Conceptverslag commissie Veiligheid Bestuur en Financiën 20 maart 2025

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN D.D. 20 MAART 2025 Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

20

30

40

26 maart 2025 Stadhuis, raadzaal Geertjan Benus (Notutekst) april 2025

Aanwezigen: Ochtendvergadering De voorzitter, mevrouw V. Dada Anthonij, en van het college de burgemeester mevrouw S. Dijksma, de wethouder E. Oosters, en van de commissie de leden: de heer F. Dekkers (GroenLinks), mevrouw M. Fattal (GroenLinks), de heer D.J. van Vliet (D66), de heer A. Daoua (D66), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), de heer A. Kawak (PvdA), mevrouw R. Leever (PvdA), mevrouw B. Chirino (ChristenUnie), mevrouw I. Raaijmakers (PvdA), de heer L. van, Rooij (Student & Starter), mevrouw T. Meerding (VVD), mevrouw Ramaker (VVD), de heer S. van Bemmel (Partij voor de Dieren), de heer R. Klijn (UtrechtNu!), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), de heer J. van den Broek (CDA), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), de heer S. van Bemmel (Partij voor de Dieren), de heer I. Simşek (DENK), de heer R. Maas (VOLT), de heer B. van Steeg (CDA), de heer R. Snijder (Student & Starter), de heer R. Diever (Stadsbelang Utrecht), en van de griffie de commissiesecretaris en de commissiegriffier mevrouw W. Kok. Middagvergadering De voorzitter, mevrouw V. Dada Anthonij en mevrouw L. Bode, en van het college de burgemeester mevrouw S. Dijksma, de wethouder E. Oosters, wethouder S. Schilderman, wethouder R. Streefland en van de commissie de leden: mevrouw M. Fattal (GroenLinks), de heer F. Claasen (GroenLinks ), de heer D.J. van Vliet (D66), de heer A. Daoua (D66), de heer D.

van Bergen (ChristenUnie), de heer A. Kawak (PvdA), mevrouw R. Leever (PvdA), mevrouw I. Raaijmakers (PvdA), mevrouw B. Chirino (ChristenUnie) mevrouw H. Assen (PvdA), de heer L. van Rooij (Student & Starter), de heer F. Cicero (Student & Starter), mevrouw E. Usmany (Student & Starter), mevrouw T. Meerding (VVD), mevrouw M. Ramaker (VVD) de heer S. van Bemmel (Partij voor de Dieren), de heer R. Klijn (UtrechtNu!), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), de heer J. van den Broek (CDA), mevrouw G. Barelds (CDA), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), de heer S. van Bemmel (Partij voor de Dieren), de heer I. Simşek (DENK), de heer R. Maas (VOLT), de heer Semenzato (UtrechtNu!), de heer R. Snijder (Student & Starter), mevrouw M. L. Beekmans (BIJ1)) en van de griffie de commissiesecretaris en de commissiegriffier mevrouw W. Kok. Verslag openbare vergadering commissie VBF d.d. 20 maart 2025

Aanwezigen:.....................................................................................................................................................- 1 1. Opening en mededelingen ..................................................................................................................- 2 1a. Heropening en mededelingen ............................................................................................................- 2 2. Vaststellen agenda van 16 januari 2025 ........................................................................................- 2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen .....................................................................................- 3 4. Verslagen .................................................................................................................................................- 6 5 Toezeggingen/Moties ...........................................................................................................................- 6 6.

Ingekomen stukken ...............................................................................................................................- 7 7 Verslag Adviescommissie Controle en Financiën .......................................................................- 7 10 Raadsbrief Evaluatie burgerberaad jaarwisseling .......................................................................- 7 Pagina 1 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

50

8 Stand van zaken digitale gezondheid gemeente Utrecht .......................................................- 39 11 Raadsvoorstel Aanpassing Regeling Risicovolle Projecten...................................................- 39 9 Controlerende mechanismen VTH .................................................................................................- 41 -

1. Opening en mededelingen De voorzitter, mevrouw Dada Anthony, opent de vergadering om 11.00 uur en heet alle aanwezigen welkom. Zij heet de nieuwe leden Raphaël Klijn van UtrechtNu! en Aziz Kawak van de PvdA van harte welkom in deze commissie. 60

Mededelingen vanuit de commissie Geen. Mededelingen van het college Geen. 1a. Heropening en mededelingen De voorzitter, mevrouw Dada Anthonij, heropent de vergadering om 14.00 uur en heet alle aanwezigen welkom. De voorzitter, mevrouw Bode, heropent de vergadering omstreeks 15.30 uur.

70

80

90

2. Vaststellen agenda van 20 maart 2025 De heer Paalman heeft zich afgemeld vanwege familieomstandigheden. Hij vraagt het debat dat hij geagendeerd heeft met D66 over digitale gezondheid van de agenda te halen en door te schuiven naar de volgende commissievergadering. De voorzitter deelt mee dat dit debat dan ook weer voor 15 minuten worden geagendeerd. Voor vandaag betekent dat dat de vergadering tot 16.15 uur is gepland. De 15 minuten in dit debat zal niet van de spreektijd worden afgehaald. De heer Snijder (Student & Starter) deelt mee het debat breder te willen trekken in overleg met de heer Ait Daoua. Hij zal hierover overleg voeren met de heer Paalman. De voorzitter legt de vraag voor of de commissie hiermee kan instemmen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat deze agendering al behoorlijk lang op de plank ligt. Die is al een paar keer doorgeschoven. Zij vindt het ongemakkelijk om dit te beslissen terwijl de indiener van de eerste agendering niet aanwezig is. Zij vindt het dan fijn om een tekst te zien ten behoeve van het bredere debat voordat zij hiermee akkoord gaat. De voorzitter concludeert dat hierover overeenstemming is. De griffie heeft de commissie ervan deelgenoot gemaakt dat ze niet op de hoogte was van een afspraak van wethouder Streefland. Die afspraak heeft gevolgen voor de commissie-agenda.

De wethouder is vanochtend bij de VNG en is daardoor niet aanwezig. Bij de agendering wordt doorgaans rekening gehouden met de VNGafspraken. In dit geval was de griffie niet op de hoogte. De griffie heeft de commissie vorige week voorgesteld de agendapunten van vanochtend naar de middag te zetten en te beginnen met de punten die voor vanmiddag op de agenda staan. De agenda ziet er dan als volgt uit: begonnen wordt met de evaluatie van een Burgerberaad/jaarwisseling en terugblik op de jaarwisseling. Mevrouw Ramaker (VVD) deelt mee dat de VVD moeite heeft met deze switch in de agendering. Zij was hierover niet eerder geïnformeerd. Haar fractie had gedacht te beginnen met VTH mechanismen. De heer Simşek (DENK) vraagt het VTH debat niet eerder te laten beginnen dan 14.30 uur. Hij heeft een tussen-de-middag-afspraak. Pagina 2 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

100

110

120

De voorzitter kan aan dit verlangen niet tegemoet komen. De vergadering is doorgaand. De heer Van den Broek (CDA) was op de hoogte van deze agendawijziging. Zijn woordvoerder op het VTH-dossier is pas na de lunchpauze aanwezig. De voorzitter deelt mee dat de switch bekend is gemaakt. Zij vraagt of de VVD hiermee toch kan instemmen. Mevrouw Ramaker (VVD) deelt mee dat zij terugkrijgt dat de woordvoerder echt niet in de gelegenheid is. Zij benadrukt dat het onderwerp Vuurwerk en Burgerberaad voor de VVD heel belangrijk zijn. De heer Snijder (Student & Starter) merkt op moeite te hebben met deze gang van zaken. De switsch is zijns inziens duidelijk en ruim van tevoren gecommuniceerd; hij begrijpt dat dit heel vervelend is voor de VVD. De voorzitter bevestigt dat dit gecommuniceerd is. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt en krijgt schorsing. Hervatting van de vergadering Mevrouw Ramaker (VVD) deelt mee dat de woordvoerder onderweg is. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) stelt voor in afwachting van de woordvoerder een begin te maken met het debat. De voorzitter brengt onder de aandacht dat het procedurele deel eerst nog afgehandeld moet worden. Zij verwacht dat het daarmee goed gaat komen. Mevrouw Ramaker (VVD) kan zich daarin vinden.

De voorzitter neemt de gewijzigde agenda door; na evaluatie Burgerberaad zal het punt raadsvoorstel rekening risicovolle projecten volgen, digitale gezondheid is van de agenda afgevoerd, afgesloten wordt met controlerende mechanismen. Zij constateert dat de commissie hiermee instemt. De voorzitter deelt mee dat de commissiegriffier Jelmer Lok vader is geworden; de commissie neemt deze mededeling bij acclamatie in ontvangst. De voorzitter attendeert de commissie op de lange termijn agenda. Hierin staan raadsvoorstellen die de commissie in de komende tijd vanuit het college kan verwachten.

130

3. Vaststellen van ingekomen agenderingen De stukken inclusief de behandelvoorstellen zijn aan de commissie toegezonden. 3.1 Technische sessie Proces hervormingsbezuinigingen De voorzitter kondigt aan dat de raad eind maart een brief ontvangt over het proces van de hervormingsbezuinigingen. Het college biedt hierover een technische sessie aan. Dit aanbod volgt op een eerdere toezegging van het college. De voorzitter legt de vraag voor aan de commissie of zij kan instemmen met het aanbod voor een technische bijeenkomst op donderdag 17 april van 18.00 uur tot 19.00 uur. De voorzitter verneemt van de commissie dat zij hiermee akkoord gaat. 140

3.2 Technische sessie Ziekteverzuim Op 17 april is er een commissiedebat over het ziekteverzuim. Het college biedt voorafgaand een technische sessie aan over het hoge ziekteverzuim en de aanpak om dat verzuim te verlagen. De voorzitter vraagt de commissie of zij hieraan behoefte heeft. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) bevestigt hieraan behoefte te hebben. Zij overwoog hierover een Raadsinformatiebijeenkomst te organiseren. Zij legt de vraag voor of de commissieleden vooraf vragen en/of een verzoek kunnen indienen. Pagina 3 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

150

160

170

180

190

De voorzitter verneemt van het college dat dit mogelijk is. Zij deelt mee dat wanneer blijkt dat er nog ruimte is op de Raadsinformatiebijeenkomst van 8 april de technische sessie is in te plannen van 20.45 uur – 21.45 uur. Zij verneemt dat de commissie daarmee instemt. 3.3 Technische sessie Weerbaarheid en veerkracht Utrecht De fracties van VOLT, VVD en het CDA stelden schriftelijke vragen over de weerbaarheid en de veerkracht van de Utrechtse samenleving. Zij vragen of het college de raad hierover nader kan informeren. Het college biedt de raad daarom hierover een technische sessie aan samen met de Veiligheidsregio Utrecht. De voorzitter legt de vraag voor aan de commissie of zij behoefte heeft aan deze technische bijeenkomst en verneemt instemming van de commissie. Wanneer er plek is op de Raadsinformatiebijeenkomst van 8 april is het mogelijk de technische sessie in te plannen van 19.30 uur – 20.30 uur. De voorzitter verneemt instemming van de commissie. 3.4 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven en het Jaarverslag 2024 van de Rekenkamer Utrecht Commissiedebat over opkomstbevordering gemeenteraadsverkiezingen. De fracties van DENK, PvdA, en D66 willen hierover een debat. De heer Simşek (DENK) licht toe gisteravond laat nog een nieuw agenderingsformulier te hebben opgestuurd.

Daarop staan meerdere partijen genoemd: Naast DENK de PvdA, D66, Student & Starter, EenUtrecht, GroenLinks en het CDA. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt de fractie van de VVD hieraan toe te voegen. De heer Klijn (UtrechtNu!) vraagt zijn fractie toe te voegen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) deelt mee dat in de adviescommissie Participatie hierover ook een gesprek gevoerd wordt over een onderwerp dat hieraan raakt. Hij gaat na of het nuttig is dat hierin mee te nemen. De heer Simşek (DENK) wil dit graag voor de Voorjaarsnota behandeld hebben vanwege eventuele financiële middelen die nodig kunnen zijn om bepaalde maatregelen te nemen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) concludeert dat dit onderwerp dan ongewijzigd door moet. De voorzitter nodigt de heer Simşek uit zijn agendering toe te lichten. De heer Simşek (DENK) licht toe dat de agenderende fracties in gesprek willen met het college over de instrumenten die de gemeente kan inzetten om de opkomst bij gemeenteraadsverkiezingen te vergroten. Hoe kan geleerd worden van eerdere verkiezingen? Wat is te leren van bijvoorbeeld een technische sessie over opkomstbevordering die op 4 februari is gehouden. Hoe zijn groepen mensen die nu niet komen opdagen adequaat te informeren over de gemeenteraadsverkiezingen? Hij heeft geen aanvullende agenderingstekst ontvangen. Hij ging er daarom vanuit dat de commissie akkoord is met de agenderingstekst.

De heer Maas (VOLT) sluit zich aan bij de agenderende partijen. De voorzitter legt de vraag voor hoeveel tijd zij uit moet trekken voor dit debat. Mevrouw Fattal (GroenLinks) denkt dat 90 minuten voldoende is omdat zij verwacht dat veel partijen het met elkaar eens zijn. De voorzitter stelt vast dat de commissie daarmee instemt. Dit agendapunt komt op de agenda van 17 april voor 90 minuten.

Pagina 4 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

200

210

220

230

240

Het advies van de referendumcommissie om de verordening aan te passen De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt twee agenderingen voor. Naar aanleiding van de technische sessie van vandaag agendeert hij het advies van de referendumcommissie om de verordening aan te passen. Hij legt de vraag voor hoe de raad de adviezen beoordeelt en of die volledig of deels te verwerken zijn in een aangepaste verordening. De heer Dekkers (GroenLinks) vult de agendering aan. Het idee is de commissie te gebruiken voor het onderling debat van de raad- en commissieleden over de wijzigingen die de commissie wel of niet wil; op basis daarvan zal gekeken moeten worden naar wie precies verzocht worden om een raadsvoorstel in te dienen. Dat zou de griffie samen met de adviescommissie Participatie kunnen zijn; dat is te bespreken. Hij doet de suggestie dat het handig zou kunnen zijn het college te vragen om voor de commissievergadering een reflectie te geven op het advies. Zijn fractie wil graag mee agenderen. De voorzitter inventariseert de partijen die mee agenderen: EenUtrecht, Partij voor de Dieren, D66, Student & Starter, VOLT, UtrechtNu!, en de PvdA. De heer Dekkers (GroenLinks) deelt mee dat hierachter geen hele grote tijdsdruk zit. Wat hem betreft is het geen bezwaar om niet de eerstvolgende maar de daaropvolgende commissievergadering te kiezen voor de agendering.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt voor 90 minuten uit te trekken voor de bespreking. De voorzitter verneemt dat de commissie hiermee kan instemmen. Het thema weerbaarheid De heer Maas (VOLT) wil graag het thema Weerbaarheid agenderen naar aanleiding van de beantwoording van de vragen en de technische sessie die daarover nog zal komen. De voorzitter verneemt desgevraagd dat het CDA en de VVD deze agendering ondersteunen. De heer Maas (VOLT) verwacht minimaal 60 minuten nodig te hebben voor de bespreking. Hij verwacht dat de burgemeester bij de technische sessie toelichting zal geven die tot nadere discussie zal leiden. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) vraagt toelichting op het thema. De heer Maas (VOLT) stelde samen met het CDA en de VVD vragen over veiligheid, vooral in relatie tot de veranderende omstandigheden in de wereld. Dat is samengevat onder de term van de VRU “weerbaarheid”. Hij stelde hierover vragen naar het beleid van de gemeente, hoe hierin te acteren, wat de gevolgen hiervan zijn?, et cetera. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) doet graag mee met de agendering. De voorzitter recapituleert: VOLT, de ChristenUnie, DENK, VVD, PvdA, Student & Starter, D66, EenUtrecht. en GroenLinks. Zij verneemt van de heer Maas het voorstel 120 minuten uit te trekken voor de behandeling.

Mevrouw Chirino (ChristenUnie) vindt dit corresponderen met het aantal partijen; wat haar betreft hoeft de tijdsbesteding niet te verdubbelen. De voorzitter stelt voor 90 minuten uit te trekken en zij verneemt dat de commissie daarmee kan instemmen. Beantwoording van de schriftelijke vragen van DENK over het Turks koffiehuis in Transwijk De heer Dijkstra (EenUtrecht) brengt zijn voorstel voor deze agendering onder de aandacht. Het schadevraagstuk is nog onder de rechter. Dat kan nog vele jaren duren. Hij wil daarop niet wachten en stelt daarom deze agendering voor. Hij Pagina 5 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

250

260

270

refereert aan de vragen die hij hierbij heeft gesteld en attendeert de commissie op de app. In ieder geval agenderen Utrecht Solidair, DENK en UtrechtNu! mee met EenUtrecht. Mogelijk willen andere partijen ook nog aansluiten. Hij stelt voor drie kwartier uit te trekken voor de behandeling wanneer het aantal partijen bij vier blijft. Ordevoorstel Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat zij het prettig vindt wanneer de agendering in het desbetreffende formulier wordt gedeeld. Dan kan zij ook beter beoordelen of zij wil meedoen met de agendering en voor hoeveel tijd. De voorzitter vindt dat een goed voorstel om verdere misverstanden te voorkomen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt dat prima. Wat gedeeld is zal ook in het formulier terechtkomen; de vragen zijn duidelijk uitgeschreven. Hij zal proberen dit zo snel mogelijk op het formulier te verwoorden. De voorzitter vraagt of de agendering in de commissie is vast te stellen en voortaan te delen via het formulier en per e-mail. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt voor hiervan geen wetten maken. Het gaat ook wel eens andersom; dat het formulier ingevuld wordt nadat ook andere fracties zich hebben aangesloten. Voorzetting van het debat De voorzitter brengt in herinnering dat de afspraak is gemaakt dat de raadsleden elkaar informeren voor woensdag voor 18.00 uur. Dat kan via de app.

Zij denkt dat het een goed voorstel is om zo snel mogelijk daarna via het daarvoor bestemde formulier ook per e-mail te verspreiden om toekomstige verwarring te voorkomen. Zij brengt in herinnering dat het voorstel is 45 minuten uit te trekken voor behandeling; zij neemt ervan kennis dat de commissie daarmee akkoord gaat. Mevrouw Ramaker (VVD) deelt mee ter aanvulling op het onderwerp ziekteverzuim in april, de beantwoording van de schriftelijke vragen toe te voegen over de veegdienst, zoals is afgesproken in de voorgaande commissievergadering.

280

290

4. Verslagen Ter vaststelling: Conceptverslag commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 13 februari 2025. De griffie heeft geen opmerkingen ontvangen; desgevraagd verneemt zij dat de raadsleden hierover geen opmerkingen indienen. Het verslag is daarmee vastgesteld. 5 Toezeggingen/Moties Ter vaststelling: De voorzitter attendeert de commissie op deze lijsten met stand van zaken, dan wel de wijze van afdoening. De heer Snijder (Student & Starter) is benieuwd naar de opvolging naar aanleiding van motie 77 (Control Utrecht). Hij vraagt de reactie van het college. De voorzitter verneemt dat dit uitgezocht zal worden. Het college zal op een later moment antwoorden. De heer Snijder (Student & Starter) vraagt op welke manier de afdoening heeft plaatsgevonden. Hij vraagt of daarvoor alsnog een aanvullende raadsbrief naar de raad gestuurd kan worden. Dit valt binnen Personeel en Organisatie. De voorzitter deelt mee dat dit genoteerd is. De vragen kunnen beantwoord worden.

Pagina 6 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

300

Mevrouw Chirino (ChristenUnie) sluit zich aan bij de vraag van Student & Starter. Zij merkt op dat zij nog zes moties heeft gezien waarbij geen stand van zaken stond maar waarbij de datum wel was verstreken. Zij vraagt of daarbij de stand van zaken is te geven. Zij bedankt het college voor de afdoening. Zij mist ook een aantal bij de toezeggingen; zij dankt het college voor de updates. Zij vraagt of het college voor de volgende vergadering kan kijken naar de toezeggingen die ontbreken. De voorzitter zegt dit toe. 6. Ingekomen stukken Geen. 7 Verslag Adviescommissie Controle en Financiën Ter kennisname De commissie neemt dit verslag ter kennisgeving aan. De commissie kan zo nodig opmerkingen doorgeven aan de griffie.

310

De voorzitter schorst de vergadering voor enkele minuten en heropent die voor de voortzetting ervan.

320

Punt van orde Mevrouw Meerding (VVD) vraagt de mail over de agenderingen in het vervolg niet alleen te sturen aan de woordvoerders ook aan de fractiebureaus en fracties. Zij verzoekt dat volgende keer wel te doen. De voorzitter neemt daarvan nota. De heer Simşek (DENK) doet de suggestie de mail in het vervolg naar beide adressen te sturen. De voorzitter concludeert dat dit wordt gedragen door de commissie. Zij vraagt de commissie scherp te zijn op de communicatie zowel in de App-groep als via de mail. De ter vergadering gewijzigde agenda 10 Raadsbrief Evaluatie Burgerberaad jaarwisseling

330

Wethouder: Oosters, Beleidsterrein: Participatie, Burgemeester, Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid. Geagendeerd door: Dirk Jan van Vliet (D66), mede ingediend door Gert Dijkstra (EenUtrecht), Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren), Bert van Steeg (CDA), Rick van der Zweth (PvdA), Ruben Snijder (Student en Starter), David Bosch (UtrechtNu!), Ruud Maas (Volt) en Derk van Bergen (ChristenUnie), Tess Meerding (VVD) en Victor Paalman, (Horizon). De agenderende partijen willen graag met elkaar en het college in debat over de conclusies die het college trekt over het afgelopen Burgerberaad én welke conclusies de agenderende partijen zelf trekken. Daarnaast ook over de uitvoering van het afgelopen Burgerberaad en hoe de verschillende partijen daar naar kijken. En tot slot over een eventueel toekomstig Burgerberaad en welke ideeën partijen daarbij hebben. Daarnaast heeft de commissie aangegeven dit onderwerp in samenhang te willen bespreken met de Raadsbrief Terugblik Jaarwisseling 2024-2025.

De voorzitter leidt de bespreking in aan de hand van de annotatie bij de agenda (zie hierboven) en zij deelt mee dat het debat in één termijn zal plaatsvinden. 340

De commissie De heer Van Vliet (D66) kan zich vinden in de verbeterslagen die het college voorstelt voor een volgend Burgerberaad. Hij is er dan benieuwd naar hoe het college aankijkt tegen bekostiging van een volgend beraad. Hij doet de suggestie dat het wellicht logisch is om af te spreken dat bekostiging zoveel mogelijk gaat vanuit het

Pagina 7 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

350

360

370

380

390

domein waarover het Burgerberaad gaat, of kan het wellicht beter op een andere manier gefinancierd worden? Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt hoe belangrijk het is voor D66 dat een volgend Burgerberaad snel komt. Hoe scherp wil D66 zich daarover uitspreken? De heer Van Vliet (D66) zet uiteen dat uiteindelijk een integrale afweging gemaakt moet worden. Dit is voor D66 een belangrijk onderwerp. Een volgend Burgerberaad moet wat hem betreft onderwerp zijn van verkiezingen. Wat hem betreft gaat het bestuur door met het burgerberaden ook in de komende jaren. Hij verwacht niet te zullen gaan starten met het Burgerberaad in deze periode. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat wanneer in 2025 geld gereserveerd wordt, met iets te starten is in 2026. Hij stelt zich op het standpunt dat de raad zich daarvoor nu hard moet maken. Hij vraagt of D66 bereid is met zijn fractie te voorkomen dat de energie rond het Burgerberaad wegstroomt. Hij pleit ervoor vast te houden aan een goed eerste resultaat. Hij vraagt hoe hard het is voor D66 om dit jaar geld te reserveren voor volgend jaar. De heer Van Vliet (D66) is bereid om met EenUtrecht daar naar op zoek te gaan. Hij wil wel de integrale afweging maken. De financiering van de uitvoering van het meest recente Burgerberaad, heeft voor zijn fractie meer prioriteit.

Dit moet wat hem betreft besproken worden bij de Voorjaarsnota. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt de reactie van de heer Van Vliet nog een beetje vaag. Hij had gehoopt dat hij zich meer eisend zou opstellen. De heer Van Vliet (D66) vindt 2026 als harde eis voor een volgend Burgerberaad niet de oplossing voor alles. Hij vindt meer burgerberaden een goede toevoeging op de representatieve democratie. Wat hem betreft hoeft het volgend Burgerberaad niet per se in 2026 plaats te vinden. Er komen ook nog jaartallen na 2026. Hij vervolgt zijn betoog. Vanuit de stukken van het college komen twee onderwerpen naar voren voor een volgend Burgerberaad: Duurzaamheid en het Sociaal Domein. Hij zou ze het liefst beide doen; zijn voorkeur gaat uit naar Duurzaamheid wanneer dan toch gekozen moet worden. Zijn keuze wordt mede ingegeven doordat dit thema vanuit de bewoners is gekomen. Dit stond ook in de originele motie die opriep tot een Burgerberaad: het onderwerp vanuit de bewoners zelf te laten komen. De vraagstelling is wel vaag: iets met duurzaamheid. Hij is benieuwd naar de mogelijkheden die de wethouder ziet om in gesprek met bewoners en daarop een duidelijker vraagstelling te formuleren. Misschien moet allereerst gefocust worden op een duidelijker vraagstelling, voordat nagedacht wordt over verdere financiering.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat in het advies van het college het ruimtelijke domein behoorlijk uitgesloten wordt. Hij vraagt wat de heer van Vliet daarvan vindt. De heer Van Vliet (D66) vindt 2026 het ruimtelijke domein een mooie optie. Het Burgerberaad is onder meer een oplossing voor het laten horen van de ongehoorde stem. Wat hem betreft kan daarmee allereerst aan de slag gegaan worden. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat het bewonerspanel aangaf ook te willen spreken over ruimtelijke onderwerpen. Hij vraagt of dat de mening van D66 verandert. De heer Van Vliet (D66) herhaalt zijn standpunt. Bij een volgend Burgerberaad gaat zijn voorkeur uit naar het uitvoeren van de originele motie die zegt dat een volgend Burgerberaad vooral ingevuld moet zijn door bewoners; wanneer het Ruimtelijk wordt in plaats van Duurzaamheid vindt hij dat prima.

Pagina 8 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

400

410

420

430

440

De heer Dijkstra (EenUtrecht) concludeert dat D66 het eens is met zijn fractie dat in de brief van het college ten onrechte de ruimtelijke onderwerpen worden uitgesloten; hij is blij met deze constatering. De heer Van Vliet (D66) sluit zich daarbij aan. Als het gaat om de jaarwisseling vindt hij het verschrikkelijk om weer een stijging in het aantal incidenten te constateren. Hij deelt de zorg hierover met het college. Hij steunt het college in zijn gesprekken met de landelijke overheid over een verkoopverbod. Mevrouw Meerding (VVD) vraagt hoe D66 het gegeven beoordeelt dat 0 boetes zijn uitgedeeld voor het lokale afsteekverbod. De heer Van Vliet (D66) merkt op dat het uitdelen van boetes niet het doel was van het afsteekverbod. Het doel was minder vuurwerk. Er is rekening mee gehouden dat op korte termijn er nog geen minder vuurwerk zal worden afgestoken. Dit is iets van lange adem. Daarin moet geïnvesteerd blijven worden. Mevrouw Meerding (VVD) bevestigt dat niet minder vuurwerk is afgestoken. Zij hoort de heer Van Vliet spreken over een langere termijn. Zij vraagt of de heer Van Vliet met de VVD deelt dat er geen resultaat te zien is van het lokale afsteekverbod bij de afgelopen jaarwisseling. De heer Van Vliet (D66) bevestigt dat het doel minder vuurwerk afsteken niet is gehaald; het gaat wat hem betreft over het totaalpakket dat uit het Burgerberaad is gekomen.

Dan gaat het ook over het Buurtje initiatief. Hij vond Buurtje een mooi voorstel vanuit het Burgerberaad. Hij concludeert met het college dat dit zeker een succes was voor de eerste keer. Een kleine 4000 bewoners heeft meegedaan; hij vindt dat een mooi getal om mee te beginnen in de zoektocht naar nieuwe manieren om Oud & Nieuw te vieren. Met betrekking tot financiering van Buurtje voor de komende jaarwisseling vindt zijn fractie dit een succes en zou hij graag zien dat dit doorgang vindt. Destijds heeft hij een amendement gesteund van de Partij voor de Dieren om de financiële middelen veilig te stellen voor de uitvoering van het Burgerberaad. Die middelen zijn voor de komende jaarwisseling nog niet veilig gesteld. Hij begrijpt dat gezien de financiële situatie. Wat hem betreft moet doorgegaan worden met de uitvoering van het Burgerberaad. Hij roept het college op om bij de Voorjaarsnota geld vrij te maken voor voorstellen uit het Burgerberaad bij de komende jaarwisseling. Wanneer dat een succes is, lijkt het hem opportuun om als raad in gesprek te gaan over de structurele borging. Mevrouw Leever (PvdA) hoort dat er geld vrijgemaakt moet worden voor structurele financiering van de activiteiten rondom de jaarwisseling. Zij vraagt hoe dat te financieren. Waarvan gaat dit ten koste? De heer Van Vliet (D66) vindt dat de integrale afweging bij de Voorjaarsnota gemaakt moet worden.

Hij stelt voor na te gaan wat mogelijk is. Hij vraagt daarom het college dit uit te werken bij de Voorjaarsnota; de afspraak is ook dit te continueren bij succes. Hij vraagt het college hoe dit past binnen het totaalpakket. Mevrouw Leever (PvdA) neemt aan dat het voor D66 onderwerpen zijn waarvan het niet mag afhangen. Zij vraagt wat toelaatbaar is voor D66. De heer Van Vliet (D66) benadrukt niet nu al dingen te noemen in dit kader; daarmee schieten de raadsleden elkaar in de voet. Hij benadrukt dit te plaatsen bij de integrale afweging om vervolgens daarover te discussiëren. Met betrekking tot de aanvraagprocedure van Buurtje constateert hij dat er te weinig tijd en ruimte was voor de ambtelijke organisatie om alle aanvragen goed te behandelen. Hij geeft een voorbeeld waarbij uiteindelijk geen vergunning werd verleend. Hij Pagina 9 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

450

460

470

480

490

kreeg sterk de indruk dat dit verhaal voortkwam uit het moeten verwerken van alle aanvragen in korte tijd. Hij vraagt het college of dit gevoel klopt. Indien het klopt vraagt hij of het de oplossing is om voor de zomer aanvragen open te stellen voor Buurtje zo dat er voldoende tijd is om aanvragen te doen en voor de ambtelijke organisatie om ze te verwerken. Hij krijgt hierop graag de reactie van het college. Mevrouw Meerding (VVD) hoorde de heer Van Vliet veel zeggen over het Burgerberaad. Er is nog een ander thema: de jaarwisseling zelf met grote incidenten. Zij vraagt of D66 daarover nog iets te zeggen heeft in dit debat. De heer Van Vliet (D66) brengt onder de aandacht dat hij daarover al iets gezegd heeft. Hij herhaalt zijn inbreng. Een groot deel van de incidenten hangt samen met vuurwerk. Daarom gelooft zijn fractie in een Europees verbod op vuurwerk. Mevrouw Meerding (VVD) attendeert erop dat ook het aantal autobranden verdubbeld is. Die worden meestal niet aangestoken met vuurwerk. Zij vraagt of de heer Van Vliet zich daarover ook zorgen maakt. De heer Van Vliet (D66) bevestigt zich daarover ook zorgen te maken. De heer Dijkstra (EenUtrecht) complimenteert de schrijvers van de raadsbrief. De brief ziet er goed uit. Hij vindt dit inhoudelijk ook een succes. Tradities kosten 10 à 20 jaar. Hij neemt als voorbeeld Sint-Maarten.

Dat begon heel klein en is na tien jaar echt een traditie in de stad aan het worden. Dat gaat wat hem betreft hiermee ook gebeuren. Hij is van mening dat het bestuur van de stad het effect van dit zijns inziens mooie initiatief niet te snel moet beoordelen. Ook heeft hij gezien wat het eigenaarschap doet met Utrechters en wat het betekent in de samenwerkingsrelatie met de gemeente. Hij vindt dat daarvan te leren is voor andere vormen van samenwerking. Dit levert wat hem betreft veel op. Wat hem betreft moet het bestuur nu echt door om de energie vast te houden. Dat is ook het advies van de werkgroep Burgerberaad; punt 5 in zijn advies. Ervaring en kennis is opgebouwd. Zijn intentie is dit een structureel onderdeel te maken van de Utrechtse democratie. Daarvoor moet zijns inziens minimaal eens in de twee jaar een Burgerberaad gehouden worden. Wat hem betreft moet daarom in 2026 weer een Burgerberaad gehouden worden. Een half miljoen lijkt veel geld. Hij legt de vraag voor hoeveel geld een stedenbouw visie vraagt wanneer de raad daarom vraagt. Of een Woonvisie. De Omgevingsvisie Overvecht kostte 1,2 miljoen; en dat terwijl die visie veel onmin opleverde en weinig nut. Hij vraagt het college de gevraagde half miljoen op te nemen in de Voorjaarsnota en te laten zien wat dat betekent. De heer Van Vliet (D66) vindt dit een warm en mooi pleidooi voor Burgerberaad.

Zijn fractie is ook op zoek naar de financiële speelruimte. Hij noemt de participatie processen in het ruimtelijke domein; misschien is een dergelijk proces te vervangen door een Burgerberaad waardoor het ook gemakkelijker te organiseren is als het gaat om de kosten. De heer Dijkstra (EenUtrecht) bepleit hier breder naar te kijken; hij is ervan overtuigd dat dan altijd geld gevonden wordt. Het Burgerberaad kan veel beleidsnota’s vervangen. Dit levert geld op en is goed voor de democratie. De heer Van Vliet (D66) beschouwt dit als een bevestigend antwoord op zijn vraag. Sommige gebieden zijn te vervangen; op de korte termijn is dat handig. Op de korte termijn moet een sluitende begroting gemaakt worden. Hij is benieuwd hoe dit straks bestuurlijk is te organiseren.

Pagina 10 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

500

510

520

530

De heer Klijn (UtrechtNu!) Is ook een voorstander van burgerberaden. Hij vraagt de heer Dijkstra of hij van mening is dat voldoende en grondig geëvalueerd is door het college. Hij refereert aan de punten in de raadsbrief en ook aan de punten van de onafhankelijk onderzoeker. De heer Dijkstra (EenUtrecht) bevestigt dat hij dit uitmuntend vindt; wat hem betreft moet dit vaker zo gedaan worden. Hij vervolgt zijn betoog. Hij attendeert de commissie en het college op de laatste pagina van de raadsbrief; dat de onderwerpen in het ruimtelijke domein worden afgestudeerd. Uiteraard zijn in het ruimtelijk domein besluiten genomen; dat geldt ook voor het sociaal domein en voor alle andere onderwerpen. Er ligt zoveel nog open. Het ruimtelijke domein houdt Utrechters enorm bezig. Hij krijgt graag de toezegging van het college om op die passage in de raadsbrief te reflecteren. Het liefste hoort hij dat het college spijt heeft van die frase en dat het college bij nader inzien dit niet had moeten opschrijven. En dat het college dit vandaag nog zal corrigeren. Hij hoopt op veel steun in de raad. Wanneer hij geen toezegging krijgt hierop, zal hij een motie indienen. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) deelt mee enkele puntjes te hebben over de techniek en de opzet van het Burgerberaad, over de inhoud van het Burgerberaad en zij heeft inbreng op de jaarwisseling.

Zij vindt het heel goed dat een Burgerberaad is gehouden. Dat de gemeente Utrecht nu ervaring hiermee heeft. Zij denkt dat de representatie van de stad en de betrokkenheid van de aanwezigen groot was. Zij bevestigt dat er mensen afgehaakt zijn; dat gebeurt in elk proces. Zij noemt in dit verband de niet zo hoge vergoeding. Zij vindt het fijn te weten dat de vergoeding voor een volgende keer omhoog gaat en dat het college met de belastingdienst gaat kijken wat en hoe dat mogelijk is. Zij verneemt graag het resultaat van die gesprekken. De heer Dijkstra (EenUtrecht) had een ander beeld uit die evaluatie. Zijn beeld is dat er nauwelijks mensen afgehaakt zijn. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) herhaalt dat een aantal mensen gestopt is. Dat lijkt haar logisch. Dat is voor haar geen reden om te stoppen met het Burgerberaad. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vond het juist mooi om te vernemen dat weinig mensen waren afgehaakt. Zij vond het mooi dat iedereen fanatiek bleef meedoen. Hij zou die boodschap graag willen herhalen. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) bevestigt dat enthousiasme ook heel mooi te vinden. Zij wil graag dat er een eerlijke vergoeding tegenover staat. Het spijt haar dat na het eerste beraad tot nu toe geen nieuw beraad is aangekondigd; voor het beraamde geld komen wel nieuwe inzichten uit de samenleving die het stadsbestuur helpen om besluiten te nemen.

Andere participatietrajecten kosten ook geld. Zij vraagt of de wethouder het met haar een interessant idee vindt om ook voor sommige standaard participatietrajecten een vorm van Burgerberaad te houden. Zij vraagt wat de wethouder vindt van de opmerking van de werkgroep Burgerberaad dat bij het beraad de kosten van de ambtenaren zijn meegenomen, maar bij andere participatietrajecten niet. De heer Van den Broek (CDA) vindt Burgerberaad als vervanging van een regulier participatietraject op zich een sympathiek voorstel. Hij overweegt dat in de evaluatie staat dat voor een volgend Burgerberaad minimaal anderhalf jaar de tijd moet worden genomen, dat vindt hij echt heel lang. Hoe gaat het bestuur ervoor zorgen dat de Pagina 11 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

540

550

560

570

580

reguliere besluitvorming niet ontzettend veel vertraging gaat krijgen door een Burgerberaad? Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) deelt dat, dat het best veel tijd kost om een Burgerberaad goed op te zetten. Zij denkt ook niet dat dit voor ieder participatieproces passend zou zijn. Zij is benieuwd of het college met haar wil meedenken over hoe dit wel kan passen en hoe het in de kosten kan schelen. Misschien is het voor sommige trajecten wel haalbaar. Mevrouw Meerding (VVD) hoorde mevrouw De Vries zeggen dat een Burgerberaad tot nieuwe inzichten leidt. Zij vraagt of de Partij voor de Dieren van mening is dat dit onderwerp goed gekozen is. Haar perceptie is dat dit niet tot nieuwe inzichten heeft geleid. Volgens haar was het stadsbestuur al op de hoogte hiervan. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) is het daarmee eens. Dit was volgens haar partij niet het meest geschikte onderwerp. De uitkomst was al voorzien. De heer Klijn (UtrechtNu!) hoorde mevrouw De Vries iets zeggen over de goede representativiteit van de deelnemers. Hij vindt dat dit het geval is op een groot aantal punten. Maar op één aspect niet. Dat is of mensen vuurwerkliefhebber zijn of niet. 5% van de deelnemers was vuurwerkliefhebber, terwijl landelijk dat rond de 40% is. Hij vraagt hoe mevrouw De Vries dat ziet.

Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) zag dat de representatie vanuit Utrecht goed was; dat komt ook voort uit de evaluatie. Zij heeft er geen inzicht in dat dit in het hele land anders zou zijn geweest wanneer een Burgerberaad zou zijn gehouden over heel Nederland. De heer Klijn (UtrechtNu!) vraagt een nadere specificatie van wat mevrouw De Vries bedoelt met “goed”. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) licht toe een goede representatie van de deelnemers binnen het Burgerberaad; [de selectie] is volgens haar op een eerlijke manier gebeurd. De heer Klijn (UtrechtNu!) noemt een aantal aspecten zoals leeftijd, wijk, verhouding – hij vraagt hoe mevrouw De Vries het deel vuurwerkliefhebbers daarmee kan rijmen. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) houdt het voor mogelijk dat haar partij een ander idee heeft bij wat een Burgerberaad inhoudt, namelijk dat de groep mensen bijeenkomt, willekeurig gekozen om de inhoud van een onderwerp te bestuderen en dat gaat afwegen. Wat haar betreft zou het niet aangaan om de mening van de deelnemers voorafgaande aan de selectie te peilen; zij zegt dit indien zij de inbreng van de heer Klijn goed begrijpt. Zij herhaalt dat wat haar betreft het Burgerberaad niet over de jaarwisseling had moeten gaan. Uit alle hoeken in de samenleving was er een stevige voorkeur voor een vuurwerkverbod.

Kennelijk was het nodig om een doorbraak te forceren op dit onderwerp. Het Burgerberaad heeft bij alle partijen geholpen om de mening bij te stellen of te bestendigen over een vuurwerkverbod. Haar partij beschouwt dat als winst. Zij accepteert dat met vreugde en als een positieve uitkomst van het beraad. De heer Van Vliet (D66) merkt op dat het afsteekverbod slechts één onderdeel was van het Burgerberaad. Hij kan zich voorstellen dat de Partij voor de Dieren zegt dat dit niet het grandioze inzicht is uit het beraad. De andere voorstellen die hier uitgekomen waren, had hij niet zelf kunnen bedenken. Hij is benieuwd of de Partij voor de Dieren die wel had kunnen bedenken en zo nee, of dit wel iets toevoegt aan het inzicht dankzij het Burgerberaad. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) deelt met D66 dat er ook andere inzichten kwamen die zij mooi vindt. Zij had de uitkomst rond het afsteekverbod wel verwacht. Pagina 12 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

590

600

610

620

630

Zij vervolgt haar betoog. Haar fractie heeft zich ingezet dat vooraf duidelijkheid bestond over de financiële bandbreedte; dat heeft goed gewerkt. Het beraad heeft binnen die bandbreedte eigen voorstellen geprioriteerd. Haar fractie maakt zich wel zorgen over of er voldoende geld beschikbaar is voor nu en voor de komende jaren. Daarover zijn al door andere partijen vragen gesteld. Ze noemt D66. Zij sluit zich daarbij aan. Met betrekking tot de jaarwisseling stonden in de communicatie teveel leuke alternatieven centraal en te weinig het vuurwerkverbod zelf. Als het al over het vuurwerkverbod ging, zei de gemeente daar direct bij dat er eigenlijk geen ruimte was voor handhaving. Wat haar betreft heeft dat het verbod ondermijnd; iedereen wist dat zij zonder problemen vuurwerk konden afsteken. Zij vraagt of de burgemeester kan toezeggen dat een streng verbod en de communicatie daarover meer ruimte krijgen in de communicatie dit jaar. Er is ook veel vuurwerk afgestoken; daarmee was het vuurwerkverbod geen wassen neus, maar wel een illustratie dat sommige mensen liever doen wat ze zelf willen zonder rekening te houden met anderen. Haar fractie zou graag zien dat er meer handhaving komt, plus een communicatie gericht op afstekers: dat een afsteker in overtreding is en asociaal. Zij vraagt of de burgemeester dit kan toezeggen.

Haar fractie maakt zich zorgen over het budget voor alternatieven. De financiële ruimte daarvoor was slechts eenmalig. Wanneer de gemeente Utrecht van het verbod een succes wil maken, heeft zij een lange adem nodig en daarbij genoeg geld voor meerdere jaren voor die gewenste alternatieven. Zij vraagt wat de wethouder kan zeggen over het geld dat beschikbaar is daarvoor. Het verbod op het afsteken van vuurwerk staat in de APV. De heer Simşek (DENK) vraagt of de Partij voor de Dieren meer handhavingcapaciteit in de stad wil in algemene zin, of moet de capaciteit op oudejaarsavond gerichter ingezet worden? Hoe ziet de Partij voor de Dieren dat voor zich? Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) pleit ervoor dat in ieder geval in de communicatie niet al vooraf duidelijk wordt gecommuniceerd dat mensen überhaupt geen boete kunnen krijgen voor het afsteken van vuurwerk; dat is strijdig met het verbod op het afsteken van vuurwerk. Zij bevestigt dat haar partij financiële ruimte wil om te handhaven. Zij vervolgt haar betoog. Met het opnemen van het verbod in de APV is er geen weg meer terug. Het college lobbyt bij het Kabinet voor een landelijk verbod; zij vindt dat heel erg mooi. Wat haar fractie betreft is het heel erg essentieel dat er ook een verbod komt op het verkopen van vuurwerk. De burgemeester heeft daarover eerder iets gezegd.

Zij vraagt of de burgemeester nogmaals kan toezeggen dat zij dit verkoopverbod meeneemt in haar lobby rond het vuurwerkverbod. Zij deelt mee dat vanuit de Partij voor de Dieren, PvdA en GroenLinks bij de Tweede Kamer een initiatiefvoorstel ligt voor een landelijk afsteekverbod. Zij roept de partijen op in Utrecht hun landelijke fracties daarop in stelling te brengen. De heer Van den Broek (CDA) parafraseert David van Reybrouck die het Burgerberaad de meest pure vorm van democratie noemt. Het CDA is blij met deze aanvulling op het democratisch bestel. Hij is blij te lezen dat de deelnemers aan het beraad grosso modo tevreden waren met hoe het verlopen is. Het advies van het Burgerberaad is landelijk overgenomen. CDA Utrecht is erg blij met de succesvolle afronding van het eerste beraad en het daaruit voortkomend advies.

Pagina 13 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

640

650

660

670

680

Zijn fractie maakt zich zorgen over dat soms de wereld buiten het stadskantoor uit het oog verloren is; Utrecht had een vuurwerkverbod, maar dat nam niet weg dat de vuurpijlen nog steeds om de oren vlogen. Hij heeft nog nooit zoveel auto's in brand staan. Hulpverleners zijn wederom belaagd. De cijfers over de jaarwisseling waren dramatisch. Er stond 2 ton kosten in de stukken; de werkelijke maatschappelijke kosten waren mogelijk nog veel hoger. De cijfers laten nauwelijks een afname zien ondanks het totaalverbod. De vraag is hoeveel mensen op de hoogte waren van het vuurwerkverbod; hoe is het gecommuniceerd en hoe kan het beter. Wat zijn fractie betreft is bescherming van hulpverleners van de allergrootste noodzaak, evenals het veilig houden van de stad. Hij vraagt het college of het mogelijk is om flexibele camera's in te zetten in de risicozones bij de jaarwisseling. Hij is van mening dat dit op deze manier niet langer kan. Het totaalverbod lijkt niet effectief wanneer dat niet landelijk wordt bepaald; handhaven is niet goed mogelijk. Mevrouw Fattal (GroenLinks) vraagt waarom het CDA denkt dat de inzet van camera's zou helpen om te voorkomen dat mensen vuurwerk afsteken. De heer Van den Broek (CDA) licht toe dat hij daarmee niet per se wil voorkomen dat mensen vuurwerk afsteken. Van camera's kan wel een afschrikwekkende werking uitgaan.

Wel is van belang te zien waar opstootjes beginnen te ontstaan om preventief te kunnen ingrijpen. Mevrouw Fattal (GroenLinks) schetst het beeld van oud & nieuw met veel rook en veel chaos en verwacht dat camera's juist dan niet gaan werken. Zij vraagt of het CDA dit beeld deelt. De heer Van den Broek (CDA) deelt dit beeld enigszins. Het kan wat hem betreft helpen om een beter beeld te krijgen van wat er in de stad gebeurt. Wat hij in zijn vorige antwoord al aangaf, benadrukt hij dat vanuit preventief oogmerk, te zien is waar de problemen ontstaan. Dan is de politie ook preventief in te zetten. Hij verwacht niet dat dit overal zal helpen en alles zal oplossen. Dit kan wat hem betreft wel bijdragen. De heer Simşek (DENK) vraagt welke de risicozones zijn. De heer Van den Broek (CDA) antwoordt dat die de zones zijn genoemd in het evaluatierapport. Daar werden acht tot negen wijken dan wel deelgebieden genoemd. De heer Simşek (DENK) vraagt of het CDA het risico ziet dat de overlast gaat verplaatsen zodra camera's worden geplaatst. Hij heeft in Hoograven escalatie meegemaakt in dat opzicht. Hij vraagt of het CDA dat risico ook ziet. De heer Van den Broek (CDA) antwoordt dat risico zeker te zien. Hij benadrukt dat met camera's niet alles op te lossen is. Hij benadrukt ook de preventieve werking die uit kan gaan van camera's.

De heer Simşek (DENK) benadrukt dat risicozones, risicozones blijven ook met extra surveilleren, terwijl dan andere gebieden buiten schot blijven, waar dan ook problemen ontstaan. De heer Van den Broek (CDA) bevestigt dat dit risico er altijd is. Hij vraagt zich af of dat iets uitmaakt in dit debat. Hij vindt dat goed gekeken moet worden naar de vastgestelde risicozones. Camera's kunnen dan een handig hulpmiddel zijn, wat zijn fractie betreft. Het lokale vuurwerkverbod, lijkt nu niet geloofwaardig te zijn, zegt hij tot zijn spijt. Wat hem betreft mag hierin meer realiteitszin komen. De gang van zaken gaat nu ten Pagina 14 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

690

700

710

720

730

koste van de geloofwaardigheid van de gemeente en van het gemeentelijk beleid en daarmee ook indirect van het Burgerberaad, als er toch niet gehandhaafd wordt. Hij heeft overigens alle begrip voor het niet handhaven, gezien alle drukte waarmee de politie te kampen heeft tijdens de jaarwisseling. De traditie van vuurwerk moet zijns inziens echt anders. Hij pleit voor een landelijk totaalverbod. Dat helpt ook in het optreden tegen illegaal vuurwerk. Hij sluit zich aan bij de inbreng van D66 en de Partij voor de Dieren met het verzoek aan het college om daarvoor stevig te blijven lobbyen. Met pijn in het hart pleit hij voor het creëren van plekken waar vuurwerk wel toegestaan is als een tijdelijke tussenvorm. Grote vuurwerkvrije zones maken dat het verbod handhaafbaar is en op termijn is toe te gaan naar een landelijk verbod. Mevrouw Leever (PvdA) vraagt of de tussenzones het afsteken van vuurwerk nog in stand zullen houden, terwijl de stad dat niet wil. De heer Van den Broek (CDA) is het helemaal eens met de inbreng van de PvdA. Daarbij maakt hij de aantekening dat in het afgelopen jaar te zien was dat het totaalverbod geen zin heeft; de cijfers laten geen afname zien, eerder een toename. Op deze manier bedrijft het stadsbestuur symboolpolitiek.

Het CDA zet dan liever in op een realistische jaarwisseling waarin het bestuur enige mate van vuurwerk toelaat, het bestuur heeft stevig gelobbyd voor een landelijk vuurwerkverbod, en een landelijk verkoopverbod, om op die manier op termijn te kunnen toewerken naar een vuurwerkvrij Utrecht. Mevrouw Leever (PvdA) merkt op dat heer Van den Broek spreekt over geloofwaardigheid; zij vraagt hoe geloofwaardig het is om terug te komen op een besluit met het instellen van tussenzones. De heer Van den Broek (CDA) vindt dit een terechte vraag en merkt op dat de geloofwaardigheid ook niet bevorderd wordt wanneer blijkt dat een totaal vuurwerkverbod niet handhaafbaar is. Hij bevestigt dat voor verandering tijd nodig is. Ook in coronatijd was er geen afname te zien van geweld en van vuurwerkgebruik; eerder een toename over de jaren heen. Hij legt de vraag voor of op deze manier een cultuurverandering is af te dwingen. Hij vreest dat dit niet mogelijk is met een lokaal vuurwerkverbod. Mevrouw Leever (PvdA) merkt op dat in Rotterdam het afsteken van vuurwerk ook is teruggenomen terwijl bij het eerste verbod er een toename was. Ook daarvan is te leren. Zij vindt het wel goed om te zien dat het CDA hierin strijdt voor een landelijk verbod. Zij denkt dat het beleid tot nog toe gaat helpen. Zij hoopt dat het CDA dan aan de kant van het college staat.

De heer Van den Broek (CDA) zag het voorbeeld van Rotterdam ook; tegelijkertijd is in Rotterdam bewust politie capaciteit vrijgemaakt om in te zetten op de handhaving van het verbod. Dat is in Utrecht niet gebeurd. Dat maakt dat in Utrecht een andere situatie is. De heer Simşek (DENK) vraagt op basis waarvan het CDA denkt dat een gedeelte van de stad vuurwerkvrij maken, zal helpen. De heer Van den Broek (CDA) antwoordt dat gedeeltelijke handhaving gemakkelijker is gezien de capaciteit van de handhaving dan volledige handhaving. Hij verwacht dat dit wel zal helpen. De heer Simşek (DENK) verwacht dat het verwarrend zal zijn voor zowel de handhavers in het deel waar vuurwerk afgestoken mag worden en in het deel waar vuurwerk niet afgestoken mag worden.

Pagina 15 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

740

750

760

770

780

De heer Van den Broek (CDA) verwacht dat het niet zo'n probleem zal zijn; in heel veel gemeenten gebeurt dit. Hij verwacht dat daarvoor een praktische oplossing te bedenken is. De heer Simşek (DENK) is niet in de veronderstelling dat het goed heeft gewerkt. Hij is het eens met heer Van den Broek dat het totale verbod ook niet heeft gewerkt op de manier zoals gehoopt was. Hij legt de vraag voor hoe de handhavingcapaciteit is op te lossen. Wat hem betreft wordt een net ingevoerde maatregel niet teruggedraaid. Ook het CDA kan niet stellig beweren dat het effect gaat hebben. De heer Van den Broek (CDA) is aan de zijde van DENK als DENK pleit voor vergroting van de handhavingcapaciteit. De heer Maas (VOLT) vraagt het CDA hoe het zit met de geloofwaardigheid van een gehouden Burgerberaad wanneer de uitkomst gewijzigd gaat worden. De heer Van den Broek (CDA) vindt de vraag terecht. Het advies wordt opgevolgd en niet gehandhaafd. Hij pleit voor realiteitszin; hij zoekt naar de pragmatische oplossing. Dit is niet de meest handhaafbare en praktische oplossing, zo wijzen de ervaringen uit in de meest recente jaarwisseling. De heer Maas (VOLT) begrijpt hieruit dat de oplossing van het dilemma realiteitszin is en niet uitvoering geven aan een door de raad geaccordeerd Burgerberaad. De heer Van den Broek (CDA) antwoordt niet tegen de democratische besluitvorming in te gaan.

Dat betekent dat er nog een verbod heerst in Utrecht. Hij pleit er wel voor kritisch te kijken en de vraag te beantwoorden of het stadsbestuur dit voor volgend jaar nog wil. Dat is wat hij momenteel doet. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) vindt het een vreemde gang van zaken om voor volgend jaar wel te kijken of het stadsbestuur zich wel houdt aan de uitkomst van het Burgerberaad. De heer Van den Broek (CDA) bevestigt dat het een vreemde gang van zaken is wanneer dit op deze wijze geformuleerd wordt. Te zien is dat het niet werkt. Wat hem betreft moet daarop geacteerd worden na her evaluatie. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) deelt de conclusie niet dat het niet werkt. Zij vraagt of het CDA met haar deelt dat ieder proces dat in gang gezet wordt tijd kost, dat het in dit geval een proces is van lange adem. De heer Van den Broek (CDA) deelt die conclusie niet met het CDA. Hij herhaalt zijn opvatting en refereert daarbij ook aan de ervaring in coronatijd. Hij noemt Rotterdam ter adstruering van belang voor de cultuurverandering bij Handhaving. Hij vindt dat het op deze manier geen zin heeft. Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) vindt het fijn dat het CDA met haar deelt dat het gaat om een proces van lange adem. Zij vraagt of het CDA met haar deelt dat het proces niet geholpen is met wijzigingen in de communicatie.

De heer Van den Broek (CDA) antwoordt bevestigend met dien verstande dat het ook niet helpt wanneer gecommuniceerd wordt naar de inwoners dat er een totaalverbod is en dat de gemeente daarop niet gaat handhaven. Dan is de boodschap dat het gedoogd wordt. Wat hem betreft is hij het met veel partijen erover eens dat dat niet de juiste boodschap is. De heer Van Bergen (ChristenUnie) merkt op dat in het advies van het Burgerberaad staat dat het beleid gecontinueerd wordt. De heer Van den Broek (CDA) antwoordt dat dat juist is. Hij vindt dat de rol van de raad maakt dat de raad kritisch moet blijven kijken naar hoe het advies in de praktijk wordt uitgevoerd. Hij heeft in de praktijk gezien dat het niet werkt. Dit kan zelfs op termijn afbreuk doen aan het landelijk vuurwerkverbod. Pagina 16 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

790

800

810

820

830

Hij vervolgt zijn betoog. Een grote minderheid van de leden van het beraad was voorstander van vuurwerk; hij vindt het belangrijk dat daaraan recht gedaan wordt. Een democratisch principe is zorgvuldig omgaan met de minderheid; hij wil voorkomen dat Burgerberaad een tirannie van de meerderheid wordt. Het CDA blijft pleitbezorger van het Burgerberaad. Wat hem betreft heeft het Burgerberaad tot nog toe weinig opgeleverd met het vuurwerkverbod. Als het gaat om de alternatieven bij deze jaarwisseling legt hij de vraag voor in hoeverre die de jeugd die de problemen veroorzaken van de straat halen. Hij pleit ervoor in te zetten op de groepen die de problemen veroorzaken. Hij krijgt daarop graag de reactie van het college. De heer Van Vliet (D66) merkt op dat het CDA nu net doet alsof de initiatieven die voortkomen uit het Burgerberaad de oplossing zouden moeten zijn voor problemen. Het doel van de alternatieven was op zoek te gaan naar nieuwe manieren om Oud & Nieuw gezamenlijk te vieren. Wat hem betreft heeft Buurtje daaraan bijgedragen. Hij vraagt hoe het CDA dit ziet. De heer Van den Broek (CDA) is een groot voorstander van initiatieven als Buurtje. Hij vindt het goed om te zien dat daarvan zoveel gebruik is gemaakt en dat het goed loopt. Het voorbeeld van het Kerstboomkanon van D66 ziet hij als exemplarisch voor de verbetering in de toekomst.

Zijn fractie is kritisch op de kosten van het Burgerberaad. De vraag is of het goedkoper kan. Er werd een voorzet aan gegeven door de evaluatie intern op te pakken. Dat kost veel geld; dat is lastig in deze periode met veel bezuinigingen. Hij vindt het goed om daar naar te blijven kijken in de toekomst. Hij vindt het ook goed om te blijven kijken naar de onderwerpen om op te pakken. Duurzaamheid vindt hij een goed onderwerp voor een volgende Burgerberaad, zeker gezien de goede ervaringen bij andere burgerberaden in andere steden er in andere landen. Procesvoorstel De voorzitter wijst de leden van de commissie op het verloop van de tijd, geeft haar streven aan en haar intentie dit agendapunt vandaag af te ronden. Uit de discussie komt dat de commissie het woord wil houden tot aan de lunch en na de lunch voort wil gaan met de afronding van het debat in de commissie om daarna de burgemeester als eerste het woord te geven voor de beantwoording. Voortzetting van het debat Mevrouw Leever (PvdA) vindt de toename en de grimmigheid van incidenten rond de jaarwisseling enorm heftig. Vooral voor de buurtvaders en moeders en hulpdiensten die hiermee te maken kregen. Hiervoor ziet haar fractie geen quick fix. Zij vindt een landelijk vuurwerkverbod de beste remedie. Vorig jaar is het Burgerberaad van start gegaan. Veel Utrechters wilden meedenken over de stad Utrecht.

Zij spreekt in dit verband over de complexe problematiek van de stad, en de verbinding tussen mensen die verschillend over zaken denken. Mevrouw Meerding (VVD) kan deels begrijpen dat een landelijk vuurwerkverbod kan helpen. Zij vraagt of de PvdA met haar eens is dat er meer speelt. Zij noemt als voorbeeld de autobranden die op zichzelf een probleem zijn. De neiging tot slopen staat los van het vuurwerk; zij vraagt of de PvdA dat met haar eens is. Mevrouw Leever (PvdA) refereert aan het begin van haar betoog. Ze denkt wel dat het met vuurwerk te maken heeft; de cultuurverandering die nodig is voor een ander gezamenlijke viering van Oud & Nieuw, is niet van vandaag op morgen geregeld. Pagina 17 van 55

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën d.d. 20 maart 2025

840

850

860

870

Mevrouw Meerding (VVD) vraagt of mevrouw Leever het met haar eens is dat naast het vuurwerkverbod waarvan de PvdA voorstander is, er ook andere acties nodig zijn. Dat ook gekeken moet worden naar de bestrijding van autobranden en hoe ervoor te zorgen dat mensen zich normaal gedragen op straat. Mevrouw Leever (PvdA) noemt de cultuurverandering waaraan momenteel gewerkt wordt. Die verandering zal volgen uit het vuurwerkverbod. Zij vervolgt haar betoog. Via Burgerberaad kunnen burgers hun kennis en kunde inzetten om de stad te verbeteren. Zij vindt dat heel erg mooi. Wanneer daarvoor financiële middelen zijn, ziet zij graag een tweede editie. Het is goed om op dat moment te kijken naar een passend onderwerp. Door de financiële omstandigheden is niet duidelijk wanneer dit kan starten. Voor de PvdA is belangrijk dat het onderwerp passend is, dat het gaat om een onderwerp waarop de gemeente directe invloed kan uitoefenen en dat direct is uit te voeren. Haar fractie ziet verbeterpunten voor de activiteiten die bij de jaarwisseling te organiseren zijn. Het was voor mensen onvoldoende duidelijk wat precies georganiseerd werd, dan ging het voornamelijk ook om mensen in de wijk. Ook waren de activiteiten niet altijd toegankelijk genoeg voor iedereen. Haar fractie wil dit graag anders zien bij activiteiten die volgen na een volgend Burgerberaad.