concept verslag PB 2023 Cie OWE 2022.10.19.docx
Tekst van het document
Verslag openbare vergadering commissie Onderwijs, Werk en Economie inzake Programmabegroting 5 2023-2026 Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag 10
15
20
19 oktober 2022 Raadzaal, stadhuis mw. F. Jellema (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, dhr. R. van der Zweth, de wethouders, dhr. D. de Vries, dhr. E. Eerenberg, mw. E. Oosters, mw. L. Voortman, mw. S. Schilderman. De leden, mw. M. Al-Saqaff (VVD), dhr. C. Bos (Stadsbelang Utrecht), dhr. R. Peters (D66), mw. B. van der Wilt (D66), mw. V. Dada-Anthonij (D66), dhr. I. Simsek (DENK), mw. J. Kleinrensink (GroenLinks), dhr. A. Stam (Volt), de heer R. Penders (CDA), dhr. H. Dijkstra (CDA), mw. H. Assen (PvdA), dhr. M. Talhaoui (PvdA), mw. I. Raaijmakers (PvdA), mw. L. Snippe (PvdD), dhr. G. Dijkstra (EenUtrecht), dhr. J. Otto (EenUtrecht), mw. B. Chirino (CU) en mw. E. Kendir (Student en Starter) Afwezigen: De fracties van BIJEEN en de PVV.
1. Opening en mededelingen 25
30
35
40
De voorzitter opent de vergadering om 15.45 uur en heet iedereen, ook degenen die de vergadering online volgen, van harte welkom. Vanmiddag worden de programmabegroting en de bijbehorende raadsvoorstellen besproken en dit gaat op 10 november een vervolg krijgen wanneer de voorstellen in de raad komen. Gezien de uitloop van de ochtendvergadering en het daarmee samenhangende late begintijdstip van deze vergadering stelt de voorzitter voor deze vergadering uiterlijk om 19.00 uur te beëindigen. De heer Simsek (DENK) roept eenieder op om deze vergadering toch om 18.30 uur te beëindigen. Net als enkele andere leden is hij vandaag bij drie vergaderingen aanwezig. De voorzitter zegt dit te begrijpen. Mevrouw Assen (PvdA) zegt daar wel op te willen inzetten, maar ook vanochtend was het niet de bedoeling om vijf uren te gaan debatteren. De voorzitter stelt vast het zo te doen. De notulist is afwezig, maar vanuit thuis wordt er genotuleerd. Er zijn geen verzoeken binnengekomen om stukken in een geheim deel te bespreken. De voorzitter geeft een toelichting op de procedure. Het debat wordt in twee termijnen gevoerd. Iedere fractie heeft één pot spreektijd voor de hele begroting. Gisteren zijn er bij het debat Pagina 1 van 45
5
Financiën vragen gesteld die hier bij de vakwethouders horen. Afgesproken is dat de fracties die nog kort even aanstippen, waarna ze worden meegenomen in de beantwoording. Dat betreft onder andere de TONK en de TOZO van het CDA, over de locatieprofielen van de CU en vragen over de economie van Een Utrecht.
2. Raadsvoorstel Programmabegroting 2023-2026 Inbreng VVD 10
15
20
25
30
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat de vrijheid voor de ondernemers om hun zaak op te bouwen en uit te breiden in Utrecht voor de VVD een groot goed is. Banen worden gecreëerd door ondernemers, niet door de overheid. Daarom wil de VVD grote en kleine bedrijven de ruimte geven om te doen waar ze goed in zijn. Daarbij wordt verwacht dat zij de ruimte krijgen om hun eigen geld te verdienen, maar dat ze ook iets terug doen voor de samenleving en banen creëren. De waardering voor deze ondernemers zien wij niet terug in de programmabegroting. Utrecht besteedt in vergelijking met andere G4 gemeenten een relatief laag bedrag aan het economisch programma. Zo bleek al uit het rapport van de Rekenkamer ‘De balans opmaken’ en dat is nu weer het geval. Zo begrijpt de VVD niet waarom het budget om kwetsbare ondernemers te ondersteunen vanuit het OZB-fonds niet wordt voortgezet. Juist in deze moeilijke tijden zijn ondernemers kwetsbaarder dan ooit. Wat de VVD betreft wordt dit toch voortgezet en zelfs uitgebreid met een Loket Energieproblemen en een Loket Digitale vaardigheden. Graag een reactie van de wethouder. Ook vindt de VVD het onbestaanbaar dat de leges voor aanvragen horecavergunningen met 14,8% worden verhoogd, in plaats van dat ze enkel met de inflatie meestijgen. De ondernemers hebben het momenteel ontzettend lastig.
Het lijkt alsof het college er alles aan doet om ondernemers uit Utrecht te weren, want de vergunningen zijn verplicht. Het is onduidelijk waar het extra administratieve werk uit bestaat dat dit zo’n enorme toename zou goedpraten. De heer Peters (D66) merkt op dat de verhoging in Utrecht 60-40% is. 60%voor de leges, die zijn kostendekkend, en 40% komt vanuit de gemeenschap. Hij deelt de vraag hoe de tarieven zijn opgebouwd en waarom ze duurder zijn. De VVD stelt dat hij nu omhoog gaat, maar de verhouding tussen gemeenschapsgeld en leges blijft hetzelfde. Is de VVD het ermee eens dat het verhoudingsgewijs wel gelijk blijft?
35
Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt de 60 en 40 procent te snappen, maar dat geldt niet voor het argument dat dat door extra aanvragen voor vergunningen komt. Ten eerste wordt er geen explosieve toename van vergunningaanvragen voorzien en ook de extra beoordeling op een aantal zaken is onbegrijpelijk. Dat kan efficiënter.
40
De heer Peters (D66) vraagt of de VVD dan, net als D66, wat meer inzicht wil in de manier waarop de tarieven zijn opgebouwd. En is de VVD het dan ook eens met D66 dat er nu niet meteen gezegd moet worden dat de tarieven niet omhoog moeten als blijkt dat het goed onderbouwd kan worden?
45
Mevrouw Al Saqaff (VVD) antwoordt dat de onderbouwing nu is dat er extra werk wordt verwacht. Waarom worden er extra aanvragen verwacht in crisistijden? De VVD wil inderdaad inzicht, maar wil ook dat de 14,8% flink omlaag gaat.
50
55
De heer Peters (D66) vraagt waar dat geld dan vandaan moet komen. Mevrouw Al Saqaff (VVD) vindt dat dat aan de wethouder is. Waarom moet er altijd geld bij de ondernemers weggehaald worden? Zij vervolgt haar betoog. Een scherp en onderscheidend economisch profiel op het thema gezondheid kan en moet volgens het college Utrecht college helpen om de benodigde investeringen aan te trekken. De VVD heeft eerder twijfels geuit over dit profiel, dus daar wordt nu niet verder op ingegaan. Men vraagt zich af hoe dit profiel gaat passen voor heel Utrecht. Er is duidelijk de link met het Utrecht Science Park, maar voor de ondernemers in de rest van de stad is dit nog een ver van hun bed show. Wat gaat de wethouder doen om te investeren in meer betrokkenheid van ondernemers in de hele stad, en Pagina 2 van 45
5
10
15
investeren in dit te laten landen bij mbo’s. Zo kunnen de brede kwaliteiten die de Utrechtse economie rijk is elkaar versterken. Werk en inkomen: Iedereen is nodig op de Utrechtse arbeidsmarkt om ons blijvend uit de crisis te werken. Meer werken moet meer lonen. Wanneer je van een uitkering naar betaald werk gaat moet je er ook financieel op vooruitgaan. Daarom wil de VVD van de wethouder weten of ze een pilot kan starten met de extra uren bonus voor werknemers. De VVD heeft dit al eerder in het armoededebat naar voren hebben gebracht. Graag een reactie. De economische gevolgen van de oorlog in Oekraïne, de inflatie en de dalende koopkracht zorgen voor onzekerheid op de arbeidsmarkt. Statushouders die versneld zijn gehuisvest stromen veelal in in de bijstand. De VVD ziet geen apart actieplan om statushouders en Oekraïners versneld aan het werk te krijgen, terwijl dit duidelijk andere groepen zijn dan de werklozen die al langere tijd in Utrecht wonen. Graag een toezegging om deze programma’s, of in ieder geval een traject daarop, te starten. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat Oekraïners juist al veel werken. Voor die andere mensen geldt vaak dat ze wettelijk niet mogen werken. Is de VVD het er dan mee eens dat we daar dan de wet niet handhaven?
20
Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt het daar mee eens te zijn. Het is lastig dat statushouders een jaar lang niet mogen werken. Maar er zijn misschien wel werkervaringsplekken, of er is vrijwilligerswerk. Daar wil de VVD we een plan voor.
25
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt het fijn te vinden dat de VVD het eens is met GroenLinks dat daar de wet niet gehandhaafd hoeft te worden. Bent u het met eens met GroenLinks dat we in plaats van onbetaalde arbeid beter kunnen kijken naar betaalde werkplekken en daar afwijken van de wet?
30
35
40
Mevrouw Al Saqaff (VVD) antwoordt dat werkervaringsplekken wel deels betaald kunnen zijn. Dat zou ook een optie kunnen zijn, en daarna doorgroeien naar een volwaardige baan. Men moet zo snel mogelijk in aanraking komen met de arbeidsmarkt. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat deze mensen wat haar betreft zo snel mogelijk in aanmerking moeten komen voor de arbeidsmarkt, hetgeen betekent dat ze dan ook volwaardig verdienen. Mevrouw Al Saqaff (VVD) zegt het daar mee eens te zijn, maar het beheersen van de Nederlandse taal is ook een belangrijk onderdeel. Een jaar is soms veel te lang, maar de vraag is hoe we in ieder geval ervoor kunnen zorgen dat binnen de wettelijke kaders statushouders in aanraking komen met arbeid. Mevrouw Assen (PvdA) nodigt de VVD uit dit op te pakken op de plek waar de wetgeving wordt gemaakt, als we de VVD ook van mening is dat het goed is om mensen eerder te laten werken.
45
Mevrouw Al Saqaff (VVD) antwoordt dat er binnen de wettelijke kaders genoeg opties zijn om mensen in aanraking te laten komen met arbeid.
50
Mevrouw Assen (PvdA) heeft het gevoel dat de VVD terugkrabbelt op eerdere uitspraken, namelijk dat het eigenlijk tegenwerkt als er pas na een jaar tegen betaling gewerkt mag worden. Ze vraagt de VVD nogmaals om ook in de Haagse politiek te kijken waar de echte invloed zit om dit te veranderen.
55
60
Mevrouw Al Saqaff (VVD) is van mening dat haar woorden worden verdraaid. Ze heeft het niet over ‘tegenwerken’ gehad. Ze heeft gezegd dat ze zich kan voorstellen dat een jaar soms te lang is, maar dat het in andere gevallen wel gerechtvaardigd kan zijn. Werkervaringsplekken, stageplekken, vrijwilligerswerk, het zijn allemaal manieren om mensen binnen de wettelijke kaders in aanraking te laten komen met arbeid. Ze vervolgt haar betoog. Waarom is de duurzaamheidsbonus voor werkgevers niet begroot voor 2023? Het is toch juist de bedoeling dat mensen duurzaam aan het werk worden gezet? Is de wethouder het daar mee eens en is de wethouder bereid om deze bonus terug te doen keren? De loonkostensubsidie gaat Pagina 3 van 45
5
10
15
namelijk wel (terecht) omhoog. De VVD vindt het zeer opmerkelijk dat een subsidie, die bestemd is voor het preventief voorzien van passende dienstverlening voor ondernemers om de toekomstbestendigheid van ondernemingen te waarborgen, voor volgend jaar met € 300.000 wordt gereduceerd. De VVD vindt dat in deze zware tijden schandelijk. Er zou juist meer geld naar toe moeten om ondernemers te helpen. Graag een reactie. En een koppeling zou best gemaakt mogen worden met wat net is gezegd over de loketten energie en digitale vaardigheden. De heer Peters (D66) merkt met betrekking tot de loketten op dat de VVD het gisteren nog had over een waterhoofd aan ambtelijke capaciteit en adviseurs. Draagt zo’n loket niet juist bij aan zo’n waterhoofd en zorgt het er niet juist voor dat er veel ambtelijke kosten gemaakt worden terwijl juist het doel zou moeten zijn ondernemers direct te helpen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) geeft aan dat de VVD heeft gezegd dat er keuzes gemaakt moesten worden. In deze crisistijd is geen hulp meer bieden aan ondernemers met betrekking tot het voortbestaan van de onderneming een hele slechte keuze. De heer Peters (D66) meent dat de VVD daarmee de keuze maakt om alleen nog ambtelijke capaciteit te gaan inzetten op het helpen van ondernemers.
20
25
30
35
40
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat het er om gaat dat er keuzes gemaakt moeten worden. Waar liggen de prioriteiten? Wat de ondernemers betreft is een bezuiniging niet op zijn plaats. Ze vervolgt haar betoog. Onderwijs: In de programmabegroting staat dat het college kiest voor het benaderen van duizend jongeren tussen de 18 en 23 jaar die niet meer naar school gaan en nog geen startkwalificatie hebben, zonder inkomen of met een inkomen onder de € 300 per maand. Hoeveel jongeren zijn er in totaal en wat gebeurt er met de overige jongeren? Graag een reactie. Ook staat in de programmabegroting dat het college gymzalen realiseert voor bewegingsonderwijs. Veel van deze zalen worden ook ingezet voor het programma sport. Tot en met 2025 maakt het college circa 15 nieuwe gymzalen en worden enkele gymzalen vervangen of gerenoveerd. De VVD zou graag zien dat er juist binnen schooltijd gekeken kan worden of gebruik gemaakt kan worden van sportvelden of sportruimten van particulieren om zo de tekorten aan sportruimten op te vangen. Voorts wil de VVD onder de aandacht brengen dat mbo’ers tot nu tot niet deel mogen nemen aan studentenbesturen omdat er geen bestuursbeurzen voor hen beschikbaar zijn. Volgend jaar wordt het nieuwe beleids- en toetsingskader van Bestuurlijk Actief vastgesteld. De wethouder wordt opgeroepen om voor die tijd met Bestuurlijk Actief te kijken naar de rol voor het mbo.
Evenementen: Sport moet voor iedereen toegankelijk zijn, dat geldt ook voor sportevenementen. Bij de Vuelta stonden er op sommige plekken te hoge hekken, waardoor de mensen in een rolstoel helemaal niks konden zien. De wethouder wordt gevraagd bij dit soort evenementen altijd van tevoren een toegankelijkheidstoets uit te voeren. Mevrouw Assen (PvdA) heeft een punt van orde. Ze wijst erop dat deze ochtend hetzelfde debat is gevoerd over de toegankelijkheid bij de Vuelta.
45
De voorzitter zegt dat de wethouder daar dan rekening mee zal houden bij de beantwoording van de vragen. Hij bedankt de VVD voor de bijdrage en geeft het woord aan GroenLinks.
Inbreng GroenLinks 50
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) start haar betoog met de economie. Er is op dit moment sprake van veel crisissen: de energiecrisis, de bestaanszekerheidscrisis, de klimaatcrisis, de wooncrisis. Dit is een gevolg van politieke keuzes en landelijk beleid gericht op winstgroei en rendement. In Utrecht worden andere keuzes gemaakt.
55
De voorzitter merkt op dat het debat hier gaat over gemeentelijk beleid, niet over landelijk beleid.
60
De heer Peters (D66) merkt op dat er over de hele wereld er crisissen zijn. Dat heeft niet alleen te maken met het beleid in Nederland. Is GroenLinks het ermee eens dat dat niet volledig te wijten is aan het Nederlandse beleid? Pagina 4 van 45
5
10
15
20
25
30
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt graag op een ander moment een geopolitiek debat te willen voeren en te debatteren over de rol van het kapitalisme daar in. Ze vervolgt haar betoog. In Utrecht wordt gekozen voor een economie die niet gestoeld is op groei en kapitaalvergroting, maar gericht op bestaanszekerheid, een duurzame toekomst en leefbaarheid. In de meerjarenstrategie voor de ROM en ook in de algemene visie rondom economische zaken staat als beleidsterrein wat we kunnen betekenen voor de stad. Wat GroenLinks betreft loopt Utrecht voorop in het ontwikkelen van een gemeenschapseconomie, met experimenteren met lokale munten en in het verder verzetten van circulariteit en deeleconomie waar niet de winst centraal staat, maar de mensen. In het kader van die circulariteit en die lokale economie wil GroenLinks graag een punt maken over pakketbelasting. Zowel in de landelijke politiek, als binnen het MKB groeit de vraag daarnaar. Het bezorgen van bestellingen eist ontzettend haar tol op het klimaat door de verpakkingen, op de bezorgers die vaak te weinig geld krijgen en een enorme werkdruk ervaren, en de stad waar veel verkeersbewegingen ontstaan, vaak in straten die daar niet voor bedoeld zijn. Ook het MKB zakt steeds verder weg in de strijd met internationale bedrijven en webshops die geen OZB, precario- en andere belastingen hoeven te betalen.
GroenLinks vraagt daarom het college of het mogelijk is een vorm van bezorgbelasting in Utrecht in te voeren. Is het college bereid dit verder te onderzoeken en op welke andere manieren kan de gemeente in ieder geval afdwingen dat bedrijven die veel bestellingen bezorgen in de stad ook bijdragen aan het opruimen en goed verwerken van het restafval? Kan er ook ingezet worden op meer bezorgmomenten en bezorghubs? Zouden bedrijven gestimuleerd kunnen worden om mee te doen aan deze initiatieven middels een belasting? Als je meewerkt betaal je minder. Hoe kijkt de wethouder naar deze zaak? Mevrouw Chirino (CU) zeg wel voor een bezorgbelasting te zijn, maar ze vraagt zich af hoe GroenLinks een bezorgbelasting op lokaal gebied uitgewerkt zou willen zien. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is van mening dat er af en toe ook lokaal op bepaalde dingen wat geheven kan worden. Je zou misschien iets terug kunnen vragen van de bedrijven die zich hier vestigen. In Amsterdam roepen de lokale ondernemers hier al om. Mevrouw Chirino (CU) is dat dan een belasting voor iedereen die bezorgt? Of per keer dat er bezorgd wordt? Moet de ondernemer dan betalen of degene die iets besteld heeft?
35
40
45
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) het gaat erom dat er nu bedrijven zijn die lokaal nergens voor betalen maar wel heel actief zijn in de stad en veel impact hebben op de stad. Dat moet je bij de bedrijven zelf leggen, maar als consument merk je dat uiteindelijk ook. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) dus u wilt deze belasting laten gelden voor de grote internationale bedrijven die hier geen OZB betalen? Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) ja, de stad wordt steeds meer belast, daar moet iets aan gedaan worden. Ook de verkeersbewegingen moeten ingeperkt worden. Geprobeerd moet worden het terug te brengen op de bezorgdiensten. De heer Stam (Volt) zegt nog niet te begrijpen waar mevrouw Kleinrensink met dit voorstel naar toe wil. Hoe belast je een bedrijf dat wel veel bezorgt in Utrecht, maar hier niet gevestigd is?
50
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) beaamt dat het de vraag is hoe dit er uit zou moeten zien, ze wil daar wel over meedenken. Misschien kan wat gevraagd worden als ze gebruik maken van de mobiliteitssystemen of van de wegen van de stad.
55
De heer Dijkstra (CDA) merkt op dat gesteld wordt dat er grote ambities zijn, waar nog meer op ingezet moet worden. Die ambities worden niet allemaal gehaald. Zouden we niet eerst moeten doorgaan met verduurzaming van gemeentelijk vastgoed en dat soort dingen voordat er weer een nieuwe belasting wordt ingevoerd? Dus eerst de basis op orde brengen.
60
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt de vraag in het algemeen te breed om te zeggen dat alle ambities niet worden gehaald. Daar moet blijvend aan gewerkt worden. Iets wat daarbij helpt is de pakketbelasting. Dat past bij de huidige ambities. Pagina 5 van 45
5
Ze gaat verder met haar betoog. GroenLinks is blij dat er gestart wordt met de locatieprofielen. Dat houdt de stad niet alleen levendig, maar ook leefbaar. Eerder werd al gezegd dat er medio dit jaar een tijdspad zou komen wat betreft informatie. De middelen zijn duidelijk, maar de rest nog niet. GroenLinks heeft daar alvast een paar vragen over.
10
Mevrouw Snippe (PvdD) wil weten wat GroenLinks ervan vindt dat het bedenken van de tien locatieprofielen een kwart miljoen euro moet kosten. Eerst zouden er 39 of 40 locatieprofielen komen, dat zou dus in totaal een miljoen euro zijn. Is dat niet wat veel voor het ontwikkelen van plannen?
15
20
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat het heel goed in de praktijk zal helpen om te zien waar nu wat kan in deze stad. Dit zijn juist de meest ingewikkelde locatieprofielen. Hopelijk kunnen de volgende dan wat sneller en goedkoper. Ze gaat verder met haar betoog. Ze hoort graag van het college aan welke locaties men denkt. GroenLinks wil graag die profielen ontwikkelen die het hardste nodig zijn, bijvoorbeeld de binnenstad en de grote parken. Deelt het college deze mening en is het al duidelijk hoe de stad wordt meegenomen in dit proces? Welke hindernissen ziet het college nog bij het ontwikkelen van de locatieprofielen en de inspraak van de stad hierin? De heer Dijkstra (CDA) hoort graag van GroenLinks wat men wil als het wel meer kost dan begroot. In veel stukken staat dat het de komende tijd wat meer gaat kosten. Wat is dan uw oplossing?
25
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) veronderstelt dat de heer Dijkstra twee dingen door elkaar haalt. Er is nu begroot voor 10 locatieprofielen. GroenLinks gaat er vanuit dat daar geen overschrijding op komt. De vraag van de PvdD ging over de locatieprofielen daarna. Dan moet er goed gekeken worden wat de kosten en opbrengsten van de eerste tien waren.
30
Mevrouw Snippe (PvdD) corrigeert mevrouw Kleinrensink: haar vraag betrof wel degelijk de eerste tien locatieprofielen. Haar vraag was wat ze er van vond dat die een kwart miljoen moeten kosten.
35
De heer Talhaoui (PvdA) vraagt of GroenLinks het ermee eens is dat in ieder geval vóór de zomer 2023 de eerste locatieprofielen in de raad besproken moeten zijn. Het duurt best wel lang. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt het daar helemaal mee eens te zijn.
40
45
50
55
60
De heer Talhaoui (PvdA) vraagt of mevrouw Kleinrensink het ermee eens is dat de criteria voor de keuze en selectie van de locatieprofielen eigenlijk vooraf bekend zouden moeten zijn. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is het daar mee eens. Ze heeft begrepen dat er een tijdspad voor ontwikkeld wordt. Daarin wil ze meegeven dat eerst de plekken die het het hardst nodig hebben moeten worden aangewezen. Bijvoorbeeld de binnenstad en de grote parken. Mevrouw Kendir (Student en Starter) zegt er moeite mee te hebben dat er over de locatieprofielen wordt gesproken vanuit een regulerende rol. Er moet vooral gekeken worden naar aanknopingspunten voor organisatoren. Is GroenLinks het ermee eens dat daarin ook een rol zit en dat het niet is om te reguleren maar om te faciliteren. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt al genoemd te hebben dat ze een plek hebben in het faciliteren en dat het zowel iets doet aan de leefbaarheid als de levendigheid. Het mag duidelijk zijn dat het voor GroenLinks vooral belangrijk is om te kijken naar de leefbaarheid van de stad. Maar het mes snijdt aan twee kanten. Ze gaat verder met haar betoog inzake werk en inkomen. Het is heel belangrijk dat het nieuwe armoedebeleid er komt. Voor GroenLinks is het belangrijk dat niets van het geld blijft liggen wat hiervoor is begroot. Daarom nogmaals deze oproep.
Twee weken geleden is gevraagd naar kwijtschelding van belastingen. GroenLinks is benieuwd naar de brief die nog gaat komen voor het slotdebat. Afhankelijk van wat daar in staat wordt gekeken of er nog meer gedaan kan worden dan nu wettelijk is voorgeschreven. Verder is er Pagina 6 van 45
5
eerder uitgezocht hoe het zit met de ID kaarten van minima en hoe je die zou kunnen vergoeden vanuit de leges, want de ID-kaart is nodig om bijvoorbeeld regelingen aan te vragen. Dit kost € 224.000. Voor het slotdebat zal GroenLinks uitzoeken welke leges hier een optie voor zijn. Te denken valt bijvoorbeeld aan de vergunningen voor voetbalwedstrijden, het verhogen van de ontheffing van de milieuzone en eventueel horeca en toerisme. Graag een reactie.
10
De heer Peters (D66) merkt op dat iedereen brieven vanuit de horecasector heeft gekregen waarin aangegeven werd dat men moeite had met de verhoging. Nu wil GroenLinks nog extra verhogen. Hoe gaat u dat uitleggen aan de horecaondernemers die het financieel toch al zo moeilijk hebben?
15
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat ze niet voor niets de horeca als laatste noemde. Dat zou een laatste optie zijn. Maar deze leges zijn nog vrij laag als naar de kostendekkendheid wordt gekeken. Die zit op 43 en 53 procent, terwijl we streven naar volledig kostendekkendheid. Zo kan het uitgelegd worden aan horecaondernemers en de toerismesector.
20
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer Peters (D66) antwoordt dat het voor een nieuwe horecaonderneming kost iets meer dan € 2000 kost om een vergunning aan te vragen. Die zou dan op termijn 40% duurder gaan worden. Denkt GroenLinks dan dat er dan überhaupt nog een horecaondernemer in de stad wil komen? Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) herhaalt dat er een streven is om de leges kostendekkend te maken, en er daarnaast wordt gekeken waar € 224.000 vandaan gehaald kan worden. Dit zijn twee discussies. De heer Peters (D66) stelt voor om te kijken of de kosten waar de leges nu uit bestaan efficiënter en effectiever kunnen worden ingericht, zodat de leges niet per se hoger hoeven te worden. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) meent dat het altijd goed is om efficiënter te werken, maar tegelijkertijd moet gekeken worden naar de kostendekkendheid. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) constateert dat GroenLinks dus wil kijken naar het kwijtschelden van belastingen ten koste van ondernemers die het nu al heel erg zwaar hebben. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat ze het nu heeft over ID-kaarten. Om voor de minima een ID-kaart te vergoeden is € 224.000 nodig. Dat moet verder vanuit de leges gedekt worden. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat het aanvragen van een vergunning voor een horecaondernemer net zo min een keuze is als de noodzaak van een ID-kaart. Straks wil of kan geen enkele ondernemer meer naar Utrecht komen.
Wat vindt GroenLinks daar van? Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt nogmaals eerst te willen kijken naar de verhogingen van de leges voor voetbalwedstrijden, die nog niet kostendekkend is, en de kosten voor een ontheffing van de milieuzone. Bij al die andere leges wordt ook naar kostendekkenheid gestreefd. Het is ook gek dat de horeca-ondernemers via de leges worden gesubsidieerd maar dat dat niet geldt voor andere inwoners in deze stad. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) herhaalt het niet juist te vinden dat in deze crisistijd wordt gesproken over opplussen van de leges. Mevrouw Kleinrensink heeft inderdaad ook twee andere opties genoemd, maar deze optie ligt nu wel op tafel. Waarom bij de ondernemers? Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt nogmaals dat dat is omdat deze leges de laagste zijn in dekkendheid ten opzichte van een heleboel andere. Indirect wordt hier gesubsidieerd. Daarom is het best geoorloofd om daar naar te kijken. Ze gaat verder met haar betoog. Vorig jaar stelde GroenLinks samen met de CU en de PvdA vragen over een voedselpas, waarmee mensen niet meer afhankelijk zijn van een tas eten bij de voedselbank, maar juist zelf kunnen uitzoeken in de supermarkt. In Rotterdam loopt dit al. Eerder gaf de wethouder aan Rotterdam af te willen wachten. Deze week begreep ik dat zowel de voedselbank als Albert Heijn in Utrecht hier wel wat in zien.
Is de wethouder bereid om dit aan te jagen en hier met ondernemers en armoedepartijen op in te zetten. Het is een mooi initiatief waar Pagina 7 van 45
35
de gemeente in aanjaagt, maar waar ook anderen een rol in hebben. Kan de wethouder hier een voorstel op uitwerken? De Werkbeweging loopt naar een einde. Hoe wordt dit geëvalueerd en hoe gaan we om met de nieuwe middelen in het coalitieakkoord? Het is belangrijk te blijven inzetten op persoonlijke begeleiding van mensen die dat het hardst nodig hebben. Graag een reactie van de wethouder. De mbo: de mbo stagediscriminatie zorgt ervoor dat veel jongeren niet aan hun toekomst kunnen werken. Door een motie van GroenLinks wordt er gewerkt aan een plan van aanpak tegen de mbo stagediscriminatie. Die plannen zouden er al in 2021 zijn. Toen werd het juni 2022 en met de voorjaarsnota zei de wethouder dat het Q4 2022 wordt. Er is nog geen plan, terwijl er 22 duizend jongeren zijn die al veel te lang wachten. Wanneer komt dit plan eindelijk naar de raad? Onderwijs: Er moet worden geïnvesteerd in de jeugd. GroenLinks hecht veel waarde aan goed leerlingenvervoer. In de Programmabegroting stond dat het klanttevredenheidscijfer wordt bijgesteld van een acht naar een 7,5. De reden daarvoor was personeelstekort en de voorgestelde nieuwe verordening. GroenLinks is van mening dat de gemeente moet blijven gaan voor de 8.
Waarom halen we dit cijfer naar beneden en is de wethouder bereid om te blijven streven naar de 8 of eigenlijk een 10? De brugfunctionaris staat al in het coalitieakkoord en inmiddels hebben sommige scholen al een ouderconsulent. GroenLinks is benieuwd hoe de rol van de armoedefunctionaris op school vorm gegeven kan worden en hoe hier kan worden samengewerkt met het Jeugdeducatiefonds, de scholen en de buurtteams. Kan hier eventueel de specifieke uitkering van de NPO-gelden voor ingezet worden? Kan de wethouder toezeggen de raad hierover te informeren? De wens en de behoefte om een laagdrempelig aanspreekpunt te hebben op de scholen is groot. De huisvesting: samen met de scholen wordt er gewerkt aan een meerjarenperspectief onderwijshuisvesting en hoe we omgaan met de ventilatie. De druk op de onderwijshuisvesting is groot, zowel bij het bouwen als bij het beheer. Denk aan de ventilatie en de verduurzaming. Ook de nieuwe wet Meer ruimte voor scholen zorgt voor druk. GroenLinks wil weten of het geld dat is begroot voor de ventilatie voldoende is en ook of er voldoende uitvoeringscapaciteit is. En naast de wens voor scholen op nieuwe plekken, zijn er ook buurten waar krimp plaatsvindt.
Mevrouw Kleinrensink wijst op het Beurskwartier, waar een nieuwe school gebouwd gaat worden terwijl de Puntenburg met vrijwel een leeg schoolgebouw er naast zit en er meer scholen in de omgeving zijn die nog veel ruimte hebben. Samenwerking tussen die scholen is belangrijk, zonder concurrentie. We zijn daarom ook heel blij met de wijkgerichte aanpak. Wat GroenLinks betreft mag die verder worden uitgebreid. Kan de wethouder de raad informeren over deze aanpak, wanneer dit helemaal wordt uitgerold over de hele stad en in hoeverre het noodzakelijk is om nieuwe scholen te bouwen terwijl er ook krimpscholen zijn.
40
De heer Dijkstra (CDA) merkt op dat er naast het probleem van de ventilatie ook gebouwen van tijdelijke huisvesting zijn die toe zijn aan grootschalige renovatie. In de brief over de voortgang van onderwijshuisvesting zijn die gebouwen eigenlijk niet meegenomen. Hij vraagt wat mevrouw Kleinrensink daar van vindt.
5
10
15
20
25
30
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt niet de hele voortgangsrapportage gelezen te hebben. Het is belangrijk goed te weten welke huisvesting er in de stad is. Het is ook niet een of/of kwestie. 45
Mevrouw Assen (PvdA) is blij met het punt van GroenLinks van de wijkgerichte aanpak rondom scholen. Ze vraagt of GroenLinks het dan met de PvdA eens is dat daar ook afspraken gemaakt zouden moeten worden over het sturen op gelijkmatige groei bij alle scholen. Dus dat de leerlingen een beetje gelijk verdeeld worden?
50
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is het daar helemaal mee eens.
Inbreng CDA 55
60
De heer Penders (CDA) start met het economisch beleid, waar hij de wethouder complimenteert met de wijze waarop het rekenkamerrapport is opgepakt. Kan de wethouder ook toezeggen dat er in de actieagenda extra aandacht gegeven kan worden aan de wijze waarop de kwaliteit van bedrijvigheid en het effect op de openbare ruimte en brede welvaart centraal staat. Dan de economie voor iedereen. Het CDA maakt zich zorgen over de aankomende winter en vindt bestaanszekerheid van groot belang. De gemeente schiet te hulp met regelingen, maar daarbij zijn er zorgen over de toegankelijkheid en de vindbaarheid van die regelingen. Wanneer start de Pagina 8 van 45
5
10
15
20
25
langlopende campagne die de armoederegelingen onder de aandacht zouden brengen? Deze zou namelijk in oktober van start gaan. De heer Penders wijst op de website, waar met betrekking tot informatie over de energietegemoetkoming pas na heel veel tekst pas een telefoonnummer te vinden is, met daarbij de mogelijkheid om een afspraak te maken. Kan de wethouder erop letten dat deze regelingen zo toegankelijk mogelijk zijn voor alle Utrechters, ook degenen die niet helemaal digivaardig zijn. Daarnaast duurt het tot acht weken voordat je het bedrag van de energietegemoetkoming uitgekeerd krijgt. Dat zijn twee hele dure maanden. Kan dat niet sneller? En wordt dat bedrag, die 1300 euro, in één keer uitgekeerd? Nu de maandelijkse lasten stijgen vindt het CDA het belangrijk dat de mensen verbonden blijven met de wereld en zich niet genoodzaakt voelen om bijvoorbeeld een internetabonnement op te zeggen. De U-pas voorziet in allerlei mogelijkheden om ICT apparatuur aan te schaffen, maar niet in de mogelijkheid om bijvoorbeeld korting op een basis internetabonnement te krijgen. Kan de wethouder ervoor zorgdragen dat internettoegankelijkheid op de een of andere manier wordt opgenomen in de 1400 acties en activiteiten van de U-pas? Voorts merkt de heer Penders op dat de site van de gemeente Utrecht helemaal niet voldoet aan de toegankelijkheidsverklaring die het rijk heeft.
Kan de wethouder ervoor zorgen dat we uiterlijk eind van dit jaar het label ‘voldoet volledig’ hebben? Mevrouw Al-Saqaff (VVD) wil weten wat vindt de heer Penders ervan vindt dat de leges voor de horeca met 14,8% worden verhoogd? De heer Penders (CDA) zegt dat eveneens te hoog te vinden. Het CDA begrijpt het punt dat D66 en de VVD net richting GroenLinks maakten. Dat is een vrij hoge verhoging voor ondernemers die het nu zwaar hebben. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) merkt op dat de VVD en D66 andere inzichten hadden. De VVD wilde dat de 14,8% zou verdwijnen. Wat vindt het CDA daar van?
30
De heer Penders (CDA) is het ermee eens dat dit iets is wat snel kan gebeuren en wat de ondernemer meteen verlichting geeft. Het CDA is bezig met een tegenbegroting waar het antwoord in terug te vinden is.
35
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt verbaasd te zijn dit nu te horen. Het aanvragen van vergunningen is vooral voor startende ondernemers. Voor de bestaande ondernemers doet het niet zoveel in de zin dat het verlichting zou geven. Tegelijkertijd worden vergunningen gesubsidieerd die voor anderen niet zomaar worden gesubsidieerd. Hoe kijkt het CDA daar tegenaan?
40
De heer Penders (CDA) merkt op dat al die extra euro’s er voor de ondernemer gewoon bijkomen.
45
50
55
Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) herhaalt dat het alleen voor nieuwe ondernemers is. Voor de ondernemers die er al zitten maken de leges niet zoveel uit. U zegt op te komen voor de ondernemers, maar ondertussen betekent het niks omdat die leges al bij de opstart zijn gevraagd. De heer Penders (CDA) antwoordt dat ook een nieuwe ondernemer deze winter iedere euro moet omdraaien. De heer Dijkstra (CDA) gaat verder met de inbreng van het CDA. Hij zegt zich ernstig zorgen te maken over de onderwijshuisvesting. In de voortgangsbrief stonden veel open eindjes. Het college heeft als belangrijkste functie het geven van een goede uitvoering en dat is de laatste tijd op meerdere onderwerpen niet het geval. Hij adviseert het college eerst de basis op orde te brengen en dan aan de ambities te beginnen. In het kader van deze Programmabegroting is het college gevraagd hoe men denkt de kosten voor onderwijshuisvesting in de hand te houden en of men bereid is noodzakelijke keuzes te maken. De strekking van het eerste antwoord was dat het bij onderwijshuisvesting niet mogelijk is keuzes te maken, want er kan geen halve school worden gebouwd. In de brief zegt het college zelf dat men de huisvesting niet onder controle heeft, onder andere door een stapeling van ambities. Waar zijn de oplossingen? Pagina 9 van 45
Ondanks extra budgetten zegt het college niet te kunnen garanderen dat alle projecten binnen de beschikbare middelen kunnen worden uitgevoerd. 5
Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of het CDA echt had gewild dat er had gestaan dat het college kan garanderen dat alle projecten binnen de tijd en middelen worden uitgevoerd.
10
De heer Dijkstra (CDA) antwoordt dat dat niet het geval is, maar dit is de hele andere kant van het spectrum. Eerst wordt vastgesteld wat niet kan en nu is de vraag wat dan wel kan. Die vraag wil het CDA graag beantwoord zien. In de brief komt geen enkele oplossing terug. Er wordt alleen maar verwezen naar externe factoren als corona, stijgende bouwkosten en gebrek aan personeel. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) u zult ook moeten erkennen dat het lastig is om die externe factoren te beïnvloeden en u roept heel hard om oplossingen. Welke oplossing ziet u zelf?
15
20
25
30
35
40
45
50
De heer Dijkstra (CDA) je moet beginnen met keuzes maken. De keuze die het CDA graag zou willen zien is òf we gaan vertragen òf we gaan ambities bij het bouwen van scholen op de lange baan schuiven. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) hoort graag welke keuzes het CDA dan zou maken. De heer Dijkstra (CDA) zegt daar in zijn betoog nog op terug te komen. Zo zijn de kosten voor grootschalige renovatie worden onderzocht, maar deze zijn niet opgenomen in de begroting. Het CDA had graag gezien wat dan de uitkomsten van de onderzoeken zijn. Wat betreft het energieneutraal maken van schoolgebouwen. Daarvoor is een budget van 11.7 miljoen. Hiervan is momenteel slechts 0,9 miljoen toegekend aan projecten, zonder dat daarbij staat hoe dat komt, of wat men daar aan gaat doen. Subsidies voor een groen schoolplein: hiervoor zijn 16 aanvragen geweest, waarvan er vier zijn afgewezen. Er staat niet bij waarom ze zijn afgewezen. Tot slot wordt gezegd dat er een risico is dat de opbrengst van verkoop/verhuur minder wordt. En dat geldt ook voor de dekking vanuit grondexploitatie en gebiedsontwikkeling. Het is niet duidelijk wat we daar kunnen verwachten. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt zich af te vragen wat het punt is van de heer Dijkstra.
Wilt u dat we dit niet doen en het geld er niet voor gebruiken? Of zegt u nee deze ambities zijn belangrijk, het is fijn dat we er geld voor hebben begroot, en laten we daar hard op inzetten. De heer Dijkstra (CDA) zegt graag te willen horen welke keuzes het college maakt. En als er ambities zijn waar op wordt ingezet, dan wil hij graag weten hoe het staat met de uitvoering van die ambities. En hoe de uitvoering wordt verbeterd.
Inbreng D66 De heer Peters (D66) zegt dat D66 het heel belangrijk vindt om ten tijde van crises vooruit te kijken en beleid te maken, waardoor we op de langere termijn ook sterker uit komen. Daarom moet nu samengewerkt worden aan een duurzame en circulaire economie, die rekening houdt met de grenzen van de natuur en de planeet. En een economie waar zo efficiënt mogelijk wordt omgegaan met onze grondstoffen, zodat die in de kringloop kunnen blijven. Als het aan D66 ligt moet Utrecht hierin voorop lopen. Vindt de wethouder dat ook? En is hij ook bereid een circulaire economie een prominente plek te geven in de actieagenda Economie? Een ander belangrijk element wat daar terug moet komen is een heldere visie op het circulaire vestigingsklimaat en investeringsklimaat. Kan de wethouder daar ook nadrukkelijk aandacht aan besteden? Mevrouw Snippe (PvdD) vraagt zich af of de heer Peters er nu voor pleit dat de donuteconomie in Utrecht geïmplementeerd moet worden.
55
De heer Peters (D66) vindt dat dit een semantische discussie is. Het kan ook een seculaire economie worden genoemd, of het brede welvaartsprincipe. Onder de streep wordt hetzelfde bedoeld.
Pagina 10 van 45
De heer Penders (CDA) stelt dat D66 het er dus mee eens is dat in de actieagenda Economie eigenlijk de kwaliteit, de effecten op de openbare ruimte en brede welvaart duidelijk opgenomen moeten worden. 5
10
15
De heer Peters (CDA) zegt het daar helemaal mee eens te zijn. Dus ook het vestigingsklimaat en het investeringsklimaat moeten een nadrukkelijke plek krijgen. Hij vervolgt zijn betoog. Economie kan niet als een los element worden beschouwd. Economie is een van de motoren van de Utrechtse maatschappij. Nederland is een kenniseconomie geworden en Utrecht is daar een treffend voorbeeld van. 53% van de Utrechters heeft een theoretisch opleidingsniveau. Dat is 22% meer dan het nationale gemiddelde. We moeten ons dus zorgen gaan maken over het tekort aan praktisch geschoolden in onze gemeente. En als wij de economie van de toekomst vorm willen gaan geven, en genoeg installateurs van zonnepanelen willen hebben, van het gas af willen gaan en producten willen demonteren zodat ze goed herbruikbaar zijn, dan betekent dat er geïnvesteerd moet worden in het mbo. En dat betekent dat de economie en het mbo met elkaar moeten kunnen lezen en schrijven. Heeft de wethouder er vertrouwen in dat binnen de hoeveelheid acties die nu op economie worden ondernomen de koppeling tussen economie en mbo de juiste prioriteit heeft?
20
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt zich af te vragen waarom de heer Peters de horecaondernemers niet noemt terwijl hij de economie zo belangrijk vindt. Daar wordt nu een flinke rekening neergelegd.
25
De heer Peters (CDA) antwoordt dat deze discussie al is gevoerd en ook hoe hijzelf en D66 daar in staat. Het CDA vindt het logisch klinken dat ervoor gezorgd wordt dat de verhouding gelijk blijft, hetgeen een verhoging met 14,8% betekent. Maar dan moet de berekening van de tarieven transparant zijn en waar het kan efficiënter.
30
35
40
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt D66 of men het nu niet een hele slechte timing vindt, in deze tijd van crises. De heer Peters (CDA) stelt de wedervraag wanneer het wel een goede timing is. Het is altijd pijnlijk om prijzen voor iemand te verhogen, of dat nou de horecaondernemer is of een inwoner. In de politiek moet je nu eenmaal af en toe moeilijke besluiten nemen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) is het daarmee eens, maar nu worden allerlei zaken als armoederegelingen, energietoeslagen e.d. uit de kast getrokken, terwijl het niet verhogen van het percentage van de leges niet zoveel moeite kost. Die oplossing is nu toch wel gerechtvaardigd? De heer Peters (CDA) antwoordt dat er dan minder inkomsten voor de gemeente zijn, terwijl daar dan niks tegenover staat. Het college zet daar in de begroting hele mooie plannen tegenover, ook op het gebied van armoedebestrijding en duurzaamheid.
55
Mevrouw Dada-Anthonij (D66) gaat verder met de inbreng van D66. Werk en inkomen: het is te prijzen dat Utrecht de inflatiecrisis voortvarend aanpakt. D66 kijkt naar de toekomst, zonder aandacht te verliezen voor de opgaven waar we als stad nu voor staan. Bestaanszekerheid en meedoen in de samenleving gaan in dat kader ook voor onze fractie hand in hand. Bij de vernieuwende aanpak van armoede is het dan juist zo belangrijk naast armoedebestrijding ook bestaansrecht ruimschoots aandacht te geven en de link naar economie en werk duidelijk zichtbaar te maken. De armoedeaanpak wordt daarmee wat D66 betreft een bestaanszekerheidsaanpak. Nog actueler is uiteraard de inflatiecrisis. Het IMF heeft vorige week nog het signaal afgegeven dat 2023 zo mogelijk een nog moeilijker jaar wordt dan 2022. In de Programmabegroting staat dat financiering vanuit het rijk wordt gezien als risicofactor op meerdere punten binnen werk en inkomen. Kan de wethouder toezeggen inzicht te geven in hoe met deze risico’s wordt omgegaan? En wat er mogelijk is om eventuele tekorten door gebrek aan financiering vanuit het rijk op te vangen?
60
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) komt terug op de opmerking dat armoedeaanpak bestaanszekerheidsaanpak moet worden, gekoppeld aan economie. Aan wat voor voorstellen wordt dan gedacht? Gaan we dan ook met wethouders daar integraal naar kijken, en bijvoorbeeld ook budgetten integraal samenvoegen?
45
50
Pagina 11 van 45
5
10
15
Mevrouw Dada-Anthonij (D66) zegt dat dat bekeken moet worden. Deze crisis laat zien dat wat we altijd hebben gedaan nu niet voldoende resultaten oplevert. Ze zou het inderdaad heel breed willen bekijken, ook in de samenhang naar verschillende onderwerpen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of D66 dan ook vindt dat zoiets als basisbanen daarbij horen? Mevrouw Dada-Anthonij (D66) antwoordt dat alle vormen van werk, de nieuwe banen, basisbanen daar bij horen. Eigenlijk moeten nu alle opties op tafel komen en moet gekeken worden hoe deze in verhouding tot elkaar tot een mooi pakket kunnen komen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) meent dat er het komend jaar ook een vernieuwd economisch plan is aangekondigd in dezelfde tijd als de armoedeaanpak. Ze roept op te kijken of de bestaanszekerheid in beide plannen voorop staat. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt wat D66 er van vindt dat de duurzaamheidsbonus voor werkgevers niet is begroot voor 2023.
20
Mevrouw Dada-Anthonij (D66) wil weten in welke relatie dat staat tot werk. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) legt uit dat werkgevers een bonus krijgen als ze mensen vanuit de bijstand duurzaam aan werk helpen. Die bonus is in 2023 niet begroot.
25
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Dada-Anthonij (D66) zegt de achtergrond hiervan niet goed te kennen en vindt het lastig om daar een harde uitspraak over te doen. Als het niet de gewenste uitwerking heeft dan zal dat ook in dat plan meegenomen moeten worden. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) geeft aan dat het argument is dat er niet veel gebruik van gemaakt wordt. Wellicht zou er meer voorlichting over gegeven moeten worden. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of D66 het ermee eens dat, vooral in een tijd met zoveel arbeidskrapte, werkgevers zelf al meer moeite zouden kunnen doen om mensen aan het werk te krijgen. Daarvoor hoeven ze niet beloond te worden. Mevrouw Dada-Anthonij (D66) zegt zich daar helemaal in te kunnen vinden. Ze vervolgt haar bijdrage met Taal. In Utrecht heeft één op de tien volwassenen nog moeite met lezen en schrijven. Zij worden beperkt in het dagelijks leven, zijn minder vrij en hebben minder kansen. De gemeente heeft dit jaar mede het Utrechtse taaloffensief ondertekend met ruim dertig partners, met als doel deze cijfers fors omlaag te brengen. In deze begroting staat echter weinig over de voortgang van dit offensief. D66 wil dat de gemeente een meer leidende rol neemt in de realisatie van dit akkoord en dat zij de raad goed op de hoogte houdt van de voortgang op de ambities. Het belang van het thema is te groot om in het midden te houden wie de handschoen oppakt.
Kan het college dit toezeggen? De Rijke Schooldag: D66 is blij met de inzet hier op, maar zou graag zien dat er in Utrecht snel wordt overgegaan tot actie daar waar het proces vanuit het ministerie tot nu toe vrij stroperig oogt. Veel Utrechtse scholen hebben de Rijke Schooldag door ervaring met de brede school al in hun DNA zitten. Kan het college toezeggen zich samen met het onderwijs ervoor in te spannen dat er nog dit jaar op een aantal pilotscholen wordt gestart met een Rijke Schooldag, zowel in het basisonderwijs als in het voortgezet onderwijs? En daar waar nodig de middelen uit het akkoord te gebruiken voor een vliegende en snelle start? Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat volgens D66 een aantal scholen dit eigenlijk al implementeert. Wat verstaat D66 dan onder de Rijke Schooldag? Mevrouw Dada-Anthonij (D66) zegt dit te zien als het brede pakket aan cultuur en sport. Dus niet alleen de schoolvakken, maar ook alles daar omheen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) wil weten of een school dan zelf kan bepalen wat dat is. Of willen we als raad ook aangeven wat daar onder valt? Pagina 12 van 45
5
10
15
Mevrouw Dada-Anthonij (D66) denkt dat de scholen daar ook zeggenschap in hebben en zeker als het om een pilot gaat. Te denken valt bijvoorbeeld ook aan de schoollunch die daar ook bij hoort. Ze vervolgt haar betoog: Huisvesting en kansen pakken. De ruimte in Utrecht is schaars, en elke ruimtelijke ingreep en bestemming is de uitkomst van een puzzel. Het is duidelijk dat dit niet gaat werken als we niet slimmer en actiever functies gaan mengen in de stad. Juist bij onderwijshuisvesting kan daarop gestuurd worden. Concreet is er daarin een mooie casus: de Maaspleinschool. Hun idee is een broodnodig nieuw schoolgebouw te combineren met broodnodige nieuwe woningen, het liefst voor onderwijzers, met een sporthal en maatschappelijk vastgoed. Is de wethouder bereid deze casus op te pakken en uit te werken en een aanpak op te stellen hoe we dit op meer plekken op de stad kunnen gaan doen? Mevrouw Al-Saqaff (VVD) heeft nog een vraag over Werk en Inkomen. Het voor ondernemers preventief voorzien van passende dienstverlening om de toekomstbestendigheid van de onderneming te waarborgen is nu van € 900.000 naar € 600.000 gegaan. Wat vindt D66 daarvan?
20
Mevrouw Dada-Anthonij (D66) meent dat ook daar de achtergrond de leidende reden zal zijn. Je kunt niet op alle fronten altijd doen wat je zou willen. Er moet ergens een balans gevonden worden.
25
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of dan wel geconstateerd kan worden dat er nu echt zwaar wordt gekeken naar de ondernemers? Zoals gezegd: de duurzaamheidsbonus, het preventief voorzien van toekomstbestendigheid, en ook de leges zijn al aan de orde geweest. Dat is best wel veel voor ondernemers. Mevrouw Dada-Anthonij (D66) in de verhouding van alles wat in de Programmabegroting staat zit er wel een balans in.
30
35
40
45
50
55
60
Inbreng Partij voor de Dieren Mevrouw Snippe (PvdD) geeft aan dat de PvdD gaat in op evenementen met dieren, de locatieprofielen, de kostendekkendheid van de evenementenleges, korting op precariobelasting voor fossielvrije terrassen en tot slot is er aandacht voor de dierenvoedselbank. Het is goed dat het college wil toewerken naar nul evenementen met dieren in Utrecht en het vriendelijke gesprek aangaat met organisatoren die dieren willen gebruiken. De PvdD vindt het echter erg dat het juridisch nog steeds niet mogelijk is om het gebruik van dieren bij evenementen te verbieden. Het college beloofde ons om weer bij de minister aan de bel te trekken om ervoor te zorgen dat gemeenten wel de bevoegdheid krijgen om dieren bij evenementen te verbieden. Kan de wethouder vertellen wat de stand van zaken hieromtrent is en indien niet aan die bel is getrokken, waarom niet? Het coalitieakkoord stelt dat er bij evenementen in principe geen rol voor dieren is. De PvdD hoort graag hoe de wethouder Evenementen dit wil gaan bewerkstelligen. Welke al dan niet nieuwe instrumenten worden hiervoor ingezet en in hoeverre worden de krachten van de beleidsvelden Dierenwelzijn en die van Evenementen gebundeld om tot dit gezamenlijke doel te komen? Ook is de PvdD benieuwd naar het onderzoek van het college naar de mogelijkheden om subsidies aan evenementen met dieren stop te zetten.
We hopen hierover binnenkort een raadsbrief te krijgen. Kan de wethouder de stand van zaken hierover toelichten. De Locatieprofielen: de fractie van de PvdD schrok vorige week tijdens het debat over de Haarrijnseplas van de uitspraak van de wethouder dat het aantal evenementenlocaties uitgebreid moet worden omdat er ook meer festivals bij moeten. Is het college van plan de locatieprofielen te gebruiken als instrument om de festivalisering van de stad verder door te voeren? De PvdD vindt dat de locatieprofielen een middel moeten zijn om evenementen te reguleren. Het beleid moet rekening houden met de draagkracht van de verschillende locaties. Bijvoorbeeld door specifiek per park aan te geven welk type evenement er kan plaatsvinden en op welke manier rekening moet worden gehouden met de aanwezige flora en fauna. Via de locatieprofielen kunnen ook de geluidsnormen voor evenementenlocaties naar beneden worden gebracht. Bij de Voorjaarsnota komt er nadere informatie over het proces en de financiële implicaties in relatie tot de locatieprofielen. Maar het college wil nu al een kwart miljoen voor tien locatieprofielen. Dat is een kwart van het uiteindelijke aantal. Moet het straks een miljoen gaan kosten om na jaren eindelijk Pagina 13 van 45
met de locatieprofielen te komen? Kan het geld voor het maken van de profielen niet beter worden besteed aan het verduurzamen van festivals en het naleven van regels? Wat wordt er gedaan met de concept-locatieprofielen? 5
Mevrouw Chirino (CU) merkt op dat de PvdD een hele lijst noemt van zaken waar de locatieprofielen aan moeten voldoen. Tegelijkertijd moet dat dan zo goedkoop mogelijk. Het kan niet heel goedkoop en heel uitgebreid. Is het niet goed als het gewoon goed wordt gedaan?
10
Mevrouw Snippe (PvdD) antwoordt dat het niet per se zo goedkoop mogelijk moet, maar als dit geld er aan uitgegeven gaat worden dan verwachten we ook wel wat. Enerzijds is er de angst dat het niet zo heel veel gaat voorstellen, maar het zou goed zijn als al die dingen er in terug te vinden zijn.
15
Mevrouw Chirino (CU) merkt op dat de PvdD daar toch zelf bij is? Ze zegt te hopen dat de PvdD juist blij is dat dat t.z.t. in de raad wordt besproken en dat daarin terug te zien is dat de locatieprofielen duurzaam en bestendig zijn.
20
25
30
35
40
45
50
Mevrouw Snippe (PvdD) antwoordt dat de PvdD niet per se blij is, want het duurt al heel erg lang. Op dit moment is niet duidelijk wat er in komt te staan. Bij vragen over bijvoorbeeld geluidsnormen bij festivals wordt er vaak verwezen naar de locatieprofielen. Dus aan de hand van deze criteria wordt de lijst met locatieprofielen beoordeeld. Mevrouw Snippe vervolgt haar betoog inzake de locatieprofielen. Begin 2020 zijn er ook al conceptlocatieprofielen met de raad gedeeld. Ze vraagt wat daar dan mee gebeurt. Daar is al geld in gestoken. Graag een verklaring van de wethouder. In de tweede bestuursrapportage staat dat er weer evenementen waren doordat de coronamaatregelen eerder stopten. Daardoor zouden er minder inkomsten op de vergunningverlening verloren zijn gegaan. De evenementenleges zijn echter slechts voor 53% kostendekkend. De rest legt de gemeente er op toe. Hoe kan het dat het de gemeente geld op zou leveren omdat er weer evenementen zijn terwijl het de gemeente juist geld kost? Kan de wethouder dit uitleggen? Waarom kiest het college ervoor de situatie op deze manier toch wel misleidend te verwoorden? Utrecht wil een duurzame gemeente zijn.
De PvdD zou graag zien dat Utrechtse ondernemers, die hun verantwoordelijkheid nemen door te opereren zonder terrasverwarming zonder gasverbranders en gebruik maken van duurzame opwarmers als kleden, kruiken en kussentjes op groen stroom, tegemoet worden gekomen. Welke mogelijkheden ziet de wethouder om dergelijke ondernemers met fossielvrije terrassen een korting op de precariobelasting te geven? En ziet de wethouder ook mogelijkheden om terrasverwarming helemaal te verbieden? Of eventueel een uitsterfbeleid te hanteren? Dit zou de PvdD wel een motie of amendement waard zijn. Mevrouw Chirino (CU) zou naar aanleiding van de aankondiging van een motie graag horen wat dat idee inhoudt. Naast de kussentjes en de kleden werd de groene stroom genoemd. Op welke manier moet de gemeente dat controleren? Mevrouw Snippe (PvdD) beaamt dat dat een goede vraag is waar ze nu nog niet een antwoord op heeft. Gedacht wordt aan een gradatie: hoe duurzamer hoe meer korting. Wat betreft de Dierenvoedselbank: zij lopen aan tegen hogere kosten en verminderde koopkracht in de samenleving. De wethouder Dierenwelzijn gaat op bezoek bij de dierenvoedselbank om hierover in gesprek te gaan. Tijdens de commissie Mobiliteit Groen en Openbare ruimte zal de PvdD hier verder inhoudelijk op ingaan.
Inbreng Partij van de Arbeid 55
60
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat het deze week wereldarmoededag was en dit jaar was het prangender en actueler dan ooit. Vandaar dat ze met dit thema start. De PvdA maakt zich grote zorgen over de bestaanszekerheid van Utrechters. In de raad is daar al veel over gesproken. De wethouder lobbyt ook intensief bij het rijk om het bestaansminimum te verhogen. De PvdA vindt dat de gemeente ook zelf een goed voorbeeld moet geven. En een goed voorbeeld is dat er weer beveiligers in dienst zijn genomen. We zijn ook benieuwd hoe het staat met de Motie Minimumloon, van 14 euro per uur voor iedereen die voor de gemeente werkt. Graag een update. Pagina 14 van 45
5
10
15
Wat betreft de voedselbank bedankt ze de wethouder voor de inzet voor bijvoorbeeld huisvesting. Toch is er nog de vraag hoe de gemeente de voedselbank nog meer zou kunnen bijstaan. Daarbij sluit ze aan bij de vraag van GroenLinks dat dat ook met de voedselpas zou kunnen. Dat zou ook voor andere problemen een oplossing bieden. Kan daarvoor een plan komen? Er zijn veel Utrechters die andere Utrechters willen helpen. We horen vaak dat vraag en aanbod moeilijk te matchen zijn. Er zijn bijvoorbeeld mensen die speelgoed, kleding of geld willen doneren maar niet weten waar ze dat kunnen geven. In dit verband wijst ze op het voorbeeld van Breda. Daar is Steungezin, waar financiële vraag en aanbod worden gekoppeld. Hoe kijkt de wethouder daar naar, zou de gemeente hier in Utrecht ook een rol in kunnen spelen? Tot slot is er aandacht voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dit is het moment om meer mensen aan een baan te helpen en echt te werken aan de inclusieve arbeidsmarkt. Uitgekeken wordt naar het plan voor basisbanen, en eerder is ook een propositie bij het rijk ingediend. Mevrouw Raaijmakers vraagt hoe het daarmee staat. Is er nog een lobby die ook op dat vlak wordt voortgezet? Maar het is goed dat we ook in Utrecht nu zelf gaan beginnen. Over de uitstroom uit de bijstand wil ze weten of er voldoende wordt gestuurd op duurzame uitstroom.
Er wordt wel gemonitord of mensen binnen zes maanden terugvallen, maar sturen we ook op duurzame uitstroom op langere termijn? En worden daar lessen uit getrokken? Kan dat, indien nodig, worden bijgestuurd?
20
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dit te onderschrijven. Ze vraagt zich wel af wat de PvdA er van vindt dat de duurzaamheidsbonus nu niet is begroot voor 2023.
25
Mevrouw Raaijmakers (PvdA) zegt dat die volgens de toelichting op dit moment niet wordt gebruikt door werkgevers en dat de werkgevers ook zelf hebben aangegeven dat dit niet een instrument is dat werkt. Daarom ook de vraag aan de wethouder welk instrument dan wel ingezet zou kunnen worden.
30
35
40
45
50
55
60
Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt mevrouw Raaijmakers of zij het ermee eens is dat er niet beter ingezet had kunnen worden op voorlichting over het bestaan van deze bonus. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) antwoordt dat daar al vaker om gevraagd is, maar ze zegt aan te nemen dat er tijdens overleg met werkgevers ook wel gevraagd is om feedback. Het is waarschijnlijk meer dan communicatie. Mevrouw Assen (PvdA) gaat verder met het betoog van de PvdA, onderwerp Onderwijs. Over belangrijke zaken als de voorschool, het aanmeldbeleid, Rijke Schooldag en ongelijk investeren komt ze later te spreken. Het is goed wat daarover in het coalitieakkoord staat. Nu gaat het om een aantal andere punten, te beginnen met de vrijwillige ouderbijdrag. Bij de voorjaarsnota was er een toezegging voor een overzicht van de wijze waarop dit nu in de praktijk in Utrecht gaat. Onze indruk is nog niet goed. Kan hierin het recent verschenen onderzoek van de Inspectie worden meegenomen. Graag een toezegging. Over het leerlingenvervoer wordt binnenkort verder gesproken, maar er wordt nu aangesloten bij de vraag van GroenLinks om de indicator voor de klanttevredenheid niet te verlagen naar een 7,5. Dat lijkt gezien het debat prematuur. Mevrouw Assen bedankt de wethouder voor de antwoorden op vragen over het lerarentekort.
Het blijft een gebrek dat geïnteresseerde zij-instromers zich nu altijd zelf moeten melden bij een specifieke school en niet op een centrale plek. Want daar loopt het juist vaak spaak. Waarom wordt er niet naar Amsterdams voorbeeld, gekozen voor een centrale aanmeldplek bij Utrecht Leert, waarop daarna gematched kan worden. Dan het Jeugdeducatiefonds. Er zijn scholen met leerlingen die dat hard nodig hebben. Aan allerlei zaken waar nu grote behoefte aan is, zeker in deze tijd, lijkt het reëel dat meer scholen hier behoefte aan hebben. Deelt de wethouder dat en hoe handelt hij daar naar? Wat betreft het effect van de energiecrisis in het klaslokaal zegt ze op een voorstel van minister Wiersma te wachten om de enorme stijging van de energielasten voor de scholen tegen te gaan. Maar ondertussen moet elk Utrechts kind en elke docent in een warm klaslokaal kunnen zitten zonder torenhoge lasten. Kan, meer dan nu, in beeld worden gebracht op welke scholen in Utrecht dit deze winter niet gegarandeerd is? En of schoolbesturen misschien meer kunnen doen aan isolatie? Als laatste punt wordt de bibliotheek genoemd. Bij de voorjaarsnota is één miljoen gereserveerd in verband met het financiële tekort bij de bibliotheek. De raad wordt meegenomen bij de toekomst van de bieb, maar ondertussen is er al een reorganisatie gaande. Welk zicht heeft de wethouder Pagina 15 van 45
5
10
15
20
25
hier op? Ondanks de zelfstandige status lijkt de relatie met de bieb en hun doelen reden genoeg om hier als raad en college minimaal van op de hoogte te moeten zijn. Zeker ook vanwege de gereserveerde één miljoen. Welke positie pakt de wethouder hier in en kunnen we ook als raad geïnformeerd worden om daar meer op toe te zien? De heer Talhaoui (PvdA) gaat verder met de inbreng van de PvdA op de onderwerpen mbo en Economische Zaken. Hij merkt op dat mbo-studenten nog steeds niet gelijkwaardig worden behandeld ten opzichte van andere studenten. Hij wijst op het uitsluiten van mbo-studenten bij café’s en uitgaansgelegenheden in juni. Daarop zou de wethouder in gesprek gaan met betrokken partijen, zoals het bestuurlijk overleg, het panel deurbeleid, Koninklijke Horeca Nederland en de specifieke horecaondernemer. Kan de wethouder daarover terugkoppelen zoals hij eerder heeft beloofd? Daarnaast zou hij graag een reactie van de wethouder krijgen op een eerder door de CU gestelde vraag in een andere commissie of er snel meer mbo-studenten kunnen sporten bij Olympos en of daar voldoende budget voor is. Zoals eerder genoemd door GroenLinks is er sprake van stagediscriminatie. Daarvoor graag zo snel mogelijk een plan van aanpak. Economische Zaken: na het goede debat over flitsbezorgers zou er aanvullend beleid komen op flitsbezorgers.