Conceptverslag commissie Veiligheid Bestuur en Financiën 20 maart 2025

Zij vraagt daarop een toezegging van de wethouder. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt hoe hard de PvdA zich maakt voor een volgend Burgerberaad bij de Voorjaarsnota. Mevrouw Leever (PvdA) noemt de moeilijke financiële tijden als gevolg van het beleid van het Rijk. Daaronder zijn verschillende speerpunten, waaronder armoedebestrijding, goed werk en inkomen. Dat debat zal het bestuur daar voeren. Participatie is belangrijk voor de PvdA; voor haar fractie staat Burgerberaad niet op nummer één. Haar fractie gaat na wat mogelijk is. Haar fractie zal eerder inzetten op armoedebestrijding. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de PvdA het risico ziet dat wanneer het bestuur daarvoor nu geen geld reserveert en in 2026 geen Burgerberaad zal worden gehouden, het Burgerberaad geen traditie wordt en dat het inzakt. Mevrouw Leever (PvdA) merkt op dat de raad hierbij altijd betrokken blijft. De raad is aan zet. Ook haar fractie heeft gezegd een tweede Burgerberaad te willen. Dat is ook afgesproken. Niet is gezegd dat dit vandaag of morgen of volgend jaar moet. Zij herhaalt haar stellingname ter zake. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de PvdA met zijn fractie onderschrijft dat wanneer het streven is het Burgerberaad vast onderdeel te maken van de democratische traditie in de Utrechtse samenleving, dat minimaal elke twee jaar een Burgerberaad nodig is.

Mevrouw Leever (PvdA) antwoordt dat wanneer dat mogelijk is, zij dat heel graag wil. Zij schrijft dit niet helemaal af wanneer dit in 2026 niet mogelijk is vanwege de financiële middelen die ontbreken. De heer Van Rooij (Student & Starter) brengt in dat het eerste Utrechtse Burgerberaad heeft laten zien hoe waardevol het is om inwoners op een nieuwe manier te betrekken bij beleid. Diverse groepen Utrechters hebben zich maandenlang verdiept in de vraag hoe te zorgen voor een veilige en gezellige jaarwisseling: het antwoord was een algeheel vuurwerkverbod met ruimte voor alternatieven. Het college heeft dit advies gehad en het nam dat advies over.

Pagina 18 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

880

890

900

910

920

Uit de evaluatie bleek dat de deelnemers het proces positief hebben ervaren; het Burgerberaad bracht nieuwe mensen in contact met de lokale democratie. Dat leverde een concreet advies op. Een belangrijk aandachtspunt blijft voor zijn fractie de betrokkenheid van jongeren. Zij ervaren vaak een grotere afstand tot de politiek terwijl gemeentelijke besluiten hen direct raken. Ook in dit geval. De groep van onder de 25 jaar was ondervertegenwoordigd in het Burgerberaad, vooral omdat de minimumleeftijd op 14 jaar lag. Hij vraagt of het college bereid is te onderzoeken hoe meer jongeren te betrekken zijn en hoe bij de opzet van werkvormen rekening is te houden met de deelname. Het Burgerberaad heeft wat zijn fractie betreft zijn waarde bewezen door de inwoners actief bij beleid te betrekken. Wat zijn fractie betreft zet het stadsbestuur deze aanpak voort met een volgende editie. Met betrekking tot de jaarwisseling zelf was er tot zijn spijt weer heel veel vuurwerkschade. Op sommige plekken liep het volledig uit de hand. Hij las dat brandweer op de Marshalllaan alleen onder ME-begeleiding kon werken omdat mensen elkaar en hulpverleners met zwaar vuurwerk te lijf gingen. Hij noemt dat geen incident maar een ernstige verstoring van de openbare orde en een direct gevaar voor hulpverleners. Dit onderstreept nogmaals waarom een vuurwerkverbod noodzakelijk is.

Sommigen stellen dat het verbod niet werkt. Hij vindt dat het tegendeel waar is. Deze incidenten laten juist zien waarom een landelijk verbod nodig is, of liever zelfs een Europees verbod. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat Student & Starter stelt dat het verbod geweldig werkt; maar er zijn geen boetes uitgedeeld. De vuurwerkschade is groter; zij vraagt wat bereikt is met het lokale verbod. De heer Van Rooij (Student & Starter) herhaalt dat het lokaal verbod een proces is van lange termijn. Het is goed dat de gemeente laat zien waarvoor zij staat. Het verbod helpt bij het voorkomen van schade. Mevrouw Meerding (VVD) begrijpt hieruit dat het resultaat nul is. Student & Starter hoopt dat het in de toekomst beter gaat, zo begrijpt zij diens woorden. De heer Van Rooij (Student & Starter) benadrukt dat hij van mening is dat het resultaat niet nul is. Hij hoopt dat het in de toekomst beter gaat. Van tevoren was bekend dat handhaving niet zou worden ingezet. Hij is ervan overtuigd dat dit gaat helpen op de lange termijn. Mevrouw Meerding (VVD) is benieuwd waarin het resultaat is terug te zien. De heer Van Rooij (Student & Starter) merkt op dat een enorme verschuiving in de discussie te zien is over het landelijk vuurwerkverbod; de partij van mevrouw Meerding zou daaraan landelijk kunnen bijdragen.

De heer Van den Broek (CDA) kan de heer Van Rooij een heel eind volgen, maar hij begrijpt het resultaat niet zo. Waaraan ziet de heer Van Rooij dat het verbod werkt? De heer Van Rooij (Student & Starter) zet uiteen dat het tijd nodig heeft in Utrecht om het vuurwerkverbod effect te laten sorteren; ook is het effectief voor een landelijk verbod. De heer Van den Broek (CDA) ziet dat helemaal niet. Hij attendeert op de ongeregeldheden bij de jongstleden jaarwisseling. Hij deelt de aanname wel als het gaat om de werking die van een landelijk verbod kan uitgaan. Dat is hier niet de discussie. Wat hem betreft heeft het lokaal vuurwerkverbod niets opgeleverd.

Pagina 19 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

930

940

950

960

970

De heer Van Rooij (Student & Starter) antwoordt dat tot zijn spijt er veel vuurwerkschade was ondanks het verbod. Hij ziet er geen bewijs voor dat het verbod helemaal niet heeft geholpen. De heer Van den Broek (CDA) vraagt naar wat het geholpen heeft. Alle cijfers laten een opgaande lijn zitten. De heer Van Rooij (Student & Starter) erkent dat in de afgelopen jaarwisseling het verbod er niet toe heeft geleid dat de schade als gevolg van het afschieten van vuurwerk is afgenomen. Toch is hij van mening dat het stadsbestuur moet vasthouden aan het ingezette beleid. Hij benadrukt dat dat een politieke keuze is. Mevrouw Leever (PvdA) vraagt of de heer Van Rooij met haar deelt dat de landelijke politiek niet zo over het vuurwerkverbod had gedacht als meerdere steden dit uit zichzelf hadden gedaan. De heer Van Rooij (Student & Starter) deelt dat. Hij vervolgt zijn betoog met te benadrukken dat zijn fractie liever een landelijk verbod wil dan een Europees verbod. De luchtvervuiling, schade en geweld tegen hulpverleners horen niet bij een feestelijke jaarwisseling. Hij beseft dat het veranderen van tradities tijd kost. Dat mag wat hem betreft geen excuus zijn om stil te staan. Hij verneemt graag de reflectie van het college daarop. Tot slot ziet hij dat veel Utrechters hebben genoten van de feestelijkheden. Hij spoort het stadsbestuur aan ook dat niet te vergeten.

Het alternatieve aftelmoment op het Jaarbeursplein werd goed bezocht en dat geldt ook voor andere alternatieven, zoals jongerenevenementen als De Lift. De heer Van den Broek (CDA) was aanwezig op het Jaarbeursplein en vond het nogal tegenvallen. Hij vraagt uitleg over de reflectie van Student & Starter. De heer Van Rooij (Student & Starter) leest in de evaluatie dat heel veel mensen daarvan hebben genoten. Die zijn samengekomen zonder dat er vuurwerk voor nodig was. Het is in zijn visie ook een kwestie van eerlijk bestuur wanneer doorgegaan wordt met het vuurwerkverbod en de alternatieven. Wat hem betreft kan het stadsbestuur na een jaar dit besluit niet in de prullenbak gooien. Welk signaal geeft het stadsbestuur daarmee af? Zijn fractie blijft zich inzetten voor een jaarwisseling die veilig en leuk is. Waarbij het vuurwerkverbod de norm wordt en alternatieven de kans krijgen om verder te groeien. De heer Klijn (UtrechtNu!) is groot voorstander van het Burgerberaad. Dat past in een mooie Utrechtse traditie van democratische vernieuwing. Utrecht heeft de oudste gemeenteraad van Nederland, mogelijk ook van noordwest Europa. De Staten van Utrecht die vroeg zijn opgericht. De Unie van Utrecht die is ondertekend en de patriotten die democratische vernieuwing hebben doorgevoerd. Het Burgerberaad past daarin. Dat vraagt lef, maar ook kritisch evalueren.

Naar zijn mening is dat nog onvoldoende gebeurd. Hij brengt drie punten in: Is dit onderwerp geschikt voor een lokaal Burgerberaad? Die vraag is nu beter te beantwoorden omdat de uitkomsten en de effecten nu duidelijk zijn. Die vraag wordt niet beantwoord in de evaluatie. Hij vindt dat opvallend en vraagt de reactie van de wethouder. Zijn tweede punt gaat over de eenzijdige samenstelling van het Burgerberaad aangezien maar 5% van de deelnemers vuurwerkliefhebber was, terwijl dat landelijk meer dan 40% is. Op die manier vindt hij de samenstelling niet representatief. Pagina 20 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

980

990

1000

1010

Zijn derde punt gaat over de kern van het Burgerberaad; het proces van beraadslaging tussen deelnemers, van uitwisseling van ideeën tot gezamenlijk tot een dieper inzicht komen, de dialoog voeren; hij vindt dat de kern van het Burgerberaad. Hij citeert de onderzoekers die stellen dat in de groepsgesprekken weinig tijd was voor verdieping en uitwisseling van de verschillende perspectieven. Dit leverde voor de deelnemers verwarrende situaties op dat er onderling tegenstrijdige adviezen werden opgesteld. Toekomstige burgerberaden kunnen baat hebben bij meer ruimte voor kritische reflectie en het afwegen van verschillende perspectieven. Ook dat punt komt in de raadsbrief niet naar voren. Hij vraagt daarop de reflectie van de wethouder en de toezegging dat punt wel op te nemen. De heer Maas (VOLT) is een groot voorstander van Burgerberaden en hij is blij met hoe het is gegaan. Wat zijn fractie betreft is dit voor herhaling vatbaar. Hij sluit zich graag aan bij de vragen van de Partij voor de Dieren over de inhoud van het Burgerberaad en over de financiering van de maatregelen voor de toekomst. Samen met de heer Dijkstra is hij van mening dat het de noodzaak is om in 2026 een nieuw Burgerberaad te houden. Hij leest in de raadsbrief dat bekostiging gezocht wordt in het bestaand plan Ontwikkelingsbudget. Dat lijkt zijn fractie verstandig.

En dit sluit ook aan bij de inbreng van meerdere sprekers. Hij benadrukt de noodzaak van een Burgerberaad in 2026. Hij vraagt de toezegging van de wethouder dit zo uit te voeren. Als het gaat om de evaluatie van dit jaar vindt hij het rumoer, de vele brandstichingen, de autobranden heel vervelend. Op technische vragen zijn antwoorden binnengekomen die voor zijn fractie nog niet helemaal duidelijk waren. Hij houdt het voor mogelijk dat de burgemeester daarover iets kan zeggen. Op de vraag hoe vaak de last onder dwangsom is uitgedeeld, kreeg hij als antwoord “drie keer”. Op de vraag waarom, werd gerefereerd aan 2023. Hij vraagt uitleg daarvan. En hij kreeg als antwoord dat het ging om het gooien met vuurwerk. Hij is ook verrast over het geringe aantal van drie mensen. Als effect van die last onder dwangsom wordt benoemd dat die desbetreffende personen niet opnieuw gesignaleerd zijn. Hij verwacht dat het dan gaat het over de jaarwisseling 2023/2024. Dan blijft voor hem de vraag nog te beantwoorden hoe vaak die is nu is uitgedeeld. Als aantal vindt hij het niet indrukwekkend. Hij is benieuwd naar de lessen die de burgemeester heeft getrokken uit de onregelmatigheden en wat de gemeente dit jaar anders en beter gaat doen. De voorzitter schorst de vergadering om 12.59 uur tot 14.00 uur.

1020

Hervatting van de vergadering De heer Van Bergen (ChristenUnie) is in grote lijnen tevreden over hoe het beraad gelopen is. Hij geeft toe dat de praktische uitvoering soms te wensen overliet. Hij stelde daarover eerder mondelinge vragen; hij verwacht dat zijn standpunt duidelijk is. Hij sluit zich aan bij de heer Dijkstra over de tijd die tradities nodig hebben en hij sluit zich aan bij het betoog van het CDA betreffende het Burgerberaad als democratisch middel. Daarnaast deelt hij de oproep van de Partij voor de Dieren voor een lobby naar de eigen landelijke fracties.

Pagina 21 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1030

Hij vindt het goed te zien dat bij een volgend Burgerberaad meer aandacht zal zijn voor het vertellen van het verhaal van het Burgerberaad. Hij denkt dat dit meehelpt bij het vertrouwen dat mensen hebben in een dergelijk beraad. Een van de conclusies is dat er sprake is van een positief bijeffect dat mensen leren over complexe afwegingen binnen de politiek. Hij vraagt de wethouder of dit wordt meegenomen in het vertellen van het verhaal. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Het product van het Burgerberaad moet worden gepercipieerd als legitiem. Een debat aan het begin van deze vergadering raakte daaraan. Hij vraagt de wethouder te reflecteren op de legitimiteit van dit advies. Hij sluit zich aan bij het CDA betreffende het gevaar van tirannie van de meerderheid. Daarbij benadrukt hij dat dit absoluut niet het geval was in dit Burgerberaad. Hij vraagt zich wel af wat er zal gebeuren wanneer de drempel om een voorstel aan te nemen wordt verhoogd naar bijvoorbeeld 75 of 80%. Wat gebeurt er dan in die dynamiek, in het bestuurlijke gesprek en uiteindelijk in de consensus die bereikt wordt. Hij verneemt graag de reactie van de wethouder daarop.

1040

1050

1060

1070

Mevrouw Meerding (VVD) noemt het Burgerberaad de tot vleesgeworden definitie van symboolpolitiek. Wel een maatregel invoeren, maar er vervolgens niets mee doen. Wat haar fractie betreft, heeft het afsteekverbod genadeloos gefaald. Mevrouw Fattal (GroenLinks) vraagt waarom de VVD het succes meet aan het aantal boetes dat is uitgedeeld. Ook aan straatintimidatie worden tot haar spijt nog te weinig boetes uitgedeeld. Vindt de VVD dat ook een mislukking? Mevrouw Meerding (VVD) vindt het aantal boetes veel zeggen, maar alleen aan dat aantal is het succes niet af te meten. Zij kijkt ook naar de schade die is ontstaan door vuurwerk. Dat is meer dan vorig jaar. Ook is er niet minder vuurwerk afgestoken. Alles bij elkaar opgeteld komt zij tot de conclusie dat het niet werkt. Zij vervolgt haar betoog met op te merken dat dit experiment tot haar spijt niet gratis was. Om tot het afsteekverbod te komen werd eerst een Burgerberaad opgetuigd. De kosten daarvan waren bijna 550.000 euro, alleen al voor het organiseren. De heer Dijkstra (EenUtrecht) kent de VVD als een partij die verder kijkt dan een jaar. Hij vraagt of het juist is dat de VVD niet van de korte-termijn-politieke-partijen is. Mevrouw Meerding (VVD) bevestigt verder te kijken dan een jaar.

Zij merkt op dat de bal niet bij de VVD ligt, maar bij het college, als ook volgend jaar geen geld vrijgemaakt wordt voor de handhaving van het totale vuurwerkverbod en geen boetes uitgedeeld. Daaruit concludeert zij dat dit een symboolmaatregel was. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt vast dat de VVD selectief ongeduldig is en blijkbaar toch te weinig geduld kan opbrengen om deze nieuwe traditie een eerlijke kans te geven. Hij betreurt dat en hoopt dat de VVD zich vandaag nog bezint. Mevrouw Meerding (VVD) kan die opmerking niet plaatsen. Zij mag aannemen dat wanneer de heer Dijkstra het verbod een goed idee vindt, hij ook handhaving had verwacht. Een verbod zonder geld vrij te maken voor handhaving, is wat haar betreft per definitie zinloos. De heer Klijn (UtrechtNu!) vindt het onduidelijk waar het probleem zit voor de VVD; is dat bij vuurwerkverbod op zichzelf of bij het Burgerberaad of bij de combinatie van die twee? Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat daarover al veel debat geweest is. Zij is nooit voorstander geweest van een lokaal vuurwerkverbod; haar fractie heeft van meet af aan gezegd dat het niet handhaafbaar is. Op het Burgerberaad heeft haar Pagina 22 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1080

1090

1100

1110

1120

fractie ook veel kritiek gehad. Haar fractie was eigenlijk geen voorstander maar wilde nagaan wat het doet. Zij vindt dat dit Burgerberaad niet heeft gedaan wat het moest doen. Dat zit op heel veel punten waarover eerder is gesproken en wat zij niet wil herhalen. De heer Klijn (UtrechtNu!) vraagt of de VVD van mening is dat het vuurwerkverbod geen goed onderwerp was voor een lokaal Burgerberaad. Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt bevestigend; dat is onderdeel daarvan. Haar fractie twijfelde daarover. Haar fractie was van mening dat het goed is om mensen daarover te laten meepraten. Aan de andere kant was al bekend wat er uit zou komen. Ook in de politiek was hierover veel gesproken. Daaruit volgde dat haar partij van mening was dat hieruit geen nieuwe inzichten zouden komen. De heer Klijn (UtrechtNu!) vraagt of mevrouw Meerding van mening is dat er kosteneffectievere participatie initiatieven mogelijk waren, in plaats van een Burgerberaad – een enquête, een interview of iets anders op dit thema. Mevrouw Meerding (VVD) bevestigt dat zij die gedachte had. De gemeente had ook een enquête kunnen houden wanneer zij op zoek was naar nieuwe vormgeving van de viering van Oud & Nieuw. Daarvoor is geen Burgerberaad nodig. Mevrouw Leever (PvdA) merkt op dat zij de VVD heeft leren kennen als een partij die staat voor de politie en voor handhaving.

De politie geeft ook aan dat een vuurwerkverbod zou helpen omdat het heel heftig is in de jaarwisseling. Zij legt de vraag voor of de VVD zou moeten luisteren naar de politie, ook tijdens een evenement als de jaarwisseling. Mevrouw Meerding (VVD) denkt niet dat de politie ermee geholpen was dat er afgelopen jaar in Utrecht een lokaal verbod gold. Daarop zit haar kritiek. Mevrouw Leever (PvdA) riposteert dat dat is waarom in dit debat is gezegd dat het gaat om een beweging. Haar fractie is van mening dat dit landelijk ook verboden moet worden. Dat kost tijd. Dat zegt mevrouw Meerding zelf ook. Dan is het wat haar betreft belangrijk om dit nu te blijven volhouden zodat de politie straks de nare ervaringen niet meer krijgt. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat de raad in de lokale politiek zit. Daarom spreekt hij zich uit over een lokaal verbod; dat is niet handhaafbaar. In de landelijke politiek moet een oordeel geveld worden over of er een landelijk vuurwerkverbod komt. Zij vraagt de PvdA waarom geen geld vrijgemaakt wordt voor de handhaving van het lokale verbod. Daarvoor hoeft het gemeentebestuur niet naar de landelijke politiek te kijken; dat kan het gemeentebestuur zelf doen. Dat is niet gedaan. Mevrouw Leever (PvdA) bevestigt dat hier gesproken wordt over de lokale politiek. Dan gaat het ook over de Utrechtse handhavers. Die geven aan dat een vuurwerkverbod helpt.

Zij betreurt het dat de VVD de keuze niet maakt vóór een vuurwerkverbod te stemmen. Mevrouw Meerding (VVD) betreurt het dat er geen geld vrijgemaakt is en dat het verbod geen effect heeft gehad en dat het de Utrechtse handhavers ook niet heeft geholpen. De heer Van den Broek (CDA) hoort mevrouw Meerding zeggen dat het Burgerberaad niet heeft gedaan wat het zou moeten doen; hij vraagt wat mevrouw Meerding daarmee bedoelt. Volgens hem heeft het Burgerberaad precies gedaan wat het moet doen. Wat hem betreft is de VVD het niet eens met het onderwerp en/of met de uitkomst van het Burgerberaad; dat is niet hetzelfde als niet hebben gedaan wat moest doen. Hij vraagt helderheid hierover. Pagina 23 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1130

1140

1150

1160

Mevrouw Meerding (VVD) vindt deze uitlokking van een herhaling van een vorig debat; in het vorig debat is zij vrij uitgebreid ingegaan op wat haar fractie niet goed vond. Een ervan was dat er maar 81 respondenten waren. Dat is een hele kleine groep. In ieder geval heeft haar fractie principieel bezwaar tegen het Burgerberaad; waarom zouden 100 gelote mensen een beter oordeel kunnen geven dan de gekozen gemeenteraad die juist een afspiegeling zou moeten zijn van de politieke kleur van Utrecht. Zij noemt dat een heel principieel bezwaar. De heer Van den Broek (CDA) kent de principiële bezwaren van de VVD tegen een Burgerberaad. Daarom vraagt hij verduidelijking. Zij stelden dat het Burgerberaad niet heeft gedaan wat het moest doen; dat betekent voor hem dat het Burgerberaad zich niet aan de opdracht heeft gehouden. Hij vraagt of die interpretatie juist is of dat zij er iets anders mee bedoelt. Mevrouw Meerding (VVD) benadrukt dat dit de woorden van het CDA zijn; zij doelde op het aantal mensen dat heeft meegedaan. Dat is een van de punten die haar fractie heeft op het verloop van het Burgerberaad los van de principiële bezwaren. Zij vervolgt haar betoog met op te merken dat een klein groepje mensen beslist over iets waarover de meningen bekend waren. Zij vindt dat zonde van het geld en zeker niet voor herhaling vatbaar, helemaal niet nu de gemeente in financieel zwaar weer zit.

Zij gaat over naar het voor haar belangrijkste thema: de jaarwisseling zelf. De VVD maakt zich grote zorgen over het verloop van de jaarwisseling. De sfeer en het aantal incidenten lijkt na jaren van relatieve rust nu toch weer grimmiger te worden. Zij noemt de bijna verdubbeling van het aantal autobranden ten opzichte van voorgaande jaren. Voor mensen is het heel ingrijpend om hun auto in brand te zien staan. Dit wordt door verzekeringen vaak ook niet goed gedekt. Mevrouw Leever (PvdA) komt terug op het Burgerberaad. De VVD staat altijd pal voor participatie en de mening van de buurt. Dit is een vorm van participatie; waarom is de VVD nu opeens tegen en is de VVD van mening dat niet meer geïnvesteerd moet worden in deze vorm van participatie. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat de VVD niet opeens tegen is; hierover zijn al veel debatten gevoerd. Al meerdere keren stemde de VVD tegen. Het verschil tussen participatie en Burgerberaad is dat juist bij dit Burgerberaad gekozen is voor een heel groot thema. Het thema dat alle Utrechters raakt. Kijkend naar kleine participatietrajecten die doorgaans worden georganiseerd, gaat het over een herinrichting van een straat of een weg. Dan vindt haar fractie het heel goed en logisch dat de buurt meepraat. Dat is wezenlijk anders. Mevrouw Leever (PvdA) merkt op dat sommige participatietrajecten ook over hele grote besluiten gaan.

Ze noemt de parkeergarage Paardenveld. Zij vraagt waarvoor de VVD bang is, als het gaat om het Burgerberaad. Mevrouw Meerding (VVD) vindt de parkeergarage Paardenveld geen goed voorbeeld. Dat is ook een lokale ontwikkeling waar de buurt tegen is en veel over meespreekt. Zij vindt het goed dat de buurt daarover mee mag participeren. Haar fractie vindt dat er op een gegeven moment een grens ligt tussen waarover de gemeenteraad gaat, waarvoor is de gemeenteraad aangesteld, en waarover participeren burgers mee. Sommige onderwerpen moeten bij de raad blijven liggen, zo stelt mevrouw Meerding namens haar fractie.

Pagina 24 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1170

1180

Mevrouw Leever (PvdA) begrijpt hieruit dat de burgers wel mee mogen praten maar dan heel beperkt, alleen over bepaalde punten en daarna niet meer. Dij vraagt of de VVD bang is om macht uit handen te geven. Mevrouw Meerding (VVD) antwoord ontkennend. De VVD zou bijvoorbeeld graag willen dat de burgers mee mogen praten over de invoering van betaald parkeren. Dat wil dit college niet. Dit is in de woorden van mevrouw Leever bang om macht uit handen te geven. Zij gaat ervan uit dat zij het kader duidelijk uiteengezet heeft; de gemeenteraad is ook ergens voor aangesteld en heeft een bepaalde opdracht meegekregen. Zij vindt dat de gemeenteraad dan ook moet beslissen of een lokaal vuurwerkverbod ingesteld moet worden of niet. Dat raakt alle Utrechters. Of laat de gemeenteraad lokale zaken door bewoners bepalen? Zij vervolgt haar betoog met op te merken dat ook de schade aan de openbare ruimte veroorzaakt door vuurwerk, toegenomen is. Voor de jaarwisseling wordt al jaren een speciale aanpak uitgerold. Zij vindt dat op zich heel erg goed. Deze aanpak is in haar ogen wel al een aantal jaren min of meer dezelfde. Zij vraagt of het wellicht tijd wordt voor een vernieuwende aanpak met nieuwe interventies. Maar misschien ook wel met meer camera's, met drones, of met meer waarschuwingsbrieven. In 2018 was er een plan voor de aanpak tegen autobranden.

Zij vraagt of het wellicht tijd wordt om dat plan te gaan vernieuwen. Zij legt die vraag voor aan de burgemeester.

1190

1200

1210

Niet agenderende partijen Mevrouw Fattal (GroenLinks) sluit zich graag aan bij de vragen van de Partij voor de Dieren over dit onderwerp. Het zal niemand verbazen dat zij blij zijn met deze uitkomst van het Burgerberaad en dat deze jaarwisseling eindelijk een vuurwerkverbod heeft gekend. Ook haar fractie maakt zich zorgen over het gegeven dat er weinig is ingegrepen. Zij zag veel dingen misgaan tijdens Oud & Nieuw waar de politie naar keek; zij begreep dat omdat er prioriteiten waren. Maar dat zag er wel gek uit voor de stad. Zij vindt dit een mooi begin. Wat haar betreft handhaaft het stadsbestuur dit vuurwerkverbod nog jaren. Zij hoopt elk jaar op iets meer respect vanuit Utrechters dat dit zo gaat. De heer Van den Broek (CDA) hoort GroenLinks zeggen de komende jaren het vuurwerkverbod te handhaven. Zijn probleem is dat er niet gehandhaafd wordt. Hij vraagt of GroenLinks het voorstel gaat doen om ervoor te zorgen dat in de komende jaren wel wordt gehandhaafd. Mevrouw Fattal (GroenLinks) verwacht dat het, het CDA niet zal verbazen dat ongelooflijk veel dingen misgaan in de stad, zeker ook tijdens de jaarwisseling, waarop gehandhaafd moet worden. Heel veel capaciteit is gaan zitten in de bestrijding van autobranden. Het is niet mogelijk om op alles in te spelen. Zij begrijpt waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt.

Tegelijkertijd hoort zij de signalen in deze raad dat het gek is dat heel veel mensen vuurwerk hebben afgestoken. Zij zagen dat het vuurwerkverbod geen effect had. Haar fractie vindt het ook vreemd. Zij pleit ervoor voortdurend de prioriteiten in de inzet na te gaan. Zij gaat daaraan nu niets doen om dat te veranderen. Zij verwacht dat in de komende tijd het gedrag van de burgers verandert. Dat hoeft niet alleen te gebeuren met handhaving. De heer Van den Broek (CDA) vraagt of GroenLinks in de komende jaren hiermee gaat doormodderen. Wat wil GroenLinks gaan veranderen? Pagina 25 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1220

Mevrouw Fattal (GroenLinks) stelt zich voor dat burgers zich houden aan de regels ook wanneer er niemand naast staat met een knuppel. Zij benadrukt dat het hier gaat om een cultuurverandering. De heer Van den Broek (CDA) herhaalt zijn vraag wat GroenLinks wil gaan veranderen om ervoor te zorgen dat het verbod in de komende jaren wel iets uithaalt. Mevrouw Fattal (GroenLinks) deelt de conclusie niet dat het verbod niets heeft uitgehaald. Zij deelt wel dat het nodig is dat de gemeente alternatieven biedt voor de viering van Oud & Nieuw. In die zin vindt hij de vraag van het CDA terecht: welke activiteiten biedt de gemeente voor jongeren die juist het vuurwerk afsteken. Daarop moet vooral ingezet worden. GroenLinks zal altijd voorstander zijn van het aanbieden van goede alternatieven. Wat haar betreft moet de gemeente niet met een knuppel er naast gaan staan.

1230

Beantwoording Burgemeester Dijksma zal vooral ingaan op de vragen over het verloop van de jaarwisseling. Wethouder Oosters zal antwoorden op vragen over het Burgerberaad.

1240

1250

1260

Zij merkt op dat veel zaken zijn ingebracht en dat een aantal ervan om een weerwoord vragen. Zij is het met iedereen eens die stelt dat deze jaarwisseling op een aantal punten niet goed gegaan is. Het stadsbestuur heeft op een aantal plekken in de stad de ME moeten inzetten. Daaruit valt af te leiden dat er iets niet goed ging. Zij spreekt haar afschuw uit over de aanvallen op de brandweer met cobra’s toen de brandweer autobranden bluste. Zij vindt het ingewikkeld om een 1 op 1 relatie te leggen met het afsteekverbod. Zij maakt zich zorgen over het toenemende geweld op hulpverleners. De burgemeester bestrijdt dat er niet gehandhaafd wordt. Zij merkt op dat het voor de mensen die dat werk doen vervelend is om te vernemen dat raadsleden een dergelijke inbreng hebben. De gemeente heeft met capaciteitsgebrek te maken; in dat opzicht valt te verklaren dat er prioriteiten gesteld zijn. De handhaving van de openbare orde en het beschermen van de brandweer en de hulpverleners zijn dan het belangrijkst. De burgemeester benadrukt dat ze niet beschikt over blikken met agenten of handhavers om open te trekken. De mensen die er zijn, worden ingezet. Die draaien in deze periode meer diensten dan de burgemeester verantwoord vindt. Mevrouw Meerding (VVD) kan deze inbreng van de burgemeester goed volgen.

Het was haars inziens ook bekend bij de gemeenteraad; er werd geen extra geld vrijgemaakt voor handhaving om allerlei redenen omdat het geld niet tegen de plinten klotst. Dat begrijpt iedereen. Dat is een keuze. Dan is het niet gek dat er 0 boetes zijn uitgeschreven. Er was geen extra budget. Burgemeester Dijksma weet niet zeker of met meer handhavers meer boetes zouden zijn uitgeschreven. Zij zal daarop ingaan in de techniek. Op een aantal plekken in de stad was er grote onrust. In de afgelopen jaren is een aanpak opgebouwd waarbij de gemeente veel doet, ook op preventie. Het is niet helemaal waar dat de gemeente niets nieuws heeft gedaan; voor het eerst is gewerkt met last onder dwangsom. Vorig Oud & Nieuw is die last opgelegd aan drie personen. Dat is niet gemakkelijk omdat er dossieropbouw voor nodig is voordat is af te dwingen dat iemand op een bepaald moment ergens niet mag zijn. Daarvoor is een dossier nodig om dat juridisch stand te laten houden. Het dossier dat vorig jaar is Pagina 26 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1270

1280

1290

1300

1310

gemaakt bij de vorige jaarwisseling, gold voor dit jaar. Voor dit jaar wordt beoordeeld of nieuwe last onder dwangsom moet worden uitgevaardigd naar aanleiding van het afgelopen jaar voor het volgend jaar. Het dossier van 2023 heeft zijn werk gedaan voor het afgelopen jaar. Het dossier van 2024 gaat zijn werk doen voor het komend jaar. Eerder zal begonnen worden met dossieropbouw om daarop meer effectief te kunnen zijn. De heer Maas (VOLT) vraagt hoe tot de mensen gekomen wordt aan wie last onder dwangsom wordt opgelegd. Burgemeester Dijksma licht toe dat deze mensen geregistreerd worden. De gemeente kent ze. Daarbij zijn heterdaad situaties. Het moet gaan om een stapeling van incidenten waaraan mensen zich schuldig maken. Die opeenstapeling maakt dat de burgemeester een bestuurlijke maatregel kan nemen. De heer Maas (VOLT) vraagt of de burgemeester wil toezeggen dat de raad een terugkoppeling krijgt van uitgevaardigde bestuurlijke maatregelen. Burgemeester Dijksma antwoordt dat dat altijd gebeurt. Dat zal ook in de brief over de volgende jaarwisseling gebeuren. De drie die een LOD opgelegd hebben gekregen, kwamen ook niet in beeld. De burgemeester c.s. veronderstellen dat dit wel gewerkt heeft. Wat haar betreft is dit een maatregel om in de toekomst verregaand op in te zetten.

Ook het Burgerberaad heeft in zijn advies gezegd te verwachten dat er nog steeds vuurwerk zal worden afgestoken ondanks het verbod. Met het vuurwerkverbod wordt wel landelijk een politiek signaal afgegeven over een landelijk verbod, ook vanuit de gemeente. Dat biedt zicht op een langere termijn oplossing. Dat betekent dat het college zich inzet voor een intensief lobbytraject om tot een landelijk vuurwerkverbod te komen. Het college heeft zich aangesloten bij het vuurwerk Manifest. Samen met de G4 en de VNG steunt het college het Manifest en richten partijen zich tot de landelijke politiek. Zij heeft met verschillende fractievoorzitters hierover contact om na te gaan of er steun kan komen voor het Initiatief Wetsvoorstel. Zij bevestigt dat raadsleden kunnen helpen door hun landelijke partijen op te roepen tot dit standpunt te komen. Momenteel wordt diep nagedacht bij de landelijke coalitiefracties over de vraag wat hiermee te doen. Dat heeft ook te maken met de uitspraak van de hulpverleners voor een landelijk vuurwerkverbod. Zij veronderstellen dat de handhaving dan gemakkelijker wordt. Met betrekking tot het punt van mevrouw Meerding zet de burgemeester uiteen dat het lokale afsteekverbod alleen betrekking heeft op een heel beperkte periode, namelijk vanaf 18.00 uur ’s avond 31 december tot 2 uur op 1 januari.

Zij merkt op dat mevrouw Fattal hierover een aantal terechte opmerkingen heeft gemaakt; het is alle hens aan dek op zwaardere problemen om de openbare orde te handhaven. Voor een boete is een heterdaad noodzakelijk. Dat is op een oudejaarsavond niet gemakkelijk. Zij bevestigt dat een cultuuromslag tijd nodig heeft. Er zijn 550.000 mensen bereikt met een advertentie over het afsteekverbod. Ook kan zij bevestigen dat het van belang is de alternatieven onder de aandacht te brengen. Zij wil van harte streng communiceren maar zij beseft dat het moet werken. Zij heeft zich laten leiden door mensen die deskundig zijn in het reclamevak. Voor het komend jaar kan hierin verandering gebracht worden. Zij weerspreekt dat het college stelt in ieder geval niet te gaan handhaven. Het college heeft wel een reëel verwachtingspatroon willen neerleggen bij de raad over wat een vuurwerkverbod zou opleveren gezien zijn besef welke inspanningen nodig zijn op een oudejaarsavond.

Pagina 27 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1320

1330

1340

1350

1360

De heer Van den Broek (CDA) deelt dat het vanzelfsprekend is dat mensen zich zouden moeten houden aan de regels. Hoewel zoveel mensen bereikt zijn laten de cijfers zien dat er niets is veranderd. Zijn enige conclusie is dat handhaving nodig is. Hij vraagt hierop de reflectie van de burgemeester. De vraag is wat te doen nu mensen zich niet aan de regels houden. Burgemeester Dijksma antwoordt dat zij geen panacee heeft voor alle kwalen. Dat is de cultuurverandering die noodzakelijk is. De omslag zal ook moeten komen vanuit de samenleving zelf. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) is ook geen communicatie-expert. Zij heeft wel gemerkt dat op de advertentie voor alternatieven geen melding wordt gemaakt van een verbod. Dan wordt niet gecommuniceerd over dat er een verbod is. Zij vraagt de burgemeester of zij dit deelt en of zij kan toezeggen dat hierover explicieter te communiceren is. Burgemeester Dijksma antwoordt dat zij zeer bereid is voor het komend jaar na te denken over nog andere vormen van communicatie en daarin precieser te zijn. Daarmee heeft ze geen probleem. Het lijkt haar wel verstandig dit over te laten aan de deskundigen. Op een aantal punten zal het beleid over een andere boeg gegooid moeten worden. Zij vindt het uitstekend om de communicatie daarin mee te nemen en daarvan onderdeel te laten zijn.

Ze denkt aan getuigenissen van handhavers die op oudejaarsavond hebben gewerkt en het heel zwaar hebben gehad. Zij overweegt dit type getuigenissen in te zetten om mensen wakker te schudden. Zij is zeer bereid om daarover na te denken en zij benadrukt dat het college dat al doet. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) bevestigt dat ook zij denkt dat getuigenissen kunnen werken. Zij benadrukt het belang van expliciet te duiden op het afsteekverbod. Zij vindt het fijn te horen van de burgemeester dat gekeken wordt naar mogelijke verbeteringen in de communicatie. Zij hoopt dit te hebben kunnen horen als een toezegging dat ook gekeken wordt naar de communicatie van het verbod. Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend. Zij deelt mee dat er 13 extra flexibele camera's zijn ingezet op basis van art 3 van de Politiewet. Die zet het college al in. Ook hiervoor geldt dat ze niet overal zijn in te zetten. Soms worden die camera's letterlijk mee vernield in het geweld. Ze worden wel degelijk gebruikt. Zij benadrukt dat het politiecamera’s zijn, niet de gemeentelijke. Het lijkt haar verstandig om in aanloop naar de nieuwe jaarwisseling de raad op de hoogte te stellen van de aanpak zoals het college dat voor zich ziet. De raad kan er zeker van zijn dat de werkgroep zijn vruchten zal afwerpen. Die aanpak is op enig moment met de raad te delen. Hiermee rondt zij haar beantwoording af.

Mevrouw Meerding (VVD) vraagt de burgemeester een datum te noemen waarop het college zijn aanpak bekend maakt. Burgemeester Dijksma antwoordt “begin Q4”. Gemiste vragen? Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) heeft de burgemeester veel horen zeggen over de lobby voor het landelijk vuurwerkverbod. Zij had gevraagd of het verkoopverbod daarin wordt meegenomen. Ook had zij een toezegging gevraagd of er in de communicatie richting afstekers kan worden gecommuniceerd dat ze én in overtreding zijn en asociaal.

Pagina 28 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend op het eerste. Voor het tweede laat zij graag de precieze bewoording over aan de experts. Zij zal de onderliggende boodschap meegeven.

1370

1380

1390

1400

1410

Toezeggingen de burgemeester zal  Begin Q4 2025 de raad informeren over de aanpak van de handhaving van de orde in de jaarwisseling.  Dit jaar nadenken over andere manieren van communicatie en in de brief over de aanpak van de handhaving van de orde daarover terugkomen bij de raad. Wethouder Oosters beantwoordt de aan haar gestelde vragen en zij gaat in op de vragen over evaluatie van het Burgerberaad, en van de afgelopen jaarwisseling op de terreinen waar die evaluatie het advies van het Burgerberaad raakt. Zij zal ook ingaan op de vooruitblik. Veel vragen richten zich daarop, niet alleen voor een volgende Burgerberaad, maar ook voor een volgende jaarwisseling. De Partij voor de Dieren deed de suggestie om de vergoedingen mee te nemen bij een volgend Burgerberaad. Tot haar geluk stond hierover het nodige opgenomen in de brief; dat het college dit ziet als een relevant punt om mee te nemen. Daarom zet het college zich in richting de belastingdienst om na te gaan of hierin meer ruimte is te krijgen. Dit maakt het verschil voor een aantal deelnemers. De Partij voor de Dieren reflecteerde op het onderwerp. Daarover ging het vaker in dit debat. Zij vindt het belangrijk te onderstrepen dat dat onderwerp breder was dan alleen het afsteekverbod. Het ging over de nieuwe jaarwisseling, een nieuwe traditie en hoe die nieuwe traditie er moet uitzien volgens het Burgerberaad.

Daaraan heeft het college absoluut iets gehad en zelfs aan de manier waarop een dergelijk afsteekverbod is ingericht. Daarover had de raad geen uitspraak gedaan. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) is benieuwd te vernemen wat er uit de gesprekken over de vergoedingen komt. Wethouder Oosters zal hierover terugkomen aan het eind van haar beantwoording. Een vraag vanuit ChristenUnie, CDA, Student & Starter was hoe ervoor te zorgen dat de stem van de minderheid in een Burgerberaad op een goede manier tot zijn recht komt. Student & Starter had het over de jongeren, het CDA en de ChristenUnie trokken dat iets breder. De wethouder denkt dat het heel belangrijk is dat ook het college dit ziet als een belangrijk evaluatiepunt voor een eventueel volgend Burgerberaad. Zij noemt in dit verband de taligheid van de werkvormen, de ervaring die mensen hebben met vergaderen en hoe dat op een goede manier te doen. Dat kan betekenis hebben voor de toegankelijkheid. Het college vindt dat een belangrijk punt om mee te nemen bij een volgend Burgerberaad. De heer Van Bergen refereerde aan de 75% meerderheid; dat percentage wordt bij het begin van het Burgerberaad door de deelnemers zelf vastgesteld. Daaraan zijn geen regels aan de voorkant verbonden.

De heer Van Bergen (ChristenUnie) licht toe dat zijn vraag enerzijds praktisch was en anderzijds filosofisch; hij vraagt hoe het er dan uitgezien zou hebben. Wethouder Oosters zet uiteen dat wanneer nu gekeken wordt naar de voorstellen die gedaan zijn, er een aantal is dat niet aangenomen zou zijn bij 75% en nu wel. Zij verwacht dat daarin een verschil zou hebben gezeten. Zij denkt dat het iets krachtigs is van het Burgerberaad dat in de conclusie niet iedereen hetzelfde denkt en dat het ook gaat om de gezamenlijke ervaring en dat daarop een goed proces wordt ingePagina 29 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1420

1430

1440

1450

richt en dat er uiteindelijk adviezen kunnen komen in een gezamenlijk afgesproken meerderheid. Dat is niet per se 50% plus 1. Het Burgerberaad heeft gekozen voor 2/3 plus 1. De wethouder denkt dat het een mooie manier is om het proces gezamenlijk in te richten voordat overgegaan wordt tot inhoudelijke besluitvorming. Wellicht is dit het punt mee te nemen in de evaluatie van een volgend Burgerberaad. De wethouder gaat in op de 3 punten die UtrechtNu! maakte: (1) De feedback op het kritisch evalueren. De wethouder denkt dat het college zijn uiterste best heeft gedaan om echt goed te kijken naar hoe dit proces is gedaan. Juist ook omdat het een eerste editie is. Het college heeft externen laten meekijken, het college heeft experts laten meekijken en er de deelnemers van het Burgerberaad naar gevraagd. De wethouder denkt veel verbeterpunten te hebben opgeschreven in haar brief. (2) Waar het gaat om de representativiteit, begrijpt de wethouder die inbreng niet zo goed. De raad heeft het kader vastgesteld voor het college om te sturen op die representativiteit. Dat kader was afhankelijk van een aantal factoren; gezamenlijk is destijds besloten dat de houding van de deelnemers ten opzichte van het onderwerp niet een van die factoren is, juist omdat dat kan polariseren, juist omdat dat ook iets sturends is voor het gesprek dat uiteindelijk gevoerd gaat worden.

Het college heeft voldaan aan de criteria die de raad heeft gesteld op het gebied van representativiteit, en hoe. Zij is daar trots op. Zij vindt dat dit niet iets is dat negatief terug zou moeten komen in de evaluatie. (3) De reflectie op meer tijd die nodig is voor het overleg - was een van de feedbackpunten van de deelnemers; het college ziet dit als één van de evaluatiepunten. Niet zozeer over de quote die de heer Klijn voorlas, maar wel dat voldoende tijd nodig is om daadwerkelijk het goede overleg met bewoners te voeren. Het is niet zo dat het erg is dat nog steeds tegenstellingen bestaan binnen het Burgerberaad op het einde van een dergelijk proces. De wethouder is van mening dat niet geprobeerd moet worden om die tegenstellingen weg te poetsen. De heer Klijn (UtrechtNu!) brengt onder de aandacht dat onderzoekers van de Haagse Hogeschool stellen dat er voldoende tijd was alleen dat er niet voldoende ruimte was voor deliberatie, voor dialoog. Hij vraagt de reactie van de wethouder daarop. Wethouder Oosters heeft ook met andere instellingen gesproken naast de Haagse hogeschool en ook in de observatie van het Burgerberaad, in de tweede sessie, hadden zij daartoe de ruimte. Altijd is in de gespreksvorming na te gaan hoe om te gaan met het minderheidsstandpunt en hoe daarvoor de ruimte te geven.

Over de vormen van gesprek voeren en de werkvormen is wat haar betreft een stevige evaluatie op te zetten. Dat zit volgens de wethouder hierin voldoende gebakken. De heer Klijn (UtrechtNu!) brengt het rapport van de hogeschool onder de aandacht. Hij vraagt of dit richting de toekomst geborgd is: dat er een onafhankelijke evaluatie plaatsvindt. Of evalueert de gemeente zelf? Wethouder Oosters merkt op dat het college dat nu gedaan heeft en dat het college daarmee een positieve ervaring heeft. Dit komt ook doordat het hier gaat om het eerste Burgerberaad; daaruit heeft het college veel lessen meegenomen. Zij kan zich voorstellen bij een volgend Burgerberaad, dat het alsnog heel fijn is om daarbij externen betrokken te hebben. Dit was een gelukje omdat de Haagse Hogeschool met dit thema bezig was. De vraag is of dit standaard ingebakken moet zitten of op bepaalde onderdelen van het proces.

Pagina 30 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1460

1470

1480

1490

1500

De heer Klijn (UtrechtNu!) merkt op in dit kader dat er maar een heel klein percentage vuurwerkliefhebbers deelnam; hij vraagt of daarvoor voldoende aandacht is bij een komend Burgerberaad. Dat kan wat hem betreft in grote mate zelfselectie zijn. Wethouder Oosters benadrukt niet geselecteerd te hebben op standpunten ten opzichte van het vraagstuk. Dat is expres zo gedaan. Daarin wilde het college niet sturend zijn, en ook niet voor een bepaalde houding waarmee mensen het gesprek zouden ingaan. Mensen kunnen ook van standpunt zijn veranderd gedurende het proces. Zij vindt het lastig om daarop te sturen. Zij kan zich voorstellen dat goed gekeken is naar hoe het minderheidsstandpunt goed naar voren was te brengen. Zij heeft niet de indruk dat het standpunt van diegenen die voor vuurwerk zijn, niet aan bod is gekomen. Zij ziet dat niet zo. Zij vervolgt haar beantwoording met in te gaan op de evaluatie van de jaarwisseling in de nieuwe vorm. D66 ging daarop in met vragen over Buurtje; de buurtinitiatieven. En zij noemt hierbij het Kerstboomkanon. De wethouder merkt op dat het verhaal van D66 in grote lijnen klopt. Het Kerstboomkanon was zo'n vreemde eend in de bijt dat het niet een goed voorbeeld is van hoe alle initiatieven van bewoners zijn afgehandeld. In deze specifieke casus was een verlof nodig voor de wapenwet.

Dat was met het tijdverlies dat daarbij gepaard ging, een te complex verhaal om op te lossen. Het is mogelijk aanvragen eerder open te stellen. Voor de gemiddelde aanvraag was dat tot haar geluk niet nodig. Zij merkt op dat mensen vaak later dit jaar gaan nadenken over de jaarwisseling; zij betwijfelt of het eerder openstellen functioneel is. Zij weerspreekt de stelling als zou geen extra handhaving geen goede uitvoering zijn van het advies. Het Burgerberaad heeft in het advies aangegeven te zien dat er niet meer capaciteit is voor handhaving. Het Burgerberaad zag ook dat dit iets betekent voor de uitvoerbaarheid en toch was het Burgerberaad ervan overtuigd dat het verbod een goed idee is voor de stad Utrecht. Dat brengt van alles met zich mee. Het Burgerberaad heeft in zijn wijsheid besloten dat het dan toch nog zou kunnen zijn dat er vuurpijlen de lucht ingaan met Oud & Nieuw. Om de beweging in gang te zetten, vond het Burgerberaad het belangrijk dat er een lokaal verbod zou komen. Het college heeft dat op die manier uitgevoerd.

Het CDA had ook een mening over de alternatieven; het college was daarover enthousiast, juist ook omdat het een brede doelgroep in de stad heeft bereikt, of dat nou met de buurtinitiatieven was of met het centrale aftelmoment of met het voetbaltoernooi of met de jongeren events die zijn georganiseerd; het was vol en uitverkocht en er waren heel veel mensen aanwezig. De wethouder vindt dat heel erg goed voor de allereerste keer. Mevrouw Meerding (VVD) gaat in op de antwoorden van de wethouder op de adviezen van het Burgerberaad; zij zei dat het Burgerberaad het lokale afsteekverbod wilde. Zij legt de vraag voor of het Burgerberaad daar wellicht ook handhaving bij gewild had. Wethouder Oosters merkt op dat het Burgerberaad in het proces tot het komen tot het advies, heel veel verschillende partijen heeft gehoord. Het Burgerberaad heeft politie en handhaving bijvoorbeeld bevraagd, de gemeente ondervraagd en zij denkt dat het Burgerberaad in de ideale wereld heel graag had gehad dit snel te kunnen handhaven. Het Burgerberaad wist ook dat het niet uitvoerbaar was gezien het budgettaire kader. Het is niet mogelijk om zomaar een blik met handhavers open te trekken die in het komend Oud & Nieuw daar in functie zijn. Met die informatie is toch gekozen voor een lokaal vuurwerkverbod.

Pagina 31 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1510

1520

1530

1540

1550

Mevrouw Meerding (VVD) bevestigt dat het niet mogelijk is om zomaar een blik met handhavers open te trekken. Zij merkt op dat in Rotterdam extra geld vrijgemaakt is voor de handhaving van vuurwerk tijdens Oud & Nieuw. Had het college zelf geen middelen kunnen vrijmaken? Wethouder Oosters merkt op dat het college het advies van het Burgerberaad precies heeft uitgevoerd. Het college heeft dat advies overgenomen. Onderdeel van dat advies was een lokaal afsteekverbod, maar niet het aannemen van handhavers. Het college en de raad hebben daar niet op bijgestuurd. Zij is van mening dat tot dit alternatief is besloten gezamenlijk in wijsheid met het advies van het Burgerberaad. Zij zal ingaan op wat het betekent voor een mogelijk vervolg. De heer Van den Broek (CDA) gaat in op de alternatieven. Hij vindt het goed dat die er waren. Mogelijk was hij te kritisch over de alternatieve lichtshow. Het viel hem wel op dat heel veel van deze zaken overdag plaatsvonden terwijl het grootste gedeelte van de overlast 's avonds en 's nachts is. Hij legt de vraag voor of het goed is om na te denken over alternatieven juist op tijdstippen waarop de meeste overlast is. Wethouder Oosters vindt dit een interessante suggestie. Het college wilde kinderen en jongeren ook bij de alternatieven betrekken.

Misschien moet er iets meer georganiseerd worden in de nacht om een alternatief een alternatief te laten zijn. Zij bevestigt dat het gaat om schipperen. Met de campagne is een grote groep bereikt. Het is juist dat nog lang niet iedereen bereikt is. Dat heeft niets te maken met de snelkookpan waarin de eerste editie georganiseerd moest worden. De campagne was overal te zien. Mogelijk zijn er verbeteringen aan te brengen in relatie tot het verbod. Het college heeft zich ingespannen om de activiteiten zo toegankelijk mogelijk te houden voor iedereen. Dat is goed gelukt. Mevrouw Leever (PvdA) doelde op een meer sociaal economische toegankelijkheid. Zij had begrepen van de heer Stam dat op het Jaarbeursplein mensen hun eigen consumptie mochten meenemen en dat consumpties die daar verkocht werden duur waren. Ze kan zich voorstellen dat dit een drempel is voor mensen om dan toch te komen. Wethouder Oosters noemt dit het eeuwige dilemma; het is niet te doen wanneer de kosten niet ergens door gedekt kunnen worden wanneer evenementen gratis toegankelijk zijn. De gratis toegankelijkheid heeft wel geholpen. Mevrouw Leever (PvdA) legt de vraag voor of hierin helemaal geen ruimte zit; dat wanneer mensen het zich niet kunnen veroorloven ze wel hun eigen consumpties kunnen meenemen.

Wethouder Oosters wil dit niet toezeggen gezien de financiële uitdaging die het college heeft in de huidige tijd. Veel vragen zijn gesteld over een volgend Burgerberaad. D66, EenUtrecht, Partij voor de Dieren, CDA en VOLT zijn hierop ingegaan. Aan een Burgerberaad zijn inderdaad kosten verbonden. Wat het college betreft moet op niet veel beknibbeld worden wanneer het stadsbestuur dit goed wil doen. Dat maakt het ingewikkeld om dit middel te kunnen inzetten. De wethouder gelooft wel dat dit een goede samenwerking is met de stad waarbij bewoners echt aan zet zijn. Dat zou uiteindelijk kunnen leiden tot het besparen van kosten voor de gemeente. Daarover is hij het eens met EenUtrecht. Het Burgerberaad is niet voor ieder vraagstuk het juiste middel. Dat is de zoektocht waarin het stadsbestuur zit. Daarom wil het college zich eerst focussen op de inhoud van volgend vraagstuk dat het college in opdracht van

Pagina 32 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1560

1570

1580

1590

1600

de raad met de stad wil bespreken, voordat het college een financieel voorstel aan de raad gaat voorleggen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of dit betekent dat bij de Voorjaarsnota geen voorstel komt voor het reserveren van een half miljoen. Wethouder Oosters zet uiteen dat zij de raad bij de komende Voorjaarsnota nog geen voorstel zal doen voor het reserveren van geld voor een nieuw Burgerberaad. Zij refereert aan een brief van gisteren over onder meer Samen Stad Maken en over het Burgerberaad. Zij zal straks ingaan op een volgende editie en de timing daarvan. Dat normaal gesproken de kosten van de ambtenaren niet meegenomen worden in deze berekening, was een vraag van de Partij voor de Dieren. Het college begrijpt dat dit een vertekend beeld kan geven. Er zijn kosten nodig voor projectleiders en communicatieadviseurs, specifiek voor het Burgerberaad, aanvullend op huidige werkzaamheden. Die kosten zijn niet elders gereserveerd op dit moment. Daarom moet dit vrijgemaakt worden in het totaalbudget. Wanneer een Burgerberaad de vervanging is van een ander samenwerkingsproject, zijn deze kosten minder. Dat moet bekeken worden wanneer een onderwerp is gekozen. Daarvoor is dat ingewikkelder.

Bij een regulier participatietraject zijn de kosten niet apart in beeld gebracht omdat de kosten van projectleiding en communicatieadviseurs onderdeel uitmaken van het project, waarvan de participatie onderdeel uitmaakt. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) brengt haar vraag onder de aandacht aan de wethouder, of zij het met haar fractie een interessant idee vindt om in een regulier participatietraject na te gaan of een vorm van een Burgerberaad daarin zou kunnen passen. Wethouder Oosters antwoordt bevestigend. Zij licht toe dat dit een kip-ei kwestie is waarin het stadsbestuur momenteel zit. Zij is met de organisatie in gesprek om juist die onderwerpen boven tafel te krijgen en na te gaan wat zich daarvoor zou kunnen lenen. Wanneer het project zo ver is dat er al een projectbudget is, is het soms ook lastig voor een organisatie om er een Burgerberaad van te maken. Wanneer daarmee dan eerder wordt gekomen, is er misschien nog geen projectbudget; zo is het college aan het puzzelen. Zij bevestigt dat het Burgerberaad heel goed een vervanging kan zijn voor een ander traject. Daarmee probeert het college te spelen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of hij hier hoort dat bij een volgend voorstel voor een volgend Burgerberaad de wethouder ook besparingskosten en ook kosten in beeld gaat brengen van vergelijkbare trajecten.

Wethouder Oosters licht toe dat het college momenteel ook bezig is met een thema als Zorgen voor Elkaar. Het college gaat daarbij wel na wat er überhaupt in een projectbudget al gereserveerd is voor communicatie en samenwerking met bewoners en hoe een en ander meer op elkaar is af te stemmen. Ze denkt ook dat het kan helpen voor het Burgerberaad de kosten van de trajecten naast elkaar te leggen. Een Burgerberaad is over het algemeen duurder dan de meeste andere vormen van samenwerking met de stad. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de wethouder het eens is met zijn fractie dat alleen maar die kosten kaal in beeld brengen niet helpt. De wethouder zet uiteen dat dit te maken heeft met de onderwerpkeuze. Mocht er een onderwerp zijn waarmee de organisatie nog niet van start is gegaan, waarop nog geen project zit en nog geen mensen, is een kaal budget nodig om een Burgerberaad te organiseren. Wanneer een onderwerp gekozen wordt waarmee de organisatie wel van start is en waarbij projectbudget is voor bijvoorbeeld ook Pagina 33 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

1610

1620

1630

1640

1650

samenwerking met de stad, kan het zijn dat het stadsbestuur dat niet hoeft te doen en dat meer met elkaar te combineren is en dat het Burgerberaad op zichzelf niet vraagt om een kaal budget van 500.000 euro, maar dat dit meer te combineren is met ook het inhoudelijk onderwerp. Dit ligt sterk aan de onderwerpkeuze. De heer Dijkstra (EenUtrecht) licht toe dat zijn vraag vooral er op gericht was of wanneer het wel kan het in beeld gebracht wordt: de besparingskosten en vergelijkbare kosten. Wethouder Oosters antwoordt dat het college dat zeker zal doen bij de onderwerpkeuze; wat dit betekent voor het budget. Met betrekking tot de onderwerpkeuze voor een volgend Burgerberaad deed het college in de raadsbrief verschillende suggesties; die suggesties zijn nog niet in beton gegoten. Het college is ook nog steeds op zoek naar goede vraagstukken binnen het ruimtelijk domein. Die zijn niet van tafel. Met betrekking tot duurzaamheid was duurzame consumptie het meer specifieke onderwerpen waarop het college zich zou willen richten. Daarover en ook over andere onderwerpen zullen eerst straatgesprekken gevoerd worden met bewoners en daarna zal het college zich focussen op de daadwerkelijke vraagstelling, ook naar aanleiding van de opdracht die het college heeft gekregen van de raad.

Onder andere EenUtrecht en VOLT stelden het moment van het Burgerberaad aan de orde; zij vinden dat dit in 2026 moet plaatsvinden. De wethouder begrijpt dat gevoel. Juist na een positieve eerste editie zou het stadsbestuur dat graag willen. De wethouder benadrukt dat dit een zoektocht is. De vraag daarbij is niet alleen financieel, maar ook in mandaat en draagvlak vanuit de raad voor een onderwerpkeuze. Het lijkt het college niet verstandig de raad een besluit te laten nemen over een dergelijk zwaar mandaat bij de stad om vervolgens een nieuwe raad na maart 2026 te moeten laten besluiten over het advies van het Burgerberaad. Het tweede argument is wel financieel, namelijk dat een nieuw Burgerberaad ingewikkeld is in een begroting die tegemoet gezien wordt in het ravijnjaar. De wethouder hoopt op enig begrip uit de raad. De heer Dijkstra (EenUtrecht) noemt dit twee drogredenen waarmee hij niets kan. Zo is alle besluitvorming vanaf nu wel een jaar uit te stellen. Hij vraagt of de wethouder inziet dat wanneer dit niet gedaan wordt in 2026 het structurele karakter en de energie die opgebouwd is, wegvliegen. Hij pleit voor minimaal tweejaarlijks een Burgerberaad. Wethouder Oosters is echt van mening dat een Burgerberaad en het mandaat dat het college vraagt van de raad, totaal anders is dan de andere besluiten die het college aan de raad voorlegt.

Het gaat om een uitzonderlijke manier van besluitvorming. Zij denkt niet dat de energie weg is wanneer in 2027 een Burgerberaad gehouden wordt, in plaats van in 2026. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat wanneer er een nieuwe raad komt, die raad niet in 2026 een Burgerberaad zal laten houden. Hij verwacht dat het dan 2028 wordt. Dan is het een keer in de vier jaar; hij merkt op dat dan het Burgerberaad op die manier niet structureel traditioneel wordt ingebouwd. Hij kan er niet bij dat de wethouder dan denkt dat het een regelmatig terugkerend fenomeen is. Wethouder Oosters ziet niet waarom het dan pas in 2028 plaats zou kunnen vinden. De heer Maas (VOLT) herkent het probleem van de heer Dijkstra wel een klein beetje. Hij bevestigt dat het lastig wordt om dit bij een nieuwe raad neer te leggen. De wethouder zegt zelf dat het wel anderhalf jaar duurt om het voor te bereiden. Dat Pagina 34 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025