Conceptverslag commissie MGOR 17 oktober 2024
Tekst van het document
5
Verslag openbare middagvergadering commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte Datum Locatie Verslag door
10
15
20
donderdag 17 oktober 2024 Stadhuisbrug 1, Utrecht, Stadhuishal Mevrouw C. Hilhorst (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, dhr. G. te Hoonte, de wethouders mw. S. Schilderman, mw. L. Voortman, de commissiesecretaris dhr. W. Overbeek, de commissiegriffier mw. M. Friele, de leden, mw. K. Alblas (ChristenUnie), dhr. J. Bart (GroenLinks), dhr. C. Bosch (UtrechtNu!), dhr. F. Dekkers (GroenLinks), dhr. H. Dijkstra (CDA), dhr. M. van Heuven (PvdD), dhr. R. van den Hoek (UtrechtNu!), mw. J. Kool (Volt), mw. T. O'Connor (EenUtrecht), mw. S. Oskam (PvdD), dhr. M. de Pagter (VVD), mw. C. Passier (Volt), dhr. R. Snijder (Student & Starter), dhr. T. Stam (PvdA), mw. K. Steinhart (Stadsbelang Utrecht), dhr. M. Usta (DENK), dhr. J. Vintges (VVD), dhr. R. van der Zweth (PvdA), mw. J. Zwinkels (CDA)
Afwezigen
Er zijn geen afwezigen gemeld.
Inhoud Verslag commissie Mobiliteit, groen en openbare ruimte 25
30
35
Aanwezigen .......................................................................................................................................1 Afwezigen ..........................................................................................................................................1 1. Opening .........................................................................................................................................2 2. Vaststellen agenda 17 oktober 2024 .............................................................................................2 3. Vaststellen ingekomen agenderingen ...........................................................................................2 3.1 Raadsvoorstel Uitgangspunten voor de samenwerking met keldereigenaren bij het herstel kelders in het wervengebied .............................................................................................................2 3.2. Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven ..................................2 4. Verslag commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte 19 september 2024 ..........................3 5. Toezeggingen/moties ....................................................................................................................3 6.
Ingekomen stukken .......................................................................................................................4 Pagina 1 van 37
5
10
7. Raadsvoorstel Beleidsnota Stadswater ........................................................................................4 8. Raadsvoorstel Zienswijze 1ste begrotingswijziging 2024 Recreatieschap Stichtse Groenlanden ........................................................................................................................................................21 9. Hond en Samenleving .................................................................................................................21 Lijst van toezeggingen ......................................................................Error! Bookmark not defined.
1. Opening De voorzitter opent de vergadering om 14.00 uur, heet iedereen welkom en constateert dat er geen mededelingen zijn.
2. Vaststellen agenda 17 oktober 2024 15
20
De voorzitter deelt mee dat wethouder Van Hooijdonk in de middag verhinderd is waardoor agendapunt 10: 'Beantwoording schriftelijke vragen nr. 133 parkeren op schoolpleinen' na 20.00 uur wordt behandeld. Een aantal fracties heeft aangegeven dat agendapunt 8: 'Raadsvoorstel Zienswijze 1ste begrotingswijziging 2024 Recreatieschap Stichtse Groenlanden' als A-punt kan worden behandeld. Hij stelt vast dat dit wordt overgenomen, waarmee agendapunt 8 geen onderdeel meer uitmaakt van de beraadslagingen. De agenda wordt gewijzigd vastgesteld.
25
30
35
40
45
3. Vaststellen ingekomen agenderingen De voorzitter licht toe dat aan de stukken hangt een overzicht behandelvoorraad met toelichting en dat een uittreksel van de lange termijnagenda van het college is toegevoegd. 3.1 Raadsvoorstel Uitgangspunten voor de samenwerking met keldereigenaren bij het herstel kelders in het wervengebied De voorzitter meldt dat wordt voorgesteld dit te agenderen voor 90 minuten in de commissie van 5 december a.s. Is daarvoor behoefte aan een raadsinformatiebijeenkomst of anderszins een informerend deel? Hij constateert dat dit niet het geval is, waarmee de voorgestelde agendering akkoord is. 3.2. Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven De heer Bosch (Utrecht Nu!) heeft een agendering ingediend voor een rib over de raadsbrief 'Programma van Eisen bestemming Catharijnesingel'. Een aantal fracties wil zorgen uiten en/of het woord voeren over het gelopen proces, de economische consequenties, de bereikbaarheid en toegankelijkheid, de mogelijke verkeersoverlast op de omliggende wegen en wijken en de financiën van het plan. Voor de rib wordt de stad gevraagd wat men ervan vindt.
De exacte tekst moet nog worden afgestemd, maar het verzoek is namens Utrecht Nu!, de heer De Pagter van VVD, mevrouw Zwinkels van CDA, de heer Usta van DENK, de heer Talhaoui van PvdA, de heer Vasters van D66 en mogelijk de heer Van der Graaf van ChristenUnie. De voorzitter constateert dat GroenLinks, Stadsbelang Utrecht, EenUtrecht en Volt willen worden toegevoegd en concludeert dat behandeling in 60 minuten akkoord is op de eerstvolgende ribavond.
Pagina 2 van 37
De heer De Pagter (VVD) stelt voor de raadsbrief ook te agenderen voor de volgende commissie MGOR zodat een politiek debat kan worden gevoerd. 5
10
De heer Bosch (Utrecht Nu!) onderschrijft dit verzoek. De voorzitter stelt voor de raadsbrief te agenderen op 5 december a.s. met een behandeltijd van 60 minuten. De heer Bosch (Utrecht Nu!) heeft bezwaar tegen korte agenda's vanwege de korte spreektijd die hem dan wordt toebedeeld waardoor hij over een belangrijk onderwerp maar een minuut kan spreken. Hij stelt een behandeltijd voor van 90 of 120 minuten. De voorzitter stelt voor er 100 minuten van te maken.
15
De heer De Pagter (VVD) heeft een aankondiging gedaan over de Parkeerapp en heeft contact gehad met U op leeftijd waarvan deze week een brief is ontvangen. Het voorstel is om in januari 2025 een rib te organiseren zodat partijen in de stad zich kunnen laten horen. Daarvoor kunnen schriftelijke vragen worden gesteld over onder andere de Parkeerapp en de brief van U op leeftijd.
20
De voorzitter meldt dat op 14 januari 2025 rekening is gehouden met een rib van de commissie MGOR. Dat is in dezelfde week als de commissievergadering.
25
De commissiegriffier licht toe dat ooit is afgesproken in de eerste weken na het reces geen ribs of andere activiteiten te agenderen. Als de commissie dit wenst, kan de rib op 7 januari 2025 worden geagendeerd, zodat dit punt op 16 januari 2025 inhoudelijk op de agenda kan worden geplaatst.
30
35
De heer De Pagter (VVD) heeft er geen moeite mee het in één week te agenderen en stelt voor in de volgende commissievergadering te bepalen of de rib op 7 of op 14 januari 2025 wordt gepland. De voorzitter verzoekt de heer De Pagter een agenderingstekst bij de commissiegriffier en secretaris aan te leveren. De heer Dekkers (GroenLinks) stelt voor niet alleen de Parkeerapp maar de hele brief voor de commissie te agenderen, zodat ook andere aspecten daaruit aan de orde kunnen worden gesteld. De voorzitter stelt vast dat dit een aanvullende agendering is waarmee rekening wordt gehouden.
40
De heer De Pagter (VVD) heeft er geen probleem mee als de hele brief wordt geagendeerd voor de commissiebehandeling. De heer Bosch (Utrecht Nu!) heeft dit onderwerp ook geagendeerd.
45
De voorzitter noteert ook de heer Bosch als agendeerder bij dit onderwerp en constateert dat PvdA, EenUtrecht, D66, CDA, Volt, GroenLinks, Stadsbelang Utrecht, DENK en mogelijk ChristenUnie willen aansluiten bij de agendering.
4. Verslag commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte 19 september 2024 50
De voorzitter meldt dat de griffie geen tekstuele wijzigingsvoorstellen heeft ontvangen waarmee het verslag van 19 september 2024 ongewijzigd wordt vastgesteld.
5. Toezeggingen/moties 55
De voorzitter meldt dat deze toezeggingenlijst een iets ander opzet heeft dan de lijsten van de commissies EDVW en ROG. De griffie is verzocht één format te hanteren. De kolom 'afgedaan' ontbreekt. Punten gaan alleen van de lijst als de commissiesecretaris ze als afgedaan beoordeelt. De toezeggingenlijst en de motielijst worden met deze opmerking vastgesteld. Pagina 3 van 37
6. Ingekomen stukken Nr. 1 Brief hotel bezwaren Beleidsnota Stadswater 5
De voorzitter licht toe dat wordt voorgesteld de inhoud desgewenst te betrekken bij de behandeling van het raadsvoorstel Beleidsnota Stadswater en stelt vast dat dit akkoord is. Nr. 2 Petitie en brief overlast op de singel
10
15
20
25
De voorzitter heeft zojuist de petitie over overlast op de Singel in ontvangst genomen. Voorgesteld wordt deze petitie te betrekken bij de behandeling van het raadsvoorstel Beleidsnota Stadswater. Hij stelt vast dat dit akkoord is. Nr. 3 Mail hondenopvang Nr. 4 Mail hondenspeelweides Nr. 5 Mail hondenbezitter De voorzitter meldt dat wordt voorgesteld deze mails te betrekken bij het debat bij agendapunt 9: 'Hond en Samenleving' en stelt vast dat dit akkoord is. Nr. 6 Brief parkeerkortingsregeling bezoekers Nr. 7 Brief ouders over parkeren op schoolplein Nr. 8 Brief over Parkeerkortingsregeling voor bezoekers omtrent betaald parkeren De voorzitter constateert dat deze brieven worden behandeld bij agendapunt 10: 'Beantwoording schriftelijke vragen nr. 133 parkeren op schoolpleinen'. Nr. 9 Brief Roeiverenigingen t.a.v. Beleidsnota Stadswater
30
De voorzitter geeft aan dat deze brief wordt meegenomen bij agendapunt 7: 'Raadsvoorstel Beleidsnota Stadswater'. Hij constateert dat er geen aanvullende procedurele meldingen zijn en schorst de vergadering voor enkele minuten.
35
Schorsing De voorzitter heropent de vergadering.
7. Raadsvoorstel Beleidsnota Stadswater 40
45
De voorzitter licht toe dat het college voorstelt de beleidsnota Stadswater vast te stellen als beleidskader voor het gebruik van het stadswater. Deze nota komt in de plaats van de visie Stadswater die het college eerder heeft aangeboden aan de raad en waarvan het Dagelijks Bestuur toentertijd heeft geconcludeerd dat het voorstel niet rijp was voor behandeling in de raad. De bespreking vindt plaats in twee termijnen in 90 minuten. Allen worden verzocht zich te richten op de zaken die in de beleidsnota zijn gewijzigd ten opzichte van de visie uit 2023 die destijds inhoudelijk is besproken. Eerste termijn
50
55
De heer Stam (PvdA) onderschrijft dat de beleidsvisie vorig jaar uitgebreid is behandeld en is blij dat dit voorstel nu voorligt zodat een goede stap kan worden gezet richting het vergroenen van de singels, emissieloos vervoer en het beter bestendigen van recreatie en sport op het stadswater. Omdat niet alle punten van PvdA zijn overgenomen in de beleidsnota, wil hij de volgende punten onder de aandacht brengen, namelijk: zwemwater, scouting, roeien, de omzetting van vergunningen en handhaving. Zwemwater is een belangrijke kwaliteit in de verwarmde stad. In de zomers ligt het water vol met zwemmers. PvdA heeft daarom een motie mede ingediend om het onderzoeksproces in gang te zetten. In het vierde kwartaal 2024 zou hierover een rapportage worden ontvangen en dat is een Pagina 4 van 37
5
10
15
20
25
30
35
van de belangrijkste uitwerkingen van deze Stadswaternota. Wat is de status hiervan? Kan de wethouder alvast een tipje van de sluier oplichten? Toegezegd is dat zeilen van de waterscouts zou worden opgenomen in de beleidsnota, maar dat is minimaal gedaan in de vorm van een constatering dat ze er zijn in de stad, maar niet wat voor effect dat heeft op de nota. Waarom is niet de formulering overgenomen dat men ook het zeilen van de waterscouts op het Merwedekanaal wil behouden? PvdA overweegt een voorstel daarop. Bij de scouting speelt ook een overgang naar elektrisch mee. Dat is een van de eisen van emissieloos vervoer waar PvdA volledig achterstaat. Voor de scouting en verenigingen met relatief weinig reserves is dat een uitdaging. Kan de wethouder met hen bespreken wat de gemeente kan betekenen in de overgang van diesel naar elektrisch vervoer? Uit de brief van de roeiers van vanochtend licht hij één punt. In de visie Stadseiland is een coachpad toegezegd, maar de voorliggende visie spreekt over blauwgroene verbindingen in het water en op het land. Het is hem niet bekend hoe dit zich tot elkaar verhoudt. Een van de redenen voor een coachpad was de veiligheid op het water. Als vervolgens op het land veel planten worden aangebracht, nemen het zicht en daarmee de veiligheid op het water af.
Als het groen in het water wordt aangebracht, bestaat het gevaar dat dit wordt vertrapt of vermalen door roeiboten en eventueel ander verkeer. Hoe verhoudt de wens van het coachpad zich tot de gewenste blauwgroene verbindingen? Er wordt gesproken over een overgangstermijn van bijvoorbeeld vijf jaar voor schaarse rechten zoals veerboten en passagiersschepen. Dat is spannend, mede gezien de lessen die zijn geleerd uit de termijnen met de standplaatshouders. Kan de wethouder nagaan wat het beste is met de aanbieders? De heer Dijkstra (CDA) wijst erop dat ook de ondernemers dit enorm spannend vinden en vrezen voor hun baan. Wat zou de overgangstermijn volgens PvdA dan moeten zijn? De heer Stam (PvdA) reageert dat Europese wet- en regelgeving het verplicht stelt dat met schaarse rechten wordt gegaan naar tijdelijke vergunningen. Er moet dan wel ruimte worden geboden om het terug te verdienen, zeker omdat veel van de aanbieders al de transitie naar elektrisch hebben gemaakt. In dat kader denkt hij aan tien of vijftien jaar. Handhaving is heel belangrijk en leeft, ook bij de aanwezige bewoners. Als meer over het water wordt vervoerd, moet worden gezorgd dat men zich gedraagt. Handhaving is dan belangrijk en daarvoor moeten middelen worden gereserveerd. Dat komt niet in de nota aan de orde.
Zijn er middelen, bijvoorbeeld in de haven- en schutgelden, om de handhaving te regelen in de volgende jaren. De heer Bosch (Utrecht Nu!) vraagt of het niet juist de PvdA is die jaarlijks op handhaving heeft bezuinigd.
40
45
De heer Stam (PvdA) antwoordt dat niet is bezuinigd op handhaving op het water, omdat dat er nog niet is. De haven- en schutgelden zijn kostendekkender gemaakt, zodat men niet werd gesubsidieerd en andere sociale doelen niet hoefden worden wegbezuinigd. De heer Bosch (Utrecht Nu!) vraagt of de PvdA dan een voorstel zal steunen om de handhaving te versterken op dat punt en waarvoor de bewoners onder andere een petitie hebben ingediend. De heer Stam (PvdA) bedoelde dat in zijn inbreng en vroeg de wethouder na te gaan of op termijn in de haven- en schutgelden dekking kan worden gevonden voor handhaving op het water.
50
De heer Bosch (Utrecht Nu!) vraagt of PvdA daarmee voorstelt de haven- en schutgelden nogmaals met 300% te verhogen. De heer Stam (PvdA) denkt niet dat dat nodig is.
55
60
De heer Dijkstra (CDA) heeft het idee dat de extra gelden die worden geheven, zijn gegaan naar drie doelen die niets met het stadswater te maken hebben. Is PvdA het daarmee eens? Moet er dan weer meer geld worden gevraagd aan de pleziervaart die nu al meer moeten betalen? De heer Stam (PvdA) wijst erop dat de haven- en schutgelden leges zijn. Op grond van moties in het verleden is afgesproken dat deze kostendekkend moeten zijn. De gemeente subsidieert niet, Pagina 5 van 37
maar mensen moeten het bedrag betalen dat de dienst kost. Het is niet vreemd als dan naar 100% wordt gegaan. 5
De heer Dijkstra (CDA) vindt het terecht dat PvdA meer geld aan handhaving wil besteden, maar vraagt zich af of dat kan worden gedekt uit de extra gelden voor schutten en sluizen. De heer Stam (PvdA) gaf een logische denkrichting mee, maar staat op voor ideeën voor een betere dekking.
10
15
De heer Bart (GroenLinks) constateert dat het college niet heeft stilgezeten en een aantal wijzigingen heeft doorgevoerd. GroenLinks is blij met het faciliteren van groei in plaats van stimuleren en met het als uitgangspunt toevoegen van de waterkwaliteitsdoelen uit de kaderrichtlijn. Ruime aandacht voor het vergroenen van de oevers met een gevarieerde en passende beplanting kan gaan knellen met de andere gewenste ontwikkeling. Kan het college toezeggen dat het realiseren van nieuwe voorzieningen voor bijvoorbeeld pleziervaart niet ten koste mogen gaan van de vergroening van de oevers?
20
De heer Dijkstra (CDA) informeert hoe GroenLinks kijkt naar de brief van vanochtend waarin de roeiers spanningen hebben geuit over vergroening van de oevers.
25
De heer Bart (GroenLinks) denkt dat het gaat om de balans. Nagegaan moet worden waar kan worden vergroend en hoe dit kan worden gecombineerd met andere functies. De roeiers hebben niet het alleenrecht op de oevers en het water. Nagegaan moet worden hoe zinvol kan worden vergroend zonder dat de coaches op de oever of de roeiers in het water daar last van hebben.
30
Mevrouw Stylianou (D66) hoorde GroenLinks aangeven dat de voorzieningen voor de pleziervaart niet ten koste mogen gaan van groen. In het voorstel staat de wens voor meer opstapplaatsen. Zojuist is een petitie ontvangen over overlast bij deze opstapplaatsen. Pleit GroenLinks nu voor het minder toevoegen van opstapplaatsen? De heer Bart (GroenLinks) gaf aan dat het gaat om de balans tussen het toevoegen van vergroening en voorzieningen zonder te veel overlast voor bewoners.
35
Mevrouw Stylianou (D66) vraagt of GroenLinks daarmee ook bedoelt dat voorzieningen moeten worden aangelegd in overleg met de gebruikers.
40
De heer Bart (GroenLinks) denkt dat dat afhankelijk van de locatie is. Als een locatie in gebruik is, zijn er gebruikers, maar bij een toekomstige liglocatie moet eerst met de bewoners worden gesproken en moet worden gekeken naar vergroening. Pas daarna moet de mogelijke gebruikersgroep worden betrokken.
45
Mevrouw Stylianou (D66) wijst op de aangenomen GroenLinks-motie bij 'Samen stad maken' om ook de ongehoorde stem mee te nemen. Daar staan toekomstige gebruikers ook in. Zij gaat ervan uit dat toekomstige gebruikers worden meegenomen en de stem van bewoners daar niet boven wordt geplaatst.
50
55
60
De heer Bart (GroenLinks) herhaalt dat het uiteindelijk om de balans gaat. Hij wil aandacht vragen voor andere punten, mede naar aanleiding van de moties die al inhoudelijk zijn besproken, zoals het onderzoek naar niet officiële zwemlocaties en de criteria daarvoor. Er wordt niet alleen naar het aantal zwemmers op een aantal dagen (vijftig zwemmers op vijf dagen) gekeken, maar ook naar meer kwaliteitsgerichte criteria om te beoordelen of iets moet worden onderzocht als officieel zwemwater. Het criterium van vijftig zwemmers op vijf dagen wordt echter nog steeds genoemd, terwijl de motie ook vroeg na te gaan of een hoger aantal zou moet worden aangehouden. De stad groeit. Omdat het aantal van vijftig zwemmers op vijf warme dagen snel is bereikt, moeten wellicht veel locaties worden onderzocht terwijl ze op basis van de andere criteria wellicht niet wenselijk zijn. Is het college bereid te kijken naar een hoger aantal voor die richtlijn? GroenLinks is blij met het uitgangspunt van emissievrij vaarverkeer en dat men daar strenger op wordt. Zijn er voldoende laadpunten met het oog op de voorziene groei van goederentransport Pagina 6 van 37
5
10
15
over het water? Hoe wordt daarin geïnvesteerd om dat richting 2030 in ieder geval mogelijk te maken? Hoe verhoudt dat zich tot de netcongestieproblematiek? Over hybride oplossingen voor kleinere boten is een brief ontvangen van de Stichting Kleine Boten. Er zijn boten die emissievrij binnen de singel kunnen varen, maar die daarbuiten nog met HVO willen varen. Kan dat worden toegestaan? Zolang het aantal laadpunten wellicht nog ontoereikend is, is het onlogisch om dat te gaan verbieden of om de ligplaatsen daarvoor weg te halen. Mevrouw Stylianou (D66) wilde hetzelfde punt maken over elektrificatie en het aanbod van het aantal laadpalen. GroenLinks noemt vooral goederenvervoer. Is GroenLinks ook benieuwd naar hoe het zit met passanten en grotere boten? De heer Bart (GroenLinks) realiseert zich dat de vraag breder is, maar ziet de grootste problemen bij het goederenvervoer. Het gaat GroenLinks ook om de andere vervoerssoorten over het water. Mevrouw Oskam (PvdD) vraagt wat GroenLinks ervan vindt dat in de brandstof van de hybride vorm slachtafval zit en deze niet duurzaam is.
20
De heer Bart (GroenLinks) wil daar idealiter helemaal van af, maar op dit moment is sprake van een transitie. Regels, ook voor wat betreft het type brandstof, kunnen niet van de een op de andere dag worden veranderd. Helaas zijn soms transitiebrandstoffen nodig. Het ging GroenLinks vooral om de tussenperiode en daarna wil GroenLinks er het liefst zo snel mogelijk van af.
25
De voorzitter verzoekt de woordvoerders zich te concentreren op de visie Stadswater. Een debat over emissieloos vervoer raakt wel hieraan, maar niet in de volle breedte.
30
De heer Dijkstra (CDA) vindt dat wat GroenLinks zegt, goed klinkt. In de visie staat dat het in 2030 ook voor hybride vaartuigen einde oefening is, dus ook voor de pleziervaart. Is GroenLinks het daarmee eens of wil men nog langer de tijd geven als dit nodig is, mede omdat de Club van Vaartuigen aangeeft in 2030 nog niet zo ver te zijn.
35
40
45
50
55
60
De heer Bart (GroenLinks) ziet 2030 nog steeds als einddoel. Het gaat vooral om de tussenperiode waarvan wordt aangegeven dat het wellicht te snel is om hybride nu al te verbieden. De overgangsperiode is duidelijk aangegeven. Voor elk type voertuig kan men daarop inspelen. In de brieven werd aandacht gevraagd voor de huidige situatie. Hij kan zich voorstellen dat het wordt toegestaan zolang wordt toegewerkt naar de strengere eisen. De heer Snijder (Student & Starter) hoort GroenLinks steeds spreken over balans en vraagt zich af wat dan de balans is. De roeiers hebben continu het idee dat hun trainingswater wordt ingeperkt en nu komt er weer groen bij. Dat is niet meer in balans. Wat heeft GroenLinks te zeggen tegen deze roeiers die steeds minder mogelijkheden ervaren? De heer Bart (GroenLinks) is fanatiek sporter en is zeker begaan met de roeiers en heeft hun brief gelezen. Het is belangrijk om de roeiers te behouden, maar zij hebben niet het alleenrecht op het water. Het gaat daarbij weer om de balans met bijvoorbeeld de omwonenden en de belangen van de pleziervaart. De roeiers willen meer faciliteiten realiseren en dat gebeurt richting Rijnenburg. Het is goed om de mogelijkheden in Vianen te onderzoeken. Het belang van de roeiers verdient niet altijd voorrang boven andere groepen gebruikers.
De heer Snijder (Student & Starter) maakt daaruit op dat GroenLinks bereid is om de roeiers een alternatieve locatie aan te bieden. Ze hebben niet het alleenrecht, maar het komt erg onder druk te staan en er moet tempo worden gemaakt. De heer Bart (GroenLinks) is het eens over de andere twee locatieonderzoeken. Hij vervolgt zijn betoog over emissievrij verkeer en evenementen, zoals de Utrecht Pride. Het zou mooi zijn als deze al eerder dan 2030, als goede voorbeelden, emissievrij zouden kunnen zijn. Kan bijvoorbeeld worden gestreefd naar 2026 of 2027? Kan dat expliciet worden opgenomen bij dergelijke evenementen? Hoe kijkt het college daarnaar? GroenLinks heeft vorig jaar al gewezen op het feit dat relatief veel boten vanaf het AmsterdamRijnkanaal het Merwedekanaal invaren. Dit levert soms gevaarlijke situaties op en vervolgens Pagina 7 van 37
stuiten zij op een dichte sluis die alleen opent als 48 uur van tevoren een aanvraag is gedaan. Kan aan het begin een bord worden geplaatst om dat onnodige vaarverkeer te voorkomen? 5
10
15
20
Mevrouw Oskam (PvdD) heeft dezelfde bezwaren als bij de visie. Flora en fauna blijven zwaar onderbelicht en het is onvoldoende om naar de programma's Water en Riolering en Gezond Water te verwijzen. De hoofdambitie is meer mensen op en langs het water en vijftig extra vaarbewegingen zouden mogelijk zijn. Dit terwijl waterdieren nu al in de knel zitten, de waterkwaliteit slecht is, de ecologie wordt bedreigd en bewoners nu al veel last hebben van recreanten. Nieuwe voorzieningen mogen niet ten koste gaan van de realisatie van natuurvriendelijke oevers. Partij voor de Dieren wil in punt 1a. van het raadsvoorstel dieren en natuur prominent genoemd zien en de nadruk op meer mensen en het meer beleefbaar maken van het water schrappen. Kan de wethouder dit toezeggen? De heer Stam (PvdA) vraagt of Partij voor de Dieren het eens is dat het toevoegen van vergroening aan het Merwedekanaal kapitaalvernietiging is omdat het binnen een aantal weken kapot wordt gevaren door alle bewegingen van boten die daar niet verboden kunnen worden. Mevrouw Oskam (PvdD) doelt niet specifiek op het Merwedekanaal dat onder Rijkswaterstaat valt. Er zijn heel veel meer wateren in Utrecht. Er zijn voldoende mogelijkheden om te vergroenen in en langs het water. De heer Stam (PvdA) wijst erop dat met Singel030 juist wordt vergroend in andere gebieden in de stad.
Waar wenst Partij voor de Dieren dan extra vergroening?
25
Mevrouw Oskam (PvdD) heeft een mail ontvangen waarin stichting Vergroening Singel030 oproept om aandacht te vragen voor het feit dat de vergroening in de knel komt.
30
Mevrouw Stylianou (D66) hoort mevrouw Oskam aangeven dat het Merwedekanaal van Rijkswaterstaat is. In het verleden is erover gesproken het Merwedekanaal over te dragen aan de gemeente Utrecht. Zij verneemt graag wat de status daarvan is. Als de gemeente eigenaar is van het Merwedekanaal kan ze meer betekenen in de vergroening ervan. Hoe ziet mevrouw Oskam dat?
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Oskam (PvdD) vindt het een goed idee om daar als gemeente meer te vergroenen. Het college geeft zelf aan dat er een forse stijging is van het aantal vaarbewegingen en dat incidenten in de afgelopen drie jaar verdrievoudigden en dat bewoners bij de Muntsluis, Veilinghaven en Oosterkade gek worden van de overlast. Bewonersvereniging Tuinstraat en hotel Karel V maken bezwaar tegen het mogelijk definitief aanwijzen van Geertebolwerk als op- en afstaplocatie. Ook hier is veel overlast en het groen in het Zocherpark wordt platgetrapt. Duidelijk is dat hier geen vaste locatie moet komen en ook niet op andere ecologisch waardevolle plekken. Is de wethouder bereid deze op- en afstapplaats te schrappen? Wat wordt gedaan om het groen in het Zocherpark te herstellen en te beschermen? Kan de wethouder toezeggen dat nieuwe aanlegplekken voor recreatie en goederenvervoer nooit ten koste gaan van dieren en groen en niet de realisatie van natuurvriendelijke oevers in de weg gaan zitten? Dat is ook een verzoek van stichting Vergroening Singel030. Voor een kanoroute bij het Noorderpark worden zelfs waterplanten en ander groen weggehaald. Dat is de omgekeerde wereld.
Kan de wethouder toezeggen naar andere mogelijkheden te kijken zodat dit groen niet wordt verwijderd en punt 1.b.6 in het raadsvoorstel aan te passen zodat er komt te staan dat dit niet ten koste gaat van waterplanten en dieren? En als er dan extra aanlegmogelijkheden komen, kunnen deze dan ook toegankelijk en veilig gemaakt worden voor dieren die uit het water proberen te komen. Waarom vindt het college het een goed idee het aantal vaarbewegingen nog eens met 50% te laten stijgen? Er hoeft niet te worden toegewerkt naar een maximaal aantal vaarbewegingen. Genoeg is genoeg. De wethouder zei dat door uitstel van de visie emissievrij met een halfjaar zou vertragen, maar in de beleidsnota staat 1 januari 2026. Dat is een jaar. Hoe kan dit? De Kromme Rijn is nu grotendeels emmissievrij. Is de wethouder bereid om op de Kromme Rijn dan tenminste emissievrij in te stellen per 1 juli 2025? HDSR wil dit ook graag zo snel mogelijk. Er mag geen officieel zwemwater komen bij Amelisweerd vanwege overlast voor de natuur. Zij verwijst naar wat in het Zocherpark gebeurt. Partij voor de Dieren herhaalt daarom de motie die bij de visie is ingediend. Pagina 8 van 37
5
10
15
Partij voor de Dieren wil een hengelverbod in de gemeentewateren en zeker bij de planteneilandjes en de onderwaterreservaten die nog worden aangelegd. Het is verschrikkelijk dat hengelaars juist daar gaan hengelen terwijl vissen dit als een toevluchtsoord zien. Het college verwijst naar de nota Dierenwelzijn, maar deze is al vijf jaar oud. Is het college bereid bij de AUHV aan te dringen op een verbod op het hengelen bij planteneilandjes en onderwaterreservaten? Het is van de gekke dat lief aan hengelaars moet worden gevraagd om ergens niet te hengelen, terwijl dit dierenleed verboden moet kunnen worden. Mevrouw Stylianou (D66) heeft voor de zomer een lans gebroken voor meer zwemwater in Utrecht naar het voorbeeld van andere grote steden wereldwijd, zoals containers, afgezette kanalen en stadsstranden, want Utrecht knapt uit haar voegen. In het raadsvoorstel staat de intentie om bij drukke zwemlocaties extra handhaving toe te voegen aan de huidige inzet. Er zijn 365 dagen in een jaar en volgens het ANP waren er dit jaar slechts 25 dagen warmer dan 25 graden. Op die dagen moeten alle inwoners kunnen genieten van de prachtige stad zonder zich te laten wegsturen of te worden gecontroleerd. Het gevoel van welkom zijn in de eigen stad mag niet afhangen van het weer of handhaving.
D66 bereid daarom een motie voor die verzoekt om geen extra handhaving bovenop de huidige inzet totdat er meer zwemplaatsen zijn gerealiseerd zodat de druk op populaire locaties kan worden verlicht.
20
De heer Stam (PvdA) ondersteunt de oproep voor meer zwemwater. Mevrouw Stylianou kent toch ook de verhalen van mensen die van boten springen en de zware overlast bij de Veilinghaven en de Muntbrug? Meer zwemwater is nodig, maar dat betekent niet dat het totaal niet hoeft te worden gehandhaafd.
25
Mevrouw Stylianou (D66) is het daarmee eens, maar er is nu al handhaving. Na een bepaald tijdstip en als er wordt gebeld, komt er al handhaving bij de landtongen bij de Muntsluis. In het raadsvoorstel staat dat extra handhaving wordt toegevoegd en daar is D66 het niet mee eens.
30
De heer Stam (PvdA) wijst erop dat in het raadsvoorstel wordt gesproken over handhaving vanaf het water. Dan gaat het om mensen die in een vaargeul gaan zwemmen, wat gevaarlijk is. Deze worden dan aangesproken vanaf het water. Is dat niet goed voor zowel de bootjes als voor de zwemmers?
35
Volgens mevrouw Stylianou (D66) staat er 'op en rondom' zwemplekken, dus geldt het ook vanaf het land. De handhaving is hetzelfde, ongeacht of deze op het land of vanaf het water is.
40
De heer Stam (PvdA) reageert dat het juist uitmaakt waar het gebeurt, omdat men zwemmers wil beschermen tegen zichzelf opdat ze niet van zaken afspringen wat gevaarlijk is omdat er boten onderdoor varen of in een vaargeul gaan zwemmen. Daar moet juist meer op worden gehandhaafd, omdat het nu misgaat. In 2019 is bijna iemand op een stalen buis gesprongen vanaf een boot omdat hij net onder een brug doorkwam. Is mevrouw Stylianou het eens dat dat levensgevaarlijk is en dat daarop moet worden gehandhaafd?
45
Mevrouw Stylianou (D66) is het ermee eens dat het levensgevaarlijk is. D66 ziet de oplossing in plekken waar mensen wel in het water kunnen plonsen in plaats van het te verbieden zonder een alternatief te bieden.
50
55
60
De heer Dijkstra (CDA) maakt zich zorgen over het betoog van D66. Meerdere bewonersverenigingen hebben aangegeven dat het nu al niet meer oké is. D66 houdt onvoldoende rekening met de bewoner. Vindt D66 de zwemmer belangrijker dan de bewoner? Mevrouw Stylianou (D66) zou hebben aangegeven dat het niet in balans is als er 365 dagen per jaar veel overlast zou zijn geweest. Op de heetste dagen van het jaar, waarop er geen alternatieven zijn en elke zwemplek enorm vol is, moet daarop niet worden gehandhaafd. Het geld daarvoor moet worden geïnvesteerd in extra plekken zodat de drukte kan worden gespreid en de overlast in het algemeen daalt. Mevrouw Oskam (PvdD) heeft gelezen dat handhaving vanaf het water juist veel nuttiger is dan vanaf de kant. Er is veel overlast voor bewoners. Het groen wordt plat getrapt. Er worden meer mensen aangetrokken die feestjes bouwen en tenten en scooters neerzetten. Het is niet duidelijk Pagina 9 van 37
waarom D66 geen extra handhaving wil en de recreanten voorop lijkt te stellen. Mensen gaan niet alleen bij heel warm weer zwemmen, dus het gaat om meer dagen dan mevrouw Stylianou noemt. 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Stylianou (D66) weet dat mensen niet alleen bij warm weer zwemmen. Ook nu nemen mensen soms een frisse duik bij de Muntkade. Maar dat zijn er veel minder, dus daar gaat het niet om. In het raadsvoorstel staat specifiek dat extra handhaving wordt toegevoegd bij zwemlocaties. Er is al handhaving op de opstapplekken. Of het effectiever vanaf het water of het land, is prioritering van de handhaving. Mevrouw Kool (Volt) hoort dat mevrouw Stylianou het belangrijk vindt dat Utrechters zich welkom voelen om te kunnen recreëren in hun eigen stad. Bij overlast gaat het onder andere om mensen die wildplassen in het water, maar ook tegen huizen of gebouwen. Het gaat om mensen die schreeuwen of harde muziek afspelen. Vindt D66 het verwelkomen van deze mensen belangrijker dan de mensen die er wonen of de rust van de natuur? Mevrouw Stylianou (D66) vindt mensen die tegen huizen plassen enorm asociaal. De oplossing daarvoor is dat toiletgebouwen worden geplaatst in plaats van dat deze mensen worden verboden te recreëren. Mevrouw Kool (Volt) vraagt of D66 het eens is dat juist meer inzet door toezicht en handhaving nodig is. Als extra toiletgebouwen worden geplaatst, moet erop worden toegezien dat deze worden gebruikt in plaats van wildplassen. Mevrouw Stylianou (D66) reageert dat dit klopt, maar dat er een bepaalde volgordelijkheid inzit.
De voorzieningen moeten eerst worden aangeboden waarna erop kan worden gehandhaafd. Er moet niet op schaarste worden gehandhaafd terwijl de voorzieningen er niet zijn. De voorzitter wijst erop dat de visie Stadswater aan de orde is. Tegen een gebouw plassen, is meestal op het land. In deze commissie kan geen handhavingscapaciteit worden toegedeeld. Mevrouw Oskam (PvdD) wijst erop dat het wenselijk is dergelijke aspecten te bespreken omdat ze in de beleidsnota worden belicht. De voorzitter staat de discussie toe, maar roept op minder interrupties te plegen. De heer Usta (DENK) volgt het betoog van D66. Op de warmste dagen moet water toegankelijk zijn voor mensen die willen zwemmen, vooral voor mensen met een kleine portemonnee. Het verband met handhaving is een drogreden. Is de conclusie niet dat ze los van elkaar moeten worden gezien? Mevrouw Stylianou (D66) is het daarmee eens, maar in tijden waarin geld schaars is, gaat het of naar handhaving of naar meer voorzieningen. D66 kiest dan voor meer voorzieningen. D66 werkt aan een voorstel en is benieuwd hoe de wethouder daarover denkt en wat andere partijen ervan zou weerhouden om het te steunen. Zij vraagt zich af hoe de belangen worden afgewogen. D66 overweegt een tweede motie, maar wellicht is de aangenomen GroenLinks-motie bij Samen Stad Maken al voldoende.
Hoe wordt de stem van de toekomstige gebruiker gewogen ten opzichte van alle andere belangen? Is dat in balans of weegt een stem zwaarder in de verdere uitwerking van de beleidsnota? Mevrouw Kool (Volt) wijst erop dat Volt, bij de bespreking van de voorloper van dit document, een van de partijen was die dit terug naar de tekentafel heeft gestuurd. Het is goed dat wijzigingen met betrekking tot het nieuwe sturen en verantwoorden zijn opgenomen in deze nieuwe beleidsnota. Volt heeft eerder enkele punten benoemd en ziet deze nog graag aangepast in dit document. Volt vindt het belangrijk dat goede effectindicatoren worden opgesteld. In de beleidsnota staan effectindicatoren, maar deze zijn nog niet SMART geformuleerd. Het is belangrijk te weten waar naartoe wordt gewerkt en wanneer men tevreden kan zijn. Volt vraagt aandacht voor de dekking. De vorige keer zijn zorgen geuit over de extra overlast die door extra gebruik van het water zal optreden. Op pagina 84 van de beleidsnota staat dat de kosten voor fysieke maatregelen en voor toezicht en handhaving niet zijn meegenomen in de financiën. Dat is niet voldoende. Het is niet realistisch om enerzijds de taken voor toezicht en Pagina 10 van 37
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
handhaving uit te breiden en anderzijds de bezuinigen op het budget. Hoe ziet de wethouder dit? Welke maatregelen worden genomen om dit op te lossen? In 2023 is aangegeven dat recreatief gebruik van het water de natuur moet versterken. Dat wordt als uitgangspunt genoemd, maar niet concreet gemaakt. Versterken van de natuur is ook niet meegenomen in een van de twaalf duidelijk uitgewerkte ambities of de indicatoren op pagina 81. Wat weegt zwaarder: de uitgangspunten of de ambities? Mevrouw Alblas (ChristenUnie) vindt het fijn dat de relatie met andere visies en beleidsnota's helder is weergegeven. ChristenUnie heeft vragen inzake moties die de vorige keer zijn ingediend. Te lezen is dat recreatie en sport op, aan en in het water een behoefte zijn en voor iedereen toegankelijk moeten zijn. ChristenUnie is blij dat de nieuwe openbare op- en afstapplekken van passagiersboten toegankelijk worden gemaakt voor mindervalide gebruikers, maar leest niet hoe zwemwater toegankelijk wordt gemaakt. Er staat iets over het aanbrengen van een trap of steiger of het aanpassen van de oeverconstructie bij slechte toegankelijkheid, maar dat gaat over fysieke veiligheid. Is water daarmee alleen veilig toegankelijk voor de valide gebruiker of ook voor de mindervalide gebruiker? Er is veel te doen rondom overlast en handhaven. Voor aanvang van de commissie is hierover een petitie ontvangen.
In de nota staan mooie punten op dit vlak en ook zaken die de vorige keer zijn aangedragen. Per motie heeft ChristenUnie destijds gevraagd om overlast bij informele zwemlocaties te voorkomen, maar dat zijn niet alleen de plekken waar overlast wordt ervaren. Te lezen valt dat onderzoek wordt gedaan naar effectieve maatregelen. Is de uitkomst van dat onderzoek voor het komende zwemseizoen te verwachten? Hoe wordt de commissie hierover geïnformeerd? De heer Dijkstra (CDA) vindt de reactie van ChristenUnie hierop enorm soft. Wil ChristenUnie wel of niet meer geld vrijmaken voor handhaving? Mevrouw Alblas (ChristenUnie) neemt dat mee in haar inbreng. Is de verwachting dat de genoemde maatregelen voldoende zijn om de overlast binnen de perken te houden? Zijn er voldoende financiën en mensen om die maatregelen uit te voeren? ChristenUnie is blij met de groene oevers en het ecologische beheer ervan en onderschrijft wat GroenLinks en Partij voor de Dieren daarover hebben gezegd.
Zij realiseert zich dat dat en de waterkwaliteit onder een andere nota vallen, maar verneemt graag of dat goed is geborgd en of dat allemaal goed komt? De heer Dijkstra (CDA) hoort geen geruststelling maar een vraag en herhaalt: Is ChristenUnie ook voor het vrijmaken van meer middelen voor handhaving? Mevrouw Alblas (ChristenUnie) wil eerst antwoord op haar vragen en kan dan antwoord geven op deze vraag van het CDA. De heer De Pagter (VVD) memoreert dat de inhoud van dit stuk vorig jaar al grotendeels is besproken in de commissie. De VVD keek toen redelijk positief naar de visie die er toen lag en was blij met de extra aandacht voor groen, dat er duidelijkheid komt voor de roeiers op het Merwedekanaal, dat er meer handhaving zou komen bijvoorbeeld op vervallen bootjes en zwemverboden et cetera. De VVD was ook kritisch omdat er veel nieuwe regels komen. Het is bijvoorbeeld niet nodig dat inwoners moeten gaan betalen voor hun eigen ligplaats achter hun eigen woning. De VVD was ook kritisch op het ontbreken van een financiële onderbouwing. Dat was een van de redenen om het stuk terug te sturen. Deze financiële onderbouwing is er nu wel en daarmee komt eigenlijk de financiële aap uit de mouw: er is helemaal geen geld voor veel van de ambities in deze beleidsnota. Voor handhaving wordt geen geld vrijgemaakt.
Veel onderdelen van deze beleidsnota blijken niet te kunnen worden uitgevoerd. Voor de VVD is het essentieel dat handhaving een serieus onderdeel is en blijft van deze beleidsnota, ook financieel. Zonder geld zijn mooie woorden over handhaving holle woorden. De VVD hoort graag van de wethouder dat zij handhaving serieus neemt en geld ervoor beschikbaar stelt. De VVD hoort ook graag van de wethouder hoe het college het zou uitleggen als er geen geld komt voor de handhaving. Wat zegt het college dan tegen de roeivereniging die vandaag nog heeft opgeroepen tot meer handhaving op roeiwater en daar al jarenlang toe oproept? Wat zegt het college tegen omwonenden, zoals degenen die de petitie hebben ingediend, die ook oproepen tot meer handhaving? Pagina 11 van 37
Mevrouw Oskam (PvdD) is benieuwd wat de VVD ervan vindt dat het college denkt dat 50% groei nog wel mogelijk is, want dan wordt het alleen maar erger met de overlast en het gebrek aan handhaving. 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
De heer De Pagter (VVD) weet niet of groei op het water zo goed kan worden gestuurd. Dat de stad groeit, zorgt er ook voor dat mensen het stadswater gebruiken. Waar een zwemverbod geldt, moet dit worden gehandhaafd. Dergelijke plekken moeten worden aangewezen en dan moet men durven handhaven. Dat wordt nu te weinig gedaan. Ten opzichte van de visie is in de beleidsnota de tekst gewijzigd over de maatregelen van eenrichtingsverkeer op de Oudegracht, namelijk dat het eenrichtingsverkeer de komende jaren nog niet wordt ingevoerd omdat het nog niet nodig zou zijn. Het is niet duidelijk of het college daar nu wel of niet op gaat inzetten. Hoe kan het dat de inzichten het afgelopen jaar zijn gewijzigd? Wat is de ambitie van het college op dit gebied? Wordt met deze nota wel of niet voor eenrichtingsverkeer besloten? Welke andere maatregelen in deze nota zijn nog niet echt beslissingen maar meer voornemens? Hij verwijst naar de uitspraak van de Raad van State die het vaarverbod op het westelijke deel van de Haarrijnseplas heeft geschrapt. Dat betekent dat een aantal kaarten in de beleidsnota moet worden aangepast, omdat het daarmee stadswater is geworden waarop gevaren mag worden. Hij vraagt de wethouder dat toe te zeggen. De VVD heeft technische vragen gesteld die leiden tot een tekstuele aanpassing van de beleidsnota.
De technische vraag of privaatrechtelijke afspraken zijn gemaakt over de ligplaatsen bij de woningen, vergt meer uitzoekwerk. Hij vraagt de wethouder toe te zeggen deze voor de raadsbehandeling te beantwoorden. De heer Snijder (Student & Starter) stelt dat de openbare ruimte in Utrecht van iedereen is. Voor veel mensen is de stad hun achtertuin, vooral voor jongeren en studenten die klein wonen en geen eigen buitenruimte hebben. Helaas komt de recreant amper aan bod in deze nota. Waarom wordt hen niet gevraagd hoe hun achtertuin eruit moet komen te zien? De openbare ruimte, inclusief het water, moet voor Student & Starter ook 's nachts toegankelijk zijn, omdat niet iedereen een traditioneel ritme volgt. Voor veel mensen is dit ook een moment om te ontspannen. Waarom een algemeen vaarverbod tussen 23.00 uur en 7.00 uur? Kan de inzet van de handhaving daar niet beter ergens anders voor worden gebruikt? Mevrouw Oskam (PvdD) vraagt of Student & Starter het eens is dat ook rekening moet worden gehouden met nachtrust voor de waterdieren en de omwonenden? Het is onmogelijk 24 uur per dag een pretpark van Utrecht te maken. De heer Snijder (Student & Starter) is het niet eens dat Utrecht altijd een pretpark is en deelt die analyse niet.
De heer De Pagter (VVD) vraagt zich af of Student & Starter niet zelf het antwoord kan bedenken op de gestelde vraag waarom het niet zou kunnen tussen 23.00 uur en 7.00 uur. Wellicht is dat omdat de meeste mensen dan aan hun nachtrust toe zijn en het normaal is dat men rekening houdt met elkaar. De vrijheid van de een stopt waar die van de ander begint. Wat de VVD betreft moet het vaarverbod blijven. Hij hoopt dat Student & Starter zich daarachter schaart. De heer Snijder (Student & Starter) deelt die analyse niet. Uit gegevens van gisteravond laat over het aantal meldingen op het water blijkt dat dat er dit jaar slechts vijf van overlast zijn geweest. Het nachtvaren moet mogelijk zijn met geldende regels en rekening houdend met elkaar. De heer Stam (PvdA) vraagt of de heer Snijder zich kan voorstellen dat het wellicht ook met veiligheid te maken heeft, namelijk dat het niet veilig is om 's nachts over een donker kanaal te varen met boten die elkaar nauwelijks kunnen zien.
55
De heer Snijder (Student & Starter) bedankt de heer Stam voor deze waardevolle inbreng. Wat Student & Starter betreft zou daar dan de aandacht op moeten worden gevestigd.
60
De heer Stam (PvdA) weet dat veel bootverzekeringen eisen dat men niet 's nachts vaart. Het is een beetje voor de bühne om te zeggen dat een nachtverbod niet wordt gehandhaafd, maar dat vervolgens niemand het kanaal op mag omdat het niet veilig is. Waarom wil Student & Starter zo een uitzondering? Pagina 12 van 37
De heer Snijder (Student & Starter) ziet mogelijkheden om 's nachts veilig te varen in de binnenstad. 5
10
De heer Stam (PvdA) stelt dat de Oudegracht een kuil met water is dat reflecteert, waardoor al het geluid dat op het water wordt geproduceerd extra hard terugkomt in de stad. Is dat een duurzame manier om recreatie in de binnenstad te creëren? De heer Snijder (Student & Starter) komt terug op het punt dat het aantal meldingen over overlast zeer beperkt is in de stad. De heer Bosch (Utrecht Nu!) weet dat de heer Snijder graag 's nachts skinny dipt, maar als er dan wordt gevaren is dat niet veilig. Hoe ziet de heer Snijder dat?
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer Snijder (Student & Starter) skinny dipt liever ergens anders dan in de Oudegracht. Uiteraard moet 's nachts varen veilig gebeuren en daar moet goed onderzoek naar worden gedaan. De openbare ruimte in de stad is van iedereen, ook 's nachts. De heer Bosch (Utrecht Nu!) onderschrijft dat de openbare ruimte van iedereen is. Zojuist is een petitie ontvangen van bewoners. Dat er slechts vijf meldingen van overlast zijn, betekent niet dat er geen overlast is en ook niet dat het niet toeneemt, net als de geluidsoverlast van versterkt geluid of feestende partijen op de boten. Is de heer Snijder het eens dat men ook recht heeft op rust? De heer Snijder (Student & Starter) blijft bij zijn eerdere argumentatie. Nachtvaren betekent niet automatisch dat geluidsoverlast toeneemt ten opzichte van de huidige situatie. De heer Bosch (Utrecht Nu!) vindt dat nogal utopisch. Heeft Student & Starter een voorstel om dat te handhaven of er iets aan te doen als mensen met bloeddoorlopen ogen in hun bed liggen vanwege het geluid? De heer Snijder (Student & Starter) vergelijkt het met andere zaken die in de nacht gebeuren en denkt dat het zal meevallen. Ook op straat zijn er meldingen van andere vormen van overlast. Varen op het water zal daar niet exponentieel van verschillen. Het aanbod van buitenzwemlocaties dekt slechts 20% van de vraag.
Als iemand maar 20% van zijn gasten kan uitnodigen in zijn tuin is dat niet erg gezellig. Waarom worden de mogelijkheden niet beter benut? Op braakliggende terreinen kan recreatie bijvoorbeeld zorgen voor sociale controle en een fijne sfeer. Ziet de wethouder daar nog mogelijkheden in? De gemeente zegt te faciliteren, maar blijft vaag over de criteria. Wanneer wordt zwemmen gefaciliteerd en wanneer ontmoedigd? Wat is nu concreet overlast? Hoe ziet de wethouder dat? Hoe communiceert het college erover als zwemmen op een plek (tijdelijk) wordt verboden? De druk op het Merwedekanaal neemt ook in de toekomst toe. Dat zit roeiers in de weg. De roeisport is belangrijk voor Utrecht, met grote successen Varsity winst en het Olympisch goud. De roeiers hebben in een brief diverse zorgpunten geuit. Kan de wethouder toezeggen deze aandachtspunten mee te nemen in het uitvoeringsprogramma? Er zijn veel mogelijkheden voor op het water. Zo werd vroeger bijvoorbeeld tijdens het Leids Ontzet de Oude Rijn afgesloten voor feest en zijn er een kerstmarkt en een schaatsbaan op het water.
Waarom kunnen in Utrecht niet soortgelijke activiteiten worden georganiseerd? Welke ruimte ziet de wethouder om dit toe te staan? Is de wethouder bereid partijen te vinden die willen meedenken om dit op te zetten? Mevrouw Oskam (PvdD) stelt dat als alles wordt afgesloten dieren en goederenvervoerders er niet meer langs kunnen. Het college zit daar niet op te wachten. Vindt Student & Starter het niet een keer genoeg? De heer Snijder (Student & Starter) reageert dat in het voorstel ook veel mooie zaken staan. Student & Starter wil de mogelijkheid verkennen of wellicht een paar dagen per jaar iets moois kan worden neergezet. De heer Dijkstra (CDA) vindt het goed dat het college ondanks de uitdagingen is doorgegaan en niet is blijven stilstaan. Het CDA waardeert het dat de bewoners, met name ten aanzien van Pagina 13 van 37
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
zwemwater, actief zijn meegenomen in het proces. Dat is een stap in de goede richting. Het is goed dat er een overkoepelende watervisie is, omdat veel onderwerpen met elkaar te maken hebben. Desondanks heeft het CDA zorgen. Het aantal mensen in en op het water neemt toe, maar er wordt geen extra geld voor handhaving vrijgemaakt. Hoe staat het met de handhaving bij de Muntsluis? Bewoners melden dat er wel een privaat beveiligingsbedrijf actief is, maar dat het toch vaak tot laat in de avond onrustig blijft en soms misgaat. Dit zet de leefbaarheid onder druk. Het CDA wil daar iets aan doen. Is het college van plan hieraan iets te doen? Soms lijkt het dat het aanleggen van groen fatsoenlijke handhaving moet vervangen. Het CDA gelooft daar niet in. Gezorgd moet worden voor goede handhaving en voldoende ligplekken. Vergroening is goed, maar de mensen moeten niet worden dwarsgezeten door extra groen toe te voegen op plekken waar dat niet nodig is, zoals de roeiers ook aangeven. Mevrouw Oskam (PvdD) verwijst naar de discussie van vorig jaar en stelt dat de klimaatcrisis en biodiversiteitcrisis belangrijker zijn dan een groep watersporters. Is het CDA het eens dat niet alles daarvoor moet wijken? De heer Dijkstra (CDA) stelt voor dat debat niet over te doen en gaat niet op de interruptie in.
Het CDA steunt het principe van emissieloos varen, maar de voorgestelde maatregelen zijn niet realistisch. Het voornemen om vanaf 2030 vaartuigen op brandstof of hybride vaartuigen de toegang tot de binnenstad helemaal te ontzeggen, lijkt het CDA niet reëel. Misschien is het dat wel voor de bewuste bewoners, maar veel mensen varen door de stad om op een andere route te komen. Deze mensen drinken ook een kop koffie en genieten van de mooie binnenstad. Ze moeten er flink meer voor gaan betalen. Het CDA vreest dat het kind met het badwater wordt weggegooid door zo veel extra geld te vragen en dan ook nog af te dwingen dat het emissieloos moet. Mensen wijken dan uit naar het Amsterdamrijnkanaal wat gevaarlijke situaties oplevert. Is de wethouder het daarmee eens? Ziet de wethouder kans hier een mouw aan te passen en een verglijkbaar, maar realistischer beleid als in Amsterdam te voeren? Een overgangsperiode van vijf jaar voor vergunningen is veel te kort. Ondernemers en hun personeel en de standplaatshouders maken zich zorgen. Hun toekomst staat op het spel. En als dat niet zo is, voelt het voor hen wel zo. Het CDA roept het college op de termijn te verlengen naar vijftien jaar, zodat investeringen in bijvoorbeeld elektrische vaartuigen haalbaar zijn en de ondernemers een eerlijke kans krijgen om zich aan te passen.
De heer Usta (DENK) stelt dat in een snelgroeiende stad als Utrecht ruimtelijke schaarste een bekend probleem is geworden, zo ook op het water. Ongestoord varen of recreëren is niet meer vanzelfsprekend. Daarom is het belangrijk om nu en in de toekomst grip te houden op het gebruik van het water. Duidelijke kaders en regels in, op en langs het water zijn essentieel. DENK ondersteunt de ambities waarbij de balans tussen het goed benutten van het water en het voorkomen van overlast centraal staat. De toegankelijkheid van het water is belangrijk, maar mag niet ten koste gaan van de buurtbewoners. DENK sluit zich aan bij de vraag van ChristenUnie omtrent de toegankelijkheid van water voor mindervaliden en kijkt uit naar de uitvoering hiervan. Schorsing zodat het college de beantwoording kan voorbereiden. Wethouder Schilderman hoort in het geheel eigenlijk een zoektocht naar de balans op het water. Het college heeft in deze beleidsnota gezocht naar een balans tussen Utrechters die willen zwemmen, willen varen of rustig langs het water willen wonen. Veel woordvoerders vinden het goed dat is geprobeerd die balans te zoeken, maar verschillen van mening over welke kant dat op zou moeten. Utrecht leeft al honderden jaren met water en activiteiten op het water, maar sommige zaken zijn de afgelopen jaren sneller veranderd dan andere.
Het zwemmen in het water buiten de gereguleerde plassen, is enorm toegenomen in de afgelopen jaren. Daarmee verandert de wereld sneller. Over een wat langere termijn gold dat ook bootjes en botenverhuur. Lang lag de focus voornamelijk op rondvaartboten, maar in de afgelopen jaren zijn er veel meer bootverhuurders bij gekomen. Twintig jaar geleden werd aanzienlijk minder met sloepjes gevaren. Dat was aanleiding voor deze beleidsnota. Hierover zijn veel vragen gesteld en vorig jaar is er voor een deel ook al over gesproken. De PvdA vroeg hoe het met het zwemwater staat. Het onderzoek daarnaar is in een vergevorderd stadium. De verwachting is dat de raad daarover wordt geïnformeerd in het eerste kwartaal van 2025. Pagina 14 van 37
De PvdA vroeg naar het zeilen van de scouting. Zoals toegezegd, zijn hun activiteiten op het water benoemd. 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer Stam (PvdA) vraagt waarom de wethouder het zeilen niet wil behouden. Wethouder Schilderman wijst erop dat bij geen enkele vorm van gebruik is aangegeven wat men wil behouden en hoe, maar dat kaders zijn meegegeven. Deze kaders gelden voor alle vormen van gebruik, inclusief het zeilen. De PvdA vroeg naar de overgang op elektrisch vervoer door de scouting. Het uitgangspunt is dat alle vaartuigcategorieën op de genoemde data emissievrij zijn. Met de scouting wordt besproken of de gemeente ze kan begeleiden in die overgang. De PvdA vroeg naar blauwgroene verbindingen en de wens voor een coachpad. De beleidsnota Stadswater beschrijft het algemene kader. Het specifieke kader voor de oever van het Merwedekanaal is uitgewerkt in het ontwikkelkader Rondje Stadseiland. Met de roeivereniging wordt nagegaan hoe de wandelpaden kunnen worden gecombineerd met een coachpad zodat het zicht op het water is gewaarborgd. De PvdA vroeg naar de overgangstermijn voor schaarse rechten en het CDA ging daarop in. Een overgang naar schaarse rechten is spannend. Er kan op verschillende manieren naar worden gekeken. Belangrijk is dat het beleid voor na de overgangstermijn is vastgesteld voordat wordt begonnen met de overgangstermijn. Het is de bedoeling dat in gesprek wordt gegaan met de branche om na te gaan wat de terugverdientijden zijn.
Wat het college betreft is de overgangstermijn niet definitief. De overgangstermijn kan langer worden gemaakt, maar veel zaken zijn enorm veranderd, zoals het huren van een bootje. Slechts een zeer kleine groep van de partijen die commercieel actief zijn op het water heeft een ligplaats en is daarmee verzekerd van een goede plek om op te laden. Hoe langer dat wordt vastgehouden, hoe meer de markt wordt dicht gezet. Europa vindt daar wellicht iets van, maar de raad wellicht ook. Op het water zijn diverse nieuwe partijen bij gekomen die geen plek hebben en hun boten elke dag op en neer moeten slepen. Hoe langer de overgangstermijn wordt, hoe minder ruimte wordt gegeven aan die groep. Zij stelt voor in gesprek te gaan met de branche over een nieuwe verdeelsystematiek en de terugverdientijd en op basis daarvan met een voorstel te komen naar de raad. Er is diverse malen gediscussieerd over handhaving. In deze nota zijn geen extra middelen opgenomen voor handhaving op het water. Alles moet worden gezocht binnen de huidige middelen van het programma Openbare Ruimte. Handhaving op het water is een specialisme waarbij sprake is van opleidingstijd voor bijvoorbeeld een vaarbewijs en het sanctioneren vanaf de boot. In de afgelopen tijd is daar ervaring mee opgedaan.
Op de vraag van de PvdA naar de dekkingsruimte wijst zij erop dat de raad, tegen het advies van het college, bij de voorjaarsnota heeft gekozen voor een flinke verhoging van de kostendekkendheid van deze leges. Daarmee wordt de ruimte erg beperkt om uit deze leges meer handhaving te betalen. Onzeker is of deze enorme verhoging een gedragseffect oplevert. Wellicht komen er minder mensen naar Utrecht en vindt er minder activiteit plaats in de haven van Lage Weide. Zij stelt voor dat het college in 2026 terugkomt op een goede invulling van de stijging van de leges. Dat betekent dat de leges dit jaar zullen stijgen conform het besluit bij de voorjaarsnota, maar dat daar in 2026 uitgebreider op wordt teruggekomen. Als deze beleidsnota wordt aangenomen, betekent dit dat emissieloos moet worden gevaren. Op dit moment zijn er meerdere categorieën tarieven (voor emissieloos en nietemissieloos) en dat eindigt. Als zij hierop terugkomt in 2026, neemt zij een mogelijkheid tot stijgen naar volledige kostendekkendheid en meer budget voor de doelen uit deze beleidsnota, waaronder handhaving, daarin mee. De heer Stam (PvdA) vraagt of de wethouder in deze brief dan ook de uitkomsten van de gesprekken en de transitiegesprekken met de scouting kan meenemen. Wethouder Schilderman heeft aangegeven dat wordt gekeken naar begeleiding.
Als deze beleidsnota wordt aangenomen, gelden de regels voor eenieder. GroenLinks vroeg in hoeverre voorzieningen ten koste gaan van de vergroening van oevers. Bij de aanleg van voorzieningen is oog voor verschillende aspecten, waaronder toegankelijkheid en nabijheid van omwonenden, groen en ecologie. Die belangen worden altijd in samenhang bezien. GroenLinks vroeg ook naar het criterium voor de zwemwaterlocaties. Vorig jaar is al gemeld dat de gemeente over dit criterium in gesprek is met de provincie en de RUD. De beleidsnota komt eerder dan dat dat gesprek is afgerond, want het aantal van vijftig komt uit hun beleid. GroenLinks vroeg of er voldoende oplaadpunten zijn op het water. Op dit moment zijn er drie oplaadpunten voor recreatievaartuigen. Daarnaast laden veel eigenaars hun recreatievoertuigen Pagina 15 van 37
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
met een accu thuis op. De exploitanten van passagiersschepen en rondvaartboten beschikken op dit moment over voldoende laadvoorzieningen of er is uitbreiding in voorbereiding. Bij verder invoeren van het emmissievrij varen is voorzien in voldoende laadvoorzieningen en is dit een belangrijk aandachtspunt. GroenLinks vroeg ook naar hybride varen. Spreekster vraagt zich af in hoeverre dat een aandachtspunt wordt omdat wordt gestreefd naar emissievrij. GroenLinks vroeg of evenementen zoals de Canal Pride eerder emissieloos kunnen worden. Het college stelt voor niet voor specifieke evenementen verschillende momenten aan te houden voor wanneer men emissievrij moet zijn. Dat is juridisch lastig houdbaar te maken en niet helder. Mevrouw Oskam (PvdD) wijst erop dat Partij voor de Dieren vorig jaar heeft gevraagd of dan op zijn minst in gesprek kan worden gegaan met de organisaties van de Pride en eventueel andere evenementen. Wat is daar uitgekomen? Wethouder Schilderman reageert dat dit altijd met hen kan worden besproken, maar het is vooral belangrijk dat een kader wordt gesteld waarin wordt aangegeven wanneer welk water emissievrij moet zijn. Voor de ligplaatsen kan daaraan een verplichting worden gekoppeld, maar voor de andere routes zullen gesprekken nodig zijn. Daarvoor moet eerst een kader worden vastgesteld. De heer Bart (GroenLinks) stelt dat nu een kader wordt vastgesteld.