Conceptverslag Begrotingscommissies VBF, ZWCS en OWE d.d. 27 oktober 2021

Pagina 50 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

2430

5. Onderwijs (incl. MBO), Bibliotheek en laaggeletterdheid, Onderwijshuisvesting, Werk & Inkomen, Economische zaken, Citymarketing, Toerisme, Evenementenbeleid, La Vuelta De voorzitter leidt dit agendapunt in. Hij doet enkele huishoudelijke mededelingen. Hij constateert dat er geen behoefte is aan een geheime bespreking. Het debat zal gevoerd worden in twee termijnen.

2440

2450

2460

2470

De commissie De heer Van Dalen (VVD) vindt het allerbelangrijkste na de coronacrisis om ervoor te zorgen dat alle sectoren weer kunnen draaien. Zij doelt dan op de evenentensector, de horeca. Dat betekent dat ook volgend jaar zoveel mogelijk lasten voor onder meer de horeca weggenomen moeten worden en dat er ruimte wordt geboden. Er zijn diverse tijdelijke terrassen die ook permanent kunnen worden. Hij krijgt graag een toezegging van het college dat het college daar naar gaat kijken. Als het gaat om het wegnemen van regels noemt hij de MKB-toets. Hij vraagt wanneer de raad die kan verwachten. Er is een knelpunt met winkelleegstand. Het plan is er, alleen is het de vraag of dat genoeg is. Met betrekking tot het zakelijk toerisme moet er een plan komen om dat toerisme weer aan te trekken. Marketingtoerisme moet meer opgevoerd worden. Er ligt nu een brandbrief bij het Kabinet van Citymarketingclubs. Wat doet Utrecht uit zichzelf? Winkelgebieden versneld verbeteren, veiligheid, leegstand, parkeren, opknappen, investeren in bedrijventerreinen waaronder Lageweide; hij denkt daarbij aan de (verkeers)veiligheid, et cetera, aan een vrachtwagenparkeerplaats met voorzieningen en ieder geval met sanitaire voorzieningen. Dat lijkt hem handig. Er is ook een vrachtwagenparkeerplaats bij De Wetering. Zijn visie is dat daar in ieder geval sanitaire voorzieningen kunnen komen.

Acties zijn nodig op het gebied van omscholing en op het gebied van carrièreswitches om te kunnen werken aan banen voor de toekomst. Hij vraagt of wat nu voorligt voldoende is. Hij vraagt of dat werkt. Mevrouw Meerding (VVD) is blij met het dienstverleningspakket dat lokaal aan ondernemers wordt aangeboden vanwege het wegvallen van de steunmaatregelen van het Rijk. Op het gebied van de schuldhulpverlening is de hulp aan ondernemers beperkt. Ondernemers vallen niet onder het plan “Utrechters schuldenvrij”. Zij vraagt of het mogelijk is ondernemers meer hulp aan te bieden vanuit de gemeente. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is daarover verbaasd. Onderdeel van de ActieAgenda Schuldenvrij is zeker ook hulp aan ondernemers. In de begroting is aangegeven dat het college extra dingen doet voor ondernemers, zoals nagaan of mensen omgeschoold moeten worden. Zij vraagt hoe zij haar inbreng rijmt met de plannen die in de begroting zijn opgenomen. Mevrouw Meerding (VVD) stelt zich voor dat deze discussie gaat over verschillende passages. Zij las dit wel degelijk in de programmabegroting. Zij hoopt dat verkeerd te hebben gelezen. Zij las dit als dat ondernemers niet vallen onder het plan van aanpak Utrechters Schuldenvrij. Het college kan ondernemers wel een intakegesprek aanbieden bij een extern bureau. Daar houden dan de opties op. Zij zal alleen maar

Pagina 51 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

2480

2490

2500

2510

2520

blij zijn wanneer er toch meer mogelijk is. Zij verneemt dat dan ook graag van de wethouder. Zij vervolgt haar betoog in haar termijn. Het valt haar op dat ieder jaar ongeveer 10% van alle Utrechtse bijstandsgerechtigden uitstroomt naar betaald werk. Dat vindt al jaren zo plaats. Het aantal Utrechters in de bijstand is in de afgelopen 10 jaar niet afgenomen, maar enkel meegegroeid met de groei van de stad. Het is nog niet gelukt om echt vooruitgang te boeken op dit vlak. De VVD ziet kansen om daarin verandering te brengen. Nu is er sprake van een krappe arbeidsmarkt en er is een grote vraag naar personeel. Zij vraagt of het college een plan van aanpak kan maken hoe gebruik te maken van die krappe arbeidsmarkt om die Utrechters aan werk te helpen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) sluit zich hierbij aan. Haar fractie zag hetzelfde knelpunt in de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd ziet haar fractie nog bedreigingen; zij noemt als voorbeeld de discriminatie van mensen op de arbeidsmarkt. Ze noemt ook de onzekere arbeidscontracten die mensen hebben. Haar fractie vraagt zich af of maatregelenpakket 3 daarop voldoende is ingericht. Deelt de VVD dit met haar fractie? Mevrouw Meerding (VVD) constateert dat in de afgelopen 10 jaar nog geen vooruitgang is geboekt op het gebied van extra mensen aan het werk helpen. Dan moet er iets significant anders gebeuren dan in het verleden.

Wellicht kunnen de acties die mevrouw Kleinrensink noemt daarin een rol spelen. De VVD ziet vooral dat het momentum van de krappe arbeidsmarkt als een gelegenheid om de mensen die al langer in een uitkering zitten, daar uit te helpen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) bestrijdt enerzijds dat er niets is gebeurd. Uit de monitor blijkt dat mensen stappen richting werk zetten en dat zij iets anders gaan doen. Anderzijds is zij het eens met de VVD dat het goed is om na te gaan of de middelen die in de economie gepompt worden genoeg gericht zijn op de sectoren die het nodig hebben: onderwijs, zorg en de horeca en welke maatregelen daarin extra nodig kunnen zijn en of die in pakket 3 mee te nemen zijn. Deze vraag is bedoeld voor de wethouder. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) is zeker voorstander van meer mensen uit de bijstand helpen. Haar fractie heeft daarvoor al vaker goede suggesties gedaan, zij noemt basisbanen of extra geld voor werkmatchers. Zij vraagt of dat voorstellen zijn die de VVD gaat steunen. Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt ontkennend. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat de VVD dan geen gebruik maakt van die ideeën die er zijn. De VVD vraagt zelf de wethouder om een plan om meer mensen uit de bijstand te halen en aan werk te helpen, de ideeën van de PvdA bij voorbaat afschietend. Zij betreurt dat.

Mevrouw Meerding (VVD) licht toe dat op het gebied van Werk & Inkomen tussen de VVD en de PvdA veel ideologische verschillen bestaan en zij gaat er vanuit dat die verschillen ook duidelijk zijn in deze raad. Zij probeert nu juist deze keer een handreiking te doen in de zoektocht naar partijen met wie ze kan samenwerken. Zij verwacht dat de ideologische verschillen vanavond niet opgelost zullen worden. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn met in te gaan op Onderwijs. Zij hoort de laatste tijd steeds vaker verhalen over personeelstekorten in de kinderopvang. Ouders kunnen geen plek krijgen voor hun kind. Wanneer ze wel een plek hebben, komt het voor dat kinderen regelmatig naar huis gestuurd worden vanwege personeelstekort. Wat haar fractie betreft wordt het tijd dat de gemeente daarmee serieus aan de slag gaat. Ook wanneer de gemeente niet overal zelf invloed op Pagina 52 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

2530

2540

2550

2560

2570

heeft, kan zij nagaan of zij wel iets kan doen. Zij vraagt de wethouder hiermee aan de slag te gaan in het kader van Onderwijs. Zij houdt verbeteringen voor mogelijk in het kader van veiligheid rond scholen. Dat kan haars inziens ook beter. Zij ziet bij scholen waar in de buurt gebouwd wordt veel onveilige situaties. Het komt haar voor als staat de leerling daar niet voorop. Zij wil met aannemers en met ontwikkelaars nadrukkelijker dan nu gebeurt, afspraken maken en ervoor zorgen dat ze worden nageleefd. Zij vraagt hoe de wethouder dit ziet. De heer Rood (GroenLinks) heeft een brief ontvangen van de wethouder over segregatie in het onderwijs. Zijn fractie vindt het jammer dat dit vooral een opsomming is van wat er nu al gebeurt. Hij zou graag meer actie willen naar een toekomst gericht vanuit de vraag wat hiermee meer te doen is. Hij vraagt of de wethouder kan verkennen of het speciaal onderwijs te betrekken is bij de Vriendschapsscholen. Op zich is zijn fractie positief over de segregatiemonitor. Hij vraagt of de wethouder bereid is de monitor uit te werken als het gaat om de vraag met welke knoppen segregatie in het Onderwijs is aan te pakken en wat daarvoor nodig is. Zo kan Utrecht in de toekomst daadkrachtig beleid vormgeven. De vraag is wel of de gemeente met een afzonderlijke monitor kan sturen in het beleid.

Hij verzoekt de wethouder om die reden het tegengaan van segregatie op te nemen als doelstelling bij de Voorjaarsnota in de programmabegroting. Hij vraagt of de wethouder daartoe bereid is. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of de heer Rood dit specifiek ziet voor onderwijs of dat hij dit breder ziet. De heer Rood (GroenLinks) richt zich specifiek op onderwijs maar hij staat niet negatief tegenover een bredere blik daarop. Mevrouw Assen (PvdA) pleitte eerder voor een segregatiemonitor, zoals die in Amsterdam. Zij vraagt of de heer Rood daar ook iets in ziet. De heer Rood (GroenLinks) vindt dit interessant en vraagt de wethouder daarop te reflecteren en of hij kan nagaan of de segregatiemonitor breder is te bekijken. Hij vervolgt met in te gaan op de leerplicht. Zijn fractie begrijpt goed dat de getallen over leerlingenverzuim scheef lopen ten opzichte van andere jaren. Tegelijkertijd maakt het bestuur van de stad zich zorgen over dat de wethouder zegt dat er ook geen kwalitatieve informatie is in de technische vragen. De gemeente is mede verantwoordelijk voor het tegengaan van schooluitval. Om die reden vraagt hij of de wethouder nog voor het einde van 2021 bereid is om met scholen in gesprek te gaan om een beeld op te maken van de stand van zaken en de raad daarover te informeren met indien nodig vervolgstappen. Afrondend gaat heer Rood in op Onderwijshuisvesting.

In antwoord op de technische vragen van zijn fractie geeft de wethouder aan dat zodra zich een vraag voordoet naar toegankelijkheid op gebouwniveau gekeken wordt wat nodig is. GroenLinks wil dat graag omdraaien. Toegankelijkheid moet wat hem betreft de norm zijn. Hij vraagt of de wethouder kan toezeggen in lijn met de algemene inzet op toegankelijkheid dat bij een natuurlijk moment zoals renovatie de vraag wordt meegenomen of scholen toegankelijker en inclusiever te maken zijn. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) bundelt Werk & Inkomen en Economie. Zij merkt op dat de gevolgen van de coronacrisis zichtbaar zijn en dat zij dat nog een tijd zullen zijn. Regelingen lopen af, mensen met een flexibel arbeidscontract zijn hun baan kwijt geraakt. Zij denkt dat het nog lange tijd belangrijk is solidair met hen te

Pagina 53 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

2580

2590

2600

2610

2620

blijven. Zij is in dat licht blij om te zien dat het college blijft investeren in groepen die extra kwetsbaar zijn en dat de vroegsignalering bij schulden wordt uitgebreid. Er is ook nog een andere dreiging. Naast corona staat de bestaanszekerheid ook onder druk door de oplopende kosten van energieprijzen en de toenemende zorgkosten. De gevolgen van de hoge gasprijzen en de premiestijging van de gemiddelde zorgverzekering (dat lijkt uit te komen op ongeveer 44 euro) kunnen ervoor zorgen dat mensen in de knel gaan komen als het gaat om hun dagelijkse uitgaven. GroenLinks zou het heel erg mooi vinden als de overgebleven middelen van TONK in te zetten zijn om de plotselinge stijging van basiskosten zoals energie en zorg, te kunnen bekostigen. Dat is dan ook een tegemoetkoming in noodzakelijke kosten. Zij vraagt of de wethouder bereid is dat te onderzoeken. Daarnaast vraagt zij een reflectie op hoe ervoor te zorgen dat de U-Polis niet zoveel gaat krijgen zoals de premie van de gemiddelde zorgverzekering dit jaar gaat stijgen. Hiernaast gaat zij in op de kostendelersnorm. Haar fractie en velen in de raad verzetten zich hiertegen al lange tijd. Zij wil graag alle mogelijkheden benutten om daarvan geen gebruik te maken. Wat haar betreft gaat Utrecht net als Amsterdam het aantal uitzonderingen registreren om na te gaan of de gemeente soepeler kan zijn.

Nu kwam Tilburg met het nieuws over een proef waarbij niet wordt gekort wanneer mensen samen gaan wonen. Dat is een mooie manier om de kostendelersnorm te ontwijken. Zij vraagt welke mogelijkheden het college ziet om hierop aan te sluiten en samen met Tilburg op te trekken richting de landelijke overheid. Ook wordt een nieuwe dienstverleningsvisie aangekondigd. Uit de tekst werd haar niet helemaal duidelijk of die visie alleen over jongeren gaat of dat hij ook breder is. Het lijkt haar goed om in ieder geval te kijken naar jongeren. Zij zijn vooral de dupe van de crisis. Het is volgens haar ook goed te kijken naar de extra instroom van andere doelgroepen. Ze denkt daarbij aan onder meer de ondernemers. In hoeverre is het college bereid dat te doen? In de coronatijd is bovendien geëxperimenteerd met andere dienstverlening. Zij denkt daarbij aan TONK waar met weinig papierwerk een regeling aan te vragen was. Dat zou wat haar betreft een goed voorbeeld zijn voor de bijzondere bijstand. De zoektermijn werd niet gehanteerd voor jongeren. Ook de coronasanering wil haar fractie niet in coronatijd maar daarna. Zij vraagt of de wethouder bereid is om op een rij te zetten welke zaken het college structureel wil maken en als les wil meenemen uit de corona dienstverlening en die wil meenemen in de dienstverleningsvisie. Bij Werk & Inkomen lopen dit jaar een aantal budgetten af.

Die waren geregeld in het coalitieakkoord. Die budgetten zijn goed besteed in de afgelopen tijd. Dit roept vragen op over of er dienstverlening is die in de knel komt vanwege het ontbreken van financiële middelen. De krapte op de arbeidsmarkt zou kansen moeten bieden om de problemen op te lossen, zoals arbeidsdiscriminatie, onzekere arbeidscontracten, en mensen die op dit moment nog aan de kant staan terwijl er tegelijkertijd heel veel vraag is in de zorg, in het onderwijs en in de horeca. Zij vraagt het college op de korte termijn een notitie aan de raad voor te leggen zodat het bestuur de vraag kan bespreken of de middelen ter versterking van de economie en de arbeidsmarkt genoeg gericht zijn op het inzetten op het doorbreken van de problemen en op de extra versterking van sectoren als onderwijs, zorg en horeca. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) gaat in op punten in het kader van Werk & Inkomen en zij kondigt aan voorstellen te willen doen voor verhoging van het bestaansminiPagina 54 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

2630

2640

2650

2660

2670

mum om minima aanvullend proactief tegemoet te komen in deze tijd waarin minima bedreigd worden in hun bestaanszekerheid vanwege de stijging van de eerste levensbehoeften. Zij vraagt hoe de wethouder kijkt naar die stijgende kosten en hoe het stadsbestuur daarop gaat anticiperen. Zij besteedt aandacht aan de energie-armoede waarvoor haar fractie aandacht vroeg. Landelijk komt er een tegemoetkoming in de hogere kosten. Die bijdrage is voor iedereen hetzelfde. Zij roept de wethouder op lokaal na te gaan hoe de gemeente minima aanvullend pro-actief tegemoet kan komen. In de begroting gaat de afbouw van het Woonlastenfonds door. Zij vraagt waarom in deze omstandigheden dat fonds niet te bevriezen, niet verder af te bouwen of om het om te bouwen tot een Energielastenfonds. Zij vraagt hoe de wethouder naar dit idee kijkt. Zij herhaalt haar oproep aan de gemeente zelf het goede voorbeeld te geven: haar medewerkers het minimumloon te geven van 14 euro per uur, medewerkers van de catering, beveiliging, schoonmakers in vaste dienst te nemen en basisbanen te creëren waarover het bestuur komende week nog gaat praten. Die keuzes zal de PvdA in zijn tegenbegroting maken. Zij deelt de oproep van GroenLinks en de VVD aandacht te hebben voor langdurig werklozen en mensen in de bijstand. Zij refereert aan de brief van vandaag over de banenafspraak.

Zij denkt daarbij bovendien aan extra geld voor werkmatchers. Daar is wat haar betreft niets ideologisch aan; meer tijd geven om mensen te begeleiden naar werk. Zij steunt de oproep van GroenLinks te kijken naar de proef in Tilburg; of Utrecht die proef ook kan doen. Mevrouw Assen (PvdA) gaat in op Onderwijs. Zij is blij met de uitgebreidere brief van vandaag over het actieplan Lerarentekort. Daarin worden meer acties aangekondigd dan tot nog toe, de raad krijgt meer inzicht in wat er is gebeurd, en de website Utrecht Leert ziet er ook een stuk beter en aantrekkelijker uit. Haar fractie heeft daarbij nog wel de vraag welke coördinerende rol het college en de wethouder hierin nemen. Zij vraagt of de website de plek wordt waarin de gemeente een coördinerende rol gaat spelen. Dit kan zij nog niet uit de brief halen. Mogelijk wil haar fractie het onderwerp Lerarentekort later nog agenderen. De PvdA trok langs heel veel Utrechtse scholen op de Dag van de Leraar op 5 oktober. Zij vernam in die bezoeken over dat een tegemoetkoming in de parkeerkosten en de creatie van parkeerplekken kunnen helpen om het lerarentekort tegen te gaan. In de brief verwijst het college daar naar maar geeft het college niet aan of daarmee iets wordt gedaan. Zij legt de vraag voor aan de wethouder. Mevrouw Meerding (VVD) haakt daarbij aan.

Zij hoopt mevrouw Assen de retorische vraag te stellen of zij het ook zo bijzonder vond dat in de brief wel genoemd werd dat het lerarentekort in steden groter is omdat de woon- en de parkeerkosten daar hoger zijn maar dat daarop vervolgens geen actie wordt ondernomen. Mevrouw Assen (PvdA) antwoordt bevestigend. Zij verwijst daar naar. Zij hoopt dat die actie nog komt. Over de Staat van het Onderwijs ontving de commissie ook een brief. Zij vond die brief enigszins teleurstellend. Het monitoren wordt nu alleen gekoppeld aan de MPOgelden. Haar fractie wil juist los daarvan structureel monitoren hoe het gaat. Zij legt de vraag voor of er structurele monitoring komt en vanuit welke basis dan. Het lijkt haar niet dat dat de corona-uitgangspunten moeten zijn. Daarbij vraagt haar fractie Pagina 55 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

2680

2690

2700

2710

om in Q1 echt met scherpe concrete contouren te komen voor een Utrechtse Staat van het Onderwijs die periodiek afgenomen zal worden. De PvdA wil daarin de onderwijsresultaten monitoren op een meer ambitieus niveau dan tot nu toe door de inspectie gebeurt. De raad wil daar heel graag inzicht in. Zij hoopt dat de wethouder daarop kan reflecteren. Haar fractie houdt hele grote zorgen over voorschoolse educatie. Zij kan zich aansluiten bij de inbreng van de VVD over het personeelstekort in de kinderopvang. Zij ziet dat specifiek bij de voorschoolse educatie als nog nijpender. Zij wil dit voor de eerstvolgende commissievergadering agenderen. Zij wil nu vast aan de wethouder vragen of zij de teruglopende cijfers aanleiding vindt extra in te grijpen. Met betrekking tot onderwijshuisvesting zet mevrouw Assen uiteen dat tijdens een sessie vóór de zomer gesproken is over een aantal knelpunten in zowel basisscholen als in voortgezet onderwijs. De PvdA vroeg of er geen visie nodig was vanuit een meer proactieve houding. Nu loopt het bestuur steeds achter de feiten aan. Zij vraagt of het nodig is om een aantal locaties aan te trekken die mogelijk multifunctioneel kunnen zijn om de zich steeds opnieuw voordoende situatie in te lopen van een tekort aan huisvesting. Haar fractie mist die visie en zij vraagt de wethouder die visie te geven.

Met betrekking tot de bibliotheken vindt haar fractie de openingstijden van de Bibliotheek in de Wijk beperkt. Zij vraagt hoe het mogelijk is dat de wijklocaties vaak pas laat in de middag open gaan, terwijl het streven is de kinderen zo vroeg mogelijk met lezen in contact te brengen. Zij vraagt daarop de reflectie. Zij hoopt ook dat er iets mogelijk is om de bibliotheklen in de wijken meer open te laten zijn. De heer Van Dalen (VVD) vraagt of de PvdA ook nog een visie heeft op de economie. Steunt de PvdA de horeca ondernemers? Mevrouw Raaijmakers (PvdA) heeft daar zeker ideeën over maar zij moet woekeren met de tijd en laat haar inbreng hierbij. De heer Saiah (D66) sluit zich volledig aan bij het punt van GroenLinks over de proef in Tilburg. Voor zijn fractie is de kostendelersnorm al heel lang een doorn in het oog. Zijn fractie vraagt zich af of het zal bijdragen aan de lobby wanneer Utrecht zich zal aansluiten en dit ook zou doen. Het zou fijn zijn om dit onderzoek te doen en de ambitie van Tilburg te onderschrijven. Hij vervolgt met in te gaan op onderwijs. Al veel is gezegd over het lerarentekort. Utrecht heeft daarin een ongekend niveau bereikt. Hij schrok daarvan. Dit is aan de orde in heel Nederland. Hij is nog steeds van mening dat het Rijk met meer middelen moet komen en met een actieplan.

Hij vindt het van de zotte dat lokale overheden met acties moeten komen, terwijl het Rijk de gemeenten in de steek laat. Hij vraagt de wethouder na te gaan of bovenop wat in de brief staat te kijken is naar kritische en scherpere actiepunten die in te zetten zijn op het moment waarop dat nodig is en zeker nu, zo zegt de heer Saiah. Daarom vraagt hij de wethouder een toezegging om in het eerste kwartaal van 2022 in kaart te brengen van waar de schoolbesturen om vragen en daarin de kinderopvang mee te nemen, maar ook het MBO en het HBO waar het personeels- en het lerarentekort ook een probleem aan het worden is. Afgelopen week was hij met collega Rood bij de Anne Frankschool in Kanaleneiland. Daar lazen zij aan een klas voor in het kader van een initiatief van de bibliotheek Utrecht. Dat initiatief zette hem meteen aan het denken. Vaker is hier gesproken over de Brede School Academie. Hij had het gevoel dat de Brede School Academie vollePagina 56 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021 2720

2730

dig verdwenen is uit het systeem, terwijl de raad keer op keer gehamerd heeft op de waardevolle toevoeging van de brede school aan de stad. Dat staat in schril contrast tot als is de brede school helemaal verdwenen. De belofte vanuit het college en vanuit de schoolbesturen was dat ze het zouden integreren in hun eigen onderwijsprotocollen. Hij heeft het gevoel dat dat niet gebeurt en dat de bilbliotheek daaraan nu extra tijd en aandacht moet besteden terwijl het perfecte plaatje al bij het bestuur voorlag. Hij vraagt uitleg van de wethouder. Mevrouw Assen (PvdA) kan zich hierbij aansluiten. Daarbij merkt zij op dat de heer Saiah ook het voorlezen aanstipte. Zij daagt hem uit zich aan te sluiten bij haar pleidooi om de bibliotheek meer open te laten zijn, onder andere ook met dat doel. De heer Saiah (D66) is daarvan een groot voorstander. Hij sluit zich van harte aan bij deze oproep. Hij vraagt de toezegging van de wethouder om de lessen die geleerd zijn bij de Brede School Academie te gaan waarborgen in het reguliere onderwijs. Tenslotte gaat hij in op de voorschoolse educatie. Hij merkt op dat de cijfers achter blijven lopen. Hij kan zich in dat opzicht aansluiten bij de inbreng van mevrouw Assen.

2740

2750

2760

De heer Peters (D66) attendeert op het Utrecht 900 jaar en heeft in dat besef inbreng over de economie. Samen met de stad en de inwoners zal het bestuur feesten en activiteiten organiseren om deze prachtige verjaardag te vieren. Tegelijkertijd is 2022 naar hij hoopt een jaar waarin na 2 jaar corona het stadsbestuur de economie van de stad een boost kan geven. Zo hoopt hij dat meters worden gemaakt met leegstaande panden in verschillende winkelgebieden. Dan spreekt hij niet alleen over de binnenstad, maar ook over de kwetsbare winkelgebieden daarbuiten. De heer Van Steeg (CDA) is daarvan een voorstander. Wanneer hij kijkt naar de begroting, ziet hij dit niet terug. Hij vraagt of er geen extra geld bij moet als het gaat om de opvatting van D66 hierover. De heer Peters (D66) vindt dat het niet de vraag is om hieraan extra geld toe te voegen. Wat hem betreft moet de aandacht er naar toe gaan. Extra geld voor de binnenstad begrijpt zij in het licht van dat de binnenstad het gezicht is van de stad. Hij hoopt dat er evenredig veel aandacht is voor andere winkelgebieden buiten de binnenstad. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Hij zou het jammer vinden wanneer volgend jaar veel mensen van buiten Utrecht naar de stad komen en dat die dan zoveel leegstand zien. D66 is erg benieuwd naar de vorderingen in het tegengaan van de leegstand.

Hij vraagt of de wethouder ziet dat er verbetering in zit. Of zit de gemeente in dezelfde situatie van een halfjaar geleden? Hij krijgt hierop graag een reactie. Mevrouw Assen (PvdA) legt de vraag voor of de leegstand zo erg is voor de mensen die de stad komen bezoeken en zien dat winkeliers failliet zijn gegaan of is dit voor andere mensen in de eerste plaats heel erg vervelend. De heer Peters (D66) vindt het vrij logisch dat dit in eerste instantie heel vervelend is voor de betrokkenen. Hij verwijst naar Utrecht 2022. Dat is hét moment om de stad voor een breed publiek mooi op de kaart te zetten. Dan vindt hij het ook extra jammer als Utrecht leegstaande panden heeft. Mevrouw Assen (PvdA) kent D66 als de partij die dan vooral spreekt over dat alles feestelijk, gezellig, leuk en mooi moet zijn. Zij vond het nodig om deze kanttekening te plaatsen bij iets dat zo’n groot probleem is voor heel veel middenstanders die hun Pagina 57 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

2770

2780

2790

2800

2810

hoofd niet boven water kunnen houden en de mensen die daar werken. Dat het niet in eerste instantie het grootste probleem is vanwege het feestje van de stad. Dat neemt niet weg dat ze daarmee ook blij is. De heer Peters (D66) vindt dit hele mooie woorden. Hij sluit zich daar volledig bij aan. De heer Van Dalen (VVD) vraagt of D66 het met zijn fractie eens is dat er vaart gemaakt moet worden met het tegengaan van leegstand en dat die panden weer gevuld moeten worden. Wat dat betreft overweegt hij dat er iets meer geld tegenaan mag. Hij refereert aan de inbreng van de heer Van Steeg. Zijns inziens heeft de raad een gezamenlijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat panden straks te vullen zijn, dat het bestuur van de stad de randvoorwaarden kan scheppen, regels weg kan nemen en dat dat sneller mag dan zoals het nu gaat. De heer Peters (D66) is met zijn fractie altijd fan van vaart. Meer geld betekent niet altijd meer vaart. Hij herhaalt zijn standpunt met betrekking tot de aandacht. Misschien blijkt uit de antwoorden op zijn vragen dat de gemeente Utrecht op de goede weg zit. Hij is benieuwd te vernemen welke concrete plannen en ideeën er liggen om Utrecht aantrekkelijker te maken, bijvoorbeeld in het kader van Utrecht 900. Utrecht hoort een stad te zijn waar het een feest is om te ondernemen. D66 ziet graag dat Utrecht een hotspot is voor jonge innovatieve startups.

Daarom is het goed om te zien dat er voortvarend gewerkt wordt aan het ondersteunen van ondernemers en aan het Utrechts investeringsklimaat. Eveneens wordt opgemerkt dat de krapte op bedrijventerreinen onverminderd blijft voortduren, terwijl er eigenlijk nu een flink aantal leegstaande panden is, zoals gezegd. D66 kan zich daarom voorstellen dat er voor een aantal Utrechtse bedrijven, bijvoorbeeld die innovatieve startups, aantrekkelijk is om een kantoorruimte van een bedrijventerrein naar bijvoorbeeld binnenstad te verplaatsen. Hij vraagt of de wethouder met dat soort bedrijven in gesprek is en of de voorstelling klopt die hij zojuist gaf. Hij wil nagaan of bedrijven bezig zijn met het verplaatsen van hun kantoorruimte, bijvoorbeeld naar de binnenstad. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. De heer Van Dalen (VVD) had gehoopt dat D66 meer aandacht had besteed aan de zwaar getroffen horeca; dat het stadsbestuur daaraan meer ruimte moet bieden. Hij denkt daarbij aan terrassen die nu tijdelijk zijn die mogelijk op sommige plaatsen permanent kunnen worden. Hij krijgt hierop graag de reactie van D66. De heer Peters (D66) antwoordt dat zijn fractie daarmee zeker doende is. Hij vindt de programmabegroting niet de juiste plek om hiervoor op de juiste manier aandacht te vragen. Daarvoor moet meer tijd genomen worden.

Zijn fractie is bezig met een plan en hij hoopt dat de heer Van Dalen zich daarbij wil aansluiten om na te gaan hoe iets te kunnen doen met de horeca en met de terrassen. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat heel veel ruimte lijkt te zitten in de coronabudgetten, vooral ook omdat het economisch heel goed gaat. Te zien is dat er minder door- en instroom is in de bijstand, maar ook dat er een onderbesteding is bij de TONK. In antwoord op schriftelijke vragen vernam de raad dat het college niet goed weet hoe groot die onderbesteding is. Hij begrijpt dat. Wel is bekend dat het college ervoor kiest de onderbesteding terug te laten vallen bij de armoedebudgetten. Hij vraagt of het bestuur dat niet anders zou moeten doen. Waarom moeten die middelen per se daar terecht komen? Welke plannen heeft het college daarvoor? Pagina 58 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

2820

2830

2840

2850

2860

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt het zelf een goed idee om dit bij Werk & Inkomen terug te laten komen. Te zien is dat er nog steeds mensen zijn die niet rond kunnen komen. Zij refereerde zojuist aan extra energielasten, aan de stijgende zorgkosten. Zij vraagt wat het CDA vindt van de idee de middelen te laten terugkomen bij de mensen die het het hardst nodig hebben en dat het bestuur van de stad de bestaanszekerheid voor iedereen garandeert. De heer Van Steeg (CDA) heeft de indruk dat op het gebied van bestaanszekerheid al veel gebeurt, zeker in Utrecht. In het kader van het voorstel om de gestegen kosten van het gas te compenseren, attendeert hij op de landelijke regeling. Hij ziet niet direct waarom de middelen daar aan te besteden. Hij is ook benieuwd naar de visie van de wethouder. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of de heer Van Steeg het met haar eens is dat het belangrijk is te blijven inzetten op de bestaanszekerheid. Zij herhaalt haar argumenten. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt bevestigend in die zin dat hij het goed vindt om na te gaan of mensen die het moeilijk hebben te helpen zijn. Hij benadrukt dat het stadsbestuur niet alles kan. Ook is niet alles met geld te doen. Hij herhaalt zijn argumenten en noemt die desbetreffende maatregelen genereus.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) concludeert dat de heer Van Steeg en zij verschillende beelden hebben van wat genereus inhoudt en bij wie dat precies terecht moet komen. Daarmee rondt zij haar inbreng af. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) is nadrukkelijk voorstander ervan dat de middelen beschikbaar blijven voor armoedebestrijding. Zij hoopt dat dat zo blijft. De heer Van Steeg (CDA) beseft het verschil in visie. Hij vraagt zich af of die middelen daar moeten blijven. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Ook bij Utrecht Schuldenvrij is te zien dat er vanuit wordt gegaan dat veel meer mensen instromen in de bijstand. Het landelijke beeld is dat dat eigenlijk niet plaatsvindt. Hij vraagt naar de effecten daarvan op Utrecht Schuldenvrij. Hij vraagt de reactie van de wethouder. In het kader van Onderwijs doet hij dezelfde constatering als mevrouw Assen als het gaat om het lerarentekort en zoals aangevuld door mevrouw Meerding leidt dat tot dezelfde vragen als die hij had, zeker als het gaat om de randvoorwaardelijke sfeer; wat is daarin te doen om het lerarentekort aan te pakken. Neemt het college dat mee in de plannen? Hij vervolgt met in te gaan op gezonde lunches. Hij beseft dat wethouder Eerenberg niet aanwezig is. Hierover wordt al lang gesproken. Op landelijk niveau gebeurt er veel en er komen waarschijnlijk middelen vrij.

Ook in Utrecht is meer te doen om bijvoorbeeld een pilot te starten voor gezonde schoollunches. Dat is heel belangrijk als het gaat om diabetes. Hij legt de vraag voor of daar nog net iets meer is te doen door met een aantal scholen zoiets te starten en na te gaan hoe dat werkt en zo van onderop het initiatief te nemen. In het kader van economie en de aanpak van de winkelgebieden heeft hij richting heer Peters gezegd wat hij daarvan vindt. Vooral als het gaat om de winkelcentra in de wijken waarvan bekend is dat het niet goed gaat en waar de coronacrisis over heen gekomen is; de vraag is of het stadsbestuur daar voldoende doet. De middelen gaan vooral naar het centrum van Utrecht. Dat is inderdaad een belangrijk gebied. Juist de wijken hebben die middelen ook nodig. Hij vraagt de reactie van de wethouder.

Pagina 59 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

2870

2880

2890

2900

2910

De heer Peters (D66) is benieuwd te vernemen of hij de gelden die er zijn voor winkelgebieden zoals de binnenstad, maar ook voor de kwetsbare winkelgebieden, beter wil spreiden. Of wil hij ergens op een plek nieuw geld vandaan halen om dat te investeren in de kwetsbare winkelgebieden. De heer Van Steeg (CDA) zou vooral willen nagaan of het stadsbestuur op dat laatste vlak meer kan doen. Er is een analyse gemaakt over de hele stad met de vraag welke winkelgebieden het nodig hebben. De coronacrisis heeft de problematiek van leegstand versterkt. De heer Peters (D66) vraagt zich dan af waar de heer Van Steeg dat geld vandaan wil halen. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat het om een paar ton gaat. Hij zal zeker een voorstel doen op dat vlak. De heer Van Dalen (VVD) vraagt of de heer Van Steeg het met de VVD eens is dat in bijvoorbeeld in een winkelgebied als De Klop in Overvecht cameratoezicht kan helpen. Hij brengt voor het voetlicht dat ondernemers dat aangeven. De gemeente kan juiast daar geld in steken. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat hij het in principe daarmee eens is. Hij refereert aan zijn eerdere inbreng vandaag. Enkel camera's helpen niet om de veiligheid te garanderen. De voorzitter stelt voor om dit onderwerp nu te laten rusten aangezien dit niet past in dit agendapunt. Hij verzoekt de heer Van Steeg zijn inbreng voort te zetten.

De heer Van Steeg (CDA) vervolgt zijn inbreng met in te gaan op de OZB-regeling. Hij vindt alleen al de titel van de regeling zeggen dat het een vleesch- noch vischregeling is geworden. Eerder is al gezegd bij een dergelijke regeling dan ook te kijken naar ondernemers en een oproep te doen aan ondernemers die geen last hebben van de coronacrisis. Dit is in zijn waarneming niet gebeurd. Hij ziet dit op andere plekken wel gebeuren; hij zegt “het kan”. Dat zou in zijn beleving de regeling meer cachet geven. Hij vraagt de wethouder of dit alsnog is te doen. Mevrouw Admiraal (ChristenUnie) gaat allereerst in op onderwijs en specifiek het het onderdeel Huisvesting en de nieuwe plannen in relatie tot de flink toegenomen bouwkosten. Gisterenavond is al een brief toegezegd voor alle lopende bouwprojecten in het algemeen. Zij vraagt of het college de verwachte kosten bij de verbouw- en nieuwbouwprojecten inzichtelijk kan maken specifiek voor het onderwijs. Zij vraagt of de wethouder de raad daarover kan informeren zo dat de raad de consequenties kan inschatten van van deze toegenomen kosten en vertragingen. In het kader van Werk & Inkomen leest zij in de begroting dat de rondkomengesprekken vanwege het grote succes worden uitgerold over de gehele breedte van het bijstandsbestand, voornamelijk voor de nieuwe instromers.

Het viel haar wel op dat het aantal gesprekken ten opzichte van het aantal instromers behoorlijk achterblijft. Zij vraagt of de wethouder mogelijkheden ziet om het aantal gesprekken te vermeerderen en echt onder de aandacht te brengen van de instromers. Zij vraagt daarbij aandacht voor werkdruk en voor de medewerkers zo dat er geen overbelasting is binnen de afdeling. Hiernaast ziet zij dat het college de middelen afbouwt voor het Actieplan Schuldenvrij; dit omdat het plan afloopt. Haar fractie vraagt aandacht voor de ervaringsmedewerkers die nu werkzaam zijn binnen de afdeling Schulden. Afgelopen week sprak zij met iemand die ervaringsmedewerker was in de zorg in een andere gemeente. Die kon door het aflopen van een plan aldaar, niet verder en dat terwijl het juist zo goed werkte. Zij vraagt naar de plannen voor de ervaringsdeskundigen op de afdeling Schulden. Kunnen ze blijven werken? Kunnen ze onder een andere noemer worden

Pagina 60 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

ingezet? Zij zou het betreuren wanneer iets functioneert het niet voort te zetten. Zij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder.

2920

2930

2940

2950

2960

Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) brengt een aantal punten in op het vlak van de economie. Zij constateert dat de horeca-leges niet kostendekkend zijn. Die zijn voor 60% kostendekkend. Daarom gaat er jaarlijks een dikke 300.000 euro uit de algemene middelen naar het behandelen van aanvragen voor horecavergunningen. Zij merkt op dat van dat bedrag 6x de vogelopvang is te redden. De heer Van Dalen (VVD) vraagt of mevrouw Sasbrink weet dat naar hij hoopt de gemeente tegen het einde zit van de coronacrisis en dat de horeca gesloten is geweest, dat de horeca-ondernemers het extreem zwaar hebben gehad. Wat hem betreft kan de horeca wel een steuntje in de rug gebruiken. Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) antwoordt bevestigend op wat haar fractie weet. Ook zij ziet het. De vraag is of dit geregeld moet worden via de leges of dat gezegd moet worden dat er een steuntje nodig is en dat er allerlei regelingen zijn om ondernemers die last hebben gehad van de coronacrisis te ondersteunen. Zij legt de vraag voor of de ondersteuning wellicht langs die weg moet zodat te zien is wat het doel is en dat dat dan past bij het ondersteunen van ondernemers die het moeilijk hebben inplaats van dat te regelen via die leges. Zij vindt het belangrijk dat die vergunningen georganiseerd worden. Daarover moet helder zijn wat dat kost en wie dat moet betalen.

Ondernemers in andere sectoren dragen ook hun eigen kosten als daar algemene kosten bij komen kijken. De voorzitter schorst de vergadering om na te gaan of een storing met camera's te verhelpen is. De opnames functioneren nu niet. Om 20.55 uur zal de vergadering hervat worden. Hij heropent de vergadering. Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) vervolgt met haar afronding van het onderwerp horeca-leges met de vraag of het college wil toezeggen dat het college de horeca-leges kostendekkend wil maken. Dat zou voor haar partij een motie of een amendement waard zijn. De heer Van Dalen (VVD) zet uiteen dat onder de horeca-leges onder meer de terrasbelasting valt. Er zijn gemeenten in Nederland waar horeca-ondernemers geen terrasbelasting hoeven te betalen. Hij noemt als voorbeeld Den Haag. Hij vraagt of mevrouw Sasbrink het met de VVD eens is dat wanneer deze leges worden afgeschaft ze ook niet kostendekkend hoeven te zijn. Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) merkt op dat voor zover zij weet terrasbelasting het belasten is van het gebruik van de openbare ruimte; dat is de precariobelasting. Haar partij heeft daarover wensen in de sfeer van de differentiatie in wat in de openbare ruimte gedaan wordt. De leges van de horeca zijn ervoor bedoeld om de kosten te bekostigen van de vergunningen en de kosten van toezicht op of de vergunningen worden nageleefd en handhavers.

Dat lijken haar kosten die er niet zouden zijn wanneer de horeca er niet was. Het dekken van de kosten moet opgelost worden door de horeca en haar bezoekers. Dat lijkt haar iets anders dan de terrasbelasting. Zij vervolgt haar bijdrage met in te gaan op de evenementenleges. Zoals voor horeca vindt haar fractie het ook oneerlijk dat het college de kosten voor evenementenleges niet kostendekkend wil maken, aleen omdat de evenementen gestimuleerd moeten worden. De leges zijn nog niet eens voor de helft kostendekkend. Dat kost op jaarbasis een half miljoen euro. Haar partij vindt dat er dan sprake is van een verkapte subsidie. De begroting wordt sluitend gemaakt uit de algemene middelen. De hele stad Pagina 61 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

2970

2980

2990

3000

3010

betaalt mee aan het mogelijk maken van evenementen, ook mensen die niet van evenementen houden of die er wel van houden maar zich geen ticket kunnen veroorloven. In het kader van de vervuiler betaalt vindt haar fractie dat evenementenorganisaties dit ook zelf of met hun bezoekers moeten oplossen. Of wanneer het gemeentebestuur dit belangrijk vindt, het hiervan een transparante subsidieregeling moet maken en dit niet te regelen via de leges. Ook hierbij vraagt zij of het college kan toezeggen ook deze leges kostendekkend te maken. De heer Peters (D66) merkt op dat mevrouw Sasbrink zijn fractie volledig aan haar zijde kan vinden wanneer het gaat over duurzaamheid en evenementen. Hij vindt dat nog wel iets te doen is op het gebied van duurzaamheid. Hij doet de suggestie dit te regelen via een subsidieregeling en de voorwaarden daarin voor duurzaamheid. Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) herhaalt haar standpunt over de kostendekkendheid van de leges. Daarna is het standpunt van haar fractie dat het duurzamer te maken is. Het college heeft al laten weten daarmee niet aan de slag te willen. Zij is blij dat de heer Peters zegt dat het voor D66 wél interessant is. Het college zei dat dat geen voorbeelden zijn als het gaat om duurzame leges. Zij refereert aan de praktijk in de gemeente Enschede.

Wanneer het aan de Partij voor de Dieren ligt, zal de gemeente de leges naast kostendekkend ook duurzamer maken. Dat zouden wat haar betreft twee paden moeten zijn en twee verschillende voorstellen. De heer Peters (D66) citeert uit een brief van het college van oktober 2021 waarin het college aangeeft dat een dergelijke stimulans ook op een dwingender manier gestalte kan krijgen door bijvoorbeeld een subsidieregeling en door in het beleid duurzaamheidcriteria vast te leggen. Zijns inziens is het college daartoe zeker bereid. Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) merkt op dat het college juist in die brief aangeeft dat het bijvoorbeeld zou kunnen via een andere regeling. Het college vindt de leges niet de geschikte plek. Haar fractie is er voorstander van om alles aan te grijpen en ook na te gaan wat via de leges te regelen is. De heer Peters (D66) herhaalt dat het stadsbestuur via de subsidievoorwaarden duurzaamheidcriteria kan opstellen, maar niet ook nog via de leges. Zoals de horeca heeft ook de evenementensector twee zware jaren achter de rug. Hij is er geen voorstander van om ze nu in een soort van dwangbuis te stoppen door hen allerlei criteria op te leggen en extra kosten te maken terwijl de horeca juist in de komende jaren een stimulans nodig heeft. Dwang helpt niet, is zijn overtuiging.

De heer Van Dalen (VVD) kan zich voor een groot gedeelte aansluit bij de inbreng van de heer Peters over dat de evenementensector het zwaar heeft gehad. Hij ziet de evenementensector op het gebied van duurzaamheid zelf veel dingen doen. Hij noemt voorbeelden van maatregelen in die sector. Hij vraagt wat mevrouw Sasbrink daarvan vindt. Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) vindt het fantastisch dat er organisaties zijn die dat doen. Dat zou het stadsbestuur kunnen belonen, zoals de gemeente Enschede doet door daarop te differentiëren zo dat de gemeente hen tegemoetkomt in de extra kosten zo dat het aantrekkelijker wordt om dit te gaan doen. De heer Van Dalen (VVD) heeft in het evenement Formule 1 op Zandvoort dit gezien; hij nodigt de Partij voor de Dieren uit aan de zijde van de VVD te gaan staan wanneer een dergelijk evenement in Utrecht wordt gehouden. Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) vindt het recyclen van blikjes niet opwegen tegen de uitstoot van stikstof en CO2 en de vernieling van de natuur die daarbij komt kijken. Haar fractie zal met voorstellen komen en zij hoopt dat het

Pagina 62 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

3020

3030

3040

3050

college daar nog een toezegging doet over de kostendekkendheid. Wat haar betreft gaat het bestuur in de richting van én kostendekkend, én eerlijk. De heer Van Steeg (CDA) vraagt hoe mevrouw Sasbrink de constatering van het college in de brief beoordeelt dat de duurzame leges die er nu al zijn zich op juridisch onontgonnen terrein bevinden. Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) vraagt zich af waarom Utrecht met zijn ambities dat terrein niet zou ontginnen. De brieven van het college zijn aan de ene kant heel grondig. Haar fractie is daar dankbaar voor. Aan de andere kant wordt geconstateerd dat het onontgonnen terrein is, terwijl de gemeente Enschede een duurzaamheidsbeleid heeft en korting geeft wanneer organisaties aan de criteria voldoet. Zij vindt dat het minimaal mogelijk is na te gaan of Utrecht het voorbeeld kan volgen. De heer Van Steeg (CDA) bevestigt dat wat hem betreft daar naar te kijken is. Hij merkt op dat dit ook al gebeurt in Utrecht. Er zijn duurzame leges. Hij legt de vraag voor of dit mogelijk is en voldoende juridisch onderbouwd is. Dan zouden ondernemers geprikkeld kunnen worden om vooral duurzaam te werken. Dat zou wat hem betreft de Koninklijke weg zijn.

Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) daagt de heer Van Steeg uit, uit te leggen wat hij bedoelt met “kunnen we dit, is dit juridisch onderbouwd?” Zij hoeven minder te betalen wanneer ze hun evenement op een duurzame manier organiseren. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt bevestigend. Dat moet wat hem betreft binnen de kaders van de wet zijn. Op dit moment zijn daarover nog vragen. De voorzitter vraagt dit interruptiedebat af te ronden. Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) roept ertoe op hiermee te beginnen. Blijkbaar is het juridisch mogelijk. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn. Zij gaat in op festivalisering. Haar fractie begon daarover in 2017. Destijds ging het om een Parkenvisie waarin per park duidelijk wordt gemaakt wat de locatie aankan en wat de specifieke locatie nodig heeft om schade te voorkomen. De wethouder zei tot haar vreugde daarmee aan de slag te willen: profielen te gaan maken met gebruiksvoorwaarden met ecologische hersteltijden. Inmiddels is het bestuur vier jaar verder en een aantal personele wisselingen. De Parkenvisie is er nog steeds niet. Het huidige college heeft daarvan locatieprofielen gemaakt en daar van alles omheen opgetuigd met duurzaamheidsideeën, met participatie, met dure communicatiestrategieën. Tot haar spijt leidt dat alleen maar tot meer vertraging; er ligt nog steeds niets.

Zij zou het betreuren wanneer gedurende deze collegeperiode helemaal niets wordt opgeleverd op dit punt. Zij vraagt om die reden of het college kan toezeggen om de locatieprofielen op korte termijn weer terug te brengen tot een eenvoudiger Parkenvisie zo dat het snel te realiseren en in gebruik te nemen is. Zij vraagt ook of het college het proces om tot iets van een visie te komen of de profielen zo snel mogelijk weer op te pakken zo dat de raad naar zij hoopt nog dit jaar er nog iets van hoort. Wanneer het stadsbestuur het dan nog wil uitbreiden met participatie of met duurzaamheid of met alles wat het college nog meer ambieert, is dat altijd nog later toe te voegen. Zij vraagt in ieder geval ervoor te zorgen dat hierin beweging komt. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) valt mevrouw Sasbrink bij. Ook haar fractie zit met smart te wachten op deze profielen. Zij was verbaasd over de informatie dat ze pas midden 2022 te verwachten zijn. Zij vraagt de toezegging ze begin 2022 aan de raad toe te zenden. Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) dankt GroenLinks voor deze bijval.

Pagina 63 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

3060

3070

3080

3090

3100

Zij rondt haar bijdrage af met een vraag over een eerdere toezegging. Een jaar geleden werd de motie 229 overgenomen “Verkleinend Risico op een Nieuwe Pandemie”. Haar fractie riep het college op om door andere keuzes te maken in het wel of niet stimuleren van een internationale economie of in het inkoop- en consumptiebeleid van de gemeente de bijdrage van Utrecht aan nieuwe zoönotische pandemieën te verkleinen. Die motie werd overgenomen en er zou uiterlijk afgelopen zomer een strategie aan de raad gepresenteerd worden. Zij vraagt welke acties in de tussentijd ondernomen zijn. Waarom heeft de raad afgelopen zomer nog niets gezien en wanneer komt dit wel naar de raad? De heer Simşek (DENK) gaat in op economie. De Horeca D2 en D3 zijn gebonden aan de Winkeltijdenwet en aan de gemeentelijke sluitingstijden; waarbij de sluitingstijden respectievelijk om 22.00 en 23.00 uur zijn. Meerdere ondernemers hebben inmiddels aangegeven dat ze in de praktijk vaak klanten moeten wegsturen vanwege die sluitingstijden. Een uurtje langer open zijn zou het probleem voor een deel kunnen verhelpen. Daarnaast is de horecasector in de afgelopen anderhalf jaar hard getroffen door de coronacrisis waardoor die sector wat zijn fractie betreft een steun in de rug verdient door een onderdeel van de misgelopen inkomsten te compenseren.

Zijn verzoek aan de wethouder is op aanvraag ontheffing te krijgen voor extra openstelling van een uur per dag voor ondernemers en dat te verwerken in de desbetreffende beleidsregels. Omdat zijn fractie de leefbaarheid van de wijk ook belangrijk vindt, ziet zij graag de effecten op de leefbaarheid van deze extra openstelling en de fractie stelt voor dit na drie jaar te evalueren en de raad daarover te informeren. De heer Van Dalen (VVD) vraagt of DENK het met de VVD eens is over het permanent maken van tijdelijke terrassen. De heer Simşek (DENK) vindt dat dat per locatie te bekijken is. De impact zal per locatie verschillen. Hij staat in aanleg daarvoor open. In het kader van Werk & Inkomen zet hij uiteen dat in de wijk Overvecht relatief veel mensen in de problematische schulden zitten. Voor deze mensen stapelen de problemen zich op waardoor hun ellende steeds groter wordt en het voor hen steeds moeilijker wordt om uit de problematische situatie te komen. In 2018 is er al een motie aangenomen door de raad om schulden in Overvecht versneld kwijt te schelden. DENK constateert tot zijn spijt dat dit slechts voor een klein aantal gezinnen is gebeurd.

Ondertussen zijn er miljoenen geïnvesteerd in de wijkaanpak Samen voor Overvecht waarvan een aanzienlijk deel beter gebruikt kan worden voor het aflossen van schulden, omdat dat veel problemen voorkomt zowel op korte als op de lange termijn. Bovendien kosten langdurige schulden de samenleving veel geld. Daarom pleit zijn fractie ervoor om als onderdeel van de wijkaanpak Samen voor Overvecht te experimenteren met het volledig of sterk versneld kwijtschelden van problematische schulden in Overvecht en deze plannen voor de zomer van 2022 te delen met de gemeenteraad. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) begrijpt goed de zorg van de heer Simşek. Zij is het er ook over eens dat het goed is om er vroeg bij te zijn als het gaat om schulden. Zij merkt op dat niet voor niets de vroegsignalering weer uitgebreid wordt. Tegelijkertijd is zij er blij mee dat het college de coronasanering gaat invoeren; dat al die schuldtrajecten korter gemaakt worden. In hoeverre voldoet dat aan de behoefte die de heer Simşek zojuist schetste?

Pagina 64 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

3110

3120

3130

3140

3150

De heer Simşek (DENK) licht toe dat zijn zorg is ingegeven door het uitblijven van resultaten van het huidige beleid. Hij herhaalt zijn inbreng. Het volledige kwijtschelden van schulden kan veel meer problemen voorkomen dan het huidige beleid. De heer Saiah (D66) is benieuwd naar welk aspect van die Wijkenaanpak dan niet gedaan zal worden. Alles wat in die Wijkenaanpak staat en wat Samen voor Overvecht probeert te doen vindt hij super waardevol en super belangrijk; inwoners hebben daarover zelf nagedacht. De heer Simşek (DENK) zegt niet dat iets van die aanpak niet meer gedaan gaat worden. Het gaat wat hem betreft om de prioriteiten. Veel problemen hangen in zijn visie samen met onder meer sociaal-economische omstandigheden. Schulden spelen daarbij een belangrijke rol. Het snel aflossen van schulden zou meer prioriteit kunnen krijgen in de Wijkenaanpak. Hij vervolgt zijn betoog in zijn termijn. Hij gaat kort in op Onderwijs. Zijn fractie vindt het belangrijk dat alle jongeren een stageplek kunnen vinden. Zijn fractie is blij dat de problemen rondom stagediscriminatie eindelijk inzichtelijk zijn gemaakt. Binnenkort zal het bestuur daarover verder spreken in de commissie. Mevrouw Kendir (Student en Starter) sluit zich aan bij GroenLinks en de PvdA over het tegemoetkomen van de inwoners op de hogere energiekosten.

Zij maakt een aantal punten op het snijvlak van onderwijs en werkgelegenheid. Allereerst gaat zij in op stages en werkervaringsplekken. Haar fractie vindt dat iedereen die werkervaring opdoet binnen een organisatie daarvoor een eerlijke vergoeding moet krijgen. Haar fractie wil niet dat onnodig gebruik gemaakt wordt van werkervaringsplekken. Vaak vallen die plekken tussen een goed begeleide stageplek en een werkplek in en zijn het dus eigenlijk gratis banen voor mensen die daarvoor betaald zouden moeten krijgen. Dat is ook te zien in het onderzoek van Opus – heel veel van die plekken verdringen het normale werk. Wat haar betreft heeft de gemeente Utrecht hierin een voorbeeldfunctie. Zij vraagt de wethouder ervoor zorg te dragen dat alle werkervaringsplekken die de gemeente biedt, gedegen werkervaringplekken zijn met een goed begeleid leertraject en een vergoeding. Zij vraagt het college of het kan nagaan of sommige werkervaringsplekken wellicht echte banen kunnen worden waarop mensen marktconform betaald worden. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is het op zich eens met de stelling dat stages de plek zijn om te leren en alle stagiaires dat moeten kunnen. Tegelijkertijd zegt mevrouw Kendir dat werkervaringsplekken hard nodig zijn; tegelijkertijd wil zij daarvan vaste banen maken. Zij zou zeggen dat er stageplekken zijn, een plek om te leren en er is werk.

Zij vraagt of mevrouw Kendir met haar van mening is dat er manieren zijn om mensen een plek te geven op de arbeidsmarkt. Werkervaringsplekken bestaan eigenlijk niet in haar visie. Mevrouw Kendir (Student en Starter) bevestigt eigenlijk te willen dat er geen werkervaringsplekken zijn. Tegelijkertijd ziet zij in dat wanneer het goed vormgegeven is en mensen op die plekken goed begeleid worden en er een aantoonbare goede reden is voor het aanbieden van dergelijke plekken, dat wat haar fractie betreft zou kunnen. Idealiter wil ook haar fractie óf goede stages, óf echt werk. Zij pleit ook voor een goede evaluatie van de werkervaringsplekken wanneer die dan wel aangeboden worden door de gemeente. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn. Zij zet uiteen dat de levensfase van jonge mensen erg onzeker is. In die fase hebben jonge mensen vaak nog geen vaste partner, vast huis, een vaste baan. In dat licht is het enorm van belang dat deze jonge Pagina 65 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

3160

3170

3180

3190

3200

mensen goed worden begeleid in de overgang van studie naar baan. Daarom zou zij graag het college willen vragen Werk & Inkomen een intensievere samenwerking start met onderwijsinstellingen doormiddel van het starten van een voorlichtingstraject. Dat voorlichtingstraject kan jonge mensen helpen uit die onzekere levensfase te groeien. Vragen kunnen dan beantwoord worden als hoe te solliciteren, hoe het beste de loopbaan vorm te geven. Dergelijke informatie kan de overgang van studie naar baan vergemakkelijken. De heer Wiegant (SP) merkt op dat alles wat hij wilde aanstippen al langs gekomen is. Daaruit blijkt dat wat de SP bezighoudt, breed leeft. Hij gaat in op de kostendelersnorm. Hij is benieuwd of de gemeente Utrecht hetzelfde kan doen als Tilburg. Ook hij vindt het van belang dat wijkbibliotheken meer opengesteld worden, zeker in een wijk als Overvecht. Goed dat er meer aandacht is voor het lerarentekort. Het is voor zijn fractie een goede optie om de parkeerkosten te vergoeden voor leraren. Hij begrijpt niet waarom dat niet zou kunnen. Ook hij maakt zich zorgen over de voorschoolse opvang, -educatie en ook over de stijgende zorgkosten. Hij sluit zich van harte aan bij de oproep van de PvdA om de minimale arbeidsvoorwaarden van medewerkers van de gemeente te verbeteren.

Hij sluit zich aan bij de oproep voor een minimumloon van 14 euro per uur en voor zoveel mogelijk vaste contracten. Hij sluit zich ook aan bij de inbreng van Student & Starter over werkervaringsplekken. Hij vindt dat een mooi punt. In het algemeen heeft hij de idee als wordt daarvan vaak misbruik gemaakt door werkgevers. Hij is geen voorstander van het permanent maken van tijdelijke terrasuitbreidingen. Hij is blij met de impuls voor de ActieAgenda Utrecht Schuldenvrij. Hij maakt zich nu al zorgen over het volgend jaar aflopen van die ActieAgenda. Hij hoopt van harte dat het volgend college die agenda wil doorzetten, en liever nog verder uitbouwen. De heer Van Dalen (VVD) vraagt of de SP met de VVD voorstander is van goede sanitaire voorzieningen voor vrachtwagenchauffeurs. De heer Wiegant (SP) is het daarmee zeker eens. Beantwoording Wethouder Voortman in 2022 gaat in op Werk & Inkomen. Zij zal haar beantwoording indelen in twee blokken. Zij gaat in op de vragen van GroenLinks over de verschillende budgetten die in het aankomend jaar aflopen en of dan de dienstverlening onder druk komt te staan, of zaken zullen wegvallen. De wethouder antwoordt ontkennend voor de korte termijn.

In 2022 zijn er nog middelen beschikbaar om de dienstverlening op het huidige niveau aan te bieden en is bovendien nog te investeren om de effecten van corona op te vangen en om de afspraken uit het Coalitieakkoord te realiseren. Voor de dienstverlening die nu met incidentele middelen en met werkpakketten mogelijk is gemaakt, zal een structurele financiering moeten worden gevonden om die op hetzelfde niveau te houden na 2022. Als het gaat om de Werkbeweging loopt die tot het eerste kwartaal van 2022. Zij gelooft sterk in een blijvende lage caseload. Los van een bestuurlijke keuze om Werkbeweging in enige vorm te verlengen (dat zou het volgende college zijn) is na te Pagina 66 van 80

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens en Samenleving d.d. 27 oktober 2021

3210

3220

3230

3240

3250

gaan wat vanuit het re-integratiebudget mogelijk is. Voor 2022 betekent dat in ieder geval een overbrugging van de periode tussen 1 april en de tot standkoming van het nieuwe coalitieakkoord. Daarmee is het mogelijk om tijdelijk de extra personele inzet van werkmatchers en bedrijfsadviseurs op het zelfde niveau als de Werkbeweging te houden. Ook met de Werkbeweging heeft het college extra werkmatchers ingezet. Het college deed dat ook met het coronapakket 3. De VVD in debat met GroenLinks sprak over een plan van aanpak voor het benutten van de krapte op de arbeidsmarkt. Mevrouw Meerding zei in een tussenzin dat het aantal bijstandsgerechtigden in de afgelopen jaren alleen maar was gestegen of was meegegroeid met de groei van de stad. De wethouder heeft de cijfers van de afgelopen tien jaar niet paraat. Zij benadrukt dat het niet zo simpel is als zou het een gestaag stijgende lijn zijn. Zij schetst de beweging die de cijfers wél maken. Zij deelt met mevrouw Meerding dat het bestuur nu een momentum heeft met de krapte op de arbeidsmarkt. Dat is precies de reden waarom het college daarmee inzet met de opgave Werk voor Iedereen. Het gaat daarbij om het toeleiden van werknemers naar beroepen met krapte en op werk dat toekomstbestendig is. Dat doet het college extra met coronamaatregelenpakket 3.