Concept Verslag commissie Mens en Samenleving, 2021-09-02.docx

830

840

850

860

870

niet gemakkelijk kunnen aankloppen bij hulp en dienstverlening en bij zorgprofessionals en er ontbreekt sociale controle en een sociaal vangnet met als gevolg meer risico. Ook voor de politie geldt dat hoe minder zicht is op de branche, hoe minder zicht op uitbuitingspraktijken en mensenhandel. De vraag is ook hoe het college dat ziet en of het college dat risico ziet. Zijn fractie vraagt zich wel af waarom het pand aan de Jaffastraat zo lang leeg stond. Waarom is het niet gelukt die plek te vullen? Heeft het college daarin een actieve houding aangenomen, geprobeerd om daar iets voor elkaar te krijgen? Kijkend naar de ontwikkeling van de stad, kan hij zich voorstellen dat dat niet de meest geschikte plek is, maar dan deelt hij de analyse van mevrouw Bijsterbosch. Hij bepleit een actieve houding hierin van het stadsbestuur. Hij is benieuwd wat de burgemeester hierin gaat doen. De belangrijkste vraag voor zijn fractie is waar het college nog ruimte ziet voor vergunde sekswerkplekken. Hij vraagt of het college kan kijken naar de uitbreiding van het aantal vergunningen in de komende jaren. De bewering als voldoet Utrecht aan de behoeften met het Zandpad, doet zijns inziens tekort aan de realiteit. Hij verneemt graag van het college hoe en waar het de plekken gaat uitbreiden en hoe het aantal ervan meegroeit met de groei van de stad.

De heer Vonk (GroenLinks) wil het besluit over het opheffen van de bestemming prostitutie op dit pand niet terugdraaien ondanks dat het de keuze niet zou zijn geweest van zijn fractie. Wel wil zijn fractie dat het college elders in de stad mogelijkheden creëert om de bestemming prostitutie toe te voegen. Hij vraagt zich af of in het recente verleden daarvoor onderzoeken zijn gedaan en of het college panden op het oog heeft of plannen daartoe heeft. Het argument dat het aantal locaties voor legale prostitutie wel kon worden verminderd omdat het nieuwe Zandpad wordt ontwikkeld, vindt zijn fractie niet valide. Dit pand aan de Jaffastraat was als bordeel in bedrijf toen het oude Zandpad nog open was. Mevrouw Bijsterbosch (D66) vraagt of de heer Vonk het de taak vindt van het college om locaties met de seksbestemming aan te wijzen of ergens actief een seksbestemming aan te geven. Van waaruit zou dit moeten komen? De heer Vonk (GroenLinks) antwoordt dat dat vanuit de sekswerkers zou moeten komen. Hij denkt dat het college daarin wel een actieve rol zou moeten nemen om dit mogelijk te maken. Hij refereert aan de desbetreffende inbreng van mevrouw Bijsterbosch. Hij vervolgt zijn inbreng. Raamprostitutie is een ander segment in het sekswerk dan sekswerk in clubs. Een EcoPlaza wordt ook niet geweerd omdat er al een aan de overkant van de straat een AH zit.

Een en ander is niet tegen elkaar weg te strepen. Bovendien is het nieuwe Zandpad voorlopig nog niet in gebruik, is de stad sinds 2013 behoorlijk gegroeid en is het aantal plekken waar legaal sekswerk mogelijk is in de stad in welke vorm dan ook met het nieuwe Zandpad juist gedaald. De heer Van Steeg (CDA) vraagt of GroenLinks en D66 het met het CDA eens is dat ook op die plekken waar het gaat om camera's recht gedaan moet worden aan de groei van de stad met bijvoorbeeld de uitbreiding van camera's. De heer Vonk (GroenLinks) vindt dat een andere discussie. Hij merkt op dat het aantal mensen in sekswerk ook groeit op een illegale manier. Hij refereert aan de desbetreffende inbreng van mevrouw Bijsterbosch. Hij schaart zich achter de opvatting van mevrouw Bijsterbosch in dezen. Pagina 18 van 24

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 2 september 2021

880

890

De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat zijn fractie daarin anders zit. Hij benadrukt dat op het gebied van veiligheid, de overlast toeneemt, jeugdproblematiek, et cetera. Hij herhaalt zijn argumentatie en pleit voor meer investering in veiligheidsbeleid. De heer Vonk (GroenLinks) zet uiteen dat het stadsbestuur kaders heeft vastgesteld voor de camera's. De burgemeester ging daar overheen. Om die reden werd een spoeddebat aangevraagd. Voor wat betreft de sekswerkplekken en hij benadrukt het legale van het beroep. Mevrouw Bijsterbosch (D66) bevestigt dat over camera's andere afspraken gemaakt zouden kunnen worden in verband met de groei van de stad. De extra camera's vielen buiten de afspraken. Dat was de kern van het vraagstuk. De heer Van Steeg (CDA) herhaalt zijn argumentatie met betrekking tot de groei van de stad en de camera's. Hij constateert dat D66 en GroenLinks andere prioriteiten stellen. De heer Vonk (GroenLinks) verzoekt het college elders op zoek te gaan naar te vergunnen sekswerkplekken in welke vorm dan ook. Daarbij is onder meer te denken aan locaties waar ook nachthoreca is toegestaan of mogelijk zou zijn. Hij adviseert het college daarvoor het gesprek aan te gaan met de sekswerkers. Daarnaast sluit hij zich aan bij de vragen over het advies van de VNG met betrekking tot de begroting van J&V.

De voorzitter geeft de niet-agenderende fracties de gelegenheid tot een korte bijdrage.

900

910

920

Mevrouw Meerding (VVD) is blij met het besluit van het college de seksbestemming af te halen van het pand aan de Jaffastraat. Haar fractie is niet tegen sekswerk op zich, maar omdat een seksclub in deze woonwijk niet meer passend was. Dan volgt de discussie over hoeveel seksbestemming nodig is in Utrecht en waar die bestemming wel mogelijk is. Mevrouw Bijsterbosch wilde geen specifieke locaties noemen. Zij sluit zich daar graag bij aan. Het lijkt haar wel een goede taak voor het college om daarover te gaan nadenken. Voor de VVD is het van belang dat het veilig gewerkt kan worden. Een toename van het aantal locaties is voor haar geen doel op zich, maar die toename is wat haar betreft wel mogelijk als dat veilig kan. Daarnaast wil haar fractie de discussie niet beperken tot het aantal seksbestemmingen. Zij roept op te gaan kijken naar het aantal werkplekken. Zij vindt dat belangrijker dan het aantal vergunde seksbestemmingen in het bestemmingsplan. De heer Walenkamp (Stadsbelang Utrecht) is het eens met het uitgangspunt dat er geen seksbestemming moet zijn midden in een woonwijk. In een eerdere bijdrage vroeg zijn fractie de mening van belanghebbenden serieus te nemen. De gemeente heeft regelmatig bewoners niet ontvankelijk verklaard, terwijl de Raad van State de ontvankelijkheid heeft verruimd. Hij vraagt of het college bereid is tot verruiming van de ontvankelijkheid.

Hij stelt dat de zorg die nodig is voor de drie nieuwe sekslocaties gekwantificeerd moet worden. Hij vindt dat noodzakelijk. Hij wenst het college succes. De beantwoording Burgemeester Dijksma onderstreept dat ook in de ogen van het college sekswerk gewoon werk is. Op het moment waarop beoordeeld wordt of een bedrijf ergens mag komen, moet dat gedaan worden volgens de normale lat. Dat kan wel betekenen dat Pagina 19 van 24

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 2 september 2021

930

940

950

960

970

in sommige situaties sekswerk op een bepaalde plek minder gelukkig is dan in het verleden. Dat was het geval bij de Jaffastraat. Om die reden is die bestemming ervan afgehaald. Zij vraagt dit niet te zien als een algemene waardering van het werk op zichzelf. In dat licht is het goed om met de agenderende fracties door te lopen waar het stadsbestuur staat, wat de landelijke trend is en wat te doen is om het sekswerk in Utrecht de plek te geven waarom de raad vraagt en op welke plek dat dan is. De burgemeester stelt allereerst vast dat het niet zozeer een kwestie is van het beleid van deze gemeente waarbij te zien is dat er geen aanvragen gedaan worden voor vergunningen. Dat is een landelijke trend. Die is ook waar te nemen in de andere G4-steden. Dit zegt iets over de veranderingen in de branche en de burgemeester refereert aan de desbetreffende inbreng van mevrouw Bijsterbosch. Te zien is dat veel meer mensen thuiswerken. Dat thuiswerken vindt burgemeester een andere optie om na te gaan wat daarmee te doen als bestuur van de stad. Dat vindt momenteel ook plaats in Nederland. Gemeenten zijn genoemd waar daarmee geëxperimenteerd wordt. De burgemeester waarschuwt in dit verband voor veel voetangels en klemmen bij deze experimenten. Het is mogelijk te vergunnen maar moeilijk om te controleren vanwege de privacywetgeving.

De goede oplossing zou allereerst zijn aan de hand van een wetsvoorstel om te komen tot regulering van sekswerk waarin ook hier een aantal voorstellen zit, die het reguleren van thuiswerk mogelijk maakt. Zij vindt het een goede suggestie van mevrouw Bijsterbosch om met vertegenwoordigers uit de branche in gesprek te gaan om na te gaan wat zij nodig hebben. Mevrouw Bijsterbosch (D66) merkt op dat de Wet Regulering Sekswerk het tegenovergestelde is van decriminalisatie. Zij is benieuwd hoe de burgemeester dat ziet. Zij is daarover niet zo enthousiast. Burgemeester Dijksma beschouwt dat niet als een criminalisering van het werk. Zij beschouwt die wet als voorwaardenscheppend: wanneer de overheid iets gaat reguleren, moet die overheid ook kunnen controleren of datgene wat de overheid beoogt te reguleren ook daadwerkelijk klopt. Dat is niet bedoeld als criminalisering van de branche. Dat is bedoeld om de veilige werkomgeving te kunnen borgen die nodig is. Daar is anders naar te kijken. Mevrouw Bijsterbosch (D66) wil in de analyse helpen. Zij denkt dat heel veel sekswerkers die thuiswerken, thuis werken omdat de legale sector overgereguleerd is. Zij denkt dat de gemeente niet meer regulering nodig heeft, maar juist meer ruimte om de sector te laten innoveren. Burgemeester Dijksma ziet ook dat de sector verandert en dat de overheid moet meebewegen.

Zij deelt ook de gedachte dat in de toekomst nog heel veel mensen in clubs zullen werken en dat mensen vanuit huis werken om allerlei redenen en dat willen blijven doen. Zij vindt het wel belangrijk wanneer iets vanuit de overheid wordt gelegaliseerd, zicht te houden op wat daar gebeurt. Dat moet dan wel gedaan kunnen worden met een titel zo dat de overheid niet mag toezien vanwege privacyschending. Het gaat om de effectuering van waarborgen. Zij wil graag met de betrokkenen zelf in gesprek gaan. Over de vraag of er voldoende bestemmingen zijn, zet de burgemeester uiteen dat het college niet achterover leunt en niets doet. Zij benadrukt de landelijke trend van minder aanvragen. De burgemeester zegt toe dat wanneer zich een aanbieder voordoet, en er gezocht moet worden naar een bestemming, het college bereid moet zijn daaraan op een goede manier mee te werken. Dan moet de overheid geen Pagina 20 van 24

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 2 september 2021

980

990

1000

1010

1020

hindermacht zijn of een andere beoordeling van het bedrijfsleven geven dan bij elk ander normaal bedrijf. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vindt het goed dat de overheid open en transparant naar een dergelijke vraag kijkt vanuit de branche. Tegelijkertijd geeft de burgemeester aan dat er sprake is van een verminderde vraag. Zij vraagt of dat betekent dat die vraag er ook niet geweest is. Burgemeester Dijksma brengt in dat in de afgelopen 10 jaar bij VTH geen aanvragen ingediend zijn voor vergunningen op dit gebied. Zij herhaalt haar informatie over de trend, ook bij andere steden. Wanneer zich een aanvraag voordoet, gaat het college uiteraard op zoek naar een passende plek. Dat moet dan op een goede manier beoordeeld worden vanuit welwillendheid. Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) vindt dit mooi klinken: “wanneer een aanbieder zich voordoet…” Tegelijkertijd krijgt zij daarbij wel het gevoel dat het stadsbestuur hetzelfde blijft doen en daarmee niet vooruit komt. Het loket is er al, er komen geen extra aanvragen; wat gaat de gemeente dan anders doen? Zij is benieuwd of de wethouder bereid is actief te gaan zoeken en daarbij na te gaan wat de gemeente anders kan gaan doen in haar gedragingen en rol. Burgemeester Dijksma merkt op dat dat suggereert alsof de gemeente zelf een exploitant moet zoeken. Dat vindt zij niet de taak van de gemeente.

Wanneer de aanvraag er is, moet wat haar betreft de gemeente alles op alles zetten om dat in goede banen te leiden. De heer Vonk (GroenLinks) bevestigt dat de gemeente niet een exploitant hoeft te zoeken. Wat hem betreft kan de gemeente wel in gesprek gaan met exploitanten en met betrokkenen in het sekswerk om de route naar het loket zo gemakkelijk mogelijk te maken. Hij vraagt of te zien is dat geïnformeerd is naar de regels in Utrecht door een potentiële aanvrager. En dat daar nooit een aanvraag uit is gekomen omdat het aan de voorkant te moeilijk was. De voorzitter merkt op dat de burgemeester al toegezegd heeft in gesprek te gaan met de branche. Burgemeester Dijksma antwoordt de informatie die de heer Vonk vroeg over potentiële aanvragers niet te hebben. De heer Vonk (GroenLinks) vraagt of er een mogelijkheid is achter deze informatie te komen op de een of andere manier. Burgemeester Dijksma zal dat navragen. De heer Van der Zweth (PvdA) neemt aan dat het teruglopen van het aantal vergunningen in het sekswerk tot problemen leidt in een groeiende stad. Hij verneemt dat het college niets anders gaat doen. Hij nam kennis van de analyse dat het gaat om een landelijke trend. Hij voorziet dan een probleem. Hij vraagt naar het antwoord van het college om ervoor te zorgen dat die plekken er komen.

Burgemeester Dijksma merkt op dat het college de raamprostitutie nieuw leven inblaast. Ten tweede merkt zij op dat het college wel degelijk met een aantal gemeenten de ontwikkelingen in het huidige onvergunde werk op de voet volgt en hoe thuiswerk daarin meer een plek te kunnen geven op een veilige en verantwoorde manier. Dat betekent dat het college zelf denkt dat het belangrijk is dat de wet Regulering Sekswerk daarvoor een goede basis biedt. Daarnaast vindt onderzoek plaats. Momenteel wordt het Nieuw-Zeelandse model onderzocht. De VNG heeft zich daar nog niet achter geschaard. Gekeken wordt naar de betekenis van dat model Pagina 21 van 24

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 2 september 2021

1030

1040

1050

voor de situatie in Nederland. Dan zijn in potentie de mogelijkheden te zien. Zij herhaalt het gesprek graag aan te willen gaan om na te gaan in hoeverre het stadsbestuur op een verantwoorde manier stappen vooruit kan zetten. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het goed te horen dat die stappen gezet gaan worden. Hij interpreteert dat als legt het college zich niet neer bij het gegeven dat er geen aanmeldingen komen of exploitanten zich niet melden. Zoals de burgemeester beschreef, gaat de gemeente haar best doen voor de groei in het aantal plekken. Hij vraagt of de burgemeester bij de raad terug te komen hoe het stadsbestuur dit voor zich ziet: welke potenties het college ziet, en hoe hard het aantal vergunde plekken groeit in relatie tot de groei van de stad zoals die bestaat op heel veel terreinen. Mevrouw Bijsterbosch (D66) leest op de website van de VNG waar zij leest: “Er is betere wetgeving nodig gebaseerd op het Nieuw-Zeelandse model die binnen afzienbare tijd moet worden vastgesteld.” Dat lijkt haar een niet ondubbelzinnig standpunt. Burgemeester Dijksma heeft begrepen dat dit niet het ultieme standpunt van de VNG is, mede op basis van kritiek van een aantal gemeenten, waaronder ook de G4gemeenten. Haar meest recente informatie is dat dit eerst onderzocht moet worden en dat daarin meer nuance aan te brengen is. Uiteraard kijkt het college naar dit model.

Het lijkt haar goed te doen wat de heer Van der Zweth vraagt. De discussie gaat wat haar betreft over het kunnen waarmaken van de verantwoordelijkheid van de gemeente in haar betrokkenheid. Daar loopt de burgemeester nog wel eens tegenaan; zij kan dat niet in alle gevallen. Hiermee rondt zij haar beantwoording af met te benadrukken dat het college niet achterover gaat leunen. Gemiste vragen? De heer Walenkamp (Stadsbelang Utrecht) stelde vragen over de belanghebbenden kwestie en over de kwantificering van de kosten in de zorg in de door hem genoemde vijf onderdelen. Hij krijgt hierop graag een antwoord en bij voorkeur een toezegging. Mevrouw Bijsterbosch (D66) vraagt of de burgemeester kan beloven dat zij alles op alles zal zetten om het nieuwe Zandpad te laten slagen.

1060

1070

Burgemeester Dijksma beantwoordt de laatst gestelde vraag met te benadrukken dat haar dit evident lijkt. Zij neemt aan dat mevrouw Bijsterbosch dat heeft kunnen zien aan de voorstellen die voorliggen. Zij bevestigt dat dit haar intentie is. De uitkomst is het resultaat van een proces, waarbij meerdere betrokkenen zijn en waarop de burgemeester niet altijd invloed heeft. Voor wat betreft de vraag van de heer Walenkamp bevestigt de burgemeester dat de bewoners in de Jaffastraat nadrukkelijk een plek hebben gekregen in het eindoordeel. Zij vindt het onverstandig arresten van de Raad van State in deze discussie te betrekken. In algemene zin kijkt het college altijd bij vestigingen van bedrijven naar wat de vestiging voor de buurt betekent, wat het betekent voor overlast. Zij benadrukt dat het niet zo is dat seksbedrijven anders beoordeeld zouden moeten worden dan andere bedrijven. De voorzitter recapituleert de gedane toezeggingen. Toezeggingen De burgemeester zal Pagina 22 van 24

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 2 september 2021

1080

 In gesprek gaan met de branche over het uitblijven van aanvragen en nagaan of er in de voorfase potentiële aanvragers afgevallen zijn en de raad hierop een terugkoppeling geven tussen de herfst en de Kerst van 2021, dus in Q4.  Over een jaar terugkomen bij de raad over de mogelijkheden om het aantal seksplekken uit te breiden in Utrecht en welke modellen daarbij passen, afhankelijk van wet en regelgeving, van ervaringen in andere gemeenten en van de mogelijkheden die het college zelf ziet naar aanleiding van de gesprekken die zij voert met de branche. De heer Van der Zweth (PvdA) is het eens met de inbreng van de burgemeester. Hij voegt hieraan toe dat het daarin ook gaat om de relatie tot de groei van de stad. Burgemeester Dijksma antwoordt bevestigend. De voorzitter sluit de vergadering om 12.10 uur.

Pagina 23 van 24

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 2 september 2021

LIJST VAN TOEZEGGINGEN 1090

1100

Burgemeester Beleidsterrein: Prostitutie De burgemeester zal in het kader van het Raadsvoorstel Nota van uitgangspunten prostitutiehulp- en dienstverlening Het Nieuwe Zandpad  In Q1 2022 de raad een nadere regel leveren over de hulpverlening ( Prostitutie) Burgemeester Beleidsterrein: Prostitutie De burgemeester zal in het kader van Nieuwe locaties seksbedrijven in Utrecht / Raadsbrief Wijziging bestemming pand Jaffastraat  In gesprek gaan met de branche over het uitblijven van aanvragen voor nieuwe locaties seksbedrijven en gaat ook na of er in de voorfase potentiele aanvragen afgevallen zijn en komt hier in Q4 2021 op terug bij de raad.  De raad uiterlijk in september 2022 informeren over het (in algemene zin) uitbreiden van het aantal plekken voor sekswerkers en welke modellen daar dan bij passen in relatie tot de groei van de stad rekening houdend met de ontwikkelingen van wet- en regelgeving, ervaringen in andere gemeenten en de mogelijkheden die het college zelf ziet naar aanleiding van de gesprekken met de branche hierover.

Pagina 24 van 24