Conceptverslag commissie VOWE 23 oktober 2024 PB

Verslag openbare vergadering commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie 5

10

15

Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

23 oktober 2024 Raadzaal, stadhuis De heer J. Eijking (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

De voorzitter, dhr. F. Dekkers, de commissiegriffier, mw. W. Kok, mw. H. Assen (PvdA), dhr. S. van Bemmel (PvdD), dhr. D. Van Bergen (ChristenUnie), dhr. J. van den Broek (CDA), mw. V. Dada-Anthonij (D66), mw. Deldjou Fard (GroenLinks), dhr. G. Dijkstra (EenUtrecht), mw. M. Fattal (GroenLinks), mw. M. Hellevoort (GroenLinks), dhr. R. van den Hoek (UtrechtNu!), dhr. P. Jansen (Volt), mw. E. Kolenbrander (Student & Starter), mw. R. Leever (PvdA), dhr. J. Otto (EenUtrecht), dhr. V. Paalman (Horizon), dhr. L. van Rooij (Student & Starter), mw. M. Al-Saqaff (VVD), dhr. I. Skori (DENK), dhr. B. van Steeg (CDA), mw Stylianou (D66) College: dhr. Eerenberg (Wethouder), mw. Schilderman (wethouder), mw. Voortman (wethouder)

20

Verslag openbare vergadering commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken 25

............................................................................................................1 Verslag openbare vergadering commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie .........1 Aanwezigen .......................................................................................................................................1 1. Opening en mededelingen ............................................................................................................1 2. Raadsvoorstel jaarstukken 2023 ...................................................................................................2 3. Toezeggingen/moties ..................................................................................................................23 Lijst van toezeggingen ....................................................................................................................25

30

1. Opening en mededelingen 35

De voorzitter opent de vergadering om 10.00 uur en heet de aanwezigen en iedereen die meekijkt van harte welkom. In dit deel zal het deel van de Programmabegroting besproken worden dat betrekking heeft op de commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie. Tijdens de raadsvergadering van 7 november zal over de begroting en de bijbehorende voorstellen, Pagina 1 van 25

5

moties en amendement gestemd worden. Wethouder Schilderman zal vanaf 11.00 uur aanwezig zijn. Wethouder Eerenberg zal ook de vragen over het mbo beantwoorden. De voorzitter constateert dat geen van de aanwezigen een mededeling wil doen. Er zijn geen verzoeken gedaan om geheime stukken te bespreken. De spreektijden voor de debatten van vandaag en morgen zijn bij elkaar opgeteld. Als de leden te veel tijd gebruiken, gaat dit dus ten koste van hun fractiegenoten. De raad heeft afgesproken dat er geen technische, informatie vragen meer worden gesteld.

2. Raadsvoorstel jaarstukken 2023 10

15

20

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) stelt dat ondernemers kleur geven aan de stad. Ze werken hard en leveren een mooie bijdrage aan Utrecht. De VVD wil hen koesteren. In de Programmabegroting wordt het risico genoemd dat startende ondernemers geen plek kunnen vinden en dat de kosten flink stijgen. Als mitigerende maatregel wordt het verdichten van bedrijventerreinen genoemd, maar de bijdrage aan de OMU, die deze verdichting doet, wordt naar beneden bijgesteld. Vindt het college ook dat het risico met deze maatregel niet wordt afgedekt. Het college gebruikt deze groep om andere gaten te dichten, maar deze groep heeft geen oneindig diepe zakken. Hierbij kan gedacht worden aan de verhoging van de toeristenbelasting, de leges en de haven- en schutgelden. De ondernemer kan met bijvoorbeeld Ondernemer Centraal gekoesterd worden. Dit is geld om kwetsbare ondernemers te helpen. Dat is er mede door de VVD gekomen. De wethouder kort op Ondernemer Centraal met de uitleg dat er evenveel ondernemers geholpen kunnen worden doordat er een applicatie gebouwd gaat worden. Er wordt nu al gekort, maar van de applicatie is nog niks bekend. De VVD voelt zich voor de gek gehouden. De kwetsbare ondernemer heeft er last van.

25

De heer Dijkstra (EenUtrecht) is het volledig eens met de VVD. Wat is het voorstel van de VVD wat betreft Ondernemer Centraal?

30

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) heeft de voorstellen eerder gedaan. De VVD wil dat er niet gekort wordt op Ondernemer Centraal. De wethouder zei toen echter dat er net zo veel ondernemers geholpen konden blijven worden omdat er een applicatie zou komen. Van de applicatie is nog geen sprake, maar de korting komt er al wel.

35

40

45

50

55

De heer Dijkstra (EenUtrecht) begrijpt dat het opheffen van de korting afdoende zou zijn voor de VVD. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) antwoordt dat dit een oplossing zou zijn. Ook kan de toezegging gedaan worden dat het geld niet in mindering wordt gebracht voordat de applicatie er is. Mevrouw Al-Saqaff komt op Werk en inkomen. Werken moet lonen voor iedereen die hard werkt en z’n best doet. In de Nota financiële bestaanszekerheid worden doelgroepen aangemerkt. Een daarvan zijn gezinnen met kinderen. Ook die groep wordt echter hard geraakt. Hoe ziet het college dit? Aan de ene kant zijn er regelingen tegen armoede. Aan de andere kant worden er maatregelen getroffen die ook die groep kunnen treffen. De VVD vindt het ook raar dat er met de nieuwe doelstellingen compleet nieuwe effectindicatoren zijn. Er zijn nieuwe keuzes gemaakt in de beleidsnota’s van dit jaar, maar de raad kan de effecten hiervan niet controleren. Het peiljaar is 2024. De VVD wil dat de oude effectindicatoren voor één jaar meegenomen worden, zodat de raad inzicht krijgt in de effecten van de wijzigingen. Sowieso is het apart dat er geen cijfers beschikbaar zijn over het percentage inwoners met een aanbod dat succesvol is afgerond en het percentage bijstandsgerechtigden dat duurzaam aan het werk is gegaan. Dat is de core business van deze afdeling. Mevrouw Hellevoort (GroenLinks) begint met Werk en Inkomen.

Dit voorjaar zijn de nota’s bestaanszekerheid en re-integratie vastgesteld. Mensen met een laag inkomen blijven ruimhartig gesteund worden. Dit is nog steeds hard nodig en GroenLinks is er trots op dat de gemeente dit kan blijven doen. Mevrouw Hellevoort geeft met betrekking tot de €900.000 voor de impuls voor gezinnen met kinderen aan dat het wat GroenLinks betreft een goede denkrichting is om een deel van het budget te besteden aan de U-pas. Keuzevrijheid is belangrijk en hiermee kan dit geborgd worden. De fractie begrijpt dat er ook een deel wordt besteed aan fondsen, want zij doen belangrijk werk, bijvoorbeeld op scholen. GroenLinks steunt de ingeslagen weg dus. Pagina 2 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Hellevoort kent deze wethouder als ambitieus. Soms leiden ambities sneller dan verwacht tot resultaat. In de begroting staat dat in 2023 het percentage Utrechters dat geen of weinig moeite heeft om mee te doen 58% was. Dat is hoger dan de 54% die in de nota Bestaanszekerheid was vastgelegd. Dat is mooi, maar misschien kan de doelstelling hoger gesteld worden. Kan de wethouder dit meenemen in het uitvoeringsprogramma en wellicht ook richting de Voorjaarsnota? Tijdens de Programmabegroting vorig jaar diende GroenLinks een motie in over de grens voor het melden van giften als je een bijstandsuitkering hebt. De wethouder is toen gevraagd wat een logische grens is. In een antwoord gaf de wethouder aan dat de vermogensgrens van de Participatiewet wat hoog is, maar GroenLinks begrijpt niet waarom de grens die de Belastingdienst hanteert, €2658 voor schenkingen niet gehanteerd kan worden. Die is niet heel veel hoger dan de huidige grens van €1800, maar voelt voor mensen misschien eerlijker en logischer. Is de wethouder bereid dit toe te lichten en te heroverwegen? De voorzitter vindt de vraag om een heroverweging politiek, maar de vraag om een toelichting technisch. Dat laatste is niet de bedoeling. Mevrouw Hellevoort (GroenLinks) vervangt haar zieke collega Vermeulen op het gebied van volksgezondheid en onderwijs. De bezuinigingen vanuit het Rijk raken deze gebieden.

In beide gevallen zijn jongeren de klos. Hoe kijkt de wethouder naar de risico’s op het gebied van mentale en seksuele gezondheid door de bezuinigingen? Waar zet Utrecht op in en is er een lobby richting het Rijk? Utrecht is een kinderrechtenstad en er komt een kinderrechtenscan. GroenLinks vraagt de wethouder om ook het recht op onderwijs hierin mee te nemen. Hierbij moet gedacht worden aan passend onderwijs, het groeiend aantal kinderen dat thuiszit en vroegtijdige schoolverlaters. De fractie blijft aandacht vragen voor de toegankelijkheid van onderwijs. Hoe staat het met de afspraken over de ouderbijdrage in het primair en voortgezet onderwijs? Voorschoolse educatie is belangrijk om kansenongelijkheid tegen te gaan, maar de gemeente bereikt niet het gewenste aantal kinderen. Ouders raken uit beeld bij voorscholen zodra het contract getekend moet worden. Het contact tussen toeleider en kinderopvang kan beter. Kan dit te maken hebben met de nieuwe vorm van indicatie? Vandaag, 23 oktober, is de dag van de voorschool in Amsterdam. Dit staat prominent op hun website. Op 2 oktober had Utrecht deze dag, maar dit was niet goed zichtbaar. Kan het Amsterdamse voorbeeld gevolgd worden en kan van ervaringen van andere steden geleerd worden om de toeleiding te verbeteren? In steeds meer steden kinderen vanaf 2 jaar aangemeld worden voor voorschoolse educatie. In Utrecht loopt een pilot.

Kan de wethouder toezeggen dat de pilot uitgebreid worden? Volgens de kwartaalbrief is er ruimte en volgens de Utrecht monitor zijn er minder kinderen tussen de 0 en 3 jaar. Mevrouw Assen (PvdA) kan zich grotendeels aansluiten bij de inbreng van mevrouw Hellevoort. Vroeg GroenLinks met betrekking tot de dag van de voorschool ook naar de resultaten en hoe daarvan kan worden geleerd bij de volgende editie? Mevrouw Hellevoort (GroenLinks) vroeg hier niet naar, maar vindt het wel een goede suggestie. Voorschool, opvang, bso en onderwijs ontmoeten elkaar bij de Utrechtse integrale kindcentra. Deze worden uitgebreid, maar toch komen ze vooral bij nieuwbouwprojecten en minder in de bestaande stad. Welke acties onderneemt het college hierop en tegen welke drempels loopt men aan? Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) zal ingaan op het onderwerp mbo. Stagediscriminatie blijft een hardnekkig probleem voor mbo-studenten, zoals Fatima en Ahamad. Het zijn jongeren die een toekomst willen opbouwen, maar worden tegengehouden racisme en discriminatie op basis van hun naam, huidskleur of geloof. Dat dit onderwerp niet eens wordt genoemd in de 500 pagina’s van de Programmabegroting baart GroenLinks grote zorgen. In deze tijden van een extreemrechts kabinet is het cruciaal dat Utrecht stevig blijft staan voor inclusie en gelijke kansen.

Een onderwerp als stagediscriminatie vraagt voortdurende aandacht, juist nu. Waarom is er in deze begroting geen aandacht voor stagediscriminatie, terwijl Utrecht altijd voorop heeft gelopen in deze strijd? Eerder is toegezegd dat er in 2025 harde maatregelen zouden komen, waaronder praktijktesten. In de begroting is hier niks over te lezen. Hoe staat het met de aanpak van stagediscriminatie? In welk kwartaal van 2025 kan de belofte van harde maatregelen verwacht Pagina 3 van 25

5

10

15

20

25

30

35

worden, inclusief de inzet van praktijktesten? Jongeren met een migratie- of vluchtachtergrond staan te wachten aan de deur, klaar om hun toekomst op te bouwen. Wat gaat Utrecht doen om hen te steunen? GroenLinks verwacht dat het college de focus terugbrengt waar die hoort en met concrete, harde maatregelen. Dit probleem moet actief benoemd blijven worden en aangepakt worden. Mevrouw Fattal (GroenLinks) zal spreken over economie. GroenLinks diende een tijd geleden een motie in over community wealth building, over een economie die gericht is op de gemeenschap en het geld lokaal houden. De motie is aangenomen, maar wat GroenLinks houdt het daar natuurlijk niet op. Hoe kan deze motie een rol spelen, bijvoorbeeld in de programma’s van volgend jaar? Mevrouw Fattal wil graag een toezegging van de wethouder om binnen die initiatieven de motie mee te nemen. Daarnaast zal er een City Deal binnenstad gesloten worden. Daar is GroenLinks blij mee, omdat hiermee leegstand in de binnenstad tegengegaan kan worden. Tegelijkertijd maakt de fractie zich zorgen over de sturing die de gemeente heeft op de winkels die daar daadwerkelijk komen. Kan dit een middel zijn om hier meer grip op te krijgen? Er komen Nutellashops tot outlets voor niet-duurzame model. Die verkopen allemaal soorten producten die wat GroenLinks betreft niet thuishoren in Utrecht.

De fractie wil naar een florerende binnenstad met ondernemingen waar Utrechters graag naartoe willen. Hoe gaat de wethouder dat regelen? Kan de wethouder toezeggen om zich in de City Deal meer te richten op sturing van het soort winkel dat er in de binnenstad komt? De heer Van den Broek (CDA) is kritisch op deze begroting. Het CDA komt daarom met een tegenbegroting. Het wil inzetten op een sterke en verantwoordelijke samenleving waarin mensen omzien naar elkaar en iedereen kan meedoen. De fractie wil inzetten op de kracht van de samenleving en daarin investeren. De bezuiniging van €800.000 euro op de bijzondere bijstand wordt teruggedraaid. Het CDA steunt dit, maar maakt zich zorgen over de dekking. In de begroting wordt aangegeven dat de voorgestelde dekking mogelijk onvoldoende is. Wat wil de wethouder doen als deze dekking ontoereikend zal zijn? In de reserve armoede en schuldhulpverlening viel iets op. Het budget van de U-pas wordt vanuit de pot parkeren opgehoogd met een half miljoen Hoe wordt ervoor gezorgd dat deze middelen daadwerkelijk gebruikt worden? De reserve armoede en schuldhulpverlening is nog ruim gevuld, terwijl vorig jaar werd gesteld dat deze pot nu leeg zou moeten zijn. Daarnaast zijn er nog aanvullende middelen vanuit het Rijk gekomen op deze portefeuille.

Kan deze extra financiële ruimte benut worden? Het CDA vraagt aan de wethouder wat de stand van zaken rondom het UW is. Er wordt een reserve leeg getrokken. Dit is geen duurzame oplossing. Ma Al-Saqaff (VVD) stelt dat het UW tekorten heeft. Daarnaast wordt de bijdrage structureel verlaagd. Vindt de heer Van den Broek dat realistisch?

40

45

50

55

60

De heer Van den Broek (CDA) vindt dit op het oog niet realistisch. Hij heeft de exacte cijfers niet paraat. In de tegenbegroting komt het CDA met een antwoord op deze vraag. Ondernemer Centraal is ooit met dank aan het CDA opgetuigd. Er duikt nu een probleem op. Ondernemers moeten de coronaschulden aflossen, terwijl de regelingen dit jaar aflopen. Ondernemer Centraal is opgericht met coronagelden om ondernemers te ondersteunen. Heeft de gemeente voldoende scherp of ondernemers geholpen worden? Het budget wordt van Ondernemer Centraal wordt bijna gehalveerd. Tot slot wil de heer Van den Broek spreken over investeringen in winkelgebieden. Het subsidieplafond voor kwetsbare winkelgebieden wordt volledig afgeschaft. Dit wekt verbazing, omdat in de begroting staat dat er investeringen worden gedaan in winkelgebieden. Deze verdwijnen echter in de begroting. Kan de wethouder hierop reageren? Vanuit welke pot gaat dit gedekt worden? Ook Morgen Mooier Maken verdwijnt. Wordt hier nog een vervolg aan gegeven en op welke manier zal dat gebeuren? Het CDA wil de maatschappelijke diensttijd behouden. Er wordt nu koud gesteld dat deze vanuit het Rijk niet meer wordt ondersteund en dat Utrecht er daarom niet mee omgaat. Het CDA was landelijk ooit de pleitbezorger van de maatschappelijke diensttijd. Ook hier zal de fractie in haar tegenbegroting dus budget voor reserveren.

De voorzitter stelt dat veel sprekers informatieve vragen hebben gesteld en vraagt de leden nogmaals om de vragen politiek te houden. Pagina 4 van 25

5

10

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) merkt op dat de krapte op de arbeidsmarkt aanhoudt. Het is dus belangrijk zo veel mogelijk groepen aan het werk te brengen en dus ook de statushouders, die als groep benoemd werd in de Nota werk en integratie. Ondanks inspanningen ondervindt deze groep nog uitdagingen die soms leiden tot beëindiging van dienstverbanden. Kan de wethouder toezeggen deze groep intensiever te begeleiden en de raad hierover te informeren? Asielzoekers moeten extreem lang wachten op een BSN-nummer. Dat belemmert hen om te werken en is onacceptabel gezien de personeelstekorten. Kan de wethouder aangeven hoe groot dit probleem in Utrecht is en welke mogelijk oplossingen er zijn? Tot slot richt mevrouw Dada-Anthonij zich op werkende armen. D66 wil niet alleen mensen ondersteunen met een kleine portemonnee, maar ook voorkomen dat werkende Utrechters in armoede vervallen doordat zij niet in aanmerking komen voor regelingen. Hoe ziet de wethouder dit en heeft zij een beeld van deze groep?

15

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) merkt op dat werkende armen ook woningen bezitten en ook gezinnen hebben. Voor hen worden de lokale lasten verhoogd. Hoe ziet D66 dit?

20

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) wil voorkomen dat deze groep in armoede vervalt. Er kan niet voor gekozen worden om geen belastingen te verhogen. Er is een financiële uitdaging. Tegelijkertijd is het voor deze groep van belang om in het oog te houden dat zij niet in armoede vervallen.

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) stelt dat aan de ene kant de lasten worden verhoogd en aan de andere kant armoede wordt opgevangen. Dat is toch dubbel? Mevrouw Dada-Anthonij (D66) antwoordt dat de lastenverhoging niet de enige oorzaak is waarom deze mensen eventueel in armoede vervallen. Ze wil kijken naar het bredere plaatje. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) merkt op dat de lastenverzwaring een van de redenen is en dat het college, waar D66 in zit, daar debet aan is. Mevrouw Dada-Anthonij (D66) antwoordt dat de huidige situatie vooral ontstaan is doordat er minder geld komt vanuit het Rijk. Daar zit de VVD. Mevrouw Al-Saqaff kan daar misschien aankloppen om aan te geven dat er een probleem is. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of D66 het ermee eens is dat de lastenverzwaring door de OZB, waar de VVD het over heeft, vooral een solidariteitsprincipe is. Dit gaat om heel lage bedragen en is er niet oorzaak van dat mensen in armoede vervallen. Mevrouw Dada-Anthonij (D66) is het hiermee eens. Mevrouw Dada-Anthonij komt op onderwijs. De hervormingen in het domein jeugd raken het onderwijs. Er leven zorgen dat door de veranderingen passend onderwijs niet geboden kan worden.

Heeft de wethouder Onderwijs goed in beeld wat de zorgen zijn en of hij de indruk heeft dat dit tot extra kosten zal leiden? Kan de wethouder toezeggen dat hij hier met de wethouder Jeugd naar zal kijken om te voorkomen dat maatschappelijke druk niet wordt doorgeschoven naar het onderwijs. Dit werd als voorwaarde gesteld in de brief over hervormingen binnen het jeugddomein en de beantwoording op schriftelijke vragen op 9 april dit jaar. Mevrouw Stylianou (D66) zal spreken over economie. D66 heeft dit jaar Bloei66, een ondernemersnetwerk, opgezet en start een onderzoek naar vrouwelijk ondernemerschap. Ook kijkt ze trots naar het Ondernemersfonds. Initiatieven als fietskoeriers, Keti Koti en seniorenmiddagen geven veel energie en zijn waardevol voor de stad. De wethouder werkt hard aan een economisch circulair Utrecht. Toevoeging van permanenten horeca is soms lastig. Daarom stelt mevrouw Stylianou voor om pop-uphoreca toe te voegen, zoals foodtrucks of koffiekarretjes. Dit creëert werkgelegenheid en levendigheid op plekken waar permanente horeca niet kan. Is de wethouder bereid dit te onderzoeken? Mevrouw Stylianou heeft twee vragen over de verhoging van de leges bij evenementen. Waarom heeft de wethouder ervoor gekozen om de stijging van de leges volledig bij grote en zeer grote evenementen te leggen? Hier vallen ook evenementen als de intocht van Sinterklaas onder.

Weten we zeker dat deze beeldbepalende evenementen deze verhoging kunnen dragen? Wil het Pagina 5 van 25

college daarnaast in gesprek gaan met evenementenorganisatoren om tot een gedragen oplossing te komen voor de verhoging van de leges in de jaren na volgend jaar? 5

De heer Dijkstra (EenUtrecht) hoorde dat D66 trots is op Ondernemer Centraal. Mevrouw Stylianou (D66) antwoordt dat het om het Ondernemersfonds ging. De heer Dijkstra (EenUtrecht) geeft aan dat zijn vraag in dat geval komt te vervallen.

10

15

De heer Van Bemmel (PvdD) heeft een punt van orde. De spreektijden voor de partijen met drie zetels is met vier minuten verlaagd sinds vanochtend. Hij heeft hier geen bericht over gekregen. De inbrengen van zijn fractie zijn afgestemd op de eerdere spreektijd. Mevrouw Kok (commissiegriffier) antwoordt dat de spreektijden in het begin abusievelijk verkeerd stonden op het scherm. Ze zijn nu teruggebracht naar de juiste spreektijden. De heer Van Bemmel (PvdD) antwoordt dat in de mail die de raad heeft ontvangen de tijden stonden die vanochtend op het scherm stonden.

20

25

30

35

40

45

De heer Van Steeg (CDA) sluit zich aan bij de heer Van Bemmel. Eerder had zijn fractie 24 minuten spreektijd toen er in vier dagdelen vergaderd werd. Ook zijn fractie is daar nu van uitgegaan. De voorzitter laat dit technisch navragen. Aan het einde van dit blok komt hij erop terug. De heer Van Bemmel (PvdD) vertelt dat zijn fractie gisteren met trots de eerste tegenbegroting heeft gepresenteerd, genaamd Plan B. In deze tegenbegroting laat de partij zien dat men af moet en kan stappen van het investeren in de economische groei van de stad. Deze focus op economische groei is goed voor grote en rijke bedrijven en levert niks op voor kwetsbaren in de samenleving. Er wordt elk jaar ruim een miljoen geïnvesteerd in het naar de stad trekken van mensen, middels Utrecht Marketing, en er gaat maar liefst 14,6 miljoen naar het Ondernemersfonds. Er wordt ongelooflijk bezuinigd op de klimaatvriendelijke stad en te weinig geïnvesteerd in groen om de groendoelen te bedoelen, zoals het Rekenkamerrapport liet zien. De PvdD stelt dat de stad niet toekomstbestendig gemaakt wordt met het investeren in deze oneindige lust naar groei, maar door te investeren in een groene, duurzame stad die opkomst voor alle kwetsbaren. Het Ondernemersfonds heeft de intentie om het economische klimaat in de stad te verbeteren.

Terwijl de raad bergen moet verzetten om met kleine bedragen op te komen voor de allerkwetsbaarsten, stijgt deze pot voor ondernemers telkens weer met miljoenen. De heer Van den Broek (CDA) vraagt hoe de PvdD wil investeren in groen als er onvoldoende middelen beschikbaar zijn omdat er onvoldoende wordt geïnvesteerd in de economie? De heer Van Bemmel (PvdD) begrijpt niet hoe de middelen uit het Ondernemersfonds terugkomen bij de mensen die het meest kwetsbaar zijn. Hij ziet wel dat er in de Programmabegroting juist op hen wordt bezuinigd. De heer Van den Broek (CDA) stelt dat er eerst ondernemers nodig zijn die winst maken waarover belasting betaald wordt om die belasting te gebruiken voor groene doelstellingen.

50

De heer Van Bemmel (PvdD) antwoordt dat zijn partij een oplossing heeft gevonden, waarin de OZB niet verhoogd hoeft te worden, maar waarin het geld dat nu wordt weggegeven aan een fonds waar weinig gewin in zit, omdat het een ondemocratisch ongereguleerd programma is, te gebruiken voor zaken die wel waardevol zijn, zoals het groen in de stad.

55

De heer Van den Broek (CDA) ziet de relatie niet tussen iets dat al dan niet ondemocratisch is en of het al dan niet winstgevend is. Hij kijkt uit naar wat er over dit onderwerp staat in de tegenbegroting van de PvdD.

60

De heer Van Bemmel (PvdD) stelt dat het geld uit het Ondernemersfonds door ondernemers uitgegeven mag worden zonder voorwaarden en dat het niet eerlijk verdeeld wordt over alle Pagina 6 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

ondernemers. Het komt direct terug in de rijkste gebieden. Het Ondernemersfonds is een toonbeeld van wat er mis is met de focus op economische groei. Degenen die het het hardst nodig hebben, worden in de steek gelaten en de meest welvarende bedrijven krijgen een indirecte belastingkorting. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vindt dat het Ondernemersfonds heftig wordt weggezet. Ondernemers betalen in hun eigen trekkingsgebied extra OZB en dit vloeit terug naar het gebied. Er zijn ondernemersverenigingen. Elke ondernemer mag aanspraak maken op geld uit het fonds. Er zitten wel degelijk voorwaarden aan verbonden. Mevrouw Al-Saqaff vindt het kwalijk dat de heer Van Bemmel doet alsof een stel cowboys het geld uitgeeft zoals ze willen. De heer Van Bemmel (PvdD) antwoordt dat ondernemers uit een gebied waar minder geld wordt opgehaald minder aanspraak kunnen maken op het geld. Het gaat niet om een verhoging op de OZB, maar er wordt 11% van het totaalbedrag afgedragen. Die vloeit weer naar henzelf terug. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt waar het dan niet goed gaat. De heer Van Bemmel (PvdD) is het principieel niet eens met het Ondernemersfonds, maar vindt het ook onlogisch dat het meeste geld gaat naar de plek waar al het meeste geld zit. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) begrijpt dat de PvdD principieel tegen een fonds voor ondernemers en door ondernemers. De VVD vindt dat de waardering ontbreekt.

De heer Paalman (Horizon) valt ook over de manier waarop het Ondernemersfonds wordt weggezet. Er komen veel goede ideeën voort uit het fonds. Wat betreft de ongelijke verdeling merkt de heer Paalman op dat men proactief probeert het geld goed te verdelen. Heeft de PvdD weleens gesproken met de OFU over de verdeling van het geld? De heer Van Bemmel (PvdD) heeft inderdaad met hen gesproken. Zij vertelden dat het geld gaat naar de gebieden waar het geld is opgehaald. Is het college het met hem eens dat het geld beter uitgegeven kan worden dan deze oneindige en onhoudbare zoektocht naar economische groei. Daarnaast heeft de PvdD concrete voorstellen. Toerisme brengt veel uitstoot mee naar de stad. Utrecht hoeft niet nog meer te groeien als toeristische bestemming. Daarom wil de fractie ‘Marketing’ uit ‘Utrecht Marketing’ halen en alleen het budget voor cultuur en de VVV in stand te houden. Ook dagjesgasten die naar evenementen gaan maken gebruik van de openbare ruimte en groen. Zij kunnen prima bijdragen aan bijvoorbeeld groenonderhoud dat nodig is voor alle platgestampte parken. Dit wil de partij doen met een festivaltaks of festivalretributie. Het is namelijk scheef dat er voor overnachtingen belasting wordt, maar mensen die een dagje komen niks bijdragen. Mevrouw Kolenbrander (Student & Starter) vraagt of de PvdD weet dat de prijzen van evenemententickets al heel erg stijgen.

Hoe kan men met een lager inkomen nog naar evenementen als er ook nog retributie wordt toegevoegd? De heer Van Bemmel (PvdD) antwoordt dat het over een euro per festivalticket gaat. Deze stijging is verantwoord. Er komt nu weinig terug van de festivals die de parken wel veel gebruiken. Mevrouw Stylianou (D66) vindt dat dagjesmensen in een kwaad daglicht worden gesteld. Ze kent de PvdD als een partij die de toegankelijk van cultuur belangrijk vindt. Dit rijmt toch niet met elkaar? De heer Van Bemmel (PvdD) antwoordt dat hij de dagjesmensen niet in een kwaad daglicht stelt, maar vindt dat ze mee kunnen betalen, net als mensen die overnachten.

55

Mevrouw Stylianou (D66) hoorde de heer Van Bemmel zeggen dat ze parken plattrappen. Dat is niet waar en toch moeten ze een taks betalen. Utrecht is toch niet alleen van Utrechters, maar van iedereen?

Pagina 7 van 25

De heer Van Bemmel (PvdD) antwoordt dat parken lang bij moeten komen van evenementen. Daar mag een vergoeding tegenover staan. In Amsterdam gebeurt dit al. Daar komen nog genoeg mensen naar de festivals. 5

10

Mevrouw Stylianou (D66) vindt Utrecht niet hetzelfde als Amsterdam. Ze concludeert dat mensen hier minder welkom zijn wat de PvdD betreft. De heer Paalman (Horizon) stelt dat ook veel jongeren op de PvdD stemmen. Iedereen heeft in de coronatijd de festivals gemist. Nu wil de PvdD die belasten. Hoe reflecteert de heer Van Bemmel daarop? De heer Van Bemmel (PvdD) antwoordt dat de jongeren die op de PvdD stemmen het ook belangrijk vinden dat de stad groen is en een park kan herstellen.

15

20

25

30

De heer Paalman (Horizon) constateert dat de PvdD het prima vindt om na coronatijd festivals duurder te maken. De raad heeft onlangs al ingestemd met een winterstop voor festivals. Wat blijft er nog over van festivalstad Utrecht? De heer Van Bemmel (PvdD) antwoordt dat er nog genoeg over blijft en men zo met de beter de stad kan omgaan. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) geeft aan dat in de vergunningen al wordt aangegeven dat er een herstelperiode wordt aangehouden. Hij ziet de meerwaarde van een heffing voor het herstel dan ook niet. Kan de heer Van Bemmel dit toelichten? De heer Van Bemmel (PvdD) vindt het goed dat parken kunnen herstellen, maar de parken worden ook daadwerkelijk beschadigd. In de tegenbegroting investeert de PvdD veel in groen en het onderhoud daarvan. Van het geld kunnen essentiële uitgaven gedaan worden voor de meest kwetsbaren. Er wordt een stuk minder bezuinigd op de bijzondere bijstand. Het budget voor de Upas wordt verhoogd. Er wordt werk gemaakt van gezond en duurzaam eten door in te zetten op voorlichting. Dit zijn niet meer dan logische keuzes die boven het belang van economische groei horen te staan.

35

De heer Dijkstra (EenUtrecht) kan met veel van de inbreng van de PvdD instemmen, ook de festivaltaks, maar vindt het niet goed dat het Ondernemersfonds publiekelijk onderuit geschoffeld wordt. Ziet de PvdD hier ook dat het gaat over ondernemersparticipatie pur sang?

40

De heer Van Bemmel (PvdD) antwoordt dat een deel van het budget overgeheveld wordt naar het Initiatievenfonds. Daar kunnen goede dingen goede dingen mee gedaan worden zonder de focus op het economisch klimaat en met de focus op bijvoorbeeld buurtinitiatieven. Daarnaast gaat een deel naar de projectsubsidies cultuur waar ook bedrijven en organisaties gebruik van kunnen maken.

45

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt deze redenering compleet inconsistent. Het eigenaarschap wordt volledig weggehaald. Als de bedoeling is dat ondernemers het anders aanpakken, moet er iets aan de afdracht of de voorwaarden worden gedaan. Kan er geen middenweg gevonden worden? Het klopt namelijk inderdaad dat er wel heel veel geld naartoe gaat en dat dit steeds meer is geworden.

50

De heer Van Bemmel (PvdD) zal amendementen voorstellen. De PvdD vindt dat minimaal de groei tegengehouden moet worden. Het Ondernemersfonds is eerst met 18% gegroeid en daarna met 12%. Dat is lastig te verdedigen. De PvdD vindt dat het Ondernemersfonds eigenlijk helemaal geen plek heeft in Utrecht.

55

De heer Dijkstra (EenUtrecht) begrijpt dat het oorspronkelijke verhaal voor de bühne was om te laten zien wat de PvdD eigenlijk zou willen en hoopt dat men elkaar in het compromis vindt. Utrecht mag namelijk ook trots zijn op de ondernemersparticipatie.

60

De heer Van Bemmel (PvdD) antwoordt dat dit een principieel punt is voor de PvdD dat niet alleen voor de bühne gemaakt wordt. Pagina 8 van 25

De voorzitter was vergeten te vertellen dat wethouder Oosters niet aanwezig is en dat vragen over evenementen beantwoord zullen worden door wethouder Schilderman. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Leever (PvdA) vervangt haar collega Raaijmakers op het onderwerp Werk en Inkomen. Vorige week kwam het nieuws dat Utrecht extra investeert in de bestrijden van kinderarmoede en wil het budget via de U-pas en fondsen verdelen. De PvdA steunt dit voorstel. Vorig jaar kwam de PvdA bij dit debat nog met een motie omdat de financiering van activiteiten voor kinderen in armoede dreigde te stoppen. Het is mooi om te zien dat hier invulling aan wordt gegeven. De fractie kijkt uit naar het uitvoeringsprogramma. Er is vaak gevraagd om vereenvoudiging van dit onderwerp en een centrale vindplek voor aanvragen voor kinderen in armoede. Komt dit terug in het uitvoeringsprogramma? In de brief stond hier nog niks over. Er is een zorgwekkende situatie rond het Huishoudboekje, een succesvolle dienst van de gemeente. Inwoners worden hiermee geholpen bij hun geldzaken om te voorkomen dat ze in financiële problemen komen. Nu blijkt dat er al sinds maart geen nieuwe instroom mogelijk is. Het is niet duidelijk hoelang dit blijft duren. Er is geen wachtlijst. Inwoners hebben eigenlijk gewoon pech, terwijl de gemeente het Huishoudboekje wel noemt als hulpmiddel om te voorkomen dat mensen in betalingsproblemen voorkomen als bijvoorbeeld de U-pas wordt afgeschaft.

Wat doet het college om deze situatie aan te pakken? Wat zijn de gevolgen als het Huishoudboekje op slot blijft zitten? Is dit in beeld? De PvdA wil niet bezuinigen op de bijzondere bijstand. In 2025 moet er eenmalig €124.00 bezuinigd worden. Er wordt gekeken naar kosten van bewindvoering. Wordt dit eenmalig in 2025 toegepast en in 2026 niet meer? Of kan dit ook nog op een andere manier opgevangen worden? Tot slot is er al een tijd geen update meer gekomen over de huisvesting van voedselbanken. Bestaan hier nog zorgen over? Wordt er al op meer plekken gewerkt aan supermarktmodellen bij voedselbanken, waar grote behoefte aan is? Mevrouw Assen (PvdA) zal op onderwijs ingaan. Als de gemeente hecht aan het bieden van gelijke kansen, is er reden tot zorg, ook door de onderwijsbezuinigingen vanuit het Rijk. De PvdA steunt de vragen die GroenLinks stelde over onderwijs. In 2025 komt er een brief over de impact van rijksbeleid. In andere gemeenten luiden onderwijswethouders de noodklok al. Kan de wethouder toezeggen dat die brief er ruim voor de behandeling van de Voorjaarsnota is, zodat sturen door de raad nog mogelijk is? In 2020 had de gemeente te dealen met een rijkskorting op het onderwijsachterstandenbeleid, waardoor de Brede School Academie anders vormgegeven zou worden. Nu blijkt dat hij helemaal niet meer bestaat.

Een aangepaste digitale BSA, die overging in Utrecht - Gelijke Onderwijskansen is gestopt vanwege onvoldoende belangstelling. Hoe is beoordeeld dat die behoefte bij scholen er niet was? Waarom is deze daarna niet aangepast in plaats van afgeschaft? Hoe rijmt het college het Honours-traject dat nu wordt bekostigd met het principe van ongelijk investeren in gelijke kansen. Kan die specifieke subsidie niet alsnog openstaan voor jonge kinderen die de BSA bereikten met input vanuit het onderwijs over de behoeftes? Alle inzet van de raad en het college ten spijt, bereikt de voorschoolse educatie nog altijd minder kinderen dan eerst. Er is gekozen voor een andere manier van indiceren. Waarop is de aanname gebaseerd dat er minder behoefte aan plekken zou zijn, afgezien van de leeftijd? Hoe verhoudt dit zich tot de aangenomen motie ‘Alle kinderen met achterstanden bereiken’ uit 2023? Naar aanleiding van de motie uit februari 2022 ‘Actualisering van het Utrechts kwaliteitskader, inclusief kwaliteitsmeting is op korte termijn nodig´ zou dit jaar de kwaliteitsmeting plaatsvinden. Nu blijkt dat de raad die pas in het najaar van 2025 ontvangt. Los van de niet-korte termijn is de timing ook niet ideaal. Waarom is dit en kan dit echt niet eerder? De PvdA is blij te lezen wat er gebeurt ten aanzien van het aanbod vanaf 2 jaar.

Is het haalbaar resultaten nauwkeuriger te meten, zodat ze vergelijkbaar worden? Kan dit in de brief VE in het eerste kwartaal van 2025 meegenomen worden? Ten aanzien van de vergroening van schoolplein is de PvdA blij met de brief en de inzichten in de verklaring dat er minder groene schoolpleinen worden gerealiseerd in buurten met een lage SESscore. Het is geen fijne uitkomst, maar het is positief dat dit inzichtelijk is. Hoe wordt dit veranderd? Hoe gaat het met de implementatie van de motie ‘Pak onderwijssegregatie aan’? Wanneer in 2025 komt de segregatiemonitor, zodat deze raad daar nog iets van kan vinden? Tot slot vraagt mevrouw Assen of de wethouder het filmpje van de Utrechtse Onderwijsagenda bekeken en of hem daarin iets opviel. Pagina 9 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

De heer Jansen (Volt) stelt dat in de Voorjaarnota moeilijke keuzes gemaakt zijn. Deze keuzes zijn terug te zien in de Programmabegroting. Volt erkent dat keuzes maken helaas nodig was, maar de fractie mist in deze in deze Programmabegroting een breder perspectief op Utrecht als leefbare en gezonde stad. Het is onbegrijpelijk dat het college de keuzes niet voor zich laat werken. De keuzes van nu bepalen de uitgaven van de toekomst. Een duurzame en groene stad is een leefbare en gezonde stad. Toch kiest het college voor een versobering van de energietransitie. Tegelijkertijd versobert het college voorzieningen die mensen helpen hun teruggang in welzijn en gezondheid tegen te gaan. Voorkomen is beter dan genezen. Daarbij maakt de gemeente het zichzelf vaak onnodig moeilijk, bijvoorbeeld door in het sociaal domein organisaties vragen te veranderen zonder hen de gelegenheid te hebben gegeven reserves op te bouwen om zich aan te kunnen passen aan deze veranderende eisen. Dat betekent dat de stad moet investeren en de risico’s moet dragen voor deze gewenste veranderingen. Inmiddels is ook bekend dat het Rijk jaarlijks 135 miljoen uittrekt voor het programma schoolmaaltijden in 2025.

Wat betekent dit voor Utrecht en de besteding van het programma Gezond gewicht op school? Wat gaan kinderen van dit extra geld merken en hoe krijgt de raad daar zicht op? Om mensen te helpen die niet rond kunnen komen is een complex systeem van regelingen, systeem, potjes en stichtingen opgetuigd. In veel gevallen kan dit simpeler. Volt zal voor de Voorjaarsnota van 2025 met een initiatiefvoorstel komen voor een vergaande versimpeling van deze regelingen. De heer Van Bergen (ChristenUnie) is ook voor een versimpeling van het systeem. Wat kan verwacht worden van de plannen van Volt? De heer Jansen (Volt) antwoordt dat het vergaand eenvoudiger gemaakt gaat worden om de inwoners eenvoudigweg geld te geven in plaats. Dit is beter dan het optuigen van een complex systeem, waar de inwoners vaak niet om gevraagd hebben. Daarom laten ze het geld liggen. Ook Volt blijft kritisch op de besteding van het Ondernemersfonds. De fractie overweegt een motie om de besteding meer in lijn te brengen met wat nodig is voor het leefbaarder en vitaler maken van de stad. De heer Van Rooij (Student & Starter) maakt zich zorgen over de financiële situatie van jongeren. De studietoeslag voor jongeren met een chronische ziekte of handicap wordt versoberd. Deze kwetsbare groep kan vaak niet werken, maar moet wel rondkomen met hoge kosten.

Een 20jarige krijgt €80 minder per maand en een 17-jarige zelfs €200. Wat kan het college doen om hen tegemoet te komen? Veel jongeren hebben geldzorgen en het beheren van geld. Meer aandacht is nodig. Buurtteams bieden ondersteuning, maar veel jongeren weten deze niet te vinden. Hoe zorgt het college ervoor dat jongeren hulp kunnen krijgen bij hun financiële zorgen en dat ze deze hulp makkelijker vinden. Vorige week zijn veel mensen door een nieuwe rekenmethode uit de armoede gedefinieerd, maar dit sluit niet aan bij de realiteit in Utrecht. Het aantal inwoners met problematische schulden neemt toe en er is nog steeds veel niet-gebruik van inkomensondersteunende maatregels. Voor de nietweters, die niet op de hoogte zijn van de maatregelen, doet de gemeente al veel. Een overzicht van alle regelingen kan helpen. Kan de wethouder toezeggen dat dit overzicht er komt en actief met inwoners wordt gedeeld? Daarnaast vraagt Student & Starter aandacht voor de niet-kunners, mensen die wel hulp willen, maar door persoonlijke omstandigheden moeilijk in actie komen. Het zogeheten doen-vermogen neemt vooral bij mensen met schulden af. Daarom verzoekt Student & Starter het college om beleid niet alleen te toetsen op uitvoerbaarheid, maar op doenbaarheid.

Dit betekent dat het college in het sociale domein altijd eerst in kaart brengt wie door het beleid geraakt wordt, in gesprek gaat met uitvoerders en zelf meeloopt, nieuw beleid test met de inwoners en klantreizen organiseert om praktische feedback te verzamelen. Dit is een eerste stap. Is de wethouder hiertoe bereid? Mevrouw Kolenbrander (Student & Starter) stelt dat de prijs van evenemententicket blijft stijgen. Met de toekomstige btw-verhoging wordt dit alleen maar erger. Wat ooit betaalbaar was, wordt steeds meer een luxe. Dit raakt niet alleen bezoekers, maar ook kleine evenementenorganisaties. Vooral voor jongeren is dit zorgwekkend. De gemeente moet serieus nadenken hoe de evenementen toegankelijk gehouden kunnen worden voor iedereen. Wat kan de gemeente doen om de stijgende kosten te beperken en ervoor te zorgen dat iedereen toegang blijft houden tot sociale en culturele ervaringen? De fractie roept de wethouder op om onderzoek te doen naar de uitdagingen waarmee de evenementensector te maken krijgt en de raad op de hoogte te houden van de ontwikkelingen binnen deze sector. Pagina 10 van 25

Mevrouw Leever (PvdA) vraagt of Student & Starter ook ziet dat de evenementen door de hoge prijzen ook nu al niet toegankelijk zijn voor een grote groep. 5

10

Mevrouw Kolenbrander (Student & Starter) sluit zich hierbij aan. Mevrouw Leever (PvdA) vraagt of Student & Starter ook ziet dat er niet alleen naar de kosten gekeken moet worden, maar dat het ook kan komen door het aanbod. Dit spreekt een groot deel van de stad niet aan. Mevrouw Kolenbrander (Student & Starter) staat er altijd voor open om te kijken naar het vergroten van het cultureel aanbod in de stad.

15

De heer Van den Broek (CDA) vraagt hoe Student & Starter aankijkt tegen het afschaffen van de maatschappelijke diensttijd. Is de fractie er net als het CDA voor om deze in Utrecht in stand te houden? 70% van de deelnemers is er tevreden over en 30% houdt er een baan of vrijwilligersfunctie aan over. Is ss

20

Mevrouw Kolenbrander (Student & Starter) begint met een punt van orde. Een interruptie moet gaan over het betoog van de spreker. Ze heeft hier dan ook geen antwoord op. De voorzitter geeft mevrouw Kolenbrander gelijk.

25

30

35

40

45

50

55

60

De heer Skori (DENK) sluit zich aan bij het punt van GroenLinks over stagediscriminatie. Ook DENK maakt zich zorgen over de situatie met het extreemrechtse kabinet met de PVV aan het roer. Waarom is er juist nu nauwelijks aandacht voor dit onderwerp, terwijl Utrecht hier altijd in voorop wilde lopen? DENK sluit zich aan bij het punt van Student & Starter dat veel jongeren op het moment geldzorgen hebben. Hoe zorgt het college dat jongeren de juiste hulp krijgen voor hun financiële zorgen? De heer Van Bergen (ChristenUnie) geeft aan dat het geld vanuit het Rijk voor maatschappelijke diensttijd opdroogt. Volgens de Programmabegroting is dit het einde van de samenwerking hierin. Dit betreurt de ChristenUnie, want het was een waardevol initiatief. Jongeren worden zo actief van de rol die zij kunnen vervullen in de samenleving. Ze worden geïnspireerd en aangezet tot ontmoetingen. De ChristenUnie is altijd sterk overtuigd van de kracht van de maatschappij en zag dit in de diensttijd tot uiting komen. Welke gevolgen heeft het mogelijke stoppen van de maatschappelijke diensttijd in jongeren die hieraan mee hadden willen doen? Is het college bereid te onderzoeken op welke manier de maatschappelijke diensttijd kan worden voortgezet binnen de gemeente, ook als hier geen middelen voor zijn vanuit het Rijk? Er is vijf ton gereserveerd voor start-ups en scale-ups.

Dit is een opvallend bedrag in het huidige financiële klimaat. Welke initiatieven worden hiermee gesteund en op welke manier is dit van waarde? De heer Van Bergen sluit zich aan bij de vraag van de PvdA over voedselbanken. De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft een vijftal punten. Het Ondernemersfonds wordt in tien jaar tijd drie keer groter, terwijl het Initiatievenfonds met de bezuiniging van volgend jaar ongeveer gelijk blijft. Dat is ontzettend scheef. EenUtrecht is bij de Voorjaarsnota met plannen gekomen om dat te corrigeren. Het is goed dat de PvdD doorpakt, al is het wat extreem. Is het college bereid om kritisch te kijken naar het model van de afdracht, het aanscherpen van de doelen en de voorwaarden en om het bedrag te koppelen aan de groei van het Initiatievenfonds met een startbedrag van 7 miljoen in 2025 voor het Ondernemersfonds? Met betrekking tot Utrecht Marketing stelt de heer Dijkstra dat Utrecht zichzelf prima verkoopt. Daar hoeft geen subsidie op. Met aftrek van het culturele deel kan hier 1,4 miljoen bespaard worden. Wat zijn voor het college redenen om dit door te zetten? Het gaat om veel geld. Wat loopt de gemeente mis als deze 1,4 miljoen niet besteed wordt? Mevrouw Stylianou (D66) heeft er altijd moeite mee dat over Utrecht Marketing gezegd wordt dat het compleet niet nodig is. Ze zijn bezig met hoogwaardig bezoek, met combinatiebezoeken.

Ziet EenUtrecht dat helemaal niet? Pagina 11 van 25

De heer Dijkstra (EenUtrecht) ziet dit inderdaad helemaal niet.

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Stylianou (D66) vraagt of EenUtrecht hier dan weleens met Utrecht Marketing over heeft gesproken. De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft dit een tijd geleden gedaan. Ze waren het toen helemaal met elkaar oneens. Mevrouw Stylianou (D66) stelt dat Utrecht Marketing ook heel veel geld oplevert. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) sluit zich aan bij mevrouw Stylianou. De heer Dijkstra (EenUtrecht) wil meer inzetten op ervaringsdeskundigheid. Wethouder Voortman heeft hierover een manifest ontvangen. EenUtrecht wil hierover begin 2025 in de commissie over spreken. Hij begrijpt goed dat het college eerste een aanpak wil formuleren. In het manifest staan een aantal criteria om goed na te kunnen gaan of een organisatie, dus ook de gemeente, voldoet aan het voldoende gebruiken van ervaringsdeskundigheid. Is de wethouder bereid om een aanpak op het manifest begin 2025 aan de raad voor te leggen? Had er niet alvast wat geld gereserveerd moeten worden voor 2025? De basisbanen worden volledig wegbezuinigd. EenUtrecht was er voorstander van om deze om te zetten naar buurtbanen, om buurtorganisaties de ruimte te geven hier zelf mee aan de slag te gaan. De heer Dijkstra vraagt nog één keer om een herbezinning. Hij hoopt op meer steun in de raad om er op z’n minst nog mee te experimenteren. Tot slot vindt EenUtrecht het spijtig dat Ondernemer Centraal een digitaal loket wordt.

De heer Dijkstra heeft zich net als de heer Van Bergen verbaasd over de start-ups en scale-ups. Er zou misschien zelfs extra geld kunnen naar Ondernemer Centraal. Dan moet er wel meer gebruik gemaakt worden lokale deskundigheid. Ook hier hoopt hij op meer steun in de raad. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) ziet allereerst de tegenbegroting van het CDA met belangstelling tegemoet, zeker wat betreft het Ondernemersfonds en Ondernemer Centraal. Ondernemers staan voor grote uitdagingen. Hun reserves zijn verdampt en juist daarom is ondersteuning van belang. UtrechtNu! is het eens met EenUtrecht over een verhoging hiervan. Mensen komen binnenkort voor moeilijkheden te staan, dus die steun is nodig. Hij steunt de opmerkingen en vragen van het CDA en de VVD hierover. Verhogingen van de leges voor evenementen is geen goede keuze, zeker voor vrij toegankelijke evenementen die al onder druk staan. Hoe ziet de wethouder dit? Net als de VVD en D66 vindt UtrechtNu! het Ondernemersfonds van en voor ondernemers. Zij betalen en het en mogen dit besteden. Een herziening van de deelgebieden is wellicht zinvol. Kan de wethouder hierover met hen in gesprek gaan? De heer Paalman (Horizon) wil met deze Programmabegroting kleine stapjes zetten richting grote ambities. In deze commissie wil Horizon het taboe doorbreken rondom mentale problemen.

Zijn eerste motie in de raad ging over mentale problemen bij mannen, die helaas nog te vaak zelfmoord plegen. 113-zelfmoordpreventie heeft dit jaar een nadrukkelijk beroep gedaan op overheden om actie te ondernemen. Kan de wethouder toezeggen dat hier in welke vorm dan ook aandacht aan besteed gaat worden? De bal ligt bij de gemeente. Ondernemers maken zich zorgen. Zij hebben behoefte aan een kapmes voor de Utrechtse regeljungle. De frustratie loopt soms zo hoog op dat ondernemers ermee stoppen. Als voorbeeld noemt de heer Paalman een klein straatfeest dat al jaren georganiseerd wordt door dezelfde ondernemer. De maatschappelijk toegevoegde waarde is groot. Toch stopt de bewuste ondernemer met de organisatie. Er zijn te veel loketten en te weinig begrip vanuit de gemeente. Er is geen vaste accountmanager, waardoor initiatiefnemers elk jaar vanaf nul moeten beginnen. Is er ruimte om een centraal loket in te richten? Kan de wethouder toezeggen een terugkoppeling te geven? Zo niet, kan de wethouder toezeggen dat ze net als wethouder Eerenberg een maandelijks inloopuurtje organiseert? Wanneer wordt er werk gemaakt van de wens van zowel college als raad om te snoeien in het Utrechtse regelwoud, in het bijzonder bij de vergunningen voor ondernemers? Voorts hoort de heer Paalman graag een reflectie van de wethouder over het bericht dat Science Park een probleemwijk wordt.

Het tegenovergestelde is waar. Kan de wethouder afstand nemen van de term “probleemwijk”? Pagina 12 van 25

Mevrouw Assen (PvdA) heeft een punt van orde naar aanleiding van de opmerking van mevrouw Koolenbrander eerder. Er is verwarring over de afspraak dat een raadslid een ander raadslid niet mag vragen naar een idee. 5

10

De voorzitter antwoordt dat dit wel toegestaan is, ook als is een interruptie in eerste instantie bedoeld om een vraag te stellen over de inbreng. De afspraak is om dat niet bij een hele reeks fracties te doen en het is de bedoeling dat de discussie gevoerd wordt bij de eigen inbreng. Mevrouw Assen (PvdA) kende deze afspraak niet. Ze concludeert dat dit geval net niet aan de orde was. De voorzitter constateert dat de eerste termijn van de raad afgerond is.

15

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst. De voorzitter vertelt dat er overleg is gevoerd over de spreektijden. Bij de berekening is een fout gemaakt. In overleg met de fractievoorzitters is er afgesproken dat bij de drie partijen bij wie de fout is gemaakt de tijd met 2,5 minuut opgeplust wordt.

20

Mevrouw Assen (PvdA) stelt dat er nu geen enkel verschil meer is tussen partijen met drie zetels en partijen met vier zetels.

25

De voorzitter antwoordt dat de fractievoorzitters hiermee ingestemd hebben en wil de discussie hier niet over doen. Wethouder Eerenberg wil vanwege een andere afspraak als eerste antwoorden. De voorzitter stelt voor om hierna ook direct te checken of er vragen niet zijn beantwoord en een eventuele tweede termijn op zijn deel te behandelen.

30

35

40

45

50

55

60

De heer Eerenberg (wethouder) meldt dat zijn vrouw zes weken in het gips heeft gezeten en dat het haar sterk ontlast als hij de kinderen van school kan halen. Hij dankt de raad voor het begrip. De wethouder begint met de vragen over de bezuinigingen vanuit het Rijk. Deze hangen als een zwaard van Damocles boven het hoofd van de gemeente. Het geld voor mentale gezondheid verdwijnt volgend jaar volledig. De bezuinigingen op seksuele gezondheid komen additioneel over de herverdeling van middelen die al nadelig uitpakt voor Utrecht. Hier wordt over gelobbyd. Staatssecretaris Karremans komt op 7 november naar Utrecht om te bekijken wat Utrecht doet op seksuele gezondheid. De bezuinigingen zijn zorgelijke bewegingen, die de basis zijn van het beleid. De PvdA vroeg of er nog een brief komt over wat er allemaal speelt. Dat is nog steeds het plan. Nog niet alle plannen vanuit Den Haag zijn helemaal bekend. De subsidiekortingen van VWS werden pas deze week bekend. Daar zit bijvoorbeeld een 100% subsidiekorting op Sportakkoord 2. Een aantal departementen zal de komende weken nog met de plannen komen. Dan kan het college een brief schrijven. De wethouder zegt toe dat de raad deze voor de Voorjaarsnota ontvangt. GroenLinks vroeg of de kinderrechtenscan in het recht op onderwijs meegenomen kan worden.

Het college is nog zoekende wie de eigenaar van deze scan is, maar aangezien de stad achter dit recht staat, zegt de wethouder dit toe. De wethouder komt op de ouderbijdrage in het po en vo. In het po is het nog steeds het idee dat dit volgend jaar start. Een groep schoolbesturen is beried gevonden om hiermee aan de slag te gaan. Hier is ook €75.000 beschikbaar voor gesteld. In het vo werkt het anders. Daar hebben veel schoolbesturen zelf een solidariteitsfonds. De ouderbijdrage werkt daar anders. De wethouder wil eerst van het po een succes maken en dan de stap naar het vo maken. Aan voorschoolse educatie heeft de wethouder deze periode veel gedaan. Het bereik is vergroot en de indicaties is verstevigd. De wethouder zegt toe dat er in het eerste kwartaal van 2025 een brief komt met wat er additioneel nog gedaan kan worden in de vve. Daarin zal ook ingegaan worden op de 10% korting op het onderwijsachterstandenbudget die vanuit het Rijk komt. Dat betekent dat er een structurele korting van 10% op dit beleid komt. Die gaat grotendeels naar de vve. In de brief zal de wethouder ook ingaan op de vraag of het mogelijk is om meer 2-jarigen te bereiken. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of de korting echt niet anders kan landen. Pagina 13 van 25

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

De heer Eerenberg (wethouder) antwoordt dat het Rijk dit budget kort. De raad kan daar als budgethouder andere afspraken over maken. Deze 10% korting zit op alle SPUK’s. GroenLinks vroeg of het college weet waarom sommige mensen die het contract moeten tekenen voor de VE afhaken. Dit staat los van de nieuwe vorm van indiceren. Er zijn twee redenen. Als eerste kunnen de aangeboden dagdelen niet matchen niet. Dit is vervelend, maar er moet zuinig omgegaan worden met de beschikbare VE. Er zijn ook ouders die een specifieke locatie willen. Hier is de gemeente streng in. Soms hebben ouders in de tussentijd iets anders geregeld en zijn ze dat vergeten aan te geven. Er werd gevraagd om de pilot VE uit te breiden. Alle uitbreidingen kosten geld, dus daar moet de raad het college dan bij helpen. Er werd gevraagd waarom Utrecht het niet doet als Amsterdam. De wethouder vraagt zich af waarom Amsterdam het niet doet als Utrecht. De gemeente heeft iedereen een brief gestuurd met een persoonlijke uitnodiging voor een open dag bij de dichtstbijzijnde VE. Dit werkt beter dan het op je website zetten. Er werd gevraagd wat het bereik hiervan was. In de volgende kwartaalbrief zal de wethouder met cijfers hierover komen. Er werd gevraagd hoe het college zorgt voor meer Utrechtse kindcentra. De wethouder verwijst hiervoor naar het Integraal huisvestingsplan 2026-2041.

Ook daar zal het spannend worden, want kindcentra zijn een plus op de wettelijke taak en er komt een behoorlijke bezuiniging aan op onderwijshuisvesting. Mevrouw Assen (PvdA) geeft aan dat dit veel voordelen heeft voor scholen die het zelf willen. Die zitten anders in de middelen dan de gemeente. Welke kansen liggen daar? De heer Eerenberg (wethouder) antwoordt dat scholen bijdragen aan het onderhoud van hun gebouwen, maar het is een wettelijke taak van gemeenten. De schoolgebouwen in Utrecht zijn gemiddeld groter en jonger. Dit gaat om serieuze bijdragen. Het is onredelijk om deze van individuele scholen te vragen. Er komt een nieuw tijdsgewricht aan, met een stevige bezuiniging op het onderwijshuisvestingsbeleid. Tegelijkertijd vindt de raad dat de scholen nog mooier en royaler moeten. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of de plus wel op tafel kan komen bij schoolbesturen. De heer Eerenberg (wethouder) vindt het onredelijk om dergelijke investeringen van scholen te vragen. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt om een gesprek, niet om een financiële eis. De heer Eerenberg (wethouder) antwoordt dat hij het altijd kan vragen, maar dat hij alvast een verwachting geeft. GroenLinks vroeg waarom er in deze begroting geen aandacht was voor stagediscriminatie. Dit komt doordat dit in het Mbo-uitvoeringsplan 2023-2026 staat. Dit heeft de volle aandacht van wethouder De Vries.

De harde maatregelen waar GroenLinks naar vraagt zitten in het vat. Opnieuw zal onderzocht worden hoe het staat met de stagediscriminatie. Dan zullen de praktijktesten plaatsvinden. De raad krijgt daar in het eerste kwartaal van 2026 in de jaarlijkse mbo-voortgangsrapportage de uitkomsten van. D66 vroeg een toezegging om ervoor te waken dat de bezuinigingen geen afwentelingsmechanismen hebben waardoor ze elders in de gemeentelijke begroting tot hogere kosten leiden. De wethouder zegt toe dit gesprek te voeren, maar dit zal ingewikkeld zijn. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) hoort dat in het eerste kwartaal van het komende jaar de uitkomsten van de plannen voor de praktijktesten naar de raad komen. Klopt dat? De heer Eerenberg (wethouder) antwoordt dat Verwey-Jonker in 2025 opnieuw zal kijken hoe het gaat met stagediscriminatie. Een onderdeel daarvan zijn de praktijktesten. Wethouder De Vries wil in het eerste kwartaal van 2026 vertellen wat de acties in 2025 hebben opgeleverd. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) stelt dat toegezegd is dat in 2025 gestart zal worden met de praktijktesten. In welk kwartaal zal dit zijn?

Pagina 14 van 25

De heer Eerenberg (wethouder) kan niet zeggen in welk kwartaal dit precies gebeurt. De testen zijn onderdeel van de opdracht aan Verwey-Jonker. Als mevrouw Deldjou Fard het precieze kwartaal wil weten, kan ze een technische vraag stellen en dan zal het college antwoorden. 5

10

15

Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) vindt dit geen bevredigend antwoord. Er zijn uitgebreide debatten geweest waarin hard toegezegd is dat de plannen in 2025 uitgevoerd. Nu wordt het uitgesteld. De heer Eerenberg (wethouder) antwoordt dat hij heeft aangegeven dat de testen in 2025 uitgevoerd zullen worden. Als mevrouw Deldjou Fard de technische vraag stelt kan ze er in het debat over de begroting met wethouder De Vries over spreken. Met betrekking tot de Brede School Academie Zakelijk is een zakelijke afweging gemaakt. Het kostte veel geld en er werd te weinig gebruik van gemaakt. De investeringen gaven te weinig resultaat. Daarom is in samenwerking met de schoolbesturen besloten te stoppen met deze interventie. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of de wethouder deelt dat het, wanneer iets niet wordt aangevraagd, niet altijd betekent dat er geen vraag naar is.

20

25

30

35

40

De heer Eerenberg (wethouder) deelt dit, maar geeft aan dat hier goed naar is gekeken. Er zijn vanaf de aanbodkant allerlei interventies geweest. Vanaf de vraagkant viel het gewoon tegen. Toen is er een zakelijke afweging gemaakt dat het niet rendeerde. In antwoord op de vraag over het Honours-concept, waarin de Universiteit Utrecht zaken aan voleerlingen aanbiedt, geeft de wethouder aan dat de gemeente hieraan meebetaalt. Dit dicht het gat tussen het voortgezet onderwijs en het universitair onderwijs. De PvdA vroeg of hiermee ook mensen bereikt werden die anders niet voor de universiteit gekozen zouden hebben om hiermee ook te voldoen aan ongelijk investeren in gelijke kansen. Hierover zal de wethouder spreken met de partners die dit organiseren en hierop terugkomen in de volgende kwartaalbrief. De oproep is terecht. Het college wil niets liever dan alle kinderen die VE nodig hebben op het VE krijgen. Er zijn deze raadsperiode grote stappen gezet om dit te vergroten. Nu loopt de gemeente tegen de grenzen aan van wat er nog kan. Er is ongelijk geïnvesteerd in gelijke kansen. Met het nieuwe indicatiesysteem komen er relatief meer kinderen die het echt nodig hebben op de VE ten koste van kinderen die het qua taalachterstand niet nodig hebben. Dit vindt de wethouder zonde, maar het is niet anders. De wethouder verwijst naar de brief in het volgende kwartaal.

Hij hoopt dat er toch nog iets extra kan, wetende dat het structureel 10% minder moet. In de kwartaalbrief Onderwijs was een en ander te lezen over de effectmetingen van VE. Het kwaliteitskader voor de jonge kinderen heeft het college uitgezet bij de Universiteit Utrecht. Die gaat onafhankelijk onderzoek doen. Zo’n onderzoek duurt een jaar en men is wat later begonnen, omdat er weerstand was tegen het onderzoek. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt om een toezegging dat deze er op tijd is, zodat deze raad er nog een beslissing over kan nemen.

45