Conceptverslag CommissieVBF 8 juni 2023

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN D.D. 8 JUNI 2023 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

12 juni 2023 Stadhuis, de raadszaal Geertjan Benus (Notutekst) september 2023

Aanwezigen: Middagvergadering De voorzitter, de heer R. Peters, en van het college de burgemeester S. Dijksma en de wethouders de dames S. Schilderman en R. Streefland voorts de leden: mevrouw J. Kleinrensink (GroenLinks), mevrouw M. Fattal (GroenLinks), de heer F. Dekkers (GroenLinks), mevrouw M. Hellevoort (GroenLinks), mevrouw Kleinrensink (GroenLinks), de heer M. Koning (D66), de heer J. Vasters (D66), de heer R. van der Zweth (PvdA), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), de heer T. Compagnie (ChristenUnie), de heer V. Stevens (Student & Starter), de heer R. Snijder (Student & Starter), mevrouw E. Kendir (Student & Starter), de heer B. van Steeg (CDA), de heer J. van den Broek (CDA), mevrouw X. Minnaert (Partij voor de Dieren), de heer M. van Heuven (Partij voor de Dieren), mevrouw M. Ramaker (VVD), mevrouw T. Meerding (VVD), mevrouw Y. Hessel (Utrecht Solidair) de heer I. Simşek (DENK), en van de griffie de commissiegriffier de heer G. Corten en de commissiesecretaris.

20 Verslag openbare vergadering commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

30

40

Aanwezigen: ............................................................................................................- 1 1. Opening en mededelingen...................................................................................- 2 2. Vaststellen van de agenda van 8 juni 2023.......................................................- 2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen.........................................................- 2 3.1 Raadsvoorstel wijziging van de APV, partiële herziening ,2023........................- 2 3.2 Raadsvoorstel zienswijze ontwerpbegroting 2024 en geactualiseerde begroting 2023 VRU ................................................................................................................- 2 3.3 Verzoek behandeling raadsvoorstel uitwerking Burgerberaad ..........................- 3 3.4 Raadsvoorstel verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht ..........- 3 3.5 Agenderingen ter plaatse op basis van de ingekomen raadsbrieven ................- 4 4. Vaststellen verslagen ........................................................................................- 4 5. Toezeggingen/moties ........................................................................................- 4 6. Ingekomen stukken voor de vergadering van 8 juni 2023 .................................- 4 7.

Verslag adviescommissie Controle en Financiën..............................................- 4 8. Raadsbrief reactie Bestuursagenda veiligheidsregio Utrecht 2024 - 2027........- 5 9. Raadsvoorstel toevoegen Programma Open Utrecht en termijn voortgangsrapportages ............................................................................................- 8 10. Raadsvoorstel zienswijze Meerjarenbegroting Bghu 2024 – 2027..................- 12 11. Raadsvoorstel aanpassing beleidscyclus en programmabegroting ................- 17 13. Raadsvoorstel startdocument Burgerberaad...................................................- 31 14. Raadsbrief Jaarwisseling.................................................................................- 31 Pagina 1 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

12. Raadsbrief tegemoetkoming energiekosten maatschappelijke organisaties...- 31 Middagvergadering 8 juni 2023

1. Opening en mededelingen De voorzitter, de heer Peters, opent de vergadering omstreeks 14.00 uur en heet iedereen welkom. 50

Mededelingen vanuit de commissie De heer Dijkstra laat weten dat dat hij vanmiddag afwezig is vanwege een werkbezoek. Mededelingen vanuit het college Geen

60

70

80

90

2. Vaststellen van de agenda van 8 juni 2023 Op 15 juni zal deze vergadering worden voortgezet. De voorzitter deelt mee dat het zijn streven is tot en met agendapunt 12 de agenda af te werken. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat het streven van de voorzitter niet mogelijk is; zij attendeert op de behandeltijden. De voorzitter vat dit op als een inspanningsverplichting. De behandeltijd is een indicatie. Hij roept de leden van de commissie op hun interrupties kort en bondig te houden. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat mevrouw Meerding zijns inziens gelijk heeft. Voor het burgerberaad staat 120 minuten en voor de Jaarwisseling een uur. Dat is 3:00 uur en dat is precies de tijd die de commissie gegeven is op een dagdeel. Het streven van de voorzitter overschrijdt het maximum aantal uren op een dagdeel. Hij concludeert dat de commissie zal moeten bepalen wat van de agenda afgevoerd moet worden. De voorzitter stelt voor vandaag zo ver mogelijk te komen. En op een later moment na te gaan of er eventueel iets moet afvallen. De heer Van der Zweth (PvdA) stelt voor een moment te nemen rond 16:45 uur vandaag om te kijken naar de resterende punten voor de 15-de. 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen De voorzitter leidt de bespreking in.

3.1 Raadsvoorstel wijziging van de APV, partiële herziening 2023 Voorgesteld wordt dit niet te behandelen in deze commissie; er komt een nieuw voorstel zonder het onderdeel gebruik van harddrugs. Dat onderdeel zal besproken worden in de commissie JWCS. Er komt nog een specifiek raadsvoorstel naar de commissie die in deze VBF commissie behandeld zal worden. De commissie stemt hiermee in. 3.2 Raadsvoorstel zienswijze ontwerpbegroting 2024 en geactualiseerde begroting 2023 VRU voorgesteld is Voorgesteld wordt dit met de A-status door te geleiden naar de raad. De commissie stemt daarmee in. De heer Van Steeg (CDA) stelt voor dit vooralsnog voor een kwartier op de agenda van de commissie te houden. Mogelijk kan dit nog de A-status krijgen nadat hij dit heeft bestudeerd. De voorzitter stelt vast dat de commissie daarmee instemt. Pagina 2 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

3.3 Verzoek behandeling raadsvoorstel uitwerking Burgerberaad De voorzitter deelt mee dat wethouder Oosters een verzoek heeft ingediend om het raadsvoorstel op 14 september 2023 te behandelen in 60 minuten. Dat raadsvoorstel volgt na besluitvorming over het voorstel dat voor deze vergadering is geagendeerd is. Hierover zal verder gesproken worden op 15 juni. 100

3.4 Raadsvoorstel verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht Het voorstel is dit in behandeling te nemen voor de commissie met een behandeltijd van 90 minuten. De commissie gaat daarmee akkoord. 3.5 Raadsvoorstel zienswijze voorlopige jaarstukken 2022 van de VRU. Voorgesteld wordt dit met de A-status door te geleiden naar de raad. De commissie gaat daarmee akkoord.

110

120

130

140

De voorzitter brengt de periode na het zomerreces onder de aandacht; de vergadering van 14 september. Momenteel is de behandelvoorraad heel groot voor deze commissie. Het gaat daarbij ook om onderwerpen die al langere tijd op de agenda staan en telkens doorgeschoven moesten worden. De voorzitter stelt voor twee extra dagdelen in te plannen op 14 september. De griffier zal deze extra dagdelen in eerste instantie op de avond van 14 september en op de RIB-avond op 3 oktober zoeken. De commissie verneemt later welke het precies worden. Vier dagdelen vergadertijd betekent dat de commissie voldoende tijd heeft om de agenda’s af te werken. Daarmee wordt de agenda voor de raad enigszins opgeschoond. De voorzitter verneemt desgevraagd dat de commissie daarmee kan instemmen. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat vandaag opnieuw een punt wordt doorgeschoven en hij vraagt of de voorzitter in deze prognose daarmee rekening heeft gehouden. De voorzitter licht toe dat het streven zal zijn de behandelvoorraad zoveel mogelijk weg te werken. Wethouder Schilderman brengt in herinnering dat eind 2021 de raad de motie 360 heeft aangenomen: Eerlijke afvalstoffenheffing, met daarbij het verzoek na te gaan of verdere differentiatie van de afvalstoffenheffing mogelijk is. Het college is daarmee bezig. Het college verwacht voor de zomer een raadsvoorstel te kunnen indienen.

Wanneer de raad wil dat de wijzigingen ingaan met ingang van 1 januari 2024, zou de commissie dat raadsvoorstel in de komende commissievergadering moeten behandelen. Mocht de commissie deze wens hebben, zou het goed zijn hiermee rekening te houden in de agenda. De voorzitter stelt vast dat dat de agenda zal zijn van september en niet van 15 juni. Hij legt de vraag voor of de commissie de behoefte heeft om dit in september te behandelen. De heer Vasters (D66) bevestigt vanuit zijn fractie dat die behoefte er is. Hij stelt voor dit onderwerp te agenderen in september. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt zich af of die deadline zo strikt werkt. Hij weet niet zo goed wat van de agenda afvalt wanneer hiertoe besloten wordt. Hij heeft daarom nu onvoldoende informatie hierover te besluiten. De voorzitter merkt op dat de commissie besluit over wat van de agenda afvalt. Hij legt de vraag voor van de heer Van der Zweth aan wethouder Schilderman. Pagina 3 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

Wethouder Schilderman antwoordt dat het college dan een jaar later zal uitkomen. Dat heeft te maken met het vaststellen van de tarieven als onderdeel van de programmabegroting. Daaraan vooraf gaat een besluit van de raad, of de raad meer tarieven wil hanteren en hoe die er uit komen te zien. Daarnaast heeft het tijd nodig om de tarieven daadwerkelijk op te leggen; ze worden maar één keer per jaar opgelegd. De nieuwe tarieven kunnen ook een jaar later ingaan. De commissie kan zich hierin vinden. 150

160

170

Punt van orde De heer Van Steeg (CDA) brengt de spreektijd in de commissie VBF onder de aandacht. Hij denkt dat het goed is om hier naar te kijken. De voorzitter merkt op dat heer Van Steeg een terecht punt aankaart; hij stelt voor dit ook te bespreken in het presidium. Voortzetting debat De heer Vasters (D66) sluit zich aan bij de desbetreffende opmerking van de heer Van der Zweth en legt de vraag voor of dit allemaal nog past in de geraamde tijd. De voorzitter merkt op dat uiteindelijk onderwerpen doorgeschoven zullen moeten worden. De griffie zal daarvoor een voorstel doen. 3.5 Agenderingen ter plaatse op basis van de ingekomen raadsbrieven Geen punten. De voorzitter deelt mee dat op 11 mei de commissie instemde met een agendering van de raadsbrief evaluatie Provinciale staten en Waterschapsverkiezingen. Die brief is op 1 juni ontvangen. De heer Koning van D66 heeft daarvoor een agendering rondgestuurd. Hij gaat ervan uit dat de commissie daarvan kennis heeft genomen en dat die agendering te gebruiken is. Hij neemt ervan kennis dat de volgende partijen zich aansluiten bij deze agendering: de ChristenUnie, Student & Starter, PvdA, GroenLinks. Overeenkomstig de nieuwe werkwijze stelt de voorzitter de agenda vast van de Raadsinformatiebijeenkomst van 4 juli. Er zijn nog geen RIB’s gepland voor 4 juli 2023. 4.

Vaststellen verslagen Conceptverslag vergadering 11 mei 2023 Het verslag wordt conform vastgesteld.

180

5. Toezeggingen/moties Lijst toezeggingen-moties-brieven VBF d.d. 31 mei 2023. Aldus vastgesteld. 6. Ingekomen stukken voor de vergadering van 8 juni 2023 Nr. 1. Brief GS aan BenW Utrecht IBT informatiebeheer over 2021-2022 De commissie gaat met het afdoeningsvoorstel akkoord.

Nr. 2 Mail inzake APV - Verbod harddrugsgebruik openbare ruimte De commissie gaat met het afdoeningsvoorstel akkoord. 190

7. Verslag adviescommissie Controle en Financiën Het verslag van 30-03 2023 is ter kennisgeving aangenomen. Pagina 4 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

8. Raadsbrief reactie Bestuursagenda Veiligheidsregio Utrecht 2024 – 2027 De voorzitter licht toe dat deze raadsbrief de commissie in de gelegenheid stelt in debat te gaan met de burgemeester over de samenwerking binnen de Veiligheidsregio Utrecht en de rol die de Bestuursagenda daarbij speelt. Daarnaast wil de CDA-fractie specifiek in gesprek over de kerntaken van de Veiligheidsregio Utrecht en de extra ruimte die er is voor actuele veiligheidsvraagstukken. De bespreking vindt plaats in één termijn. 200

210

De commissie De heer Van Steeg (CDA) vindt het beleidsplan wel heel algemeen. Hij had verwacht dat de kerntaken concreter benoemd zouden worden. In het vorige beleidsplan stonden een aantal doelstellingen: wat wil de Veiligheidsregio bereiken op de kerntaken? Nu leest hij het voorstel om samen met de gemeente na te gaan hoe een ander te omschrijven. Hij stelt voor de kerntaken te noemen en daarbij de doelstellingen. Hij vindt de beschrijving van de kerntaken maar beperkt in het beleidsplan. Hij vraagt of de burgemeester met hem deelt dat dit scherper geformuleerd zou moeten worden in de brief aan de VRU. Zijn tweede belangrijke punt betreft de crisisbeheersing. De heer Van Steeg vindt de brief in dat opzicht vrij defensief. Hij stelt voor de ervaringen te gebruiken om de VRU te versterken en juist die onderwerpen die voor Utrecht belangrijk zijn daar op de agenda te krijgen. Hij leest ook dat er extra geld is voor crisisbeheersing; hij stelt voor de punten die voor Utrecht van belang zijn te benoemen. Hij legt de vraag voor of een onderwerp als het Bollendak in Utrecht, expliciet benoemd zou moeten worden en dat die op de agenda van de VRU zou moeten komen zodat die mee te nemen is in de afweging. Dit zijn voor hem de belangrijkste punten.

Gezien de brede beschrijving van het beleidsplan van de VRU adviseert hij het college te komen tot een concreter plan met concrete doelstellingen zo dat in ieder geval de kerntaken van de VRU geborgd zijn.

220

230

De heer Koning (D66) merkt op dat zijn partij doorgaans kritisch is op het veiligheidsdomein. Anders dan het CDA heeft zijn fractie nauwelijks iets op te merken over het voorliggende. Hij vindt de brief helder. Hij kan zich vinden in het deel waarin het college aangeeft veel expertise te hebben. Hij leest dat als een uitnodiging aan de VRU om er op toe te zien dat ook daar de juiste expertise aanwezig is zo dat de gemeente en de Veiligheidsregio elkaar daarin optimaal kunnen aanvullen. Hij vindt het goed de burgemeester te bevragen hoe dit bedoeld is. De heer Van Steeg (CDA) herhaalt zijn inbreng en vraagt de heer Koning of hij geen risico ziet dat wanneer de kerntaken niet helder worden omschreven, met heldere doelstellingen, dat het beleid veel kanten op kan gaan. De heer Koning (D66) herkent de heldere omschrijving al of niet, niet goed van de inbreng van het CDA. In het stuk staan de kerntaken duidelijk genoemd, weliswaar op een meer abstract niveau, maar wel met de visie daarbij van de Veiligheidsregio en waar de prioriteiten leggen; over de uitwerking verschillen D66 en CDA van mening. De beantwoording Burgemeester Dijksma licht toe dat het hier gaat om een gemeenschappelijke regeling met een wettelijke basis.

Pagina 5 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

240

250

260

270

280

De burgemeester merkt op dat bij de Veiligheidsregio Utrecht veel gaande is. Dat heeft ermee te maken dat in de afgelopen tijd de VRU buiten de kerntaken om geconfronteerd is met een aantal crises. De ene had te maken met een enorme stroom vluchtelingen uit Oekraïne en de andere asielcrisis was veel meer beleidcrisis met onopgeloste business landelijk die er nu toe leidt dat de regio halsoverkop allerlei zaken moeten regelen. Daarvoor had de Veiligheidsregio te maken met corona. Voor een deel is dit gereflecteerd in de stukken. Het bestuur van de VRU is zich ervan bewust dat de klassieke taken (de brandweer is daarvan het belangrijkste onderdeel) niet meer de enige taken zullen zijn, zelfs niet wanneer de VRU daarvoor zou kiezen. Dat heeft te maken met de dynamiek waarin momenteel het bestuur zit waarin heel vaak situaties zijn die op de regio afkomen. Dan moet de organisatie daarop inspelen. Als het gaat om nadenken over of het mogelijk is concreter te worden in de doelstellingen, niet alleen op de klassieke taken maar in ieder geval in de breedte, vindt de burgemeester het de moeite waard om dit te bespreken binnen het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio; zij kan zich goed voorstellen dat Veiligheidsregio meegaat met met de slag die de gemeente met haar “steeds smartere” begroting maakt. Zij heeft veel vertrouwen in de organisatie dat zij dat goed kan.

De burgemeester overweegt dat het goed is iets te zeggen over de kosten; aan de ene kant is te zien dat alle Veiligheidsregio's in den lande geconfronteerd zijn geweest met hogere kosten vanwege de vele zaken die op de regio afkwamen. De regio's zijn voor een belangrijk deel gecompenseerd door het Rijk, maar niet steeds. Zeker als het gaat om de kerntaken, is daar nu juist te zien dat dat het steeds spannend is. Tegelijkertijd is het bestuur van de VRU bezig met de hervorming van het topmanagement. Er was aanvankelijk een grote directie. Die is vanwege natuurlijk verloop een stuk kleiner geworden. De ambitie is die directie niet opnieuw te laten uitdijen. Het bestuur van de VRU zeilt scherp aan de wind; te zien is dat niet alleen in deze raad, maar in alle 26 raden iedereen de vinger aan de pols heeft op het punt van stijgende kosten. Dat neemt niet weg dat er zich steeds weer onwelkome verrassingen zich voordoen op het gebied van de kosten waarmee het bestuur van de VRU te dealen heeft. De heer Van Steeg (CDA) vraagt of de burgemeester het risico ziet van de totaal andere algemene beleidslijn vergeleken met drie jaar geleden; dat de focus op juist de kerntaken moet blijven. Dat is in zijn beleving met het voorliggende plan nog niet geborgd. Burgemeester Dijksma ontrafelt een en ander. De eerste van de twee die de heer Van Steeg noemt is de stijging van de kosten.

Haar redenering is dat die niet zozeer in de dingen die gedaan worden die vanuit crises afkomen op de Veiligheidsregio Utrecht vanuit bijvoorbeeld de natuur (valwind in Leersum, de droogte). Meestal leidt dat type kosten niet tot problematiek. Het bestuur van de VRU loopt er tegenaan dat de regio onvoldoende gecompenseerd wordt door het Rijk op de kerntaken. Daarover gaat voortdurend de discussie tussen het bestuur van de VRU en het departement. De kerntaken komen niet in gevaar door uitgaven buiten de kerntaken om. Ten tweede is het de vraag of de regio risico loopt wanneer ook andere dingen gedaan moeten worden naast de kerntaken waardoor de kerntaak zou worden verwaarloosd; dat is het tweede deel van de vraag van de heer Van Steeg. De burgemeester beantwoordt die vraag ontkennend. Zij benadrukt dat dat goed belegd

Pagina 6 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

290

300

310

320

330

is in de organisatie. De brandweercommandant stuurt dit aan. Veel overleg vindt plaats. Ook daar zit de organisatie in transitie. De Veiligheidsregio schept ruimte ook in de plannen voor de crisisbeheersing die in de laatste jaren steeds vaker op de regio afkwamen en die de regio niet altijd zelf had gekozen maar die wel opgelost moeten worden. De heer Van Steeg (CDA) heeft ook veel vertrouwen in de VRU. Hij refereert aan het beleidsplan. Hij herhaalt zijn opmerking over kerntaken die niet scherp geformuleerd zijn. Het beleidsplan dat er was, was daarin veel helderder. Hij herhaalt zijn inbreng. Burgemeester Dijksma antwoordt dat voor het bestuur van de regio geldt dat de kerntaken voortvloeien uit de wettelijke verantwoordelijkheden. Het bestuur van de VRU heeft niet een extra beleidsplan nodig om te weten dat dit de corebusiness is. Wanneer het gaat om de vraag wat de VRU ermee wil bereiken, is de burgemeester van harte bereid naar het voorgaande plan te kijken. De organisatie van de VRU probeert in de transitieperiode de slag te maken naar meer flexibiliteit en wendbare inzetbaarheid. Waarover zij het eens is met het CDA is dat het nooit tenkoste mag gaan van de kerntaken. De heer Van Steeg (CDA) concludeert dat de burgemeester en hij het met elkaar eens zijn.

In de brief staat dat de kerntaken onvoldoende scherp geformuleerd zijn en het voorstel om gezamenlijk na te gaan hoe dat verder te ontwikkelen. Hij denkt dat die kerntaken er gewoon zijn; die zouden al scherp geformuleerd moeten zijn, juist in een dergelijk beleidsplan. Burgemeester Dijksma concludeert dat die brief aanzet geeft tot dit gesprek in deze commissie. De burgemeester zegt toe dat zij dat zeker zal oppakken in het bestuur van de VRU. Het laatste punt van de heer Van Steeg vindt zij lastig te duiden. Anders dan de heer Van Steeg suggereerde is de passage over wat OOV doet en wat de Veiligheidsregio doet nadrukkelijk gericht is op twee kanten: de gemeente heeft expertise die nadrukkelijk gaat over de openbare orde. Dat is geen taak voor de Veiligheidsregio. Het Bollendak of Lucas Bolwerk zijn daarin geen issues voor de Veiligheidsregio. Dat zijn klassieke OOV-taken. Het bestuur van de gemeente stelt haar expertise breed binnen de Veiligheidsregio ter beschikking voor de collega's die dat nodig hebben op momenten waarop dat aan de orde is. Als voorbeeld noemt de burgemeester Wijk bij Duurstede met overlast rond de toenmalige crisisnoodopvang. Medewerkers van de Regio zijn daar ingevlogen voor een beperkte periode. Een andere keer doet de Veiligheidsregio dat wanneer het gaat om de mensen van de crisisnoodopvang.

Daarvoor is zelfs een bedrijfje opgericht om dat te stutten: asielsupport. De heer Van Steeg (CDA) doet de suggestie dat ook zo in de brief op te nemen. Zo is het nu niet geformuleerd. Burgemeester Dijksma antwoordt dat wanneer de tekst iets anders uitademt, dat anders zal moeten worden opgeschreven. Het is er niet voor bedoeld om een hek rond OOV te zetten, noch om een muur op te werpen richting de VRU. Zij licht toe dat VRU en de gemeente Utrecht steeds beter in staat te samenwerken sinds de tramaanslag. De samenwerking is destijds in grote gezamenlijkheid opgepakt en daarop is een heel goed protocol gemaakt: wie doet wat op welk moment en waarom? Te zien is dan dat partijen steeds beter met elkaar door één deur kunnen. Wanneer die brief net iets vriendelijker, uitnodigender kan, zal zij dat doen.

Pagina 7 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

340

De heer Van Steeg (CDA) doet de suggestie de brief iets minder defensief te maken. Burgemeester Dijksma vindt dat een goed plan. De voorzitter concludeert hiermee aan het einde gekomen te zijn van de bespreking van dit agendapunt. Hij legt de vraag voor aan de heer Van Steeg of hij bereikt heeft wat hij beoogde met deze agendering De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de burgemeester nog naar de brief gaat kijken. Die brief komt niet in de raad. Bij wacht het resultaat af van de bestudering door de burgemeester van de brief. De voorzitter neemt daarvan nota. 9. Raadsvoorstel toevoegen Programma Open Utrecht en termijn voortgangsrapportages en de regeling risicovolle projecten

350

Wethouder: Schilderman, Beleidsterrein: Financiën Op basis van (her)ijking wordt de raad voorgesteld om het programma Open Utrecht onder de Regeling te laten vallen en u bij de volgende voortgangsrapportages een startdocument voor dit programma voor te leggen. Om de actualiteit van de tweede voortgangsrapportages te vergroten wordt voorgesteld om het aanbiedingsmoment van de tweede voortgangsrapportages risicovolle projecten te verplaatsen naar een maand na de tweede bestuursrapportages (oktober) en daarmee de voorbereiding over de zomerperiode te tillen.

De voorzitter leidt de bespreking in aan de hand van de annotatie bij de agenda (zie hierboven).

360

De commissie De heer Vasters (D66) is het eens met het toevoegen van het programma Open Utrecht aan de RRP gezien onder meer de complexiteit en de omvangrijke budgetten die hiermee gemoeid zijn. Het zou zijn fractie helpen te begrijpen wat de grootste risico's zijn die het college ziet en welke maatregelen het college wil nemen om deze risico's zoveel mogelijk te beperken. Hij stelt de wethouder daarnaast de vraag of er een directe aanleiding is om bij de projecten een stevige beheersingsregiem voor te stellen; of is het de optelsom van factoren die ook in het raadsvoorstel werden genoemd? Dit zegt hij naar aanleiding van dat programma. Zijn fractie is daarnaast ook akkoord met het later opsturen van de tweede voortgangsrapportage zoals voorgesteld in het raadsvoorstel.

370

380

De heer Dekkers (GroenLinks) sluit zich aan bij de inbreng van D66. Hij las de afwegingen in het stuk voor het op de lijst plaatsen van het project Open Utrecht. Hij begrijpt die afwegingen. Het project loopt al een aantal jaren. Hij legt de vraag voor of er niet al eerder aanleiding was om dit een risicovol project te noemen. Zijn fractie had het slim gevonden wanneer er nu een aanzet was tot een risicoanalyse en een eerste aanzet tot een Plan van Aanpak. Goed dat de termijn voor de tweede voortgangsrapportage verschoven wordt zo dat die actueler is en de werkdruk voor zowel ambtenaren als de raad wordt gespreid. Hij vraagt of het wellicht een goed idee is die tweede voortgangsrapportage meer te beperken tot belangrijke ontwikkelingen en/of veranderingen in de risicograad; dus één keer per jaar een uitgebreide rapportage en de tweede iets lichter, die wel “de belangrijke nieuwe ontwikkelingen” worden genoemd. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt naar de argumenten voor een lichtere tweede variant. De heer Dekkers (GroenLinks) zet uiteen dat hij het de vraag vindt of twee rapportages in één jaar nodig zijn. Het lijkt hem nuttig om het op twee jaar te houden. Pagina 8 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

390

Wat hem betreft wordt de tweede rapportage vooral gebruikt voor het benoemen van belangrijke veranderingen. Hij beschouwt dit als een tussenweg. Mevrouw Ramaker (VVD) vindt dit een beetje vaag. Zij brengt de afgesproken kaders voor het voetlicht waarin uitgeschreven staat wat de raad wil. Dat stelt GroenLinks nu ter discussie in haar beleving. Zij vraagt naar de visie van GroenLinks. De heer Dekkers (GroenLinks) ontkent dat zijn fractie de kaders ter discussie stelt. Hij is ook van mening dat de raad de vinger aan de pols moet houden bij deze risicovolle projecten. Zijn voorstel vermindert de werkdruk en richt de aandacht op de risico's. De heer Compagnie (ChristenUnie) oppert of het een idee zou kunnen zijn van een voortgangsrapportage per jaar het tweede alleen te doen wanneer het urgent is of nodig. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt dat dat voorstel tegen zijn voorstel aanschuurt. Hij houdt vast aan zijn voorstel

400

De heer Maas (VOLT) sluit zich aan bij de voorgaande sprekers. Ook zijn fractie is zeer benieuwd waarom nu deze regeling toegevoegd gaat worden aan de risicovolle projecten. Misschien kan de wethouder de raad informeren over de reden daarvoor en hoe het staat met het programma en wat dit betekent voor de organisatie op het gebied van menskracht en geld.

410

420

430

Mevrouw Ramaker (VVD) vindt het terecht dat Open Utrecht in de lijst is opgenomen; zoals blijkt uit de brief is er een forse achterstand in archief- en documentatiebeheer. Haar fractie is benieuwd naar het startdocument. Zij verzoekt het college op welke wijze de achterstanden in de toekomst kunnen worden voorkomen en op welke wijze de achterstanden zijn aan te pakken. Zij las dat het college besloot de internationale school niet op de lijst risicovolle projecten te plaatsen. De VVD fractie vindt dat te voorbarig. Haar fractie stelt voor de internationale school wel op de lijst te plaatsen; daar is sprake van een uitzonderlijke financieringswijze. De ISU is de enige school in Utrecht die niet conform de verordening Onderwijshuisvesting wordt gefinancierd. In de afgelopen twee jaren vroeg het ISU van de raad instemming met extra financiering. Dat komt ook nu weer terug in de Voorjaarsnota. Ten derde is de kans aanwezig dat het ISU opnieuw in de raad besproken zal worden vanwege de onrustige tijden. Wanneer het college dit niet zal doen, zal haar fractie de raad oproepen te handelen conform artikel 5 lid 6 regeling risicovolle projecten. Daarin is de raad aan zet. In beslispunt 2 wordt de raad gevraagd twee besluiten te nemen (1) een maand later de voortgangsrapportage te ontvangen. Daarin kan haar fractie zich vinden.

Maar het tweede deel van dit beslispunt is pas aan de orde na evaluatie in 2024. Zij stelt voor dit eerst af te wachten. Zij verzoekt het college dit beslispunt aan te passen. De heer Van Steeg (CDA) vindt het lastig om een goede inschatting te maken op waarom dit project moet worden toegevoegd aan de regeling risicovolle projecten. Hij treft weinig onderbouwing van het voorstel aan. Hij verneemt graag van de wethouder een nadere onderbouwing waarom deze keuze nu wordt gemaakt; is dit alleen omdat er momenteel problemen zijn? Hij had dan verwacht dat het bestuur in een eerder stadium tot die beslissing zou zijn gekomen; anders kan hij nog wel andere projecten bedenken die aan deze regeling zijn toe te voegen. Pagina 9 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

440

De heer Compagnie (ChristenUnie) sluit zich volledig aan bij de inbreng van D66 en GroenLinks. Ook zijn fractie is benieuwd naar de onderbouwing en waarom niet eerder daartoe is besloten. Op een later moment zal zijn fractie hierover uitgebreider terugkomen. De heer Van der Zweth (PvdA) steunt het voorstel. Hij sluit zich aan bij de inbreng van D66 een GroenLinks. Zijn fractie is heel benieuwd naar het antwoord op de vragen over de internationale school.

450

460

470

480

Wethouder Streefland zet uiteen dat veel in beweging is als het gaat om IT, informatiebeheer, de Archiefwet die op komst is. Zij noemt in dit verband ook de Wet Open Overheid. Tegelijkertijd heeft zij te maken met een organisatie die op dit moment nog niet op orde is om de verandering aan te kunnen. Niet alleen de brief van de provincie is een reden om dit te doen; de wethouder noemt het handhavingsdossier over de binnenstad. Dat was voldoende een Wakeup Call voor in ieder geval de wethouder om aandacht te hebben voor toekomstbestendige systemen alsook het antwoord op de vraag hoe de gemeente de uitvoering ter hand neemt van de Wet Open Overheid zodat mensen gemakkelijker toegang hebben tot de informatie waarom zij vragen. Het gaat niet alleen om deze systemen maar ook om het gedrag van mensen; de vraag is aan de orde hoe binnen de gemeente wordt samengewerkt. Het programma vraagt van alle organisatieonderdelen inzet. Het is ook afhankelijk van allerlei IT technische innovatie. Dat betekent dat mensen soms anders moeten werken dan ze gewend zijn. Het college vindt het goed om de werkwijze inzichtelijk te maken. Het risico bestaat dat de gemeentelijke organisatie niet voldoet/blijft voldoen aan de wettelijke voorschriften Wet Open Overheid, de Omgevingswet, de Wet Elektronische Publicatie en aan de AVG. De toezichthouder heeft de gemeente daarop ook gewezen.

Een intern onderzoek toont ook aan hiervan werk te moeten maken. De wethouder benadrukt dat het in de kern te maken heeft met ook gedragsverandering: wat slaan we op, via welke systemen? Dit is de reden waarom de wethouder zegt hiermee iets te moeten. De heer Maas (VOLT) vraagt of de wethouder iets kan toelichten over financiën; welke consequenties heeft dit voor de financiële onderbouwing? Wethouder Streefland brengt in dit verband de Voorjaarsnota van 2022 onder de aandacht. Daar is incidenteel 6,6 miljoen euro uitgetrokken voor de komende vier jaar en 1,8 miljoen structureel om het goed op orde te houden. Dit heeft een grote slag niet alleen financieel, maar zeker vanwege de complexiteit. Het is belangrijk dat de raad aan het roer staat als het gaat om de controle en de vraag of het college dit op de juiste wijze doet. Bekend is dat IT-processen de volle aandacht nodig hebben binnen overheidsorganisaties. De sturing vanuit de raad is daarin van groot belang. De heer van Steeg (CDA) kan de wethouder goed volgen. Hij herhaalt zijn vraag waarom op dit moment. Wanneer dit de onderbouwing is had het bestuur de stappen al veel eerder moeten zetten. Wethouder Streefland merkt op dat dit niet een project dat alleen vanuit de afdeling IT is uit te voeren. Hierover gaan alle afdelingen en alle medewerkers.

Daarnaast was het een rapport intern (DOXIS) om het stadsbestuur te helpen; zij geven precies hetzelfde aan. Het college wil heel graag deze stap vooruit zetten om te voorkomen Pagina 10 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

490

500

510

520

530

dat de gemeente voortdurend achter de feiten aanloopt. Het allerbelangrijkste is dat de Omgevingswet in aantocht is. Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat de Omgevingswet gepland is in werking te treden vanaf 1 januari 2024. De wethouder sprak over gedragsverandering. Zij vraagt of die gedragsverandering is meegenomen in de 1,8 en 6,6 miljoen; of betreffen die bedragen alleen de hardware? Wethouder Streefland antwoordt ontkennend. De bedragen betreffen vooral de veranderkunde. Het gaat daarbij om voorlichting over het opslaan van gegevens; via welke systemen gewerkt wordt en welke niet meer. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt of de nagenoeg 7 miljoen voor de implementatie is van ICT, of voor extra medewerkers. Wethouder Streefland zet uiteen dat het plan een herijking is, een versteviging. Het plan bestaat uit veel meer onderwerpen dan alleen de ICT-hardware. Dan gaat het over een combinatie van inzet van mensen, deskundigen op het terrein van informatiebeheer, het gaat ook over de monitoring, en over het opleiden van mensen ter versterking van de migratie, ook over hoe om te gaan met het papieren archief. Het gaat om een heel breed terrein.

Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt of het dan om een totaal bedrag gaat; kan de wethouder iets zeggen over het begin en het einde van het programma? Wethouder Streefland zet uiteen dat het een incidenteel bedrag is van 6,6 miljoen euro voor de komende vier jaar. En er zit 1,8 miljoen euro structureel in. Wethouder Schilderman beantwoordt de vragen die voor haar bedoeld waren. Zij gaat in op het debat naar aanleiding van een vraag van GroenLinks over de mogelijkheden om de tweede voortgangsrapportage te beperken tot de veranderingen en de risico's; een lichtere rapportage. Het college vindt dat een bruikbare suggestie. Dat sluit aan op wat tot op heden is ervaren. Dit wijkt wel af van de risicoregeling. De vraag aan de raad is of de raad dit zo wil besluiten. Het college heeft de bereidheid wanneer daartoe de wil is. Zij kan zich ook voorstellen dat de raad de evaluatie wil afwachten. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt dat een goede suggestie van de wethouder de vraag of dit een werkbare oplossing is, in ieder geval mee te nemen bij de evaluatie. Wethouder Schilderman besluit dit mee te nemen in de evaluatie. Gesproken werd over waarom de internationale school niet op deze lijst staat; het college heeft er naar gekeken. Bijna alle risico’s verdwijnen op het moment waarop de aanbesteding is afgerond. Die is voorzien aan het einde van dit jaar.

Dat is de reden waarom het college dit niet heeft voorgesteld. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt of dat gebaseerd was op de financieringsconstructie die het stadsbestuur nu heeft waarvoor een andere constructie in de plaats zou moeten komen. Wethouder Schilderman antwoordt dat dit gebaseerd is op alle voorstellen die nu voorliggen voor besluitvorming. Dit geldt nog steeds ook in de voorwaarden die nu hier voorliggen. De VVD vroeg ook om het tweede gedeelte van de tweede beslispunt aan te passen. De wethouder ziet geen reden om het aan te passen omdat het besluit dat straks genomen wordt meegenomen wordt in de evaluatie. Punt van orde

Pagina 11 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

540

550

Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat het voegwoord “en” maakt dat er sprake is van twee beslispunten; zij vindt dat dit voordat het naar de raad gaat gecorrigeerd moet worden. Ten tweede komt het aan de orde tijdens de evaluatie. Wethouder Schilderman is in dubio over het verzoek. Zij heeft de indruk dat alle partijen het erover eens zijn dat die maand opgeschoven kan worden. Zij ziet weinig aanleiding om niet te zeggen dit alvast vast te leggen om dit mee te nemen. Het komt haar over als een technische discussie over de formulering van dit beslispunt terwijl iedereen hetzelfde wil. De voorzitter haalt het punt van orde hier vanaf; dit is nu een politiek punt. Mevrouw Ramaker (VVD) is het eens met het eerste deel van het beslispunt. Het gaat haar om het deel na het voegwoord. De voorzitter neemt daarvan nota. Wanneer meerdere partijen het hiermee eens zijn kan de VVD dit inbrengen in de raad. Hij vraagt mevrouw Ramaker wat haar voorstel is. Mevrouw Ramaker (VVD) stelt voor het deel na het voegwoord te schrappen. De voorzitter stelt voor de beantwoording voort te zetten. Mochten hierover nog andere gedachten zijn, verneemt hij die graag. Wethouder Schilderman licht toe dat het college met het tweede deel van het beslispunt alleen bedoeld heeft “we doen die ene maand” veranderd zal worden in de evaluatie. Daarom staat dit gezamenlijk in één beslispunt.

Daarom beschouwt het college dit niet als een ander soort voorstel. Hiermee rondt zij haar beantwoording af. Gemiste vragen Nee.

560

Behoefte tweede termijn? Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat in beslispunt 2 ook gevraagd wordt iets te besluiten dat pas in de evaluatie 2024 aan de orde komt. Wethouder Schilderman herhaalt dat het enige dat dit deelte van het beslispunt zegt is dat het college dit meeneemt in de aanpassingen die het college dan gaat voorstellen. Wanneer de raad dat niet wil, kan de raad dat er uithalen. In haar beleving wil de raad dit wel. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat de VVD een amendement kan indienen in de raad. Mevrouw Ramaker (VVD) overweegt een amendement.

570

De voorzitter concludeert in tweede instantie dat dit raadsvoorstel met de B-status doorgaat naar de raad. Hij schorst de vergadering voor enkele minuten en heropent de vergadering. 10. Raadsvoorstel zienswijze Meerjarenbegroting BghU 2024 – 2027

580

Wethouder: Schilderman, Beleidsterrein: Financiën De Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU) is een verbonden partij die namens de gemeente Utrecht, een achttal overige gemeenten en het waterschap HDSR de lokale heffingen uitvoert. De raad wordt in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen op de meerjarenbegroting 20242027 van de BghU. In de nu voorliggende zienswijzebrief geeft de raad aan in te kunnen stemmen met de conceptmeerjarenbegroting en de BghU oproept zich te blijven inspannen om de kosten en daarmee de deelnemersbijdrage te beperken en een analyse te maken over achteruitgaande kwaliteitsnormen en in het verlengde daarvan een klanttevredenheidsonderzoek uit te voeren. Het bestuur van de BghU verzoekt een eventuele zienswijze vóór 27 mei 2022 in te dienen. De vaststelling van de begroting staat gepland voor de vergadering van het bestuur van de BghU op 28 juni 2023.

Pagina 12 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

De voorzitter leidt de bespreking in aan de hand van de annotatie bij de agenda (zie hierboven). De bespreking vindt plaats in twee termijnen.

590

600

610

620

De commissie De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat een zorgelijk beeld naar boven komt als het gaat om de situatie bij de BghU: minder kwaliteitsnormen, toenemende deelnemers bijdragen, fout in de begroting, afkeurende controllerverklaring van de accountant, geen terugkoppeling zoals afgesproken over de huisbankier. Eerder stelde hij vragen over het late toesturen van de aanslagen. Hij vraagt wat er aan de hand is bij de BghU. Kijkend naar de zienswijze vindt hij de toonzetting nogal vriendelijk. Dat moet wat hem betreft scherper en concreter. Wat hem betreft maant de gemeente de BghU tot het aanscherpen van de deelnemersbijdragen, en moet daaraan een wet gekoppeld worden. Wat hem betreft krijgt hij een voorstel op 1 oktober voor het beperken van de kosten; hij wil hierover graag grip krijgen voor het vervolg. Hij verwacht in de zienswijze een uitgesproken verwachting over wat het bestuur van de stad van de BghU verwacht. Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat de begroting niet volledig is afgekeurd; het is alleen afgekeurd op rechtmatigheid. Zij vraagt naar de zienswijze van de PvdA. De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt bevestigend maar vindt de opstapeling van allerlei zaken hierbij relevant. Hij vindt dat het gemeentebestuur er scherper bovenop moet zitten. Het lijkt hem niet wijs nu afstand houden.

Hij hoopt dat de wethouder zelf een voorstel wil doen voor een aanscherping van de zienswijze. Het gaat ook over de aanbestedingsregels die niet helemaal goed zijn gegaan, ook over de belofte van de huisbankier die niet is nagekomen. Hij vraagt naar het grotere plaatje; wat is hier aan de hand? Wat wordt daaraan gedaan; wat is het achterliggende probleem? Hij hoopt dat de wethouder een strekt ter vervanging toezegt. Mevrouw Hellevoort (GroenLinks) kan zich aansluiten bij de woorden van de PvdA. Zij bevestigt dat het zorgelijk is. Zij vindt het belangrijk dat de wethouder scherp blijft op de gang van zaken. Ook haar fractie krijgt regelmatig signalen als het gaat om de dienstverlening van de BghU. Zij vraagt naar de stand van zaken als het gaat om de WOZ waarde voor huurders. Zal de BghU dit volgend jaar wel doen? Zij krijgt signalen dat de oppervlakte van huizen niet goed in het systeem staat waardoor mensen met heel verschillende WOZ-waarden geconfronteerd worden terwijl in de buurt de huizen even groot zijn. Zij vraagt of dit bekend is bij de BghU en of het wordt opgepakt. Gisteren ontving zij een brief over de voortgang van het verhogen van de vermogensgrens voor de kwijtschelding. Zij kan de inhoud daarvan goed volgen. Haar fractie vindt het wel spannend dat pas na de zomer zal worden nagegaan hoe dit verder moet.

Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen dat dit niet tot vertraging gaat leiden en dat dit echt geregeld wordt in dit jaar.

630

Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt wie het klantentevredenheidsonderzoek gaat betalen; blijft dat binnen het BghU-budget?

Pagina 13 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

De focus is gericht op het halen van kwaliteitsnormen. Zij struinde door de jaarrekening en kan daaruit niet herleiden dat de BghU zo nadrukkelijk niet voldeed aan de kwaliteitsnormen. De organisatie is bewust gericht bezig met het maken van efficiencyslagen, ook omdat er veel op het pad ligt van de BghU. Zij legt de vraag voor of het college wellicht te streng is als het gaat om de kwaliteitsnormen. Zij vraagt of het college dezelfde maatstaven hanteert binnen de eigen organisatie. 640

De heer Vasters (D66) kan zich vinden in de zienswijze. Hij is blij dat het college kritische vragen stelt over onderwerpen die de PvdA zojuist ook aanstipte. Hij is van mening dat de toon wel scherp was. Hij sluit zich aan bij de vraag van de PvdA over of er meer aan de hand is. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of de heer Vasters ook duidelijkheid wil over wat hij wanneer terugkrijgt. De heer Vasters (D66) antwoordt bevestigend. Zeker wanneer gekeken wordt naar kostenstijgingen, ook als het gaat om publieksdienstverlening vindt hij het goed daaraan vaste tijdslijnen te verbinden.

650

De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) merkt op dat uit de zienswijze van het college op te maken valt dat het een rommeltje is bij de BghU. Hij refereert aan de inbreng van de PvdA. Hij kan instemmen met de brief. Ook hij had vragen over de stand van zaken in de verandering van huisbankier. Dit punt bracht zijn fractie vorig jaar in bij de desbetreffende zienswijze. Hij krijgt hierop graag feedback wanneer het college die gekregen heeft van de BghU zoals hij ook benieuwd is naar de feedback op de andere punten die het college heeft aangestipt.

660

670

De heer Van den Broek (CDA) maakt zich ook zorgen over de BghU. Die zorgen zijn uitgesproken door voorgaande sprekers. Hij vraagt het college naar de verklaring waarom de 600.000 euro investering in ICT niet eerder aan het licht was gekomen. Hij vraagt hoe het is gegaan. Het valt hem op dat in de brief gesproken wordt over een Verbeterplan, een analyse van exacte achterstanden en een onafhankelijke klantentevredenheidsonderzoek. Het CDA ziet liever dat aan de slag gegaan wordt met het verbeteren en dat niet allerlei plannen en analyses gemaakt gaan worden aan de voorkant alvorens de verbeterslag te maken. Wanneer die actie tot onvoldoende resultaat leidt, kan altijd nog gekeken worden naar plannen. Vorig jaar bij de behandeling van de zienswijzen werd gesproken over de huisbankier. Daarmee lijkt niets gedaan te zijn. Daarom vindt hij het goed dat dit nu terugkomt. Tegelijkertijd maakt hij de kanttekening dat de wereld sinds 2022 is veranderd. De afhankelijkheid van het Russisch gas is verminderd waardoor het bestuur van de BghU zijn ogen niet volledig kan sluiten voor investeringen in fossiele energie en in het militair industrieel complex. Hij pleitte voor het niet alleen blindstaren op alleen duurzaamheidprincipes, kijkend naar de huisbankier. Geen andere partijen voor inbreng Korte schorsing en heropening van de vergadering.

680

Wethouder Schilderman dankt de commissie voor de betrokkenheid bij de belasting samenwerking. Zij herkent de onvrede. Pagina 14 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

690

700

710

720

Het college dacht een vrij scherpe brief te hebben geschreven. Vanuit de commissie is gezocht naar extra scherpte. De PvdA vroeg hoe dit nu eigenlijk is veroorzaakt. De wethouder schetst de problemen waarmee de BghU te maken heeft. Er zijn flinke stijgingen in WOZ waarden geweest. Dat leidde ook tot heel veel vragen van inwoners. Specifiek voor de BghU werd de ICT een hobbel. En de BghU heeft veel moeite om aan voldoende en gekwalificeerd personeel te komen. De ICT moest overgaan naar een nieuw systeem. Dat had effect op de hele bedrijfsvoering. Bij de BghU zijn de personeelstekorten uitgebreid. Zij leest dat ook terug in de stukken. In de vorige vergadering is afgesproken dat er een Verbeterplan zal komen. Richting het CDA merkt de wethouder op dat dat niet betekent dat er in de tussentijd niets gedaan wordt. De wethouder schetst de inspanningen die momenteel gaande zijn binnen de BghU. De wethouder twijfelt over of zij het terugkomen op de deelnemersbijdrage met een deadline wil opnemen; zij vindt het gesprek over wat er verbeterd moet worden ook belangrijk. Zij vindt ook de goede dienstverlening erg belangrijk. De vraag is welke boodschap het stadsbestuur wil afgeven. Het college ziet nog onvoldoende verbetering terwijl al gestart is met het Verbeterplan. Plannen worden momenteel gemaakt om achterstanden in te lopen.

Eigenlijk heeft zij het idee dat strakker gestuurd moet worden en er als bestuurders dichter op te moeten zitten. Als het gaat om de huisbankier is dit eerder al aan de orde gesteld. De BghU gaf destijds aan daarvoor nog geen ruimte te hebben; dat heeft ook te maken met de aanbesteding daarop. Het college laat dit onderwerp niet los en dat is ook in de zienswijze te zien. GroenLinks vroeg naar de WOZ-waarde op de aanslag van huurders. De wethouder bevestigt dat tot op heden dit nog niet gelukt is. Dit neemt het college direct mee in de volgende bestuursvergadering, in juni. GroenLinks merkt op dat de oppervlakte van huizen niet altijd goed in het systeem is opgenomen. De wethouder merkt op dat dat signaal haar niet bekend is. Het college neemt dit mee in de eerstvolgende ambtelijke vergadering en daarna in de volgende bestuursvergadering. Wanneer GroenLinks meer informatie heeft, kan dat helpen in het concreet voeren van het gesprek. GroenLinks vroeg ook naar het verhogen van de vermogensgrens en de kwijtschelding. De wethouder begrijpt de wens om dit nu in te voeren. Het college zal ervoor zorgen dat dit tijdig zal zijn en dat er geen tijdsqueez gaat ontstaan zoals vorig jaar. De poging is dit helemaal te regelen, ook met Den Haag en dit opgelost te hebben. De wethouder is er niet zeker van dat te kunnen beloven.

Zij kan wel toezeggen dat de raad tijdig in staat zal zijn hierover te besluiten. Plan A is dat partijen er uitkomen. De VVD vroeg naar de kwaliteitsnormen; de Waarderingskamer heeft haar eigen oordeel over de uitvoering van de BghU en heeft momenteel de interne beheersing bijgesteld. De wethouder heeft niet de idee extreem strikt te zijn. Dit sluit ook aan op de meldingen en de observaties daarover die het college krijgt. Dan gaat het vooral over de interne beheersing en zaken die daarvan merkbaar zijn. Hiermee rondt de wethouder haar beantwoording af. Gemiste vragen?

Pagina 15 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

730

Mevrouw Ramaker (VVD) stelde vragen over wie de uitvoering van het klantentevredenheidsonderzoek gaat betalen. Wethouder Schilderman antwoordt hierop in de tweede termijn. Tweede termijn De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat de deelnemersbijdrage wat hem betreft slechts een voorbeeld was. Het gaat hem om het generieke plaatje: dat er meer aan de hand is. Het ontbreken van tijdslijnen bij het Verbeterplan en verder niets om als raad daarbij gevoel te krijgen.

740

Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt hoe het dichter op gaan zitten als bestuurder zich concreet zal vertalen. Wanneer het dan nog steeds niet goed gaat, vraagt zij wat dan te doen. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) hoopt dat de BghU het onderwerp huisbankier zal oppakken en dat de wethouder gaat sturen op een termijn.

750

760

770

Beantwoording Wethouder Schilderman merkt op dat de termijn van juni al was afgesproken. De vraag is dan of er dan een Verbeterplan ligt waarover het college tevreden kan zijn. Mogelijk wordt ze nog verrast in de tweede helft van deze maand. De heer Van der Zweth vraagt eigenlijk of het college een strekt ter vervanging kan sturen waarin het stadsbestuur iets scherper is in de zienswijze. De wethouder is bereid om die strekt ter vervanging toe te zeggen. Zij zal nagaan of een scherpere formulering mogelijk is. Zij zal in de strekt ter vervanging terugkomen op de vraag op welke termijn hierover een terugkoppeling naar de raad kan gaan. De raad kan de strekt ter vervanging voor de raadsvergadering verwachten. De heer Van der Zweth (PvdA) dankt de wethouder voor de toezegging. Wethouder Schilderman zet uiteen dat zij in de strekt ter vervanging zal meenemen hoe het college de raad kan meenemen in de verbeterstappen. Zij zal in de strekt ter vervanging terugkomen op wanneer die terugkoppeling is te geven. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of het Verbeterplan ter informatie naar de raad gestuurd kan worden. Wethouder Schilderman zal zoeken naar een versie die geschikt is voor dat doel. Zij zal de strekt ter vervanging op dinsdag 20 juni aan de raad toesturen. De VVD vroeg wat het betekent om als bestuur er dichter op te gaan zitten. Het college heeft dat niet bepaald.

Mogelijk moet er nagedacht worden over de bestuurlijke constructie met een dagelijks bestuur en een algemeen bestuur. In het verleden bleek het niet nodig te zijn. Gezocht wordt naar wat zal helpen. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt hoe de wethouder “er dichter op” zelf voelt. Wethouder Schilderman zou willen dat het niet nodig was. Wanneer blijkt dat het nodig is, zal zij het niet nalaten om na te streven. De VVD had in de eerste termijn gevraagd naar de klantentevredenheid, wie dat gaat betalen. Dat is een van de onderwerpen die besproken wordt in het Verbeterplan. Dit wordt bekostigd uit de BghU-begroting. Hiermee rondt zij haar beantwoording af. De voorzitter recapituleert de gedane toezeggingen. De strekt ter vervanging komt op 20 juni naar de raad. Hij legt de vraag voor met welke status dit onderwerp doorgaat naar de raad. Pagina 16 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

780

Hij concludeert dat dit onderwerp met de B-status doorgaat naar de raad en dat uit de strekt ter vervanging geconcludeerd zou kunnen worden dat de B-status de Astatus wordt. Hiermee is de bespreking van dit agendapunt afgerond. 11. Raadsvoorstel aanpassing beleidscyclus en programmabegroting

790

Wethouder: Schilderman, Beleidsterrein: Financiën Dit voorstel beoogt een systeem van sturen en verantwoorden dat zorgt voor heldere kaders, die werken voor raad, college en organisatie. De verbetering van het systeem bestaat uit vier sporen: 1. Standaardisatie in de beleidscyclus; 2. Aanpassing van de programma-indeling van de begroting; 3. Verbeteren van de opzet van de begroting; 4. Verbeteren van de meerjarenprogramma’s. Voor de eerste drie sporen ligt nu een uitwerking voor, waarbij spoor 1 en 2 expliciete besluiten vragen. De uitwerking van het vierde spoor begint in het tweede kwartaal van 2023.

De voorzitter leidt de bespreking in aan de hand van de annotatie bij de agenda (zie hierboven).

800

810

820

De commissie Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat de indeling van de beleidsstukken anders is dan de praktijk nu is. Op dit moment zijn de visies en beleidsnota's vrij abstract en waardegedreven. Vaak ontbreken er punten die wel in de nieuwe standaard staan. Vaak wordt de politieke discussie scherper wanneer er meer voortgang is en wanneer het iets meer gaat over concrete gevolgen. Daarom waren er in het verleden inderdaad discussies over de uitvoeringsprogramma's. Dat wordt nu een bevoegdheid van het college. Zij vindt dat een spannende ontwikkeling. Haars inziens lukt die alleen wanneer de visies en beleidsnota concreet en politiek scherp genoeg gaan zijn. Anders ontstaat het risico dat de raad minder stukken gaat krijgen, maar dat die uiteindelijk zich nóg meer op de uitvoering gaat richten nadat het college die heeft vastgesteld. Het lijkt haar fractie daarom verstandig af te spreken dat bij ingrijpende nieuwe herziene uitvoeringsprogramma's de raad de gelegenheid krijgt ze te bespreken voordat het college ze gaat vaststellen. Zeker omdat niet altijd onderliggende visies en beleidsnota’s aan de nieuwe norm voldoen. Zij krijgt hierop graag de reactie van het college. In de afgelopen jaren is gewerkt met het Utrechts sturingsmodel. De vraag aan het college is hoe de nieuwe indeling en de nieuwe opzet zich verhoudt tot het model Simons.

De nieuwe indeling sluit goed aan bij de maatschappelijke opgave waarvoor de gemeente staat. Voorkomen moet worden dat die programmastructuur bij elke collegewisseling aangepast moet worden. Een aantal programma's wordt fors groter, terwijl het college wel bevoegd is in die programma’s geld te verschuiven. De politieke discussies gaan vaak op gedetailleerd niveau over de bevoegdheid. Haar fractie heeft een paar vragen over de indeling van de programma's. In het sociaal domein zijn activiteiten van organisaties die in de buurt moeten samenwerken, ondergebracht in programma's zoals Sociale Basis, de Buurtteams en de Buurtteam Jeugd. Zij legt de vraag voor of dat de samenwerking bevordert. Die zitten nu in de verschillende programma's terwijl die inhoudelijk veel raakvlakken hebben. Utrecht Circulair is breder dan Economie; wat haar betreft blijft dat de Klimaatvriendelijke Stad waar ook het hergebruik is ondergebracht. Wat is de onderliggende gedachte bij de herindeling? Pagina 17 van 31

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 8 juni 2023

830

840

850

860

870

Erfgoed hoort in de beleving van GroenLinks meer bij Ruimtelijke Ordening dan bij Ontwikkelen en Wonen. Zij ziet het graag ondergebracht bij Ruimtelijke Ordening. De indicatoren worden altijd vastgesteld bij de Voorjaarsnota. Zij roept de raad op scherp te blijven op de vast te stellen indicatoren. Wat haar betreft moet er in de toekomst duidelijkheid zijn bij de beleidsnota's welke indicatoren daarvoor zijn op te nemen in de Voorjaarsnota. Op dit moment zijn er naast de jaarstukken vaak vaste voortgangsrapportages op het niveau van de uitvoeringsprogramma's, ook met concrete indicatoren. Zij legt de vraag voor of het wellicht slim is om in de programmabegroting en in de jaarstukken steeds links te maken naar de actuele visies en beleidsnota’s zoals ook naar de relevante voortgangsrapportage. Tenslotte merkt zij op dat beslispunt 4 de norm wordt voor de toelichting op afwijking ten opzichte van de vorige begroting; dat is de 0,5 miljoen of 10% van die baterslasten. Zij legt de vraag voor of die grens niet aan de hoge kant is. Soms zijn de kleinere afwijkingen politiek gezien wel van belang. Zij vraagt of is af te spreken dat die grens een ondergrens is zo dat wanneer die wordt overschreden het hierheen gaat, en dat wanneer er andere politiek gevoelige afwijkingen zijn, de raad die ook te horen krijgt.

De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het mooi dat een slag wordt gemaakt om de begroting leefbaarder te maken. Hij loopt de beslispunten bij langs. De eerste betreft dat het te duidelijker moet zijn welke raadsvoorstellen er zijn, dat er een goede financiële paragraaf is. Hij steunt dat. Hij vindt beslispunt 2 spannend: groter en minder programma's. Dan wordt het mandaat van het college ook groter. Wat zijn fractie betreft mag een onderbesteding bij Werk & Inkomen nooit betekenen dat het budget richting EZ schuift. Hij vindt de combinaties niet altijd logisch. Hij had een combinatie van Volksgezondheid en Werk & Inkomen logisch gevonden. Stress heeft vaak te maken met de sociaal-economische positie van mensen. Daar ziet hij de verbinding. Het is voor zijn fractie een zoektocht. Hij is benieuwd hoe de wethouder hierop reageert. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt of de PvdA de jeugd en jongeren en de ouderen die niet meer werken buiten sluit met de combinatie Volksgezondheid en Werk & Inkomen. Wat haar betreft is volksgezondheid VOLKSgezondheid. De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat Volksgezondheid een relatief klein programma is; dat gaat over gezondheidsverschillen en scheidslijnen in de stad. Dat heeft een sterke samenhang met Werk & Inkomen, ongeacht leeftijd.

Mevrouw Ramaker (VVD) vindt dat de PvdA terecht de logica van programma’s inbrengt; volksgezondheid zit vaak bij Welzijn omdat het over de hele bevolking gaat. Het gaat wat haar betreft niet alleen over mensen die wel of niet werken. De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat in het voorstel nu volksgezondheid ingedeeld wordt bij Sport, Cultuur en Vastgoed. Hij is nog aan het zoeken als het gaat om de combinatie van programma's, vooral als het gaat om het financiële. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Hij stemt in met beslispunt 3 over de indicatoren. Hij zag wel dat de wachttijd voor sociale huurwoningen verdwijnen zal. Wat hem betreft spreekt die tot de verbeelding. Hij vraagt of die ergens anders terugkomt. Of kan de raad die over een jaar niet meer vinden. Dan zou die hier moeten blijven. Als het gaat om bullet 4 sluit hij zich aan de inbreng van GroenLinks. Pagina 18 van 31