Conceptverslag Commissie Energie(transitie) Duurzaamheid Vastgoed en Wonen 19 januari 2023.docx
Tekst van het document
Verslag openbare middagvergadering Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen Datum Locatie Verslag door
19 januari 2023 Stadhuisbrug 1, Utrecht Josefien Meijer (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, de heer B. Van Steeg, de wethouders de heer D. De Vries en mevrouw S. Schilderman, commissiegriffier mevrouw M. de Vos, de leden de heer R. Van den Enk, (Student&Starter), mevrouw R. Heijne (GroenLinks), de heer R. Van der Zweth (PvdA), de heer R. Van der Graaf (ChristenUnie), mevrouw J. Zwinkels (CDA), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer J. Vasters (D66), de heer Bakker (D66), de heer Talhaoui (PvdA), mevrouw Van der Wilt (D66), de heer F. Dekkers (GroenLinks), mevrouw V. Smit (Volt), de heer T. Stam (PvdA), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), Lid Minnaert (Bij1), mevrouw K. Alblas (ChristenUnie)
Verslag commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 1. Opening …………………………………………………………………………………………………...1 2. Vaststellen van de agenda van 19 januari 2023.............................................................................2 3. Vaststellen ingekomen agenderingen (Procedure) .........................................................................2 4. Verslagen ........................................................................................................................................3 5. Toezeggingen/moties ......................................................................................................................3 6. Ingekomen stukken .........................................................................................................................3 7. Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp wijzigingsbesluit Gemeenschappelijke Regeling AVU.......................3 8. Raadsbrief Buurtagenda’s Kanaleneiland, Noordwest en Leidsche Rijn........................................6 Lijst met toezeggingen ......................................................................................................................22
1. Opening De voorzitter, de heer Van Steeg opent de vergadering om 14.00 uur en heet iedereen thuis, op de tribune en het College en de commissieleden welkom. Vanochtend was er een goed werkbezoek bij SSH. Hier wordt in de agendering op teruggekomen. Wethouder De Vries heeft een technische sessie toegezegd inzake de rol van corporaties. Mededelingen van commissieleden De heer Van der Graaf (ChristenUnie) heeft een vraag over schriftelijke vragen nummer Pagina 1 van 40
187 die nog niet beantwoord zijn. Hij is benieuwd of er iets over gezegd kan worden. De voorzitter laat weten dat het College daar vandaag nog op terug probeert te komen. De voorzitter vertelt dat hij het laatste deel van het debat niet aanwezig kan zijn in verband met een andere verplichting. Hij wordt vervangen door de heer Bos voor de laatste twee agendapunten..
2. Vaststellen van de agenda van 19 januari 2023 De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.
3. Vaststellen ingekomen agenderingen (Procedure) 3.1 Raadsvoorstel Aanvraag bijdrage Gemeentefonds 2023 voor opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog. Dit punt heeft een deadline van 9 maart 2023. Voorstel om hier een a punt van te maken. Mevrouw Heijne (GroenLinks) wil dat toch graag zelf beoordelen of dit een a-punt wordt. Besloten wordt om het voor het avonddeel te agenderen. 3.2 Beantwoording SV 2022 nr. 154 vragen over Uitsterfbeleid Fossiele Tankstations Gevaar van afschalen tankstations met toename aantal auto’s op verzoek tot agendering van de PVV, Denk en de VVD. Dit staat geagendeerd voor 16 februari. Iedereen is akkoord om dit punt voor 45 minuten te agenderen op 16 februari 2023. 3.3 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven De heer Van der Zweth (PvdA): Dit punt gaat over een groot tekort aan woonruimte voor kwetsbare Utrechters. Het leek de PvdA een goed idee om dit debat in de commissie te voeren tezamen met een raadsinformatie bijeenkomst. Agendering door PvdA, GroenLinks, EenUtrecht, D66, ChristenUnie, Bij1 Utrecht Solidair, Student&Starter en Volt. De voorzitter geeft aan dat er op de agenda van de RIB avond van 7 februari nog ruimte is. Op voorstel van de heer Van der Graaf (ChristenUnie) wordt dit punt voor 2 uur geagendeerd.
De heer Bakker (D66) wil graag het volgende onderwerp op de agenda voor 75 minuten: Rubens kwartier, in het bijzonder het IBB complex en de vierde fase kwekerij. Daaraan hangen ook schriftelijke vragen aan IBB bouwen aan studentenhuisvesting en de inzichten die zijn opgedaan tijdens het werkbezoek. Geagendeerd door D66, PvdA, CDA, ChristenUnie, Volt, VVD en Student&Starter en nog 2 partijen (niet duidelijk). Mevrouw Zwinkels (CDA) wil graag een raadsinformatiebijeenkomst organiseren om ook juist de betrokken partijen uit het gebied te laten inspreken. Voorstel om dit eerst tijdens de volgende commissievergadering te bespreken. Mevrouw Zwinkels is benieuwd of het College alle informatie die beschikbaar is, tijdig deelt voorafgaand aan het debat. Dat is belangrijk. Ze wil breder kijken of er niet andere partijen over het hoofd worden gezien. Na enige discussie wordt besloten om dit punt te bespreken op 14 maart tijdens een de Pagina 2 van 40
Raadsinformatiebijeenkomst en 23 maart in de Commissie. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) bekijkt dan met mevrouw Zwinkels voorafgaand aan de RIB welke documentatie al met te delen is. De heer Stam (PvdA) begrijpt niet waarom na het uitgebreide werkbezoek er nog een extra RIB nodig is waarna in maart wordt besproken wat we nu al weten. Hij vindt dit het vertragen van het proces. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het in het kader van transparantie voor besluitvorming heel erg belangrijk dat ook andere partijen kunnen inspreken. De voorzitter concludeert dat er meer fracties zijn die graag nog eerst een RIB houden waarna het debat in maart plaatsvindt. Hij vraagt de griffier het onderwerp op 14 maart voor de RIB voor 60 minuten te agenderen en 23 maart in de commissie voor 90 minuten. Zij zegt dit toe. De heer Dijkstra (EenUtrecht): Eerlijke ruimte voor lokale energie initiatieven. Graag agenderen voor de commissie van 20 april. Omdat waarschijnlijk de beantwoording vanmiddag niet volledig aan de orde komt. Er zit veel tegenstrijdigheid in. De voorzitter stelt voor het debat van vanmiddag af te wachten alvorens de dit punt te agenderen. Er kan na het debat altijd nog voor 20 april geagendeerd worden. Mevrouw Heijne (GroenLinks): Zoekgebieden duurzame energie, dit onderwerp komt dit jaar vaker op de agenda. Daarom willen enkele partijen graag een technische briefing.
Volt, VVD, ChristenUnie, PvdA, Student&Starter stemmen met GroenLinks de vraagstelling af. Het is denkbaar dat hier ook een RIB voor komt om natuur- en milieuorganisaties, erfgoed organisaties en dergelijke te horen. De RIB over de rol van corporaties is op 7 februari, de technische sessie is op 16 februari. De voorzitter stelt vast om de RIB van 21.00 tot 22.00u te plannen. De technische sessie wordt door de griffie gepland.
4. Verslagen 40
Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld.
5. Toezeggingen/moties De heer Van der Zweth (PvdA): Toezegging 2022 t 70 wonen. Dit gaat over voorrang voor regionale kopers bij nieuwbouwhuizen. Hier is niets meer over vernomen. Kan er een nieuwe toezegging met een nieuwe datum komen op het onderwerp voorrang voor regionale kopers bij nieuwbouwhuizen? Deze toezegging staat overigens ook niet in de recente brief over de huisvestingsverordening. De wethouder komt daarop terug en de toezeggingenlijst zal worden opgeschoond. Verder geen opmerkingen.
6. Ingekomen stukken Er zijn geen ingekomen stukken.
7. Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp wijzigingsbesluit Pagina 3 van 40
Gemeenschappelijke Regeling AVU De AVU is een Gemeenschappelijke Regeling (GR) en een overeenkomst tussen de Colleges van alle Utrechtse gemeenten. In de GR worden de samenwerking en de inrichting geregeld en de AVU heeft een voorstel voor wijziging van de GR aangeboden. De raad wordt voorgesteld de bijgevoegde brief vast te stellen als zienswijze van de raad, waarin wordt ingestemd met het ontwerp wijzigingsbesluit van de GR AVU en moedigt de AVU aan om de raad te blijven betrekken bij aanbestedingen van hoofdstromen en andere besluiten met grote impact op de transitie naar een circulaire economie. Voorafgaand aan de behandeling van dit onderwerp heeft wethouder Schilderman nog antwoord op de onbeantwoorde schriftelijke vragen 187, namens collega Eerenberg: wij koersen op beantwoording voor op januari, maar in ieder geval de eerste helft van februari. Reacties voor de eerste termijn De heer Vasters (D66): Het ontwerp wijzigingsbesluit van de AVU is wat ons betreft grotendeels een technische formaliteit en we steunen de reactie die het College voorstelt, wij onderschrijven als fractie het belang van de transitie naar een circulaire economie. In het coalitieakkoord staat de ambitie om in Utrecht een zogenaamd Upcycle centrum te openen, een soort afvalstraat. 2.0.
Enkele jaren geleden is op Lage Weide onderzocht hoe dit te realiseren naar aanleiding van een motie van een aantal partijen. Toen bleek het niet haalbaar. Toch zijn er een aantal gemeenten, zoals Almere, waar zo'n centrum al enkele jaren bestaat. Onze vraag aan de wethouder is wat de status is van deze ambitie en mocht het binnen onze stad lastig worden, zijn er dan wellicht mogelijkheden in de regio. In AVU verband zou wat ons betreft ook samen met omliggende gemeenten onderzocht kunnen worden waar plek is voor zo’n circulair Upcycle centrum binnen de stadsgrenzen. Mevrouw Zwinkels (CDA): Waarom wordt dit nu ingebracht vanuit D66 rondom de AVU, want je ziet juist dat heel veel andere gemeenten dit als gemeente oppakken. De heer Vasters (D66): Het komt terug in het coalitieakkoord, dus wij zijn benieuwd of daar al aan gewerkt is door het College. Ik doe de suggestie om in gezamenlijkheid met andere gemeenten te kijken wat er gerealiseerd kan worden. Het kan ook binnen de gemeente, vandaar de vraag aan de wethouder. Mevrouw Zwinkels (CDA): Prima zienswijze vanuit de gemeente. Wij zijn wel benieuwd naar de achterliggende gedachte bij het nu al voorleggen van dit besluit. Er wordt gesproken over efficiëntie overwegingen vanwege het complexe en langdurige wijzigingsproces van gemeenschappelijke regelingen.
In de nieuwe wet gemeenschappelijke regelingen staat dat gemeenteraden beter betrokken kunnen worden, dat inwoners beter kunnen gaan participeren. En het lijkt me goed als we de tijd nemen, ook als gemeenteraad om daar een visie met elkaar op te hebben. Ik heb het idee dat we onszelf geen tijd geven om dat debat te voeren. En daar vraag ik een reactie van het College op. Ook wil ik graag van het College horen hoe de gemeenteraad te betrekken. Je kan zelfs een soort van enquête gaan houden. Dat is een heel zwaar middel, maar ik vind het belangrijk dat we daar ook als wat grotere gemeenten in dit samenwerkingsverband wat kleur bekennen. En tot slot, ik ben verbaasd dat we niet kiezen voor burgerparticipatie. Graag een reactie van de wethouder. Mevrouw Heijne (GroenLinks): Wij slaan aan op de zin wij moedigen de AVU aan om de Raad te blijven betrekken bij aanbesteding van hoofdstromen en andere beslissingen met grote impact op de transitie naar circulaire economie. Dat deed ons denken aan een motie van 4 jaar geleden waar nu een evaluatie op zou komen. Er zou bepaald worden of we een nieuwe aanbesteding doen, of dat we de huidige aanbesteding nog verlengen met 2 keer 2 jaar en dat heeft alles te maken met duurzaamheid en wat er de afgelopen jaren is gerealiseerd en welke innovaties er zijn.
Vraag aan de wethouder is hoe het staat met de evaluatie, wanneer komt deze, en wordt de Raad geïnformeerd over de uitkomsten daarvan, zodat wij tijdig kunnen beoordelen of wij inderdaad verlenging van 2 keer 2 jaar Pagina 4 van 40
willen. Of dat wij toch kiezen voor een nieuwe aanbestedingsronde naar 6 jaar. Mevrouw Zwinkels (CDA): Is GroenLinks het eens dat we niet alleen moeten kijken naar de aanbestedingsstrategie of het aantal Euro per CO2 dat wordt gevraagd, maar dat we ook kijken naar wat er daadwerkelijk gerealiseerd wordt gedurende de contracteringsfase. Mevrouw Heijne (GroenLinks): Dat is zeker onderdeel van de evaluatie en ook de mate van innovatie en welke nieuwe technieken worden onderzocht en toegepast. Is het handig om naar aanleiding van die zin dit op te nemen in de zienswijze of is het handiger dat de wethouder gewoon toezegt dat zij dit inbrengt in het bestuur? Reactie Wethouder Schilderman eerste termijn: Het klopt dat er verkenningen zijn gedaan naar het upcylcle center en de uitdaging is inderdaad dat het best wel wat plek kost. Dat neemt niet weg dat wij specifiek kijken naar locaties en dit aan het uitwerken zijn. We wij delen de ambitie, maar we kijken bijvoorbeeld of we bij bestaande afvalscheidingsstations kunnen uitbreiden en daar repaircafés aan toe zouden kunnen voegen. Voor de zomer komen we hier over met een update en naar de Raad en dan informeer ik u graag uitgebreider over.
Mevrouw Zwinkels (CDA): Hoe ziet de wethouder dan de rol van de AVU? Heeft het ook een regionale functie, of gaan we alleen onze milieustraten die we hebben een klein beetje opplussen voor onze eigen inwoners? Wethouder Schilderman: Ik vind het een interessante gedachte om ook te kijken wat je regionaal zou kunnen doen. Tot op heden waren wij wel aan het kijken naar iets op ons eigen grondgebied. Ik weet dat er veel gemeenten in onze omgeving bezig zijn met dezelfde soort vraagstukken. De milieustraten hebben de regel dat het in de eigen gemeente zou moeten zijn. Ik neem het mee in de brief voor de zomer en op basis daarvan besluit of het wordt ingebracht in de AVU. De wijziging van de gemeenschappelijke regeling: Allereerst is de doorlooptijd redelijk groot. Alle verschillende deelnemende gemeente moeten dit allemaal besproken hebben in hun gemeenteraad en vervolgens moet er een dagelijks bestuursvergadering en een algemeen bestuur plaatsvinden, daarna de wijziging zelf en dan moet de wijziging zelf ook nog doorgevoerd worden. Dus er zit enige looptijd in, maar desalniettemin had dat in theorie ook later gekund, Er zitten enkele bepalingen in die niet volgen uit de wijzigingswet, maar eigenlijk eerder gemaakt afspraken zijn. Als we die naar achter zouden verplaatsen, dan zouden we daar weer meer vertraging hebben.
Of we zouden 2 keer een wijziging van de gemeenschappelijke regeling moeten doen. Dat is de aanleiding dat in ieder geval dit tijdspad gekozen is om zowel voortgang te bereiken op de punten die eerder reeds open stonden en om hierna te kunnen doorlopen. Burgerparticipatie: De AVU is een beleidsarme organisatie die aanbestedingen doet voor ons. Hoe wij kijken naar afval, wat we belangrijk vinden in de participatie, dat vindt plaats binnen onze eigen gemeente via de beleidskaders die uw Raad hier vaststelt. Daarbij geldt overigens niet dat het niet belangrijk is om hier input op te hebben. Ik zal dat nog extra in de overleggen die wij hebben kracht bijzetten, zodat het gesprek ook echt goed kan plaatsvinden. Mevrouw Zwinkels (CDA): Ik snap dat de participatie niet bij de AVU ligt maar de commissie wil graag input vanuit de stad ontvangen, voor zienswijze is in de toekomst. Wethouder Schilderman: Dat gebeurt bijvoorbeeld op een moment dat het beleid over grondstoffen hier vastgesteld is. Namens onze gemeente zit ik zowel in het dagelijks bestuur als in het algemeen bestuur, dus via een vraag of een motie kan ik het op die manier doorgeleiden. De evaluatie rondom het verduurzamen van aanbestedingen: Aan de evaluatie wordt nog aan gewerkt door de AVU. Er zijn ook verschillende samenwerkingsverbanden. In het najaar komt informatie Pagina 5 van 40
daarover naar u toe. Ik zal het in een van de bestuursvergaderingen bespreken dat er met de juiste aandacht aan gewerkt wordt. Mevrouw Heijne (GroenLinks): Kan het als toezegging genoteerd worden dat wij in het najaar worden geïnformeerd over de uitkomst van de evaluatie. De wethouder zegt dit toe voor Q4. Er is weinig tijd om een debat te voeren over hoe de Raad betrokken kan worden bij een gemeenschappelijke regeling als de AVU. De Raad kan het bediscussiëren met elkaar. De echte verwerking moet sowieso nog later komen. Mevrouw Zwinkels (CDA): Ik wil de wethouder vragen om in de zienswijze op te nemen ofwel de AVU te bevragen om na te gaan welke smaken er zijn om in de toekomst de Raad te gaan betrekken bij de AVU, zoals dat ook vanuit de wet gemeenschappelijke regelingen wordt meegegeven. Want nu staat er alleen dat het mogelijk zou kunnen, maar ik mis het hoe. Wethouder Schilderman: wij hadden dat in onze reactie expliciet gekoppeld aan de aanbestedingen, omdat dat de momenten zijn om de participatie van de gemeenteraad te vergroten. Ik had niet ervaren dat de Raad een heel grote behoefte had om over de technische invulling van de gemeenschappelijke regeling nog meer te participeren. Als het wel zo is, dan hoor ik dat graag. Einde eerste termijn. De voorzitter stelt voor van dit punt een A-punt te maken.
8. Raadsbrief Buurtagenda’s Kanaleneiland, Noordwest en Leidsche Rijn Geagendeerd door: Berdien van der Wilt (D66), Tess Meerding (VVD), Fred Dekkers (GroenLinks), Charlotte Passier (Volt), Mohamed Talhaoui (PvdA), Annemarijn Oudejans (Student en Starter), Kirsten Alblas (ChristenUnie), Myrthe Minnaert (Bij1) en Harm Dijkstra (CDA). Bovenstaande fracties bespreken graag de raadsbrief over de buurtagenda’s voordat het College overgaat tot de uitvoering en start daarvan. Daarbij willen zij o.a. stil staan bij de ‘selectie’ van de wijken, de reikwijdte van de agenda’s en raakvlak met omgevingsvisies en andere wijkdocumenten, en de mogelijke doorwerking van de buurtagenda’s op de lange termijn. De voorzitter stelt voor agendapunten 9 en 10 om 19.30u te bespreken. Mevrouw Van der Wilt (D66): Wat D66 betreft zijn er een aantal voorwaarden die voor ons van belang zijn voor het succes van zo'n buurt agenda. In een notendop zien wij de buurtagenda’s als kansrijk als we nieuwe groepen inwoners bereiken, deze groepen voldoende zeggenschap krijgen en er vooraf goed duidelijk is wat de agenda wel maar ook niet is en wanneer de agenda geslaagd is. Allereerst zit de kracht en uitdaging van een wijkaanpak en buurtagenda in het betrekken en activeren van juist die inwoners die we normaal als gemeente niet bereiken. Al eerder vroegen we extra aandacht voor de motie 298.
We lezen deze ambitie terug in de brief, maar we zien nog niet hoe het College dit wil realiseren. Hoe zet de wethouder hierop in? Daarnaast vinden we belangrijk dat we duidelijk maken wat de agenda wel en niet is, juist richting die inwoners. Wat ons betreft ligt in de buurtagenda de focus op die stappen die worden genomen om kansen van de wijk te vergroten. Tegelijkertijd zien we met de thema's die worden aangestipt in de brief, dat ze eigenlijk Pagina 6 van 40
al over alle beleidsthema's heen lijken te gaan en daarmee het risico ontstaat dat we inwoners mee laten denken over onderwerpen die in deze Raad al zijn vastgesteld. Dat kan mogelijk frustratie opleveren. Een helder mandaat helpt daarbij. Is de wethouder het eens dat de buurtagenda nadrukkelijk geen omgevingsvisie is, het goed is in het kader van eerlijke participatie de verwachtingen aan het begin van dit proces helder te communiceren richting inwoners en ondernemers. Hoe wordt dit ondervangen? De heer Dijkstra (EenUtrecht): Als je heel goed kan afspreken dat de buurtagenda van henzelf is snapt iedereen dat de Raad dit niet één op één overneemt. Mevrouw Van der Wilt (D66): Ik betwijfel dat. Daarom zeg ik de helderheid vooraf. Ik me kan voorstellen dat inwoners met heel veel ideeën komen. Mevrouw Zwinkels (CDA): Ik heb er moeite mee dat D66 begint over waar mensen allemaal niet over mogen gaan. Goed om te kijken waar botsingen zijn en deze terug te laten komen in de gemeenteraad om daar opnieuw met elkaar over te stemmen. Mevrouw Van der Wilt (D66): Ik wil zaken niet dichttimmeren maar wil helder zijn naar mensen. Ik ben heel erg voor inwonersparticipatie. Tegelijkertijd leggen we dingen met elkaar vast, dan zou ik het ook een inflatie van onze rol vinden als we iedere keer terug naar de tekentafel moeten.
Dus net zoals bij burgerberaad zou ik helder willen hebben wat het mandaat is dat we die bewoners geven. Mevrouw Zwinkels (CDA): Ik vind het niet erg als het spannend wordt. Het is niet zwart-wit. De heer Dekkers (GroenLinks): Wat hoort volgens D66 wel en niet tot integrale buurtaanpak? Ik benadruk dat punt integraal. Mevrouw Van der Wilt (D66): Ik bedoel meer dat je afspraken maakt in die agenda die ook door de buurt zelf kunnen worden opgepakt en die niet Raadsverantwoordelijkheden zijn. D66 gelooft dat het echt van meerwaarde kan zijn als inwoners ook echt de middelen krijgen om de buurt agenda te realiseren en we zien daarin een hele mooie kans voor het koppelen van de buurtagenda aan een beschikbaar buurtbudget. Kan de wethouder toezeggen dit ook op te nemen in de plannen. De heer Dekkers (GroenLinks): Vindt D66 dat het niet moet gaan om het verdelen van het initiatieven budget, maar juist om budgetten die zitten in de normale programma budgetten. Mevrouw Van der Wilt (D66): Ik wacht nog op de uitwerking van wat de wijkbudgetten gaan betekenen. Het gaat mij er vooral om welk geld van de buurt is en in welke vorm dat het beste kan. Ik wil dat de wijk daar vooral over kan besluiten. Als laatste is het voor ons belangrijk dat we samen vaststellen wanneer de agenda een succes is en wanneer we dat vinden.
In de brief staat dat er een aantal wijken zijn gekozen waar we mee beginnen. Op basis van welke indicatoren zijn deze wijken gekozen. Wanneer is de buurtagenda volgens de wethouder echt een succes en vinden ook de inwoners het een succes. Een bredere wijk en buurtaanpak zou ook raken aan de rol van onder andere wijkwethouder, Wijkbureau en Pagina 7 van 40
andere gemeentelijke beleidsprogramma's. Kan de wethouder toezeggen de Raad actief te betrekken. Juist daar waar de buurtagenda of Wijkplan raakt aan deze bredere thema 's. Ook vanwege de mogelijke financiële en organisatorische impact daarvan. Mevrouw Meerding (VVD): In het nieuwe coalitieakkoord heeft de coalitie de doelstelling vastgesteld om meer buurtagenda 's op te stellen en de aanpak dus te verbreden. Het gaat dan om buurten die te kampen hebben met bepaalde problemen en daarom extra aandacht nodig hebben. Door het College wordt daarbij de aanpak Samen voor Overvecht als voorbeeld genoemd en dat is een aanpak waar de VVD niet altijd even enthousiast over is geweest. Onze voornaamste kritiek op deze aanpak was dat er toen niet genoeg gekeken werd naar de bestaande kennis en initiatieven die al in de wijk aanwezig waren, dat er niet genoeg werd samengewerkt met wijkbewoners en dat resultaten moeilijk of niet meetbaar waren. Hier lijkt van geleerd te zijn. De VVD ziet dat sommige buurten extra inzet nodig hebben en vindt de buurten die nu zijn aangewezen ook passend. Maar toch hebben we ook wel onze twijfels bij het concept van buurt agenda 's. Hoe verhouden de buurtagenda’s zich tot de vele andere projecten en instrumenten die wij als Raad al hebben.
Wat is de status van die buurtagenda 's? Hoe zorgen we ervoor dat zaken elkaar niet doorkruisen of dat we dubbel werk doen? Daar hebben we zorgen over. Mevrouw Van der Wilt (D66): Hoe kijkt de VVD tegen die verhouding aan. Mevrouw Meerding (VVD): Dat is heel lastig, we zien die problematiek. We snappen dat je daar dan extra inzet op wil plegen. Tot zover kunnen we erin meekomen. Maar de vraag is of buurtagenda’s de oplossing zijn. Mevrouw Van der Wilt (D66): Wat is de meerwaarde van de buurtagenda voor de VVD? Mevrouw Meerding (VVD): Ik zie de meerwaarde voor de veiligheid. In bepaalde wijken of buurten is daar meer behoefte aan. Goed dat het met bewoners wordt gedaan. Maar de wethouder moet mij daar nog in geruststellen want ik vraag me af wat dit meer gaat brengen dan de dingen die we al doen. De heer Dekkers (GroenLinks): Kan een wijkakkoord niet helpen om extra middelen naar de wijk te richten, maar ook om binnen de bestaande budgetten die extra aandacht te bundelen. Mevrouw Meerding (VVD): Wij hopen als VVD dat we het anders gaan doen dan de aanpak Samen voor Overvecht. De heer Dekkers (GroenLinks): Het bundelen van budgetten heeft effectief gewerkt. Wat wilt u anders gaan doen? Mevrouw Meerding (VVD): Het bundelen van budgetten is niet ons kritiekpunt op de aanpak. Goed dat de meetbaarheid in de huidige uitgangspunten wel is meegenomen.
Inhoudelijk is het plan van de buurtagenda nog een beetje vaag voor de VVD. Bewoners mogen meepraten over de belangrijkste uitdagingen van de buurt op sociaal, ruimtelijk en op veiligheidsgebied. Hoe gaat dit concreet tot uiting gaat komen, want voor ruimtelijke ontwikkelingen hebben we al heel veel andere visies en ook participatieprocessen. Wat mogen bewoners hier dan Pagina 8 van 40
nog concreet over inbrengen in de buurtagenda. Concrete gezamenlijke acties, wat houdt dit in? Als je dat niet goed aangeeft, kan dit tot teleurstellingen leiden. En mijn vraag is hoe gaan we de meetbaarheid van doelstellingen toetsen? De heer Dekkers (GroenLinks): Hoe evalueert de VVD de ervaringen in Overvecht? Want de evaluaties met betrokkenen in de wijk is een heel goed instrument geweest. Mevrouw Meerding (VVD): Niet alles is in cijfers uit te drukken. De evaluatie van Samen voor Overvecht waren hele lange lappen tekst. Ik zie dit graag meer concreet bij de buurtagenda’s. Mevrouw Van der Wilt (D66): Ik wil ook graag minder cijfers. Maar wanneer ben je überhaupt tevreden en is dat wel in de Raad met elkaar vast te stellen? Mevrouw Meerding (VVD): Daar ben ik het mee eens. De heer Dekkers (GroenLinks): GroenLinks is blij dat we afgesproken hebben de integrale buurtaanpak te verbreden en dat we daar serieus geld voor hebben vrijgemaakt om gelijk te investeren. Logisch dat deze wijken zijn gekozen maar is er een analyse waarom voor deze wijken is gekozen en kunnen we deze krijgen? Buurtprofielen staan niet op de site van de gemeente, want ze voldoen niet aan de hoge eisen van toegankelijkheid.
Kan het College zorgen dat er toch links naar de buurtprofielen op de site komen? Het blijft onduidelijk wat de onderliggende gedachte is achter onze ongelijk investeren in deze integrale buurtaanpak is. Ik mis in de raadsbrief de aandacht voor die wat hardere punten als wonen, werkgelegenheid en onderwijs of bouwen we voort op de goede ervaringen in Utrecht met de ABCD aanpak, voortbouwen op de sterke bronnen die er al zijn. Graag een reflectie van de wethouder op dit punt. De extra middelen zijn serieus, maar toch beperkt. Ziet het College kansen voor het werven van extra middelen bij bijvoorbeeld het Rijk of Europa. GroenLinks vindt het belangrijk dat ook de normale programmabudgetten bijdragen aan ongelijk investeren voor gelijke kansen in deze buurten. Klopt het dat we bij het uitvoeringsplan in het derde kwartaal ook een voorstel krijgen voor het maken van keuzes voor de inzet van bestaande programmabudgetten? Betrekken we dan hierbij de al genoemde motie 156 over de buurtbudgetten. Hoe zorgen we dat de investering uitgevoerd worden door mensen en organisaties in de buurt? Is het de bedoeling om, net als in Overvecht, belangrijke diensten van de gemeente meer in de buurten aan te bieden? Een diverse aanpak is van belang maar ook het versterken van de positie van bewonersoverleggen.
Gaan we in buurtagenda’s afspraken maken om de positie van wijkplatforms of andere buurtorganisaties te versterken? Mevrouw Van der Wilt (D66): Hoe reflecteert de heer Dekkers op de opmerking van D66 dat we ook inwoners willen betrekken die nu nog niet betrokken zijn? De heer Dekkers (GroenLinks): Ik sluit aan bij uw oproep om diverse mensen te betrekken, dat kan via een wijkplatform zijn. Maar het kunnen ook overleggen in de buurt zijn en ik zou die in stevige positie willen brengen, maar ook dat hun inbreng inhoudelijk serieus genomen wordt. Mevrouw Van der Wilt (D66): Mooi dat u ook aansluit bij onze oproep. Ziet u ook nog een spanningsveld met partijen die al heel goed de weg vinden? Die komen wellicht tegenover andere groepen te staan die dat wat spannender vinden. Of ziet u dat juist als een uitdaging? Pagina 9 van 40
De heer Dekkers (GroenLinks): Ik zie dat spanningsveld niet, want ik zie dat de mensen die zich inzetten voor hun buurt of wijk meestal erg gericht zijn. Dat is niet altijd eenvoudig, het kan een spanningsveld creëren. Maar daar is wat aan te doen. Mevrouw Van der Wilt (D66): Als ik in kijk naar bijvoorbeeld Overvecht dan zie ik daar een heel mooi florerend wijkplatform, maar niet een platform wat de hele wijk representeert. De heer Dekkers (GroenLinks): Ik zie die uitdagingen, ik zie die uitdaging om het zo divers mogelijk te maken. Ik zie ook de uitdaging die het wijkplatform zelf aangaat in Overvecht om zo breed mogelijk mensen bij hun werk te betrekken, dus dat is een gezamenlijke opgave. Mevrouw Zwinkels (CDA): Een geruststelling dat de heer Dekker niet zoals bij de wijkraden de wijkplatforms wil afschaffen om dat ze niet divers genoeg zouden zijn. De wijkplatforms hebben aangegeven dat ze te weinig geld hebben om zichzelf goed te kunnen organiseren. Stelt de heer Dekkers voor om het geld van die buurtagenda’s beschikbaar te stellen voor al die verschillende buurtplatforms die er die er in Utrecht zijn. De heer Dekkers (GroenLinks): Volgens mij is er een wens is om vaste overleg platformen per wijken of buurten te krijgen. We moeten in ieder geval buurtorganisaties ondersteunen. Mevrouw Zwinkels (CDA): Ons punt betreft de financiering.
Indien we ze een steviger positie willen geven, dan zullen we als gemeente daar ook iets in moeten doen. En dan is de financiering geen bijzaak. Is de heer Dekkers dat met mij eens? Wat kan de gemeente dan bijdragen financieel om de stevige positie mogelijk te maken? De heer Dekkers (GroenLinks): Voor dit eerste jaar is er budget vrijgemaakt om overleg op te starten. In dat proces zit geld om in die buurten bewonersorganisatie te ondersteunen, dus ik zie nog niet het probleem. Mevrouw Zwinkels (CDA): Wij krijgen juist signalen dat er een tekort is aan middelen om activiteiten te organiseren. Dus voor ons is financiering in ieder geval geen bijzaak. De heer Dijkstra (EenUtrecht): We raken we hier een cruciaal punt. Het organiseren van een lokale groep bewoners is een cruciale voorwaarde voor een succesvolle buurtaanpak en zou een belangrijke doelstelling moeten zijn. De heer Dekkers (GroenLinks): Hier ben ik het mee eens. Het hoeft niet per se het wijkplatform te zijn, maar een stevige bewonersorganisatie is belangrijk. Mevrouw Van der Wilt (D66): We spreken al bijna over de buurtaanpak, terwijl we het nog moeten hebben over de buurtagenda. Is de heer Dekkers het eens dat de buurtagenda heel erg kan verschillen voor wat er in de wijk nog nodig is en dat we dat niet al vooraf kunnen zeggen.
De heer Dekkers (GroenLinks): Per buurt moet het passen, maar juist bij het agenderen moet je kijken wat we belangrijk vinden. Pagina 10 van 40
Mevrouw Smit (Volt): Wij zijn blij met de brief die we kregen over de uitwerking van de ambitie om de wijk en buurtaanpak te versterken en te verbreden naar Kanaleneiland, Noordwest en Leidsche Rijn. Volt staat voor een inclusieve en sociaal rechtvaardige samenleving in de wijk en buurtaanpakken dragen hieraan bij. Natuurlijk zijn we blij dat er meteen invulling is gegeven aan de motie 156 maak ruimte voor initiatieven uit de wijk, want mensen weten tenslotte zelf het beste wat er in hun straat en buurt speelt, wat goed gaat en waar de problemen zijn. We sluiten hier dan ook graag aan bij D66 dat we een duidelijk mandaat moeten geven aan de inwoners. Kanaleneiland is een levendige buurt. Maar dat heeft ook mindere kant. Een groot deel van de bewoners heeft het niet breed, er heerst armoede, mensen spreken de taal niet, er wordt door een groep extreem hard gereden en dan wordt ook nog in drugs gehandeld op straat. We hebben daarom vraagtekens bij de financiële middelen die beschikbaar zijn voor de buurtagenda's van de 3 gebieden. In 2025 tot 26 wordt er met 3.2 miljoen het meeste uitgetrokken. Alleen al voor Samen voor Overvecht is 2 miljoen gereserveerd. Dit betekent dat er per gebied grofweg 400.000 beschikbaar is.
Hoe kijkt de wethouder hier tegenaan en wat wil hij met de buurtaanpak in Kanaleneiland, Noordwest en Leidse Rijn bereiken gezien het beschikbare budget, het is zoveel minder in verhouding met Overvecht en wat is hier in haalbaar? Waar ligt de hoogste prioriteit? Daarnaast sluiten we ons aan bij D66 en VVD over de duidelijkheid die moet komen wanneer het een succes is. In de brief staat dat de buurtagenda wordt ontwikkeld samen met bewoners, ondernemers en organisaties die actief zijn in de wijk en weten wat er speelt. We kunnen ons voorstellen dat dit brede gesprekken gaan worden die diverse beleidsterreinen raken. Daarom willen we het College uitdagen om deze input mee te nemen in andere trajecten die al lopen. De heer Dekkers (GroenLinks): Zit er niet een spanning op tevreden zijn en anderzijds onze ambities? Mevrouw Smit (Volt): Dat is een inderdaad een belangrijke nuance. Je moet kijken waar we heen werken en wat voor activiteiten passen daarbij. Er moet gezocht worden naar het juiste abstractieniveau. De heer Talhaoui (PvdA): Het is geen geheim dat de Partij van de Arbeid al langer vraagt om de wijkaanpak voor Overvecht uit te breiden naar andere buurten en wijken die net zo kwetsbaar zijn. Naast een goede betaalbare woning is ook de directe leefomgeving van groot belang en te vaak staat die leefbaarheid onder druk.
De Partij van de Arbeid gaat voor gemengde buurten en wijken met voldoende voorzieningen, groen en een veilige openbare ruimte. We zijn dan ook heel blij met dit plan. Het is fijn dat we eindelijk een aanpak maken voor de buurten waar die problemen heel groot zijn. Wij zien dat de middelen die er nu zijn niet voldoende zijn om dit goed van de grond te krijgen. Tegelijk zien we dat de rijksoverheid ook rijksgelden hiervoor beschikbaar stelt in een Kamerbrief van 17 januari over het ondersteunen van gemeenten bij het aanpakken van kwetsbare gebieden. Kan de wethouder aangeven of het College ook aanvragen bij het rijk zal indienen. Het gaat wat ons betreft over een opeenstapeling van problemen en die moeten we op een manier aanpakken die past bij die buurt, zoals bijvoorbeeld Kanaleneiland. Sleutelfiguren hierin zijn wijkplatforms, maar het is ook van belang om juist die bewoners te spreken die meestal niet aan bod komen. Hoe is de wethouder van plan om participatie te organiseren en welke les hebben we geleerd? Pagina 11 van 40
Middelen voor buurtagenda’s zijn voor capaciteit en uitvoering. Hoe houden we zicht op de voortgang van deze projecten? Gezien de samenhang met die andere programma 's. Wat gebeurt er met de gelden die komen uit Buurtaanpak rijksgelden en uit de programmabegroting. Graag antwoord van de wethouder hoe we dit kunnen monitoren. In de raadsbrief wordt gesproken over meer buurten die aan bod kunnen komen in 2024. Dat verbaast mij want juist voor dit soort buurten is er een structureel langjarig meerjarenplan aanpak nodig. Kan de wethouder reflecteren op die aanpak op lange termijn. En hoe kunnen we waarborgen dat dit niet eendaags projecten zijn? Wij staan in principe achter de keuze voor deze buurt en wijken, maar wij vragen ons af, wat is nou de analyse geweest voor die selectie? De heer Van den Enk (Student&Starter): Wij vinden het belangrijk dat de buurtagenda samen met bewoners, ondernemers en belangrijke partners en de aanwezige buurten wordt opgesteld. Er moet immers een agenda zijn die door de buurt wordt gedragen. Hierdoor zien wij het als een voorwaarde dat bij zulke bijeenkomsten een representatieve groep aanwezig is, zodat het echt een agenda is voor de buurt. Dus een groep met alle verschillende lagen van de bevolking, verschillende economische, sociale statussen en levensfases bij elkaar.
Zou de wethouder kunnen toezeggen dat de representativiteit van de buurt een voorwaarde moet zijn moet zijn voor deze bijeenkomsten. Om de leeftijd van deze buurten te verbeteren, willen wij een cultuurmakelaar instellen voor deze 3 gebieden. De heer Dekkers (GroenLinks): U zegt dat de overleggen representatief moeten zijn. Als je sommige groepen wil bereiken moet je bijvoorbeeld op de markt gaan staan of langs de deuren gaan. Ik denk dat het een illusie is als je zegt dat iedereen wordt vertegenwoordigd. De heer Van den Enk (Student&Starter): Ik denk dat er een gulden middenweg zit in de vorm. Ik ben met u eens dat het kan helpen om de markt op te gaan om daar actiepunten op te halen. Maar ik ben er voorstander van om deze representatie terug te laten komen in het gesprek. Deze cultuurmakelaar wordt door de gemeente betaald, gepromoot en uitgerust met een budget. De cultuurmakelaar benadert bewoners op een toegankelijke manier, faciliteert ideeën en kan ondersteuning bieden bij de toegang tot financiën, inzichtelijk maken van beschikbare mogelijkheden en het aanvragen van subsidies. Hoe kijkt de wethouder naar een cultuurmakelaar in deze 3 gebieden en zou de wethouder de realisatie van kunnen toezeggen? Mevrouw Van der Wilt (D66): Volgens mij zijn dit nieuwe ideeën. Hoe ziet Student&Starter hierin zijn eigen rol.
In de brief staat het voornemen om niet een hele projectorganisatie op te zetten en om het ook juist vanuit inwoners te laten komen. De heer Van den Enk (Student&Starter): Op zich staan wij ook wel positief tegenover het idee om het te beleggen bij buurtbewoners zelf en om er geen instituut van de gemeente van te maken. Mevrouw Van der Wilt (D66): Waar ziet u de middelen voor een cultuurmakelaar? De heer Van den Enk (Student&Starter): Hier overvraagt u mij. Mevrouw Zwinkels (CDA): In de Raad zijn vaak voorstellen voorbij gekomen om mensen in dienst te nemen om subsidies te gaan binnenhalen, ik begin me daar een beetje zorgen over te maken. In Pagina 12 van 40
het kader van gedeelde verantwoordelijkheid, zou het niet goed zijn als een cultuurmakelaar door meerdere partijen wordt gefinancierd, dus dat ook de cultuursector zelf een stap naar voren zet. De heer Van den Enk (Student&Starter): Mooi idee, hier gaan we graag mee akkoord. De heer Talhaoui (PvdA): Het idee is wat mij betreft dat we het aan de buurt overlaten. Dat we het mandaat bij de mensen zelf laten. De heer Van den Enk (Student&Starter): Wij denken dat een cultuurmakelaar een goede sleutelfiguur kan zijn om juist ook dit soort punten verder op te halen. Als die uiteindelijk niet nodig blijkt te zijn, kunnen we er altijd nog op terug pakken, maar op dit moment denken we wel dat het handig kan zijn. De heer Dekkers (GroenLinks): Ik ben vooral verrast door de term cultuurmakelaar. Bedoelt u daarmee dat het vooral over cultuur initiatieven moeten gaan, of bedoelt u sociaal makelaar? De heer Van den Enk (Student&Starter): Het is een sociaal makelaar. De heer Dijkstra (EenUtrecht): Wij weten inmiddels dat sleutelpersonen niet eeuwig onbetaald blijven doorwerken. Kunnen we in het budget geld reserveren voor die sleutelpersoon die zorgt dat die samenstelling van die groep meedenkers representatief is. Mevrouw Zwinkels (CDA): Zou de term dan niet cultuurmakelaar moet zijn, maar opbouwwerker. De heer Van den Enk (Student&Starter): Iedereen mag input aanleveren voor de nieuwe term.
Mevrouw Zwinkels (CDA): Wat is nu eigenlijk het voorstel? Ik begrijp de achterliggende bedoeling niet. De heer Van den Enk (Student&Starter): Als de term opbouw medewerkers beter is, kan ik daar wellicht in meegaan. Het gaat uiteindelijk om een toegankelijke manier van dichterbij te komen. Dit wordt een semantische discussie. In de raadsbrief staat dat een van de belangrijkste doelen veiligheid is. Wij vinden het belangrijk dat veiligheidsaanpak vooral preventief is. Juist op buurtniveau is, is dat goed te realiseren door betrokken wijkagenten en het aanstellen van sleutelfiguren die kunnen dienen als rolmodel. Mevrouw Meerding (VVD): De buurtaanpak is juist wat de bewoners willen. Wat nu als zij cameratoezicht willen voor de veiligheid? De heer Van den Enk (Student&Starter): Wij zijn geen voorstander van het extra camera's toevoegen aan een wijk, want dat vinden wij nog altijd geen goed idee, zelfs al vinden buurtbewoners dat wel een goed idee. Wij denken dat het echt op een andere manier kunnen aanpakken door het aan de voorkant beter te borgen. Wat betreft de camera’s kunnen we hierover gewoon met elkaar in gesprek en samen tot een goede oplossing komen. Mevrouw Smit (Volt): Waar mogen de wijk en de buurt over meebeslissen? Pagina 13 van 40
De heer Van den Enk (Student&Starter): Heel veel. We hebben het over het sociale domein, over het ruimtelijk domein waar juist mooie initiatieven kunnen komen. Als het gaat om veiligheid, kunnen ze zeker ook meedenken. Mevrouw Smit (Volt): Heeft de heer Enk een voorstel voor deze kaderstelling? De heer Van den Enk (Student&Starter): Ik heb daar op dit moment geen kaderstelling voor, het gaat te ver om dat op die manier in te vullen voor u. De sleutelfiguren hebben een rol voor de buurtouders en jongerenwerkers zoals Stichting Jou. Hier hebben we ook al eerste positieve geluiden over gehoord tijdens ons werkbezoek in Overvecht. Kan de wethouder een preventieve aanpak meenemen in de buurtagenda’s. Tijdens het werkbezoek gingen we langs bij voetbalclub SV De Dreef in Overvecht. Student&Starter was bijzonder geraakt door de manier waarop deze voetbalclub een maatschappelijke voorziening weet te combineren met sporten. Kinderen kunnen daar naar deze voetbalclub komen om hun huiswerk te maken. Hier gaat het vaak om kinderen van ouders met een migratieachtergrond. Dit is een schoolvoorbeeld van hoe we samen met de buurt onze wijk sociaal moeten inrichten. Is de wethouder van plan dergelijke voorzieningen zoals deze meer mogelijk te maken, of meer te stimuleren? En voorbeelden daarvan te delen, zodat we van elkaar kunnen leren om een domeinoverstijgende aanpak te gaan realiseren.
Mevrouw Alblas (ChristenUnie): Fijn dat er meer buurtagenda’s komen en dat er gekeken is waar dit het hardste nodig is. Mooi ook dat per buurt gekeken wordt naar wat specifiek daar nodig is en dat allerlei verschillende groepen, zoals bewoners, ondernemers, meegenomen worden. Ik kan me goed vinden in wat D66 zei over dingen die de buurt wil wat buiten de Raad om kan en dus dat een duidelijk mandaat belangrijk is. Wij vinden het namelijk belangrijk dat verwachtingen vooraf helder gemaakt worden, dus ook goed om te lezen dat dat meegenomen wordt. Durf out of the box te denken, wees eens creatief, hoe kan het wel? Dat is wat we het College willen meegeven. Betrek diverse groepen mensen. Want hoe zorg je er nou voor dat ook de unusual suspects betrokken worden. In Zwolle is een pilot gedraaid waar mensen is gevraagd hoe de buurt beter te maken. Hieruit kwamen ideeën uit die niet veel hoefden te kosten en goed uitvoerbaar. Is het mogelijk dat een dergelijke opzet meegenomen wordt? Kan een deel van het budget specifiek hiervoor vrijgemaakt worden? Dus juist voor die kleine makkelijk te realiseren oplossingen. Wanneer zijn we nu eigenlijk tevreden? Het is goed om dat mee te nemen.
Is er ook samenwerking met buurtteam en jongerenwerkers? En zo ja, hoe gaat dat er dan uitzien? Offline aansluiten is een goed idee, een fysieke inloop te realiseren op een locatie die nu al populair is in deze buurten is belangrijk. Voorkom dat dingen dubbel worden gedaan. Betrek ondernemers, want dan maak je de buurt pas echt samen. Commissielid Minnaert (Bij1): Bij1 is voorstander van de aanpak. Het is goed om te zien dat ook op wijkniveau wordt gekeken naar wie wordt achtergesteld in onze maatschappij en hoe we dat tegen kunnen gaan. Er wordt in de brief meermaals gesproken over problemen en problematiek. Wij vinden het belangrijk om te benadrukken dat niet de mensen in deze wijk een probleem zijn, maar dat het systeem dat deze mensen in deze wijken achterstelt het probleem is. Wij zijn expliciet tegen het inzetten van meer handhaving om problematieken in wijken aan te pakken. In plaats daarvan zien wij liever dat er wordt ingezet op het creëren van basisbehoeftes en dat we systemen Pagina 14 van 40
aanpassen in plaats van mensen. Hoe kijkt de wethouder hiernaar? De heer Talhaoui (PvdA): Stel dat in een buurtoverleg wordt aangegeven dat zij behoefte hebben aan meer handhaving hoe gaat Bij1 daarmee om? Commissielid Minnaert (Bij1): De behoefte aan meer handhaving komt ergens vandaan. Daar zit een probleem onder en wij geloven niet dat handhaving daar een oplossing is omdat handhaving vaak juist bijdraagt aan het creëren van ongelijke kansen. De heer Talhaoui (PvdA): Is Bij1 het eens dat bewoners met ideeën mogen komen en dat we dan bekijken of daaraan kunnen voldoen. Commissielid Minnaert (Bij1): Bewoners krijgen daadwerkelijk ruimte om mee te denken en om ideeën aan te dragen. Alleen wij denken niet dat handhaving daarin de oplossing is en dat we met bewoners andere oplossingen zullen vinden. Mevrouw Zwinkels (CDA): Een bizar onderscheid tussen mensen en systeem. Is criminaliteit voor Commissielid Minnaert een systeem? Commissielid Minnaert (Bij1): Criminaliteit vindt plaats binnen een bepaald systeem. Wie geen huis heeft en honger moet aan een behoefte voldoen. Dus criminaliteit staat niet los van het systeem. Zie het in die context. Mevrouw Zwinkels (CDA): Dus georganiseerde misdaad, de hele onderwereld, dat is geen systeem voor Commissielid Minnaert. Commissielid Minnaert (Bij1): Het is onderdeel van een groter systeem.
Het is wellicht een subsysteem, maar het is geen systeem. Het staat niet los van de rest van de samenleving. Mevrouw Zwinkels (CDA): Creëert het ongelijke kansen als een kind opgroeit in een onveilige omgeving? Commissielid Minnaert (Bij1): Daar ben ik het zeker mee eens, maar een veilige omgeving kan er voor iedereen anders uit zien. Een klas met vooral heel veel witte kinderen met racistische docenten, dat is ook onveilig voor bepaalde mensen, dus we moeten wel opnieuw kijken naar de verschillen die er zijn en daarin iedereen ruimte geven. De voorzitter concludeert dat dit veel vragen oproept maar wil dit debat over veiligheid niet voeren. Mevrouw Van der Wilt (D66): mooi dat dit debat plaatsvindt. Maak aan het begin duidelijk en helder waar de buurtagenda’s over gaan. Commissielid Minnaert (Bij1): Ik denk dat het zeker belangrijk is dat het helder is waar het precies over gaat en dat dat nu nog wat onduidelijk is. Dan de keuze van wijken. Wij krijgen graag inzicht in de analyses die zijn gedaan op basis waarvan deze wijken zijn uitgekozen. Ook voor ons is het participatietraject van groot belang. Buurten zijn geen homogene groep en ook al gaan de buurtagenda’s om het algemene belang en niet het Pagina 15 van 40
individuele belang, toch kunnen er grote verschillen zijn tussen het algemeen belang voor de ene groep of de andere groep. Daarom is het belangrijk dat het participatieproces inclusief en toegankelijk is voor iedereen. Wij zijn benieuwd wat de wethouder concreet gaat doen om dit te bewerkstelligen. Wie zijn de moeilijker bereikbare groepen en kan de wethouder toezeggen dat ook middelen beschikbaar zullen worden gesteld, zodat mensen die geen of minder Nederlands spreken kunnen deelnemen aan dit participatietraject? Wij verwachten dat er bij het ophalen van input voor de buurtagenda’s veel verschillende behoeften en wensen naar voren zullen komen. We zijn benieuwd door wie en hoe zal worden bepaald wat de prioriteiten zijn en wat niet. Wat ons betreft zou het passen bij het gedachtegoed van ongelijk investeren in gelijke kansen dat bij het stellen van prioriteit niet alleen wordt gekeken naar de hoeveelheid mensen die ergens behoefte aan hebben. Of dat het een principe is van de meeste stemmen gelden. In plaats daarvan zouden wij liever zien dat wordt gekeken welke investeringen het meest waardevol zijn, onafhankelijk van hoeveel mensen profijt hebben van deze investeringen. Zou de wethouder kunnen toelichten hoe de processen eruit zal gaan zien.
De heer Dijkstra (EenUtrecht): Bij1 pleit voor het afschaffen van de handhaving en daarmee dus ook de boa’s? Commissielid Minnaert (Bij1): Ik denk niet dat dit bij het debat hoort. Mevrouw Zwinkels (CDA): mooi dat we de buurtaanpak gaan verbreden in Utrecht, daar zijn we ook helemaal voor. Maken verkeersveiligheid en het investeren in buurtvoorzieningen onderdeel uit van deze buurtagenda 's. Wij zijn benieuwd naar de inbreng van die wijkplatforms en andere buurtraden. We willen wel een maximum afspreken op de overhead vanuit de gemeente die een beslag legt op de budgetten. Wij zouden veel liever geld willen uitgeven aan concrete dingen. Denk aan de introductie van de graffiti regeling, jeu de boules banen en andere mooie fysieke ontmoetingsplekken. Goed dat Kanaleneiland is geselecteerd. Hoort de Hoogstraatbuurt er ook bij in Noordwest. We begrijpen parkwijk Zuid, maar waarom Terwijde. Kijk ook naar Lunetten, Hoograven en Halve Maan, met name Halve Maan Noord. De heer Dekkers (GroenLinks): Vindt u dat Lunetten thuishoort daar waar een integraal buurt benadering nodig is? Mevrouw Zwinkels (CDA): Ja Verder vinden het belangrijk dat er wordt aangesloten bij de initiatieven in de buurt die er al zijn.
Zorg ervoor dat de budget ook wel enigszins flexibel zijn, zodat we met de sociale infrastructuur ook net over de grens van ons buurtje kunnen werken en wat breder dingen kunnen opzetten vanuit een bepaalde vereniging met vrijwilligers en andere clubs. Mevrouw Van der Wilt (D66): Wat betreft de extra aandachtsgebieden, wilt u de lijst langer maken of gaan we eerst aan de slag met deze buurtagenda’s? Mevrouw Zwinkels (CDA): Daar hebben we van tevoren ook al even over nagedacht en ik hink op twee gedachten. Wij willen realistisch zijn. Laten we eerst beginnen met een aantal wijken. We hebben een goede eerste selectie te pakken. Prima om met elkaar die agenda 's te herijken. Pagina 16 van 40
Mevrouw Van der Wilt (D66): Het zou mooi zijn als we die agenda’s gebruiken om echt dingen in de wijk te doen. Maar ik zou ervoor willen waken om 100 verschillende buurtagenda ’s te krijgen en 100 verschillende aanpakken. Mevrouw Zwinkels (CDA): In de breedte is er een bepaalde werkwijze. We hebben vanuit het CDA eerder gevraagd om vaste aanspreekpunten per buurt om ervoor te zorgen dat mensen ook vanuit de gemeente op de website staan met een foto zodat men hen kan benaderen. Dat is een toegankelijke overheid. De heer Talhaoui (PvdA): Ik hoorde dat het CDA zich zorgen maakt over het budget van de wijkwethouderschap en het versterken van wijkbureaus. Wat stelt u zich voor bij het maximeren van budgetten? Mevrouw Zwinkels (CDA): We willen ervoor oppassen dat dit budget wat we nu vrij maken weer een investering wordt in de gemeentelijke organisatie. Ik vind dat we dit niet moeten gebruiken als een soort verkapt budget voor dat punt, dan moeten we daar een apart debat over organiseren. Dit moet echt gaan naar die buurtinitiatieven wat ons betreft. De heer Talhaoui (PvdA): Maximering, zitten daar consequenties aan? Mevrouw Zwinkels (CDA): We kunnen een bepaald percentage afspreken. Het College vragen om daarover te verantwoorden.
Wat is de balans in de bestedingen? En consequenties eraan verbinden, dat hoeft voor mij nu niet per se, maar we vragen andersom aan inwoners ook vaak om uit te leggen wat ze doen met subsidiegeld. Laten we onszelf nou ook die regels opleggen, zoals we dat in de buurt eerder ook richting initiatiefnemers hebben gedaan. Ik vind dat fair. De heer Dekkers (GroenLinks): Er zit een risico van verwateren van het budget wanneer het aantal wijken wordt opgeplust. Moeten we dat niet beperken tot een aantal buurten? Mevrouw Zwinkels (CDA): Ja, dat moeten we beperken. Hoogstraatbuurt valt onder Noordwest. Lunetten, Hoograven en Halve Maan, daar kunnen we ons toe beperken. Als we het hebben over verwatering van budgetten, dan zouden we ook daar naar moeten kijken. De voorzitter geeft nu het woord aan de niet inbrengende partijen. De heer Dijkstra (EenUtrecht): Wij hadden ook agenderende partij willen zijn. €100.000 lijkt veel, maar het is zo verdampt. Het heeft een tijdelijkheid, dat is een gemiste kans. Ik wil een tweetal belangrijke uitgangspunten toevoegen aan de raadsbrief: maak de buurt eigenaar van de buurtagenda en focus niet teveel maar benut het als een kans om te bouwen aan het versterken van een buurtvertegenwoordiging en aan lokale buurtondernemingen. Maak het een expliciet doel. De vraag aan de wethouder of deze uitgangspunten kunnen worden toegevoegd.
Mevrouw Van der Wilt (D66): Ik vind het gevaarlijk om het neer te zetten dat het moet, want dan stellen we eigenlijk al de oplossing voor. De heer Dijkstra (EenUtrecht): Nee, het is geen moeten. Het is een uitgangspunt dat je gaat Pagina 17 van 40
verkennen. Wat ik graag zou willen, is een buurtagenda probeert te organiseren, dat duurzaam is. Ik wil nog 3 bouwstenen toevoegen. Probeer duurzaam te bouwen aan een legitieme lokale vertegenwoordiging van die gemeenschap. Ik noem het een burgerkamer. En daag ze uit en ondersteun ze dan ook in het gezamenlijk opstellen van die buurtagenda of wijkvisie. En daarin staat dan welke thema 's aandacht nodig hebben en dus ook geld nodig hebben. Laat dat dus bij hen, maak hen eigenaar. Breng een belangrijk deel van dat budget onder in een wijkbudget. Geef vervolgens ook die legitieme lokale vertegenwoordiging die je had verzameld, ook een rol in de regie en in de controle op de besteding van dat wijkbudget. Ga goed na of niet de overheid of de markt, maar vooral ook lokale, sociale buurtondernemingen en buurtorganisaties dit kunnen uitvoeren. Samengevat: koppel hier een paar zaken, zoals de buurtagenda, het vormen van een burgerkamer, het wijkbudget en sterker maken van lokale buurtorganisaties. Probeer die 4 zaken te verbinden. Dat is duurzamer voor de wijk. Graag een reactie van de wethouder. Graag een onderbouwing van de analyse van de wijken. Mag de buurtagenda invloed hebben op overige budgetten. Is de wethouder het daarmee eens? Er wordt geschorst voor 10 minuten. De voorzitter heropent de vergadering.
Er worden enkele huishoudelijke mededelingen gedaan met betrekking tot het vervolg van de vergadering in de avond. Reactie Wethouder De Vries: Dank voor het agenderen, ik heb genoten van het debat. Dit is precies de bedoeling. Het brengt soms strijd, het brengt soms tegenstellingen, het brengt soms vragen over wat is van wie. Waarom de keuze voor deze wijken. Er moet een keuze gemaakt. Er zijn vergelijkbare wijken zoals Halve Maan. Allereerst is er met name vanuit de buurtanalyses gekeken naar met name kansenongelijkheid in de verschillende wijken. En waar is dit dan het grootst. Wellicht zijn er nog andere wijken. Het is geen project, dit is geen eenmalige inzet met incidentele middelen. Het idee is dat we het in deze wijken gaan doen. Het is een proces van de lange adem. Een deel van de middelen gaat ook naar inzet van collega’s op het wijkbureau. Als we kijken naar hoe de wijkbureaus zijn georganiseerd en de rol die zij hierin innemen in deze buurtagenda, dan zien we dat het daadwerkelijk anders is dan hoe we dat eerder deden. En dat betekent ook inzet. We kijken naar de verdeling van de middelen. Dat doe ik het liefst samen met bewoners. Ik zeg toe dat we dat doen met mensen en rolmodellen uit de wijk. Ik ga onderzoeken wat dit betekent voor het vergroten van de pot geld.
Toch wil ik ook uit de financiële discussie blijven, het gaat om de mindset, wat gaan we doen in de wijk. Ongelijk investeren voor gelijke kansen benoemen we als College, we proberen dat toe te passen en ik zeg daarbij direct, dat gaat dus ook niet vanzelf. Dat zie je bij de keuze van de wijken, maar dat proberen we ook toe te passen bij de stedelijke budgetten. Wat is het mandaat van de bewoners. Dat hebben we geprobeerd te vatten met kleine concrete acties. We willen na een jaar al successen hebben. We halen veel uit de wijkanalyse. Je ziet dan dat sommige wijken enorm versteend zijn. Bewoners hebben daar vraagtekens bij en willen graag vergroenen. Belangrijk om het concreet te maken met niet alleen actieve mensen, het moet iets zijn van ons allemaal. Samen met mijn collega Voortman bekijk ik het vanuit het principe ongelijke investeringen voor gelijke kansen. Deze buurt heeft het wellicht meer nodig dan op andere plekken Pagina 18 van 40
in de stad. Dus kleine haalbare concrete acties en ook juist dat democratisch speelveld. Mevrouw Van der Wilt (D66): Enerzijds zijn de wijken gekozen op basis van kansenongelijkheid. Aan de andere kant gaat dit over kleine acties zoals vergroenen. Hoe raakt de buurtagenda zijn doel. Wethouder De Vries: Het begint met kleine en concrete acties maar het is ook iets van de lange adem. Het betekent iets voor de manier van werken en de stedelijke budgetten in deze wijken. De doelgroep: Hoe bereik je iedereen, hoe wordt dit van ons allemaal. Dit zie je ook bij bestaande initiatieven. Democratisch speelveld: We werken aan die kleine haalbare en concrete acties. Het is onvermijdelijk dat er discussie ontstaat maar dat is juist de kern van een democratische samenleving. Mandaat van de Raad: Bedoeling is met de buurtagenda’s kleine concrete haalbare acties te realiseren binnen een jaar. Het budgetrecht ligt bij de Raad. Het moet mogelijk zijn hier wat ruimte in te nemen. Wanneer is het een succes. Dat moeten we niet afkaderen. Ik vind het belangrijk om te benoemen dat we dit niet aan de voorkant gaan afkaderen. Een kwantitatieve benadering en een kwalitatieve benadering kan allebei. Mijn voorstel is om betrokken partijen, dat zijn bewoners, maar ook professionals hun rol te laten pakken. Een sociaal makelaar kan hier een rol spelen of een jongerenwerker onderwijs.
Het is naar gelang van wat er nodig is op die plek. Armoede krijgen we ook niet zomaar uit de wereld maar we kunnen wel een thema concretiseren voor de wijk. De Raad actief betrekken: Dit kan door het voeren van debat maar ook gedurende het proces van de buurtagenda. Ik heb in dit debat al heel veel richting van deze Commissie meegekregen, juist ook als het gaat om de uitvoering. Hoe verhouden de buurtagenda’s zich tot een omgevingsvisie of een gebiedsgerichte aanpak? Natuurlijk zit er op sommige vlakken overlap, alleen is dat vaak veel ruimer, vaak kortdurend. Het idee is om het samen te doen, met de bewoners, en langdurig. Mevrouw Van der Wilt (D66): Kunnen we een principe afspraak maken wat we als Raad overnemen. Wethouder De Vries: Ik zie hier een kleine rol voor de Raad in, het is goed om met bewoners dit gesprek te voeren. Ik heb heel veel vertrouwen in bewoners dat zij hierin de juiste keuze kunnen maken. We hebben de buurtanalyse, en andere bronnen en aan de hand daarvan kom je tot concrete en haalbare acties en mijn voorstel is niet om dit dan weer met de Raad te bespreken. Mevrouw Van der Wilt (D66): Dit is toch een beetje vaag. Volgens mij hebben we niet een soort van principe afspraak hoe we hier als Raad naar kijken.
Ik snap dat de Raad niet overal over gaat maar als er bepaalde dingen moeten vastgesteld, zou ik het heel lastig vinden als de wethouder zegt, jammer Raad. Wethouder De Vries: Het is het grijze gebied wat wel uitvoering is en wat niet. Als het om de budgetten gaat, kom ik daarvoor bij de Raad. Pagina 19 van 40
Een extra boa in de wijk: Wij gaan niet aan de voorkant invullen wat wel en niet mag. Als bewoners met elkaar besluiten dat een onderwerp urgent is, dan moeten ze dat kunnen beslissen. Ik wil hier aan koppelen: wat doen we er samen aan als gemeente, sociale partners, bewoners etc. De buurtprofielen zijn terug te vinden via Utrecht in cijfers. We kunnen een bericht op de website zetten dat die profielen beschikbaar zijn, dat zeg ik hierbij toe. In principe is het de inzet dat in Q3 ook een voorstel komt voor de keuzes van het bestaande programma. We moeten wachten wat er uit die buurtagenda’s gaat komen. Verder betrek ik motie 156 bij het initiatief uit de wijk. Dat hebben we ook al aangekondigd. Meer diensten vanuit de gemeente in de buurt aan te bieden zou kunnen, laten we bekijken wat hierbij haalbaar is en dat invullen. Het wijkplatform of bestaande structuren in wijken. Dat nemen we natuurlijk mee. Dat doen we nu al. De heer Dekkers (GroenLinks): Gaan we deze buurtagenda’s gebruiken om de positie te versterken. Wethouder De Vries: Alles is nog heel erg in ontwikkeling. We komen vanuit een andere situatie. We betrekken de mensen uit de buurt bij de buurtagenda. Natuurlijk speelt ook een buurtplatform een rol. De middelen worden besteed aan de acties die voortkomen uit de buurtagenda. Er is een analyse van de wijken en die kan de Raad ontvangen.