Concept Verslag openbare commissie Stad en Ruimte, 2021-03-18.pdf

Verslag openbare ochtendvergadering commissie Stad & Ruimte 5

Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

18 maart 2021 Digitaal, via Zoom mw. I.B. Koren (Notuleerservice Nederland) 1 april 2021

Aanwezigen 10

15

De voorzitter, dhr. J. Wijmenga, de wethouders, mw. L. van Hooijdonk en dhr. K. Verschuure, de leden, dhr. D. Bosch (PVV), dhr. T. Weistra (GroenLinks), dhr. B. Işik (PvdA), mw. S. Schilderman (D66), dhr. R. van der Graaf (ChristenUnie), dhr. S. Gaillard (Stadsbelang Utrecht), mw. A. Petersen (SP), mw. J. van Ophem (Student&Starter), dhr. B. van Steeg (CDA), dhr. M. de Pagter (VVD), mw. C. van Dun (D66), mw. J. Zwinkels (CDA), dhr. P. Zwanenberg (GroenLinks), dhr. T. Schipper (SP), mw. L. Snippe (PvdD), dhr. E. van der Marel (VVD), dhr. G. Corten en dhr. F. de Kok (commissiegriffiers).

Afwezigen Er zijn geen afwezigen gemeld.

Verslag openbare vergadering Commissie Stad & Ruimte 20

25

1. Opening en mededelingen ........................................................................................................... 1 2. Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten .............................................. 1 3. Raadsvoorstel Aanpassing gebiedsindeling Zuidwest (Lingestraat e.o.) voor procedure invoering betaald parkeren............................................................................................................... 2 4. Raadsbrief Bouwenvelop Johan Wagenaarkade 1 – 10bis .......................................................... 5 LIJST VAN TOEZEGGINGEN .......................................................................................................... 9

1. 30

Opening en mededelingen

De voorzitter opent de vergadering om 10.00 uur en heet iedereen die meekijkt van harte welkom. Hij deelt mee dat om 10.45 uur een kort moment geschorst zal worden in verband met de herdenking van de tramaanslag. Er zal een gedicht worden voorgelezen en een moment stilte worden gehouden.

2. Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten 35

De voorzitter loopt de agenda langs. In de avond staat het agendapunt over de islamitische begraafplaats op de agenda. Hij merkt op dat er nog een agendering met betrekking tot dit agendapunt is. Deze komt op een later moment in de commissie. Mevrouw Schilderman (D66) merkt op dat zij het wenselijk vindt om de agenderingen samen te voegen. Pagina 1 van 38

De heer Weistra (GroenLinks) sluit aan bij de opmerking van mevrouw Schilderman. De heer Işik (PvdA) sluit ook aan bij de opmerking van mevrouw Schilderman. 5

10

De voorzitter meldt, als zijnde de voorzitter van de agendacommissie, dat beide agenderingen vorige week in de agendacommissie zijn besproken. Op dat moment was niet duidelijk dat er een urgentie zat aan het verzoek van Stadsbelang Utrecht en de PVV. Later is met de griffier besproken dat die fracties hechten aan bespreking op dit moment. De andere fracties konden wachten tot een later moment. Hij stelt voor het punt te handhaven. De voorzitter concludeert dat de commissieleden instemmen met de agenda zoals deze is voorgesteld.

3. Raadsvoorstel Aanpassing gebiedsindeling Zuidwest (Lingestraat e.o.) voor procedure invoering betaald parkeren 15

De voorzitter constateert dat de raad wordt voorgesteld om de gebiedsindeling voor betaald parkeren in Rivierenwijk aan te passen tegemoet komend aan de wensen van een aantal bewoners uit de Lingestraat. Op 9 maart jl. heeft een raadsinformatiebijeenkomst plaatsgevonden. De heer Weistra (GroenLinks) geeft allereerst een compliment aan bewoners. Het is goed dat bewoners zich organiseren om de leefbaarheid in hun wijk te verbeteren. Vervolgens uit hij ook een compliment aan het college voor het feit dat een en ander is opgepakt.

20 De heer De Pagter (VVD) merkt op dat de bewoners in april vorig jaar al gesprekken hadden gevoerd maar dat ondertussen niets is gebeurd. De procedures zijn niet gevolgd en de draagvlakmeting is ook niet georganiseerd. 25

30

De heer Weistra (GroenLinks) antwoordt dat het een ingewikkeld proces is met verschillende belangen. Een en ander moest worden afgewogen. Hij is blij met de zorgvuldigheid die het college heeft betracht. De heer De Pagter (VVD) vraagt waarom GroenLinks niet kritisch is op het feit dat er geen draagvlakmeting is georganiseerd zoals volgende procedure de bedoeling is. De heer Weistra (GroenLinks) legt uit dat onderdeel van de uitdaging is, dat erin een deel van de wijk wel een probleem wordt gevoeld en in een ander deel niet. Het is zonde als een draagvlakmeting wordt gehouden zonder daar goed naar te kijken.

35 De heer De Pagter (VVD) vindt dat het college een draagvlakmeting had moeten organiseren.

40

De heer Weistra (GroenLinks) merkt op dat de GroenLinks-fractie een voorstander is van dit raadsvoorstel. Het probleem schuift alleen wel op naar de zuidelijke wijk. In die wijk dient een draagvlakmeting te worden gehouden. Hierbij dient de optie gegeven te worden dat betaald parkeren kan worden ingevoerd als in het noordelijke deel betaald parkeren wordt ingevoerd.

45

De heer Işik (PvdA) sluit op hoofdlijnen aan bij de bijdrage van GroenLinks. Het is goed dat in de Lindestraat een draagvlakmetingonderzoek plaatsvindt. Kan het college toezeggen dat ook het zuidelijk gebied wordt meegenomen in het draagvlakmetingonderzoek? Vervolgens vraagt de PvdA of het college een voorstel wil sturen voor het verkleinen van de parkeerrayons. Tot slot dient de uitwerking van betaald parkeren op omliggende straten en wijken helder gemaakt te worden.

50

De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) zegt dat de fractie met een amendement zal komen om bewoners een gratis eerste parkeervergunning te geven. De heer Işik (PvdA) vraagt of daar ook een dekkingsvoorstel bij zit. Pagina 2 van 38

De heer Weistra (GroenLinks) vraagt waarom het gebruik van de openbare ruimte door een auto gratis zou moeten zijn. 5

De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) zegt met betrekking tot de dekking, dat het amendement afgewacht dient te worden. Verder zegt hij tegen GroenLinks dat de Utrechter belasting betaalt. De heer Weistra (GroenLinks) verbaast zich over een voorstel zonder dekking. Verder vraagt hij opnieuw waarom het gebruik van de auto gratis moet zijn.

10 De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) merkt op dat er al op veel vlakken geld wordt gespendeerd aan de openbare ruimte. 15

20

25

De heer Van der Graaf (ChristenUnie) sluit op veel punten aan bij hetgeen de heer Weistra heeft gezegd. De ChristenUnie vindt het goed dat de parkeeroverlast wordt aangepakt. Het zou goed zijn als naast het uitbreiden van het betaald parkeren aan de hand van de parkeerdruk, ook aandacht wordt gegeven aan meldingen en klachten. Is het college bereid om dit onderdeel te maken van de standaard werkwijze? Verder was het goed om tijdens de raadsinformatiebijeenkomst te horen dat als ergens betaald parkeren wordt ingevoerd, dat omliggende wijken daarvan op de hoogte worden gesteld. Is het een idee om gelijk een draagvlakmeting in deze wijken te houden? De heer Bosch (PVV) zegt dat de PVV vindt dat het maatwerk aan de ene kant op zijn plaats is. Aan de andere kant verplaatst het hele circus zich. Is de wethouder het ermee eens dat de gebiedsindeling niet meer van deze tijd is en dat de hele procedure zou moeten worden versneld? De PVV vindt dat met nieuw beleid moet worden gekomen met een menselijke maat. Er dienen nieuwe, kleinere rayons te komen met kortere procedures. Verder moeten de bewonersvergunningen gratis worden gemaakt.

30

De heer Van Steeg (CDA) zegt dat de parkeerproblemen in de Rivierenbuurt het gevolg zijn van het binnenstedelijk bouwen. Het college dient meer flexibel te zijn en dient sneller in te spelen op wensen van bewoners. Verder vraagt hij in verband met het betaald parkeren speciaal aandacht voor ondernemers. Is het mogelijk om te kijken naar blauwe zones? Graag een reactie.

35

Mevrouw Van Ophem (Student&Starter) zegt dat de fractie het voorstel steunt. Zij sluit ook aan bij de oproep van de PvdA en GroenLinks om het tijdelijke deel ook mee te nemen in de draagvlakmeting. Student&Starter sluit ook aan bij de oproepen om de parkeerrayons te verkleinen en een draagvlakmeting uit te voeren.

40

De heer De Pagter (VVD) constateert dat het enige wat nu wordt gedaan, het opknippen van het stemgebied is. De VVD vindt dat dit niet moet worden gedaan. De stemgebieden zijn er niet voor niets. Verder heeft hij de indruk dat een aantal bewoners denkt, dat wordt besloten over betaald parkeren. Er lijkt iets niet helemaal goed te gaan in de communicatie met de initiatiefnemers.

45

Mevrouw Schilderman (D66) vraagt hoe het bestaande gebied tot stand is gekomen en waarom dit het juiste gebied is om betaald parkeren in te voeren. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) vraagt hoe de VVD wil omgaan met klachten en meldingen.

50 De heer De Pagter (VVD) vindt dat snel acteren betekent, dat snel een draagvlakmeting moet worden georganiseerd. Dit had een jaar geleden moeten gebeuren. Tot slot het opschuiven van Pagina 3 van 38

het probleem. De VVD denkt qua oplossing aan een strook rondom het betaald parkeren gebied met een blauwe zone. Graag een reflectie van de wethouder. 5

10

15

Mevrouw Petersen (SP) merkt op dat in het raadsvoorstel staat, dat op verzoek van bewoners de voorgestelde aanpassing wordt gedaan. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst is echter gezegd dat het idee van de gemeente zelf kwam. De SP is benieuwd hoe het zit en vraagt aanvullend welke andere oplossingen zijn overwogen in het proces. Mevrouw Schilderman (D66) zegt zich te kunnen vinden in de opmerkingen dat de procedures sneller moeten en de gebieden kleiner. Kan het college aangeven of er straks een integraal parkeerbeleid is? D66 kan uit de voeten met het voorstel en is het eens met de oproep om in het zuidelijk deel ook snel het gesprek aan te gaan. De voorzitter leest een gedicht voor in verband met de herdenking van de tramaanslag. Hij schorst de vergadering voor een minuut stilte. De voorzitter heropent de vergadering.

20

25

30

Wethouder Van Hooijdonk dankt de commissieleden voor het levendige debat. Sommige leden geven aan dat het feit dat er overlast is, een gevolg is van betaald parkeren. Het klopt dat er soms sprake is van een ‘waterbedeffect’ maar in dit geval is het autobezit lokaal ook groter dan de beschikbare ruimte. Verder heeft de wethouder gehoord dat de fracties nadenken over verbeteringen. Dit is een mooie opmaat naar het nieuwe beleid dat wordt gemaakt. De commissie beschikt al over een concept daarvan. In dat concept wordt voorgesteld om de huidige gebieden af te schaffen en hiervoor in de plaats gebieden te maken op basis van meldingen en parkeerdruk. Het mandaat met bijbehorende spelregels, wordt dan bij het college gelegd. Dit voorstel komt tegemoet aan een aantal zaken die door de commissie is aangegeven. De ChristenUnie vroeg of niet sneller naar omliggende buurten moet worden gegaan. De wethouder begrijpt de oproep maar geeft aan dat als mensen nog geen overlast ervaren, zij vaak geen behoefte hebben om voor een draagvlakmeting te stemmen. De heer Van der Graaf (ChristenUnie) merkt op dat als ergens betaald parkeren wordt ingevoerd, in de brief hieromtrent gewaarschuwd kan worden voor het ‘waterbedeffect’. Dit helpt wellicht voor het draagvlak.

35

40

45

50

Wethouder Van Hooijdonk geeft aan dat het haar een goed idee lijkt om te gaan peilen in het zuidelijke deel. Aan de mensen in dit deel kan gevraagd worden of zij betaald parkeren willen als dit in het naastgelegen gebied komt. De SP vroeg of ook andere oplossingen zijn overwogen. Die worden altijd overwogen. Dit is onderdeel van de procedure. In dit geval zijn er echter geen andere oplossingen mogelijk. De SP vroeg ook hoe het proces is verlopen. In april of mei vorig jaar kwamen de eerste signalen. Er is toen contact geweest en er is een kleine peiling gedaan in beperkt gebied. Daarna bleek dat er meer meldingen ook buiten dat kleine gebied waren, dus toen is er ambtelijk geadviseerd om contact te zoeken met omliggende straten. Aan het eind van de zomer is in het hele gebied gepeild. Toen in het najaar met de bewoners contact is geweest, is daarna het voorstel gemaakt zoals dat er nu ligt. Vervolgens gaat de wethouder in op de communicatie. De communicatie kan altijd beter. Omliggende gebieden worden in ieder geval altijd geïnformeerd en er zal een peiling worden voorgelegd. Verder hebben het CDA en de VVD aandacht gevraagd voor ondernemers. De ondernemers zullen worden opgezocht om te horen welke problematiek wordt ervaren. De blauwe zone is overigens niet een oplossing. In het Utrechts parkeerbeleid is dit niet een van de gereedschappen.

Dit komt omdat de zone niet handhaafbaar is, niet kostendekkend is te maken en auto’s aantrekt. Pagina 4 van 38

De heer Van Steeg (CDA) vraagt welke oplossing de ondernemer kan worden geboden als de blauwe zone geen oplossing is. 5

10

15

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat eerst in overleg moet worden gegaan om te kijken wat er speelt. Vervolgens pleitten Stadsbelang Utrecht en de PVV voor een gratis vergunning. De wethouder geeft aan dat in dit soort wijken tarieven ongeveer kostendekkend zijn. Daarnaast vindt zij het ook niet heel raar om te betalen voor het gebruik van de openbare ruimte. Stadsbelang Utrecht kondigde een amendement aan. Er is een snelle juridische toets gedaan en hieruit blijkt dat het waarschijnlijk niet kan om via een amendement bij dit raadsvoorstel iets te regelen wat tegen de verordening ingaat. De verordening zou dan veranderd moeten worden maar die ligt niet voor. Om een en ander zeker te weten, moet nog wel even dieper worden gekeken. De voorzitter inventariseert of er antwoorden op vragen worden gemist. De heer Işik (PvdA) heeft een aanvullende vraag. Hij vraagt in hoeverre er ruimte is voor een tweede parkeervergunning voor bewoners.

20

Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat er niet meer vergunningen worden uitgegeven dan er ruimte is. Alle eerste vergunningen worden verleend. Daarna wordt per buurt gekeken of er ruimte is voor een tweede vergunning. Als dit zo is, worden die uitgegeven. In het nieuwe beleid worden op dit punt een paar wijzigingen voorgesteld. Bij invoering wordt in het nieuwe beleid geprobeerd om alle bestaande vergunningen te verlenen. Voor nieuwe situaties is er dan weinig ruimte voor een derde, vierde, vijfde of zesde vergunning. Het heersende regime voor de eerste en tweede vergunning geldt dan.

25

De voorzitter constateert dat Stadsbelang Utrecht een amendement heeft aangekondigd. De heer Van Steeg (CDA) geeft aan dat de fractie wellicht met een motie komt over blauwe zones of over iets anders voor de ondernemers. Voor de bespreking in de raad kan een kwartier worden uitgetrokken.

30 De voorzitter concludeert dat dit agendapunt als B-punt naar de raad gaat. Er zal een kwartier worden uitgetrokken voor de behandeling. Hij schorst de vergadering voor vijf minuten. De voorzitter heropent de vergadering. 35

4. Raadsbrief Bouwenvelop Johan Wagenaarkade 1 – 10bis De voorzitter constateert dat op 6 januari ook gesproken is over deze bouwenvelop. De verkeerssituatie is in januari besproken. Dit onderwerp zal daarom nu niet aan de orde komen.

40

45

50

Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat onlangs de bouwenvelop werd ontvangen van het college. De fractie heeft geconstateerd dat hier nauwelijks verbeteringen in zijn doorgevoerd en dat de punten van buurtbewoners niet zijn overgenomen. De enige aanpassing betreft de knip bij de Daphne Schippersbrug. In de reactienota staat te lezen dat er eerst 98 reacties waren van bewoners en dat er na de aanpassing er nog steeds 96 zijn. Deze leveren bij elkaar 42 inhoudelijk gebundelde punten op. Dit zijn er veel en in de beantwoording staat te lezen dat de gemeente niet adequaat heeft gereageerd op brieven, e-mails, petities enzovoort. Intussen wordt ter plaatse al voorbereid op de sloop. Er is echter nog geen vergunning afgegeven en de gemeenteraad moet nog besluiten over de bestemmingsplanwijziging. Het CDA ziet graag dat de gemeente een pas op de plaats maakt. Vervolgens gaat de CDA-fractie in op de cultuurhistorie. In de bouwenvelop staat beschreven dat het complex, als onderdeel van De Halve Maan, als cultuurhistorisch waardevol wordt gezien door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Hier is alleen niets mee gedaan. Hoe kan dit en hoe is de afdeling Erfgoed van de gemeente betrokken in de afweging en het besluit tot Pagina 5 van 38

volledige sloop? Dan het groen. Bestaand groen achter het complex wordt weggehaald en er zou nieuw groen worden toegevoegd. Hier is echter geen behoefte aan. Buurtbewoners krijgen op dit moment allerlei inrichtingsvragen op zich af en voelen zich overvallen door deze werkwijze. 5

10

15

20

Mevrouw Van Dun (D66) vindt het bijzonder dat er mensen zijn die geen behoefte hebben aan meer groen. Heeft het CDA ook geen behoefte aan meer groen? Mevrouw Zwinkels (CDA) antwoordt dat het CDA behoefte heeft aan meer groen in de stad en dat het belangrijk is dat het groen meegroeit met het aantal woningen. Op dit moment wordt alleen ingebreid, verdicht in de stad. Hierdoor gaat veel groen verloren. Op deze locatie is al veel groen waar de mensen tevreden over zijn. De buurtbewoners wijzen juist andere plekken aan om te vergroenen. Zij vervolgt haar bijdrage. De fractie is benieuwd waar de cijfers van de gemeente op zijn gebaseerd als het gaat om de verkeerssituatie. Volgens buurtbewoners zijn er nooit nulmetingen uitgevoerd door de gemeente. Is het nodig om de weg af te sluiten ter hoogte van het bouwplan? Later dit jaar zal het CDA met een actuele motie komen of met een motie die vooruitloopt op de bestemmingsplan wijziging, die oproept om in aangepaste vorm de ontsluitingsroute aan de Johan Wagenaarkade te behouden in verband met de verkeersveiligheid. De partij denkt aan een fietsstraat of een ‘auto te gast-straat’. Verder is de fractie benieuwd naar de CROW-berekeningen. De fractie wil dus een reflectie op de verkeerskundige beoordeling hebben, ook ten aanzien van de kruising met de grotere doorgaande weg bij de Joseph Haydnlaan. Tot slot de economische uitvoerbaarheid.

Mitros wordt meegenomen in de bekostiging van de knip bij de Daphne Schippersbrug. In hoeverre is dit wenselijk en is het college bereid om een second opinion uit te laten voeren?

25

De heer Işik (PvdA) zegt dat de PvdA-fractie zich deels kan aansluiten bij de opmerkingen van het CDA. De fractie ziet niet in dat het afsluiten van de weg noodzakelijk is. Wellicht kan door een versmalling van de Johan Wagenaarkade en een verschuiving van de blokken, de weg openblijven. Verder dient de inbreng van bewoners serieus genomen te worden.

30

Mevrouw Snippe (PvdD) zegt dat de PvdD wil dat bij het bestemmingsplan een integrale afweging kan worden gemaakt. Door de gang van zaken nu, kan deze afweging straks niet worden gemaakt. Kan de wethouder toelichten welke mogelijkheden er zijn om dit in de toekomst te voorkomen? Wellicht kan de regel ingesteld worden, dat er pas mag worden gesloopt nadat de vergunningen voor het nieuwe gebouw is verleend. Wil de wethouder toezeggen om een dergelijke regel in te voeren? Tijdens het vragenuur gaf de wethouder aan, dat er een vergunning plichtige boom illegaal is gekapt. De fractie heeft echter vernomen dat het om een apenboom, een meidoorn, twee gewone taxussen en twee gewone essen gaat. Kan de wethouder toezeggen dat wordt geïnventariseerd wat er illegaal is gekapt op de locatie en dat de commissie hierover en over de aangifte en sancties wordt geïnformeerd?

35

40

45

50

De heer Van der Marel (VVD) deelt de vragen over groen en sloop en bedankt het CDA voor de technisch inhoudelijke vragen over de verkeersafdoening. Verder zijn de panden gestript. Het risico bestaat dat dit onrust aantrekt. Slopen zou wat de VVD betreft best snel kunnen gebeuren. Tot slot nog een vraag in verband met de parkeernorm. Op pagina 20 van de bouwenvelop staat een aantal afmetingen voor de wooneenheden vermeld die niet overeenkomen met de afmetingen voor de wooneenheden op pagina 31. Is dit een omissie? De heer Zwanenberg (GroenLinks) dacht dat er met dit plan meer groen zou worden toegevoegd. Klopt dit inderdaad? Verder sluit hij aan bij de vraag van de PvdD over de illegale kap van bomen. De bewoners hebben alarmkreten geuit over illegale sloop. GroenLinks heeft begrepen dat het om asbestsanering zou gaan en voorbereidende werkzaamheden. Klopt dit en mag dit inderdaad plaatsvinden zonder omgevingsvergunning? Vervolgens dacht de fractie dat bewoners pas uit hun huis hoeven op het moment dat er gesloopt gaat worden. Waarom moesten de bewoners er al uit? Pagina 6 van 38

Graag een toelichting. Tot slot zou de uitgang bij de Catherine van Renneslaan onveilig zijn omdat er vier maal per uur stadsbussen langskomen. Er komen ook streekbussen langs. Wat betekent dit voor de veiligheid daar? 5

Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt hoe GroenLinks zelf kijkt naar de verkeersveiligheid bij de Catherine van Renneslaan. De heer Zwanenberg (GroenLinks) denkt dat het belangrijk is, dat er een herinrichting komt. De knip is in ieder geval essentieel.

10 Mevrouw Van Dun (D66) zegt dat D66 het een mooi bouwplan vindt. Er is alleen veel onrust ontstaan omdat het bestemmingsplan er nog steeds niet is. Wanneer krijgt de commissie het bestemmingsplan? 15

Mevrouw Zwinkels (CDA) zegt dat in een raadsbrief is aangekondigd, dat medio 2021, rond de zomer, de bestemmingsplanwijziging komt. Zij is van mening dat nu al wel over de inhoud kan worden gesproken. Een bestemmingsplanwijziging is een soort sluitstuk van een inhoudelijk traject.

20

Mevrouw Van Dun (D66) vraagt aan de wethouder wanneer het bestemmingsplan komt. De heer Işik (PvdA) vraagt wat D66 vindt van de onrust en de verkeersafwikkeling.

25

Mevrouw Van Dun (D66) merkt op dat vandaag niet wordt gesproken over de verkeersafwikkeling. Verder is het een mooi bouwplan. Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat mevrouw Van Dun beweerde dat bewoners zorgen hebben doordat het bestemmingsplan er nog niet is. Dit is niet waar. De zorgen gaan over de verkeerssituatie en het bouwplan. De buurtbewoners vinden het bouwplan, geen mooi bouwplan.

30

35

40

45

50

De heer Schipper (SP) zegt dat de SP altijd zeer terughoudend is als het gaat om de sloop van sociale huurwoningen. Deze stonden al in de prestatieafspraken van 2015 en de startnotitie is van 2017. Ongeveer 80%, 82% van de huurders hebben voor dit plan gestemd. Het besluit dient snel te worden uitgevoerd. Tot slot vraagt hij of de wethouder het omdraaien van de rijrichting in de Petristraat wil heroverwegen. Wethouder Verschuure geeft aan dat verwacht wordt, dat in het tweede kwartaal het bestemmingsplan kan worden vastgesteld in het college. In het derde kwartaal komt het dan naar de commissie en in het vierde kwartaal wordt het dan hopelijk vastgesteld in de gemeenteraad. Vervolgens gaat hij in op het proces. Ten aanzien van de sloop merkt hij op, dat het hierbij niet gaat om een vergunning maar over een melding en dat die in principe is goedgekeurd. Deze is verleend voor de asbestsanering die op dit moment plaatsvindt. Verder is een vergunning aangevraagd voor het onttrekken, slopen van woningen. Voordat gesloopt mag worden dient er wel uitzicht te zijn op nieuwbouw. Met het vaststellen van de bouwenvelop zal dit zo zijn. Het is de bedoeling dat 20 woningen worden gesloopt en dat er 54 terugkomen. Ten aanzien van de parkeernorm merkt hij op, dat de berekening goed zou moeten zijn. Dan de vragen rondom cultuurhistorie. Het betreft geen monumenten.

Daarnaast wordt de bouw zo gepositioneerd dat zichtlijnen goed worden ingepast en Welstand en Erfgoed zijn betrokken bij de integrale afweging. Verder komt er 600m2 extra groen bij en wordt een deel van de privé tuintjes verplaatst. Tot slot is de verkeersveiligheid getoetst en positief bevonden. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt hoe een en ander is onderbouwd bijvoorbeeld met betrekking tot de verkeerssituatie bij de Catherine van Renneslaan. Pagina 7 van 38

5

Wethouder Verschuure antwoordt dat hier eerder al uitgebreid over is gesproken. Er is toen ook aangegeven dat het aantal verkeersbewegingen aldaar acceptabel wordt geacht. Zeker als de knip onder de Daphne Schippersbrug wordt geplaatst, zal er veel minder doorgaand verkeer door de wijk gaan. De heer Işik (PvdA) vraagt of een onderbouwing naar de commissie kan worden gestuurd.

10

15

20

Wethouder Verschuure antwoordt dat eerder al met allerlei cijfers is aangegeven hoe de vervoersstromen door de straten zullen zijn. De wethouder heeft er geen behoefte aan om nogmaals informatie te verstrekken. Mevrouw Zwinkels vroeg waarom niets wordt gedaan met signalen uit de wijk. Eerder is aangegeven dat niet adequaat is gereageerd op de eerste petitie. Daarna is wel geanticipeerd door nader te gaan kijken naar de verkeerssituaties en dat heeft geleid tot aanpassingen. Verder ging het voornaamste bezwaar van de wijk over de verkeerssituatie. Dan de bomenkap. Er is in ieder geval een boom illegaal gekapt. Hij begrijpt dat inmiddels meerdere bomen zijn gekapt en dat dit niet had gemogen. Hier is aangifte van gedaan en de wethouder is hierover in gesprek gegaan met Mitros. De aannemer is ook aangesproken. In het vervolgtraject zullen voor het aanleggen van een WKO, bodemlussen moeten worden aangelegd waardoor een aantal bomen zal moeten sneuvelen. Het nieuwe bouwplan zou op een andere plek geplaatst worden en hierdoor zullen ook een paar bomen sneuvelen. Deze worden in het gebied uitgebreid gecompenseerd. Ten aanzien van de uitplaatsing van bewoners merkt hij op, dat dit proces normaal parallel loopt aan het opstellen van de bouwenvelop. Door de situatie en het aanpassen van de verkeersstudie et cetera is het proces vertraagd geraakt. De bewoners zijn inmiddels uitgeplaatst.

25 De heer Zwanenberg (GroenLinks) merkt op dat er vervolgens tijdelijke bewoners zijn gekomen maar dat die anderhalve maand geleden ook zijn uitgeplaatst. Waarom konden die er niet langer blijven wonen? 30

Wethouder Verschuure vindt dat een terechte vraag. De precieze reden weet hij niet. Er zijn afspraken gemaakt met die tijdelijke verhuurders. Er is nu gestart met de asbestsanering en dat is de reden waarom de sloop nu al plaatsvindt. De voorzitter inventariseert of er antwoorden op vragen worden gemist.

35 Mevrouw Snippe (PvdD) herhaalt haar vraag of geïnventariseerd kan worden wat er illegaal is gekapt op de locatie en of de commissie hierover en over de aangifte en sancties kan worden geïnformeerd. Met betrekking tot de sloop vraagt zij welke mogelijkheden er zijn om in de toekomst hetgeen nu is gebeurd te voorkomen. 40 De heer Schipper (SP) had gevraagd of de wethouder het omdraaien van de rijrichting in de Petristraat wil heroverwegen. 45

50

Mevrouw Zwinkels (CDA) had ten aanzien van cultuurhistorie gevraagd hoe hier rekening mee is gehouden in de bebouwing. Kunnen er ook elementen worden hergebruikt? Verder had zij gevraagd naar hoe het kan dat er woningen achterwege worden gelaten in de berekening van het verkeersmodel, waaronder de woningen van het nieuwbouwcomplex zelf. Vervolgens heeft zij ten aanzien van de economische uitvoerbaarheid gevraagd hoe het zit met de herinrichtingskosten op wijkniveau. Waarom worden die mede betaald door Mitros? Tot slot heeft zij gevraagd om een second opinion met betrekking tot de verkeerskundige onderbouwing. Wethouder Verschuure zegt tegen de heer Schipper dat nog een keer naar de rijrichting op de Petristraat kan worden gekeken. Er is alleen al wel uitvoerig bij stilgestaan. Ten aanzien van de Pagina 8 van 38

5

10

15

20

25

30

cultuurhistorie heeft hij aangegeven dat er geen bescherming op een en ander is. Verder is bij de herplaatsing van gebouwen rekening gehouden met zichtlijnen. Ook dient in de ruimtelijke onderbouwing rekening te worden gehouden met hoe een en ander in het gebied wordt ingepast. Dit gebeurt straks in de uitwerking. Met betrekking tot weggelaten woningen merkt hij op, dat de berekening hieromtrent in de bouwenvelop staat. De nieuwe woningen worden niet door de Catherine van Renneslaan ontsloten maar via de andere kant. Hierdoor hoeven deze niet te worden opgeteld. Voorts is het logisch dat als een bouwplan leidt tot aanpassingen in het gebied, dat die worden meegeteld in de kosten voor het gebied. Het is dan best logisch dat Mitros hier een bijdrage aan levert. Tegen mevrouw Snippe zegt de wethouder dat hij haar zal informeren over het precieze aantal bomen. Er is aangifte gedaan en het is dan vervolgens aan het Openbaar Ministerie om te bepalen hoe hiermee wordt omgegaan. De wethouder kan laten weten hoe het OM hiermee om zal gaan. Verder is het de bedoeling om de periode van leegstand zo kort mogelijk te houden. Sloop mag, op het moment dat voorzien wordt dat er gebouwd gaat worden. Tot slot merkt de wethouder op, dat het college een second opinion niet nodig acht. Er is uitgebreid gekeken naar de verkeerssituatie. De voorzitter herhaalt de toezeggingen.

Wethouder Verschuure informeert de commissie in het tweede kwartaal over hoeveel bomen er zijn gekapt en illegaal zijn gekapt. Wethouder Verschuure informeert de commissie over het besluit van het OM over hoe wordt omgegaan met de aangifte zodra dit bekend is. Wethouder Verschuure zal als het bestemmingsplan naar de commissie komt, de argumentatie aanleveren voor de gekozen rijrichting op de Petristraat. De heer Van der Marel (VVD) herhaalt dat in de bouwenvelop verschillende getallen worden genoemd met betrekking tot de hoeveelheid woningen en bijbehorende vierkante meters. De verdeling heeft invloed op de parkeernorm. Wil de wethouder uitzoeken hoe het zit? De voorzitter concludeert dat de heer Van der Marel hierover contact kan zoeken met de wethouder en zijn ambtelijke ondersteuning. Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan van plan te zijn om een actuele motie in te dienen ten aanzien van de ontsluiting.

35

De voorzitter concludeert dat dit agendapunt is afgehandeld. Hij schorst de vergadering om 11.50 uur.

LIJST VAN TOEZEGGINGEN 40

45

Wethouder Verschuure zal met betrekking tot agendapunt 4, Raadsbrief Bouwenvelop Johan Wagenaarkade 1 – 10bis: • de commissie in het tweede kwartaal informeren over hoevee bomen er in voorbereiding op de uitvoering van de bouwplannen nu al (illegaal) gekapt zijn. Zo mogelijk zal hij tevens aangeven wat het OM heeft gedaan met de aangifte/ melding van de illegale kap. • Bij het raadsvoorstel van het bestemmingsplan (planning is nu dat het in het derde kwartaal van 2021 aan de raad wordt voorgelegd) de raad verder informeren over de mogelijkheid om de rijrichting in de Petrisstraat alsnog om te draaien

Pagina 9 van 38

Verslag openbare middagvergadering Commissie Stad en Ruimte 5 Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

18 maart 2021 Beeldvergaderen Remko Schotsman (Notuleerservice Nederland) 1 april 2021

10

Aanwezigen

15

De voorzitter, de heer M. de Pagter, de wethouder, mevrouw L. van Hooijdonk en de leden, de heer L. Bosse (PvdA), J. Zwinkels (CDA), J. Wijmenga (ChristenUnie), de heer J. Schreuder (D66), mevrouw S. Schilderman (D66), de heer S. Gaillard (Stadsbelang Utrecht), mevrouw R. Heijne (GroenLinks), mevrouw A. Petersen (SP), de heer G. te Hoonte (VVD), mevrouw T. Sturkenboom (Student&Starter), de heer T. Weistra (GroenLinks), de heer H. van Déun (PVV), de heer C. Bos (Stadsbelang Utrecht) en de heer M. van Heuven (PvdD). Van de griffie is aanwezig mevrouw M. Leenders (Commissiegriffier). Tevens aanwezig zijn ambtelijke vertegenwoordigers van gemeentelijke afdelingen.

20

Verslag openbare vergadering Commissie Stad & Ruimte 5. Raadsbrief Visie biomassagebruik ……………….………………………………………….……….10 6. Raadsvoorstel Toekomst parkeergarage Springweg……………………………………………..…20 LIJST VAN TOEZEGGINGEN…………………………………………………………………………….30

25 De voorzitter, de heer De Pagter, heropent de vergadering om 13.30 uur. Wethouder Eerenberg en wethouder Verschuure zijn afwezig en wethouder Van Hooijdonk zal hen vervangen. 30

Mededelingen College De wethouder heeft geen mededelingen. Commissie De commissieleden hebben geen mededelingen.

35

5. Raadsbrief Visie biomassagebruik Dit agendapunt is geagendeerd door de fracties van de PvdD, Stadsbelang Utrecht, PVV en Student&Starter met steun van de VVD en de PvdA. Er worden twee onderwerpen besproken die in elkaars verlengde liggen. Ten eerste de wenselijkheid van biomassa en vervolgens de kwaliteitsverklaring stadsverwarming.

40 Pagina 10 van 38

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Ten aanzien van houtige biomassa als energievorm voor Utrecht willen de fracties onder andere de mogelijkheid bespreken om criteria op te nemen in de bestemmingsplannen en regelgeving om nieuwe vergunningsaanvragen te kunnen weigeren. De kwaliteitsverklaring stadsverwarming is volgens de agenderende fracties relatief hoog wat leidt tot minder duurzaamheidsmaatregelen bij gebouwen die op stadsverwarming zijn aangesloten. Omdat de fracties dit onwenselijk vinden willen ze dat Utrecht de verklaring niet meer accepteert. De bespreking vindt plaats in één termijn. De voorzitter vraagt de fracties om hun inbreng op beide onderwerpen achter elkaar te doen zodat de wethouder op beide onderwerpen in één keer kan ingaan. Eerste termijn De heer Van Heuven (PvdD) geeft aan dat biomassa een belangrijk onderwerp is dat ook een van de verkiezingsthema’s was. De PvdD is altijd tegenstander geweest van het verbranden van hout om daar warmte uit te halen. Er worden tegenwoordig wel voorwaarden aan gesteld zoals een duurzaam beheerd bos en het gebruik van resthout maar er kleven grote nadelen aan biomassa. Bossen worden leeg gekapt, de ecologie heeft resthout nodig, bomen worden met vervuilende schepen vervoerd vanuit verre gebieden en/of met tientallen vrachtwagens per dag naar de verbrandingsovens gebracht waar ze hitte, maar ook vieze lucht opleveren en CO2.

Dit wordt afgevangen met filters en dit zou bijdragen aan CO2-reductie omdat er geen fossiele bronnen worden verbrand. Dit, terwijl bij het verbranden van bomen ook CO2 vrijkomt die met een rekentruc gegreenwashed wordt. Het grootste probleem is dat het aantal biomassacentrales in Nederland zodanig oprukt dat er onvoldoende hout beschikbaar is om te voldoen aan de zogenaamde duurzaamheidscriteria die ook niet al te strikt en niet al te goed te controleren of na te leven zijn. Het gebruik van biomassa komt steeds meer onder vuur te liggen. In de media, waar talloze artikelen verschenen over het gebruik van biomassa en ook in de politiek. Hier in Utrecht heeft de PvdD met schriftelijke vragen, moties, bijdragen en interrupties gepoogd om het gebruik van houtige biomassa in Utrecht te voorkomen. Vandaag is dit onderwerp geagendeerd en wat de PvdD betreft gaat het over nieuwe biomassacentrales in Utrecht, de rapportage van de huidige biowarmtecentrale op Lage Weide en over de kwaliteitsverklaring. De vergunning voor twee biomassawarmtecentrales is al aan Eneco verleend en dit zal niet ter discussie worden gebracht. Nu de raad de Transitievisie Warmte heeft ontvangen wordt, wat de fractie betreft, de toekomstige inzet, en wat de PvdD betreft beperking, van biomassa bij stadsverwarming bij dat raadsvoorstel besproken.

Het eerste onderwerp is het toestaan van nieuwe biomassacentrales voor bijvoorbeeld industrie en bedrijven. Bij de discussie over de RES torpedeerde de coalitie een motie om biomassa daarin niet op te nemen en kwam het met een eigen motie die als legitimering gebruikt werd voor het vergunnen van een biomassacentrale van een vervuilende asfaltfabriek. Daarvoor was al een pelletkachel vergund voor een tijdelijk hotel op de Kromhoutkazerne. De PvdD wil dat hiermee gestopt wordt. Voorstanders van biomassa zeggen dat er geen alternatieven zijn en gevraagd wordt of alle nieuwe biomassacentrales dan zomaar geaccepteerd moeten worden. In het debat over ‘Utrecht kiest voor schone lucht’ was de reactie van het college dat het weigeren van nieuwe vergunningen niet mogelijk is vanwege vigerende bestemmingsplannen. Dat stelde de PvdD teleur en het doel van dit debat is dan ook dat juridisch mogelijk gemaakt wordt dat nieuwe aanvragen voor biomassacentrales geweigerd kunnen worden. Gevraagd wordt of het college bereid is om mogelijk te maken dat de aanvragen voor nieuwe vergunningen geweigerd kunnen worden en wat daar voor nodig is. Gevraagd wordt of er nieuwe wetgeving nodig is of een uitspraak van de raad. Het college wordt gevraagd of het bereid is dit uit te zoeken en aan de raad voor te leggen.

Als dat niet het geval is wordt gevraagd of andere fracties bereid zijn om uit te spreken dat biomassacentrales voor bedrijven en industrie onwenselijk zijn en om een motie met dit doel te steunen. De PvdD is bereid om hier een motie over in te dienen. Het doel is dat Utrecht openlijk uitspreekt en uitdraagt dat nieuwe centrales niet welkom zijn. In Nijmegen is dit vorig jaar al gebeurd. De raad heeft daar een streep door biomassa gezet waarmee biomassa als transitiebrandstof in Nijmegen niet meer welkom is. De in werking zijn biowarmtecentrale is geagendeerd vanwege de verplichting te rapporteren over wat er in en uit die centrale gaat. De raad heeft inzicht in deze rapportage gekregen maar dat was slechts een summiere samenvatting waardoor het niet te controleren is of Eneco zich aan duurzaamheidseisen en uitstootlimieten houdt. Gevraagd wordt of het college bereid is om de rapportage van Eneco openbaar te maken, al dan niet via de provincie en eventueel zonder Pagina 11 van 38

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

bedrijfsvertrouwelijke informatie. In de samenvatting staan namen van bedrijven die checks hebben gedaan. Gevraagd wordt of het college durft te zeggen dat het hier om 100% onafhankelijke checks gaat op mogelijke wanordelijkheden. Ook wordt gevraagd of het college durft uit te spreken dat de biomassawarmtecentrale zich daadwerkelijk houdt aan de eisen en limieten en dat misstanden in Utrecht niet aan de orde zijn en ook niet zullen zijn, nu de centrale op volle kracht draait. Middels schriftelijke vragen heeft de fractie een welles-nietes-spelletje gevoerd met het college over de kwaliteitsverklaring die iets zegt over het rendement van stadsverwarming. Eneco gebruikt een hoog rendement met als gevolg dat ontwikkelaars van nieuwbouw hoger scoren als het om de BENG-norm gaat. Inmiddels heeft de raad een onafhankelijke doorrekening van de kwaliteitsverklaring gekregen die aantoont dat door het gebruik van deze verklaring stadsverwarming op papier duurzamer is dan in het echt. Dit omdat rekenen met een hoog rendement van stadsverwarming betekent dat de projectontwikkelaar minder hoeft uit te geven aan bijvoorbeeld zonnepanelen om aan de steeds strengere eisen te voldoen. Dat is fijn voor de projectontwikkelaar maar het kost een bewoner rond de 600 euro per jaar voor energie en het geeft ook flink veel extra CO2-uitstoot.

Door het accepteren van de verklaring wordt het klimaat en de portemonnee van de inwoners belast. Het college zegt de verklaring te moeten accepteren maar uit jurisprudentie blijkt dat dat niet hoeft. Gevraagd wordt wat het college vindt van de doorberekening van de second opinion van bureau Zorn en of het college de conclusie onderschrijft dat nieuwbouw minder duurzaam maar wel duurder wordt door het erkennen van de verklaring. Spreker vraagt of het college bereid is de verklaring van Eneco niet te erkennen of om op een andere manier, zoals middels gesprekken met Eneco, te komen tot een andere oplossing, zoals het meer realistisch maken van de verklaring die wel de gewenste mate van rendement en gebruikskosten regelt. Als dat niet het geval is zal de fractie hier een motie over indienen. In de raadsbrief Visie biomassagebruik in Utrecht komt ook de term dierlijk materiaal bij de definitie van biomassa voor. Spreker heeft niet het idee dat er in Utrecht dierlijk materiaal wordt verbrand om warmte op te wekken maar wil wel graag de toezegging dat in Utrecht nooit vergund wordt dat dierlijk materiaal verbrand mag worden in een biomassacentrale. De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) stelt dat biomassa tot meer uitstoot leidt dan het vervuilende steenkool en dat het opwekken van warmte met biomassa ongeveer twee keer zo veel stikstof oplevert als het verbranden van gas.

Ondanks dat 42% van de eigen achterban tegen het gebruik van biomassa is, blijven GroenLinks-colleges aan biomassa vasthouden, zo ook het Utrechtse college. De vorige keer toen biomassa in de commissie ter sprake kwam hield het college vol dat biomassa niet perfect is maar wel het beste alternatief dat er nu is. Gevraagd wordt of dit het beste alternatief is als het meer uitstoot en stikstof oplevert dan steenkool en gas. Het college wordt gevraagd volgens welke criteria biomassa een beter alternatief is. Stadsbelang Utrecht ziet biomassa graag verdwijnen uit Utrecht en zal daarom komen met een Actieplan Biomassavrij Utrecht. Wat de fractie betreft komen er geen nieuwe biomassacentrales bij. Gevraagd wordt welke opties er vanuit de gemeente zijn om ervoor te zorgen dat er geen nieuwe biomassacentrales bij komen. De fractie overweegt een postzegelmotie richting het Rijk omtrent het afschaffen van de SDE-subsidies voor biomassa. De heer Van Deún (PVV) meent dat de vorige sprekers goed hebben belicht waar het vandaag over gaat en vindt het fijn dat er in elk geval twee partijen zijn die tegen biomassa zijn. De fractie meent dat biomassa volksverlakkerij is, ontsproten aan het brein van een aantal milieufantasten. Iedereen begrijpt dat bij het verbranden van bomen net zo goed CO2 wordt uitgestoten.

Bomen kunnen weer aangroeien maar dat gaat minder snel dat het verbranden van bomen voor energie. Er zijn in Nederland inmiddels meer dan 200 centrales en er staan er nog 150 in de planning. Volgens de PVV is er niets groens of duurzaams aan biomassa. En toch wordt het, ook in Utrecht, gebruikt. Alleen GroenLinks is kennelijk nog een voorstander, gezien de GroenLinks-wethouder in Amsterdam die de grootste biomassacentrale van Nederland wil bouwen. Spreker vraagt om met biomassa te stoppen, ook in Utrecht. De andere partijen worden gevraagd hierop te reageren. De EMG-verklaring over hoe duurzaam stadsverwarming is, is een geval van ‘Wij van WC-eend vinden…’ omdat deze verklaring door Eneco zelf is opgesteld en vervolgens voor 1.200 euro ter controle aan het bureau BCG wordt voorgelegd. De kwaliteitsverklaring wordt echter alleen getoetst op de juistheid van de berekening. Spreker eet ’s ochtends 2 boterhammen en in de middag 3, dat maakt samen 5. Het kwaliteitsbureau toetst alleen de rekensom en niet hoeveel of welke boterhammen zijn gegeten. Pagina 12 van 38

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Dit geldt ook voor de biomassacentrale. Het is onbekend wat er precies wordt opgestookt en aan welke kwaliteitsnormen dat voldoet want ook bij die verklaringen kan afgevraagd worden of ze wel goed zijn. De wethouder wordt gevraagd uit te leggen wat de kwaliteitsverklaring precies inhoudt. Door deze verklaring wel te accepteren moet een inwoner zonder stadsverwarming extra zonnepanelen installeren en is hij of zij daardoor meer geld kwijt. Dit speelt Eneco in de kaart want Eneco wil stroom verkopen en niet kopen. De PVV vindt dit absurd en roept het college op hier onmiddellijk mee te stoppen. Nieuwegein heeft bewezen dat het kan. Utrecht kan prima zonder de door Eneco zelf opgestelde EMG-verklaring en burgers die hun huizen willen voorzien van zonnepanelen en een BENG-norm willen halen zijn dan in elk geval goedkoper uit. Spreker vraagt hoe andere partijen hier over denken. De fractie zal de PvdD steunen bij een motie hierover. Mevrouw Sturkenboom (Student&Starter) geeft aan dat er veel te doen is rondom biomassa nu duidelijker wordt dat het niet duurzaam is. Het wordt als feit gepresenteerd dat er op biomassa geleund moet worden om uiteindelijk de transitie naar een duurzaam en klimaatneutraal Utrecht te maken. Dit terwijl biomassa een eindig product is wat betekent dat als het eenmaal gebruikt is, het op en weg is. Hier krijg je vervuilende CO2-uitstoot voor terug.

Er wordt schijnduurzaamheid gewekt en Student&Starter is daar tegen. Zonne- en windenergie zijn oneindig en schoon. Student&Starter kan begrijpen dat je soms pragmatisch moet handelen om een duurzaam en klimaatneutraal Utrecht te realiseren. Echter in de Routekaart van Eneco, waar de stad voor de stadsverwarming afhankelijk van is, zal tot 2040 nog steeds biomassa worden gebruikt. In de Visie op biomassa wordt vanuit de gemeente gesteld dat de stad voor de basisvoorzieningen biomassa nodig heeft. Gevraagd wordt hoe biomassa tijdelijk kan zijn als er zo op biomassa moet worden geleund voor de basis en hoe dit met de eigen klimaatdoelstellingen te verenigen is. De fractie sluit aan bij het verzoek van de PvdD om geen nieuwe vergunningen meer te verlenen en dat de gemeente zich duidelijk uitspreekt tegen biomassa. Utrecht wil een pionier zijn op duurzaamheidsgebied, pretendeert dit ook, en roept dit ook tegen de andere G4-steden en landelijk. Utrecht zou op dit gebied dan ook moeten pionieren en zeggen dat biomassa onwenselijk is en dat er gekozen wordt voor andere oplossingen zoals het stimuleren van partijen om meer te investeren in onderzoek naar groene waterstof. Met betrekking tot de EMG-verklaring sluit de fractie aan bij de PvdD en spreker waardeert de verhelderende boterhamvergelijking van de PVV.

Student&Starter is benieuwd naar de tijdelijke inzet van biomassa waarbij vanuit natuur en milieu wordt geadviseerd om concrete maatregelen te nemen over hoe je alternatieven kunt stimuleren, onderzoeken en investeren. De fractie heeft geen beeld hoe en waar nu in geïnvesteerd wordt, waar Eneco mee bezig is en hoeveel ze besteden om sneller van biomassa af te stappen. Gevraagd wordt of de wethouder bereid is om in een raadsbrief alle concrete maatregelen om alternatieven sneller te stimuleren en te onderzoeken op te sommen. De heer Te Hoonte (VVD) stelt dat de Utrechtse VVD al langere tijd kritisch is op de biomassacentrale als onderdeel van de stadsverwarming. De fractie heeft al eerder kritische vragen gesteld over stadsverwarming. Zeker bij uitbreiding van de stadsverwarmingsnetten ten koste van gasaansluitingen is het belangrijk stil te staan bij de vraag of een stadsverwarmingsnet op biomassa wel een goede keuze is. In de ogen van de VVD zou de biomassacentrale alleen een transitiemiddel moeten zijn. Dat past ook bij het standpunt dat is ingenomen dat er geen nieuwe subsidies komen voor biomassacentrales en daarbij zou het passen dat de houtige biomassa de stadsverwarming gaat verlaten. Het stadsverwarmingsnet wordt wat de VVD betreft verbeterd en zou nooit verplicht moeten zijn voor huiseigenaren bij de verdere uitrol van gasloos.

Daarom is in het initiatiefvoorstel voor Rijnenburg ook gepleit voor meer inzet op zonnethermie in combinatie met warmtebuffers. Gevraagd wordt hoe het staat met de ontwikkeling van de zonnethermie-projecten en of alternatieven voor biomassa wel worden opgepakt. Betere en milieubewustere toepassingen moeten mogelijk blijven voor eigenaren en ontwikkelaars en de fractie zal hier bij de transitievisie Warmte op terugkomen. De fractie wil een brede focus op de inzet van aardgas waarbij gebruik van ander gas, waaronder waterstof, het beperken van gasverbruik bij huishoudens op simpele dingen als kookgas, maar bijvoorbeeld ook het beter opsporen van lekkages, bijdraagt aan het halen van de doelen. Ieder huis 50% aardgasvrij is ook een reductie van 50%. Het is goed dat Stadsbelang Utrecht en de PvdD hebben laten uitrekenen hoe het voor een huiseigenaar uitpakt met betrekking tot kosten en uitstoot als je op het stadswarmtenet bent aangesloten. Spreker is hier eerder bij de Warmtevisie in 2017 op ingegaan en heeft toen motie Pagina 13 van 38

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

17.173 ingediend. Dit onderschrijft dat stadsverwarming zoals het in Utrecht gedaan wordt niet zomaar de beste weg is en dat keuzevrijheid moet blijven bestaan voor iedereen die een warmteoplossing zoekt. Spreker heeft ook toen aangegeven dat de wijze waarop het wordt toegepast niet leidt tot de meest energiezuinige huizen maar tot een besparing voor ontwikkelaars op het energiezuinig maken van huizen. Wat de VVD betreft staat de kwaliteitsverklaring zeker ter discussie. De heer Wijmenga (ChristenUnie) meent dat voor bijvoorbeeld een warmtenet een collectief, een groep van voldoende omvang, nodig is. Gevraagd wordt of de samenleving niet veel duurder uit is als iedereen zijn eigen oplossing gaat bedenken. De heer Te Hoonte (VVD) antwoordt dat daar een belangrijk vraagstuk ligt. De afgelopen jaren was te zien dat er geen innovatieprikkel was bij de exploitant van het stadsverwarmingsnet. Als dit bij het collectief uitrollen van warmtenetten ook gebeurt dan is dat volgens spreker niet de beste oplossing. Er zijn ook andere systemen die in Nederland nog niet bekend zijn, die goed zouden kunnen werken. Spreker heeft bij de Warmtevisie gepleit dat all electric altijd beschikbaar moet blijven. Dat heeft consequenties voor het net maar als deze energie lokaal wordt opgewekt kunnen die ook weer weggenomen worden.

De heer Wijmenga (ChristenUnie) stelt dat voor sommige oplossingen collectiviteit nodig is. In de Tweede Kamer heeft de VVD geageerd tegen het afsluiten van woningen van het gas, maar dat betekent dat de maatschappij en dus ook de gemeente duurder uit is. Spreker vraagt of de VVD dit wel beseft. De heer Te Hoonte (VVD) meent dat dat niet het geval is en stelt dat innovatiekracht er toe kan leiden dat individuele oplossingen juist goedkoper uit kunnen vallen. Het zomaar gebruiken van bestaande systemen en zeggen: ‘dat rollen we uit’, zal niet leiden tot nieuwe systemen met goedkopere oplossingen. In de transitievisie staat bijvoorbeeld het voorstel om een wijk die qua stadsverwarming op hoogtemperatuur zit, om te zetten naar laagtemperatuur. Dat kan in de ogen van de heer Wijmenga een goede collectieve oplossing zijn maar er wordt dan wel een collectieve investering gevraagd aan bewoners die al van het gas af zouden moeten zijn als Eneco de gascentrale had vervangen voor iets duurzaams. Spreker is benieuwd naar die transitie. Voordat er meer stadsverwarming wordt uitgerold is het goed om te weten hoe dit verduurzaamd gaat worden. Mevrouw Zwinkels (CDA) is benieuwd waarom de VVD zich zo verzet tegen het collectieve karakter waar de ChristenUnie over sprak.

Spreker meent dat de stad niet gebaat is bij alleen maar individuele oplossingen waar wel bij de vrijheid om zelf een leverancier te kunnen kiezen. Gevraagd wordt of de VVD het met het CDA eens is dat het daar meer over zou moeten gaan en dat er meer naar open warmtenetten toe moet worden gegaan. De heer Te Hoonte (VVD) meent dat het en en is. Als je in de stadsverwarmingssysteem zit dat niet voldoet aan jouw wensen en eisen wil je liever over kunnen stappen op een ander systeem. Bij de Warmtevisie is uitgebreid gesproken over dat het niet onmogelijk gemaakt moet worden dat iemand in een stadsverwarmingswijk gebruik maakt van een warmtepomp en zonnepanelen en af en toe een beetje energie uit het net. Dat moet mogelijk blijven. Dat wil niet zeggen dat je niet voor wijken kunt zeggen dat ook stadsverwarming aangeboden kan worden. Als het product goed genoeg is zullen mensen er ook voor kiezen. Tot nu toe lijkt het erop dat mensen met stadsverwarming niet ervaren dat dat beter is dan wat ze elders aan ervaringen opdoen. Open netten heeft de voorkeur van de lokale VVD. De heer Van Heuven (PvdD) dankt de VVD voor de steun met betrekking tot de kwaliteitsverklaring. Het doel van dit debat is om ook een uitspraak te doen over de wenselijkheid van nieuwe biomassacentrales.

De VVD heeft meegestemd met de motie om geen nieuwe vergunningen meer te verlenen maar de VVD heeft zich nu nog niet uitgesproken over biomassacentrales. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan kritisch te zijn op biomassa en de fractie is van mening dat het niet ingezet moet worden. De VVD hecht wel belang aan een asfaltcentrale en er zou dus wel voor die centrale een alternatief moeten zijn. Als het op gas kan dan is dat ook prima maar daar zijn andere partijen dan weer minder gelukkig mee. Dat spanningsveld moet nog afgewogen worden maar in de basis is de fractie niet voor verder inzet van biomassa en zeker niet voor kleine projecten als zwembaden. De heer Bosse (PvdA) verwijst naar de oproep van de PvdD om een uitspraak te doen als raad over de wenselijkheid van biomassacentrales en nieuwe bedrijvigheid. Gevraagd wordt hoe de VVD tegen nieuwe bedrijvigheid aan kijkt. Gesteld dat er een tweede asfaltcentrale komt of dat er Pagina 14 van 38

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

nieuwe aanvragen komen voor centrales die energie moeten opleveren voor industrie, wordt gevraagd of de VVD er op tegen zou zijn om deze op biomassa te stoken. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan niet te zijn voor nieuwe subsidies voor het verbranden van hout voor elektriciteitsopwekking. Er zijn toepassingen waarbij iets moet worden ingezet om tot een hoge temperatuur te komen en het is beter biomassa daar voor, in plaats van voor elektriciteitsopwekking te reserveren. En als dat gedaan wordt is de vraag wat de beste plek is om dat te doen, hoe je dat netjes kunt doen, waar het hout vandaan komt en of er alternatieven zijn bijvoorbeeld in de vorm van waterstof. De heer Bosse (PvdA) meent dat het debat wat uitblijft omdat de partijen vrij eensgezind zijn over het onderwerp. De PvdA vindt dat biomassa alleen gebruikt zou moeten worden als waardige brandstof voor onder andere de petrochemie. Waar dat niet het geval is, is de fractie tegen biomassa en tegen de vergunning voor nieuwe centrales. De fractie betreurt het dat het college deze groene lijn niet steunt en dat eerdere moties van Stadsbelang Utrecht en de PvdD het niet hebben gehaald. Het college stelt dat er nu nog onvoldoende andere duurzame energiebronnen zijn. De fractie leest in de brief daarover een bepaalde gelatenheid en de fractie zou wat meer actie en ambitie van het college willen zien.

Spreker sluit aan op de vragen van Student&Starter over welke alternatieven er zijn, hoe de innovatie verloopt en of de Routekaart tot 2040 moet blijven doorlopen met biomassa. Spreker sluit met betrekking tot de EMG-verklaring aan bij de vragen die zijn gesteld over waarom deze verklaring niet geweigerd kan worden. In de stukken staat dat er een second opinion is aangevraagd over de verklaring maar deze is al ouder en gevraagd wordt of de wethouder opnieuw een second opinion zou willen laten uitvoeren. De heer Wijmenga (ChristenUnie) dankt de partijen die dit onderwerp hebben geagendeerd omdat het altijd goed is om te kijken of er nog iets met het biomassagebruik kan worden gedaan, biomassa ligt ook bij de ChristenUnie gevoelig. De partij is al sinds 2016 landelijk bezig met het stopzetten van subsidies voor biomassacentrales. Als er gekeken wordt wat er lokaal nog geregeld kan worden dan toont de brief van 22 juli 2020 een goede afgewogen benadering van het college. De wet geeft maar beperkte ruimte en het college doet daarbinnen wat het kan. De fractie zal zich waarschijnlijk binnenkort gaan inzetten om te kijken of er nog wat gedaan kan worden met kachels en open haarden. Samen met GroenLinks wordt gekeken of er straks onder de Omgevingswet wat meer ruimte is op dat gebied.

Het college wordt gevraagd te reflecteren op hoe het zit met de Omgevingswet in relatie tot biomassagebruik bij industriële installaties, waar het college het bevoegd gezag is. Mevrouw Sturkenboom (Student&Starter) stelt dat de ChristenUnie de brief van 22 juli 2020 aanhaalt waarin het college aangeeft niet te kunnen afwijken van de juridische kaders. Utrecht presenteert zich echter als een pionier op duurzaamheidsgebied en er kan wel degelijk een ambitie worden uitgesproken en alternatieven kunnen worden onderzocht. Dat zou kunnen bijdragen aan wat de collega’s in Den Haag doen en gevraagd wordt hoe de ChristenUnie daar tegen aan kijkt. De heer Wijmenga (ChristenUnie) meent dat de lokale ruimte maximaal gebruikt moet worden. De landelijke ChristenUnie heeft geen extra stimulans uit Utrecht nodig om zich van biomassa bewust te zijn. Landelijk is door D66 en de ChristenUnie heel veel gedaan aan het terugdringen van het stimuleren van biomassa. Lokaal is de ruimte beperkt en deze dient maximaal benut te worden. De heer Van Heuven (PvdD) memoreert te hebben gerefereerd aan Nijmegen waar nieuwe biomassacentrales door de raad verboden zijn en vraagt wat de ChristenUnie daar van vindt en of deze oproep gesteund wordt.

De heer Wijmenga (ChristenUnie) geeft aan benieuwd te zijn hoe dit in Nijmegen geregeld is, het lijkt niet mogelijk om met een motie van de raad landelijke wetgeving te doorkruisen. Als de PvdD hier informatie over zou kunnen delen dan zou dat gewaardeerd worden. Spreker vervolgt en geeft aan vanaf 2015 al kritiek te hebben geleverd op de kwaliteitsverklaring. Er zijn in de optiek van spreker toen ook onterechte vergunningen verstrekt voor de bouw van woningen van een te lage kwaliteit. In 2016 is motie 42 mede-ingediend die opriep om bij nieuwbouw voor maximale duurzaamheid te gaan. Het college wilde deze motie niet uitvoeren omdat het er geen wettelijke basis voor zag. Spreker werd enthousiast bij het zien van de uitspraak van Raad van State, omdat dat een basis lijkt te geven om de meest duurzame woningen te eisen en de kwaliteitsverklaring buiten beschouwing te laten. Het college wordt opgeroepen om motie 42 uit 2016 te gaan uitvoeren. Het college wordt om een reactie gevraagd. Pagina 15 van 38

5

10

De heer Te Hoonte (VVD) vraagt of dit volgens de ChristenUnie voor alle woningbouwprojecten in de stad moet gelden. De heer Wijmenga (ChristenUnie) stelt dat bij woningen die op het warmtenet zijn aangesloten, het warmtenet mag meetellen als ‘besparingsmaatregel’ die meetelt in de berekening van de energieprestatiecoëfficiënt van de woning. De woning hoeft dan dus minder geïsoleerd te worden omdat het op een warmtenet is aangesloten. Dat kost de bewoners geld. Als de uitspraak van de Raad van State de ruimte biedt om dat beleid los te laten dan zou dat gedaan moeten worden. De heer Te Hoonte (VVD) memoreert dat zelf ook al in 2017 te hebben aangegeven. De bewoners schieten er bij in en het maakt de woning goedkoper voor de ontwikkelaar. Er komt nu een aantal projecten met kleinere netten en gevraagd wordt of daar ook moet gelden dat daar de meest energiezuinige woningen moeten komen. De heer Wijmenga (ChristenUnie) meent dat als dat op dezelfde manier kan als bij de zaak Nieuwegein tegen Portaal dan zou de wethouder die ruimte moeten gebruiken omdat de meest duurzame woningen met de laagste woonlasten gewenst zijn.

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan dat GroenLinks net als de andere sprekers in de raad geen fan van biomassa is. Iedereen wil zo snel mogelijk van biomassa af. Er is gepleit om de alternatieven in gang te zetten en de fractie steunt dat. Er is echter minder gesproken over wat er in de tussentijd wordt gedaan. GroenLinks stelt op dat punt in elk geval van het gas af te willen en dan zijn er voor bepaalde industriële processen en warmte nog weinig alternatieven. De heer Van Heuven (PvdD) stelt dat in het verkiezingsprogramma van GroenLinks van de laatste Tweede Kamerverkiezingen duidelijk staat dat GroenLinks geen nieuwe biomassacentrales wil. Gevraagd wordt of GroenLinks bereid is om de oproep om geen nieuwe biomassacentrales in Utrecht toe te staan te steunen. De heer Te Hoonte (VVD) geeft aan dat de VVD voor Rijnenburg een initiatiefvoorstel heeft ingediend met betrekking tot zonnethermie. Dit voorstel kreeg niet veel steun in de raad. De wethouder heeft het wel overgenomen voor het zonnegedeelte maar er lijkt verder op dat vlak weinig te gebeuren terwijl er wel kansen liggen. Spreker vraagt wat GroenLinks daar van vindt. Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan van de biomassacentrales af te willen. De partij vindt het belangrijk de alternatieven flink in gang te zetten maar het is ook duidelijk dat de partij van het gas af wil.

Uit een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving blijkt dat als je de klimaatdoelen voor 2030 wilt halen, dat niet lukt met andere bronnen dan biomassa. Richting de VVD merkt spreker op dat het stimuleren van nieuwe alternatieven wordt gesteund. Als dat voor 2030 mogelijk is zou daar ook op overgestapt moeten worden. De heer Van Heuven (PvdD) meent dat mevrouw Heijne niet duidelijk is over of ze nieuwe biomassacentrales wil vergunnen. Het verkiezingsprogramma van GroenLinks heeft daar echter maar vijf woorden voor nodig. Door biomassa toe te staan blijft de asfaltcentrale in Utrecht. Daar komen vieze stoffen uit en het geeft geluidsoverlast. Gevraagd wordt of mevrouw Heijne blij is dat door het toestaan van biomassa dit soort centrales in Utrecht kunnen blijven. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt zich af of het weigeren van biomassa leidt tot het weigeren van een asfaltcentrale. De centrale zou ook op gas door kunnen gaan en de vraag is of je zo een centrale dan stimuleert om over te stappen op alternatieven. Spreker vervolgt en stelt dat GroenLinks voor 2030 van het gas af wil, de klimaatopgave voor 2030 wil halen en vol wil inzetten op alternatieven voor biomassa. Daarom wordt er nu niet gekozen voor volledig blokkeren maar voor streng reguleren en zo snel mogelijk uitfaseren.