesbaarder werd.

Het college merkte dat het niet zozeer alleen aan de begroting ligt; er is in de begroting op zich wel iets te verbeteren. De pilaar die hier nog niet in zit maar die wel geresaliseerd gaat worden, betreffen de meerjarenprogramma's; door ook die programma’s een stuk leesbaarder te maken. Pagina 22 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

1080

1090

1100

1110

1120

Dit jaar is daar een stap gezet. De wethouder noemt in dit verband de NPR. Die zal naar de Voorjaarsnota getrokken worden zodat de raad daar een duidelijker afweging kan maken en niet op zoek hoeft naar een pagina waar iets staat wat de raad wil agenderen. Dat is volgens het college niet de werkwijze. Het college is zich terdege ervan bewust dat volgend jaar daarin nog een grote stap op dat vlak gemaakt moet worden. In de beleidscyclus en vooral in de beleidsnota moet duidelijk worden wat gedekt is en wat niet. De wethouder refereert aan de inbreng van de heer Van Heuven in dit verband. De werkwijze van het college is dat voor te leggen bij de Voorjaarsnota. Momenteel is het bij de beleidsnota aanzienlijk minder helder wat wel en wat niet gedekt is. Getracht is door het helderder te maken, de afweging beter plaats kan vinden bij de Voorjaarsnota. De wethouder zal bij de commissie terugkomen over de vraag hoe om te gaan met de dekking van moties in relatie tot de vraag hoe het overzicht te houden bij de Voorjaarsnota. In de zomersessie wordt hierover gesproken met adviescommissie. Het lijkt de wethouder goed om na de zomer hierover afspraken te maken. Dat is ook na te gaan hoe bij de Voorjaarsnota inzichtelijk is te maken wat de Voorjaarsnota wel gehaald heeft in het voorstel van het college, maar ook welke voorstellen het niet hebben gehaald.

De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) vindt het fijn het overzicht te hebben. Hij zou het niet alleen bij het overzicht willen houden. Hij zou willen dat de raad in staat wordt gesteld te sturen in de prioritering van de niet-gedekte voorstellen. Dit is ook bedoeld als een sturings- en verantwoordings-idee. Wanneer heel veel ongedekte voorstellen door het college worden afgewogen, zou hij het een verbeterpunt vinden wanneer de raad kan bijdragen aan de prioritering. Hij vraagt of de wethouder de raad daarin tegemoet kan komen. Wethouder Schilderman licht toe dat juist door bij de beleidsnota aan te geven welke prioritering er is, de raad het kader schetst. Dat kader neemt het college mee in zijn afweging. Wanneer de raad het niet eens is met hoe het college het heeft uitgevoerd, kan de raad dat amenderen bij de Voorjaarsnota. Het budgetrecht ligt bij de raad. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) betreurt dat. Hij zou graag willen dat tussen het aannemen van een niet volledig gedekt raadsvoorstel en de Voorjaarsnota de raad beter in positie wordt gebracht. Hij zoekt naar een mogelijkheid om de raad de gelegenheid geven te sturen in verschillende nietgedekte raadsvoorstellen. Wethouder Schilderman merkt op dat zij hiermee overvraagd wordt. Op dit moment is het al minder helder bij de aannemen van het beleidsstuk wat wel en niet gedekt is.

De verbetering die nu plaatsvindt, is dat het college het op maatregelniveau zal weergeven en duidelijk zal maken wat de prioritering is. Het college geeft daarbij dan een voorbeeld van wat wel en niet gedekt is. Het college kan niet lopende het jaar ander soort maatregelen prioriteren. Het college prioriteert de maatregelen die de raad heeft vastgesteld in de volgorde zoals de raad die heeft vastgesteld in de beleidsnota. Wanneer daaruit een wijziging komt, komt de raad die tegen bij de Voorjaarsnota. Het lijkt de wethouder niet verstandig om als bestuur tussentijds in het ambtelijk proces te gaan zitten. Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat bij een raadsvoorstel voor een beleidsnota een volledige financiële dekking hoort. Het kan niet zo zijn dat de raad een voorstel krijgt dat niet volledig is gefinancierd. Zij kan zich indenken dat het college bij het Pagina 23 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

1130

1140

1150

1160

1170

raadsvoorstel ook een aantal scenario’s voorlegt in de zin van de consequenties van keuzes. Dat is allemaal binnen het programma. Dat hoeft niet gedaan te worden bij de Voorjaarsnota. Zij vraagt hoe de wethouder dit ziet. Wethouder Schilderman antwoordt met een voorbeeld. De visie Stadswater ligt bij de raad ter besluitvorming. Daarin zit een aantal maatregelen. Een deel ervan is een aanscherping van de huidige werkzaamheden, een gedeelte betreft nieuwe werkzaamheden op basis van budget dat de raad heeft vrijgegeven voor het college om te besteden, daarna komen de maatregelen die momenteel niet gedekt zijn. Het college zet die maatregelen vast omdat het college dan een beeld heeft van wat 4 – 10 jaar moet meegaan. Uiteraard volgt ieder jaar een nieuwe afweging. Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat wanneer dit de werkwijze is, dit ook een manier is om na te gaan of de raad beleidsnota's met maatregelen ongedekt wil vaststellen. Misschien is dat dan de discussie op een dergelijk moment? Wethouder Schilderman antwoordt dat zij zich kan voorstellen dat dit een hele goede discussie is om als raad te voeren: of de raad meer ambities wil hebben dan budget, of dat de raad besluit over alleen de gedekte zaken. Het college denkt dat het verstandig is iets meer ambitie te hebben dan budget. Dan is direct bestuurlijk een en ander te concluderen.

Zij vervolgt haar betoog met in te gaan op individuele vragen van fracties. GroenLinks vroeg naar uitvoeringsprogramma's en hoe de raad daarin wordt meegenomen. De wethouder merkt op dat de uitvoeringsprogramma's volledig bij het college liggen. Met dit voorstel maakt het college helderder wat hierin staat, dat een en ander in de beleidsnota staat die is vastgesteld door de raad en dat het uitvoeringsprogramma louter over de uitvoeringspraktijk gaat. Daarin moet wat haar betreft niets komen te staan waardoor de raad verrast is. Uiteraard stelt het college de raad in de gelegenheid iets te vinden van een ander soort beeld dat past in het kader van de raad. Dat uitvoeringsprogramma komt bij de raad langs ter informatie. Wanneer de raad dan het idee heeft dat het niet correct verwerkt is, kan de raad daarvan iets zeggen en het nodige aanpassen. GroenLinks vroeg ook hoe dit zich verhoudt tot het model Simons. Het Utrechtse sturingsmodel is een hulpmiddel om de opgave goed, helder en beheersbaar in beeld te krijgen. In de beleidsnota ziet de raad de toepassing daarvan terug in die definitie. Het sturingsmodel is gedeeltelijk intern gericht. GroenLinks sprak over de indeling van programma's. De wethouder ziet die worsteling bij velen van de commissie. Die worsteling is vele malen gevoerd in het bestuur. Een perfecte indeling bestaat er niet.

Er zijn altijd logische combinaties, dingen die samenwerken, dingen die iets minder logisch bij elkaar passen. Er zal altijd een raakvlak zijn. Het college heeft expliciet gekeken naar de meerjarige opgaven vanuit de vraag of daar werk in uitvoering zit. Op basis daarvan heeft het college deze indeling gemaakt. GroenLinks vroeg daarin specifiek naar circulair en waarom dat niet ingedeeld was bij klimaatvriendelijke stad. Circulair hangt met verschillende terreinen samen waaronder werk, afval, bouwen en Inkoop. Het college heeft expliciet gekozen die bij economie te zetten vanuit de gedachte dat de hele economie uiteindelijk circulair zal moeten zijn. Circulair wordt zo van alle ondernemers, in plaats van dat het alleen hoort bij de klimaatopgaven. GroenLinks sprak over erfgoed bij ruimtelijke ordening. De wethouder bevestigt dat erfgoed daar vroeger zat. De reden dat het daar niet meer staat is dat het bij Ruimtelijke Ordening gaat over ontwikkeling. Terwijl het grootste gedeelte van erfgoed Pagina 24 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

1180

1190

1200

1210

1220

gaat over het beheer, als het gaat over de werven. Daarmee denkt het college dat het veel logischer is om het te programmeren bij aantrekkelijke en groene leefomgeving omdat onderhoud en beheer hele grote en belangrijke onderdelen zijn van erfgoed en ontwikkeling een stuk minder. Om die reden deze indeling. GroenLinks vroeg naar de indicatoren; dat die vastgesteld worden bij de begroting en hoe die dan verder tegen te komen? In de begroting zal het college per doelstelling opnemen uit welke lijn die doelstelling is voortgekomen. Het college neemt daarin een link op naar eventuele voortgangsrapportages om aan te geven waar die indicatoren vandaan komen. Zij hoopt dat dat helpt om een eenduidig beeld te krijgen zodat de raad dat op ieder moment eenvoudig kan terugvinden. Mevrouw Ramaker (VVD) vindt circulair en economie interessant. Volgens haar voert de gemeente op dit moment geen economisch beleid op circulariteit, terwijl de gemeente de meeste invloed heeft op circulariteit met infrastructuur, bereikbaarheid, RO, groenbeheer. Zij doet de suggestie dat het wellicht logischer is om het daar onder te plaatsen. Wethouder Schilderman merkt op dat circulaire economie aan Inkoop raakt, aan de infrastructuur, alles wat bij openbare ruimte zit, raakt ook aan afval en zeker ook de economie en bedrijvigheid.

Het zegt ook iets over welke bedrijven het stadsbestuur wil hebben en houden in de stad om zo nu en dan gezamenlijk ketens te kunnen sluiten. De gemeente heeft een stevige ambitie om volledig circulair te worden. Dat betekent dat de opgave veel groter is dan alleen wat de gemeente doet. Het moet juist ook gaan over wat andere partijen in de stad doen. Andere opties zijn ook mogelijk. Vanuit het doel dat het college nastreeft vindt het college dit logisch. GroenLinks vindt zoals een aantal anderen over het half miljoen en de 10% (de afwijking en en wat daarin te doen?) GroenLinks stelde de vraag wat te doen met politieke relevantie. Het college heeft gekeken naar wat de niveaus zijn waarop andere gemeenten dit doen. Amsterdam gaat toelichten op 1 miljoen euro. Eindhoven doet dat op 0,1 miljoen. Er zijn ook gemeenten die het toelichten op specifieke categorieën, zoals Gouda; de wethouder noemt in dat verband autonome ontwikkeling, bestuursakkoord en nieuwe ontwikkelingen. Het college in Utrecht heeft gekeken naar wat in relatie daarmee past bij de Utrechtse begroting. Het college dacht dat de half miljoen euro logisch zou zijn, in combinatie met de 10% omdat daarmee het bestuur ook de kleinere onderdelen tegenkomt. Zij kan zich voorstellen dat dit een belangrijk onderwerp van evaluatie zal zijn.

De wethouder kan zich voorstellen dat de raad wil weten of hierin nog bijzondere dingen zitten. Zij stelt de raad voor dit expliciet mee te nemen in de evaluatie. Mevrouw Ramaker (VVD) begrijpt dat wanneer dit er zo in blijft staan, dat de raad bij de eerstvolgende vergadering besluit akkoord te gaan met dat percentage en dat bedrag. Terwijl dat eigenlijk bij de actualisatie aan de orde zou zijn. Zij vraagt daarover helderheid. Wethouder Schilderman bevestigt dat dit de werkwijze is wanneer de raad dit vaststelt en dat het verwerkt zal worden op de plekken waar dat nodig is. Mevrouw Ramaker (VVD) heeft daarmee moeite. De discussie over de normen, de bedragen, hoort bij de actualisatie, die hoort haars inziens niet bij het eerstvolgende raadsdebat. Wethouder Schilderman begrijpt dat de VVD zich hierover nu niet wil uitlaten en dat de VVD daarover verder wil doorpraten en dat verder wil bespreken in het andere debat. Mevrouw Ramaker (VVD) antwoordt bevestigend. De raad begrijpt dat het college dit voorstelt bij de actualisatie van de verordening. Pagina 25 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

1230

1240

1250

1260

Wethouder Schilderman licht toe dat het het voorstel van het college is om het beide te doen: in de programmabegroting en daarna verankeren in de verordening. Het college zal dit toepassen in de programmabegroting op deze wijze. Dan krijgt de raad dit mee in de begroting van 2024: dat raad en college deze afspraken hebben gemaakt. Wanneer de raad zegt dit niet te willen en dit eruit te willen amenderen, zal het niet bij de begroting van dit jaar gedaan worden. Dan kan de raad daarover later besluiten. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat de financiële verordening ook het raadsvoorstel is. Hij hoorde in een debat over waarom er een beslispunt staat over een andere raadsvoorstel. Volgens hem behelst het beslispunt dat wanneer dat nu wordt aangenomen door de raad, het meegaat in de begroting. Dat is wat nu voorligt en hij vraagt of dat juist is. Wethouder Schilderman antwoordt dat dat juist is. Wanneer de raad dat niet wil, moet de raad dit eruit amenderen. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de vraag van de PvdA over de wijzigingen in de programmastructuur. Het aantal programma's wordt iets minder. Het grootste programma dat er was wordt ook kleiner. Dit heeft zeker impact op het budgetrecht. De raad heeft daar bij uitstek iets van te vinden. De wethouder zou niet willen dat het beeld gaat ontstaan als wordt het budgetrecht kleiner.

Het grootste programma wordt wel kleiner met het voorstel. De PvdA vroeg specifiek naar waarom W&I en EZ bij elkaar gevoegd zijn. De inhoudelijke reden om dit samen te voegen, is dat er een aantal inhoudelijke opgaven zitten waarin sterk samengewerkt wordt. De heer Van der Zweth (PvdA) licht toe dat zijn zorg zit in dat geld zou kunnen worden overgeheveld van Werk & Inkomen naar Economie en dat dat achteraf pas bekend wordt gemaakt. Wethouder Schilderman gaat in op hoe het in de praktijk gaat wanneer er een financieel voordeel is op een doelstelling die compleet behaald is; stel binnen W&I is de doelstelling compleet behaald en vervolgens is er geld over en in Economie is een doelstelling die niet behaald is die wel is vastgesteld door de raad; dat zou een aanleiding kunnen zijn om lopende de tijd dat geld te verschuiven. Op het moment dat de doelstellingen binnen W&I niet behaald zijn, wordt het geld niet verschoven. Het college zou dat verstandig vinden. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat in de nieuwe systematiek het college voorstellen kan gaan doen waardoor het geld wordt overgeheveld bij onderbesteding in een beleidsveld; dat van W&I naar EZ. Wethouder Schilderman hanteert dat niet op deze manier op dit moment. Feitelijk is de doelstelling bij onderbesteding op armoedebeleid nog niet behaald; de doelstelling was om tot een hoger bereik te komen.

De wethouder gaat nu in op een voorbeeld uit de onderbesteding bij de U-Pas. Zij twijfelt over of dit in technisch opzicht voor kan komen. Dit is niet wat het college nu doet. De voorzitter geeft de heer Van der Zweth in overweging een motie in te dienen. De heer Van Steeg (CDA) vindt dit een relevante discussie. Dit gaat ook over cultuur, sport en vastgoed. Op een gegeven moment is niet meer te zien waar geschoven wordt. Het gaat dan om programma's waartussen hij niet zou willen schuiven. Hij wil graag gerustgesteld worden dat dergelijke verschuivingen niet zullen plaatsvinden. Hij wil ook weten waarom sport en cultuur enerzijds en vastgoed anderzijds bij elkaar zouden horen.

Pagina 26 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

1270

1280

1290

1300

1310

De voorzitter merkt op dat de wethouder gezegd heeft dat het niet de intentie is. De heer Van Steeg vraagt een nadere onderbouwing van waarom dit niet gaat gebeuren. Wethouder Schilderman zal straks ingaan op sport en vastgoed. Zij kan toezeggen dat bij grote en politieke verschuivingen tussen doelstellingen het college de raad daarbij vooraf in mee zal nemen. Zij herhaalt haar inbreng voor het geval dat de doelstelling behaald is in het ene programma en in het andere programma niet. Zij koppelt dat aan de kaders die de raad heeft meegegeven aan het college. Het college doet dat ook in de actieve informatieplicht, het komt ook in de bestuursrapportage; de raad zal het in het vervolg verder tegengekomen. De heer Van Steeg (CDA) vindt het niet logisch om een overschot bij cultuur over te hevelen naar vastgoed. Wethouder Schilderman herhaalt haar toezegging. Zij verwacht niet dat de informatie vooraf vaak gaat komen omdat het niet veel voorkomt. De voorzitter constateert dat de wethouder niet de intentie heeft om daadwerkelijk met geld te schuiven. Hij hoort de zorgen die daarover zijn. Hij houdt de commissie voor dat een motie of een amendement dan nog tot de mogelijkheden behoren wanneer de zorgen zo groot blijken te zijn. De heer Van der Zweth (PvdA) zoekt naar wat er gebeurt.

Hij gaat ervan uit dat het college met het nu voorliggende besluit de opdracht heeft om de oplossing te zoeken in de overheveling van middelen uit W&I naar Vastgoed. Wethouder Schilderman antwoordt dat er dan gekeken zal worden of dat daarbinnen mogelijk is. Die afweging komt dan terug bij de Voorjaarsnota: of het mogelijk is de oplossing te vinden binnen het eigen programma. Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat zojuist gezegd is dat de beleidscyclus sterker moet worden; in de beleidscyclus zitten keiharde kaders met geoormerkte middelen. Haars inziens moet de wethouder naar de raad wanneer zij geld wil overhevelen. Die beleidsnota’s zijn vastgesteld door de raad. Wethouder Schilderman bevestigt dat de kans dat het voor gaat komen heel klein is. Zij herhaalt haar toelichting. De PvdA stelde vragen over Volksgezondheid en Sport en of dat logisch bij elkaar zit. Is volksgezondheid logischerer samen te brengen met sport of met W&I? Het college heeft daarover nagedacht. Het heeft zeker ook raakvlakken met W&I. Het college vond het logischer om het samen te voegen met Sport omdat daar de meeste raakvlakken zijn en de doelstellingen het meest in elkaars verlengde liggen; het gaat om de vraag hoe ervoor te zorgen dat mensen gezond kunnen leven. Iedere scheiding kent beperkingen. Dat betrof ook de oude scheiding: ook dan zijn er doelstellingen die over meerdere onderwerpen heen gaan.

De PvdA stelde vragen over indicatoren, specifiek over de wachttijd voor de sociale huurwoning. De wethouder zet uiteen dat die jaarlijks wordt gemonitoord. Bij de Voorjaarsnota komt het college hierover terug bij de raad; de raad blijft dit tegenkomen. Waar het gaat om de vraag Mens en Dier zegt de wethouder de inhoudelijke kant toe; het gaat over zowel mens als dier. Wanneer de Partij voor de Dieren de titel zou willen wijzigen, zou dat niet het voorstel zijn van het college. VOLT stelde vragen over beleidsnota's die langer lopen dan vier jaar en die tenminste eenmaal per raadsperiode te bespreken zo dat dit in het vizier blijft. De wethouder zet uiteen dat de raad per beleidsnota vastlegt voor hoe lang de nota geldt en hoe vaak een evaluatie plaatsvindt. In principe is het daarna aan de raad over of het Pagina 27 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

1320

1330

1340

1350

besproken wordt. Haar voorstel zou zijn: besluit het in het beleidsdossier hoe lang de nota loopt. Het college zal de raad daarvoor een voorstel doen. Wat haar betreft is dan na te gaan hoe dit geëvalueerd wordt. Wanneer de raad behoefte heeft aan vaker, kan de raad daarin amenderen. Zij attendeert VOLT op bijlage 2 als het gaat om de relatie van de programma's met het budgetrecht. Daar staat de financiële omvang. Zij licht de keuze voor de indeling nader toe richting de VVD. Wanneer de programma's afzonderlijk gehouden worden, komt de raad verder af te staan van de doelstellingen. Het college ziet de voordelen van vastgoed bij onderwijs. De VVD sprak over de zin na het voegwoord “en”; wanneer het gedeelte na voegwoord wordt geschrapt, kan het college het niet meer meenemen in de programmabegroting. De VVD is blij met de indicatoren maar kijkt nu wel naar een combi van nieuwe en bestaande indicatoren; de vraag is hoe daarop het zicht te houden. De wethouder bevestigt dat het college sommige indicatoren gaat handhaven en dat andere indicatoren nieuw zal toevoegen. Het college probeert daarmee de koppeling te leggen met de beleidscyclus. Het college denkt dat het onvermijdelijk is dat hier een daar een trendbreuk gaat komen.

Die trendbreuk zou ook positief kunnen zijn; door het explicieter terug te laten komen in de beleidscyclus, besluit de raad daarover in relatie tot dat beleid of het de juiste indicator is. Het college wil dat zichtbaar maken met een link zo dat de raad dit kan terugvinden. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt of de wethouder een toezegging kan doen dat ook de huidige indicatoren die nu nog gebruikt worden, zoveel mogelijk blijven bestaan. Wethouder Schilderman lijkt dat niet handig op alle vlakken. Wanneer de raad een indicator niet meer wil hebben lijkt het haar beter dat die niet blijft bestaan. De wethouder zegt toe dat het college bij de programmabegroting een lijst zal laten zien zo dat de raad die kan bekijken; de raad kan dan aangeven welke indicatoren hij wil behouden. Het college laat het besluit aan de raad. Het CDA sprak over de lengte van de tijdslijnen - op onderdelen kan het gaan om 10 jaar. De wethouder benadrukt dat het aan de raad is om te bepalen hoe lang een bepaalde beleidsnota loopt. Zij herhaalt haar eerder gegeven informatie. Het college wil voorkomen dat het stadsbestuur alleen plannen maakt en niet aan de realisatie toekomt. Om die reden kiest het college voor een langere tijdslijn. Dit is daarvoor een richting die het college meegeeft aan de organisatie. De raad kan bepalen of een tijdslijn korter moet.

Wanneer de raad lopende de looptijd vindt dat de nota niet meer actueel is, is dat bij uitstek een reden om het college naar de actualisatie te vragen. De wethouder antwoordt bevestigend op de vraag van het CDA de raad actief te betrekken bij de evaluatie. Het lijkt haar logisch de werkwijze voort te zetten in de verdere evaluaties. Het college deelt de mening van het CDA in dit opzicht. Hiermee rondt de wethouder haar beantwoording af.

1360

Gemiste vragen Mevrouw Ramaker (VVD) had een vraag gesteld over de borging van de beleidscyclus inclusief de planning; wanneer start een cyclus en eindigt die?

Pagina 28 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) had een vraag gesteld bij de programma's over het sociaal domein waar organisaties in verschillende programma’s komen: Buurtteams, sociale basis en jeugd. Of het mogelijk werkt om dat op te splitsen? De andere vraag betreft de toelichting op de afwijking; wat wordt gedaan met kleinere bedragen die politiek wel gevoelig zijn. 1370

1380

1390

Beantwoording Wethouder Schilderman beantwoordt de VVD met uiteen te zetten dat alles wat in de vaststelling komt, in lijn zal moeten zijn met deze standaard. Daaraan voegt de wethouder toe dat er soms zaken zijn die al in voorbereiding zijn. Bij de meeste zaken die nu in voorbereiding zijn, vindt al een poging plaats om die kant op te gaan. Na de vaststelling zal het college daaraan gaan werken. Dat betekent dat het een tijdje duurt voordat alle beleidsstukken ook vernieuwd zijn. Dat is ook afhankelijk van hoe snel de raad de actualisatie wil. GroenLinks sprak over de kleinere bedragen die politiek gevoelig zijn; het college heeft te allen tijde een informatieplicht naar de raad. Wanneer er echt iets politiek gevoeligs gedaan wordt, schrijft het college het voornemen in een brief en dan komt de raad het vervolgens tegen met de mogelijkheid die brief te agenderen. Vaak komt een voornemen voort uit moties of vragen vanuit de raad. Mevrouw Keinrensink (GroenLinks) brengt haar tweede vraag onder de aandacht. Wethouder Schilderman had die vraag in algemene zin beantwoord. De ideale indeling is er niet. Zij hebben inhoudelijke raakvlakken. Juist omdat in deze onderwerpen verschillende vormen van zorg aanbesteed worden, vindt het het college dat ze het best gescheiden zouden kunnen zijn.

Daarbij geldt wel dat dit het grootste programma is en de lastigste voor de raad in het licht van het budgetrecht. Daarom dacht het college dat het logisch was om die op te splitsen. Dat neemt niet weg dat er inhoudelijke samenhang is. Uiteindelijk blijft het een streefset. Tweede termijn Geen behoeffte aan. De voorzitter concludeert dat dit agendapunt met de B-status doorgaat naar de raad.

1400

1410

Toezeggingen Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) had een toezegging gehoord dat de wethouder terugkomt in die brieven rondom de dekking van moties hoe het gaat met de prioritering. De wethouder bevestigt die toezegging te hebben gedaan. Dit zal besproken worden met de adviescommissie in de zomersessie en dat die naar de raad gaat in de tweede helft van dit jaar. Het is ook afhankelijk van hoe ver het college komt met adviescommissie. Mevrouw Ramaker (VVD) had een toezegging gehoord over de effectindicatoren. De wethouder heeft gezegd in de begroting in de bijlage terug te zullen komen op de indicatoren en dat het daarna aan de raad zal zijn daarover iets te bepalen. Met betrekking tot agendapunt 3.2 van deze agenda

Pagina 29 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

Met betrekking tot het punt 3.2 ingekomen agenderingen over het Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerpbegroting 2024 en de geactualiseerde begroting van de VRU is de vraag gesteld of die geagendeerd zou worden. Hij legt die vraag voor aan de heer Van Steeg. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat dit na nadere bestudering met de A-status doorgaat wat hem betreft. 1420

1430

1440

1450

1460

Het vervolg na deze vergadering De commissie zal 15 juni de afhandeling van deze agenda voortzetten met agendapunt 12. De voorzitter deelt mee dat het mogelijk is dat er nog een punt van de agenda af moet. De heer Corten (commissiegriffier) deelt mee dat dat aan de commissie is. Het is mogelijk die beslissing te nemen in het proceduredeel. De commissie kan ook nagaan op de 15e juni hoe ver zij met de afhandeling van de agenda komt. Wanneer meer tijd nodig is, plant hij een extra dagdeel om dat aan de commissie voor te stellen. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat dat op zich zou kunnen. Hij merkt dat het punt dat betrekking heeft op de jaarwisseling, gaat knellen wanneer dat over de zomer heen getild wordt. Dan zou het punt dat nu doorschuift achteraan in de rij gezet moeten worden. Ook dat heeft veel gevolgen voor de agendeerders (de VVD en VOLT). Dan is nu het laatste agendapunt op de 15e onlogisch. De heer Simşek (DENK) stelt voor na te gaan hoe ver de commissie komt. Het heeft niet zijn voorkeur om agendapunt 12 te verschuiven. De heer Van Bergen (ChristenUnie) sluit zich aan bij de inbreng van de heer Van der Zweth. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt het van belang dat het debat over het Burgerberaad de Jaarwisseling voor de zomer zal plaatsvinden.

De voorzitter legt de vraag voor of een extra dagdeel in te plannen is of een voorstel gedaan zal worden om een bepaald onderwerp door te schuiven naar een volgende reguliere VBF-vergadering. De heer Corten (commissiegriffier) geeft desgevraagd aan dat de commissie in het volgende dagdeel 180 minuten schone vergadertijd tot haar beschikking heeft. Voor de agendering Burgerberaad is 120 minuten uitgetrokken, voor de raadsbrief Jaarwisseling 60 minuten, en voor de agendering energiekosten maatschappelijke organisaties 75 minuten. De heer Maas (VOLT) vraagt of het een optie is om de volgorde van de agendering om te draaien. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de energiekosten behandeld moet worden voor de zomer. De voorzitter neemt daarvan nota en de griffie zal daarmee rekening houden, mocht uitgekomen worden op een wisseling van de volgorde. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) kiest in eerste instantie voor de volgorde. De heer Van der Zweth (PvdA) kiest voor de volgorde. De voorzitter constateert dat de commissie opteert voor de volgorde. De commissiegriffier zal een voorstel doen voor de commissie. De heer Corten (commissiegriffier) stelt voor 5 juli te beginnen met agendapunt 13 Burgerberaad, gevolgd door punt 14 over de Jaarwisseling in samenhang besproken met 13 en dan agendapunt 12 over de tegemoetkoming Energiekosten maatschappelijke organisaties.

Mocht de commissie niet uitkomen met de beschikbare behan-

Pagina 30 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

deltijd, zal de commissiegriffier op dat moment een voorstel voor een extra dagdeel, eventueel op korte termijn. De voorzitter schorst de vergadering tot 15 juni voor de afhandeling van deze agenda. 13. Raadsvoorstel startdocument Burgerberaad 14. Raadsbrief JaarwisselingFout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 1470

12. Raadsbrief tegemoetkoming energiekosten maatschappelijke organisaties

Pagina 31 van 31