Conceptverslag commissie VOWE 1 juni 2023

5

10

Verslag openbare ochtendvergadering commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie Datum Locatie Verslag door

1 juni 2023 Stadhuisbrug 1, Utrecht Judith Dubero (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

15

20

De voorzitters, dhr. R. van der Zweth, mw. I. Hornsveld, de wethouder, mw. S. Schilderman, de leden, mw. M. Ramaker (VVD), mw. B. van der Wilt (D66), mw. V. Dada-Anthonij (D66), mw. I. Raaijmakers (PvdA) , mw. L. Bode (Volt) , mw. M. Fattal (GL), mw. R. Leever (PvdA) , mw. Y. Hessel (Utrecht Solidair), dhr. J. van den Broek (CDA), dhr. A. Stam (Volt) , dhr. M. Sungur (DENK) , dhr. R. Peters (D66), dhr. R. van der Graaf (ChristenUnie), dhr. M. van Heuven (PvdD), dhr. B. van Steeg (CDA), dhr. I. Simsek (DENK)

Afwezigen Verslag vergadering commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie

25

30

35

1. Opening en mededelingen……………………………………………………………………………..1 2. Vaststellen van de agenda van 1 juni 2023…………………………………………………………..2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen……………………………………………………………2 3.1 Agenderingen ter plaatse……………………………………………………………………………..3 4. Verslagen………………………………………………………………………………………………...3 5. Toezeggingen/Moties…………………………………………………………………………………...3 6. Lijst ingekomen stukken………………………………………………………………………………..4 7. Raadsbrief Stand van zaken Ondernemers Centraal…………………………………………….....4 8. Raadsvoorstel Beleidskader snelle boodschappenbezorging…………………………………….10 LIJST VAN TOEZEGGINGEN…………………………………………………………………………...16

1. Opening en mededelingen

De voorzitter, de heer Van der Zweth opent de vergadering om 14.00 uur en heet iedereen welkom. Wethouder Schilderman verzoekt de commissie het agendapunt Internationale School Utrecht zo spoedig mogelijk te behandelen. Pagina 1 van 50

2. Vaststellen van de agenda van 1 juni 2023 De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 5

De voorzitter wijst erop dat agendapunt 11: ‘Raadsbrief Aanpak inclusieve stagemarkt en actieplan MBO’ waarschijnlijk vanavond aan de orde komt.

3. Vaststellen van ingekomen agenderingen 10

15

20

25

30

Op 15 juni 2023 vindt een Veegcommissie plaats. De commissie VOWE is in de avond ingedeeld vanwege de commissie Sorgdrager. Het agendapunt is geagendeerd voor 180 minuten. Voor de Internationale School Utrecht (ISU) is een voorrangprocedure geweest. Hier zijn wensen en bedenkingen uit gekomen. De reactie wordt volgende week verwacht. Mocht de commissie besluiten dit punt in een commissievergadering te bespreken, moet er gekeken worden naar het juiste moment. De eerstvolgende commissievergadering vindt plaats op 7 september 2023. Ook kan een extra commissievergadering voor de zomer gepland worden. De voorzitter stelt voor dit dan te doen voorafgaand aan het debat over de jaarstukken op 20 juni 2023 om 19.00 uur. Mevrouw Ramaker (VVD) opteert voor 7 september 2023 zodat er een goede voorbereiding kan plaatsvinden. Mevrouw Van der Wilt (D66) opteert voor 20 juni 2023, ook omdat er vragen gesteld zijn die samenhangen met de voorjaarsnota. Mevrouw Ramaker (VVD) wijst erop dat de raad een volle agenda in juni heeft. Zij kiest voor de kwaliteit van het debat. De voorzitter meldt dat de commissie beslist. Als het agendapunt op 20 juni 2023 behandeld wordt, moeten de schriftelijke vragen uiterlijk op 16 juni 2023 zijn beantwoord. Wethouder Schilderman kan hieraan voldoen. Mevrouw Van der Wilt (D66) geeft aan dat een aantal fracties, waaronder D66, vragen heeft gesteld.

Er zijn elf partijen die dat niet hebben gedaan.

35

Wethouder Schilderman meldt dat het risico bestaat dat als het agendapunt pas in september wordt behandeld, de overeenkomsten met ISU aangepast moeten worden. Er kan in tussentijd veel gebeuren. Daarbij is het zo dat de tijdelijke huisvesting naast de snelweg afloopt. Snelheid is belangrijk, maar niet fataal.

40

De voorzitter brengt dit punt in stemming. Een meerderheid van de commissie kiest voor het behandelen van dit agendapunt op 7 september 2023. Het agendapunt wordt in 45 minuten behandeld.

45

50

Actieplan van de Utrechtse economie De heer Van den Broek (CDA) licht toe dat de fracties van het CDA, PvdD, Volt, PvdA, VVD, Stadsbelang Utrecht, GroenLinks en D66 een commissiedebat wensen over de nieuwe agenda van de Utrechtse Economie. De fracties hebben vragen over de manier waarop uitvoering is gegeven aan de eerdere aanbevelingen van de Rekenkamer. Daarnaast willen zij in debat over de duurzame ontwikkeling van de Utrechtse economie, de maatregelen die daarbij worden voorgesteld en de manier waarop de gekozen speerpunten aansluiten bij de kernsectoren van de huidige Utrechtse economie. Dit punt wordt geagendeerd op 7 september 2023 voor 90 minuten.

55

RIB over MDMA Mevrouw Van der Wilt (D66) licht toe dat D66, Volt, Student & Starter, GroenLinks en Stadsbelang Utrecht in gesprek willen over het onderzoek dat is gedaan naar de Utrechtse Pagina 2 van 50

ecstasywinkel met de Universiteit Utrecht en experts. Het voorstel is om dit op het stadhuis te doen. 5

10

15

20

Dit punt wordt op de RIB-avond van 29 augustus 2023 geagendeerd voor 60 minuten om 21.30 uur. RIB over het lerarentekort Mevrouw Van der Wilt (D66) meldt dat meerdere fracties de behoefte hebben om van gedachten te wisselen met schoolleiders en leerkrachten. Er zijn grote wijkverschillen in het lerarentekort. Volt, Student & Starter, PvdA en D66 willen hierover in gesprek gaan. CDA, EenUtrecht, GroenLinks en VVD sluiten zich daarbij aan. Dit punt wordt op de RIB-avond van 29 augustus 2023 geagendeerd voor 60 minuten om 19.30 uur. Contourenbrief Bestaanszekerheid en contourenbrief Werk en re-integratie De voorzitter vraagt of deze contourenbrieven in één of twee debatten moeten worden behandeld. Mevrouw Dada-Anthonij (D66) antwoordt dat dit in één debat kan. De agenderende partijen zijn: GroenLinks, Volt, Student & Starter, PvdA, EenUtrecht, ChristenUnie en D66. Dit punt wordt geagendeerd op 7 september 2023 voor 90 minuten om 20.30 uur. Het debat over de commissie Sorgdrager is geagendeerd voor de Veegcommissie.

25

3.1 Agenderingen ter plaatse

30

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) wenst een RIB over de contourenbrief bestaanszekerheid. Tijdens een vorige RIB werd de oproep gedaan in gesprek te gaan over de fundamenten waarop het armoedebeleid wordt gebaseerd. Tijdens de RIB kan bekeken worden of de juiste fundamenten gekozen zijn voordat het commissiedebat gevoerd wordt. D66, EenUtrecht en ChristenUnie sluiten zich hierbij aan. Dit punt wordt geagendeerd op 29 augustus 2023 voor 60 minuten.

35

Verder wenst mevrouw Raaijmakers (PvdA) een RIB over de brief over basisbanen. Zij wil weten hoe betrokken partijen hiermee omgaan, ook in andere steden. D66, GroenLinks, EenUtrecht, en VVD sluiten zich hierbij aan. Dit punt wordt geagendeerd op 26 september voor 60 minuten.

40

4. Verslagen

De verslagen van 16 februari 2023 en 20 april 2023 worden ongewijzigd vastgesteld.

5. Toezeggingen/Moties 45

50

55

De heer Stam (Volt) wijst erop dat toezegging 122 inzake de blurringwetgeving bij portefeuille drugs staat. Dit moet zijn portefeuille volksgezondheid. De voorzitter meldt dat aan de volgende toezeggingen nog geen gevolg is gegeven: Toezegging 423: het college informeert de raad in Q1 van 2023 over de besteding van de BENG/ENG-gelden. Toezegging 229: wethouder Eerenberg zegt toe dat de raad in Q4 2022 een terugkoppeling krijgt over de grote onderwijsambities uit het coalitieakkoord. Toezegging 416: wethouder Voortman informeert de raad in Q1 2023 over de dienstverlening van de gemeente voor mensen die werk zoeken. Wethouder Schilderman meldt dat voor toezegging 416 een beleidsnota wordt gemaakt. Hierover is recentelijk een procesbrief gestuurd. Toezegging 23 wordt beantwoord in de dashboardbrief die Pagina 3 van 50

deze week komt. Toezegging 229 is nog niet afgehandeld. De wethouder kan op dit moment geen termijn noemen. Toezegging 423 wordt meegenomen in de laatste kwartaalbrief Onderwijs die op korte termijn gedeeld wordt met de raad.

5

6. Lijst ingekomen stukken

Er zijn geen ingekomen stukken.

De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten De voorzitter, mevrouw Hornsveld, heropent de vergadering. 10

15

7. Raadsbrief Stand van zaken Ondernemers Centraal

Geagendeerd door: DENK, PvdA, VVD, D66, GroenLinks, EenUtrecht en Student & Starter. De agenderende fracties willen in debat over de uitbreiding van instrumenten waarmee ondernemers worden gediend en willen daar voorstellen voor doen. Daarnaast willen de fracties ook spreken over de doelgroep van de dienstverlening met de vraag of dat niet breder kan en moet. Dit agendapunt wordt behandeld in een termijn.

20

25

30

35

40

45

De heer Sungur (DENK) vindt het een goede ontwikkeling dat ondernemers proactief worden ondersteund om grotere problemen te voorkomen. Wat DENK betreft kunnen de instrumenten van Ondernemers Centraal ook deels worden ingezet voor maatschappelijke instellingen, verenigingen en stichtingen. Deze vervullen immers een heel belangrijke rol als het gaat om zingeving, welzijn en sport. Hij vraagt of de wethouder dit kan toezeggen. Sommige ondernemers weten de gemeente goed te bereiken en andersom. De heer Sungur vraagt hoe de wethouder ervoor gaat zorgen dat ondernemers waarbij dit niet het geval is ook goed bereikt worden. Hij vraagt de wethouder toe te zeggen hier gerichte acties op te zetten en dit mee te nemen in de uitwerking en uitvoering van Ondernemers Centraal en de raad te informeren over het resultaat hiervan. Het is goed om de inzet van Ondernemers Centraal structureel te maken. Die richting wordt genoemd in de brief, maar hier zijn financiële middelen voor nodig. Hij vraagt of de wethouder dit ter beschikking heeft, of dat er meer nodig is en welke oplossingen de wethouder voor ogen heeft. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) sluit zich aan bij het gemaakte compliment. Ondernemers Centraal moet nu doorontwikkeld worden van een crisisinstrument naar een structureel instrument.

De PvdA vraagt of de meest kwetsbare ondernemers worden bereikt en of voor hen de juiste dingen worden gedaan. Hiervan is op dit moment geen scherp beeld. Er moet goed worden nagedacht over wat werkt, wat de geleerde lessen zijn, wat nodig is in deze tijd en wat ondernemers op eigen kracht kunnen doen. Er is veel geld gemoeid met Ondernemers Centraal en de PvdA verwacht een beter plan van aanpak. Er wordt voorgesteld om, naast de drie lijnen waarmee gestart is, ook hulp bij automatisering en digitalisering en microkrediet toe te voegen. De PvdA heeft hier vraagtekens bij. De focus moet op de drie oorspronkelijke lijnen liggen. De PvdA wil weten welke ondernemers er zijn bereikt en in welke wijken zij gevestigd zijn. In wijken als Kanaleneiland en Overvecht kan waarschijnlijk meer gedaan worden. Ten slotte wil de PvdA een link tussen het armoedebeleid en Ondernemers Centraal. De wethouder wordt om een toezegging hierop gevraagd. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) wijst erop dat ondernemers grote uitdagingen hebben op het gebied van digitalisering en automatisering. Cybersecurity is belangrijk en ondernemers moeten meegaan met de ontwikkelingen die er zijn.

50

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) wil dit beter onderbouwd zien en wil weten wat de taak van de gemeente hierin is. Het is bovendien de vraag of het geld hiervoor bij de meest kwetsbare groep terecht komt. Er komen financieel moeilijke tijden aan, hierover moet een goed debat gevoerd worden.

55

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) meldt dat het over het voortbestaan van ondernemers gaat, of deze heel kwetsbaar zijn of een beetje kwetsbaar. Digitalisering is een belangrijk onderdeel. Pagina 4 van 50

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) ziet ook dat niet elke ondernemer levensvatbaar is en dat er een mismatch op de arbeidsmarkt is. Van bepaalde ondernemingen zijn er te veel, van andere ondernemingen te weinig. Zij wil weten wie er geholpen worden en wie niet. 5

10

De heer Peters (D66) vraagt of het niet goed is dat voorkomen wordt dat ondernemers kwetsbaar worden. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) antwoordt dat dat zeker goed is, maar zij wil meer bewijs en een betere onderbouwing van of de goede dingen gedaan worden. Iedereen mag een beroep op de regeling doen, er wordt niet gekeken of een ondernemer kwetsbaar is. De heer Peters (D66) wijst erop dat ondernemers niet snel een beroep doen op de overheid. Als zij zich aanmelden bij Ondernemers Centraal, zegt dat iets over hun situatie.

15

20

25

30

35

40

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) kan zich dat voorstellen, maar wijst er nogmaals op dat de onderbouwing ontbreekt. In crisistijd was dit begrijpelijk, maar de regeling wordt nu een structurele dienstverlening. Er moet een gedegen plan van aanpak komen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) meldt dat de ondernemers het zwaar hebben. Meer dan 70.000 ondernemers komen in de problemen met het aflossen van hun belastingschuld. Daarom is het belangrijk dat Utrecht Ondernemers Centraal kent. De VVD is voorstander van een structurele voortzetting van de regeling. De VVD vraagt hoe het aantal van 1.207 geholpen ondernemers sinds 2021 zich verhoudt tot de 70.000 ondernemers landelijk die hun belastingschuld niet kunnen voldoen. Deze verhouding klopt niet. De VVD vraagt verder wat het college gaat doen om meer ondernemers te bereiken, of die ondernemers bereikt worden die de hulp het hardst nodig hebben en of de ondernemers die geholpen zijn worden vastgehouden in een netwerk. Deze ondernemers kunnen later behulpzaam zijn bij het aan het werk krijgen van mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt. Ten slotte vraagt de VVD welke voorwaarden er gesteld worden aan andere gemeenten die willen deelnemen aan Ondernemers Centraal. De heer Peters (D66) meldt dat Ondernemers Centraal zeker tijdens de coronaperiode heel belangrijk was, maar in de nasleep daarvan is het goed dat ondernemers geholpen worden.

Ondernemers Centraal is opgezet als extra ondersteuning tijdens de coronaperiode en het werk dat zij doen is eigenlijk werk dat voorheen verwacht kon worden van Team Bijzondere Bijstand voor Zelfstandigen en voor een deel van de afdeling EZ. D66 vraagt hoe dit zich tot elkaar verhoudt en wat dit betekent voor de rol van deze teams. Onlangs werd bekend dat er 55.000 ondernemers, waaronder voornamelijk horecaondernemers, winkeliers en kappers in Nederland zijn die nog niets van zich hebben laten horen bij de belastingdienst. Gemiddeld hebben deze ondernemers een schuld van circa € 35.000, -. Deze ondernemers lopen het risico in de problemen te komen. D66 vraagt of het college zicht heeft op het aantal ondernemers met dit probleem in Utrecht, wat de wethouder kan doen om deze ondernemers extra te ondersteunen en welke rol Ondernemers Centraal daarbij kan nemen.

45

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of de hulp altijd gericht moet zijn op het voortzetten van een onderneming, of dat dit ook gericht kan zijn op bijvoorbeeld de overstap naar loondienst.

50

De heer Peters (D66) wijst erop dat één van de dingen die Ondernemers Centraal doet heroriëntatie op werken in loondienst is. Per situatie moet bekeken worden wat de beste manier van ondersteuning is. Het moet voorkomen worden dat deze ondernemers in een zware schuldenlast terecht komen. Hiervoor moeten zij vroegtijdig in beeld zijn.

55

60

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) onderschrijft dat, maar zij wijst erop dat er aanvankelijk drie lijnen waren: heroriëntatie op loondienst, hulp bij inkomensproblematiek en schulden en het versterken van ondernemersvaardigheden. Dit zijn goede lijnen, maar er worden nu nog drie lijnen naast gezet. Deze lijnen worden door het college alle zes even belangrijk gevonden. De PvdA vindt de eerste drie lijnen het belangrijkst. De heer Peters (D66) wil hier geen prioriteit in aanbrengen. De behoefte verschilt per ondernemer. Pagina 5 van 50

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) wijst erop dat hiermee miljoenen euro’s zijn gemoeid. De raad moet hier richting aan geven. Het voorkomen van schulden zou de hoofdprioriteit moeten zijn, dit is specifiek een taak van de gemeente. 5

10

15

20

De heer Peters (D66) vindt het het belangrijkste dat hele zware situaties voor ondernemers voorkomen wordt. Welk middel daar het beste bij past, verschilt per ondernemer. Mevrouw Bode (Volt) vraagt hoe D66 aankijkt tegen de rol van Ondernemers Centraal en andere organisaties als de KvK die ook ondernemers met deze problemen helpen. De heer Peters (D66) vindt dat er geen dubbel werk gedaan moet worden. Hopelijk bereikt de KvK een andere doelgroep. Ondernemers Centraal staat in nauwer contact met ondernemers dan de KvK. De heer Peters (D66) vervolgt zijn betoog. De taken van Ondernemers Centraal moeten niet te veel worden uitgebreid. Er moet een focus zijn zodat ondernemers weten wat zij aan Ondernemers Centraal hebben. De uitgangspunten die in de brief staan, zijn goed. Hetzelfde geldt voor de doelgroep, dit moeten de ondernemers blijven.

25

Mevrouw Fattal (GL) vindt Ondernemers Centraal een goed middel om te sturen op een sterke economie. Het is goed om verder te werken aan het bereiken van ondernemers die nog niet in beeld zijn. GroenLinks sluit zich aan bij de vraag van de PvdA of deze ondernemers bereikt worden. Er moet gestuurd worden op de effectiviteit van Ondernemers Centraal. Het college stelt dat met de gehanteerde werkwijze dus met de ketenpartners de maatschappelijke vraagstukken geregistreerd kunnen worden. Dit is een mooie ambitie. GroenLinks vraagt welke maatschappelijke vraagstukken het college ziet en of er gestuurd kan worden op verduurzamen van ondernemingen.

30

De heer Van den Broek (CDA) vraagt hoe GroenLinks sturen op duurzaamheid ziet.

35

Mevrouw Fattal (GL) antwoordt dat Ondernemers Centraal al helpt met verduurzaming van de bedrijfsvoering, maar het college stelt in de brief dat Ondernemers Centraal sessies over bepaalde maatschappelijke vraagstukken kan organiseren. Wat GroenLinks betreft kan hiermee veel bereikt worden.

40

45

50

55

De heer Otto (EenUtrecht) hoort goede geluiden van ondernemers over Ondernemers Centraal, maar heeft een aantal aandachtpunten. Ondernemers missen een fysiek loket. Hij vraagt of hiervan al sprake is en of dit kan worden uitgebreid. Een aantal ondernemers met een migratieachtergrond geeft aan dat niet iedere medewerker die zij spreken op de hoogte is van het aanbod en niet het advies kunnen geven waar zij behoefte aan hebben. Er is een breed en overlappend aanbod. Ondernemers worden doorverwezen en worden soms teruggebeld door meerdere aanbieders. Niet alle ondernemers kunnen met DigiD overweg. Het college wordt gevraagd wat zij gaat doen om het gebruik van DigiD makkelijker te maken. E-herkenning wordt lastig gevonden. De KvK werkt met een tweetrapsprocedure, dit wordt prettig gevonden. EenUtrecht vraagt of de wethouder dit herkent en of dit ingevoerd kan worden. Veel kleine ondernemers willen wel van de Bbz gebruik maken, maar vinden de regelgeving complex en de voorwaarden streng. EenUtrecht vraagt of er ruimte is om hierin te bewegen, met name als het gaat om de schuldsanering. Ook EenUtrecht vindt dat de doelgroep niet moet worden uitgebreid. De heer Stevens (Student & Starter) is voorstander van een structurele aanpak en opnemen van maatschappelijke instellingen en verenigingen.

Student & Starter sluit zich aan bij de gemaakte opmerkingen over een plan van aanpak en het bereiken van de kwetsbare doelgroep. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) steunt in grote lijnen de inbreng van de PvdA. Hij vraagt of de structurele financiering betaald wordt uit het coronapakket of op een andere manier en hoe ervoor gezorgd wordt dat het geld bij die ondernemers terecht komt die dat nodig hebben. De ChristenUnie vraagt of de wethouder hiervoor een selectie wil hanteren.

Pagina 6 van 50

5

Mevrouw Bode (Volt) is kritisch op het vervolg. Dit moet toegevoegde waarde hebben. Er is een lappendeken aan publieke organisaties die ondernemers ondersteunen zoals de KvK en RVO. Zij doen dit vaak met dezelfde partners als Ondernemers Centraal, bekostigd vanuit het Rijk. Volt vraagt de wethouder hoe zij kijkt naar deze overlap en waarin Ondernemers Centraal zich moet onderscheiden. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) ondersteunt dat. Hij vraagt of Ondernemers Centraal een verwijsfunctie kan hebben.

10

Mevrouw Bode (Volt) antwoordt dat de KvK en RVO deze rol ook claimen. De heer Van den Broek (CDA) sluit zich daarbij aan, maar Ondernemers Centraal benadert ondernemers actief en zit dichter op de mensen. Dit is een meerwaarde.

15

20

25

Mevrouw Bode (Volt) ziet dat ook, daarom stelt zij de vraag waarin Ondernemers Centraal zich kan onderscheiden. Als dit het feit is dat zij mensen makkelijker kunnen benaderen, moet dat duidelijk zijn. De heer Peters (D66) onderschrijft de woorden van mevrouw Bode. Er moet zo effectief mogelijk gewerkt worden. Hij vraagt waar volgens Volt de primaire taak zou moeten liggen, bij de gemeente of bij een RVO of KvK. Mevrouw Bode (Volt) meldt dat landelijke organisaties ook regionaal opereren. Het maakt niet uit waar de primaire taak ligt, zolang de taak door de beste partij wordt uitgevoerd en er geen zaken dubbel worden gedaan. De heer Peters (D66) vindt dat er wel richting aan gegeven moet worden.

30

35

De heer Van den Broek (CDA) roept op de ondernemers mee te nemen in de evaluatie. Verder vindt hij dat er geen ongelijkheid mag ontstaan. Niet alle ondernemers weten de gemeente even goed te vinden. Het CDA wil weten of er een verschil is tussen het aantal aanvragen dat tijdens coronatijd binnenkwam en het aantal daarvoor en daarna en of een toename te maken heeft met de veranderende positie van ondernemers of doordat ondernemers Ondernemers Centraal beter weten te vinden. Het CDA vindt het belangrijk dat er een permanent budget komt en vraagt waar dit budget vandaan gaat komen. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vraagt of het CDA zich ook aansluit bij de andere vragen van de ChristenUnie over het kritisch kijken naar welke ondernemers de steun echt nodig hebben.

40

De heer Van den Broek (CDA) is het daarmee op zich eens, maar de gemeente moet niet bepalen wie wel en wie niet voor steun in aanmerking komt. De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten

45

Wethouder Schilderman reageert op de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen.

50

In coronatijd was er een noodzaak te starten met Ondernemers Centraal vanwege de kwetsbaarheid van ondernemers, maar ook vanwege de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (Tozo). Met name de kleine ondernemers waren kwetsbaar. In 2021 betaalde ongeveer 60% van de kleine ondernemers zich onder bijstandsniveau uit. Dit is wat hersteld, maar het probleem en de kwetsbaarheid is veel groter dan gedacht. Ondernemers Centraal heeft een positief effect, dit is te danken aan de werkwijze. Het toekomstgesprek staat voor iedereen open en de dienstverlening is vervolgens voor de kwetsbare ondernemer.

55

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of partijen als Horeca Nederland betaald worden om deze toekomstgesprekken te voeren.

60

Wethouder Schilderman antwoordt dat dat een operationele financiering is, er vindt geen geldoverdracht plaats bij een toekomstgesprek. Op dit moment zijn alle ondernemers die een toekomstgesprek voeren kwetsbaar. Dit is een heftig beeld en heeft vooral te maken met de Pagina 7 van 50

5

10

15

belastingschuld van ondernemers. In 2022 was dit percentage lager. Hulp wordt alleen geboden als dit noodzakelijk is. Dit kan hulp bij verduurzaming zijn, maar ook bij het ondersteunen naar ander werk. In de voorjaarsnota stelt het college voor de dienstverlening voort te zetten in 2023 en 2024, maar voor structurele zaken zijn structurele middelen nodig. Er wordt een evaluatie uitgevoerd. De wethouder zegt toe dat de raad deze in Q4 van 2023 ontvangt. Op basis daarvan wordt een voorstel gemaakt voor de structurele inbedding voor volgend jaar. Er hebben zich stichtingen gemeld, maar de dienstverlening daarvoor zit elders. Deze stichtingen worden doorverwezen. Hierop wordt in de evaluatie teruggekomen. Ondernemers Centraal heeft veel ondernemers succesvol weten te bereiken, de Tozo bood daar een basis voor. Ook zijn ondernemers actief benaderd via ondernemersverenigingen en strategische partners. De wethouder zegt toe gerichte acties te blijven ondernemen. De heer Sungur (DENK) vraagt de wethouder of zij bij de evaluatie meeneemt welke groepen er nog ontbreken en te bekijken of daar extra inzet nodig is. Wethouder Schilderman zegt dit toe. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of er nu een lijst met afkomst van ondernemers wordt gemaakt.

20

25

30

35

40

45

50

55

Wethouder Schilderman antwoordt dat gekeken wordt naar branches en spreiding over de stad. Zij heeft onlangs bijvoorbeeld met de Turkse ondernemersvereniging gesproken. Aan hen kan gevraagd worden hoe succesvol de ondernemers in de stad zijn bereikt. Wethouder Schilderman vervolgt haar reactie. Voor 2023 en 2024 zijn er middelen om de regeling voort te zetten. Het toekomstgesprek kost € 100,- per gesprek. Zoals gezegd zijn alle ondernemers die zich nu melden kwetsbaar vanwege de schuldenproblematiek. De percentages zijn doorlopend hoog geweest. Ondernemers Centraal trekt met name kleine ondernemers aan die het zwaar hebben gehad. Ondernemers zijn erg kwetsbaar op gebied van digitalisering en automatisering. De dreiging op gebied van IT neemt toe. Sommige ondernemers gaan hieraan failliet. De wethouder wijst er verder op dat deze dienstverlening uitsluitend wordt geboden aan ondernemers die kwetsbaar zijn op dit gebied. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of in de evaluatie terugkomt hoe de extra lijnen zijn ingezet, wat het effect daarvan is en in hoeverre dit extra activiteiten zijn die een meerwaarde hebben als de gemeente dit uitvoert. Wethouder Schilderman zegt dit toe. Zij wijst er verder op dat ondernemers ook doorverwezen worden naar een ondernemer die hierbij behulpzaam kan zijn. Wethouder Schilderman vervolgt haar reactie.

Zij zegt toe dat er een goede link wordt gelegd tussen Ondernemers Centraal en het armoedebeleid. Er is veel onzichtbare armoede in deze groep. De schulden zijn een groot onderdeel van de problemen die ondernemers ervaren. Hierover wordt met de belastingdienst gesproken. De gemeente kan niet alles oplossen, maar de problemen wel proberen vroegtijdig te ondervangen en zo nodig schuldhulpverlening bieden. Er wordt gesproken over nazorg voor ondernemers die hulp gekregen hebben. Dit is nog niet helemaal goed ingeregeld en de wethouder komt hierop terug in de evaluatie. Het is goed om samen te werken met andere gemeenten. Ondernemers Centraal gaat vaak over de gemeentegrens heen. De voorwaarde is dat de andere gemeenten meegaan in de werkwijze van Ondernemers Centraal, zij zelf voor financiering zorgen en zelf de eigen subsidieregelingen openstellen, Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of er ambtenaren uit andere gemeenten meedoen in Ondernemers Centraal. Wethouder Schilderman antwoordt dat dit op dit moment via uitvoeringskosten geregeld is. Het kan onderwerp van gesprek zijn dat er capaciteit in plaats van geld geleverd wordt.

Pagina 8 van 50

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of Utrecht voldoende mensen heeft of dat andere gemeenten beter om personele inzet gevraagd kan worden. 5

Wethouder Schilderman antwoordt dat dit beide kan. De personele bezetting bij andere gemeenten is overigens niet altijd beter. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of Utrecht voldoende capaciteit heeft om tegemoet te komen aan de vraag

10

Wethouder Schilderman antwoordt bevestigend. Als de vraag toeneemt, wordt hier opnieuw naar gekeken. Wethouder Schilderman vervolgt haar reactie.

15

20

Ten aanzien van de vraag over de relatie tussen de teams van EZ en de bijzondere bijstand meldt de wethouder dat deze teams beide nodig zijn. De vraagstukken gaan soms over hoe er moet worden ondernomen en soms over financiën. De heer Peters (D66) vraagt of Ondernemers Centraal niet per se tot een ontlasting heeft geleid bij deze teams. Wethouder Schilderman moet het antwoord daarop schuldig blijven. Dit is lastig te meten.

25

De heer Peters (D66) constateert dat Ondernemers Centraal is opgericht, maar voorheen werden de ondernemers ook geholpen. Hij vraagt hoe zich dit verhoudt tot de rollen die er voorheen waren.

30

Wethouder Schilderman antwoordt dat het een veronderstelling is dat voor Ondernemers Centraal de ondernemers al goed geholpen werden. Er waren toen al onzichtbare problemen en deze problemen zijn groter geworden. Er is nu een beter beeld van de armoedeproblemen. In de evaluatie wordt hierop teruggekomen.

35

40

45

50

De heer Van den Broek (CDA) vraagt hoe dit zich verhoudt ten opzichte van de pre-coronatijd en of ondernemers de gemeente toen minder goed wisten te vinden. Wethouder Schilderman herhaalt dat dit in de evaluatie terugkomt. Zij geeft daarbij aan dat het de vraag is of hier een exact beeld van kan worden gegeven. Wethouder Schilderman vervolgt haar reactie. Er is een steeds beter beeld van ondernemers die sinds corona schulden hebben. Hierover wordt ook met de belastingdienst gesproken. Vanwege de AVG is het niet altijd mogelijk groepen proactief te benaderen. De heer Peters (D66) vraagt of dit betekent dat er niets extra gedaan kan worden voor ondernemers die zich niet hebben gemeld en wat er gedaan kan worden om deze ondernemers toch te bereiken. Wethouder Schilderman antwoordt dat een groot gedeelte van deze groep via Tozo in beeld is. Ook zijn mensen via brancheverenigingen en andere betrokken partijen in beeld gebracht. Honderd procent dekking is er echter niet. De heer Peters (D66) vraagt of de raad hierin een rol kan spelen.

55

60

Wethouder Schilderman antwoordt dat dit vanwege de AVG geen oplosbaar probleem is. Er wordt blijvend gesproken met de belastingdienst en overige partners om hier zo goed mogelijk grip op te krijgen. Wethouder Schildermans vervolgt haar reactie. Pagina 9 van 50

5

10

15

20

25

30

35

Verduurzaming is een belangrijk onderdeel van de dienstverlening, evenals schuldenproblematiek. Ondernemers worden via een ander loket geholpen met energiebesparende maatregelen. Er wordt gesproken met de Turkse ondernemersvereniging om de doelgroep ondernemers met een migratieachtergrond in beeld te krijgen. Het is een mogelijkheid om met een fysiek kantoor te gaan werken, maar dit vraagt een extra investering. Er is inderdaad een overlap in aanbod met andere aanbieders zoals de KvK en de RVO. Dit wordt ondervangen door zoveel mogelijk samen te werken met die partijen. De RVO benadert ondernemers niet actief, dat is wel de rol van de gemeente. Met name kleine ondernemers zien door de bomen het bos niet meer, hierbij is Ondernemers Centraal behulpzaam. Ondernemers Centraal is laagdrempeliger dan andere partijen. Er blijft gestreefd worden naar geen overlap en tot op heden gaat dit goed. DigiD is bij een toekomstgesprek niet nodig, later wel bijvoorbeeld als het om belastingen gaat. Het is voor ondernemers belangrijk dat zij met DigiD kunnen werken, dit is de identificatie naar de overheid. Er wordt bekeken of de toegang naar de Bbz minder streng kan. De KvK heeft de proactieve dienstverlening uit de regio teruggetrokken. Ondernemers Centraal vult dit gat op en de RVO richt zich op een andere doelgroep en is ook niet proactief. Ondernemers worden meegenomen in de evaluatie.

Hen wordt gevraagd wat zij van de dienstverlening vinden. De kracht van Ondernemers Centraal is dat alle ondernemers welkom zijn voor een toekomstgesprek. Iedereen wordt gelijk behandeld en de focus ligt op kwetsbare ondernemers. De heer Van den Broek (CDA) vraagt of ook ondernemers die zich niet hebben gemeld bij Ondernemers Centraal worden meegenomen in de evaluatie. Wethouder Schilderman antwoordt dat zij openstaat voor alle suggesties om nog meer ondernemers te bereiken. Wethouder Schilderman vervolgt haar reactie. In coronatijd kwamen er veel vragen over de coronaregelingen, die vragen namen sterk toe. Nu zijn er veel vragen over schuldenproblematiek. Het aantal en het soort vragen bewegen zich mee met de grote crisissen in de samenleving. Voor het budget voor 2023 en 2024 zijn voorstellen gedaan in de voorjaarsnota. Na de evaluatie komt de structurele financiering aan de orde. De heer Sungur (DENK) vraagt of de wethouder wil verkennen of er mogelijkheden zijn in de gesprekken die gevoerd worden te vragen of er stageplekken bij ondernemers gecreëerd kunnen worden als social return. Wethouder Schilderman neemt dit in de evaluatie mee. Zij twijfelt of dit de goede weg is, het gaat immers om kwetsbare ondernemers.

40

45

50

De heer Otto (EenUtrecht) vraagt of het college iets gaat doen aan het beter bereiken van mensen die moeite hebben met DigiD en of het een overweging is het model van de KvK te gaan hanteren, namelijk inloggen via een verificatiestap. Wethouder Schilderman gaat dit onderzoeken. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of de evaluatie die gedaan wordt tevens een plan van aanpak is. Wethouder Schilderman antwoordt dat er inderdaad ook iets gezegd gaat worden over de inbedding. Dit agendapunt wordt niet voor de raad geagendeerd. De voorzitter schorst de vergadering voor een paar minuten

55

8. Raadsvoorstel Beleidskader snelle boodschappenbezorging

Het college vraagt de raad met dit voorstel de beleidsnota ‘Snelle boodschappenbezorging’ vast te stellen. In de nota staan de randvoorwaarden waaraan de aanvraag voor een Pagina 10 van 50

omgevingsvergunning voor het vestigen van een boodschappenbezorgdienst moet voldoen. De gemeente voorkomt hiermee dat deze diensten zich op een ongewenste/ongepaste plek vestigen. 5

10

15

20

De heer Peters (D66) vindt het mooi dat er een Raadsvoorstel ligt dat deze relatief nieuwe economische ontwikkeling de ruimte geeft en tegelijkertijd de negatieve effecten daarvan zo goed mogelijk probeert te beteugelen. De nota doet recht aan de zorgen die door de raad zijn geuit. Er is ondertussen al veel minder overlast van deze bezorgdiensten en ook de bezorgdiensten zijn tevreden met hoe het nu gaat. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of het een optie is een flitsbezorger te huisvesten bij een winkelgebied wanneer een pand lang leeg staat. De heer Peters (D66) antwoordt dat dat in dat geval zou kunnen, maar het is beter naar andere oplossingen te kijken. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) constateert dat dit een optie is, maar nu is dit dichtgetimmerd. Zij vraagt of D66 bereid is te kijken naar deze optie. De heer Peters (D66) antwoordt bevestigend, maar alleen als er voldaan wordt aan de randvoorwaarden. Dit is nu vaak niet het geval. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) wijst erop dat dit in het voorstel niet mogelijk is. Dit is zonde.

25

30

35

De heer Peters (D66) vindt dat er kaders moeten zijn. Bij een winkelgebied wonen veel mensen en worden druk bezocht, maar mocht er een heel goed voorbeeld zijn van waar het wel kan, dan is D66 bereid daarnaar te kijken. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vraagt D66 of er nog meer afspraken gemaakt moeten worden over bijvoorbeeld werkrelatie en veiligheid op de weg. De heer Peters (D66) vindt dat het proportioneel moet zijn. Ondernemers moeten aan verplichtingen voldoen. De verplichtingen voor flitsbezorgers moeten niet zwaarder zijn dan die voor bijvoorbeeld een pizzabezorger, tenzij er veel overlast is. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) concludeert dat D66 geen aanvullende werkafspraken wenst ten aanzien van verkeersveiligheid en goede werkafspraken. De heer Peters (D66) bevestigt dit.

40

45

50

55

60

De heer Van Heuven (PvdD) mist in de beleidsregels afspraken over openingstijden. De heer Peters (D66) meldt dat de reden dat er om regels over openingstijden werd gevraagd, de overlast was. Als deze overlast er niet is, vindt D66 het geen probleem als geen openingstijden zijn. De heer Van Heuven (PvdD) heeft wel behoefte aan regels voor openingstijden, ook omdat dit eerlijker is richting supermarkten. De heer Peters (D66) is het daar niet mee eens. De heer Otto (EenUtrecht) wijst erop dat de aanleiding voor het eerdere debat over dit onderwerp de zorgen van de bewoners was. Hij vraagt de heer Peters hoe hij aankijkt tegen participatie in dit geval. De heer Peters (D66) meldt dat in het besluit een rol voor omwonenden is opgenomen. Dit is een positieve ontwikkeling. De heer Otto (EenUtrecht) leest in de stukken dat de ondernemer de participatie mogelijk maakt, maar er staat nergens dat bewoners de vestiging kunnen tegenhouden. Pagina 11 van 50

De heer Peters (D66) wijst erop dat als één omwonende negatief tegenover het bedrijf staat, dit niet betekent dat het bedrijf er niet komt. 5

10

15

20

De heer Otto (EenUtrecht) vraagt of D66 voorstander is van een draagvlakmeting. De heer Peters (D66) vindt draagvlak heel belangrijk, maar er moet aan de voorkant, samen met de ondernemers voor gezorgd worden dat er draagvlak is. Mevrouw Leever (PvdA) heeft veel signalen ontvangen over slechte arbeidsomstandigheden en verkeersveiligheid. Zij vraagt of D66 hier niet van op de hoogte is. De heer Peters (D66) meldt dat verkeersveiligheid een veel breder probleem is. Ook de arbeidsomstandigheden zijn bekend, maar dit is iets dat op nationaal niveau opgepakt moet worden. Daarbij is dit niet alleen een issue bij flitsbezorgers. Mevrouw Leever (PvdA) geeft aan dat slechte arbeidsomstandigheden en verkeersveiligheid vaak samen gaan. Zij vraagt of D66 dit niet zorgelijk vindt. De heer Peters (D66) vindt dit een aanname. Als hier bewijs voor is wil D66 daar zeker over nadenken. Veel bezorgdiensten zetten de veiligheid voorop. Mevrouw Leever (PvdA) wijst erop dat er elke week een ongeluk gebeurt waarbij een ambulance nodig is.

25

30

35

40

45

50

De heer Peters (D66) meldt dat ook andere bezorgers voor onveilige verkeerssituaties zorgen. Het is vreemd om alleen voor flitsbezorgers strengere regels op te leggen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) meldt dat de markt voor de boodschappenbezorging een snelle groei doormaakt. Flitsbezorgers voorzien in een behoefte. Wat de VVD betreft blijft deze manier van bezorgen in de stad en wordt er met een verantwoorde manier mee omgegaan. Het is goed dat de flitsbezorgers zelf een gedragscode hebben opgesteld. In de beleidsnota staan goede voorwaarden beschreven: niet in het winkelgebied, ruimtelijke uitstralingseisen, participatieverplichting en beperking van de overlast. Er zijn drie punten die de VVD anders wil hebben. Het college geeft aan dat gezien de snelle ontwikkeling van de markt het kan zijn dat het beleid gewijzigd moet worden als er een nieuwe vorm van bezorging ontstaat. Als dit het geval is, wil het college het beleid aanpassen in lijn met de gestelde kaders. De VVD vindt dat deze bevoegdheid bij de raad ligt. Er wordt gesproken over de bezorgdeal waarin afspraken staan over veiligheid. Deze bezorgdeal is nergens te vinden. De VVD wil dat er een punt wordt toegevoegd aan de vergunningsvereiste: aantonen dat werkgevers zich bewust zijn van de rol die zij spelen in het veilige verkeer in Utrecht. Het helemaal uitsluiten van flitsbezorgers in winkelgebieden heeft een keerzijde.

Als daar een pand langdurig leegstaat, kan flitsbezorging een uitkomst bieden. Deze optie moet in het uiterste geval open blijven. De heer Peters (D66) vraagt of er op dit moment een dergelijke plek is. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) heeft geen voorbeeld, maar zij wil dit niet uitsluiten. De heer Van Heuven (PvdD) vindt flitsbezorging het toppunt van luiheid en overconsumptie. Dit past niet bij het feit dat de aarde beperkt grondstoffen te bieden heeft en het heeft grote impact op klimaat, dierenwelzijn en volksgezondheid. De PvdD ziet liever geen flitsbezorging in Utrecht. De heer Peters (D66) vindt dat de PvdD snel voorbij gaat aan de toegevoegde waarde van dit soort diensten. Ouderen bij bijvoorbeeld gebaat bij boodschappen die bezorgd worden.

55

De heer Van Heuven (PvdD) onderschrijft dat, maar dat hoeft niet per se met flitsbezorging te gebeuren. De heer Van Heuven (PvdD) vervolgt zijn betoog.

Pagina 12 van 50

Het is nu eenmaal toegestaan op bedrijventerreinen en het college wil nu ook dark stores in wijken toestaan. De PvdD is het daarmee niet eens en gaat tegen dit raadsvoorstel stemmen. 5

De heer Van Steeg (CDA) meldt dat het zou kunnen dat het juridisch niet mogelijk is woongebieden uit te sluiten. De heer Van Heuven (PvdD) ziet een beweging dat het college dit wil toestaan, dit is niet de lijn van de PvdD.

10

15

20

25

30

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) wijst erop dat er een participatieverplichting is. Zij vraagt waarom de PvdD dan besluit dat dit niet kan. De heer Van Heuven (PvdD) antwoordt dat de PvdD klimaat, dierenwelzijn en volksgezondheid meeweegt. Los daarvan zijn de beleidsregels die worden voorgesteld slap. De heer Van Heuven (PvdD) vervolgt zijn betoog. In de beleidsnota staat dat er kaders gesteld worden, maar concrete richtlijnen over bijvoorbeeld openingstijden staan daar niet in. Er wordt wel gerefereerd aan motie 237 over het terugdringen van overlast, hierin wordt specifiek benoemd dat er afspraken over openingstijden moeten worden gemaakt. Als dark stores worden toegestaan wil de PvdD dat de openingstijden parallel lopen met bestaande supermarkten in de buurt van die dark stores. De PvdD vraagt de wethouder de openingstijden toe te voegen aan de beleidsnota. De heer Peters (D66) wijst erop dat de dark stores bedoeld zijn om in de hele stad te bezorgen. Hij vraagt wat ermee wordt bereikt als er openingstijden worden gehanteerd. De heer Van Heuven (PvdD) wil de dark stores juist langere openingstijden bieden, maar het liefst tot 22.00 uur, maar het is vreemd als supermarkten na 22.00 uur geen alcohol mogen verkopen en dark stores wel. De heer Van Heuven (PvdD) vervolgt zijn betoog.

35

40

45

50

55

60

Het is mooi dat flitsbezorging in groengebieden niet mag, maar flitsbezorgers mogen wel in openbare ruimten en groengebieden bezorgen. Dit is een groot probleem. Dit veroorzaakt veel zwerfafval in de parken. De PvdD wil dat bezorging alleen nog maar mag op woon- en werkadressen plaatsvindt. De PvdD vraagt de wethouder of zij bereid is dit op te nemen in de vergunningen. Deze regel zou ook moeten gelden voor overige bezorgers. De heer Peters (D66) vraagt waarom iemand die in een park is geen pizza zou mogen bestellen. De gemeente moet zorgen voor voldoende prullenbakken. De heer Van Heuven (PvdD) ziet ongelofelijk veel afval, ondanks de aanpak van de gemeente om hier iets aan te doen. Dit is troep van maaltijdbezorgers. De heer Peters (D66) vindt het naïef te denken dat mensen niet meer gaan eten in een park. Dit slaat nergens op. Mevrouw Leever (PvdA) mist in de beleidsnota aandacht voor de arbeidsomstandigheden. Medewerkers ontvangen het salaris te laat, kunnen geen pauze houden, hebben slecht materiaal, krijgen een te laag salaris, werken 30 uur per week en kunnen niet rondkomen, in de winter zijn er geen goede handschoenen en waterdichte jassen, werknemers die zich ziek melden worden onder druk gezet om toch te gaan werken of zien hun contracturen verlaagd worden. Dit is zorgelijk.

Uit een artikel van het NRC komt naar voren dat een op de negen flitsbezorgers betrokken is bij een verkeersongeluk. In 2022 vonden er 161 verkeersongevallen plaats waarbij in 25 gevallen een ambulance moest komen. De fietsen en materialen zijn vaak in slechte staat. Dat dit ook speelt bij andere bezorgers, betekent niet dat hier niets aan gedaan moet worden. Bezorgers worden als middel behandeld. Wat de PvdA betreft wordt er geen vergunning verleend als deze punten niet goed geregeld zijn. Pagina 13 van 50

De heer Stam (Volt) deelt dit wel, maar deze misstanden spelen bij meer bezorgers. Mevrouw Leever (PvdA) meldt dat dit niet betekent dat er niets aan gedaan moet worden. 5

De heer Stam (Volt) vindt dat de flitsbezorgers het in veel opzichten beter doen dan andere thuisbezorgers. ‘ Mevrouw Leever (PvdA) vindt dat daar ook tegen opgetreden moet worden.

10

De heer Stam (Volt) vindt dit een onderwerp voor de landelijke politiek. Mevrouw Leever (PvdA) meldt dat ook de gemeente hier iets aan moet doen.

15

De heer Simsek (DENK) vraagt of dit voor alle sectoren geldt. Mevrouw Leever (PvdA) vindt dat daarnaar gekeken moet worden. Mevrouw Leever (PvdA) vervolgt haar betoog.

20

25

30

35

40

45

De PvdA vindt dat er samen met de vakbonden afspraken gemaakt moeten worden en dat er een veiligheidscomité moet komen. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt het bizar dat er een trend gevolgd wordt waarin alles steeds sneller en makkelijker geleverd moet kunnen worden op steeds meer plekken. Anderzijds moet er vrijheid zijn om te ondernemen. Verkeersveiligheid en arbeidsomstandigheden zijn belangrijke aandachtspunten. In de beleidsnotitie wordt dit gemist. Er worden afspraken gemaakt over locaties, maar niet over werkomstandigheden. De ChristenUnie vraagt waarom hiervoor is gekozen. De heer Peters (D66) vraagt voor welke sector er nog meer afspraken gemaakt worden over arbeidsomstandigheden als het gaat om arbeidsomstandigheden. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt dat de gemeente hier wel naar moet kijken. De flitsbezorgers tekenen wel een convenant, maar er staat niet wat er moet gebeuren. De heer Peters (D66) vindt een signalerende functie belangrijk, maar dit punt moet vooral op landelijk niveau worden opgepakt. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt dat er nu maatregelen getroffen kunnen worden. De heer Peters (D66) vindt dit meten met twee maten. Hij vraagt of dit voortaan voor elk bedrijf geldt dat zich in Utrecht gaat vestigen.

De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten De heer Van der Graaf (ChristenUnie) geeft aan dat het stopt op het moment dat er geen nieuwe branches meer komen met slechte werkomstandigheden.

50

De heer Simsek (DENK) vraagt of de ChristenUnie vindt dat er geen vergunning mag worden afgegeven als er slechte werkomstandigheden zijn.

55

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt dat er breder gekeken moet worden. Er is een convenant getekend, hij vraagt of de gemeente daarbij betrokken is geweest en welke andere instrumenten de wethouder ziet om te kunnen sturen. Het niet verlenen van de vergunning is daar een van. De heer Simsek (DENK) neemt aan dat dit de lijn wordt voor alle sectoren.

60

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt dat als er misstanden zijn, de overheid daartegen moet optreden. Pagina 14 van 50

De heer Simsek (DENK) constateert dat voor elke sector in de beleidsregels moet worden opgenomen wat er gebeurt bij slechte werkomstandigheden. 5

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt dat niet, maar elke sector waar er misstanden zijn, moet daarop worden aangesproken. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vervolgt zijn betoog.

10

15

Ook in andere branches speelt de verkeersveiligheid, maar het gaat nu over flitsbezorgers. De branche moet hierop worden aangesproken. De ChristenUnie vraagt de wethouder op welke manier dat gebeurt. Mevrouw Fattal (GL) sluit zich voor een groot deel aan bij de PvdA en de ChristenUnie. Het is goed dat er in groen- en winkelgebieden geen flitsbezorgers mogen neerdalen, dat de overlast wordt teruggedrongen en dat de gemeente hard stuurt op participatie. De heer Van Steeg (CDA) vraagt hoe de gemeente op participatie stuurt.

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Fattal (GL) wijst op de beleidsregels. Hierin staat dat er een plan met de wijk gemaakt moet worden. De heer Van Steeg (CDA) vindt het teleurstellend wat er in de beleidsregels staat. Er staat dat het over avonduren gaat, maar uiteindelijk gaat het alleen maar over participatie. Mevrouw Fattal (GL) meldt dat GroenLinks in de motie heeft gevraagd om afspraken over de sluitingstijden en specifiek te kijken hoe de overlast in de avonduren teruggedrongen kan worden. Dit wordt gemist in de beleidsregels. Er wordt nu een vergelijking gemaakt met maaltijdbezorgers. Wat GroenLinks betreft moet het daar ook over gaan. Ook daar bestaan misstanden en hier moet wat aan gedaan worden. GroenLinks heeft eerder al gevraagd om als gemeente te gaan werken met een convenant met die bedrijven. De heer Peters (D66) vraagt of het debat niet breder getrokken moet worden naar een algemeen debat over bezorgdiensten. Flitsbezorgers doen veel aan verkeersveiligheid. Mevrouw Fattal (GL) onderschrijft dat, maar de arbeidsinspectie heeft nog steeds zorgen. Dit is inderdaad breder dan alleen flitsbezorgers. Er kan een debat gevoerd worden over verkeersveiligheid bij alle vormen van bezorging. Zij vraagt de wethouder een toezegging hiermee aan de slag te gaan en een convenant te sluiten met dit soort bedrijven. De heer Peters (D66) wijst erop dat het gaat om asociaal gedrag in het verkeer.

Dit is breder dan bezorgdiensten. Daarover kan het debat gevoerd worden. Mevrouw Fattal (GL) ziet dat anders. Dit is een economische zakendebat. Het is een verdienmodel om zo snel mogelijk te bezorgen. De bezorgers worden hiertoe gedwongen door hun werkgever. De politiek moet verantwoordelijkheid nemen. De heer Peters (D66) meldt dat het aanvankelijk de belofte was dat de boodschappen binnen tien minuten werden bezorgd, dit is nu niet meer zo. Toch blijft de verkeersveiligheid een probleem. Hij concludeert dat er een algeheel verkeersveiligheidsprobleem is. Mevrouw Fattal (GL) heeft het over on demand bezorgen. Het gaat erom dat mensen vinden dat zij het recht hebben dat een bestelling binnen een bepaalde tijd bezorgd wordt. Dit is een winstoogmerk waar nadelige aspecten aan zitten. Mevrouw Fattal (GL) vervolgt haar betoog. Wat GroenLinks betreft wordt er dwingender gekeken naar hoe de omstandigheden kunnen verbeteren, ook bij andere bezorgdiensten. Pagina 15 van 50

5

De heer Stam (Volt) meldt dat de problemen zijn afgenomen en het is goed dat er nu duidelijke regels zijn. De belangrijkste regel is de participatie en een aanspreekpunt. Volt blijft tegenstander van het direct vestigen naast een woning. Dit leidt tot geluids- en warmteoverlast. Er zijn bovendien voldoende andere locaties te vinden. Volt wil weten waarom deze beperking niet in de beleidsregels is opgenomen en hoe de gemeente kan garanderen dat dit soort situaties in de toekomst niet voorkomen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) wijst erop dat in de beleidsregels participatie is opgenomen.

10

15

20

De heer Stam (Volt) meldt dat er wel in de beleidsregels iets is opgenomen over waar fietsen geparkeerd moeten worden, dan kan er ook iets over geluids- en warmteoverlast opgenomen worden. De heer Stam (Volt) vervolgt zijn betoog. Sluitingstijden zijn alleen een probleem als andere zaken niet goed geregeld zijn. Als overlast is teruggedrongen, is het geen probleem als er tot middennacht bezorgd wordt. Volt is er wel voorstander van dat er na 22.00 uur geen alcohol bezorgd mag worden. In de vergunning voor de Beneluxlaan wordt gemist dat er een aanspreekpunt voor de buurt moet zijn en in de vergunning voor de Steenhovenweg worden geen eisen aan de afvalverwerking gesteld. De wethouder heeft toegezegd deze punten op te nemen. Mevrouw Leever (PvdA) mist de arbeidsomstandigheden in het betoog van Volt.

25

De heer Stam (Volt) vindt het de verkeerde plek om dit nu te bespreken. Dit probleem speelt in meerdere branches en de gemeente gaat hier niet over. Het is goed als hier regels voor komen, maar die moeten vanuit het Rijk komen.

30

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) wijst erop dat slechte arbeidsomstandigheden inherent aan flitsbezorging is. De gemeente moet dit bedrijfsmodel niet stimuleren.

35

De heer Stam (Volt) ziet de link met arbeidsomstandigheden minder. Verkeersveiligheid en de druk om snel te bezorgen is niet iets dat uitsluitend in deze sector speelt en heeft ook niets te maken met waar de flitsbezorgers gevestigd zijn. Als er misstanden zijn in de arbeidsomstandigheden is dat een zaak van het Rijk. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) vraagt of de bewoners niet beschermd moeten worden tegen overlast.

40

De heer Stam (Volt) meldt dat de gemeente daar niet over gaat. Het is belangrijk dat problemen worden opgelost op de plaats waar dat thuishoort. De voorzitter schorst de vergadering om 13.10 uur.

45

50

55

LIJST VAN TOEZEGGINGEN

Wethouder Schilderman Wethouder Schilderman zegt toe in Q4 van 2023 te komen met een evaluatie van Ondernemers Centraal met ten minste de volgende elementen: De voors en tegens van de ondersteuning van stichtingen en verenigingen; Of alle groepen goed bereikt worden; De acties die uitgevoerd zijn om ondernemers te bereiken en of er overlap is met andere partijen die zich hiermee bezighouden; Of het toegevoegde waarde heeft om het netwerk achteraf actief te betrekken Welk effect er is op de Bbz-dienstverlening; De oude en de nieuwe pijlers; Demogelijkheden voor stages bij ondernemers en breder: social return en Een alternatief voor DigiD.

Pagina 16 van 50

5

10

Verslag openbare middagvergadering commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie Datum Locatie Verslag door

1 juni 2023 Stadhuisbrug 1, Utrecht Judith Dubero (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

15

20

De voorzitters, mevrouw I. Hornsveld, de heer R. Van der Zweth, de wethouders, mevrouw S. Schilderman, de heer E. Eerenberg, de leden, de heer V. Stevens (Student & Starter), de heer B. van Steeg (CDA), de heer J. Otto (EenUtrecht), de heer I. Simsek (DENK) , de heer A. Stam (Volt) , de heer R. van der Graaf (ChristenUnie), de heer M. van Heuven (PvdD), de heer R. Peters (D66), de heer R. Brouwer (CDA), de heer T. Stam, PvdA), mevrouw M. al-Saqaff (VVD), mevrouw Y. Hessel (Utrecht Solidair), mevrouw M. Fattal (GL), mevrouw R. Leever (PvdA) , mevrouw N. Stylianou (D66), mevrouw I. Hornsveld (GL), mevrouw R. Ramaker (VVD), mevrouw B. van der Wilt (D66), mevrouw A. Oudejans (Student & Starter), mevrouw J. Kleinrensink (GL)

Afwezigen 25

Verslag vergadering commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie 8. Raadsbrief Beleidskader Snelle boodschappenbezorging……………………….……………..17 9. Raadsvoorstel Zienswijze conceptbegroting 2024 GGDrU……………………………………..25 10. Raadsbrief Toekennen energievergoeding aan studenten met een rechtsmiddel…………..27 LIJST VAN TOEZEGGINGEN…………………………………………………………………………31

30

8. Raadsbrief Beleidskader Snelle boodschappenbezorging De voorzitter, mevrouw Hornsveld, heropent de vergadering om 14.00 uur 35

De heer Stevens (Student & Starter) sluit zich aan bij de PvdA en GroenLinks over de punten van verkeersveiligheid en arbeidsomstandigheden. De heer Stevens vraagt de wethouder of het college kan sturen op het verplicht volgen van een verkeersveiligheidscursus bij Flink en Gorillas. Student & Starter wil niet uitsluiten dat er flitsbezorgers gehuisvest worden in winkelgebieden Pagina 17 van 50

wanneer er een pand langdurig leeg staat. Ook Student & Starter wenst dat er een convenant wordt afgesloten met andere bezorgdiensten. 5

De heer Van Steeg (CDA) ziet dat de problemen zijn afgenomen. Het CDA ziet liever geen flitsbezorgers in woonwijken en vraagt de wethouder waarom dit volgens de regels nog wel mag. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt waarom het CDA dit voor een wijk wil bepalen als er participatie is geweest en de overlast zo veel mogelijk beperkt wordt.

10

15

20

25

30

35

40

45

50

De heer Van Steeg (CDA) wijst erop dat het een ingewikkelde procedure is om alle mensen goed te betrekken. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) meldt dat er daarom participatie moet plaatsvinden. Als daaruit blijkt dat het niet gewenst is, gebeurt het ook niet. De heer Van Steeg (CDA) zegt niet dat het verboden moet worden, maar hij betwijfelt of participatie voldoende is. De heer Otto (EenUtrecht) vraagt hoe het CDA tegen een draagvlakmeting aankijkt. De heer Van Steeg (CDA) vindt het belangrijk dat bewoners continu inspraak blijven hebben en mee kunnen praten. Dit moet goed geborgd zijn, ook als een flitsbezorger al gevestigd is. De heer Otto (EenUtrecht) meldt dat inspraak wat anders is dan participatie. Inspraak kan door middel van draagvlakmeting. De heer Van Steeg (CDA) geeft aan dat participatie vormgegeven moet worden. Het lijkt aan de voorkant goed geregeld te zijn, maar dit is breed geformuleerd. De participatie moet gedurende het proces beter vormgegeven worden. De heer Van Steeg (CDA) vervolgt zijn betoog. In twee moties is meer gezegd over de openingstijden dan in het beleidsstuk terugkomt. Het CDA wil dat bekeken wordt welke afspraken hierover gemaakt zijn en hoe dit terugkomt in participatie. Over verkeersveiligheid worden afspraken gemaakt, maar hier zitten nog pijnpunten. Dit gaat nog niet goed genoeg. Het CDA vraagt hoe dit gehandhaafd wordt.

Tenslotte meldt de heer Van Steeg dat de raad moet kunnen bijsturen wanneer dat nodig is. De heer Otto (EenUtrecht) wijst erop dat in eerdere debatten gesproken is over de zorgen die bewoners hebben over flitsbezorgers. Veel van wat in het kapitalisme niet goed is, komt hier samen: afval, snelheid en luiheid. In de beleidsregels staat: ‘Een goede relatie tussen ondernemers en de omwonenden is voor de gemeente Utrecht van belang. We vragen daarom dat de aanvrager zorgdraagt voor participatie.’ Het is te voorspellen dat dit niet goed gaat. Flitsbezorgers willen niet meer dan informatie geven en zullen niet overal transparant over zijn. Het model zorgt namelijk voor overlast. EenUtrecht vraagt de wethouder of zij het ermee eens is dat de flitsbezorgers participatie niet serieus nemen, wat er gebeurt als dit achteraf blijkt, of de gemeente vergunningen dan intrekt of niet verleent en of zij openstaat voor een draagvlakmeting. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vindt dat de ondernemers vertrouwd moeten worden en de raad haar controlerende taak moet uitvoeren. De heer Otto (EenUtrecht) erkent dat hij de flitsbezorgers wantrouwt, maar dit geldt zeker niet voor alle ondernemers.

55

De heer Simsek (DENK) vraagt of EenUtrecht van mening is dat een draagvlakmeting ook voor maaltijdbezorgers moet gelden. De heer Otto (EenUtrecht) stoort zich ook aan andere bezorgers als er sprake is van overlast.

Pagina 18 van 50

De heer Simsek (DENK) vraagt waarom EenUtrecht niet dezelfde houding aanneemt bij flitsbezorgers, namelijk actie ondernemen als er sprake is van overlast. 5

10

15

20

De heer Otto (EenUtrecht) meldt dat flitsbezorging relatief nieuw is, dus er wordt nieuw beleid gemaakt. De thema’s spelen ook op andere vlakken, maar dan moet er gesproken worden over bezorging in het algemeen en dat is een aparte agendering. De heer Simsek (DENK) vindt dat juist bij nieuwe vormen van ondernemen moet worden afgewacht en bij uitwassen worden ingegrepen. Er mag geen sprake zijn van ongelijkheid. De heer Otto (EenUtrecht) vindt dat dezelfde vragen ook gesteld kunnen worden bij andere bezorgdiensten. De heer Stam (Volt) constateert dat de heer Otto de flitsbezorgers niet vertrouwt, maar er is ondertussen wel wat verbeterd. Hij vraagt wat de flitsbezorgers moeten doen om het vertrouwen terug te winnen. De heer Otto (EenUtrecht) meldt dat het een gezond wantrouwen is. Het is goed dat ondernemers een plan maken en bewoners betrekken, maar het is de vraag of de beslissing uiteindelijk bij de omwonenden gelegd kan worden. De heer Otto (EenUtrecht) vervolgt zijn betoog.

25

30

Hij vraagt hoe streng de gemeente gaat zijn als er toch sprake blijkt van overlast en bewoner zich toch niet gehoord voelen. Er moet voor gewaakt worden dat er te veel vertrouwen is in de flitsbezorgers. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) sluit zich aan bij EenUtrecht en de PvdD. Utrecht Solitair is tegen flitsbezorgers in woonwijken. Er is veel overlast en uit onderzoek is gebleken dat het niet de hulpbehoevenden zijn die gebruik maken van flitsbezorgers. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt hoe mevrouw Hessel dit weet.

35

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) weet dat deze mensen gebruik maken van Picknick en uit eigen waarneming weet zij waar flitsbezorgers bezorgen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) constateert dat mevrouw Hessel zelf onderzoek heeft gedaan.

40

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) erkent dat. Het is tevens de waarneming van veel meer mensen. De heer Van Steeg (CDA) vraagt of Utrecht Solidair helemaal geen flitsbezorgers in de stad wil.

45

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) geeft aan dat dit niet helemaal verboden kan worden, maar zij wil geen flitsbezorgers in een woonwijk. Flitsbezorgers zijn een kapitalistische uitwas, dit moet gereguleerd worden. Het gaat om snelheid en dat brengt onveiligheid met zich mee. De heer Van Steeg (CDA) vraagt wat het verschil is met een maaltijdbezorger.

50

55

60

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) antwoordt dat de bezorging bij een flitsbezorger binnen een bepaalde tijd geleverd moet zijn. De bezorgers zijn jonge kinderen die gekke dingen doen. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat onzin. Iedereen die iets bestelt krijgt daar een tijdsindicatie bij. Hij vindt dat er breed gekeken moet worden naar hoe de veiligheid verbeterd kan worden. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) deelt die bezorgdheid, maar verkeersveiligheid is een apart debat. Flitsbezorgers zorgen voor veel ongelukken. De heer Simsek (DENK) vindt dat er geen ongelijk speelveld mag ontstaan door allerlei regels op te leggen aan flitsbezorgers terwijl het supermarkten en andere bezorgers wel is toegestaan om Pagina 19 van 50