Conceptverslag Commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken 5 september 2024
Tekst van het document
Verslag openbare ochtendvergadering commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken 5
10
15
Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag
05 september 2024 Raadzaal, stadhuis mw. S. Donkers (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, dhr. J. Vasters, de wethouders, mw. L. Voortman, de commissiegriffier, dhr. F. de Kok, de leden, dhr. G. te Hoonte (VVD), dhr. R. van der Zweth (PvdA), dhr. F. Dekkers (GroenLinks), mw. L. Bode (Volt), mw. A. Sasbrink (PvdD), dhr. G. Dijkstra (EenUtrecht), dhr. R. Snijder (Student&Starter), dhr. V. Paalman (Horizon), dhr. A. Aït Daoua (D66), dhr. M. de Koning (D66), mw. Y. Hessel (Utrecht Solidair), dhr. R. van der Graaf (ChristenUnie), dhr. M. Usta (DENK), dhr. H. Dijkstra (CDA), dhr. H. Stellinga (CDA), dhr. C. Bos (Stadsbelang Utrecht), dhr. F. Claasen (GroenLinks)
Afwezigen
Er zijn geen afwezigen gemeld. 20
25
30
35
Verslag openbare vergadering commissie Stad & Ruimte 1. Opening en mededelingen ............................................................................................................2 2. Vaststellen van de agenda van 5 september 2024 .......................................................................2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen ....................................................................................2 3.1 Raadsvoorstel Mandaatbesluit voor bevoegdheid tot nemen MER-beoordelingsbeslissing, delegatie van voorbereidingsbesluiten voor ontwerp omgevingsplan ...........................................2 3.2 Raadvoorstel 1e wijziging omgevingsplan Utrecht ..............................................................2 3.3 Raadsvoorstel Vaststelling Chw De Meern Noord ..............................................................3 3.4 Raadsvoorstel 4e tranche deel A Maatregelen op gang houden woningbouw ...................3 3.5 Raadsvoorstel Uitwerkingvisie Welgelegen ........................................................................4 3.6 Raadsvoorstel Vaststelling Stedenbouwkundig Programma’s van Eisen Kögllaan 26 en Manegelaan ...................................................................................................................................4 3.7 Raadsvoorstel bestemmingsplan Chw bestemmingsplan, Merwedekanaalzone deelgebied 5,
Europalaan fase 1, bestuurlijke lus .........................................................................4 3.8 Raadsbrief Ontwikkelingdeelgebied 6 Merwedekanaalzone: Uitgangspunten en planning besluitvorming................................................................................................................................5 3.9 Handhavingsdossier Binnenstad 2024 ...............................................................................5 3.11 Agenderingen ter plaatse op basis van ingekomen raadsbrieven .........................................6 4. Verslagen ......................................................................................................................................8 Pagina 1 van 54
5. Toezeggingen en moties ...............................................................................................................8 6. Ingekomen stukken .......................................................................................................................8 9. Raadsvoorstel Beleidsnota Grondbeleid .......................................................................................8 Lijst van toezeggingen ....................................................................................................................22 5
1. Opening en mededelingen
De voorzitter opent de vergadering om 10.00 uur en heet iedereen die meekijkt van harte welkom.
10
15
20
2. Vaststellen van de agenda van 5 september 2024 De voorzitter stelt voor dat de commissie na het procedurele deel start met agendapunt 9: Raadsvoorstel beleidsnota grondbeleid verder gaat. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of er wel aansluitend vergaderd wordt. De voorzitter bevestigt dit en wethouder Voortman geeft aan langer te blijven wanneer wethouder Eerenberg er nog niet zou zijn. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of er aansluitend vergaderd wordt dus eventueel voor de lunch nog. De voorzitter bevestigt dat dit het geval is mocht met de tijd zo uitkomen. De commissie stelt de agenda hiermee vast.
25
30
3. Vaststellen van ingekomen agenderingen De voorzitter stelt dat ook de langetermijnagenda tegenwoordig wordt aangeboden. Hij gaat zo de lijst doorlopen en daar staat ook een geheime agendering bij, deze wordt aan het eind meegenomen en dan wordt er ook bekeken of er behoefte is om hier inhoudelijk in het geheim over te spreken. 3.1 Raadsvoorstel Mandaatbesluit voor bevoegdheid tot nemen MERbeoordelingsbeslissing, delegatie van voorbereidingsbesluiten voor ontwerp omgevingsplan
35
De voorzitter vraagt of er over dit onderwerp behoeft is aan een technische bijeenkomst. De heer Te Hoonte (VVD) wenst een korte uitleg omdat het hele stuk abracadabra is voor hem.
40
45
50
De voorzitter concludeert door het geknik dat er meer mensen behoefte aan hebben. Deze technische bijeenkomst wordt dan gepland op 24 september. Het voorstel is om het stuk als Apunt naar de raad te sturen. De heer Te Hoonte (VVD) vindt het een vreemd voorstel als er ook een technische bijeenkomst wordt aangeboden. Hij wil het voor dertig minuten agenderen op 3 oktober. De voorzitter is het hier mee eens daarmee wordt het stuk voor dertig minuten geagendeerd op 3 oktober. 3.2 Raadvoorstel 1e wijziging omgevingsplan Utrecht De voorzitter stelt voor het als A-punt door te geleiden naar de raad omdat er maar een zienswijze is ingediend en de beperkte reikwijdte. Pagina 2 van 54
5
10
De heer Te Hoonte (VVD) snapt de conclusie over de beperkte reikwijdte niet want het heft het verbod op prostitutie thuis op. Het is eerder al besproken dat dit een gevoelig punt is en dat werd door de ambtenaren ook onderkend. Dat er maar één zienswijze is ingediend verbaast hem omdat het misschien gezien is als eerste wijziging omgevingsplan en niet als opheffen prostitutieverbod. Hij zou dan ook graag hierover het debat voeren en daarmee is dit ook ongeveer zijn inbreng. De VVD zal ook zeker met voorstellen komen dit niet op deze manier te doen. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat het stuk breder is en dat er al veel besproken en besloten is over thuissekswerk. Hij wil het eerdere debat dan ook niet overdoen omdat er in VOWE ook uitvoerig gesproken is over sekswerk vanuit huis. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) sluit zich aan bij de VVD.
15
De heer Van der Graaf (ChristenUnie) steunt ook het voorstel van de VVD maar wil het dan wel planologisch houden.
20
De heer Te Hoonte (VVD) is het ermee eens dat het eerder al besproken is en dat het voorstel dan ook logisch is. De VVD had echter aangegeven dit in een apart voorstel te doen zodat de stad ook inspraak had op de juridische wijziging van het voorstel. Met deze wijze is dat ontlopen en dat is de kern van de discussie. De heer Koning (D66) wil het als B-punt op de agenda zetten en ook D66 wil mee agenderen. Hij stelt voor het voor 30 minuten op de agenda te zetten.
25
30
De voorzitter stelt voor het dan voor 30 minuten op de agenda te zetten. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan nog andere punten te willen bespreken en dat dit het eerste voorstel is voor de wijziging. Hij stelt voor om het voor een uur op de agenda te zetten. Hij wil er graag even bij stil staan of dit de juiste manier is om te doen. De voorzitter begrijpt het punt dat het de eerste keer is en dat het goed is dit te bespreken echter zitten er ook veel technische punten in. Hij stelt 45 minuten voor.
35
De heer Te Hoonte (VVD) wil de voorzitter erop wijzen dat zij recent zijn teruggefloten op de Merwedekanaalzone door de Raad van State. Hij is van mening dat het aan de raad is om te controleren. Dit wil hij op een zorgvuldige manier doen en daarom wil hij hiervoor echt een uur uittrekken.
40
De voorzitter benadrukt dat de VVD de enige fractie is die er zo uitgebreid over wil spreken. Hij wil het dan ook bij 45 minuten houden op 3 oktober. De voorzitter ziet ook bevestigend geknik bij andere partijen. 3.3 Raadsvoorstel Vaststelling Chw De Meern Noord
45
50
De voorzitter geeft aan dat er geen zienswijzen ingediend zijn. Hij stelt voor het als A-punt naar de raad door te geleiden. De heer Te Hoonte (VVD) is het daarmee akkoord. Hij wil wel de opmerking maken dat er eerder gebleken is dat dit een zeer grote ambtelijke wijziging betreft en dat dit aantoont hoe groot de controlerende taak van de raad is. 3.4 Raadsvoorstel 4e tranche deel A Maatregelen op gang houden woningbouw
55
De voorzitter doet het voorstel dit samen te bespreken met het nog te ontvangen Raadsvoorstel 4e tranche deel B. Dit zal geagendeerd worden om op 3 oktober te bespreken onder voorwaarde dat het voorstel uiterlijk op 18 september bij de raad binnen is. Voor beide voorstellen samen wordt 75 minuten gereserveerd. De voorzitter ziet instemmend geknik.
Pagina 3 van 54
3.5 Raadsvoorstel Uitwerkingvisie Welgelegen
5
De voorzitter stelt voor het voorstel voor 60 minuten te agenderen op 3 oktober. Hier is iedereen het mee eens. 3.6 Raadsvoorstel Vaststelling Stedenbouwkundig Programma’s van Eisen Kögllaan 26 en Manegelaan
10
De voorzitter stelt voor dit op 3 oktober voor 45 minuten te agenderen. Dit is vastgesteld. 3.7 Raadsvoorstel bestemmingsplan Chw bestemmingsplan, Merwedekanaalzone deelgebied 5, Europalaan fase 1, bestuurlijke lus
15
De voorzitter stelt voor gezien de tussenuitspraak van de Raad van State het als A punt door te geleiden naar de raad voor de eerstvolgende raadsvergadering. Dit ook gezien de termijn waarbinnen de gemeente is opgedragen een besluit te nemen en de beperkte reikwijdte.
20
De heer Te Hoonte (VVD) kan hiermee instemmen omdat er zo snel mogelijk een besluit moet komen. De VVD heeft wel behoefte aan een stukje evaluatie over hoe het kan dat er twee jaar vertraging is opgelopen. Hij stelt voor dit na de raadsvergadering wel nog op de agenda te zetten voor 30 minuten.
25
30
De voorzitter concludeert dat het als A-punt naar de raad mag en dat er een nieuwe agendering komt om dit punt te evalueren. De heer Te Hoonte (VVD) wil het raadsvoorstel doorgeleiden maar wel dit raadsvoorstel opnieuw agenderen om zo geen extra werk te hoeven doen om een nieuwe agendering te schrijven. De commissiegriffier stelt voor dat zij een korte agendering zullen maken en dat het besloten Raadsvoorstel dan als bijlage zal worden bijgevoegd. De heer Dekkers (GroenLinks) hoorde dat er gezegd werd om de evaluatie bij het volgende agendapunt te bespreken en dat vindt hij wel een mooi voorstel.
35
De heer Te Hoonte (VVD) wilde meegeven als voorbeeld dat de raad ook een rol heeft en daar ook op aangesproken wordt. Het was niet zijn bedoeling de spreektijd van vandaag daarvoor te gebruiken. Hij wil de bouw van de Merwedekanaalzone niet tegenhouden doordat er nog een debat over gevoerd moet worden.
40
De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het goed dat er door de heer Te Hoonte ook om een reactie van het college werd gevraagd. Hij vraagt of dit akkoord is en of het college van tevoren ook inderdaad een schriftelijke reactie kan geven.
45
50
De voorzitter vat de vraag van de heer Dijkstra samen voor de wethouder. Wethouder Voortman laat dit afhangen van de datum waarop dit geëvalueerd wordt. Zij vindt 3 oktober erg krap om al met een mening van het college te komen. De voorzitter geeft aan dat de agenda van 3 oktober al erg krap wordt met alle agenderingen die er nu staan. Hij stelt voor het naar november te schuiven. Wethouder Voortman geeft aan dat die datum wel haalbaar is om met een brief te komen.
55
60
De heer Koning (D66) is van mening dat er ook andere manieren zijn om aan antwoorden te komen. Hij stelt voor om hier schriftelijke vragen over te stellen en deze dan in een commissie debat te gebruiken. De heer Te Hoonte (VVD) probeert de wethouder uit de wind te houden om zo snel mogelijk het Raadsvoorstel te besluiten. Het vonnis is helder en het is duidelijk waar de raad het niet goed heeft gedaan. De raad heeft het voorstel laten voorbereiden door het college en het stadskantoor Pagina 4 van 54
en hij vindt het goed daar een gesprek over te hebben met elkaar. Naar buiten toe wordt er een beeld geschept dat er allerlei bezwaren waren maar eigenlijk was er een conflict met Stedin. Hij vindt 30 minuten prima. 5
De voorzitter komt tot de conclusie dat het voor 30 minuten geagendeerd wordt in november. Het college geeft daarbij een korte schriftelijke uitleg vooraf. Het Raadsvoorstel wordt als A-punt doorgeleid.
10
3.8 Raadsbrief Ontwikkeling deelgebied 6 Merwedekanaalzone: Uitgangspunten en planning besluitvorming
15
De voorzitter vraagt in te stemmen met het bespreken van de optimalisatie op 21 november. De voorwaarde is dat de stukken uiterlijk 6 november bij de commissie zijn aangeleverd en het voorstel is dit voorlopig voor 90 minuten te agenderen. Dit is akkoord. 3.9 Handhavingsdossier Binnenstad 2024
20
De voorzitter doet het voorstel het voor 60 minuten te agenderen op 3 oktober en dat daarbij ook de commissieleden van VBF worden uitgenodigd. Mevrouw Bode (Volt) stelt voor het bij VBF te bespreken omdat eerdere ontwikkelingen daar besproken zijn.
25
De heer Koning (D66) vraagt wat de redenering is om het nu bij ROG te agenderen. De voorzitter legt uit dat het eigenlijk onder ROG valt met wethouder Eerenberg
30
35
40
De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft geen bezwaar het bij VBF te bespreken. De heer Te Hoonte (VVD) was van mening dat de nu voorgelegde agendering gericht was op het ruimtelijke aspect. Hij is van mening dat die kennis in deze commissie ligt en de reden dat het bij VBF is neergelegd was volgens hem vanwege de financiële capaciteit die het op de gemeente legde. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) sluit zich hierbij aan en vindt het vooral een afweging welke antwoorden er gezocht worden. De heer Stellinga (CDA) legt uit dat het in VBF besproken is omdat het een juridische kwestie was en toen is het bij wethouder Streefland uitgekomen. Wanneer het hier nu besproken wordt komt het bij een andere wethouder te liggen. De voorzitter concludeert dat de meningen verdeeld zijn bij welke commissie dit hoort.
45
50
55
De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat de brieven van wethouder Eerenberg komen en dat hij zich daarmee ook politiek verantwoordelijk maakt. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt dat mevrouw Bode gelijk heeft. Wat hem betreft kan het ook bij VBF zeker als daar meer tijd beschikbaar is. Mevrouw Bode (Volt) benadrukt dat de brieven onder meerdere onderdelen geschreven zijn. Zij wil het daar laten waar het al de hele tijd gelegen heeft in het kader van continuering. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) stelt voor wethouder Eerenberg ook uit te nodigen. De voorzitter voelt een meerderheid voor VBF met uitnodiging van de woordvoerders van ROG en wethouder Eerenberg.
Pagina 5 van 54
Wethouder Voortman geeft aan dat er door het college begin november meer gezegd kan worden over mogelijkheden alternatieven buiten het juridische spoor. Zij vindt het handiger het nog niet in oktober te bespreken. 5
10
De heer Koning (D66) wil de informatie clusteren en het dan nog niet in oktober al bespreken. Hij stelt ook voor het bij VBF te beleggen en het daar verder te laten besluiten. De voorzitter is akkoord het op die manier te doen. De voorzitter wil ook graag de RIB avonden vaststellen van 24 september daar staat de technische sessie van eerder gepland. 3.11 Agenderingen ter plaatse op basis van ingekomen raadsbrieven
15
20
25
30
35
De voorzitter geeft aan dat er onder meer vanuit EenUtrecht een agendering rondom het participatieproces voor de omgevingsvisie Overvecht is ingediend. Ook was de wens te inventariseren of er voldoende belangstelling is. De heer Dijkstra (EenUtrecht) verduidelijkt als introductie dat er veel reacties zijn gekomen over het hele participatietraject. Het lijkt EenUtrecht goed dit uit elkaar te trekken omdat de omgevingsvisie zelf begin volgend jaar behandeld gaat worden. Hoe de participatie gegaan is kan wat hem betreft bepalend zijn voor het eindresultaat. Hij wil kijken of er voldoende steun is om dit uit elkaar te halen is en zo niet dan trek hij de agendering in. De voorzitter wilde inventariseren wie mee willen doen met de agendering maar hij gaat eerst de opmerkingen van andere partijen aanhoren. De heer Dekkers (GroenLinks) wil de onderwerpen wel combineren zoals op de app al is aangekondigd. De omgevingsvisie komt in November en hij wil dit echt clusteren. De voorzitter concludeert dat EenUtrecht, DENK en Utrecht Solidair overblijven op de agendering en dat was niet de norm van de heer Dijkstra. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) sluit zich aan bij EenUtrecht om er van tevoren al een apart debat van te maken. Deze omgevingsvisie is een goed voorbeeld van de manier hoe er met de mening van de bewoners wordt omgegaan. Zij vindt het heel belangrijk.
Mevrouw Bode (Volt) wil het belang van het punt niet betwisten. Ze verduidelijkt dat de vraag is of dit onderwerp over participatie apart besproken dient te worden.
40
De voorzitter stelt voor het te bespreken tijdens het raadsvoorstel zelf omdat de heer Dijkstra voor zichzelf al een norm had gesteld
45
De heer Te Hoonte (VVD) vindt het lastig dat dit nu geconcludeerd wordt. Het kan dan ook tijdens het bespreken van de omgevingsvisie betekenen dat de participatie niet goed genoeg is geweest en dat daarmee de omgevingsvisie ook niet goed genoeg is. Het vraagt tijdens het debat van alle partijen dan wel de inzet dat er gekeken wordt of wat er in de omgevingsvisie staat nu ook echt de uitkomst is van de participatie. In het voorstel voor het IPP leest hij ook een klikmodel om het dan maar te agenderen.
50
De heer Koning (D66) heeft een punt van orde, hij vindt dat er al te veel inhoudelijk wordt besproken. Dit is het procedure deel wat inhoudt dat er gewoon afgesproken dient te worden wat wel en niet geagendeerd wordt. Hij steunt de voorzitter daar meer op te sturen.
55
De heer Usta (DENK) steunt Utrecht Solidair en EenUtrecht en ook zij zien de zorgen die er leven. De voorzitter geeft aan dat er was aangegeven dat wanneer er een beperkt aantal fracties over willen spreken dat het dan niet apart zou worden geagendeerd. Het voorstel is om de participatie te bespreken op het moment dat het onderwerp ook aan bod komt
Pagina 6 van 54
De heer Dijkstra (EenUtrecht) vindt het een goed voorstel maar hij wil wel een volgorde in de agendering vasthouden. 5
De voorzitter vindt een goed punt zodat het punt van participatie eerst besproken wordt en aansluitend het onderwerp zelf. De heer Snijder (Student&Starter) begrijpt niet waarom de participatie losgetrokken moet worden.
10
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dit dan een bijzondere situatie worden omdat er dan min of meer twee debatten plaats gaan vinden. Hiermee zal ook de volgorde van sprekers worden vastgesteld en dat gebeurt normaal niet bij een Raadsvoorstel. Alle inhoudelijke punten krijgen bij de behandeling een plek voor iedereen.
15
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) benadrukt dat het wel apart moet omdat er veel mis is gegaan met de participatie.
20
25
30
35
40
De heer Koning (D66) heeft wederom een punt van orde want hij is er wel klaar mee dat er steeds inhoudelijk over de onderwerpen wordt gesproken. Hier gaat het om het kijken of er een meerderheid is en die is er niet. De heer Te Hoonte (VVD) heeft ook een punt van orde omdat er door D66 wordt gesuggereerd dat er voor een agendering een meerderheid nodig is maar dat is niet het geval. De voorzitter geeft aan dat de vraag voorligt dat het stuk over participatie wordt opgenomen in de visie die er al ligt voor Overvecht en of dit wordt losgetrokken. Hij doet een stemming om te kijken of er behoefte is om het in gezamenlijkheid te bespreken. De heer Dijkstra (EenUtrecht) geeft aan dat hij een voorstel had gedaan om het eerst over de participatie te hebben en aansluitend over de inhoud. Dit om het debat zuiver te houden. De voorzitter doet een stemming over het voorstel van de heer Dijkstra en hier zijn drie voorstanders van. De heer Dijkstra (EenUtrecht) trekt het voorstel in. De voorzitter roept ook op om voort te maken. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) heeft een punt van orde omdat zij vindt dat zij een argument mag geven waarom zij het belangrijk vindt een punt te agenderen. Wanneer het een onderlinge afspraak is dat er drie of vier partijen moeten agenderen dan wil zij het punt zelf agenderen.
De voorzitter verduidelijkt dat de heer Dijkstra in zijn argumentatie en steun daarvoor was voldoende omdat de argumenten gelijk waren aan die van de heer Dijkstra.
45
De heer Stellinga (CDA) wil ook reageren op wat de heer Koning zegt omdat hij vindt dat het in grote mate echt wel over de procedure ging en dat daar ruimte voor moet zijn.
50
De voorzitter is van mening dat die ruimte ook geboden is en hij begrijpt de punten die gemaakt zijn. Hij vraagt of er nog andere agenderingen ter plaatse zijn. Als laatste vraagt hij of het geheime punt als A-punt naar de raad kan of dat er nog behoefte is om hier in het geheim procedureel over te praten.
55
De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of de geheimhouding automatisch vervalt of dat daar nog actie op nodig is. De commissiegriffier geeft aan dat de geheimhouding na publicatie vervalt. De heer Te Hoonte (VVD) zegt dat het dan wat hem betreft als A-punt naar de raad kan.
Pagina 7 van 54
De voorzitter bekijkt hoe de agenda van 3 oktober uitkomt en concludeert dat de agenda volledig gevuld kan worden op 3 oktober. 5
De heer Te Hoonte (VVD) is benieuwd of er een harde deadline aan het college is gesteld om het deel B bij de tranches te behandelen. De voorzitter geeft aan dat dit voor 18 september aangeleverd moet zijn en anders wordt het opgeschoven.
10
15
De heer Stellinga (CDA) vraagt of het Ondaantje kan worden omgedraaid, hij was iets later en heeft daarmee de vaststelling van de agenda gemist. Hij zou Ondaantje graag voor het avondeten bespreken. Dit omdat er een commissielid is die enkel overdag kon. Mevrouw Sasbrink (PvdD) heeft in haar eigen agenda aan het eind van de middag al iets anders staan en gaat hier niet mee akkoord ook omdat de agenda al is vastgesteld. De voorzitter kan dit niet faciliteren.
20
25
30
4. Verslagen Het concept verslag van de openbare vergadering van de commissie ROG van 13 juni 2024 evenals het concept verslag van het geheime deel van de commissie ROG van 13 juni 2024 en het concept verslag de commissie ROG van 20 juni 2024 en het concept verslag van de commissie ROG VJN van 4 juli worden allen ongewijzigd vastgesteld. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of alles dat in het geheime verslag ook echt geheim moet zijn en of dit is nagekeken. Het verzoek is dit na te kijken en het dan zo snel mogelijk op de raad te zetten om de geheimhouding op te heffen. De commissiegriffier is akkoord.
5. Toezeggingen en moties Er zijn geen opmerkingen over beide lijsten en worden beide vastgesteld 35
6. Ingekomen stukken Er zijn geen ingekomen stukken. De voorzitter schorst de vergadering voor twee minuten voor een woordvoerderswissel.
40
9. Raadsvoorstel Beleidsnota Grondbeleid
45
De voorzitter vertelt dat het college een nieuw beleidsdocument heeft opgesteld voor het grondbeleid. Het grondbeleid gaat over de uitgifte, verkoop, verhuur en ingebruikgeving van gemeentelijke gronden, maar ook over de inzet van de gemeente bij aankoop van gronden in de gemeente. Het college stelt voor als gemeente een meer actieve rol dan tot nu toe te vervullen in het grondbeleid om zo meer de regie te houden op grond voor bijvoorbeeld betaalbaar wonen en voldoende groen en mobiliteit. Zo zou erfpacht als algemene uitgiftevorm voor toekomstige gronduitgiften moeten worden gehanteerd. Het college stelt voor de beleidsnota vast te stellen.
50
Mededelingen De wethouder heeft geen mededelingen. Pagina 8 van 54
Mededelingen De commissieleden hebben geen mededelingen. 5
10
15
20
25
Eerste termijn De heer Koning (D66) vindt het goed dat het grondbeleid en de rol van de overheid hierin gewijzigd wordt. Actief grondbeleid kan wat D66 betreft vaker ingezet worden mits de financiële risico’s aanvaardbaar zijn. Het kan ook een middel zijn om te sturen op economische en maatschappelijke functies. Hierop wil hij een reactie van het college. Het moet een instrument zijn om doelen te bereiken en dit sluit aan bij het beleid dat zij voor 2040 voor ogen hebben. Actief grondbeleid wil D66 alleen daar waar extra grip noodzakelijk is en waarde risico’s klein zijn. D66 is kritisch en mist de uitwerking van de uitvoering van het beleid. Hij vraagt of de wethouder specifiek kan uitleggen hoe dit aansluit en hoe de doelstellingen bereikt kunnen worden. Hij is van mening dat er veel mogelijkheden van actief grondbeleid beschreven zijn maar er staat niet in bij welke gevallen er welke instrumenten gebruikt wordt. Hij wil graag een reactie van de wethouder. Hij vindt de nota lijken op een nota grondbeleid voor dummies. De keuzes worden niet duidelijk aangegeven maar er is meer een uitleg gegeven wat actief grondbeleid is en wat je ermee kan. De heer Claasen (GroenLinks) vindt dat het grondbeleid wel aangeeft welke keuzes er later volgens een schema gemaakt wordt. Hij wil weten wat de vraag daarover is.
De heer Koning (D66) vraagt aan de wethouder of zij kan toezeggen dat de raad altijd een grote zeggenschap blijft houden hierop. Hij wil dat keuzes voor de verwerving en de risico’s expliciet altijd door de raad gemaakt blijven worden. Hij vraagt ook of het klopt dat er altijd terughoudendheid gevraagd wordt met actief grondbeleid. Dit omdat de risico’s in verhouding moeten staan met de financiële situatie van de gemeente. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt wat D66 vindt van de kwaliteit van de risicoanalyse.
30
35
40
45
De heer Koning (D66) vindt het antwoord hierop lastig omdat dit samenhangt met de gevallen waarin de gemeente voornemens is actief grondbeleid toe te passen. In de nota lijkt daar nog heel veel ruimte voor te blijven. Tot nu toe werd ook nog steeds het advies van de raad gevraagd daarvoor te kiezen. De heer Koning had verwacht dat het college daar meer kaders en ruimte voor zou geven. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of D66 ook had verwacht dat er meer benadrukt zou zijn wat de extra financiële risico’s van het actieve grondbeleid inhouden. Hij is van mening dat het niet aan bod komt. De heer Koning (D66) heeft om die reden ook de vraag gesteld of het ook financiële gevolgen heeft. De heer Van der Zweth (PvdA) wil weten wat D66 wil. Is dat meer inzicht in de risico’s of dat D66 de conclusie al heeft getrokken dat actief grondbeleid en risico’s niet samengaan. De heer Koning (D66) is van mening dat grondverwerving altijd risico’s oplevert. De aankoop is bedoeld om een ontwikkeling tot stand te laten komen en dit zorgt voor meerwaarde. Daarnaast moet er ook erkend worden dat dit gepaard gaat met risico.
50
De heer Van der Zweth (PvdA) benadrukt dat dit ook het leven is van risico’s en meevallers. Hij vraagt of hij het goed begrepen heeft dat het de wens van D66 is het goed weg te schrijven. Dit is wat hem betreft iets anders dan dat er altijd terughoudendheid gevraagd wordt voor actief grondbeleid.
55
De heer Koning (D66) doelt wat betreft de terughoudendheid op het feit dat deze verantwoord moet zijn gezien de financiële positie. In het verleden is er ook ellende voortgekomen uit actief grondbeleid door het inlossen van bouwclaims. Dat moet voorkomen worden. Hij wil van het college weten of zij bereid zijn daar voorstellen in te doen.
Pagina 9 van 54
5
10
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het fijn dat het over het goed wegschrijven gaat. Hij bevestigt inderdaad de problemen die er gespeeld hebben maar nu had hij gewild dat deze gronden nog in het bezit waren. Hierdoor had er al veel sneller betaalbaar gebouwd kunnen worden in deze woningcrisis. De heer Koning (D66) beaamt dat er op sommige plekken ook voordelen zijn. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het een samenspel tussen baten en lasten. Hij vraagt zich af wat het uitgangspunt is voor de risico’s welke D66 aan het college mee wil geven. De heer Koning (D66) vindt dat er een visie moet zijn over een locatie voordat er overgegaan wordt tot verwerving. De wetgever vraagt ook om een plan om te mogen verwerven.
15
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) is van mening dat er al vele gronden verworven zijn met als doel deze strategisch in te zetten. Wanneer de scenario’s waarvoor een grond gebruikt kan worden allemaal worden doorgerekend dan bestaat de kans dat je knel komt te zitten. Bij wonen heeft grond een andere waarde dan bij een sportterrein. Hij vraagt hoe D66 hierin zit.
20
De heer Koning (D66) herkent wat de heer Bos zegt. Hij ziet ook dat er bij de huidige verwervingen er verschillende doelstellingen achter lagen. Wat hij mist is dat er voorbeelden worden aangehaald waar de instrumenten en op welk moment er worden toegepast.
25
30
35
40
45
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) is van mening dat ontwikkelen ook kosten met zich meebrengt en dat de kosten voor materialen flink gestegen zijn. Hij stelt dat D66 eigenlijk het onmogelijke vraagt aan het college. De heer Koning (D66) erkent dat de risico’s met name qua bouwkosten inderdaad niet minder geworden zijn. Hij wil kijken naar de extra instrumenten die er nog niet zijn maar welke al wel beschouwd worden in de nota. De planwaterheffing, inbrengwaarde en de bouwplicht daar heeft de gemeente wettelijk gezien nog geen beschikking over. Hij vraagt de wethouder waarom deze al in de nota staan. D66 is van mening dat het college met de erfpachtregeling met een kanon op een mug probeert te schieten. De wens is om erfpacht weer als eerste uitgiftevorm te hanteren, ook bij projecten met vrije sectoren woningen. Momenteel nog met geld dat zeven jaar geleden is uitgelegd in projecten waarvan erfpacht is uitgegeven met 70 procent eigendom. D66 vindt dat de overheid betrouwbaar en stabiel zijn beleid moet voeren. Particulieren moeten vrijesectorwoningen kunnen kopen met de grond in vol eigendom. Hij wil weten waarom het huidige beleid niet volstaat omdat er nooit naar de raad toe is geëvalueerd dat er een probleem zou zijn. Hij wil weten waarom het college de uitzondering wil schrappen. Actief grondbeleid dient gericht te zijn op de plekken waar de wens is te ontwikkelen.
Hier gaat het niet om plekken om te ontwikkelen, hier gaat het om plekken waar woningen gebouwd worden in het vrije segment voor meer dan honderd jaar, daarbij is het niet noodzakelijk de controle te houden. Hij vraagt het college waarom dan overal erfpacht invoeren. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt waarom vrije sector een uitzondering moeten krijgen ten opzichte van huurders in middenhuur. De heer Koning (D66) benadrukt dat het D66 erom gaat dat het uitgeven van erfpacht ook voordelen heeft maar dat het op deze manier niet naar voren komt.
50
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het vreemd dat D66 een uitzondering overeind wil houden voor mensen die meer te besteden hebben en dat mensen die dat niet hebben de canon wel moeten betalen. Hij is van mening dat erfpacht juist een goede invulling geeft aan de wens van D66 om de risico’s te beperken voor de gemeente.
55
De heer Koning (D66) vindt dat er ook voor vol eigendom gekozen moet kunnen worden. Hij is van mening dat het in de vrije sector niet nodig is dat de grond van de gemeente blijft. D66 vindt de erfpacht voorwaarden bij corporatiewoningen prima en deze kan ook zo blijven.
Pagina 10 van 54
De heer Van der Zweth (PvdA) krijgt geen antwoord op de vraag. De vraag was of de afspraak voor actief grondbeleid gedaan kan worden in overweging van de risico’s. Hij is van mening dat dit precies de afspraak is die de heer Koning heeft gemaakt. 5
10
15
20
25
30
35
De heer Koning (D66) wil afgewogen actief grondbeleid zoals het in de nota staat. Hij vindt dat erfpacht daar geen onderdeel van hoeft te zijn. D66 ziet voor ogen dat actief grondbeleid toegepast wordt op de locaties waar het noodzakelijk is meer sturing en meer grip te hebben. Dit is volgens hen niet nodig bij vrijesectorwoningen. Dit is voor hen noodzakelijk op locaties waar verdichting toegepast moet worden. De heer Te Hoonte (VVD) is van mening dat het om alle koopwoningen gaat waarbij nu de grond in eigendom verkregen wordt en dat dit wordt omgezet in eeuwigdurend afgekochte erfpacht. Hij vraagt of de heer Koning ergens is tegengekomen dat dit suggereert dat de gemeente meer zeggenschap krijgt. De heer Koning (D66) onderschrijft dit helemaal. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of D66 het herkent dat dit geschrapt moet worden om het beleid maar zo links mogelijk te maken. Volgens hem draagt het niets bij. De heer Koning (D66) kan dit niet invullen maar hij denkt in algemene zin dat het nauwelijks voordeel heeft. Dit is dan ook de reden van de vraag aan het college waarom dit wordt voorgesteld. De heer Te Hoonte (VVD) vraagt D66 een amendement van de VVD te steunen om dit beslispunt te schrappen. De heer Koning (D66) is van mening dat dit nog maar het begin van het debat is en dat hij graag de reactie van de wethouder hoort.
De heer Stellinga (CDA) sluit zich aan bij VVD en laat het hierbij. De heer Snijder (Student&Starter) kent D66 als een partij die heel veel geeft om de woningzoekende. Erfpacht zorgt ervoor dat de koopsom verlaagd kan worden en Student&Starter vindt dit juist gunstig. Hij wil van D66 weten hoe zij daarnaar kijken. De heer Koning (D66) geeft aan dat dit niet aan de orde is. Het voorstel is alles uit te geven in afgekocht eeuwigdurend erfpacht. Het waardeverschil dan is nihil.
40
45
50
55
60
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) begrijpt het schrappen van de erfpachtregeling zoals deze er nu ligt wanneer het gaat om complexe gebieden. Met betrekking tot grondgebonden woningen begrijpt hij het ook niet. Hij vraagt zich af of het juridisch getoetst is en of het wel kan. De heer Koning (D66) is het eens dat het niet goed uit te leggen is dat grond in vol eigendom is uitgegeven en dat mensen in de toekomst daar geen mogelijkheid voor hebben. Hij heeft nog een punt over de omzettingsmogelijkheid. In de nota van 2017 is de mogelijkheid om de grond in vol eigendom te krijgen juist opgenomen. Dit schappen ondermijnt het vertrouwen in de gemeente en kan leiden tot onzekerheid en weerstand bij inwoners. Deze mogelijkheid moet overeind blijven wat D66 betreft. D66 is van mening dat het niet noodzakelijk is om overal grond te hebben. De omzetting leidt ook tot inkomsten die met het schrappen ervan wegvallen. Hij wil weten wat de gevolgen hiervan zijn en wat het college hiervan vindt. Op dit punt komt D66 graag met een amendement. De heer Koning heeft zich verbaasd dat ook de gronduitgifte voor tijdelijke functies onder erfpacht gedaan gaan worden. In de selectieleidraad leest hij dat er wel een mogelijkheid is om het onder huurrecht of opstalrecht uit te brengen. Hij zou dit graag terugzien in de nota en hij wil hier ook een reactie op van het college.
Dit is met een klein amendement mogelijk nog te herstellen. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt of de heer Koning erfpacht een vorm van actief grondbeleid vindt. Pagina 11 van 54
De heer Koning (D66) vindt dit niet. Voor hem heeft het te maken met het verwerven van grond op plekken waar je wilt ontwikkelen. Daarvoor is het niet strikt noodzakelijk grond al in het bezit te hebben. 5
De heer Van der Zweth (PvdA) geeft aan dat er niet staat dat er actief grond verworven wordt. In het plan staat dat er een breed palet aan instrumenten ingezet gaat worden, gelet op de risico’s. Het actief grondbeleid zorgt voor middelen die zorgen voor meer grip. Hij wil weten waar het knelt voor de heer Koning.
10
De heer Koning (D66) hij ziet erfpacht niet als actief grondbeleid. Voor hem is de afspraak in het coalitieakkoord niet volledig omkaderd. Vol eigendom mag de default blijven voor uitgifte voor koopwoningen.
15
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het vreemd dat de heer Koning vindt dat dertig procent van de middelen niet passen bij actief grondbeleid en dus het coalitieakkoord.
20
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) steunt alle amendementen van D66. Zij is blij dat D66 dit stuk eruit heeft gepakt omdat dit heel veel Utrechters hier nadeel aan ondervinden. Het hoort wat haar betreft wel bij actief grondbeleid omdat het ook prominent in het nieuwe stuk staat. Zij complimenteert D66 voor de inbreng.
25
30
35
40
45
De heer Dijkstra (EenUtrecht) hoort D66 zeggen dat hij een meer terughoudend actief grondbeleid wil. Hij vraagt of de heer Koning ook nog met vormgeving komt van wat die terughoudendheid inhoudt. De heer Koning (D66) is eerst benieuwd naar de reactie van de wethouder. Hij is van mening dat er per locatie beoordeeld moet worden of al dan niet actief grondbeleid wordt toegepast. Afgezien van de erfpacht vraagt hij zich af of alles wat er in de nota staat voor een enorme trendbreuk zorgt. De heer Te Hoonte (VVD) had niet de indruk, bij het lezen van het coalitieakkoord, dat het opschorten van een net geïntroduceerde erfpachtregeling onder actief grondbeleid valt. Het lijkt alsof het college denkt dat het eeuwigdurende erfpacht zorgt voor meer zeggenschap. Hij vraagt of D66 deze boodschap als legacy van dit college wil achterlaten dat mensen de grond niet meer in bloot eigendom kunnen krijgen. De heer Koning (D66) stelt het om die reden ook ter discussie. Hij vindt dat de mensen die gemaild hebben ook serieus genomen worden. Zij hebben een woning die nu niet onder eeuwigdurend afgekocht erfpacht valt maar willen in de toekomst wel dezelfde rechten hebben als mensen die het naar vol eigendom hebben mogen omzetten. Hij vindt dat iedereen hetzelfde recht gegund moet krijgen.
De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of de heer de Koning ook nog een risico ziet dat er een hausse gaat ontstaan van mensen die het nu allemaal ineens naar bloot eigendom gaan omzetten, zoals hij zelf. Het is hem niet duidelijk hoeveel omzettingen het college aan kan de komende periode. De heer Koning (D66) ziet dit als risico benoemd en dat dit veel mensen zouden kunnen zijn. Hij vindt dit onverantwoord omdat de capaciteit in de gemeente al onder druk staan.
50
55
60
De voorzitter merkt op dat bepaalde opmerkingen ook in de eigen inbreng konden. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of D66 zich beperken tot de grondgebonden woningen die uitgegeven kunnen worden in bloot eigendom of alleen waar de regeling nu op van toepassing is. Hij wil ook weten of D66 het mogelijk wil verbreden. De heer Koning (D66) is het eens omdat het middensegment en alles wat al gereguleerd is, daar zijn al erfpachtvoorwaarden voor. Hij vindt het logisch dat deze van toepassing blijven. De voorzitter vraagt de inbreng te beperken tot nieuwe punten vanuit de eigen fractie. Pagina 12 van 54
5
10
De heer Claasen (GroenLinks) vindt het een schande dat er steeds waarde vermeerderding ontstaat die de eigenaar toekomt. Hij had hier graag meer over gezegd maar hij voelt zich gehouden aan het coalitieakkoord. In het coalitieakkoord is er gekozen voor afgewogen actief grondbeleid. Hij ziet daarin voldoende ruimte voor de raad om daar voortdurend afwegingen over te maken. De risico’s worden gewogen tegen wat het oplevert en daarmee doet de wethouder wat er afgesproken is. Ook in Den Haag ziet men dat er meer nodig is aan actief grondbeleid om de woningbouw in stand te houden. Hij vraagt de wethouder hoe hij hoofdstuk 3.7 moet lezen. Is het als alvast anticiperen op toekomstige mogelijkheden of komt er een vraag richting de raad. Hij wil ook weten of de organisatie is toegesneden dit te benutten. In het IBO-rapport staat geen enkele bijdrage van Utrecht terwijl deze juist bovenaan zou moeten staan wat hem betreft. De heer Stellinga (CDA) vraagt of GroenLinks de frustratie deelt over het feit dat het niet duidelijk is welke instrumenten wanneer worden toegepast.
15
De heer Claasen (GroenLinks) deelt deze mening niet. Hij leest dat het een afgewogen actief grondbeleid is en dat er steeds samen met de raad een afweging gemaakt wordt. Hiermee kunnen steeds doelen en risico’s in balans gebracht worden met elkaar. Hij zou graag nog verder gaan.
20
De heer Stellinga (CDA) is van mening dat het niet duidelijk is. Hij noemt als voorbeeld dat het niet duidelijk is wanneer er WVG besluiten worden genomen. Er staat wel dat er aan voorwaarden moet worden voldaan maar houdt dit dan ook in dat het ingezet gaat worden zodra er aan die voorwaarden is voldaan. Hij wil weten hoe GroenLinks dit ziet.
25
De heer Claasen (GroenLinks) zou graag zien dat het altijd gedaan wordt. GroenLinks zoekt naar een meerderheid en deze nota plaatst de raad juist in positie. Hiermee kan GroenLinks leven. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) vraagt waar in de stukken de heer Claasen gelezen heeft dat het actieve grondbeleid ook leidt tot goedkopere woningbouw, zij heeft dit nergens kunnen vinden.
30
35
40
45
50
De heer Claasen (GroenLinks) heeft gelezen dat het grondbeleid het belangrijkste instrument is om de RSU mogelijk te maken. Daarmee zou voldoende en betaalbare woningbouw tot stand gebracht moeten kunnen worden. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) miste dit in het hele stuk maar zij heeft het echt niet gelezen. In het stuk komt wel de beloning van corporaties naar voren wanneer zij zorgen dat er verdichting plaatsvindt. Ze leest ook dat er met actief grondbeleid gewerkt kan worden aan de ambitie van het college maar daar is de gemiddelde Utrechter volgens haar helemaal niet zo blij mee. Het heeft als voordeel dat er aan de ambities gewerkt kan worden. Zij wil weten wat het voordeel verder is van deze nota. De heer Claasen (GroenLinks) vindt het helder dat dit college wil dat er meer betaalbare woningbouw komen en daar draagt deze nota aan bij volgens hem. De gereedschapskist is geüpdatet en die is ook opengezet. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) wijst de heer Claasen er nogmaals op dat betaalbare woningbouw niet is opgenomen in de nota. Zij vraagt of het aan de gemeenteraad is om over het geld van de burgers te beslissen terwijl zij geen experts zijn op het gebied van woningbouw. Zij vraagt of de heer Claasen er niet enorme risico’s aan vast vindt zitten dat de gemeenteambtenaren het vastgoedbeleid gaan doen.
De heer Claasen (GroenLinks) vindt zeker een risico aan de democratie maar dit is wel de essentie van een democratie dat dit gedaan wordt.
55
De heer Te Hoonte (VVD) vindt het lastig dat GroenLinks ervan uitgaat dat alles sneller en goedkoper gaat met een actief grondbeleid. Hij is benieuwd naar wat er anders gaat met dit beleid en wat er dan gaat zorgen voor meer en goedkopere woningen omdat er aan grond geen gebrek is.
60
De heer Claasen (GroenLinks) benadrukt dat wanneer dit actieve grondbeleid er al eerder was geweest dan was er ook al eerder goedkopere woningbouw geweest aan bijvoorbeeld de Pagina 13 van 54
Merwedekanaalzone wanneer daar een voorkeursrecht was geweest. Verder was er dan minder geld naar Marcel Boekhoorn gegaan waardoor de gemeente het makkelijker had gehad om goedkopere woningen te creëren. 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer Te Hoonte (VVD) benadrukt dat het ook andersom uit had kunnen vallen maar dat is speculeren. Het gaat hem om het feit dat de gemeente vaak grond uitgeeft maar dat dit niet leidt tot goedkoper en snelle bouwen. Hij noemt voorbeelden als Leeuwenstein, Defensie en Papendorp. Hij wil weten wat er na de aanschaf van de grond anders gaat wat wel tot de resultaten leidt die de heer Claasen schetst. De heer Claasen (GroenLinks) is van mening dat het faciliterend grondbeleid ervoor heeft gezorgd dat eigenaren meer winsten binnen wisten te halen. Deze winsten moeten uiteindelijk door ofwel de woningeigenaren, het rijk of de gemeente betaald worden. Het actief grondbeleid zorgt ervoor dat die waardestijging terugkomt bij de gemeente en zich kan vertalen in een ander programma. De heer Te Hoonte (VVD) is van mening dat GroenLinks suggereert dat de kwaliteit niet goed zou zijn maar daar is niets mis mee alleen is het niet betaalbaar. Hij stelt dat GroenLinks dit geld bij de gemeente wil laten uitkomen om zijn eigen hobby’s mee te financieren. De heer Claasen (GroenLinks) is van mening dat wanneer de heer Te Hoonte het zo stelt dat het gaat om het realiseren van betaalbare woningen, voorzieningen en het realiseren van openbare ruimte dan is de gemeente zijn hobby. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) deelt de wens van GroenLinks voor een betaalbare woningmarkt.
De instrumenten die tot nu toe zijn ingezet zijn niet de instrumenten waarmee een blijvend betaalbare markt ontwikkeld wordt. Erfpacht biedt een goede manier om aan prijsdemping te doen. Hij vraagt of GroenLinks het niet jammer vindt erfpacht benoemd is maar er geen uitwerking is gegeven hoe hiermee een blijvend betaalbare markt gerealiseerd wordt. De heer Claasen (GroenLinks) zou wel een aantal uitwerkingen breder uitgewerkt zien maar dat zijn waarschijnlijk niet de uitwerkingen die de heer Bos voor ogen heeft. GroenLinks zou willen dat de jaarlijkse waardestijgingen via een erfpachtcanon aan de gemeenschap zouden toekomen. Echter is het uitgangspunt van de coalitie eeuwigdurende erfpacht en daar kunnen zij zich bij neerleggen. Hiermee houd je de zeggenschap en de waardevermeerdering kan worden afgeroomd. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) begrijpt dat GroenLinks de vraag niet wenst te beantwoorden. Hij vraagt of GroenLinks het manke van het plan om de markt betaalbaar te houden niet worden aangedikt. De heer Claasen (GroenLinks) waardeert het dat de gereedschapskist is opgezet. De afweging wordt volgens schema gemaakt. Hij wil als laatste nog toevoegen dat het goed is dat zij dit vinkje nog kunnen zetten halverwege deze coalitieperiode. Hij hoopt dat er zo snel mogelijk de vruchten van geplukt kunnen worden.
Het is zijn taak ervoor te zorgen dat mensen die geen woning hebben een woning kunnen krijgen. De heer Stellinga (CDA) vraagt of GroenLinks van mening is dat wat er over erfpacht in de beleidsnota staat voortvloeit uit het coalitieakkoord. De heer Claasen (GroenLinks) vindt dit een logische uitwerking van de actieve uitgifte van het grondbeleid. De heer Stellinga (CDA) vraagt of GroenLinks open staat voor het feit dat andere coalitiepartijen dit anders interpreteren. In het hele coalitieakkoord komt het woord erfpacht maar een keer voor, bedoeld voor studentenwoningen. De heer Claasen (GroenLinks) begrijpt de wensen van anderen die verder gaan dan zijn interpretatie van het coalitieakkoord. Hij houdt zich aan het coalitieakkoord. Pagina 14 van 54
De heer Stellinga (CDA) vraagt of GroenLinks vindt dat alle coalitiepartijen zich moeten houden aan datgene dat in het coalitieakkoord is afgesproken over erfpacht. 5
10
15
20
25
30
De heer Claasen (GroenLinks) vindt dat er afspraken gemaakt zijn en hij gaat er ook vanuit dat alle partijen zich daaraan houden. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het goed dat er actief grondbeleid uitgevoerd wordt. Door als gemeente de regie te pakken komt de grond ten goede aan de gehele stad. Het is ook een middel dat speculaties en winstbejag tegengaat. Het is dan ook een belangrijk doel voor betaalbaar wonen. Wat de PvdA betref past het goed bij de nota om te werken met afgewogen actief grondbeleid. Bij iedere situatie wordt er opnieuw bekeken en wordt er een verantwoorde keuze gemaakt zoals afgesproken in het akkoord. Hij vraagt de wethouder hoe dit wordt waargemaakt en waar de financiële middelen vandaan komen. Hij wil ook weten of er iets periodiek gaat komen zoals een planningsagenda zodat er zicht is op wat gaat komen. Zijn tweede vraag gaat over het voorkeursrecht dat vaker toegepast gaat worden. Hij vraagt of het mogelijk is dat er een proces van onteigening parallel aan loopt. Nu gebeurt er niets ook al zit er een voorkeursrecht op. Partijen laten het gewoon braak liggen. Door een proces van onteigening te starten gaat er wel een klok lopen. De onteigening is niet het doel maar hiermee wordt een eigenaar gedwongen iets te gaan doen.
Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) vraagt waarom de gemeente zo weinig aan woningbouw heeft gedaan met de eigen grond die ook nog braak ligt. De heer Van der Zweth (PvdA) is van mening dat er op veel gronden wordt waar dat kan. De heer Te Hoonte (VVD) heeft het gevoel dat het een spel is geworden om zo links mogelijk beleid te maken. De opmerking om onteigening parallel te laten lopen maar er achteraan zeggen dat het niet het is doel om te onteigenen dat vindt hij misbruik maken van macht en middelen. Hij vindt dat je dit gewoon niet zou moeten willen. De heer Van der Zweth (PvdA) legt uit dat het niet altijd het doel is om te onteigenen. Het heeft als doel dat er een klok gaat lopen. Wanneer er niets uitkomt dan is het gebruik maken van een middel om tot onteigening over te gaan. Hij vindt daar helemaal niets vreemds aan.
35
De heer Te Hoonte (VVD) is van mening dat wat er nu gezegd wordt betekent dat er geprobeerd wordt er minnelijk uit te komen en dat er daarna tot onteigening kan worden overgegaan. Het inzetten van een onteigeningsprocedure is niet iets wat je lichtzinnig kan doen als gemeente is de mening van de heer Te Hoonte.
40
De heer Van der Zweth (PvdA) kan zich niet vinden in wat De heer Te Hoonte zegt. Hij wil er ook het liefste minnelijkheid uitkomen maar in sommige situaties kan het niet anders.
45
50
De heer Te Hoonte (VVD) is ervan overtuigd dat de heer Van der Zweth echt zegt dat de procedure wordt aangezet en dat is niet de bedoeling volgens hem. Eigendomsrecht is ook nog gewoon een recht dat mensen hebben. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat het wel een middel is om te gebruiken zolang het een algemeen belang dient. Het kan dat de VVD het niet wil, had hij wel verwacht maar wat hem betreft kan het gewoon. De heer Stellinga (CDA) vraagt of de PvdA wil aangeven of zij dit net zo vaak willen gaan doen als het opleggen van een WVG-besluit.
55
De heer Van der Zweth (PvdA) wil dit zeker niet doen. Het voorkeursrecht wordt ook wel gebruikt om speculaties tegen te gaan. Hij vindt het onverantwoord om geen voorkeursrecht op een gebied te leggen waar honderden woningen gebouwd kunnen worden. Het moet afgewogen gebeuren maar er zijn ontwikkelingen waarbij er geforceerd moet worden om te gaan bouwen.
60
De heer Stellinga (CDA) wil weten of dit dan standaard wordt en of dit niet in strijd is met de beleidsnota. Hij is van mening dat er heel erg terughoudend omgegaan moet worden met het Pagina 15 van 54
afpakken van iemands eigendommen. Dit kan alleen onder stringente uitzonderlijke gevallen. Hij vraagt of dit echt de bedoeling is van de PvdA. 5
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het is een afgewogen stuk, rekening houdend met risico’s. Wanneer het gaat om een plek te verwerven of er minnelijk uit te komen dat er dan wel een klok loopt. Wanneer deze onteigening achteraf pas wordt ingezet ben je zo maar drie jaar extra kwijt waarop een terrein onnodig braak ligt.
10
De heer Stellinga (CDA) vraagt wat er gebeurt wanneer dit in het beleid komt en of er dan nog sprake is van een afgewogen grondbeleid. De heer Van der Zweth (PvdA) Dat is zeker nog afgewogen omdat het is afgewogen tegen het risico dat er een heel groot project jaren vertraging oploopt.
15
20
25
30
De heer Van der Graaf (ChristenUnie) wil van de PvdA weten of de instrumenten ingezet worden om bepaalde doelen te bereiken. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat er wel een duidelijk afwegingskader is gemaakt wanneer welk middel wordt gebruik. Hij doet dit om een betaalbare stad te realiseren. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vindt dat een instrument niet ingezet moet worden om te dreigen. Hij vraagt of de heer Van der Zweth die mening ook deelt. De heer Van der Zweth (PvdA) deelt die mening niet want het is bedoeld om een klok te laten lopen zodat je niet een procedure van vooraf aan moet opstarten wanneer minnelijk overleg niet mogelijk is. Het is zeker niet bedoeld om te dreigen. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) concludeert dat bepaalde instrumenten niet gebruiken om te dreigen. De heer Van der Zweth (PvdA) is het niet eens dat het dreigen is. Hij geeft aan dat minnelijk overleg gewenst is dat er dan een alternatief is. Dat alternatief is niet dat er dan een stuk grond braak blijft liggen.
35
De heer Te Hoonte (VVD) heeft art 11.7 van de omgevingswet erbij gepakt en deze schrijft dat het recht van onteigening ontbreekt wanneer de onteigenaar geen redelijke poging heeft gedaan tot minnelijke verwerving. Het voorstel van de PvdA voldoet niet aan de wet en kan gewoon niet volgens hem.
40
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat het punt klopt wat de VVD zegt. Hij is echter van mening dat wanneer de insteek is om er minnelijk uit te komen er dan aan dat punt is voldaan.
45
50
55
De heer Te Hoonte (VVD) is van mening dat een onteigening begint met het nemen van een onteigeningsbesluit door een bestuursrechter en dat kan niet tegelijkertijd. Dat besluit zal tegelijkertijd genomen moeten worden een WVG. De heer Van der Zweth zal eerst een WVGprocedure er minnelijk moeten proberen uit te komen en het dan voorleggen voor een rechter. Pas daarna volgt een procedure van onteigening. Hij gaat ervan uit dat de wethouder dit ook zal bevestigen. De heer Van der Zweth (PvdA) probeert in het licht te stellen ook kan ook door eerst een aangekondigd te doen en de voorbereidingen van het proces te treffen. Hij wil plekken waar honderden woningen kunnen komen niet acht jaar braak willen laten liggen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) hoopt dat de PvdA de woorden terugneemt. Hij kan zich niet voorstellen dat de PvdA naar een wereld toe wil waarbij er tegelijkertijd de procedure voor onteigening wordt aangeboden aan een grondeigenaar terwijl er nog geprobeerd wordt er minnelijk uit te komen.
Pagina 16 van 54
De heer Van der Zweth (PvdA) hij wil aan de andere kant ook dat de mogelijkheid bestaat dat mensen kunnen aangeven waar plekken braak blijven liggen. Zij kunnen dan de overheid vragen in te grijpen. Voor hem is het belangrijk dat het toekijken stopt. 5
10
15
20
25
30
35
40
De voorzitter vraagt terughoudendheid om steeds dezelfde vragen te stellen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt vast dat het heel triest is dat partijen het belang van een betrouwbare overheid overboord gooien. Wanneer partijen zover willen gaan dan wordt het vertrouwen van de overheid geschaad. De heer Van der Zweth (PvdA) is van mening dat de overheid er betrouwbaarder van wordt door vanaf het begin glashelder te zijn. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) kan de redenatie niet volgen. De terreinen zoals de Ivoordreef die braak liggen hebben niets te maken met wat er nu genoemd wordt. Veel komt ook door de eisen van de gemeente. Het onteigenen als dreigement gebruiken is juridisch chantage en zij wil weten wat de heer Van der Zweth hiervan vindt. In het stuk staat ook dat de eigenaar van de grond binnen een bepaalde houdbaarheidstermijn moet gaan bouwen maar de gemeente zelf mag de termijn verlengen en dat kan niet volgens haar. De voorzitter geeft aan dat het hier gaat om de inbreng van de heer Van der Zweth en het stuk dat voorgelezen wordt komt uit de nota. Hij wil weten wat de vraag aan de heer van der Zweth is. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) geeft aan dat het uit het stuk van de heer Van der Zweth komt. Zij wil weten wat de heer Van der Zweth ervan vindt dat hij onder dreiging kan onteigenen maar dat de gemeente wel terreinen jarenlang braak mag laten liggen.
De heer Van der Zweth (PvdA) is van mening dat er op de Ivoordreef gewoon gebouwd moet worden. Daarnaast vindt hij de termijn van voorkeursrecht ook te kort, wanneer deze langer zijn geeft dit meer ruimte om te sturen. Zijn laatste vraag aan de wethouder is om de grondprijzen aantrekkelijker te maken door de residuele grondprijs toe te passen. Voor de gemeente wordt het dan duurder en dat is op dit moment wat lastig. Hij stelt voor de vrijesectorwoningen wat duurder te maken en de sociale woningen wat goedkoper. Hiermee drukken de sociale woningen minder zwaar druk op de businesscases. Hij wil van de wethouder weten of daar al eens naar gekeken is en of iets dergelijks mogelijk zou zijn. In de grondprijzenbrief van 2023 zijn de grondprijzen van sociale huurprijzen geïndexeerd maar de vrijesectorwoningen niet, dat vindt hij vreemd. De uitwerking hiervan moet dan wel met in achtneming van de besluiten die recent zijn genomen. Het punt over erfpacht is samen met de heer Koning opgezet. Wat hem betreft wordt de lobby ingezet want hoe het met de Galaxytower gaat is wat hem betreft een schande.
45
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) hoort de PvdA twee systemen met elkaar in relatie brengen. Het ene is de residuele grondwaardeberekening en sociaal dat niet residueel is. Hij vindt het logische dat de ene geïndexeerd wordt en de andere niet. Met de veranderde rendementseis staat de residuele grondwaarde erg onder druk en daarmee logisch dat deze niet geïndexeerd wordt. Hij wil weten hoe de heer van der Zweth de toekomst voor zich ziet.
50
De heer Van der Zweth (PvdA) legt uit dat zijn punt is dat het nu allemaal vast is, terwijl de vrije sector in 2023 niet duurder geworden en voor sociaal wel. Hij vindt dit vreemd omdat de gemeente meer betaalbare sociale woningen wil bouwen. Hij stelt residueel nu voor bij sociaal. De vraag aan de wethouder om hier samen met corporaties eens naar te kijken.
55
60
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt dat er in een complex vaak één ontwikkelaar zit die het gehele complex ontwikkelt. Hij vindt het dan ook lood om oud ijzer om de prijzen voor sociale huur goedkoper maken. De heer Van der Zweth (PvdA) is het eens dat het voor de ontwikkelende partij inderdaad niet zoveel uitmaakt. Sociaal drukt dan wel minder op de businesscase en er kan daardoor wel meer sociaal gebouwd worden. De voorzitter schorst voor vijf minuten. Pagina 17 van 54
5
10
15
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dat erfpacht ingezet kan worden om blijvend betaalbare woningen te realiseren. De instrumenten die op dit moment gebruikt worden doen niet wat zij zouden moeten doen. Koopwoningen moeten blijvend betaalbaar blijven. De ambities van het college verandert ook steeds omdat deze ook niet worden gehaald. Hij vindt de achteruitgang dramatisch. De prijsvorming moet gereguleerd worden door een grens vast te stellen. Hij ziet dat de samenleving niet meer betaalbaar kan wonen. In 2020 heeft hij een motie ingediend om de woningen uitgepond werden aan het betaalbare koopsegment toe te voegen. In de nota heeft hij gezien dat uitgeponde sociale huurwoningen worden verkocht met een nieuwe erfpacht overeenkomst. Daarbij is alleen niet zichtbaar of deze blijvend betaalbaar worden gehouden. Prijsdempingen en regulering moet wat hem betreft worden opgenomen om woningen blijvend betaalbaar te houden. Wanneer corporatie sociale huurwoningen middenhuurwoningen worden dan wordt het wel gedaan. Hij vraagt waarom het college hier niet over nagedacht heeft. Tegelijk stelt hij de vraag hoe de gemeente ervoor kan zorgen dat woningen bij nieuwe realisaties betaalbaar blijven. Hij begrijpt niet dat er in de erfpachtregeling geen prijsregulering opgenomen wordt. De heer Bos wil dit verder verdiepen samen met het college.
Hij wil ervoor zorgen dat de nieuwe gebouwde betaalbare koopwoningen niet binnen twee jaar weer niet meer betaalbaar zijn. Hij wil een reflectie van de wethouder Voortman.
20
De heer Claasen (GroenLinks) vraagt of Stadsbelang Utrecht vindt dat deze nota verder zou moeten gaan.
25
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het mandje met instrumenten niet helemaal duidelijk. Wanneer hij aan GroenLinks vraagt hoe erfpacht zou kunnen worden ingezet dan hoort hij niets. Hij komt juist wel met een manier waarop erfpacht kan worden ingezet om met een blijvend betaalbare huur- of koopwoningmarkt te komen. Bij het grondbeleid vindt hij het belangrijk dat het instrument erfpacht verder moet worden uitgewerkt.
30
De heer Te Hoonte (VVD) kan zich voorstellen dat het bij erfpacht kan in sommige gevallen. Volgens hem zijn er ook nog allerlei andere mogelijkheden in de vorm zoals het nationaal fonds betaalbare koop en koopstart, deze zijn niet opgenomen in de nota. Hij vraagt hoe de heer Bos dit soort systemen ziet.
35
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) is van mening dat regelingen komen en gaan. De erfpacht overeenkomsten zijn lang houdbaar. Dergelijke regelingen zijn niet houdbaar en worden vaak ook weer afgeschaft wanneer er geen geld meer voor is. Wat hem betreft kan de gemeente niet anders dan reguleren.