Conceptverslag Commissie Mobiliteit, groen en openbare ruimte 11 januari 2024
Tekst van het document
5
Verslag openbare ochtendvergadering commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte Datum Locatie Verslag door
10
15
donderdag 11 januari 2024 Stadhuisbrug 1, Utrecht, Stadhuishal mevrouw C. Hilhorst (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, dhr. G. te Hoonte, de wethouder mw. L. van Hooijdonk, de commissiegriffier dhr. J. Drost, mw. M. Friele, de griffiemedewerker dhr. W. Overbeek, de leden, mw. K. Alblas (ChristenUnie), dhr. D. Bosch (UtrechtNu!), dhr. F. Dekkers (GroenLinks), dhr. G. Dijkstra (EenUtrecht), dhr. H. Dijkstra (CDA), dhr. M. van Heuven (PvdD), mw. J. Kleinrensink (GroenLinks), lid M. Minnaert (BIJ1), dhr. C. Nykvist (Stadsbelang Utrecht), mw. A. Oudejans (Student & Starter), dhr. V. Paalman (Horizon), dhr. M. de Pagter (VVD), mw. C. Passier (Volt), dhr. T. Stam (PvdA), dhr. B. van Steeg (CDA), dhr. H. Stellinga (CDA), mw. N Stylianou (D66), dhr. M. Talhaoui (PvdA), dhr. M. Usta (DENK), dhr. J. Vasters (D66), mw. J. Zwinkels (CDA)
Afwezigen 20
25
30
35
Inhoud 1. Opening .........................................................................................................................................1 2. Vaststellen agenda commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte van 11 januari 2024 .......2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure) ................................................................2 4. Verslagen ......................................................................................................................................6 5. Toezeggingen/Moties ....................................................................................................................6 6. Ingekomen stukken .......................................................................................................................6 7. Raadsvoorstel Afwegingskader verharding hoofdfietsroutes ........................................................6 8. Raadsvoorstel Ruimtelijk Toekomstperspectief Zuidpoort ............................................................9
1. Opening
De voorzitter opent de ochtendvergadering om 10.00 uur en heet iedereen welkom. Hij bedankt mevrouw Snippe voor haar inzet als plaatsvervangend voorzitter en wenst haar geluk voor haar toekomst. Vandaag zijn twee commissiegriffiers aanwezig. Hij heet mevrouw Friele welkom als nieuwe commissiegriffier. Hij stelt vast dat er geen mededelingen zijn van commissie- en/of collegeleden. Pagina 1 van 35
2. Vaststellen agenda commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte van 11 januari 2024 5
10
De voorzitter meldt dat de spreektijden zijn aangepast naar aanleiding van de wisselingen bij Student & Starter. De heer Dijkstra (EenUtrecht) verzoekt agendapunt 12: 'Baas in eigen groen' te verdagen naar de volgende commissievergadering, omdat hij ook bij commissie VBF aanwezig moet zijn. De voorzitter stelt voor de spreektijden te handhaven en dit agendapunt in de volgende commissie te agenderen met nieuwe spreektijden. Hij stelt vast dat dit akkoord is. De agenda wordt gewijzigd vastgesteld.
3. Vaststellen ingekomen agenderingen (Procedure)
De voorzitter meldt dat op iBabs de behandelvoorraad met een toelichting is terug te vinden. 15
20
25
30
35
40
3.1 Raadsvoorstel Wijziging van de Verordening Parkeerbelasting 2024 voor het heffen van parkeerbelasting stadsbreed De voorzitter memoreert dat dit voorstel in de vorige vergadering niet rijp voor agendering werd geacht en dat afspraken met het college zijn gemaakt over aanvullende werkzaamheden. Het college heeft een aanvullende brief daarover toegezonden. De heer De Pagter (VVD) bevestigt dat het voorstel aan het college is terug gegeven om een aantal zaken verder uit te werken en een aangepast voorstel aan de raad te sturen. Het college is van mening dat dit niet nodig is. De aanpak betaald parkeren is onderdeel van de omgevingsvisie. Per 1 januari jl. is de Omgevingswet van kracht geworden wat betekent dat de raad een besluit moet nemen over een wijziging. Voorgesteld wordt dit extern juridisch te laten toetsen voordat de agendering wordt behandeld. Hij stelt voor dit in februari te agenderen. Hierover moet duidelijkheid zijn voordat het verder wordt behandeld in een raadsinformatiebijeenkomst. De voorzitter concludeert dat VVD voorstelt het voorstel niet nu te agenderen, maar de volgende keer in de behandelvoorraad te laten terugkomen inclusief een extern juridisch advies. De heer Dekkers (GroenLinks) stelt dat elke partij juridisch advies kan inwinnen. Wat GroenLinks betreft kan dit worden geagendeerd voor de volgende commissie zoals voorgesteld in het voorstel.
De heer Vasters (D66) sluit zich aan bij het betoog van GroenLinks. Wat D66 betreft kan het voorstel inhoudelijk worden besproken. De heer Talhaoui (PvdA) sluit zich aan bij het betoog van D66. De heer Van Steeg (CDA) vindt een debat lastig omdat de onderbouwing van de koppeling met de parkeermodules nog dun is. Als een fractie juridische onderbouwing wenst, dan moet daar tijd voor worden genomen. Dit kan een commissievergadering worden doorgeschoven.
45
De heer Van Heuven (PvdD) wil met dit onderwerp aan de slag gaan. Er wordt al langer gesproken over het invoeren van betaald parkeren. Het inwinnen van juridisch advies staat behandeling in februari a.s. niet in de weg. Wellicht komt eruit hoe het anders of beter kan worden behandeld, maar bespreken is mogelijk.
50
Mevrouw Passier (Volt) vindt het een lastige discussie. Volt staat hier inhoudelijk achter, maar vindt het proces erg belangrijk. Volt hoopt dat het inwinnen van extern juridisch advies de angel uit de discussie haalt en steunt het voorstel van VVD.
55
Mevrouw Oudejans (Student & Starter) vindt het prima als VVD juridisch advies wil inwinnen, maar wat Student & Starter betreft staat dat behandeling in februari a.s. niet in de weg.
Pagina 2 van 35
Mevrouw Alblas (ChristenUnie) meldt dat dit wat ChristenUnie betreft voor de volgende vergadering kan worden geagendeerd. In de tussentijd kan aan de slag worden gegaan met een second opinion. 5
De heer Usta (DENK) laat weten dat DENK het voorstel van VVD steunt. Lid Minnaert (BIJ1) deelt mee dat BIJ1 het voorstel van VVD steunt.
10
15
De heer Dijkstra (EenUtrecht) geeft aan dat EenUtrecht het VVD-voorstel steunt. Wat EenUtrecht betreft zou het niet nodig zijn, omdat in een beleidsnota moet worden aangegeven waarom en hoe betaald parkeren wordt ingevoerd. Er moet een referendabel besluit kunnen worden genomen door de raad omdat de stad in staat moet zijn een referendum op dat besluit te organiseren. De hele raad moet, los van juridisch advies, aandringen op een visie/nota waarin betaald parkeren wordt toegelicht met alle voor- en nadelen zodat daarover een ordentelijk besluit kan worden genomen. Pas daarna moet het worden vertaald in de verordening. De heer Nykvist (Stadsbelang Utrecht) volgt de VVD in dezen.
20
De heer Bosch (Utrecht Nu!) steunt het voorstel van VVD. De heer Paalman (Horizon) steunt de VVD in dezen.
25
De voorzitter concludeert dat de opdracht aan het college is het voorstel inclusief juridisch advies de volgende vergadering voor te leggen aan de raad. Hiermee is het voorstel van de VVD aangenomen.
30
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) stelt vast dat wordt gekeken naar het aantal partijen dat aanwezig is, maar er zou worden gekeken naar de verhoudingen zoals ze in de raad liggen en dan ligt er een ander voorstel. Het is niet wenselijk dat nu door VVD politiek wordt bedreven via het proces. Zij heeft problemen met de conclusie die de voorzitter trekt.
35
De voorzitter wijst erop dat conform de verordening het aantal aanwezige commissieleden wordt geteld. De verordening biedt geen ruimte om te kijken naar de verhoudingen in de raad. Het is niet toegestaan de verordening te overtreden. Als wijzigingen gewenst zijn, kunnen partijen een andere verordening voorleggen aan de raad en kan juridisch worden getoetst of die past binnen de Gemeentewet.
40
Volgens mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is bij het vaststellen van de verordening afgesproken dat zou worden afgetast hoe zaken liggen, zodat het niet precies op de verordening komt. Op deze manier wordt afgedwongen dat het voorstel in de raad op de agenda wordt geplaatst zonder commissiebehandeling. Dat is niet wenselijk.
45
50
De voorzitter stelt dat het niet mogelijk is iets op de raadsagenda op te nemen als dat niet via de commissie is gegaan, behalve als het wordt geagendeerd via een eigen behandelpunt. Mevrouw Kleinrensink dwingt spreker politiek te bedrijven omdat zij de verordening niet heeft gelezen. De verordening schrijft dit voor. Dit is de derde maal in drie opeenvolgende commissies dat het zo wordt gedaan en GroenLinks blijft aangeven dat het anders moet worden gelezen. Het mag niet anders worden gelezen.
55
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) werpt het verre van zich dat zij de verordening niet zou hebben gelezen. Het punt is niet dat politiek wordt bedreven door dit te zeggen, maar dat de VVD het proces kaapt door het politiek te maken terwijl in de commissie, als het over het proces gaat, alleen met elkaar zou worden gekeken of het wordt besproken. Diverse partijen willen het bespreken, zeker als wordt gekeken naar de democratische legitimiteit en dat wordt nu moeilijk gemaakt. Het wordt heel vervelend als het op een andere manier moet worden gedaan.
60
De voorzitter wijst erop dat partijen de verordening van de commissies daarvoor kunnen aanpassen. Hij moet als voorzitter de verordening uitvoeren. Pagina 3 van 35
5
10
De heer De Pagter (VVD) vindt het jammer dat GroenLinks dergelijke woorden gebruikt. Hij heeft de afgelopen dagen contact gezocht met alle partijen juist om uit deze polarisatie te komen. Hij had ook opnieuw kunnen voorleggen dat het voorstel moet worden teruggestuurd naar het college, maar heeft dat bewust niet gedaan omdat hiermee verder moet worden gegaan, maar het moet nogmaals extern juridisch worden getoetst. Het enige wat nu aan de orde is, is een maand uitstel. Het is aan GroenLinks als het daarmee niet kan leven. Mevrouw Kleinrensink verzoekt om een schorsing voor onderling overleg. Schorsing
15
Mevrouw Passier (Volt) deelt naar aanleiding van de schorsing mee dat wordt voorgesteld in het ochtenddeel van de volgende commissievergadering het procesdeel en de juridische vraag worden besproken en dat in het middag- of avonddeel het inhoudelijke debat wordt gevoerd. Zo dicht mogelijk op het debat is een inhoudelijke RIB en een technische sessie over het juridische deel gewenst.
20
De heer Bosch (Utrecht Nu!) vraagt wie dit heeft besloten en wijst erop dat de commissie zojuist iets anders heeft besloten. Mevrouw Passier (Volt) antwoordt dat een aantal partijen heeft besproken hoe hier uitgekomen zou kunnen worden. Zij bedoelde niet het besluit van de commissie.
25
De voorzitter schorst de vergadering voor overleg met de griffier. Schorsing
30
35
De voorzitter stelt dat Volt voorstelt voor de volgende commissievergadering een procesdebat te agenderen en daarna een debat over het raadsvoorstel, bij voorkeur op dezelfde dag. Tijdens die commissievergaderingen moeten ook andere raadsvoorstellen worden besproken. De heer De Pagter (VVD) meldt dat het de bedoeling is dat in de volgende commissievergadering eerst een procesdebat wordt gevoerd en dat er op dezelfde dag een beslismoment is of ook over de inhoud wordt gesproken. Het inhoudelijke stuk moet wel worden geagendeerd. De voorzitter ziet dit als een soort eigen agendering en vraagt hoeveel spreektijd voor het procesdeel nodig zal zijn.
40
Volgens de heer De Pagter (VVD) is dat afhankelijk van de inhoud van het juridisch advies en schat dat dit ongeveer anderhalf uur zal zijn.
45
De voorzitter stelt voor 90 minuten van het ochtenddeel van de volgende commissievergadering daarvoor te reserveren en stelt vast dat dit akkoord is. Voorgesteld wordt het raadsvoorstel te behandelen behalve als uit het procesdeel blijkt van niet. Hij stelt voor het avonddeel van de volgende commissievergadering daarvoor te reserveren.
50
55
60
De heer Van Steeg (CDA) zou het raadsvoorstel op 21 maart a.s. inhoudelijk willen bespreken zodat er meer duidelijkheid is in de besluitvorming. Mevrouw Passier (Volt) stelt voor het raadsvoorstel voorwaardelijk op de agenda van de volgende commissievergadering op te nemen. Als de commissie in het procesdeel besluit dat het kan worden behandeld, wordt het later op die vergaderdag inhoudelijk besproken en anders op een ander moment. De heer Van Heuven (PvdD) verwacht dat de inhoudelijke behandeling meer tijd zal vragen dan 90 minuten. Hij vraagt de nu gemaakte afspraken duidelijk schriftelijk vast te leggen, zodat deze met fractiegenoten kunnen worden gedeeld en er geen ruimte is voor een andere interpretatie.
Pagina 4 van 35
De voorzitter stelt voor dat het ochtend- en het avonddeel van de volgende commissievergadering worden gereserveerd voor betaald parkeren. Dat zijn in totaal zes uren. Hij stelt voor dat voor tweemaal twee uur spreektijd wordt gereserveerd. 5
10
15
20
De heer Bosch (Utrecht Nu!) vindt dat de spreektijden gelijk moeten zijn aan de gereserveerde tijd voor bespreking van een voorstel. De voorzitter stelt voor het procesdeel te agenderen voor 120 minuten en het raadsvoorstel voor 120 minuten, zodat er ruimte is voor schorsingen. De heer Dekkers (GroenLinks) kan zich vinden in het voorstel van de voorzitter dat in lijn is met eerdere gesprekken over hoe met spreektijden wordt omgegaan. De heer Dijkstra (EenUtrecht) maakt hieruit op dat het procesdeel wordt geagendeerd en dat het inhoudelijk deel voorwaardelijk in de avond wordt geagendeerd en dat de commissie aan het eind van het procesdeel besluit of dat aan de orde is. Mevrouw Kleinrensink gaf aan dat de democratie wellicht tekort zou worden gedaan, maar het omgekeerde kan ook het geval zijn als het niet ordentelijk wordt behandeld en niet wordt gepleit voor een referendabele beleidsnota. De heer Bosch (Utrecht Nu!) vindt een inhoudelijke behandeling in 120 minuten niet realistisch en stelt 180 minuten voor.
25
De voorzitter stelt voor dat wordt uitgegaan van 120 minuten in het ochtenddeel en 180 minuten in het avonddeel. Omdat er dan geen ruimte is om te schorsen zou het avonddeel om 19.30 uur kunnen aanvangen. Hij concludeert dat dit akkoord is. Het had geholpen als hierover voor de vergadering een compromis was bereikt.
30
3.2 Debat Bomenbrieven De heer Van Heuven (PvdD) meldt dat Partij voor de Dieren drie bomenbrieven wil bespreken in de commissie. Volt en GroenLinks willen mee-agenderen. Als geen andere partijen wil meeagenderen wordt voorgesteld in te zetten op 60 minuten.
35
De voorzitter constateert dat naast de genoemde partijen ook ChristenUnie het woord wil voeren en stelt agendering van 60 minuten voor. 3.3 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven De voorzitter heeft via WhatsApp een agendering ter plaatse ontvangen van Utrecht Nu!.
40
45
50
55
60
De heer Bosch (Utrecht Nu!) meldt dat Utrecht Nu! de raadsbrief 'Alternatief voor tracébesluit Ring Utrecht' wil agenderen en in samenhang met de NRU wil spreken over de gemaakte keuzes en de onderbouwing daarvan. VVD, Partij voor de Dieren en ChristenUnie steunen dit. De voorzitter constateert dat er vijftien agenderende partijen zijn met uitzondering van Volt en stelt voor het debat over deze raadsbrief in het middagdeel van de volgende commissievergadering te agenderen. De heer Vasters (D66) heeft vernomen dat de komende tijd meer informatie over de NRU mag worden verwacht. Is dat voor dit debat te verwachten? Wethouder Van Hooijdonk gaat ervan uit dat 15 februari a.s. haalbaar is als er niets misgaat. De voorzitter stelt voor deze raadsbrief op 15 februari a.s. te agenderen. Als de informatie er niet is schuift de agendering door naar 21 maart a.s. De heer Bosch (Utrecht Nu!) kan zich daarin vinden. De voorzitter krijgt van de griffier het advies deze raadsbrief op 21 maart a.s. te agenderen omdat er op 15 februari a.s. slechts 45 minuten spreektijd is. De heer Bosch (Utrecht Nu!) gaat akkoord met agendering op 21 maart a.s. Pagina 5 van 35
5
10
De voorzitter stelt voor deze raadsbrief te agenderen op 21 maart voor 150 minuten. Nagegaan wordt wanneer de RIB over het parkeren kan worden gehouden. De commissie wordt daarover geïnformeerd. Mevrouw Passier (Volt) kan zich daarin vinden. Voor het inwinnen van het juridisch advies is de wens daar een soort technische sessie voor te organiseren. Partijen kunnen dit zelf doen.
4. Verslagen
Lid Minnaert (BIJ1) verzoekt te worden aangeduid met 'lid' en niet met 'mevrouw'. De voorzitter meldt dat dit wordt aangepast en concludeert dat de verslagen van de commissievergadering Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte van 30 november 2023 daarmee zijn vastgesteld.
15
5. Toezeggingen/Moties
De voorzitter constateert dat er geen vragen of opmerkingen zijn naar aanleiding van de toezeggingenlijst.
6. Ingekomen stukken
De voorzitter meldt dat er geen ingekomen stukken zijn. 20
25
30
35
40
45
50
7. Raadsvoorstel Afwegingskader verharding hoofdfietsroutes
De voorzitter licht toe dat in de commissie van 30 november 2023 in de eerste termijn is gesproken over dit raadsvoorstel. De commissie wenste een aangepast raadsvoorstel dat inmiddels is ontvangen. De aanpassingen worden in de tweede termijn besproken. Tweede termijn De heer Vasters (D66) memoreert dat D66 tijdens een debat vorig jaar over de WeerdsingelOostzijde vragen had over de keuze van de verharding van deze hoofdfietsroute, omdat die toen onvoldoende onderbouwd was. De wethouder zei een afwegingskader toe waarover vandaag wordt gesproken. Een dergelijk kader zorgt voor helderheid en voorkomt dat per project moet worden besloten over de verharding. In de eerste termijn van dit debat in november 2023 heeft hij de kritiek van D66 op dit voorstel geuit. Voor het bepalen van bijzondere plekken wil D66 zo veel mogelijk gebruik maken van objectieve criteria, weten of een gebied onderdeel uitmaakt van een beschermd stadsgezicht, of er monumentale gebouwen aanwezig zijn en wat in het beleid staat over de kwaliteit van de openbare ruimte. In de reactie van het college staat waarom locaties al dan niet als bijzondere plek zijn vastgesteld. D66 is blij met deze extra toelichting en ziet dat vooral wordt gekeken naar de kwaliteit van de openbare ruimte of wat in het betreffende kaderdocument is aangegeven.
D66 snapt de overwegingen en begrijpt dat het geen volledig mathematische exercitie betreft. Een deels subjectieve beoordeling kan niet geheel worden uitgesloten. Waarom wordt de aanwezigheid van gemeentelijke en rijksmonumenten niet meegenomen in de subjectieve beoordeling? Wordt de beoordeling daar niet objectiever mee? In de Omgevingsvisie binnenstad 2021 is vastgelegd dat rood asfalt wordt toegepast op de gehele fietssingel. Voor deze locaties lag er dus al een raadsbesluit. Hij was daarvan niet op de hoogte tijdens het vorige debat. Toen deze visie in 2021 werd opgesteld was er nog sprake van dat er een fietsbrug zou komen bij de Weerdsluis. In het coalitieakkoord is vervolgens vastgelegd dat deze er niet komt. Dat is een goede keuze, met als nadeel dat de fietssingel hierdoor een schakeltje mist bij de Weerdsingel-Oostzijde. De route is daardoor minder aantrekkelijk dan wanneer deze brug er wel zou komen. Houdt de keuze van rood asfalt voor de gehele fietssingel nog steeds stand? Pagina 6 van 35
De heer De Pagter (VVD) wijst erop dat de Weerdsingel niet in de binnenstad ligt en de omgevingsvisie daarop niet van toepassing is. 5
Dat was de heer Vasters (D66) ook opgevallen, maar in de visie wordt er wel iets over gezegd. Dat is een inconsequentie in het stuk. De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of de heer Vasters de Weerdsingel-Oostzijde onderdeel vindt van de fietsroutes nu de Weerdbrug niet wordt gerealiseerd.
10
15
20
25
De heer Vasters (D66) antwoordt dat de fietssingel een belangrijk onderdeel is van het fietsnetwerk. De binnenstadsas moet worden ontlast en dit is een van de routes daartoe. De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of D66 wel of geen voorstander is van het aanleggen van rood asfalt daar. De heer Vasters (D66) legt zich neer bij het besluit in de omgevingsvisie dat op de gehele singel rood asfalt wordt gelegd. Daarvan was hij tijdens het vorige debat niet op de hoogte. Mevrouw Zwinkels (CDA) hoopte dat ook D66 zou inzien dat rood asfalt daar niet gepast is, juist vanwege de kwaliteit van de openbare ruimte, monumentale panden et cetera. Wat vindt D66 een beter besluit: een bijzin in de 'omgevingsvisie binnenstad' of een weloverwogen afwegingskader waaruit objectief moet blijken waar asfalt en waar klinkers worden toegepast of waar de bestaande situatie moet worden behouden?
30
De heer Vasters (D66) heeft in november jl. ook aangegeven dat D66 achter het uitgangspunt staat van rood asfalt, tenzij. Het gaat hier specifiek over uitzonderingen. D66 wilde een helder, eenduidig en zo objectief mogelijk afwegingskader om discussies te voorkomen. Hij volgt de reactie van het college dat het niet volledig objectief kan worden gemaakt. Een genomen besluit dat in de coalitieonderhandelingen is bevestigd, blijft standhouden. D66 legt zich neer bij die beslissing.
35
Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt dat in het coalitieakkoord een goede stap is gezet om geen brug bij Weerdsluis te realiseren. Daarmee ontstaat een nieuwe situatie en dat kan gevolgen hebben voor eerdere besluiten. Waarom is die ruimte er niet? Waarom moet wel ruimte worden geboden voor keuzes van het college?
40
45
50
55
De heer Vasters (D66) vroeg de wethouder of de keuze voor rood asfalt standhoudt nu er geen sprake meer is van die brug. Hij begrijpt dat dit zo is, omdat die route een belangrijk onderdeel van het netwerk blijft, ondanks dat deze iets minder aantrekkelijk is dan voorheen. Met het voorstel komt er een eenduidig en consistent afwegingskader met helderheid over de uitzonderingen. Het is niet volledig objectief te maken, maar dat lijkt inherent te zijn aan dit onderwerp. Het college zet qua investeringen in het fietsnetwerk sterk in op alternatieven voor de binnenstadsas. Deze moet goed toegerust zijn op de toename van fietsstromen. D66 ziet een bottleneck bij de Nobelstraat die nu meer ingericht lijkt te zijn op bussen. Zijn er plannen om de situatie op deze plek te verbeteren? Zo ja, op welke termijn? De heer De Pagter (VVD) informeert of D66 voornemens is amendementen in te dienen bij de raadsbehandeling. De heer Vasters (D66) acht het niet waarschijnlijk dat D66 met voorstellen komt. De heer De Pagter (VVD) heeft in de eerste termijn al aangegeven dat VVD dit afwegingskader niet steunt. Ook met de nieuwe toelichting van het college ziet VVD geen reden om daarvan af te zien. De criteria om af te wegen ontbreken. Het is eerder een pleidooi waarom rood asfalt nodig is dan een afwegingskader.
Duurzaamheid, verkeersveiligheid, hittebestendigheid, versterking van de ruimtelijke kwaliteit en dergelijke zouden onderdeel moeten zijn van dit afwegingskader. VVD komt bij de raadsbehandeling met een voorstel in die richting.
Pagina 7 van 35
5
De heer Dekkers (GroenLinks) bedankt het college voor de beantwoording na de eerste termijn, de strekt ter vervanging en de raadsbrief. De raadsbrief is verhelderend, onder meer over de grens van de binnenstad, wat in de omgevingsvisie staat over de singel en het afwegingsproces. In de eerste termijn is uitgebreid gedebatteerd. GroenLinks overwoog een amendement om de historische context uit het afwegingskader te halen en is daarover in overleg met ambtenaren. Dit blijkt niet eenvoudig te zijn, dus de kans is groot dat dit amendement niet wordt ingediend. Mevrouw Zwinkels (CDA) begrijpt niet waarom GroenLinks dat eruit zou willen halen.
10
15
20
De heer Dekkers (GroenLinks) wil de discussie van de vorige commissie niet herhalen en adviseert mevrouw Zwinkels deze terug te luisteren. Mevrouw Zwinkels (CDA) was aanwezig in de vorige commissievergadering. Wat zouden de consequenties van een dergelijk amendement zijn? De heer Dekkers (GroenLinks) acht het niet waarschijnlijk dat GroenLinks het amendement zal indienen. In de vorige commissievergadering heeft hij betoogd dat wat GroenLinks betreft het criterium 'mogelijke conflicten tussen voetgangers en fietsers' voldoende zou zijn om te komen tot de uitzonderingen die in het raadsbesluit staan. De 'historische context' is geen doorslaggevend argument voor de keuze voor rood asfalt al of niet gecombineerd met klinkers.
25
De heer Talhaoui (PvdA) meldt dat PvdA het eens is met de keuze van het college voor standaard rood asfalt op de hoofdfietsroute. In het afwegingskader stelt het college te mogen afwijken van de gestelde kaders. Wat is de rol van de raad bij afwijkingen? PvdA is tegen een eventuele brug over de Weerdsluis, ook in de toekomst en overweegt een amendement om dat te verankeren.
30
De heer De Pagter (VVD) vraagt of PvdA ook een amendement overweegt tegen asfalt op de Weerdsingel. De heer Talhaoui (PvdA) reageert dat dit niet het geval is.
35
De heer De Pagter (VVD) concludeert dat PvdA een grote draai heeft gemaakt sinds de verkiezingen. Mevrouw Passier (Volt) laat weten dat Volt niet tot nieuwe inzichten is gekomen naar aanleiding van de brief en bij de in de eerste termijn aangekondigde twee amendementen blijft.
40
De heer Nyqvist (Stadsbelang Utrecht) stelt dat het besluit in feite al is genomen. Stadsbelang Utrecht heeft moeite met de afgeleide discussie in de vorige commissie over rood, zwart, steentjes en dergelijke. Als de hoofdlijnen zijn uitgezet en een hoofdroutesysteem is ontwikkeld, kan daar alleen met zeer goede argumenten van worden afgeweken.
45
Mevrouw Zwinkels (CDA) meldt dat CDA niet voor de wijziging is dat bij bijzondere locaties ook sprake kan zijn van een combinatie van klinkers met asfalt, omdat dat kan leiden tot nog meer rood asfalt. Het proces om tot dit voorstel te komen, is niet goed verlopen. CDA voorziet dat nog vaker discussies ontstaan met bewoners. Dit is geen objectief afwegingskader. Het is jammer dat dit er op deze manier doorheen wordt gedrukt. CDA stemt tegen het voorstel en komt met veel moties om het te kunnen bijsturen.
50
55
60
De heer Usta (DENK) geeft aan dat DENK vindt dat het mogelijk moet blijven om projectgebonden te beoordelen welk asfalt het best past en is niet voor standaard rood asfalt. DENK kijkt graag mee met de aangekondigde amendementen. Wethouder Van Hooijdonk ziet de opmerking van de heer Talhaoui over de brug bij Weerdsluis als een aankondiging. PvdA informeerde naar de afwijking van de kaders. In de eerste termijn heeft zij gemeld dat, als de raad kaders vaststelt alleen de raad daarvan mag afwijken en niet het college. Indien gewenst kan in voorkomende gevallen een ander besluit worden genomen door de raad. Pagina 8 van 35
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
D66 verwees naar de binnenstadsas. De Nobelstraat is ingewikkeld vanwege de grote belasting door het OV en het zeer beperkte profiel. Daar is al vaak naar gekeken en zijn kleine optimalisaties doorgevoerd, zoals het beperken van randjes en dergelijke. Een fundamentele verandering daar is ingewikkeld en alleen mogelijk met een andere oplossing voor het OV. Het omleggen van de routes heeft grote nadelen voor reizigers uit Zeist en De Bilt. Het realiseren van een ondergrondse voorziening zou enorm ingrijpend zijn. Vertrammen kan een oplossing zijn, maar is niet op korte termijn gerealiseerd. In de verre toekomst moet een stap worden gezet met het OV, maar het is niet te verwachten dat dit binnen tien jaar gebeurt. De fietssingel in de omgeving van Weerdsluis is aangemerkt als een bijzondere locatie waar klinkers passend zijn. Dat is een van de uitzonderingen. Het punt van de heer Vasters (D66) was dat die route wellicht minder aantrekkelijk is dan wanneer wel een brug wordt aangelegd. In de omgevingsvisie staat dat de hele singel wordt geasfalteerd voor wat betreft de fietsroutes. Is de route minder aantrekkelijk zonder de brug? Wethouder Van Hooijdonk stelt dat de route tot de Hopakker nog steeds belangrijk en aantrekkelijk is. Voorbij de Hopakker is de route aantrekkelijk als de Vechtroute naar het noorden wordt gevolgd. Hetzelfde geldt vanaf de Oudenoord.
Het deel rondom de Weerdsluis is onderdeel van het hoofdfietsnetwerk met de uitzondering op de verharding. De vraag over hoe het zit met de stads-, streek- en rijksmonumenten is geprobeerd te beantwoorden in de brief. Het is ongebruikelijk dat dat wordt gekoppeld aan verhardingen in de buurt. Er zijn diverse locaties met veel (historische) monumenten waarbij het asfalt in de omgeving niet misstaat en niet tot grote discussies heeft geleid. Het college ziet op dat punt geen sterke relatie. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of de voorliggende aanpassing van het raadsvoorstel betekent dat daar een combinatie komt van rood asfalt en klinkers. Wethouder Van Hooijdonk bevestigt dat. Het profiel waarmee andere delen van de singels recentelijk zijn heringericht, wordt doorgezet. Mevrouw Zwinkels (CDA) zal daarover technisch doorvragen buiten de orde van de vergadering om een beeld te krijgen van hoe dat eruit gaat zien in de nieuwe situatie. Wat het CDA betreft komen daar klinkers. Wethouder Van Hooijdonk wijst erop dat de Weerdsluis is aangemerkt als bijzondere locatie, maar niet de hele Weerdsingel, en daarom is daar een combinatie van klinkers en asfalt. Omdat het een smaller profiel heeft, gelden andere maten. De voorzitter stelt voor dit voorstel door te geleiden naar de raad met een behandeltijd van 30 minuten.
Mevrouw Zwinkels (CDA) heeft diverse moties aangekondigd met betrekking tot punten uit de vorige commissiebespreking, onder andere over de financiën. De voorzitter stelt het DB een behandeltijd van 45 minuten voor. De raadsagenda is al behoorlijk vol. Het DB bepaalt in welke volgorde voorstellen worden behandeld en of het in de komende of de daarop volgende raad komt. Schorsing voor een wisseling van woordvoerders.
8. Raadsvoorstel Ruimtelijk Toekomstperspectief Zuidpoort 55
De voorzitter licht toe dat het raadsvoorstel zich richt op de herontwikkeling van de Zuidpoort (het zuidelijke entreegebied van de binnenstad rondom het Ledig Erf en station Vaartsche Rijn). Mogelijke ingrepen in het verkeerssysteem in dit gebied zijn in samenhang bekeken met de ruimtelijke kwaliteiten die deze ingrepen kunnen opleveren, zoals het weren van doorgaand verkeer op het Ledig Erf en meer ruimte voor groen, voetganger, fietser en verblijf. Eerste termijn Pagina 9 van 35
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer Dijkstra (CDA) woont met veel plezier in Zuidpoort. Het is fijn dat veel inwoners, belangengroepen en voorbijgangers de moeite hebben genomen om input te leveren. Daaruit blijkt dat veel mensen een groot hart hebben voor dit deel van de stad en willen dat het nog mooier en beter wordt. Een 'ruimtelijk toekomstperspectief' is een mooie ambtelijke term die wat het CDA betreft zo snel mogelijk wordt vervangen door een 'beleidsnota'. Het perspectief ziet eruit als leefbaarder voor bewoners, met veel groen, minder ruimte voor doorgaand verkeer en meer voor bestemmingsverkeer, fietsers en wandelaars. CDA wil deze beleidsnota zo breed mogelijk gedragen hebben. Voor dat draagvlak zijn al veel bouwstenen, maar er zijn nog groepen onvoldoende gehoord. CDA wil dat dit alsnog gebeurt en vraagt zich af hoe. CDA mist een degelijke financiële onderbouwing. In dit dossier zit de spanning enerzijds op leefbaarheid voor de bewoner en anderzijds op bereikbaarheid en doorstroming van het autoverkeer en het waterbedeffect dat optreedt. Wat hebben ingrepen in Zuidpoort voor impact op omliggende buurten? Uit de stukken en de beantwoording van vragen in de RIB komt dit toekomstperspectief over als goed doordacht en doorleefd. Hij complimenteert de ambtelijke medewerkers en de inwoners die zich hiervoor hard maken. Een deel van de inwoners gaf tijdens de RIB aan enthousiast te zijn.
Hoe is gekomen tot de knip op het Ledig Erf? Hoe is deze na een raadsbreed aangenomen amendement in het coalitieakkoord is gekomen terwijl bewoners duidelijk hadden aangegeven dat het onderzoeken van een fietsstraat de voorkeur had. CDA kan zich niet aan de indruk onttrekken dat deze GroenLinks-wethouder deze knip heeft doorgedrukt en daarmee bewoners passeert. Wat CDA betreft zouden beide maatregelen mogelijk zijn, maar dat geen onderzoek wordt gedaan, is een slecht signaal. De criteria voor het terugbrengen naar 30 km/uur zijn niet duidelijk. Wat gaat er in die straten gebeuren? Kan de wethouder toezeggen dat het fysiek en online op orde hebben van de bewegwijzering voorafgaand aan dergelijke verkeersmaatregelen, een randvoorwaarde is zoals ook door het Centrummanagement is voorgesteld? Hoe worden die maatregelen gemonitord? Hoe wordt gekeken of ze werken of niet? Omdat dit stuk kan worden aangemerkt als een beleidsnota, zijn per doelstelling indicatoren en streefwaarden verplicht en moeten de kosten en dekking duidelijk zijn. Dat is nu niet het geval. Kan de wethouder toezeggen dat er een kostenplaatje komt voor de raadsbehandeling? Zo nee, hoe wordt hier duidelijkheid over gegeven? Door SOLGU zijn zorgen geuit. Shared space is een crime voor mensen met een visuele beperking.
Kan de wethouder toezeggen dat een duidelijke structuur en inrichting voor mensen met een visuele beperking als uitgangspunt wordt opgenomen? Wordt dit in het uitvoeringsprogramma opgenomen? Centrummanagement, Hoog Catharijne en Koninklijke Horeca melden dat niet op hun voorstellen is gereageerd en dat zij zich ambtelijk en bestuurlijk niet gehoord voelen. Hoe kan het dat er geen reacties zijn gekomen? Kan inhoudelijk worden gereageerd op de voorstellen, zoals de tien minuten reistijd voor bestemmingsverkeer, de juiste afstelling van de VRI's vanaf Galgenwaard en het op orde hebben van de bewegwijzering voorafgaand aan de verkeersmaatregelen. Hij wijst op de zorg van bewonerscomité Rijnlaan-Zuid. Het CDA vindt het een mooi idee om die straat als integraal onderdeel toe te voegen. Hoe ziet de wethouder dit? Hoe borgt de wethouder dat deze groep mensen zich serieus genomen voelt? De heer Bosch (Utrecht Nu!) stelt dat dit spannende verkeersplan de gemoederen hoog laat oplopen. Het 'Ruimtelijk Toekomstperspectief Zuidpoort' is een vage naam, maar ook films met vage namen vallen soms in de prijzen. Dit plan verdient een Oscar voor de meest creatieve manier om het verkeer in de knoop te leggen: een plan dat klinkt alsof het uit een sprookjesboek komt. Een sprookje waarin auto's en ondernemers de boze wolf zijn en fietsers en voetgangers de onschuldige roodkapjes met rieten mandjes.
Twee jaar geleden wilde het college ook een bewonersvariant uitwerken, maar na de verkiezingen bleek dit niet meer dan een fata morgana en werd deze variant – die dit deel van de stad nog enigszins bereikbaar en leefbaar zou houden voor elk type vervoer – omgeruild voor een coalitieakkoord waarin GroenLinks met steun van D66, PvdA, Student & Starter en ChristenUnie, besloten de straten te veranderen in een doolhof waarin zelfs Hans en Grietje zouden verdwalen. PvdA was tijdens de onderhandelingen nog voor de bewonersvariant, maar al eerder heeft GroenLinks blijk gegeven van zeer sterke onderhandelingstactieken. Er wordt gesproken over een bedrag van € 15 miljoen. De kans is klein dat deze kosten binnen de begroting blijven. Historisch gezien blijkt dat bij bijna elk ander verkeersproject grote bedragen Pagina 10 van 35
5
10
15
20
worden overschreden. Bovendien is het budget nog niet volledig gedekt, aangezien er nog een tekort is van € 5 miljoen. Ook de herinrichting van de Albatrosstraat en de Bleekstraat kan niet op steun van Utrecht Nu! rekenen. De afsluiting van het Ledig Erf zal toenemende druk leggen op deze straten. Wat gaat men dan doen? Ook hier wordt de natte vaatdoek stevig uitgeknepen en bij de Bleekstraat ontstaat zelfs een heuse knip die met een eenvoudige manoeuvre kan worden omzeild. Dit lijkt meer op een plan voor autopesterij dan serieus verkeersbeleid. Dan heeft hij nog niet eens gehad over de 'uitgebreide participatieaanpak': een term die zo vaak wordt gebruikt dat hij zijn betekenis verloren lijkt te hebben. Deze wethouder is zo dol op participatie dat ze waarschijnlijk zelfs haar ontbijtkeuze aan een bewonerspanel voorlegt. Maar als het aankomt op echt luisteren naar de zorgen van de ondernemers en bewoners, lijkt participatie een leeg begrip. Zit de wethouder elke ochtend met een lege maag aan de keukentafel? Allen hebben een brief ontvangen van de vertegenwoordigers van de ondernemers in de zuidelijke binnenstad, onder andere het CMU. Deze ondernemers vrezen dat de huidige plannen hun bedrijven, die al worstelen in een uitdagende economische tijd, verder zullen benadelen.
Hun zorgen over parkeren, doorgaand verkeer en algemene toegankelijkheid van hun bedrijven zijn legitiem en verdienen meer aandacht. Utrecht Nu! begrijpt dat iets moet gebeuren om verkeerscongestie te voorkomen in een groeiende stad, maar dit plan lijkt het tegenovergestelde van wat dan moet worden gedaan. Dit is wegdenken, wegkijken en struisvogelpolitiek. Utrecht Nu! vraagt de wethouder dit plan kritisch te heroverwegen, niet alleen voor de auto's, de fietsers en de voetgangers, maar voor de algemene leefbaarheid. Utrecht Nu! wil de bewonersvariant voor Ledig Erf weer op tafel hebben.
25
De heer Van Heuven (PvdD) hoort dat Utrecht Nu! onderschrijft dat oplossingen nodig zijn om verkeerscongestie te voorkomen, maar dat dit niet het juiste plan vindt. Welke maatregelen ziet Utrecht Nu! wel voor ogen? Als minder asfalt niet de oplossing is, is meer asfalt dat dan wel?
30
De heer Bosch (Utrecht Nu!) vindt meer asfalt daar niet nodig. Maatregelen voor meer doorstroming zorgen voor minder verkeerscongestie. Men moet niet doen alsof er minder auto's zijn, want er komen jaarlijks auto's bij. Het is een soort wensdenkerij dat auto's verdwijnen als dit deel wordt afgesloten. Ze komen elders terug, bijvoorbeeld bij het Smaragdplein of de Albatrosstraat. Mensen daar zullen dat gaan merken.
35
De heer Van Heuven (PvdD) wijst erop dat het aantal nieuwe auto's in Utrecht daalt door het beleid van de verkeerswethouder. Het percentage nieuwe auto's is in Utrecht het laagst van de gehele provincie.
40
De heer Bosch (Utrecht Nu!) betwist deze getallen. Het aantal nieuwe auto's wordt gemeten aan het aantal auto's dat is aangeschaft. Het aantal deelauto's dat daar wordt bijgeplaatst wordt niet meegenomen. Bovendien rijden in Utrecht niet alleen mensen die in Utrecht wonen, maar ook mensen van daarbuiten. Dat verkeer neemt toe aangezien het OV elk jaar wordt uitgeknepen.
45
De heer Dekkers (GroenLinks) hoort Utrecht Nu! spreken over de bewonersvariant. Uit de participatieronde kwam uit het panel een voorkeur van 32% voor de fietsstraatvariant. Erkent Utrecht Nu! dat bijna het dubbele, namelijk 56%, voorkeur had voor een ingrijpender maatregel. Is dat niet veel meer de bewonersvariant die nu ook is uitgewerkt?
50
55
60
Die getallen zeggen de heer Bosch (Utrecht Nu!) niet zo veel. De raad wilde dat twee varianten zouden worden uitgewerkt, waaronder de bewonersvariant. Dat heeft GroenLinks in de coalitieonderhandelingen de nek omgedraaid. De heer De Pagter (VVD) memoreert dat twee jaar geleden uitvoerig is gesproken over de Zuidpoort. In eerste instantie zijn zes varianten in participatie geweest. Daaraan zijn nog twee varianten toegevoegd. Veel mensen hadden kritiek op de participatie. Een meerderheid van 51% vond de variant met de fietsstraat wenselijk en een meerderheid van 56% vond de variant van het college met alle knips onwenselijk en toch kwam deze naar boven. De heer Dekkers (GroenLinks) hoort VVD zeggen dat 56% de knips onwenselijk vond. Was de uitkomst niet dat 56% de knips in allerlei varianten juist wenselijk vond?
Pagina 11 van 35
5
De heer De Pagter (VVD) constateert dat hier het getallenspel van GroenLinks begint. Er zijn verschillende vragen gesteld. Op de vraag welke variant wenselijk is, heeft 51% geantwoord variant 1 (de fietsstraat) wenselijk te vinden en 56% vond de variant van het college onwenselijk. Daarnaast zijn er de cijfers waarnaar de heer Dekkers verwees, namelijk dat 32% voorkeur had voor de variant van de fietsstraat. Die 32% moet worden gevolgd. De heer Dekkers (GroenLinks) krijgt na de vergadering graag een toelichting van de heer De Pagter.
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer De Pagter (VVD) stelt dat de variant van het college naar boven kwam. De raad heeft het vertrouwen in de participatie enigszins kunnen herstellen door raadsbreed te besluiten twee varianten uit te werken, namelijk de variant met een fietsstraat en de variant met een knip. Als een duveltje uit een doosje kwam in het coalitieakkoord de keuze voor de knip. VVD kan dat niet uitleggen aan de inwoners en ondernemers en is tegen dit plan. VVD wil geen knip op het Ledig Erf. Dat leidt tot extra verkeer op de Briljantlaan, 1000 extra auto's op de Diamantweg, 1600 op de Rijnlaan-Zuid, 2500 op de 't Goylaan. Het verkeer verdwijnt niet, maar zoekt andere routes. Er waren al zorgen op de Diamantweg en de Waalstraat. In het verlengde van de Waalstraat zou een brug komen voor fietsers over het Merwedekanaal. Bewoners maken zich zorgen over de extra fietsers op die as en daar komt ook nog extra autoverkeer bij. Dat is niet uit te leggen. VVD wil dat alsnog, zoals door de raad besloten in 2021, volwaardig onderzoek wordt gedaan naar een variant met een fietsstraat op het Ledig Erf. Deze variant moet, zoals afgesproken, in de participatie komen en aan de raad worden voorgelegd zodat een gedegen keuze kan worden gemaakt.
Volgens de heer Dekkers (GroenLinks) staat in het aangenomen amendement dat onderzoek moet worden gedaan naar de haalbaarheid van de fietsstraat en dat onderzoek is gedaan. Heeft de heer De Pagter de conclusies van dat onderzoek gelezen? De heer De Pagter (VVD) reageert dat het niet is uitgewerkt zoals de raad heeft gevraagd, namelijk dat beide varianten volledig uitgewerkt aan de raad zouden worden voorgelegd. Een aantal pagina's gaat over de fietsstraat, maar dat is geen volwaardig onderzoek geweest. VVD onderschrijft het punt van CDA met betrekking tot de financiën. Het is een zeer kostbaar project. Er zijn meer plekken waar mensen investeringen wensen, zoals de Vleutenseweg waar VVD eerst zou willen investeren. De dekking van de diverse plannen is onzeker. Bewoners worden blij gemaakt met mooie plannen waarvoor geen geld is. Veel plannen zijn ook mogelijk in de variant met de fietsstraat, variant 1-plus, zoals voorgesteld door de bewonersgroepen. Ook in die variant kunnen alle plannen worden uitgevoerd. VVD stoort zich eraan dat verkeer van een straat waar geen en nauwelijks mensen wonen zoals de Vondellaan, wordt verschoven naar straten waar wel mensen wonen, zoals de Waalstraat en de Rijnlaan. Dat is niet de bedoeling. Beide varianten moeten worden uitgewerkt. VVD heeft voorkeur voor de fietsstraat. Voorgesteld wordt het verkeer te doseren vanaf de Venuslaan.
Ondernemers maken zich zorgen over de bereikbaarheid van de parkeergarages in de binnenstad vanuit het oosten. Kan de wethouder daar iets over zeggen? De heer Van Heuven (PvdD) stelt dat het toekomstperspectief een uitgebreide studie is en een pakket maatregelen met een grote impact. Bewoners en bezoekers zullen hun rijgedrag moeten aanpassen. Door het versmallen van straten en de geplande knip op het Ledig Erf komt er minder ruimte voor de auto en meer ruimte voor groen en dus ook voor de mens en de biodiversiteit. Ook Partij voor de Dieren vindt het bijzonder dat de coalitie heeft gekozen een unaniem aangenomen amendement te negeren en maar een type verkeersingreep uit te werken. Mogelijk was de variant met de fietsstraat niet de voorkeursvariant van Partij voor de Dieren, maar deze is niet uitgewerkt. Zou er een verschil zijn in de uitstoot en het energieverbruik van auto's in het scenario met een fietsstraat waar auto's kunnen doorrijden ten opzichte van het scenario met de knip waarin auto's moeten omrijden? De knip staat toe dat auto's van de Venuslaan/Rubenslaan de Tolsteegbrug over mogen naar de Twijnstraat. Volgens de verkeerskundige rapportage is in de Twijnstraat en de Lange Smeestraat een verkeerstoename te verwachten. Na monitoren kunnen eventueel verhelpende maatregelen worden genomen.
Hoe groot probleem ziet de wethouder? Welke maatregelen kunnen nu al worden genomen om het verkeer in de gewenste route te sturen en dit probleem te voorkomen? Pagina 12 van 35
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De passage over de financiën is onvoldoende. Er is budget voor fase 1, maar wat betekent dit voor fase 2? Per wanneer moet dit bedrag gevonden zijn? Gaat dit lukken? Wat zijn de consequenties als dit budget niet wordt gevonden? Wordt fase 2 dan uitgesteld of sneuvelt dan een andere verkeersambitie? Zo ja, welke? Dat veel stenen en asfalt worden vergroend is voor Partij voor de Dieren de voornaamste reden om deze visie te steunen. Er is veel te lezen over het aanplanten van struiken en bomen, maar niets over het voorkomen van het kappen van bomen. Regelmatig gaan verkeerskundige ingrepen bedoeld om te vergroenen, gepaard met bomenkap. Partij voor de Dieren vraagt de wethouder toe te zeggen dat uitgangspunt is dat geen bomen worden gekapt. Indien nodig zal Partij voor de Dieren dit punt middels een amendement als uitgangspunt toevoegen aan het raadsvoorstel. Volgens mevrouw Passier (Volt) ligt er een mooi raadsvoorstel voor. Volt kan zich vinden in de uitgangspunten en de impressiebeelden zien er veelbelovend uit, maar wat Volt betreft is de participatie tekort geschoten. Inwoners hebben aangegeven welk scenario hun voorkeur had. In juli 2021 is met een amendement besloten twee varianten uit te werken, waarbij de bewonersvariant uit het participatietraject – de variant met de fietsstraat – als referentie zou worden gebruikt bij de verdere uitwerking.
In het toekomstperspectief is uitgegaan van een knip op het Ledig Erf zoals benoemd in het coalitieakkoord. Daarmee is niet alleen de voorkeur van de bewoners aan de kant geschoven, maar ook de opdracht van de raad. Wat houdt de referentie nu in en wat voor effect heeft dit gehad op de voorstellen? Hoe wordt omgegaan met de participatie in het verdere traject? Welk participatieniveau wordt gehanteerd: raadplegen, advies vragen, cocreëren? Volt maakt zich zorgen over in hoeverre de toegankelijkheid voor mindervaliden wordt geborgd in dit voorstel. De enige verwijzingen in het voorstel zijn dat tijdens het participatietraject is aangegeven dat dit belangrijk is en dat hier aandacht aan moet wordt besteed en twee opmerkingen in relatie tot het OV. Volt maakt zich zorgen of de toegankelijkheid voor mindervaliden voldoende wordt geborgd en of er voldoende parkeerplaatsen voor mindervaliden komen. Kan de wethouder toezeggen de toegankelijkheid voor mindervaliden te verbeteren en expliciet op te nemen in het raadsvoorstel en dit verder uit te werken in de verdere planvorming? Volt kan zich erin vinden dat in de eerste fase een aantal wegen via tijdelijke maatregelen geschikt wordt gemaakt voor maximaal 30 km/uur.
Wat houdt deze monitoring in? Welke criteria worden gehanteerd, zodat kan worden beoordeeld of het goed gaat of dat aanvullende maatregelen moeten worden genomen? Ervan uitgaande dat dit stuk als een nota kan worden behandeld, valt het Volt op dat in het toekomstperspectief geen indicatoren zijn opgenomen. Wanneer zijn de maatregelen geslaagd? In de programmabegroting moeten effectindicatoren worden opgenomen voor onder andere de bereikbaarheid van Zuidpoort, maar ook voor de toegankelijkheid. De kosten en dekking zijn al uitgebreid aan bod gekomen. De heer Dekkers (GroenLinks) onderschrijft dat toegankelijkheid belangrijk is, maar Volt noemt slechts 'voldoende invalideparkeerplaatsen'. Zijn er wat Volt betreft andere concrete zaken? Mevrouw Passier (Volt) kan verschillende zaken noemen, zoals stoepranden, voldoende oversteekplekken, problemen in shared spaces en dergelijke, maar er is voldoende kennis binnen de gemeente en er zijn diverse belangenorganisaties die advies daarover kunnen geven. De heer Usta (DENK) steunt het betoog van Utrecht Nu!. Respondenten uiten hun zorgen over de verschuiving van het verkeer, met name het autoverkeer. DENK deelt deze zorgen. Een aantal wegen wordt afgesloten voor autoverkeer. Ervaring leert dat een dergelijk project leidt tot verkeerscongestie. Mensen zoeken sluiproutes en zorgen daarmee voor overlast en onveilige situaties.
DENK heeft geen vertrouwen in het optimaal omleiden van het verkeer. DENK is tegen dit plan. De heer Dekkers (GroenLinks) wordt blij van het toekomstperspectief Zuidpoort. Door het weren van doorgaand autoverkeer en deels andere routes voor doorgaand fietsverkeer, schept men kansen om een gebied dat nu nog wordt overheerst door verharding met hittestress, te veranderen in een groener gebied met ruimte voor actieve mobiliteit en ontmoeting. Mooie pleinen: het Ledig Erf, het Vaartsche Rijnplein en het Balijeplein. Een reeks van straten die groener, beter oversteekbaar, veiliger, levendiger en leefbaarder worden. Een mooie uitbreiding van de binnenstad richting Vaartsche Rijn en een versterking van het singelpark en de groene scheggen. De verkeersstudie laat zien dat door de combinatie van maatregelen als de knip bij het Pagina 13 van 35
5
10
15
Ledig Erf, afslagverboden bij de Bleekstraat en herinrichten van straten op wat grotere afstand deze ambities kunnen worden waargemaakt. Bij een fietsstraat bij het Ledig Erf zonder knip is de hoeveelheid auto's te groot om een geloofwaardige fietsstraat aan te leggen, komt er door een reeks van ingewikkelde kruisingen op korte afstand geen aantrekkelijke fietsroute en neemt het verkeer te veel ruimte in om te kunnen vergroenen en de openbare ruimte te verbeteren. De heer Dijkstra (CDA) meldt dat de voetgangersvereniging tijdens de RIB aangaf dat de auto's op het gedeelde deel ervoor zorgen dat de fietsers zich beter verhouden tot de voetgangers. Hoe beziet GroenLinks dat perspectief? De heer Dekkers (GroenLinks) reageert dat voetgangers en fietsers elkaar kruisen op het stuk van het Ledig Erf tussen de binnenstad en de Ooster- en Westerkade. Daar moeten de fietsers worden geattendeerd op andere weggebruikers. GroenLinks is daarom voor het gebruik van klinkers daar. Een heldere routering voor zowel voetgangers als fietsers is daar niet wenselijk en een shared space ook niet. De heer Dijkstra (CDA) wijst erop dat de voetgangersvereniging aangaf dat auto's kunnen bijdragen aan een betere veiligheid voor voetgangers. Hoe ziet GroenLinks dat?
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer Dekkers (GroenLinks) reageert dat dat wat GroenLinks betreft niet nodig is. Het is jammer als auto's moeten worden gebruikt om voetgangers en fietsers uit elkaar te houden. Het plein moet goed worden ingericht zodat dat een veiliger situatie oplevert. In het toekomstperspectief staan mooie uitgangspunten als vertrekkader voor de toekomstige inrichting van de verschillende pleinen, straten en groene scheggen in het singelgebied. Naast de herinrichting van het Ledig Erf is het belangrijk dat de wegen waar mitigerende maatregelen nodig zijn zo snel mogelijk definitief goed worden ingericht. GroenLinks begrijpt dat vanwege de financiën wordt voorgesteld op de andere wegen in de eerste fase te volstaan met een tijdelijke inrichting, maar maakt zich zorgen over de kwaliteit van de maatregelen voor de tijdelijke inrichting. Barriërs zoals deze in de buurt van het Lombokplein hebben gestaan, zijn niet wenselijk. Kunnen in de tussentijd de kansen voor groen langs het spoor worden waargemaakt, met name in het gebied ten westen van het Vaartsche Rijnstation? Hoe kan worden voorkomen dat de tijdelijke situatie een achteruitgang betekent? Kunnen delen van het toekomstperspectief al in de tijdelijke situatie worden gerealiseerd? Nu wordt nog niet gekozen voor de details van de inrichting van het Ledig Erf.
Het is belangrijk dat er heldere routes zijn voor verkeersdeelnemers en kruisingen. Sommigen verwachten dat daar een shared space komt, maar dat blijkt niet uit de stukken. Dat is verstandig. Bij het herinrichten van de doorgaande autowegen naar stadsboulevards is vaak gekozen voor gescheiden rijbanen met een brede groene tussenberm. Middeneilanden zijn vaak nodig om veilig te kunnen oversteken, maar het is de vraag of die inrichting altijd het beste is met het oog op verkeersveiligheid, robuustheid en groen. Dit is geen voorgeschreven profiel voor stadsboulevards en doorgaande autowegen. De bewonersgroep bij de Balijelaan heeft gepleit voor een tweebaansweg met brede groenstroken aan twee zijden van de weg. Dat kan ook interessant zijn voor andere wegen, zoals de Einsteindreef. Klopt het dat gescheiden rijbanen met een brede middenberg geen voorgeschreven profiel is? Is herinrichting van de Balijelaan met brede groene stroken aan de zijkanten van de weg mogelijk? Is het college bereid een notitie op te stellen over de voor- en nadelen van verschillende profielen bij de herinrichting van belangrijke doorgaande wegen als voorbereiding voor een gesprek in de commissie? De heer De Pagter (VVD) is benieuwd waarom GroenLinks deze mening is toegedaan. Met een middenberm is de weg beter oversteekbaar, in het bijzonder voor mensen met een beperking.
De heer Dekkers (GroenLinks) heeft aangegeven dat een middeneiland van belang kan zijn om een weg veilig te kunnen oversteken, maar dat betekent niet dat altijd overal een brede strook moet worden aangelegd. Het is goed hiernaar te kijken, mede omdat de bewoners van de Balijelaan een ander voorstel hebben gedaan. Er zijn extra kansen rondom de belangrijke pleinen, bijvoorbeeld het Balijeplein. Het is van belang dat daar ook andere beleidsterreinen dan alleen Ruimtelijke Ordening en Mobiliteit bij worden betrokken. Wat wordt gedaan om de kansen integraal te realiseren? Bij het Ledig Erf wordt gesproken over een kans voor ondergronds fietsparkeren. Het realiseren van een dergelijke faciliteit kost tijd, maar het is logisch als eerst de grond in wordt gegaan voordat Pagina 14 van 35
5
het plein wordt ingericht. Is er enig perspectief dat deze kans wordt gerealiseerd? Hoe staat het met de plannen voor extra parkeercapaciteit rond Vaartsche Rijn? Hij spreekt complimenten voor de participatie uit. Er waren verschillende vormen voor verschillende doelgroepen met een goede terugkoppeling. Er blijven mensen met bezwaren, maar er is brede steun voor de visie. Is de wethouder het eens dat bij de uitwerking van de plannen veel meer verschillende belangen en inzichten kunnen worden samengebracht? Komt dat terug in het participatieplan?
10
De heer Bosch (Utrecht Nu!) vraagt of GroenLinks een draagvlakmeting aan zou durven onder alle inwoners.
15
De heer Dekkers (GroenLinks) wijst erop dat er verschillende vormen van participatie zijn geweest: gesprekken, enquêtes, een bewonerspanel en dergelijke. Er is goed inzicht gekregen in hoe verschillende groepen naar deze plannen kijken. Een draagvlakmeting of iets dergelijks is niet nodig.
20
De heer Bosch (Utrecht Nu!) reageert dat dan altijd een bepaald (klein) deel van de mensen wordt bereikt. Dat doet niets af aan de inzet van die mensen. Zodra het dieper gaat en wordt voorgesteld het aan alle bewoners voor te leggen, vindt GroenLinks het voldoende dat met dezelfde mensen is gesproken. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt het belangrijk dat breed op zoek wordt gegaan naar verschillende opvattingen. Dat is hier gebeurd.
25
30
35
40
45
50
De heer De Pagter (VVD) is benieuwd of GroenLinks iets kan zeggen over de participatie die al langer loopt. Voordat de raad tweeënhalf jaar geleden het besluit nam, waren alle zes bewonersgroepen tegen de variant van het college. 51% vond de variant met fietsstraat wenselijk. 56% vond de variant van het college onwenselijk. Waarom heeft GroenLinks het zo op de spits gedreven in de coalitieonderhandelingen en de participatie niet op zijn beloop gelaten? Volgens de heer Dekkers (GroenLinks) is ook in de vorige fase uitgebreid geparticipeerd in verschillende vormen. De variant met de meeste voorkeur was de variant met de fietsstraat, maar een veel groter deel van de mensen was voor het nemen van uitgebreidere maatregelen dan de fietsstraat. In die participatieronde is niet alleen met bewonersgroepen gesproken, maar ook met ondernemers. Uit die hoek en vanuit diverse belangenorganisaties is het voorstel voor de uitgewerkte variant gekomen. Er was een gevarieerder beeld dan wat de bewoners vonden. De heer De Pagter (VVD) kent dit trucje van GroenLinks. Er heeft ook 81% van de stad niet op GroenLinks gestemd en toch heeft GroenLinks buitensporig veel invloed in de raad. De fietsstraat had de meeste voorkeur. De raad had besloten dat deze zou worden uitgewerkt en dat is niet gebeurd.
Waarom heeft GroenLinks dat niet op zijn beloop gelaten, zodat de raad nu een besluit zou kunnen nemen? De heer Dekkers (GroenLinks) reageert dat de opmerking over voorkeursstemmen in de stad niet opgaat. GroenLinks kreeg de meeste stemmen, maar er wordt gewerkt met coalities en meerderheden. Bij de besluitvorming over het mobiliteitsplan was er geen meerderheid voor een knip, maar ook niet voor een fietsstraat. Daarom is toen besloten beide alternatieven te laten uitwerken. Verkiezingen betekenen andere meerderheden. Er is een meerderheid gevonden om wel een keuze te maken voor de verschillende alternatieven. Daarna is een motie om dat anders te doen niet aangenomen.
55
De heer De Pagter (VVD) reageert dat wat over meerderheden wordt gezegd niet klopt. Met alle partijen is vastgesteld het op die manier te doen. GroenLinks heeft dit een halfjaar later bij de coalitieonderhandelingen toch weer op de spits gedreven over de ruggen van de mensen die hebben geparticipeerd.
60
De heer Dekkers (GroenLinks) herhaalt dat bij de bespreking van het mobiliteitsplan geen meerderheid was voor de knip noch voor de fietsstraat. Daarom is raadsbreed besloten twee alternatieven uit te werken. Met de verkiezingen is een andere keuze gemaakt, niet alleen door GroenLinks, maar breder. Pagina 15 van 35
De heer Dijkstra (CDA) vraagt waarom dit wat GroenLinks in het coalitieakkoord terecht moest komen. Dat is sturen op details die voor de uitvoering zijn. Waarom werd dit zo doorgedrukt? 5
10
15
20
25
De heer Dekkers (GroenLinks) antwoordt dat discussies over knips nooit een detail zijn geweest. Tijdens verschillende coalitieonderhandelingen, ook in voorgaande coalities, zijn besluiten genomen daarover. Het is niet vreemd als dat in een coalitieakkoord terechtkomt. De heer Dijkstra (CDA) stelt dat in meerderheid is aangenomen dat beide worden uitgezocht en daarna wordt anders gedaan. Hoe rijmt GroenLinks dat met elkaar? De heer Dekkers (GroenLinks) neemt aan dat ook CDA de verkiezingen ingaat om zaken te veranderen en te schuiven. Bij coalitieonderhandelingen worden soms afspraken gemaakt om zaken anders te doen dan in de periode daarvoor. Een kenmerk van de Nederlandse politiek is dat coalities worden gesmeed waarin wordt geprobeerd beleid in een gewenste richting te verschuiven en daar meerderheden voor te zoeken. De heer Dijkstra (CDA) verwijst naar het beeld dat dit bij de bevolking oproept, zeker bij de mensen die hieraan hebben meegeholpen, en dat dit de raad in een slecht daglicht plaatst. Of ziet GroenLinks dat niet en gaat het daaraan voorbij? Volgens de heer Dekkers (GroenLinks) is dat niet waar. In de tweede participatieronden hebben groepen weer actief meegedaan. De participatie is niet doodgeslagen door dit besluit. Ook de beslissing om te kiezen voor een knip heeft steun.
De heer Usta (DENK) hoort GroenLinks betogen over leefbaarheid, maar toegankelijkheid valt daar ook onder. Een deelnemer aan de RIB gaf aan dat hij op illegale wijze zijn woning moet bereiken, omdat de toegankelijkheid van zijn woning onmogelijk wordt gemaakt.
30
De heer Dekkers (GroenLinks) stelt dat iedereen zijn woning, ook met een auto, moet kunnen bereiken. Dat is in deze plannen gegarandeerd. In het participatieverslag is te lezen dat dat verschillend wordt beoordeeld door bewoners. Gemiddeld genomen wordt de bereikbaarheid voor mensen die daadwerkelijk ergens moeten zijn, verbeterd als doorgaand verkeer wordt geweerd.