Conceptverslag commissie VOWE 1 juni 2023
Tekst van het document
20
25
Mevrouw Van der Wilt (D66) vindt dat dit niet alleen aan de studenten is maar dat ook de scholen dit moeten melden. De heer Simsek (DENK) vraagt wat er moet gebeuren als studenten stagediscriminatie niet melden, maar ook niet naar stage komen. Mevrouw Van der Wilt (D66) antwoordt dat de scholen dat dan moeten melden. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of D66 hierin ook een rol ziet voor Artikel 1.
30
Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat dit haar een organisatie lijkt die hier iets kan betekenen. Mevrouw Kendir (Student & Starter) merkt op dat de meldingsbereidheid bij studenten laag is vanwege hun kwetsbare positie. Vindt D66 het goed als scholen ook garant staan voor studenten?
35
Mevrouw Van der Wilt (D66) is het hiermee eens. Zij vindt het vreemd dat men het bij het onderwijs wel over leerplicht en leerrecht heeft maar niet bij studenten en stages in het MBO. Hierin ligt ook een verantwoordelijkheid voor de school.
40
Mevrouw Al Fakir (BIJ1) zegt dat BIJ1 vanwege de expertise en de bevoegdheden van een antidiscriminatieorganisatie als Artikel 1 daarvoor een heel duidelijke rol ziet weggelegd. Hoe kijkt D66 daar nu naar?
45
Mevrouw Van der Wilt (D66) ziet die rol zeker, maar zegt dat er op dit moment al een duidelijke meldstructuur is, hoewel zij die te vrijblijvend vindt. Zij vervolgt haar betoog. Jongeren moeten zelf leren solliciteren. De begeleiding daarbij en hulp bij het vinden van een stage vindt D66 ook de verantwoordelijkheid van de school.
50
55
60
De heer Simsek (DENK) zegt dat het prima is als studenten leren solliciteren, maar wat als je vanwege je afkomst niet wordt aangenomen? Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat er sprake is van discriminatie en dat die aangepakt moet worden. Jongeren moeten ook leren hoe ze moeten solliciteren. Het moet dus allebei. Zij vervolgt haar betoog. Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat iedere school investeert in zelfvertrouwen en vaardigheden om goed te zoeken naar een stage en een baan? De voorzitter geeft het woord aan de tweede agenderende fractie, GroenLinks. Mevrouw Deldjou Fard (GL) kan zich aansluiten bij de punten van D66. In 2019 heeft GroenLinks samen met D66 en DENK een motie ingediend voor een plan van aanpak tegen MBOstagediscriminatie. De fractie is blij dat veel van haar voorstellen door de wethouder en de Pagina 37 van 50
5
ambtenaren zijn meegenomen. GroenLinks wil dat werkgevers zich gaan aansluiten bij een pact en objectief gaan werven en selecteren. De fractie steunt ook de experimenten met stagematching. Zij vraagt de wethouder om een toezegging om de raad te blijven informeren over de voortgang in dezen. Ook wil zij een reflectie van de wethouder op de verandering in de woordkeuze in de raadsbrief. In plaats van stagediscriminatie wordt er nu gesproken van aanpak inclusieve stagemarkt. Wat is daarvan de reden? GroenLinks pleit voor de inzet van mystery studenten om discriminatie op te sporen. Voor nieuw onderzoek is 40.000 euro gereserveerd. Is dit eenmalig?
10
Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt naar aanleiding van de mystery studenten dat je niet altijd weet waarom je wordt afgewezen. Gaan zij dan op hun gevoel melden?
15
20
Mevrouw Deldjou Fard (GL) zegt dat uit onderzoek is gebleken dat een kwart van de studenten wordt gediscrimineerd. Zij vervolgt haar betoog. Er is 110.000 euro gereserveerd voor de ondersteuning van bedrijven in de vorm van een werkgeversloket. GroenLinks vraagt of de verdeling van de middelen in balans is en of een werkgeversloket verandering gaat brengen in de MBO-stagediscriminatie. De gemeente gaat integrale acties voeren om de positie van MBO’ers in het studentenleven te verstevigen. Zij heeft echter weinig mandaat als het gaat om discriminatie in de private huisvesting. De gemeente kan zich wel hardmaken voor bewustwording. De fractie vraagt van de wethouder een toezegging om zich hiervoor actief hard te maken. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de PvdA.
25
30
35
40
Mevrouw Assen (PvdA) vraagt naar aanleiding van het MBO-uitvoeringsplan welke stappen hier nog meer nodig zijn. Stagediscriminatie is nog steeds een groot probleem met een enorme impact op studenten. Hoe is het gesteld met de meldingsbereidheid en hoe moet die gemonitord worden? Welk beleid wordt hierop verwacht vanuit het rijk en heeft de wethouder de nodige middelen in handen? Iemand moet hierin nu de verantwoordelijkheid nemen. Scholen zeggen dat het een gemeenschappelijk probleem is, maar het zou niet het probleem van de student moeten zijn. In de gezamenlijke aanpak van stagediscriminatie schuilt ook het risico dat niemand zich echt eigenaar van het probleem voelt. De wethouder moet daarom de regie nemen om een stagepact te sluiten en een stagebureau in te richten. Stagematching en begeleiding zouden een onderdeel van dit pact kunnen zijn. Mevrouw Kendir (Student & Starter) merkt op dat er al een stagepact is. Wil de PvdA een nieuw stagepact? Is het niet een beter idee om het bestaande pact in Utrecht over te nemen? Mevrouw Assen (PvdA) wil vooral de vrijblijvendheid voorbij en weet niet of dat met het bestaande pact al helemaal geregeld is. Zij wil dat de wethouder hierin meer verantwoordelijkheid neemt en zou de vraag van Student & Starter daarom naar hem willen doorgeleiden. Mevrouw Kendir (Student & Starter) vraagt wie de eigenaar van het probleem is.
Wie ziet de PvdA als de hoofdverantwoordelijke om dit probleem aan te pakken?
45
50
55
Mevrouw Assen (PvdA) betwijfelt of MBO-scholen de grootste eigenaar van het probleem zijn omdat de oorzaak van discriminatie niet bij de scholen ligt. Zij vraagt zich ook af of de scholen degenen zijn die in dezen moeten optreden om stagediscriminatie te voorkomen. Om te voorkomen dat alle partijen naar elkaar gaan kijken wil de PvdA dat de wethouder hierin de regie neemt. Mevrouw Deldjou Fard (GL) zegt dat het pact er al is. Dat geldt ook voor stagematching. Bij het Grafisch Lyceum loopt hiervoor al een pilot. Hoe kijkt de PvdA hiernaar? Mevrouw Assen (PvdA) snapt het voorbeeld van GroenLinks niet en vraagt of mevrouw Deldjou Fard dat kan toelichten. Mevrouw Deldjou Fard (GL) antwoordt dat stagematching en inclusief werven en selecteren op academisch niveau al gebeurt. Is haar collega daarvan op de hoogte?
60
Mevrouw Assen (PvdA) zegt dat zij daarvan niet op de hoogte is. Pagina 38 van 50
Mevrouw Al Saqaff (VVD) vraagt of in plaats van studenten af te schermen het misschien beter is om ze met discriminatie op de arbeidsmarkt te leren omgaan. 5
10
15
20
25
30
Mevrouw Assen (PvdA) vraagt wat de VVD onder afschermen verstaat. Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt dat het bijvoorbeeld gaat om stagematching en het idee dat de school de melding zou moeten doen. Zij vindt dat studenten zelf naar meldpunten zouden moeten gaan. Volgens Mevrouw Assen (PvdA) heeft zij niet gezegd dat de school de meldingen moet doen maar dat nu met meldingen vaak niets wordt gedaan. Volgens haar ligt de verantwoordelijkheid niet bij de student, en gaat het er niet om dat die weerbaarder moet worden. Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt dat de oplossing tweezijdig moet zijn: enerzijds moet discriminatie worden aangepakt en anderzijds moeten studenten zelf ook weten wanneer en wat ze moeten melden. Mevrouw Assen (PvdA) zegt dat het probleem nu steeds naar de student wordt teruggespeeld. Wordt niet naar de discriminerende partij gekeken. Zij vervolgt haar betoog. Scholen moeten samen met Artikel 1 vastleggen hoe zij handelen in geval van discriminatie. Het is niet voldoende om de melding door te zetten naar SBB. De PvdA wil in beeld krijgen wat de meldingen zijn en welke opvolging daaraan wordt gegeven. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat SBB wel de connecties heeft met het werkveld en er daarom wel bij betrokken moet worden. Mevrouw Assen (PvdA) antwoordt dat zij niet ziet dat SBB de verantwoordelijkheid neemt om dit probleem op te lossen.
Zij zegt dat zij graag Artikel 1 hierbij zou willen betrekken vanwege hun expertise. Zij vervolgt haar betoog. De PvdA wil dat de gemeente zelf veel meer stageplekken gaat aanbieden. Er speelt ook nog het probleem van discriminatie op de arbeidsmarkt. In andere steden kent men baangarantie. Gaat de wethouder zich daar ook voor inzetten? Kan hij een toezegging doen over een plan voor aansluiting op de arbeidsmarkt?
35
Dhr. Simsek (DENK) vraagt aan wat voor voorstellen de PvdA denkt als zij zegt dat het college de regie moet nemen.
40
Mevrouw Assen (PvdA) zegt dat de PvdA drie voorstellen heeft. Deinrichting van een stagebureau, samenwerking met Artikel 1 om de meldingsbereidheid te vergroten, en meer stageplekken bij de gemeente. Zij vervolgt haar betoog. Vroegtijdig schoolverlaten is ook een aandachtspunt. Welke actie onderneemt de wethouder daarop? Ook zou de PvdA van de wethouder graag een reflectie horen op de druk op het MBO buurtteam.
45
Mevrouw Deldjou Fard (GL) vraagt wat de PvdA vindt van de scheve verhouding tussen de investering van 110.00 euro voor werkgevers en de investering van 40.000 euro voor mystery guests. Mevrouw Assen (PvdA) vindt mystery guests geen geschikte oplossing.
50
Mevrouw Deldjou Fard (GL) vraagt wat de PvdA ervan vindt dat het college een groot bedrag inzet om bedrijven meer inclusief te maken. Gaat daar te veel geld naar toe? Mevrouw Assen (PvdA) vindt dat wel een goed doel.
55
60
Mevrouw Deldjou Fard (GL) vraagt of de PvdA denkt dat hulp om vacatureteksten meer inclusief te maken stagediscriminatie tegen zal gaan. Mevrouw Assen (PvdA) ziet dit niet als een oplossing voor stagediscriminatie maar denkt dat het wel kan helpen om tot een meer inclusieve werkvloer te komen. Pagina 39 van 50
Mevrouw Al Saqaff (VVD) vraagt waar het idee van garantiebanen in het MBO plaatje van past.
5
10
Mevrouw Assen (PvdA) zegt dat een onderdeel van het plan is dat MBO studenten een garantie hebben op een baan. Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt dat garantiebanen voor mensen met een beperking zijn. Mevrouw Assen (PvdA) zegt dat zij iets anders bedoelde. Zij heeft het over een actieplan voor MBO studenten die geen baan kunnen vinden. Volgens haar is baangarantie iets anders dan een garantiebaan. De voorzitter geeft het woord aan de volgende fractie, het CDA.
15
20
Mevrouw Barelds (CDA) heeft in de aanpak gelezen dat het budget dat door de Utrechtse gemeenteraad beschikbaar is gesteld begroot is op 240.000 euro. Kan de wethouder vertellen wat hier precies voor resultaten van worden verwacht? Wat voor afspraken heeft de gemeente met de organisaties waarmee zij samenwerkt? Wat doen zij voor MBO stageplekken en tegen discriminatie op de werkvloer of in het sollicitatieproces? Kan de wethouder toezeggen dat de organisaties de afspraken hierover vastleggen? Verder wil het CDA dat in het actieplan wordt opgenomen dat scholen een schriftelijke toelichting vragen waarom iemand niet wordt aangenomen. Zij vraagt de wethouder of de gemeente dit zelf al doet. De heer Simsek (DENK) vraagt wat het doel van zo’n schriftelijke toelichting is.
25
Mevrouw Barelds (CDA) antwoordt dat het creëren van bewustwording het doel is. De heer Simsek (DENK) vraagt wat er gebeurt als dit aan de bedrijven wordt gevraagd en zij hier geen gehoor aan geven en doorgaan met discrimineren?
30
35
Mevrouw Barelds (CDA) zegt dat er nog niet is nagedacht over de consequenties maar dat dit mogelijk in de vraag kan worden meegenomen. Zij vervolgt haar betoog. Er worden indicatoren opgesteld om de voortgang van een inclusief stagebeleid te meten. Ook wordt er een jaarlijkse evaluatie gepland met de studenten, MBO-scholen, ambtenaren en andere relevante instanties. Hoe zorgen we ervoor dat we over een paar jaar niet over dezelfde vraagstukken praten? Het CDA zou ook graag zien dat het bedrijfsleven warm wordt gemaakt voor MBO-banen en stages. Kan de wethouder toezeggen dat hiervoor in het actieplan doelen worden geformuleerd? De voorzitter geeft het woord aan de volgende fractie, Student & Starter.
40
45
50
55
Mevrouw Kendir (Student & Starter) vindt het kwalijk dat er nog steeds veel studenten zijn die vanwege hun achtergrond moeilijker of niet aan een stageplek komen, dat sommige studenten noodgedwongen moeten stoppen met hun opleiding en dat er nog steeds veel studenten zijn die tijdens hun stage geen inclusieve leeromgeving ervaren. Volgens Student & Starter moet er gestreefd worden naar een goede samenwerking tussen scholen en antidiscriminatieorganisaties. Daar is nu nauwelijks sprake van. De wethouder wordt opgeroepen om scholen tot zo’n samenwerking aan te moedigen. Wat betreft stagematching, dat is momenteel alleen in het eerste jaar en zou ook moeten gelden voor de jaren erna. Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat je met stagematching geen discriminatie op de werkvloer oplost. Mevrouw Kendir (Student & Starter) antwoordt dat dit hand in hand moet gaan met maatregelen om een inclusieve sfeer te creëren. Zij vervolgt haar betoog. Scholen moeten beschikken over een duidelijk stappenplan om discriminatie aan te pakken en in gesprek gaan met stagebedrijven om te peilen of de werkomgeving inclusief is. Stagebegeleiders moeten tijdens de stage minstens drie keer contact hebben met de studenten. Zij moeten ook getraind worden om discriminatie te herkennen en hier adequaat op te reageren. Student & Starter vindt dat er ook mystery guests ingezet kunnen worden.
Als er signalen zijn van discriminatie, moet de school in actie komen. Er moet contact worden opgenomen met het betreffende bedrijf. Als er geen oplossing wordt Pagina 40 van 50
gevonden, moet er contact worden opgenomen met SBB, waarbij de SBB moet overwegen om de erkenning van de organisatie als leerbedrijf in te trekken. 5
10
15
20
25
Mevrouw Assen (PvdA) vraagt wie dit moet doen, bij wie de verantwoordelijkheid ligt. Mevrouw Kendir (Student & Starter) antwoordt dat de school contact moet opnemen met het bedrijf wanneer er discriminatie wordt gesignaleerd. Als er geen oplossing wordt gevonden, zou SBB de mogelijkheid moeten hebben om de erkenning in te trekken. Mevrouw Assen (PvdA) zegt dat die rol nu vooral bij SBB ligt maar dat er niet echt iets gebeurt. Heeft Student & Starter er vertrouwen in dat dit nu anders zal zijn? Mevrouw Kendir (Student & Starter) zegt dat de SBB dit middel vaker kan inzetten als er meer maatregelen zijn om discriminatie te herkennen. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt wat hun pressiemiddel is. Mevrouw Kendir (Student & Starter) herhaalt dat dit de intrekking van de erkenning is dat de betreffende organisatie een erkend leerbedrijf is, zodat zij studenten niet langer een stageplek kan geven. Zij vervolgt haar betoog. Een van obstakels die aangepakt moeten worden is de geringe meldingsbereidheid onder studenten. Scholen moeten voor hen garant staan en hen steunen wanneer zij geconfronteerd worden met discriminatie. Studenten moeten zich veilig voelen om discriminatie te melden zonder dat dit gevolgen heeft voor hun carrière.
Student & Starter is heel positief over de uitvoeringsagenda maar roept de wethouder ook op om die te blijven monitoren en de plannen die er nu liggen in concrete acties te vertalen. De heer Simsek (DENK) ziet in het plan van aanpak geen concrete maatregelen. Doet dit werkelijk recht aan de omvang van het probleem?
30
35
40
Mevrouw Kendir (Student & Starter) zegt dat haar fractie wel positief is over de uitvoeringsagenda maar kritisch is ten aanzien van stagediscriminatie en zeker niet positief is over de bestaande situatie. De voorzitter geeft het woord aan de volgende fractie, de VVD. Mevrouw Al Saqaff (VVD) stelt dat discriminerende bedrijven aangepakt moeten worden, maar vindt ook dat de gemeente in de jongeren moet blijven investeren. Ook als zij gediscrimineerd worden, moeten zij weten wat hun rechtsmiddelen zijn. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vraagt hoe die aanpak van bedrijven eruitziet. Mevrouw Al Saqaff (VVD) antwoordt dat SBB de licentie van een leerbedrijf kan intrekken als zij meldingen binnenkrijgt. Volgens haar gebeurt dat ook.
45
Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vraagt of de VVD denkt dat dit genoeg is. Het gaat ook om preventie voor de toekomst. Hoe kijkt de VVD naar mogelijke sancties? Mevrouw Al Saqaff (VVD) antwoordt dat de acties best duidelijk zijn als discriminatie bewezen is.
50
Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vraagt hoe de VVD tegenover impliciete discriminatie staat.
55
Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt dat je dit niet altijd kunt bewijzen. Daarom moet je het gesprek aangaan. Zij vervolgt haar betoog en vraagt waarom de aanpak van stagediscriminatie alleen betrekking heeft op het MBO en niet op het HBO en het WO. In de coalitie moeten naast de gemeente en de MBO instellingen ook studenten en werkgevers een duidelijke stem hebben. Wat betreft de stageplekken voor MBO’ers bij de gemeente vraagt mevrouw Al Saqaff waar de stagiair van de wethouder is.
60
De heer Simsek (DENK) hoort de VVD vooral zeggen dat studenten bij discriminatie zelf maar actie ondernemen, ook al is het moeilijk te bewijzen. Wat zou de gemeente moeten doen voor al Pagina 41 van 50
die studenten die geen stage kunnen vinden vanwege hun afkomst en daarom hun opleiding niet kunnen afronden? 5
10
15
20
25
30
35
40
45
Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt dat er bij de gemeente een aanpak voor stagediscriminatie ligt en dat het college hiermee aan de slag kan. Zij herhaalt dat studenten ook met discriminatie moeten leren omgaan omdat dit nu eenmaal gebeurt. De heer Simsek (DENK) zegt dat het bij discriminatie om een strafbaar feit gaat. Als discriminatie wordt aangetoond, kan daar volgens de VVD een strafrechtelijk vervolg aan worden gegeven. Steunt de VVD het voorstel om mystery guests in te zetten? Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt dat zij dat voorstel best wil bekijken maar daar kritisch tegenover staat. Zij vervolgt haar betoog: wat betreft de uitvoeringsagenda vindt de VVD dat de wethouder goed aan de slag is gegaan met de positie van de MBO’er in het studentenleven. Zij wil nog wel een reflectie van de wethouder hoe de deelname van MBO’ers aan studentenbesturen verbeterd en gefaciliteerd kan worden. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vraagt naar aanleiding van de opmerkingen van de VVD over de weerbaarheid van studenten of daarmee de verantwoordelijkheid niet wordt verlegd. Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt dat discriminatie nu eenmaal voorkomt en dat je daarmee dus moet leren omgaan, dat je moet weten wat je middelen en mogelijkheden zijn. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) erkent dat het er is maar dat er nog meer ingezet moet worden op de vraag hoe dat voorkomen moet worden.
Met melden en verlichten vergroot je niet de weerbaarheid. Mevrouw Al Saqaff (VVD) ziet bewustmaking als de beste manier om discriminatie te voorkomen: Wat doet het met de ander? Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) merkt op dat het niet alleen om onbewuste vooroordelen gaat. Hoe zit het met bewuste discriminatie? BIJ1 in pleit in dat geval voor normstelling en sancties. Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt dat er bij strafbare feiten gehandhaafd moet worden. Mevrouw Kendir (Student & Starter) vraagt waarom de VVD ervoor om kiest om de verantwoordelijkheid in dezen bij de slachtoffers te leggen. Dat zeg je toch ook niet bij slachtoffers van intimidatie op straat? Mevrouw Al Saqaff (VVD) antwoordt dat het niet om verantwoordelijkheid gaat, dat wegzetten met kwade bedoelingen geen recht doet aan de talenten van mensen. Mevrouw Kendir (Student & Starter) vindt ook dat studenten begeleiding moeten krijgen als zij gediscrimineerd worden maar dat de focus erop moet liggen de dader aan te pakken. Mevrouw Al Saqaff (VVD) is het hiermee eens. De voorzitter geeft het woord aan de volgende fractie, DENK.
50
55
60
De heer Simsek (DENK) vraagt na lezing van de aanpak MBO stagediscriminatie welke boodschap de wethouder hiermee heeft afgegeven. Wat zijn de concrete voorstellen? DENK vindt dat onderwijsinstellingen zich niet achter een te lage meldingsbereidheid kunnen verschuilen. De fractie vindt dat zij hierin een proactieve houding moeten aannemen en actief het gesprek met gediscrimineerde studenten moeten aangaan. Er moet altijd melding worden gemaakt bij SBB en Artikel 1. Dit ziet de fractie graag opgenomen in de aanpak inclusieve stagemarkt. Ook ziet zij graag controle op discriminatie op de werkvloer van een stageplek. Bedrijven zullen niet toegeven dat zij discrimineren. Het inzetten van mystery guests is een effectief middel gebleken om stagediscriminatie te achterhalen. De SBB kan in dat geval de erkenning als leerbedrijf intrekken en de MBO-school kan de samenwerking met een discriminerend bedrijf verbreken. DENK wil graag een toezegging van de wethouder dat dit in de aanpak wordt opgenomen. Pagina 42 van 50
5
10
15
Mevrouw Deldjou Fard (GL) in de stukken staat dat er een onderzoek gaat plaatsvinden en dat de kosten daarvan 40.000 euro zijn. Heeft DENK gezien dat in de plannen ook mystery guests zijn opgenomen? De heer Simsek (DENK) beaamt dit. Mevrouw Deldjou Fard (GL) vraagt wat dan de vraag van DENK is met betrekking tot die mystery guests. De heer Simsek (DENK) antwoordt dat hij wil dat dit een structureel onderdeel van de aanpak wordt waaraan ook consequenties worden verbonden. Mevrouw Deldjou Fard (GL) vraagt of DENK vindt dat er niet langer met discriminerende bedrijven wordt samengewerkt en dat zij hierop actief worden aangesproken. De heer Simsek (DENK) is het hiermee eens.
20
Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat niet alle stageorganisaties het een probleem vindt als er in de toekomst niet meer met hen werd samengewerkt. Moet er in dat geval niet ook naar andere manieren worden gezocht? De heer Simsek (DENK) vindt dat er mogelijk ook andere instrumenten ingezet moeten worden.
25
Mevrouw Assen (PvdA) vraagt wat voor instrumenten DENK hier in gedachten heeft.
30
De heer Simsek (DENK) denkt bijvoorbeeld dat bedrijven publiekelijk geshamed moeten worden als discriminatie is aangetoond en wil hier graag ook een toezegging op. DENK wil dat dat in de aanpak inclusieve stagemarkt wordt opgenomen dat onderwijsinstellingen verantwoordelijk zijn voor het koppelen van een student aan een stageplek. Mevrouw Van der Wilt (D66) zegt dat stagematching mooi is maar ook risico’s met zich meebrengt. Hoe kijkt DENK daarnaar?
35
De heer Simsek (DENK) antwoordt dat onderwijsinstellingen stagematching pas gaan inzetten als studenten langere tijd geen stage kunnen vinden. De voorzitter geeft het woord aan de volgende fractie, Volt.
40
45
De heer Stam (Volt) is blij met de MBO-agenda en met het feit dat hierin meer aandacht is voor de rol van geld. Wel mist hij aandacht voor niveauverschillen op de middelbare school en vindt hij dat de woordkeus genuanceerder moet wat betreft de beeldvorming rond MBO’ers. Evenals de vorige fracties vindt Volt het goed als er actief naar stagediscriminatie wordt gekeken, vooral vanuit de school. De school moet meldingen bijhouden en contact met bedrijven onderhouden. De fractie vindt leren solliciteren ook een leerdoel bij de opleiding. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vraagt hoe leren solliciteren van belang is bij stagediscriminatie.
50
De heer Stam (Volt) zegt dat stagediscriminatie niets te maken heeft met sollicitatieskills. Bij stagematching wordt er een leerdoel in de prullenbak gegooid. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vraagt wat Volt dan ziet als oplossing voor studenten die op grond van discriminatie steeds niet worden aangenomen.
55
60
De heer Stam (Volt) antwoordt dat discriminerende bedrijven gemeld en aangepakt moeten worden. Hij is echter geen fan van stagematching. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) zegt dat dit er niet voor zorgt dat studenten een stageplek krijgen als zij die nu nodig hebben. Welke concrete oplossing ziet Volt hiervoor? Pagina 43 van 50
De heer Stam (Volt) vindt dat je met stagematching het kind met het badwater weggooit.
5
10
15
Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat Volt geen oplossing biedt. Zoals alles heeft ook stagematching een keerzijde. De heer Stam (Volt) vindt dat de raad hier gezamenlijk een afweging van de voor- en nadelen moet maken. Bij stagematching vindt hij de nadelen groter dan de voordelen. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt wat volgens Volt dan wel de oplossing is. De heer Stam (Volt) antwoordt dat de oplossing is dat scholen de meldingen voortvarend oppakken en met bedrijven in gesprek gaan. Mevrouw Assen (PvdA) denkt dat er drastische maatregelen nodig zijn. De heer Stam (Volt) ziet daarbij vooral een grotere rol voor de scholen. De voorzitter geeft het woord aan de volgende fractie, BIJ1.
20
25
30
35
Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vindt het onterecht dat er bij de aanpak van discriminatie bij stages en op de arbeidsmarkt een onderscheid wordt gemaakt in bewuste en onbewuste vooroordelen omdat de negatieve impact hetzelfde blijft. Gezien het grote personeelstekort vindt BIJ1 het belangrijk om bij bedrijven het belang van inclusiviteit effectiever te communiceren. Diversiteit mag geen verdienmodel zijn. In de stukken is weinig te vinden over straffen en consequenties voor discriminerende bedrijven. Wat gaat de wethouder doen om de normstelling duidelijk te maken? En gaat hij bij de aanpak van discriminatie ook een escalatieladder ontwikkelen, waarbij bijvoorbeeld aangifte wordt gedaan? Wat betreft de meldingsbereidheid is het belangrijk dat studenten aan de bel trekken maar dit moet ook goed worden opgepakt door de mentor of de stagecoördinator. De school moet zorgen voor een veilige werkplek. Er is geen duidelijk actieplan naar aanleiding van de meldingen. BIJ1 vraagt of de wethouder hiervan op de hoogte is en hoe hij dit gaat oplossen. BIJ 1 stelt voor om mentoren en stagecoördinatoren hierin op te leiden, bijvoorbeeld met een workshop of cursus bij Artikel 1, dat hiervoor de benodigde kennis en expertise heeft. Ziet de wethouder in dezen kans om de scholen aan te scherpen? Studenten trekken vaak niet aan de bel omdat ze bang zijn voor vertraging.
Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat geen enkele student vertraging oploopt vanwege een discriminerend stagebedrijf? Mevrouw Assen (PvdA) vindt ook dat studenten bij discriminatie geen studievertraging mogen oplopen, maar vraagt hoe BIJ1 dat wil realiseren.
40
Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) antwoordt dat BIJ1 het als een opgave voor de scholen ziet om voor een vervangende opdracht te zorgen. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat ineens een nieuwe stage niet altijd haalbaar is.
45
Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) ziet dit niettemin als een rol voor de school. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt hoe je jongeren beter op hun stage kunt toerusten.
50
55
60
Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vraagt of D66 de vraag kan herhalen. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of BIJ1 ook ziet dat het hier tevens van belang is om te leren solliciteren. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vindt het heel belangrijk dat iedereen leert solliciteren. Maar als studenten geen stage kunnen vinden, ziet BIJ1 het als een taak voor de school om voor een passende oplossing te zorgen. Mevrouw Van der Wilt (D66) merkt op dat het er soms ook aan ligt hoe studenten zichzelf presenteren. Dat is niet bedoeld als een excuus. Pagina 44 van 50
Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) zegt dat zij niet ziet hoe de do’s en dont’s van solliciteren relevant zijn bij stagediscriminatie. Dan trek je namelijk in twijfel dat het bestaat. 5
Mevrouw Kendir (Student & Starter) merkt op dat er na een opleiding nog steeds discriminatie op de arbeidsmarkt is en vraagt of BIJ1 quota als een oplossing ziet. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) ziet dit als een goed punt maar denkt dat er bij quota soms wel een intersectioneel aspect wordt gemist.
10
Mevrouw Kendir (Student & Starter) vraagt of BIJ1 het als voldoende gedekt ziet als hierbij wordt gevraagd welke quota in eerste instantie van belang zijn. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) beaamt dit.
15
20
Mevrouw Deldjou Fard (GL) zegt dat er ook middelen nodig zijn om de boel vooruit te brengen. Hoe kijkt BIJ1 naar het feit dat een groot deel van het budget van 110.000 euro wordt gebruikt voor het werkgeversloket? Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) antwoordt dat die focus geen garantie geeft voor een veilige werkomgeving. Mevrouw Al Saqaff (VVD) vraagt of de veronderstelling klopt dat studenten die geen stage hebben kunnen vinden dan meerdere keren bij verschillende werkgevers gesolliciteerd hebben.
25
Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) zegt dat dit is wat studenten inderdaad meemaken. Mevrouw Al Saqaff (VVD) vraagt of ze zes, zeven keer op hetzelfde kenmerk worden afgewezen. Zou dat er dan toch niet aan kunnen liggen dat ze misschien beter moeten leren solliciteren?
30
Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) gelooft dit niet. Mevrouw Al Saqaff (VVD) kan moeilijk geloven dat een student tien keer wordt afgewezen op één kenmerk.
35
Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) zegt dat dit niettemin is wat er in de praktijk gebeurt en vindt dat de VVD zich moet schamen omdat zij bewezen ervaringen in twijfel trekt. De voorzitter vindt dit wel erg zware woorden.
40
45
50
55
60
Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt dat er volgens haar geen sprake is van bewezen ervaringen omdat het voor tien verschillende werkgevers niet te bewijzen is. Het is een gevoel. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) wil als punt van orde maken dat zij niet de mogelijkheid krijgt om te reageren. De heer Simsek (DENK) merkt op dat de voorzitter niet over de woordkeus van de sprekers gaat. Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt dat zij hierop wel moest reageren omdat de VVD met name genoemd werd. De voorzitter is het hiermee eens en wil het hierbij laten. Hij geeft het woord aan de volgende fractie, EenUtrecht. De heer Otto (EenUtrecht) noemt vier oorzaken waarom studenten geen stage vinden: discriminatie, veel werkgevers hebben stagevrees, er is meer vraag dan aanbod aan stages voor studenten en tenslotte zijn veel studenten nog niet klaar voor een sollicitatie. Hij heeft zelf veel ervaring met studenten die hierop onvoldoende zijn voorbereid, ongeacht hun achtergrond. In het Scandinavische model worden onderwijsinstellingen gecontroleerd op de vraag of zij hun studenten hierin goed begeleiden. EenUtrecht vraagt of de wethouder hierop kan reflecteren? Pagina 45 van 50
De heer Simsek (DENK) vraagt hoe EenUtrecht aankijkt tegen het onderzoek aan waarin is aangetoond vijftig procent van de MBO-studenten te maken heeft met stagediscriminatie. 5
10
15
20
25
De heer Otto (EenUtrecht) noemt dit zeker een belangrijke oorzaak maar zegt dat er nog altijd te weinig stageplekken zouden zijn als het probleem van stagediscriminatie opgelost zou worden. Hij zegt dat discriminatie niet altijd als zodanig wordt ervaren door bedrijven die dat doen. De heer Simsek (DENK) vraagt of EenUtrecht discriminerende bedrijven op hun woord wil geloven. De heer Otto (EenUtrecht) wil zulke bedrijven ondervragen en bewustmaken. Volgens hem gaat hem om een hardnekkig menselijk probleem. De heer Simsek (DENK) vraagt of EenUtrecht dit naar alle strafbare feiten wil doortrekken. De heer Otto (EenUtrecht) wil zeer intensief het gesprek aangaan en wil discriminatie zeker nooit bagatelliseren. Volgens hem is EenUtrecht hier zeer scherp op. De voorzitter geeft het woord aan de volgende fractie, de CU. De heer Van Bergen (CU) is blij met het uitvoeringsplan. In de emancipatieslag van MBOstudenten moeten hun behoeften in de gaten worden gehouden. De CU mist af en toe een helder inzicht in die behoeften. MBO-studenten hoeven zich niet in te passen in de bestaande faciliteiten voor HBO en WO. De fractie wil hierop graag een reflectie van de wethouder. Wat betreft de vragen over de aanpak van stagediscriminatie sluit zij zich aan bij GroenLinks en D66 en Student & Starter. De voorzitter geeft het woord aan de volgende fractie, de PvdD.
30
35
Mevrouw De Vries (PvdD) is positief over het actieplan, maar stelt dat er vooral op het gebied van stagediscriminatie nog veel moet gebeuren. Wat de fractie betreft zijn studenten niet verantwoordelijk voor de verandering en de oplossing. Zij sluit zich aan bij de oproep aan de wethouder om hierin meer de regie te nemen en zich daarin niet alleen te richten op de scholen maar ook op het bedrijfsleven. Zij wil ook aansluiten op het punt hoe de meldingen van stagediscriminatie beter opgepakt kunnen worden, over de samenwerking met Artikel 1, en op het punt dat er binnen de gemeente meer stageplekken gevonden moeten worden. De voorzitter schorst de vergadering voor vijf minuten.
40
45
50
Wethouder De Vries beantwoordt de vragen van de diverse fracties. Wat betreft de aansluiting op de arbeidsmarkt en gelijkwaardigheid gaat de gemeente uit de pilotfase, dit wordt de nieuwe norm. Aan de andere kant gaat het vanavond over stagediscriminatie. Dit is voor de wethouder volstrekt onacceptabel. Volgens hem gaat het vooral om perspectief en laat de gemeente dit zien in het actieplan. Hij wil stagediscriminatie jaarlijks volgen en er ook jaarlijks over spreken. Wat betreft de meldingen weten veel mensen de weg niet te vinden. Wat betreft concrete acties met betrekking tot het bredere studentenleven zegt de wethouder dat de drempels daar moeten worden weggenomen. Hij geeft het voorbeeld van de pilot van het samen sporten bij Olympos. De financiële middelen hiervoor worden door het rijk wel beschikbaar gesteld voor HBO’ers en WO’ers, maar zijn voor MBO’ers niet vanzelfsprekend. De wethouder wil bij het rijk lobbyen voor bredere deelname van MBO-studenten aan het bredere studentenleven. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of het sporten voor MBO’ers door het MBO betaald moet worden.
55
60
Wethouder De Vries: zegt dat die lobby juist hiervoor is bedoeld. De heer Van Bergen (CU) vraagt of de wethouder doelt op het lidmaatschap van studie- of studentenverenigingen? Wethouder De Vries zegt dat hij studentenverenigingen bedoelt. Pagina 46 van 50
Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt hoe het in dit verband met studentenmedezeggenschapsraden en woningen zit. Hier zit ook een informatieachterstand die de gemeente zelf kan oppakken. 5
10
15
Wethouder De Vries ziet dit inderdaad als een taak voor de gemeente en scholen zelf. Studenten moeten actief geïnformeerd worden. Hij vervolgt zijn beantwoording. In de samenwerking met het HBO en het WO wil de gemeente juist ook aandacht voor het keuzeproces. Hierin vinden de gemeente en de diverse opleidingen elkaar in de aanpak van het studentenleven en wat betreft onderwijs en de aansluiting op de arbeidsmarkt. Met betrekking tot het studentenleven loopt er een gemeentelijk initiatief, de City Deal. De wethouder sluit zich aan bij de opmerkingen van Volt over de woordkeus en het adviseren al op de basisschool. Omdat het MBO gericht is op andere talenten en vaardigheden, ziet hij dit als een voorloper van hoe het onderwijs zou moeten zijn. De heer Stam (Volt) vraagt of de wethouder hierover ook in gesprek gaat met besturen van middelbare scholen. Wethouder De Vries denkt dat het goed is om dit mee te nemen in de Utrechtse onderwijsagenda.
20
25
30
35
De heer Stam (Volt) vraagt of het klopt dat dit niet betrokken wordt bij de MBO actieagenda als zodanig. Wethouder De Vries antwoordt dat de gemeentelijke cirkel van invloed nu hier ligt en dat het punt van Volt wordt meegenomen in de Utrechtse onderwijsagenda. Hij vervolgt zijn beantwoording. Wat betreft het melden van signalen van stagediscriminatie trekt de gemeente samen op met MBO-instellingen, de SBB en Artikel 1. MBO’s ontwikkelen hierbij hun eigen meldingsstructuur die aansluit bij landelijke ontwikkelingen. In het nieuwe stagepact van het ministerie van OCW staat dat het meldproces makkelijker en toegankelijker moet zijn voor studenten. Hierbij is het essentieel dat onderwijzend personeel de studenten in dezen goed kan opvangen. Daarom wordt er samen met de vakbond CNV Jongeren een traject ontwikkeld voor een veilige pedagogische structuur. MBO’s nemen veel verantwoordelijkheid bij het vinden van stages, eventueel door stagematching. Bij een aantal MBO’s loopt hierover al een pilot. Als de ervaringen gunstig zijn, kan stagematching ook in latere jaren worden ingezet. De wethouder zegt dat het nooit kwaad kan om sollicitatievaardigheden te verwerven en dat gebeurt ook op het MBO. Hiervoor is er ook een lerend netwerk, gericht op de inhoud, waarbij de gemeente en het MBO elkaar spreken om elkaar scherp te houden ook op de voortgang in het proces.
Wat betreft de woordkeus in het plan van aanpak stagediscriminatie zegt de wethouder dat er bewust is gekozen voor een positieve term (inclusieve stagemarkt) om zoveel mogelijk partijen mee te krijgen.
40
Mevrouw Deldjou Fard (GL) vraagt of wel voldoende wordt erkend wat studenten meemaken door het anders te benoemen.
45
Wethouder De Vries denkt dat het vooral belangrijk is om de structuur op school goed in te richten, de cultuur en de pedagogische vaardigheden van docenten. De wethouder vervolgt zijn beantwoording. De gemeente vindt het ook belangrijk om het onderzoek met de mystery guests goed te volgen en dit periodiek (om de drie jaar) te gaan uitvoeren. Mevrouw Deldjou Fard (GL) vraagt in welk jaar precies dat precies begint.
50
55
60
Wethouder De Vries antwoordt dat dit in 2025 zal zijn en vervolgt zijn beantwoording. Wat betreft de vraag of het budget van 110.000 euro voor het werkgeversloket wel in verhouding is en of dit een oplossing gaat bieden. Er is gebleken dat het handelingsperspectief bij sommige werkgevers ontbreekt. Op lange termijn is een van de meest effectieve maatregelen de vormgeving van een inclusief personeelsbeleid. Hierbij is extra aandacht voor leerbedrijven en inclusief werven, ook van stagiairs. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of er ook gekeken is of de SBB hierin een financiële bijdrage kan leveren. Wethouder De Vries kan hier nu geen antwoord op geven maar zal deze vraag meenemen. Hij vervolgt zijn beantwoording. In antwoord op de vraag van GroenLinks of het loket bij Pagina 47 van 50
5
stagediscriminatie gaat helpen zegt de wethouder dat het vooral gaat om het bieden van een handelingsperspectief bij onbewuste vooroordelen. Wat betreft het budget zegt de wethouder dat het merendeel van de MBO’s de acties zelf op zich neemt en dit ook zelf betaalt. In 2023 wordt uit de gemeentelijke middelen 240.000 gebruikt voor de uitvoering van het MBO-plan. Hiervan gaat 130.000 naar algemene acties vanuit het plan inclusieve stagemarkt, 110.000 naar het werkgevers loket. Vanaf 2024 wordt jaarlijks ongeveer 70.000 gereserveerd vanuit de middelen voor het MBO-uitvoeringsplan.
10
Mevrouw Deldjou Fard (GL) vindt deze beantwoording nog niet scherp genoeg. Zij vraagt hoe vaak wordt die 110.000 aan het werkgeversloket gaat worden uitgegeven.
15
Wethouder De Vries: antwoordt dat die middelen nu met name gereserveerd zijn voor de opstart van het werkgeversloket, maar daar gaat niet elk jaar eenzelfde bedrag naar toe. Hij vervolgt zijn beantwoording. Op de vraag welke rol de gemeente kan spelen op de particuliere woningmarkt. De gemeente heeft een aanpak studentenhuisvesting waarbij zij invloed probeert uit te oefenen op de SSH. Gestreefd wordt hier naar een cultuuromslag, waarbij MBO-studenten een gelijke behandeling krijgen als HBO- en WO-studenten.
20
Mevrouw Deldjou Fard (GL) vraagt of dit een toezegging is dat deze aanpak in de campagne wordt meegenomen, dat de MBO-studenten zich bewust worden van de hospiteeravonden. Wethouder De Vries kan dit toezeggen. Ook de raad kan hierop invloed uitoefenen. Hij vervolgt zijn beantwoording.
25
De voorzitter vraagt of de wethouder de toezegging iets meer kan concretiseren. Wethouder De Vries: doet de toezegging dat er jaarlijks, vanaf Q1, een brief naar de raad zal gaan waarin de aanpak van het MBO-uitvoeringsplan geëvalueerd wordt.
30
35
40
45
50
Mevrouw Deldjou Fard (GL) vraagt of daarin ook concreet wordt gesproken over discriminatie op de woningmarkt. Wethouder De Vries beaamt dit nogmaals en vervolgt zijn beantwoording. Het overleg wat er nodig is om MBO-studenten volwaardig deel te laten nemen aan het studentenleven wordt ook met de studenten zelf gevoerd. Wat betreft de vraag of er naar aanleiding van stagediscriminatie een pact moet worden gesloten antwoordt de wethouder dat de gemeente een Utrechts werkgeverspact gaat opzetten, waarvoor expliciet leer/werkbedrijven geworven gaan worden. In de aanpak van discriminatie op de arbeidsmarkt komt de gemeente terug op de bredere uitwerking. Vanuit het landelijke stagepact hebben de Utrechtse MBO-instellingen bepaalde richtlijnen meegekregen waaraan zij ook invulling geven. Dit pact en het Utrechtse plan van aanpak vullen elkaar aan. De gemeente hoopt hierin de regie te voeren door elke drie weken met de MBO-instellingen en de SBB dit overleg te voeren. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt hoe die rol richting werkgevers wordt gepakt. Wethouder De Vries antwoordt dat dit enerzijds gebeurt door inclusief werkgeverschap en anderzijds door ervoor te zorgen dat alle studenten een stageplek krijgen. Als er twijfels zijn met betrekking tot stagediscriminatie zal de gemeente proactief het gesprek met de organisatie aangaan.
Mevrouw Assen (PvdA) vraagt wat dit meer voor een student doet dan wat er al gebeurde.
55
Wethouder De Vries vindt dat een terechte vraag en zegt dat de gemeente dit goed moet blijven volgen. Als er bij de SBB meer meldingen binnenkomen, kun je je afvragen of het probleem groter is geworden of dat de meldingsbereidheid is toegenomen. De gemeente heeft hierin een pedagogische verantwoordelijkheid. Dat begint met het meenemen van docenten in een pedagogisch veilige omgeving.
60
Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of de wethouder vindt dat die pedagogische verantwoordelijkheid nu voldoende wordt genomen en wat er anders nog meer nodig is. Pagina 48 van 50
5
10
15
20
Wethouder De Vries zegt dat de gemeente er nog lang niet is en dat dit het eerste stapje van vele is. Een stukje perspectief is ook dat er docenten getraind moeten gaan worden. Daarom zitten wij hier om de drie weken bij elkaar. Mevrouw Kendir (Student & Starter) merkt als punt van orde op dat diverse commissieleden zich niet meer kunnen concentreren en dat dit zo’n belangrijk onderwerp geen recht doet. Zij stelt voor om de rest van de beantwoording bij de volgende raadscommissie te doen. De voorzitter zegt dat er dan een goed moment moet worden gekozen waarop de wethouder zo kan afsluiten dat hij het volgende keer goed kan oppakken. Hij vraagt of iedereen hiermee akkoord is. Mevrouw Al Saqaff (VVD) is het hiermee eens en vraagt wanneer de volgende commissie is. De heer Simsek (DENK) zegt dat dit waarschijnlijk na de zomer zal zijn en dat dan wel heel duidelijk moet zijn wanneer er is opgehouden. De voorzitter zegt dat dit hem een redelijk verzoek lijkt. In dat geval zou de volgende raadscommissie op 7 september zijn. Mevrouw Assen (PvdA) wil voor haar beeld aan de wethouder vragen welke consequenties dit zal hebben.
25
De heer Otto (EenUtrecht) vraagt of het eventueel schriftelijk kan. De voorzitter zegt dat dat in dit geval niet kan omdat er nog zoveel vragen beantwoorden moeten worden.
30
Wethouder De Vries zegt dat hij dit een belangrijk debat vindt, waarvoor hij in september graag de tijd wil nemen. De voorzitter merkt op dat het ook in het onderwijs vakantietijd is.
35
40
45
Wethouder De Vries vervolgt zijn beantwoording van de vraag van de PvdA over de actieve rol en het goede voorbeeld van de gemeente in het aanbieden van stageplekken. Dat is nog niet goed genoeg ingericht. Ook de begeleiding is nog niet goed op orde. Hij is hierover in gesprek met zijn collega Streefland. Daar komt hij bij de raad zeker nog op terug. Met de MBO-instellingen is afgesproken dat zij hun meldingsstructuur gaan aanpassen. Artikel 1 zal hierbij ondersteuning bieden en ook de SBB is hierbij een onmisbare partner. Wat betreft baangarantie zegt de wethouder dat hij de plannen van Rotterdam en Amsterdam niet kent maar hij zal die zeker gaan bestuderen. In het actieplan is te zien dat de samenwerking tussen de gemeente, MBO’s en EZ om de afstand op de arbeidsmarkt te verkleinen versterkt gaat worden. De voortgang hierin zal ook in de raad worden meegenomen. De gemeente zal het komende jaar rapporteren wat haar acties in de aanpak van voortijdige schoolverlaters zullen zijn. De voorzitter stelt vast dat de vragen tot en met die van de PvdA zijn beantwoord. Het vervolg van dit debat wordt voor één uur toegevoegd aan de agenda van 7 september. De voorzitter sluit het debat om 23.30 uur.
50
LIJST VAN TOEZEGGINGEN Wethouder Voortman Er is een niet door de voorzitter vastgestelde toezegging van wethouder Voortman dat zij de bekendheid en de toegankelijkheid van de bijzondere bijstand zal vergroten.
55
Wethouder De Vries De toezeggingen worden meegenomen naar het vervolg van dit debat op 7 september. Er staat nu de toezegging van wethouder De Vries dat er jaarlijks, vanaf Q1, een brief naar de raad zal gaan waarin de aanpak van het MBO-uitvoeringsplan geëvalueerd wordt. Pagina 49 van 50
Pagina 50 van 50