Conceptverslag commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte 30 november 2023

Verslag openbare ochtendvergadering commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte 5 Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag 10

15

30 november 2023 Stadhuishal mw. M. van de Belt (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

De voorzitter, de heer G. te Hoonte, de wethouders, mevrouw L. van Hooijdonk, mevrouw S. Schilderman, de leden, mevrouw K. Alblas (CU), de heer D. Bosch (UtrechtNu!), de heer F. Dekkers (GroenLinks), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), de heer H. Dijkstra (CDA), de heer R. van den Enk (Student&Starter), mevrouw Y. Hessel (Utrecht Solidair), de heer M. de Pagter (VVD), mw. C. Passier (Volt), mevrouw M. Minnaert (BIJ1), de heer C. Nyqvist (Stadsbelang Utrecht), mevrouw L. Snippe (PvdD), de heer H. Stellinga (CDA), mevrouw N. Stylianou (D66), de heer M. Talhaoui (PvdA), de heer M. Usta (DENK), de heer J. Vasters (D66) en mevrouw Zwinkels (CDA)

Afwezigen 20

Verslag openbare vergadering commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte Verslag openbare ochtendvergadering commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte .............1 Aanwezigen .......................................................................................................................................1

25

30

35

Afwezigen ..........................................................................................................................................1 1. Opening en mededelingen ............................................................................................................2 2. Vaststellen agenda ........................................................................................................................2 3. Vaststellen ingekomen agenderingen (Procedure) .......................................................................2 3.1 Raadsvoorstel Wijziging van de verordening Parkeerbelasting 2024 voor het heffen van parkeerbelasting stadsbreed .........................................................................................................2 3.2 Raadsvoorstel Ruimtelijk toekomstperspectief Zuidpoort ...........................................................2 3.3 Raadsbrief Invoeren betaald parkeren in 2023 ...........................................................................2 3.4 Agenderingen ter plaatse op basis van ingekomen raadsbrieven ..............................................2 4. Verslagen ......................................................................................................................................2 5.

Toezeggingen moties ....................................................................................................................3 Pagina 1 van 40

5

6. Ingekomen stukken .......................................................................................................................3 7. Raadsvoorstel Afwegingskader verharding hoofdfietsroutes ........................................................3 8. Verkeersveiligheid Vleutenseweg .................................................................................................3 9. Debat Parkeerapp .........................................................................................................................3

1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering om 10:00 uur en heet de aanwezigen welkom. Mededelingen 10

De voorzitter deelt mee zojuist de petitie over de Heycopstraat in ontvangst te hebben genomen. Deze is op de list-lijst geplaatst; afhandeling hiervan komt bij agendapunt 6 aan de orde.

2. Vaststellen agenda De voorzitter stelt dat er vandaag drie dagdelen ter beschikking staan. De agenda wordt vastgesteld. 15

3. Vaststellen ingekomen agenderingen (Procedure) 3.1 Raadsvoorstel Wijziging van de verordening Parkeerbelasting 2024 voor het heffen van parkeerbelasting stadsbreed Voorgesteld wordt dit punt voor een duur van 150 minuten op de agenda van 11 januari te plaatsen.

20

De heer De Pagter (VVD) moet concluderen dat dit voorstel procedureel niet voldoet aan het beleidsinstrument Sturen en verantwoorden. In de huidige parkeervisie staat niets over dit plan. Dat wordt ook niet aangepast vanwege dit voorstel. De VVD stelt voor dat de commissie de wethouder vraagt het voorstel zodanig aan te passen dat het voldoet aan het raadsvoorstel Sturen en verantwoorden en het tot die tijd niet te bespreken.

25

De heer Dekkers (GroenLinks) meent dat een andere mogelijkheid is een korte aanvulling op de parkeervisie te doen. Dan is er niet een hele nieuwe nota nodig. De heer De Pagter (VVD) wil in ieder geval zien dat die parkeervisie wordt aangepast. Prima als dat met een addendum kan. Zo is het immers eerder afgesproken.

30

De heer Vasters (D66) wil ook zo veel mogelijk toewerken naar de juiste manier van sturen en verantwoorden met de bijbehorende documenten. Hij hoort graag van het college waarom dat heeft gekozen voor de verordening in plaats van de methode die de VVD voorstelt. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) is het helemaal eens met de heer De Pagter. Mevrouw Passier (Volt) sluit zich aan bij het voorstel van de VVD.

35

De heer G. Dijkstra (EénUtrecht) idem. De overwegingen en de onderbouwingen moeten helder zijn. De heer Nyqvist (Stadsbelang Utrecht) is het volkomen eens met het voorstel van de VVD. De heer Bosch (UtrechtNu!) steunt het voorstel van de heer De Pagter. De heer Talhaoui (PvdA) kan niet overzien wat de gevolgen zijn, dus hij wacht de beantwoording van de wethouder af.

40

Commissielid Minnaert (BIJ1) sluit zich eveneens aan bij het voorstel van de VVD. Pagina 2 van 40

Mevrouw Snippe (PvdD) steunt het voorstel van de VVD. De heer Van den Enk (Student&Starter) wacht de reactie van de wethouder af. De heer H. Dijkstra (CDA) is het eens met het voorstel. 5

10

15

De heer Dekkers (GroenLinks) meent dat het nog altijd om een belastingmaatregel gaat, ook als er een addendum op een beleidsnota komt, maakt dat het nog niet referendabel. Het lijkt hem niet nodig hiervan een volgtijdelijk verhaal te maken. Hij zou in een debat zowel het addendum als de wijziging van de verordening bespreken. Wethouder Van Hooijdonk verzekert dat het college en een aantal mensen binnen de organisatie goed heeft bekeken hoe het volgens de nieuwe afspraken gaat gebeuren. Is dat te summier, dan kan voor behandeling in januari een wat uitgebreidere toelichting volgen. Het klopt niet dat het altijd in een verdeling moet. Ze wil helder zijn over de status van documenten, maar die hoeven niet altijd in precies dezelfde constellatie te zijn. Het is echt goed getoetst. Het klopt. Ze ziet geen belemmering voor behandeling. De parkeervisie ligt klaar. In het nieuwe stelsel is dat aan het college. De voorzitter meent dat het aan de raad is om visies vast te stellen. Wethouder Van Hooijdonk verzekert dat dit conform het raadsbestel is. De heer De Pagter (VVD) verbaast zich hierover. Er is immers met elkaar besloten het op deze wijze te doen. Hij zou dus graag zien dat er niet een toelichting, maar een addendum komt. De heer Vasters (D66) sluit zich aan bij het voorstel van de wethouder.

20

De heer Dekkers (GroenLinks) is benieuwd naar de toelichting. Als er iets komt, kan het in een keer worden behandeld. De heer Van den Enk (Student&Starter) onderschrijft de woorden van de heer Dekkers. Mevrouw Alblas (CU) kan zich vinden in de woorden van de wethouder. De heer Usta (DENK) steunt het voorstel van de heer De Pagter.

25

De heer Talhaoui (PvdA) sluit zich aan bij de woorden van GroenLinks. De voorzitter concludeert dat er een meerderheid is bij de aanwezige raadsleden die er een addendum bij wil. Het verzoek aan het college is daarin te voorzien. Het lijkt handig in de volgende commissievergadering over dat addendum te beschikken.

3.2 Raadsvoorstel Ruimtelijk toekomstperspectief Zuidpoort 30

Het voorstel is dit voor een duur van 75 minuten voor de commissievergadering van 11 januari te agenderen. De heer De Pagter (GroenLinks) spreekt de behoefte uit een RIB te organiseren over dit onderwerp. In december is er nog een moment beschikbaar.

35

De voorzitter concludeert dat ook D66, GroenLinks, het CDA, UtrechtNu!, Volt en de PvdA een RIB wensen. Er zijn nog twee RIB-momenten per avond. De prioritering volgt dus later. Het raadsvoorstel wordt voor 75 minuten op de vergadering van 11 januari gepland.

3.3 Raadsbrief Invoeren betaald parkeren in 2023 Deze raadsbrief is geagendeerd door UtrechtNu! en DENK. De heer Bosch (UtrechtNu!) wil spreken over de manier hoe de raad nog kan sturen. 40

De heer H. Dijkstra (CDA) eveneens, net als de heer De Pagter (VVD). De voorzitter stelt dat deze raadsbrief voor 45 minuten wordt geagendeerd. Pagina 3 van 40

3.4 Agenderingen ter plaatse op basis van ingekomen raadsbrieven Mevrouw Stylianou (D66) heeft begrepen dat in Q1 2024 de visie Ondergrond komt. Ze zou daaraan voorafgaand graag een technische sessie krijgen. 5

De voorzitter concludeert dat andere fracties dat ook willen. Wethouder Schilderman verduidelijkt dat die visie nog niet verstuurd is. Ze zal een technische sessie aanbieden zodra de visie verstuurd wordt. De heer Dekkers (GroenLinks) heeft op een later tijdstip een brief ontvangen over minder verplichtende maatregelen mobiliteitstransitie. Die zou hij graag agenderen.

10

De heer Bosch (UtrechtNu!) wil dat ook. De voorzitter concludeert dat de twee fracties 30 minuten nodig zullen hebben op 11 januari. De heer G. Dijkstra (EenUtrecht) zou ook graag naar aanleiding van schriftelijke vragen inzake ‘geen plant is illegaal’ onder de noemer ‘baas in eigen groen’ de beantwoording willen agenderen samen met de PvdD en Volt.

15

Mevrouw Alblas (CU) zou graag mee-agenderen, maar wel met een andere insteek. De brief betreft ook de uitvoering van een motie. Samen met het CDA verzoekt ze om een aanvullende agendering. De voorzitter gaat ervanuit dat de verschillende fracties even contact met elkaar zoeken over de tekst van de agendering. Dit punt wordt voor 60 minuten geagendeerd.

20

25

Mevrouw Passier (Volt) agendeert graag een RIB over de gehandicaptenkaarten en -plaatsen. Ze heeft dit via de mail aangekondigd. De VVD, het CDA, GroenLinks, PvdA en DENK agenderen graag mee. Er komen namelijk veel signalen uit de stad over het tekort aan gehandicaptenparkeerplaatsen zowel qua aantal als kwaliteit en over de digitale parkeervergunning die de gehandicaptenvergunning heeft vervangen. Ook D66 sluit zich aan bij deze vraag. Ze checkt nog even of de inspreker terug is van vakantie op de eerstvolgende RIB. De voorzitter concludeert dat deze RIB op 19 december kan worden georganiseerd. De heer De Pagter weet dat er een petitie gaande is over de Meernbrug. Hij voert graag een meer diepgaand debat over de Meernbrug en de verkeerssituatie aldaar. Hij agendeert graag samen met de heer Stellinga van het CDA.

30

De voorzitter concludeert dat D66 zich aansluit bij de agendering: 45 minuten als er voldoende tijd is. Er zijn dus twee RIB’s aangevraagd voor 19 december. Als de RIB voor gehandicaptenparkeerplaatsen toch een ronde later moet, kan wellicht de technische sessie een plek krijgen op die avond.

4. Verslagen 35

De verslagen van de commissievergadering van 12 oktober en van de Begrotingscommissie op 26 oktober worden vastgesteld.

Pagina 4 van 40

5. Toezeggingen moties

5

Mevrouw Stylianou (D66) vraagt over toezegging 431, 430 en 429 inzake jongerenontmoetingsplekken wanneer die worden afgehandeld. Misschien komen die in de visie Jeugd terug? Over 305 en 304 inzake openbare toiletvoorzieningen leest ze dat de raad wordt geïnformeerd in Q2 2023 en na de zomer van 2023. Ze hoort graag hoe het daarmee staat. Mevrouw Passier (Volt) roept het college op ervoor te zorgen dat de toezeggingenlijst up to date is.

10

15

20

25

Mevrouw Snippe (PvdD) sluit zich aan bij de oproep van Volt en noemt drie toezeggingen in het bijzonder. T 104, raadsvoorstel Integraal Ruimtelijk Perspectief, IRP, regio Utrecht tot 2040, motie 5: concretisering van recreatie- en klimaatadaptatie als regionale opgave. De deadline was 27 april 2022 en de stand van zaken zou volgen in Q2 2023. Die heeft ze nog niet gezien. T 294, raadsvoorstel Vaststelling CRW bestemmingsplan, Algemene regels, motie 31: heroverwegen uitzonderingen kapvergunningen openbare ruimte. De deadline was 2 mei 2023 en de stand van zaken zou volgen in Q2 2023. Tot slot T 235, poen voor groen bij aanpak woningen Overvecht-Zuid. Voormalig wethouder Diepeveen zou onderzoeken of de aanpak van de openbare ruimte bij de door Mitros – nu Woonin! – te renoveren woningen in Overvecht-Zuid kon worden vervroegd zodat die aanpak kan aansluiten bij de werkzaamheden van Mitros – nu Woonin! en de raad daarover te informeren voor het einde van 2022. De deadline was 31 december 2022 en zou volgen in Q2 2023. De heer De Pagter (VVD) vraagt aandacht voor T 488 over het inzichtelijk maken van de gevolgen bij een andere fasering. Dat betreft het raadsvoorstel Betaald parkeren. Die ziet hij graag nadrukkelijker in het voorstel opgenomen. In het verleden is toegezegd n.a.v.

de schriftelijke vragen inzake ‘Van banen naar lanen’ over het toevoegen van groen langs de banen in Leidsche Rijn, Vleuten-De Meern dat dit zou gebeuren. Hij hoopt dat de wethouder Openbare Ruimte hiervoor specifiek aandacht heeft dit plantseizoen. Wethouder Van Hooijdonk stelt voor in de loop van de dag een moment te zoeken om terug te komen op de toezeggingen. De voorzitter vindt het handig om daarop bij aanvang van het avonddeel terug te komen.

6. Ingekomen stukken Ingekomen stuk nr. 1, petitie Heycopstraat. Voorgesteld wordt het stuk in handen van het college te stellen ter verdere afdoening. Een afschrift komt naar de raad. 30

De heer Dekkers (GroenLinks) wil met enkele andere fracties hierover volgende week mondelinge vragen stellen. Dan is het snel afgewikkeld. De voorzitter ziet die vragen volgende week verschijnen.

7. Raadsvoorstel Afwegingskader verharding hoofdfietsroutes 35

40

45

Het college stelt voor bij de hoofdfietsroutes standaard te kiezen voor rood asfalt. Onder andere vanuit de input van het bewonerspanel worden drie uitzonderingen op deze hoofdregel voorgesteld: in de binnenstad, op bijzondere locaties of in smalle straten. Bespreking mag 60 minuten vergen en gebeurt in twee termijnen. Mevrouw Snippe (PvdD) benoemt dat dit afwegingskader een aanvulling is op het mobiliteitsplan 2040. De PvdD zal tegen het afwegingskader verharding hoofdfietsroutes stemmen omdat rood asfalt niet de meest duurzame verhardingskeuze is. Voor het college is de herkenbaarheid en eenduidigheid van het fietspad belangrijker. Voor de verkeersveiligheid en voor het beheer en onderhoud maakt het niet veel uit. De PvdD ziet graag fietsvriendelijke klinkers die kunnen worden hergebruikt. Die zijn ook gunstiger voor klimaatadaptatie, want ze laten meer water door en smelten niet tijdens een hittegolf. Daarbij is de prijs van het rode asfalt hoog. Pagina 5 van 40

De heer Vasters (D66) begrijpt de afweging, maar rood asfalt wordt door de meeste gebruikers als comfortabeler gezien dan klinkers. Dat kan ertoe leiden dat het lastiger wordt mensen uit de auto op de fiets te krijgen. Dat heeft ook milieu-implicaties. De aanleg is eenmalig, dus dat nadeel ook, maar op termijn gaat het erom de mobiliteitstransitie tot stand te brengen. 5

10

15

20

Mevrouw Snippe (PvdD) meent dat D66 hiermee de nadelen van rood asfalt bagatelliseert. Veel mensen geven aan dat die klinkers prima rijden. Voor de PvdD is die duurzaamheid echt belangrijk. De PvdD mist bij de bijzondere locaties de Weerdsingel-Oostzijde. Het doel lijkt nu alles zo vast te leggen dat niemand meer kan klagen zoals bij de Weerdsingel-Oostzijde. Het vaststellen van dit kader zou de participatie zeer belemmeren. Het is maar de vraag of er in de toekomst nog bijzondere locaties kunnen worden toegevoegd. Tot slot heeft het college aan het einde van het debat rond de Weerdsingel-Oostzijde toegezegd een raadsbrief te sturen met de onderbouwing van de keuzes en afwegingen. Die raadsbrief is niet gekomen, wel een raadsvoorstel. Dat vergt een toelichting. De heer Vasters (D66) vindt het goed dat er straks een afwegingskader ligt voor de verharding, zodat er niet voor elk project opnieuw een discussie nodig is. Dat betreft een eerder verzoek van D66 vorig jaar. D66 is het eens met de keuze voor rood asfalt voor de hoofdfietsroutes, tenzij. Dat gaat helpen Utrechters te bewegen vaker de fiets te pakken in plaats van de auto. Die uitzonderingen vindt D66 problematisch, met name de definitie van binnenstad en van bijzondere locaties. Waarom hoort bijvoorbeeld de Singel niet bij de binnenstad? Dat is anders dan in andere beleidsdocumenten van de gemeente.

Waarom wel de Muntsluis en niet de Weerdbrug? Hier lijkt sprake te zijn van willekeur. De heer Dekkers (GroenLinks) wil weten waarom de binnenstad anders zou worden gedefinieerd dan tot op heden is gebeurd voor die verharding. De inrichting van openbare ruimte met binnenstad kwaliteiten bestaat op meer plekken. Weegt het punt dat de buitensingel is benoemd tot hoofdfietsroute om de binnenstad te ontzien, niet heel zwaar?

25

30

De heer Vasters (D66) ziet in het afwegingskader staan dat het college kiest voor rood asfalt, tenzij. Met die tenzij worden plekken aangeduid die een historisch karakter hebben en die om andere cultuurhistorische redenen een andere verharding verdienen. Dat blijkt ook uit de peiling: mensen willen zowel comfortabel fietsen en willen die aansluiting met dat historische karakter zien. Hij stelt voor met een set bijzondere criteria te komen waarom een gebied als binnenstad wordt aangewezen. In de kadernota Kwaliteit openbare ruimte worden de Utrechtse singels als Utrechtse allure aangemerkt net als andere plekken in de gemeente. Het zou ook kunnen gaan om Beschermd dorps- of stadsgezicht. De locatie zou rijks- of gemeentelijke monumenten kunnen bevatten. Er zou ook sprake kunnen zijn van gemengd gebruik en/of verblijfsgebieden, dus bijvoorbeeld een combinatie van fietsen en wandelen.

35 De heer Van den Enk (Student&Starter) meent dat Utrechtse allure toch een erg subjectief criterium is. 40

45

50

De heer Vasters (D66) licht toe dat er al plekken in de stad zijn aangewezen waar de gemeente net een stapje verder wil gaan met de inrichting van de openbare ruimte. Dat betreft niet alleen de binnenstad maar bijvoorbeeld ook bij het Máximapark. Hij vindt het vreemd om in dit kader af te wijken van de definitie waarbij het altijd om de binnenstad gaat binnen en inclusief de Singel. De heer Dekkers (GroenLinks) wijst op de uitkomst van alle discussie over allure dat het niet alleen gaat over de loper waarover fietsers gaan, maar over het hele gebied. Het historische karakter kan met andere zaken in de openbare ruimte goed vormgegeven worden zonder een uitzondering te maken voor het rode asfalt voor de fietsenloper. De heer Vasters (D66) beaamt dat er ook andere elementen toepasbaar zijn om aan te sluiten bij de historische context, maar hij beschouwt het als willekeur om nu plekken aan te wijzen als bijzonder gebied en daarbij een uitzondering te maken voor een mooi stuk stad, die Singel, die nota bene beschermd stadsgezicht is met rijks- en gemeentelijke monumenten. Het voldoet aan allerlei Pagina 6 van 40

criteria om die openbare ruimte zo mooi mogelijk in te richten. In dit kader wordt de binnenstad aangewezen als plek om een uitzondering voor te maken. De heer Bosch (UtrechtNu!) is benieuwd of D66 hiervoor met een amendement komt. 5

10

De heer Vasters (D66) wacht de beantwoording af maar kan zich voorstellen met een motie of amendement te komen op dit punt. Als het om de toepassing van de criteria gaat, is de noordelijke Singel zowel onderdeel van de binnenstad als een bijzondere locatie. Ruim 4.000 gebruikers van de Weerdsingel hebben destijds in de petitie aangegeven die voorkeur te hebben. Ook het bewonerspanel laat zien dat er een ruimte meerderheid voor die bijzondere locaties zowel het straatbeeld als prettig fietsen belangrijk vindt. Concreet vergt dit de Weerdsingel onderdeel van de binnenstad te maken zoals ook in andere beleidsdocumenten gebeurt en de herinrichting om die reden met fietsvriendelijke klinkers uit te voeren in plaats van rood asfalt. De heer Dekkers (GroenLinks) wil weten of dit voor de hele buitensingel geldt. Ook voor de Catharijnesingel?

15

De heer Vasters (D66) ziet nog een reden om de hoofdfietsroutes in de binnenstad in rood asfalt uit te voeren, namelijk als die route nu of in de toekomst zeer intensief gebruikt gaat worden. De uitzondering staat genoemd voor de binnenstad as en die is begrijpelijk. Die is momenteel deels asfalt, deels klinkers. Het aantal fietsers dat de route gebruikt, zou het criterium moeten zijn. De prognose van het fietsverkeer op de Weerdsingel ligt een factor 4 lager dan op de binnenstad as.

20

De heer Van den Enk (Student&Starter) verbaast zich hierover. Dat is namelijk precies de reden waarom de gemeente langs de hele Weerdsingel asfalt wil neerleggen, zodat de stadsas minder fietsverkeer te verwerken krijgt van west naar oost.

25

30

35

De heer Vasters (D66) legt uit dat de herinrichting van de Weerdsingel meer is dan die verharding. Het wegprofiel wordt anders, smaller, minder aantrekkelijk voor auto’s, aantrekkelijker voor fietsers, de rotonde gaat eruit. De route wordt alleen maar aantrekkelijker. D66 ziet graag dat het college met die vier criteria nogmaals wil kijken of de lijst van bijzondere gebieden nog klopt. Hij roept op de hoofdfietsroute zo veel mogelijk in rood asfalt uit te voeren, maar daarbij wel een zo objectief mogelijk kader creëren. Hij ziet een herziening van de criteria als een verbetering van dit voorstel. De heer De Pagter (VVD) begrijpt dat D66 niet blij is met dit afwegingskader. Hij is benieuwd of de heer Vasters naar het lijstje straten heeft gekeken dat nog met rood asfalt moet worden uitgevoerd. Moeten er echt aanpassingen komen voordat D66 hiervoor kan stemmen? De heer Vasters (D66) is blij dat er heldere keuzes worden gemaakt, maar zijn fractie heeft inderdaad duidelijke kritiekpunten. Op de detaillijst heeft hij op dit moment geen reactie. Hij wil dus inderdaad wel een aanpassing zien. De heer Dekkers (GroenLinks) hoort een objectief criterium bepleiten. Het criterium ‘historische context’ is niet erg subjectief. Het criterium ‘samengaan voetgangers en fietsers’ lijkt niet sterk genoeg om belangrijke plaatsen uit te zonderen.

40

De heer Vasters (D66) heeft gevraagd of het onder ‘Utrechts allure’ valt, of het een beschermd dorps- of stadsgezicht is, bevat het rijks- of gemeentelijke monumenten. Dat zijn heel heldere criteria. Het laatste punt over gemengd gebruik past daarbinnen als vierde criterium.

45

De heer De Pachter (VVD) is tegen dit afwegingskader om drie redenen: het hangt niet samen met ander beleid; het is geen helder afwegingskader en de buurt moet een stem hebben in het type verharding. Beschermde dorps- en stadsgezichten zijn al vastgesteld. De Utrechtse allure is er al, net als de atlas Openbare ruimte voor Leidsche Rijn. Er ligt al een visie klimaatadaptatie waarin punten staan over verschillende typen verharding. Dit nieuwe afwegingskader gaat daar dwars doorheen. De wethouder kiest voor willekeurig aangewezen gebieden en straten. De VVD wijst liever de beschermde dorps- en stadsgezichten aan – dus ook de Weerdsingel – waar klinkers Pagina 7 van 40

5

komen. In de kadernota Kwaliteit openbare ruimte is de keuze al gemaakt voor de inrichting van straten. Dat kader wil hij aanhouden. In de atlas Openbare ruimte voor Leidsche Rijn is bewust op veel plekken gekozen voor zwart asfalt op vrij liggende fietspaden. Dat ligt er al en zwart asfalt is bovendien duurzamer en goedkoper in onderhoud. In de visie Klimaatadaptatie staat expliciet om zo veel mogelijk voor waterdoorlatende verharding te kiezen. Dit nieuwe afwegingskader gaat er dwars doorheen. De heer Dekkers (GroenLinks) wijst erop dat fietsvriendelijke klinkers niet per se een grotere waterdoorlaatbaarheid hebben en zeker niet als ze dicht tegen elkaar worden gelegd.

10

15

20

25

30

35

40

45

De heer De Pagter (VVD) leest dat echt anders. Klinkers hebben dat per definitie wel. Als hij kijkt naar het lijstje straten, bijvoorbeeld de Louis Armstrongstaat in Terwijde, liggen daar expliciet klinkers omdat er daar een wateradaptief watersysteem is. In dit voorstel zou de gemeente dat gaan asfalteren waarmee dat hele watersysteem niet meer werkbaar is. De wens is nadrukkelijk die klinkers op zo veel mogelijk plekken te leggen om die waterdoorlatendheid te bevorderen. Voorts vindt de VVD het afwegingskader niet helder. Er staan geen afwegingen; er worden alleen plekken genoemd waar rood asfalt komt. Er is geen kader voor inspraak met de buurt, geen kader voor de aantallen fietsers, geen kader voor een afweging tussen klinkers en rood asfalt, geen kader over de verkeersveiligheid. Hij wil meer afwegingen zien die ter plaatse worden toegepast. Niet helder is wat de raad nu eigenlijk vaststelt. De Van Zuylenstraat in De Meern wordt op dit moment met klinkers bestraat. Die liggen er nog wel dertig jaar. Het lijstje moet er dus uit. Bovendien is rood asfalt 6% tot 8% duurder, maar daarvoor is geen dekking. Voorts vindt de VVD de stem van de buurt erg belangrijk. Een peiling in de buurt hoort zeker onderdeel te zijn van het afwegingskader. De heer Vasters (D66) is het ermee eens dat er ook oog moet zijn voor wat bewoners willen.

Daarnaast vindt D66 het ook belangrijk om één lijn te trekken waarop keuzes worden gemaakt. Hij hoort graag of de VVD bereid is routes op een diverse manier in te richten omdat bewoners dat vragen. Of moet de gemeente kiezen voor één type verharding op vergelijkbare plekken? De heer De Pagter (VVD) vindt dat bewoners een stem moeten hebben, maar dat betekent niet altijd dat die stem doorslaggevend is. Er worden altijd andere aspecten meegewogen. Op heel veel plekken gaat het gewoon hartstikke goed. De VVD is geen voorstander van rood asfalt, tenzij. Zwart asfalt is namelijk ook goed mogelijk. De heer H. Dijkstra (CDA) vervangt vandaag mevrouw Zwinkels. Het CDA is niet gelukkig met dit voorstel. Het lijkt geen afwegingskader maar het blijven doordrukken van rood asfalt. Hij leest dat er geen specifieke beslistermijn is en dat een snel besluit hier helpend is. Kortom: het is niet meer dan het afvinken bij de raad, er zelf over beslissen waarop het college later kan zeggen dat de raad ertoe besloten heeft. Dat kan zo niet, vooral niet omdat de CDA-fractie en ook andere partijen eerder moties hebben ingediend op dit onderwerp. Hij oppert fietsvriendelijke klinkers als uitgangspunt te nemen en bij uitzondering rood asfalt, eventueel een combinatie van klinkers met rood asfalt, toe te staan. De gekozen insteek maakt het raadsvoorstel ongeloofwaardig.

Ook bij het bewonerspanel is het direct afgekaderd: het moet om smalle straten gaan. Maar er zijn ook straten met veel spelende kinderen of straten die kampen met wateroverlast. Dat zijn ook legitieme redenen om voor klinkers te kiezen. Die remmen de snelheid af, zijn waterdoorlatend en zijn herbruikbaar na werkzaamheden. Dit raadsvoorstel schoffeert de doelstelling van een milieuvriendelijke en klimaatbestendige infrastructuur. Herkenbaarheid en eenduidigheid wordt erbij gehaald om rood asfalt te laten scoren. Bij verkeersveiligheid en de kosten voor onderhoud speelt hetzelfde. Het CDA ziet dat het college toeschrijft naar de gewenste uitkomst en dat is niet in orde. Hij leest over bijzondere, beeldbepalende, cultuurhistorische locaties buiten de binnenstad. De vraag is of het aan een of aan alle criteria moet voldoen. Gaat het alleen over hoofdfietsroutes en kunnen daaraan nog straten worden toegevoegd? Aan het bewonerspanel zijn alleen groene, paarse en roze routes voorgelegd. De keuze voor rood asfalt is wat het CDA betreft niet Pagina 8 van 40

5

10

15

20

25

vanzelfsprekend: de mr. Sickeszlaan, Tuindorp, de Prins Hendrikweg in Vleuten, Zeedistel, Kruisweg in De Meern en tot slot de Weerdsingel-Oostzijde. Er worden middelen verschoven van het programma Bereikbaarheid naar Beheer en Onderhoud van de openbare ruimte. Daarvoor heeft het CDA weliswaar al eerder gepleit, maar wat nu als het bedrag toch hoger uitvalt? Hier dient het college meer transparantie te bieden. Er zijn bovendien fietspaden met meer prioriteit: de Tjepmaweg in De Meern of in fietspaden in Lage Weide zoals de Niels Bohrweg. Hij verzoekt het college met een nieuw voorstel te komen. Dit voorstel zal de onvrede over participatie alleen maar vergroten. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt het verstandig de discussie over de verharding van fietsroutes niet steeds per plek te bespreken maar de uitgangspunten voor het hele netwerk vast te stellen. De belangen van de gebruikers van het hele netwerk moeten immers worden meegewogen. GroenLinks heeft in dit geval gevraagd om een onderzoek naar de milieu-en gezondheidsaspecten bij de keuze voor rood asfalt of fietsvriendelijke klinkers. Er ligt nu een nieuw afwegingskader voor. GroenLinks vindt een herkenbaar en comfortabel fietsnetwerk het belangrijkst. Op die wijze wordt de mobiliteitstransitie het best gestimuleerd. Een veilige straat voor de diverse gebruikers en bewoners is belangrijk.

In de smalle binnenstad kan de combinatie snel fietsen en lopen strijdig zijn en dat rechtvaardigt de keuze voor een verharding die minder uitnodigt tot hard fietsen. Bewoners en gebruikers denken heel verschillend over het criterium of de gekozen bestrating in de omgeving past. Het is ook een kwestie van smaak of rood asfalt past in de historische context en dat is dus subjectief. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) wijst erop dat asfalt het meest vervuilende product in Nederland is. Bewoners hebben twee jaar meegepraat, duizend handtekeningen verzameld voor een klein stukje rode klinkers. Het enige argument voor asfalt is die herkenbaarheid. Onbegrijpelijk. Rode klinkers zijn echt herkenbaar als een fietspad. De heer Dekkers (GroenLinks) heeft comfortabel en herkenbaar genoemd, maar routes moeten ook aantrekkelijk zijn door ze eenduidig in te richten, tenzij er andere redenen voor zijn. Dat leidt namelijk tot bewezen extra fietsverkeer.

30

35

De heer Vasters (D66) ziet dat 16% in de peiling door de gemeente op bijzondere plekken rood asfalt wil zien, maar 46% fietsvriendelijke klinkers en nog een deel zegt een combinatie of weet het niet. Ook al is het subjectief, duidelijk is wel dat mensen op die bijzondere plekken geen rood asfalt willen zien. De heer Dekkers (GroenLinks) weet dat er ook een grote groep voor een combinatie is. Het is dus helemaal niet zo eenduidig dat mensen voor asfalt kiezen. Hij zou de discussie niet willen beperken tot alleen de loper, maar breder gezien kan heel goed recht worden gedaan aan de historische context. De heer Usta (DENK) begrijpt dat herkenbaarheid voor GroenLinks een zwaar wegende factor is, maar dan zou dat ook middels een markering kunnen.

40

45

De heer Dekkers (GroenLinks) weet dat de herkenbaarheid niet alleen afhankelijk is van de kleur van de fietsloper. Die speelt wel een belangrijke rol. Geprobeerd wordt allerlei andere toevoegingen – bordjes – te verminderen. Het lijkt hem overbodig het criterium van de historische omgeving te hanteren. Hij hoort graag van het college of de afweging of het past in de omgeving eigenlijk overbodig is en zeker niet doorslaggevend. Wellicht kan dat op een manier in het raadsvoorstel of in het afwegingskader worden verwerkt. De heer Bosch (UtrechtNu!) begrijpt niet waardoor het voor GroenLinks zo moeilijk is naar bewoners te luisteren. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt de manier van verharden niet iets voor een kleine locatie, maar het is iets voor het hele netwerk. De historische context kan heel goed met andere elementen van Pagina 9 van 40

5

de openbare ruimte worden benadrukt. Ook als het gaat om het loopnetwerk of het autonetwerk pleit GroenLinks voor netwerkherkenbaarheid. Uit de analyse van de klimaat-, milieu- en gezondheidsaspecten blijkt dat er weinig verschillen zijn tussen klinkers en asfalt, maar de milieu-impact van rood asfalt is door de kleurstof echt groter. Hij ziet graag dat het college de markt blijft prikkelen om die impact van de toplaag van rood asfalt te verminderen en door te gaan met experimenteren en inkoopeisen. Voor GroenLinks weegt het criterium van herkenbaarheid en comfort vooralsnog zwaarder. De heer De Pagter (VVD) wijst erop dat rood asfalt maar liefst drie keer zo slecht is voor het milieu als zwart asfalt. Hij begrijpt niet waarom GroenLinks daar niet voor kiest.

10

De heer Dekkers (GroenLinks) hecht aan de netwerkcriteria.

15

Mevrouw Passier (Volt) is blij dat de verharding van hoofdfietsroutes opnieuw is bekeken. Er is veel te doen over de fietsroutes in rood asfalt. Onduidelijk is waarom er vandaag een raadsvoorstel voorligt. Op het eerste gezicht ziet het voorstel er goed uit. Beeldbepalende historische locaties buiten de binnenstad en smalle straten zijn uitgezonderd. Daar worden fietsvriendelijke klinkers gelegd. Dit voorstel betekent echter een wijziging van het door de raad vastgestelde mobiliteitsplan. Asfaltverharding is een goede manier om fietsroutes aantrekkelijk te maken, maar nu gaat het naar ‘asfaltverharding, tenzij’. Ze begrijpt de behoefte aan een generiek kader, maar de raad moet hier wel van kunnen afwijken. Volt denkt daarom aan het toevoegen van extra uitzonderingsgronden, bijvoorbeeld als bewoners middels een draagvlakmeting aangeven dat zij het niet willen.

20

25

30

35

40

De heer Vasters (D66) hoort dat Volt een afwegingskader prettig vindt omdat de raad dan niet iedere keer moet bepalen wat er moet gebeuren, maar anderzijds moeten er wel uitzonderingen zijn zodat de raad aan zet kan zijn. Mevrouw Passier (Volt) begrijpt de behoefte aan een afwegingskader. Als veel bewoners het ergens niet mee eens zijn, als het gaat om klimaatadaptatie of milieuoverwegingen, kunnen dat redenen zijn om af te wijken van asfalt. Dat gesprek moet wel gevoerd kunnen worden. Instemmen met het raadsvoorstel maakt dat onmogelijk. Bovendien is er een kwaliteitsnota en daarmee is in feite al een afwegingskader vastgesteld als raad. Ze hoort graag hoe de wethouder aankijkt tegen die uitzonderingsgronden. Ook het college houdt met dit raadsvoorstel het recht om af te wijken van de gestelde kaders. Volt wil weten wanneer het college van dat recht gebruik wil maken en wat in dat geval de rol van de raad wordt. Bij de uitzonderingen leest ze dat fietsvriendelijke klinkers zullen worden toegepast. Maar voor locaties buiten de binnenstad leest ze dat fietsvriendelijke klinkers of een slimme combinatie van asfalt en klinkers kan worden toegepast. Dat vergt een toelichting. Op de kaart met uitzonderingen lijkt het alsof de bijzondere locaties willekeurig zijn gekozen. Eerder heeft de raad de kadernota Kwaliteit openbare ruimte vastgesteld. Dat dient het uitgangspunt te zijn.

Volt maakt zich zorgen over de verkeersveiligheid op fietspaden met rood asfalt. Er komen steeds meer gebruikers met verschillende snelheden. In dit raadsvoorstel staat daarover niets. Ze hoort graag van het college hoe dat denkt om te gaan met al die verschillende snelheden op de fietsroutes en of het college denkt aan differentiëren tussen verschillende snelheden. De heer Dekkers (GroenLinks) ziet juist dat het samengaan van verschillende snelheden, voetgangers en fietsers, een belangrijk punt is in dit afwegingskader. Mevrouw Passier (Volt) ziet dat niet zo. Het gaat hier om rood asfalt op de hoofdfietsroutes. Daarop rijden e-bikes, speed pedelecs, fat bikes, kinderfietsjes en meer. Dat wordt niet meegenomen in dit afwegingskader.

45

De heer Van den Enk (Student&Starter) zet de fiets graag voorop. Verharding is daarbij heel belangrijk. De fietsstraten van Utrecht zijn erg geliefd: de rode loper in de stad maakt de doorstroom van fietsers soepeler. Daarom steunt hij het raadsvoorstel om de voorgestelde verharding vast te leggen in beleid, zodat de raad niet voor elke meter in de stad een besluit moet nemen voor het type verharding. Toch is hij niet doof voor de geluiden uit de stad en ziet hij graag criteria zoals D66 Pagina 10 van 40

5

10

15

die noemt, opgenomen in het afwegingskader. Dat zorgt ervoor toekomstige criteria naar de raad te brengen om er alsnog over te besluiten. Aandacht heeft hij voor Lauwerecht. Deze straat wordt als uitzondering genoemd waar klinkers worden aangehouden, ongeacht de status van de hoofdfietsroute. Deze straat is allesbehalve comfortabel. Hij verzoekt de wethouder daarom bij de toekomstige herinrichting van Lauwerecht hetzelfde type bestrating te gebruiken als bij de Lange Nieuwstraat. De heer Talhaoui (PvdA) is het eens met de keuze van het college om standaard rood asfalt te kiezen voor de hoofdfietsroutes en met de drie uitzonderingen binnenstad, bijzondere locaties en smalle straten. Toch lijkt er soms sprake te zijn van willekeur als het gaat om bijzondere locaties. Heldere kaders ontbreken namelijk. Wellicht kan de wethouder de criteria opnemen in het voorstel. Gesproken wordt over inspraak en participatie. Dat kan straks niet meer in dit kader. De PvdA wil weten wat er dan gebeurt met de rest van de inspraak en de participatie, ook als het niet over de verharding van de weg gaat. Een brug over de Weerdsluis is voor de PvdA onbespreekbaar. Hij hoort nog graag of dat verankerd beleid is. De heer Vasters (D66) hoort dan graag of de PvdA de Weerdsingel graag in klinkers uitgevoerd ziet.

De heer Talhaoui (PvdA) spreekt vandaag niet over de Weerdsingel maar over het afwegingskader voor verharding van fietsroutes. Discussie over de locaties komt hierna.

20

25

30

Mevrouw Alblas (CU) is blij dat dit afwegingskader er ligt zodat helder is wanneer welke keuzes worden gemaakt en goed dat er ruimte is voor uitzonderingen. Wel ziet ze graag eerst de uitzonderingen in de raad terug, zodat die zijn input kan geven. Goed dat er straatinterviews zijn afgenomen. Rood asfalt is tweemaal minder duurzaam dan zwart asfalt en het is duurder. Ze is benieuwd naar de mogelijkheden voor gerecycled rood asfalt. In Eindhoven is iets gedaan met 40% gerecycled rood asfalt. Ook wordt er asfalt gemaakt van bitumen dat van daken afkomstig is en er bestaat ook asfalt dat voor praktisch 100% uit gerecycled asfalt bestaat. Ze verzoekt de wethouder naar dit soort duurzame opties te kijken en dat jaarlijks te blijven doen. De techniek staat immers niet stil. Ze wil zo snel mogelijk toewerken naar een MKI-score lager dan de alternatieven. De heer Usta (DENK) sluit zich aan bij de woorden van Volt. Standaardiseren van fietsroutes kan soms nadelig zijn voor een bepaald gebied of project. Hij zou het liever projectgebonden bekijken en het aan de experts willen overlaten hoe die fietsroutes worden ingericht. Beantwoording wethouder:

35

40

45

Wethouder Van Hooijdonk licht toe dat sinds 2002 rood asfalt wordt toegepast op hoofdfietsroutes behalve in de binnenstad. Er bestond veel onduidelijkheid over en het lijkt verstandig een generieke aanpak te hanteren. Het gaat om een doorgaand netwerk en dat is echt iets anders dan individuele woonstraten. Juist door dit in z’n algemeenheid vast te leggen, is het makkelijker met bewoners te spreken over de afweging van de verschillende belangen. Uit zowel het bureauonderzoek als uit de peilingen komt naar voren dat een overweldigende meerderheid aangeeft dat over asfalt fietsen comfortabeler is. Dat helpt ook echt om mensen meer op de fiets te krijgen. Dat is de basis en het is goed dat als raadsvoorstel vast te leggen. Natuurlijk is de raad altijd in staat uitzonderingen te maken op het beleid, maar dat kan het college dan niet. De rationale achter de smalle straten waar geen asfalt komt, is dat de combinatie van klinkers in het midden en asfalt aan de zijkant weliswaar een heel goed compromis is maar dat lukt in die smalle straten niet. Dat is beredeneerd vanuit de breedte van de stoepen en hoe breed de rijbaan is. Dat gebeurt zeker niet willekeurig. De bijzondere locaties heeft het college kennelijk niet helder genoeg gemaakt. Daarover zal ze de raad schriftelijk nader informeren vóór de raadsbehandeling. Het is een-op-een overgenomen uit de kadernota Openbare ruimte.

Pagina 11 van 40

De heer De Pagter (VVD) is hierdoor overvallen, omdat het niet samenhangend is. De singels zitten bijvoorbeeld in de kadernota Openbare ruimte wél binnen het alluregebied en in dit kader kennelijk niet. 5

10

15

20

25

Wethouder Van Hooijdonk legt uit dat dat niet zo is. De singels aan de buitenzijde van het water vallen onder ‘Domstad bijzonder’ en om die reden is dat hier overgenomen. Ook in de omgevingsvisie Binnenstad gaan de klinkers tot aan het water en aan de andere kant niet. Bij die bijzondere locaties heeft het college zich gebaseerd op het handboek Openbare ruimte omgevingsvisie Binnenstad en die kadernota. Dat geldt ook voor de andere bijzondere locaties. Het is inderdaad enigszins subjectief en om die reden heeft de gemeente de peiling gedaan. Er is geprobeerd allerlei aspecten mee te wegen in de rapportage. Wat mensen er esthetisch van vinden, is er een van. Vervolgens is dat geobjectiveerd doordat het college zich houdt aan de eigen kadernota. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt het terecht dat het is meegenomen in het onderzoek, maar het is volledig overbodig. Het hanteren van het criterium ‘samenloop fietsers en voetgangers’ biedt voldoende reden om de genoemde locaties tot uitzondering te bestempelen. Dat sluit onnodige discussies in de toekomst uit. Op veel plekken in de binnenstad speelt dat conflict, dus daar is het goed ruimte te hebben maar dat geldt niet voor deze plek. Wethouder Van Hooijdonk vindt het lastig dit nu stante pede te overzien, maar haar gevoel geeft aan dat het niet zo is. Volt informeerde naar de binnenstadsas.

De aanname is als de binnenstad fundamenteel zou veranderen, dat dit in gesprek met de raad gebeurt. Voor die bijzondere locaties stelt de raad nu vast dat daar altijd klinkers komen, soms in combinatie met asfalt. Het is dus nooit alleen maar asfalt. Op veel plekken functioneert die combinatie goed en dat is voor veel mensen een acceptabel compromis. Mevrouw Passier (Volt) ziet dan wel graag dat het in het raadsvoorstel wordt aangepast. Daar staat nu dat er voor fietsvriendelijke klinkers wordt gekozen in plaats van asfalt. Als de raad er toch wat van vindt, wil ze het kunnen amenderen. Wethouder Van Hooijdonk adresseert dit punt in haar brief. Op zich geldt de afspraak heel terughoudend te zijn met vervangingen.

30

35

40

45

De voorzitter licht toe dat het om een technische aanpassing gaat als het niet amendeerbaar is voor de raad. Dan gaat het namelijk niet een vervanging met een nieuwe inhoud. Wethouder Van Hooijdonk komt op de vraag van D66 hoe het zat bij monumenten en beschermd stads-/dorpsgezicht. In de zojuist toegezegde brief neemt de wethouder mee hoe dat op andere plekken wel of niet een rol heeft gespeeld. Het kan niet zo zijn dat er zomaar andere straten onder het regime vallen. Het college baseert zich op een netwerk dat door de raad is vastgesteld. Dat is echt beleid. De CU en GroenLinks vroegen of het college nog op zoek gaat naar andere rode verharding met een mindere milieu-impact dan rood asfalt. Dat doet het college zeker. Het ziet potentiële mogelijkheden in de sfeer van coatings of verf, maar ook in innovatie van het productieproces. Er worden op verschillende plekken dingen uitgeprobeerd en dat blijft het college doen. Rood asfalt is een kleine toplaag. Het grootste deel daarvan bestaat uit zwart asfalt en dat heeft weer een betere milieu-impact dan klinkers. Alles bij elkaar houdt het elkaar redelijk in evenwicht. De verkeersveiligheid is zeker gewogen. Daarbij is de verharding niet doorslaggevend. Het zit veel meer in de bredere inrichting. In de beleving van het college heeft de gemeente hiermee alle aspecten te pakken.

Alle geledingen en disciplines hebben heel goed meegedacht. De gemeente blijft uiteraard participeren. In de meeste processen gaat het over veel meer dan verharding. Het is niet de bedoeling altijd voor een toetsing van de verharding naar de raad te komen. De afspraak is immers dat projecten die niet groot of gevoelig zijn, niet in de vorm van een raadsvoorstel komen, maar dat de raad daarover altijd wel wordt geïnformeerd. Het belang van Pagina 12 van 40

5

10

15

20

bewoners weegt het college altijd mee, maar juist bij een doorgaand netwerk is het heel onlogisch om elke honderd meter een andere inrichting aan te brengen. Het gaat hier om het hoofdnetwerk voor de fiets door de gehele stad. Dat vergt toch echt consistentie. Snelheden differentiëren is absoluut relevant gezien alle elektrische tweewielers op de markt. De primaire missie is de snelheid zo veel mogelijk naar 30 km/u te brengen zodat vermenging mogelijk is waarbij de veiligheid nog gegarandeerd is. Als het 50 km/u wordt met een afgezonderd fietspad, wordt het ingewikkeld. Dan speelt het vraagstuk over het type verharding eigenlijk niet. Hierover wordt veel met het rijk gesproken. Amsterdam is hiermee aan het pionieren. Utrecht blijft dat goed volgen, maar vooralsnog moet 30 km/u veilig kunnen. De wethouder weet dat er in Lauwerecht nu geen fietsvriendelijke klinkers liggen. Als daar een onderhoudsbeurt aan de orde is, zorgt de gemeente ervoor dat daar de juiste klinkers komen te liggen. De wethouder bevestigt nogmaals dat de brug over de Weerdsluis echt uit alle plaatjes is geschrapt. In de richting van de VVD geeft ze dat fietsvriendelijke klinkers nauwelijks meer waterdoorlatend zijn dan asfalt. Ze zijn niet afgerond en liggen strak tegen elkaar aan. De inrichting is veel belangrijker en vooral hoeveel verharding er wordt weggehaald.

De raad gaat het lijstje straten nog vaststellen en het college houdt zich daaraan. Dit kader is bedoeld om helderheid te scheppen. Dat gebeurt niet nu, maar wanneer er werkzaamheden gaan plaatsvinden. De heer Vasters (D66) hoort dat er goed wordt aangesloten bij de kadernota Openbare ruimte. Zorgenplantsoen/Singelgebied, daar staat echt Utrechtse allure. Dat geldt ook als beschermd stadsgezicht van Utrecht. Hij krijgt graag toegezegd dat daar voor 100% bij wordt aangesloten en de Singel op te nemen als onderdeel van de binnenstad. Wethouder Van Hooijdonk meent dat dit tot en met het water geldt en niet de overkant. Ze komt met een brief.

25

De voorzitter concludeert dat de commissie geen behoefte heeft aan een tweede termijn. De heer Vasters (D66) overweegt in samenspraak met de griffie hoe het voorstel kan worden aangepast zodat het aansluit bij de opmerkingen in dit debat. Hij wacht de brief van de wethouder af.

30

De heer De Pagter (VVD) wil het terug laten komen in de commissie alvorens het door te geleiden naar de raad. De heer Dekkers (GroenLinks) onderzoekt nog of hij bij motie of amendement het criterium historische context eruit kan vanwege de overbodigheid. De heer Talhaoui (PvdA) komt misschien nog met een motie over de Weerdsluis.

35

De heer Stellinga (CDA) overweegt moties of amendementen. Hij sluit zich aan bij de oproep om dit onderwerp te laten terugkomen naar de commissie. Mevrouw Passier (Volt) denkt met de technische aanpassing van het voorstel dat klinkers dan klinkers en asfalt worden, het raadsvoorstel te amenderen om daar klinkers van te maken. Ze denkt nog na over extra uitzonderingen.

40

De voorzitter inventariseert de steun voor het ordevoorstel van de VVD. Dat wordt gesteund door Volt, Stadsbelang, CDA, UtrechtNu!, PvdD, D66, PvdA, CU en DENK. Er komt nog een brief van het college. Afgesproken wordt dat die voor de jaarwisseling nog naar de commissie komt om te betrekken bij de behandeling op 11 januari. Het debat vindt dan plaats in de vorm van een tweede termijn – voor een duur van 30 minuten.

8. Verkeersveiligheid Vleutenseweg 45

Naar aanleiding van het tragische ongeval op de Vleutenseweg van afgelopen maart heeft DTV onderzoek gedaan naar de verkeersveiligheid aldaar. De fracties willen in debat over de Pagina 13 van 40

bevindingen en aanbevelingen van het rapport, de mogelijke volledige herinrichting van de weg, de financiële haalbaarheid hiervan en de tijdsplanning. Daarbij willen de fracties ook aandacht besteden aan de petitie van omwonenden, scholen en andere betrokkenen. Bespreking volgt in één termijn van 90 minuten in de volgorde van agendering. 5

10

15

De heer De Pagter (VVD) memoreert het dodelijke ongeval waarbij een meisje van zeven jaar om het leven kwam op de Vleutenseweg. Hij is blij dat het onderzoek waarom de bewoners middels een petitie vroegen, er nu ligt. Het is een gedegen, goed uitgevoerd en onafhankelijk onderzoek. De resultaten zijn zorgelijk: er worden maar liefst 26 maatregelen genoemd voor het verbeteren van de Vleutenseweg waarvan er 11 op korte termijn kunnen worden uitgevoerd. Markeringen, belemmerd zicht bij kruisingen, prullenbakken of andere obstakels, geparkeerde fietsen, onduidelijke bebording: van sommige zaken is het toch vreemd dat die niet al zijn aangepakt. Hij hoort graag van de wethouder of er nog andere plekken in de stad zijn waar dit soort fouten zijn gemaakt bij de inrichting, waaronder het verkeerd toepassen van de blokmarkering. Een volledige herinrichting van gevel tot gevel lijkt de enige manier om daar een verkeersveilige situatie te creëren. Het gaat er nu om hoe de gemeente ervoor kan zorgen die volledige herinrichting zo snel mogelijk uit te voeren. Hij hoort graag wat de wethouder daarvoor nodig heeft van de raad en op welke termijn het dan mogelijk is. De heer Bosch (UtrechtNu!) wijst erop dat de Vleutenseweg een lastige straat is om te herinrichten ook gezien de intensiteit van het openbaar vervoer daar.

20

25

30

35

40

De heer De Pagter (VVD) ziet dat probleem ook. Daarom moet het dus heel goed gebeuren in goed overleg met de provincie. Het betreft een HOV-baan. Eerder heeft de VVD het idee ingebracht voor een fietsstraat aan de zuidkant. Het aantal maatregelen is groot. De vraag daarbij is hoe de gemeente dit heeft kunnen laten gebeuren dat er in feite zo veel maatregelen nodig zijn en wat de gemeente hiervan leert. Bushaltes kunnen best asymmetrisch worden aangelegd. Er ligt al een plan om de bushalte bij de Van Koetsveldstraat op te heffen. Hij hoort graag hoe snel dat gaat gebeuren. Het is daar nu absoluut onveilig. De onderzoekers geven voor de volledige herinrichting drie varianten aan. De VVD heeft een voorkeur voor variant 2 met volwaardige parallelwegen om het doorgaande verkeer gescheiden te houden van het lokale verkeer en om de busbaan in takt te houden met bijvoorbeeld fietsstraten aan beide zijden. Variant 3 kan niet, omdat een HOV-baan gescheiden moet zijn aangelegd. De heer Bosch (UtrechtNu!) was destijds diep geschokt door het hartverscheurende incident waarbij twee jonge kinderen betrokken waren. De Vleutenseweg is een belangrijke levensader in de stad voor zowel het openbaar vervoer, auto’s en fietsers. Dat maakt het hier lastig.

Er is een transformatie nodig, waarbij de doorgang van de verkeersstroom in stand blijft maar ook de veiligheid van de gebruikers wordt gewaarborgd. Overmatige beperking van auto’s en lijnbusverkeer kan niet aan de orde zijn. Sommige maatregelen zijn snel mogelijk en lijken effectief. Andere vragen om een zeer zorgvuldige aanpak. Hij denkt daarbij aan dynamische verkeerslichten en slimme oversteekplaatsen. Het is daar nu soms erg moeilijk om te zien dat mensen willen oversteken. Er staan objecten die het zicht belemmeren. De verkeersregelingsinstallatie staat vaak lang aan alle kanten op rood waardoor mensen toch maar gewoon het rode licht negeren. Mevrouw Zwinkels (CDA) hoort nog weinig over de ingrepen voor de busbaan. De seinen staan vaak lang op rood omdat de bus voorrang krijgt.

45

De heer Bosch (UtrechtNu!) weet dat de lichten lang op rood staan terwijl de bus nog heel ver weg is. Hij ziet graag dat de wethouder in gesprek gaat over al die zaken. Het openbaar vervoer kan daar niet weg. Wellicht kan er goed gekeken worden naar de haltes. Het uiteindelijke doel is een Vleutenseweg die veilig is voor iedereen, maar een grondige afschaling van de weg acht hij niet mogelijk.

Pagina 14 van 40

De heer Dekkers (GroenLinks) weet dat al langer een ingrijpende herinrichting van de Vleutenseweg nodig is. Het te snel rijden van bussen en taxi’s, zeker bij kruisingen, moet door maatregelen worden tegengegaan en de zichtbaarheid moet worden verbeterd. De bushaltes dicht bij de kruising nemen het zicht weg. GroenLinks pleit ook voor het meer toepassen van zebrapaden. 5

10

De heer Talhaoui (PvdA) weet dat bewoners de taxi’s vaak op de busbaan zien rijden terwijl dat niet altijd nodig is. Dat vergt betere handhaving. De heer Dekkers (GroenLinks) beaamt dat taxi’s zo min mogelijk gebruik zouden moeten maken van de busbaan. Overwogen zou moeten worden die 30 km/u ook voor bussen en taxi’s in te voeren. Dat wringt natuurlijk met de rijtijden voor bussen, maar het verschil in snelheden tussen bussen, taxi’s en auto’s is echt heel moeilijk in te schatten. Uiteraard moet zo’n aanpassing in overleg met het busvervoer gebeuren. De rijtijd moet wel reëel blijven en niet uitlokken tot harder rijden dan toegestaan is. De heer De Pagter (VVD) begrijpt dat GroenLinks verwijst naar variant 1 maar dat is voor een busbaan toch opmerkelijk.

15

20

De heer Dekkers (GroenLinks) heeft uit eerder onderzoek juist geleerd dat die verschillende snelheden moeilijk in te schatten zijn, zeker als het om jonge kinderen gaat. Daarom moet die snelheid worden teruggebracht. Hij wil zich nu nog niet uitspreken over de verschillende scenario’s. De grotere ingrepen vereisen dat alle plussen en minnen tegen elkaar worden afgewogen: ze zijn ingrijpend, kosten veel. Het is nu nog te vroeg die maatregelen in de commissie te bespreken. Hij krijgt graag de toezegging dat dit eerst in de raad wordt besproken alvorens het college een besluit neemt. Dat moet uiteraard zo snel mogelijk. De heer Usta (DENK) weet uit onderzoek dat veel bestuurders minder hard dan 50 km/u rijden als de limiet 50 km/is maar dat bestuurders vaak harder dan 30 km/u rijden als 30 km/u de limiet is. Hij is benieuwd hoe GroenLinks denkt bestuurders aan de juiste snelheid te houden.

25

30

35

40

45

De heer Dekkers (GroenLinks) wil graag dat mensen zich aan de maximumsnelheid houden. Dat vereist een juiste inrichting van de weg en realistische rijtijden van de bus – en misschien ook buffers bij zebrapaden. Mevrouw Passier (Volt) heeft al eerder van bewoners gehoord dat de Vleutenseweg als onveilig wordt ervaren. Bewoners pleiten als sinds 2015 voor een volledige herinrichting. De gemeente heeft destijds verschillende aanpassingen gedaan, maar van een herinrichting is het nog niet gekomen. In 2017 is een studie naar de verkeersveiligheid uitgevoerd, gericht op de doorstroming en de oversteekbaarheid van de hele HOV-route van buslijn 28. De veiligheid van de Vleutenseweg zou daarin worden meegenomen. Ze begrijpt niet dat daaruit geen concrete maatregelen naar voren zijn gekomen. Eerder is de lijst met maatregelen voor de korte en de lange termijn al aan de orde gekomen. Volt ziet de noodzaak om de Vleutenseweg geheel opnieuw in te richten en hoort graag van de wethouder welke mogelijkheden zij ziet om dit voor 2030 te doen. Ze is benieuwd naar de gevolgen die de uitkomst van dit rapport heeft voor andere ontwerpen. De heer Vasters (D66) leeft zeer mee met de nabestaanden van het jonge slachtoffer en de andere betrokkenen bij dit vreselijke ongeval. Het is goed dat het college hier direct een onderzoek naar heeft ingesteld.

Het rapport bevat maatregelen op korte termijn, quick wins, en hij is benieuwd naar de status daarvan. D66 heeft op dit moment nog geen duidelijke voorkeur voor een scenario. Opheffen van de busbaan is niet het eerste waaraan hij denkt. Niet duidelijk is nog welke prioriteit de Vleutenseweg heeft in relatie tot andere gevaarlijke verkeerspunten. Veel andere plekken waar ook ongelukken hebben plaatsgevonden, vragen om aandacht. Sommige bewoners laten zich eerder horen dan anderen. Mooi dat ook de Rekenkamer een onderzoek gaat uitvoeren naar verkeersveiligheid. D66 zal vragen of ze dit punt kan meenemen in dat onderzoek.

Pagina 15 van 40

Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt dat er veel meer geld naar verkeersveiligheid moet. Het gaat niet alleen op prioritering, maar het is een kwestie van aan de slag gaan met de al bekende locaties. De heer Vasters (D66) vindt dit een goed punt. Er zijn zeker andere plekken die ook aandacht vergen. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

Mevrouw Zwinkels (CDA) ziet een diep trieste aanleiding voor dit debat. Haar medeleven gaat uit naar de nabestaanden. Op meer plekken in Utrecht hebben dit jaar zware ongelukken plaatsgevonden. Dat vraagt reflectie van de gemeente en vervolgens snelle actie. Het onderzoek heeft plaatsgevonden tussen juni en augustus. De vraag daarbij is in hoeverre de zomermaanden representatief zijn. Asymmetrische plaatsing van bushaltes en er eentje weghalen, is zeker een interessante optie. Het CDA is ook benieuwd naar de quick wins. Mevrouw Zwinkels is benieuwd hoe het college kijkt naar de volledige herinrichting en of het college bereid is de verkeersveiligheid voorop te stellen en eventueel vigerende visies los te laten. De oversteekbaarheid moet echt beter worden. De verkeersveiligheid moet op grotere schaal in Utrecht plaatsvinden. Ze is benieuwd waarover het college in gesprek gaat met de klankbordgroep; welke inspanning het college gaat doen om het te hard rijden aan te pakken en wanneer de raad daarover wordt geïnformeerd. Mevrouw Alblas (CU) sluit zich aan bij de woorden over de verdrietige aanleiding voor dit debat. De CU ziet een helder onderzoek met heldere uitkomsten. Ze onderschrijft het belang van de quick wins. Er staan nog dingen ‘op de planning’ en ze wil horen welk tijdpad daarbij hoort. Misschien kan de wethouder hiervan een schriftelijk overzicht verzorgen.

De uitkomst van het onderzoek geeft aan dat alles op de schop moet. Ze hoort graag of daarvoor budget is en of een volledige herinrichting voorrang zou moeten of kunnen krijgen op andere projecten. De heer Nyqvist (Stadsbelang Utrecht) beseft dat er niets erger is dan als ouder een kind te verliezen. Bij een ziekte is het onontkoombaar, maar bij een ongeluk valt er niets over te vertellen en is de klap des te erger. Het onderzoek laat een opsomming zien van plak- en knipwerk, het gevolg van jarenlange inspraak van allerlei belangengroeperingen die vinden dat er iets moet gebeuren. Er ligt nu een lappendeken van diverse kleine ingrepen. Snel openbaar vervoer verdraagt zich niet met het begrip veiligheid. Er zijn natuurlijk ook dingen die à la minute kunnen gebeuren, maar het college moet vooral met een voorstel komen zonder al die poespas maar wel met een voorkeur. Bij de varianten kunnen de gevolgen worden aangegeven waarop de gemeenteraad in vol besef een doordrongen besluit kan nemen om dit soort zaken in de toekomst te voorkomen. Het is logisch dat het geld kost. De heer Van den Enk (Student&Starter) spreekt uit dat zijn gedachten gaan naar de nabestaanden van dit heftige ongeval. Er moeten absoluut lessen worden getrokken voor andere toekomstige inrichtingen.

Er zijn nu direct maatregelen nodig om de verkeerssituatie verkeersveiliger te maken: een aanpassing van de markering, het verwijderen van het hekwerk tussen het fietspad en de rijbaan bij de Groeneweg en de Billitonkade, het verwijderen van het bord 30km-zone ter hoogte van de Lombokstraat en het verplaatsen van de prullenbakken bij de bushaltes om het zicht te verbeteren. Andere maatregelen vergen meer tijd. Hij krijgt graag uitgelegd welke maatregelen dat betreft. Student&Starter meent eveneens dat volledige herinrichting de enige oplossing vormt voor een veiliger weg. Hij hoort graag hoe die prioritering zich verhoudt ten opzichte van andere projecten in de stad. Variant 3 is niet mogelijk. Opheffen van de busbaan is onwenselijk. De bereikbaarheid van Utrecht moet in stand blijven. De plekken van de bushaltes dienen te worden heroverwogen. De oversteek van fietsers en voetgangers over de busbaan en de weg vormt het grootste knelpunt. Die tussenoplossing kan al worden uitgevoerd voordat er met een algehele herinrichting wordt gestart. De heer Talhaoui (PvdA) vindt de aanleiding van deze bespreking heel erg verdrietig. Het aanpakken van de Vleutenseweg is hard nodig, blijkt nu uit de 26 maatregelen van dit rapport. Mooi dat een aantal quick wins al is uitgevoerd. Bewoners geven aan dat de situatie nog steeds Pagina 16 van 40