Commissie Mobiliteit Groen en Openbare Ruimte 23-6-2022.docx

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE MOBILITEIT, GROEN EN OPENBARE RUIMTE (onderdeel van de doorlopende commissievergadering over de Voorjaarsnota en bijbehorende stukken en het coalitieakkoord) Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

23 juni 2022, 10.00 uur Stadhuis, Raadzaal

Aanwezigen: De voorzitter, de heer G. te Hoonte; de wethouders mw. L. van Hooijdonk, mw. S. Schilderman, mw. R. Streefland, mw. L. Voortman; de leden dhr. G. Dijkstra (EenUtrecht), mw. W. Duitscher (EenUtrecht), dhr. I. El Abassi (DENK), dhr. H. Essabiri (DENK), dhr. T. Compagnie (ChristenUnie), mw. C. Passier (Volt), dhr. D. Bosch (PVV), dhr. M. de Pagter (VVD), dhr. R. van der Zweth (PvdA), dhr. M. Koning (D66), mw. N. Stylianou (D66), mw. A. Sasbrink (PvdD), mw. J. Zwinkels (CDA), mw. R. Heijne (GroenLinks), dhr. F. Dekkers (GroenLinks), dhr. R. van den Enk (Student & Starter), mw. M. Minnaert (BIJ1), dhr. D. Harris (SP), mw. L. Snippe (PvdD); mw. D. Rijnders (commissiegriffier). Afwezigen: Er zijn geen afwezigen gemeld.

Agenda commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte 1. Opening en mededelingen …………..………………………………………………………............ - 1 2. Raadsvoorstel Voorjaarsnota en Eerste Bestuursrapportage 2022 ……………………......... - 1 3. Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Ruimte 2022 ……………………………………………….. - 1 4. Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Utrechts Vastgoed (MPUV) 2022 ……………………….. - 1 5. Raadsvoorstel Programma Water en Riolering Utrecht 2023-2027 …………………………..… - 1 6. Raadsbrief Voortgang Nota Beheer Openbare Ruimte en MJIP 2023-2027 …………………... - 1 -

1. Opening en mededelingen De voorzitter, de heer Te Hoonte, opent de vergadering en xxx xxx Mevrouw Voortman (wethouder) xxx xxx De voorzitter stelt hierna gelijktijdig aan de orde:

2. Raadsvoorstel Voorjaarsnota en Eerste Bestuursrapportage 2022 3. Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Ruimte 2022 4. Raadsvoorstel Meerjarenperspectief Utrechts Vastgoed (MPUV) 2022 5. Raadsvoorstel Programma Water en Riolering Utrecht 2023-2027 6. Raadsbrief Voortgang Nota Beheer Openbare Ruimte en MJIP 2023-2027 De heer De Pagter (VVD) xxx xxx xxx

Pagina 1 van 17

De voorzitter heropent de vergadering om 14.16 uur en verleent het woord aan wethouder Streefland. Mevrouw Streefland (wethouder) zal twee vragen over werven beantwoorden. De eerste, van de VVD, ging over geluiden van eigenaren van werfkelders dat het advies van de wijzen wordt genegeerd. De raad heeft in juli 2021 bij het vaststellen van het programmaplan aan het college de opdracht gegeven om op basis van onderzoek naar schade aan kelders de varianten "bewijsvermoeden" en "technisch expertoordeel" uit te werken voor het herstel van de kelders. In de raadsbrief van 21 september 2021is precies beschreven hoe er gekomen wordt tot een kostenverdeling op basis van die twee varianten. Hier probeert de gemeente zo transparant mogelijk in te zijn. De uitwerkingen van de varianten volgen eind 2023, op basis van het onderzoek naar schadeoorzaken, gelijktijdig met het herstel van de kaders. In april 2022 is een voortgangsrapportage gestuurd. Hierin is beschreven hoe de gemeente is gestart en welke dilemma’s er zijn in de gesprekken. Veel keldereigenaren willen vooraf zekerheid ten aanzien van de kosten, maar die kan de gemeente pas bepalen na het openbreken. Dan kan er pas duidelijkheid gegeven worden of het ligt aan het gebruik of dat het komt doordat de eigenaren het zelf niet goed onderhouden hebben.

De gemeente werkt aan een regeling voor financiële bijdragen aan onderhoud en herstel van de kelders voor de tijdelijke fase om ervaring op te doen tijdens de eerste fase van de aanpak. De raad ontvangt hierover zo snel mogelijk een brief. De tweede vraag, van Student & Starter, was of het college geen maatregelen kon nemen die ervoor zorgen dat de werven niet meer gebruikt kunnen worden voor recreatie. Het herstel van de historische werven is heel belangrijk. Alle aandacht is gericht op het herstel en behoud hiervan. Dat is een spannend en complex traject. Op dit moment is deze vraag niet aan de orde, want de gemeente is bezig met het herstel om ervoor te zorgen dat ze voor de toekomst behouden kunnen blijven. Als dat nu niet gedaan wordt, is er in de toekomst helemaal geen recreatie mogelijk. Er zal natuurlijk wel met de eigenaren bekeken worden welke aanvullende regels eventueel nodig zijn, mochten de werven gebruikt worden voor recreatie. De voorzitter vraagt of de toegezegde brief nu toegezegd wordt of dat deze brief al in de pijpleiding zat en deze vragen erin meegenomen worden. Mevrouw Streefland (wethouder) antwoordt dat de brief al in de pijpleiding zat. De voorzitter vraagt de overige wethouders om duidelijk aan te geven wanneer zij een toezegging doen en een gevraagde toezegging, mocht deze overgenomen worden, duidelijk te formuleren.

Daarnaast vindt de raad het prettig als er direct een termijn genoemd wordt. Hij geeft het woord aan wethouder Voortman. Mevrouw Voortman (wethouder) zal ingaan op de onderwerpen biodiversiteit, zelfbeheer, dierenwelzijn en schaalsprong groen. Zij begint met de vraag van de PvdD hoe de rustige plekken toegankelijker gemaakt kunnen worden en hoe het daarbij zit met de rust- en schuilplaatsen voor dieren. In de Omgevingsvisie binnenstad is het plan om meer binnentuinen open te stellen als dat kan. Al eerder is voorgesteld om Kovelswade meer open te stellen voor een wandelroute naar de Lunetten. Daar is rust nog steeds het uitgangspunt. Voor de groei van het aantal inwoners is ook groei nodig van het areaal bruikbaar groen. Dat kunnen rustige ommetjes zijn op de begraafplaats of de binnentuin. Voor rust- en schuilplaatsen voor dieren wordt gewerkt aan meer hooiland en wordt steeds meer inheemse beplanting toegepast. De gemeente is ook druk met bijenhotels. Beide gebeurt dus, maar in een stad als Utrecht moeten er wel steeds keuzes gemaakt worden. Er werd gevraagd naar die 45 extra hectare groen. Is dat echt nieuw toegevoegde natuur of gaat het ook om gebieden die al groen zijn? Het gaat om beide. Door de gebieden openbaar en toegankelijk te maken en door waarden toe te voegen of door verharding te verwijderen en extra groen te realiseren.

Bij Moreelse tuinen gaat het om het opheffen van hectaren aan overmaat verharding. De PvdD vroeg om een toezegging dat het nieuwe groen niet alleen voor mensen bestemd is, maar dat er ook gebieden mensvrij of mensluw gemaakt worden. Groen wordt gemaakt voor zowel mens als dier. Volledig mensvrij is niet altijd mogelijk. Tegelijkertijd zijn er wel voorbeelden van gebieden waar de natuur meer vooropstaat en ruimte wordt geboden aan natuur en biodiversiteit. Dit zijn onder andere de Zilveren Schaats en het Bosje van Goes. Het geldt ook voor nieuw te ontwikkelen groengebieden als Lunettenpark en het groen om de stad. Er werd gevraagd naar de intentie om met de boeren in Amelisweerd tot afspraken te komen over meer natuurinclusief werken. In 2016 is een eerste duurzaamheidsscan uitgevoerd. Die wordt nu Pagina 2 van 17

herhaald. Die scan geeft inzicht in welke maatregelen de boeren nog kunnen nemen. De uitkomsten daarvan zijn input om verder met de boeren te overleggen. In de nieuwe scan zitten ook nieuwe zaken, zoals de inventarisatie van de natuurwaarden van de percelen boerenland en het opstellen van doelsoorten voor het monitoren. Het derde spoor is de mate van toepasbaarheid in het provinciale beleid. Daar zijn stimulerende subsidies beschikbaar waardoor boeren mogelijkheden krijgen om ze toe te passen. Het uitkopen van boeren is bijzonder ingewikkeld binnen de bestaande pachtcontracten. Juist de mix van open grasland en bos levert een belangrijke meerwaarde op voor de biodiversiteit. Daarom hecht de gemeente hieraan. Tegelijkertijd bekijkt ze met de boeren naar verbeteringen om te komen tot een meer duurzame vorm van landbouw. Welke mogelijkheden zijn er om binnen de looptijd van de huidige overeenkomst extra’s te bieden en te vragen? Dit loopt via de duurzaamheidsscan. De heer Koning (D66) vraagt of de wethouder het met D66 eens is dat het uitkopen van boeren niet aan de orde hoeft te zijn zolang zij een beweging maken richting kringlooplandbouw. Mevrouw Voortman (wethouder) bedoelde dit inderdaad te zeggen. Ze wil samen met boeren kijken hoe zij een duurzame vorm van landbouw kunnen bedrijven. De Partij voor de Dieren en GroenLinks vroegen naar zelfbeheer.

Sommige bewoners geven aan dat zij hun groene tuin niet meer zelf kunnen onderhouden. Er is op dit moment geen gemeentelijke regeling om bewoners te ondersteunen in het onderhoud van hun privétuin. De medewerkers van groenbehoud worden ingezet bij het beheer van het groen in de openbare ruimte. Er is niet een heel grote vraag, maar het komt sporadisch voor dat een inwoner de gemeente verzoekt om hulp. Dan wordt bekeken wat de gemeente kan bieden. Vorig jaar is met groene organisaties in de stad het platform Buurtnatuur 030 opgericht. Hiermee wil de gemeente huidige en nieuwe groene zelfbeheerders en andere vrijwillige stadstuinders bij elkaar brengen. Hierbij gaat het om groen op zowel private als openbare grond en zowel tuinieren in gemeenschappelijk als individueel verband. De wethouder wil toezeggen dat zij samen met de leden wil onderzoeken of dit platform ook een vangnet kan bieden voor het soort hulpvragen dat hier werd genoemd. Ondersteuning blijft op vrijwillige basis. De gemeente wil inwoners met een zorgvraag voor hun tuin in contact brengen met een organisatie als de Algemene Hulpdienst van U Centraal. Die kan zorgen voor vrijwilligers om praktische hulp te bieden bij het onderhoud van de tuin. Een andere mogelijkheid is dat er via de stichting Present hulp in de tuin wordt georganiseerd, maar dat loopt via een professionele hulpverlener die al eerder betrokken is.

Afhankelijk van de wijk waar een oudere woont kan er gebruikgemaakt worden van actieve buurtnetwerken. Mevrouw Zwinkels (CDA) is blij met de laatste zin. Ze hoopt dat de gemeente niet allerlei regelingen opzet terwijl er zoveel vrijwilligers, initiatieven en organisaties zijn. Ze heeft eens meegelopen met Present. Deze organisatie is zeer toegankelijk. Mevrouw Zwinkels hoopt dat de gemeente niet zelf iets optuigt, maar mensen doorverwijst. Mevrouw Voortman (wethouder) antwoordt dat zij de vraag van GroenLinks zo ook had begrepen. De Partij voor de Dieren leek meer van mening dat de gemeente er ook iets aan moest doen. Er zijn inderdaad veel vrijwilligersinitiatieven en dat is heel goed en heel mooi. Mevrouw Heijne (GroenLinks) stelt dat GroenLinks geen gemeentelijke regeling wil optuigen. Zij had zelf ook al contact gehad met Buurtnatuur 030. De vraag was meer of er nog meer mogelijkheden waren. Ze is blij dat de wethouder antwoordt dat er nog meer organisaties zijn die kunnen bijspringen en is dan ook blij met de toezegging. Mevrouw Sasbrink (PvdD) vindt het fijn dat er zo veel bronnen van hulp zijn waar mensen terechtkunnen. De vraag blijft dan nog wel hoe bewoners met deze hulpvraag met deze organisaties in contact komen. Mevrouw Voortman (wethouder) antwoordt dat de gemeente mensen kan doorverwijzen.

Ze neemt aan dat deze organisaties zelf ook informatie hebben op hun sites. De wethouder was gebleven bij de Dierenambulance en de Vogelopvang. Enige tijd geleden tweette de Dierenambulance over een enerverende dag. Toen was de wethouder al blij dat dit nu ook onder haar viel. Ze zegt graag toe dat ze kennis wil maken met de Dierenambulance en de Vogelopvang. Het hangt van ieders agenda af of dit in 2022 lukt, maar de wethouder zal hier wel op inzetten. Dan Pagina 3 van 17

zal er ook zeker geluisterd worden naar de wensen en knelpunten, waaronder het onderhoud aan de opvang. Er werd gevraagd naar het fokken van dieren. Utrecht Natuurlijk heeft een selectief fokprogramma, zoals beschreven in een nota dierenwelzijn die is vastgesteld in 2019. Als gevolg daarvan worden er ieder jaar meer dieren gehouden dan Utrecht Natuurlijk kan huisvesten. Die worden zo veel mogelijk verkocht aan hobbyboeren, andere kinderboerderijen en stadsboerderijen en fokbedrijven. De verkoop van dieren is voor Utrecht Natuurlijk geen verdienmodel. Dieren worden verkocht voor een zo veel mogelijk marktconforme prijs. Als dit onder de prijs zou gebeuren, zou het oneerlijke concurrentie zijn. Zo’n goede prijs voorkomt ook dat er voor de slacht verkocht wordt. De opbrengst vloeit terug naar het beheer van een specifieke locatie en is dus geen onderdeel van de begroting. De wethouder probeert wat sneller te antwoorden op de vragen over evenementen, omdat hier al eerder mondelinge vragen over zijn beantwoord. Het college kan toezeggen dat het dierenwelzijn meegenomen wordt in de subsidievoorwaarden van een nadere regel, maar niet dat hiervoor het Kinderboerderijenbesluit wordt gebruikt. Het college houdt op dit punt vast aan de Nota Dierenwelzijn.

In de nieuwe nadere regel Dieren neemt het college in de subsidievoorwaarden op dat subsidieontvangers moeten voldoen aan de richtlijnen van het Publiek Keurmerk Kinderboerderijen. Voor dierenweides die particulier initiatief zijn en grotendeels door vrijwilligers worden beheerd geldt dat maatwerk mogelijk is, waarbij dierenwelzijn het uitgangspunt blijft en een voor de dierenweide haalbare oplossing wordt gevonden. Alle kinderboerderijen van Utrecht Natuurlijk voldoen aan de eisen van het keurmerk en aan de richtlijnen van het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren. Het kinderboerderijenbesluit is een initiatief van dierenwelzijnsorganisaties dat dieper ingaat op het welzijn van dieren en richtlijnen geeft die dieper gaan. Het Keurmerk Kinderboerderijen richt zich meer algemeen op dierenwelzijn en geeft daarnaast richtlijnen die betrekking hebben op mensen, bijvoorbeeld met betrekking tot veiligheid, hygiëne en kwaliteit van medewerkers. Er zijn dus inderdaad verschillen, maar om de educatiedoeleinden mogelijk te maken geeft de gemeente Utrecht Natuurlijk de ruimte om selectief dieren te fokken, waarbij de reeds aanwezige dieren en hun leeftijd en gezondheid en de educatieve plannen en de beschikbare ruimte worden meegewogen. De wethouder komt op evenementen.

Nergens is een verbod op het gebruik van uilen, roofvogels en reptielen geregeld in de gemeente Utrecht, maar dat kan de gemeente ook niet, aangezien de Wet Dieren uitputtend is. Een tijd geleden kwam dit bij het vragenuur aan de orde, toen het ging over andere dieren. De gemeente heeft dus geen ruimte om strengere of soepelere regels op te stellen. Er werd gevraagd of het college kan toezeggen dat de gemeente sowieso niet meer naar evenementen gaat waarbij dieren worden gebruikt. Daar zijn eerder al vragen over gesteld, ook naar aanleiding van de haringparty. Zo strak kan het college dit niet toezeggen. Dat zou namelijk ook tot gevolg hebben dat de gemeente ergens niet naartoe zou kunnen waar een broodje ham gegeten kan worden. De aparte categorie waarbij dieren worden verwond en mogelijk ook worden gedood, waar de Partij voor de Dieren het ook over had, vindt het college niet wenselijk. Het zal bekijken hoe het dit kan meenemen bij de subsidieregels. Het kan niet in de algemene subsidieverordening geregeld worden, maar via de nadere regels kunnen wel voorwaarden gesteld worden. Er werd gevraagd of het college net zo verbaasd is over het Magic Circus dat dieren heeft ingezet. Dit is niet het geval. Ook hier geldt dat de gemeente niet de bevoegdheid heeft om evenementen met dieren te verbieden. Dat komt weer doordat de Wet Dieren zo uitputtend is.

De gemeente gaat wel altijd in gesprek met vergunningaanvragers wanneer het gaat over evenementen met dieren. Dat is destijds ook bij het Magic Circus gebeurd. Er werd gevraagd of het politieregistratiesysteem cijfers bijhoudt over dierenmishandeling. Het optreden tegen dierenmishandeling valt onder het bevoegd gezag van het Openbaar Ministerie. Toezicht en handhaving op dierenmishandeling is de taak van de politie en de Landelijke Inspectiedienst van de Dierenbescherming. Voor die instanties is het belangrijk om meer inzicht te krijgen om dierenmishandeling aan te pakken. De gemeente heeft hier geen rol in. Daarnaast gebruikt de politie de basisvoorziening handhaving om incidenten te registreren. Dat is een landelijk systeem dat niet alleen in Utrecht wordt gebruikt. Er was een vraag gesteld ten aanzien van de relatie tussen dierenmishandeling en huiselijk geweld. Indien er sprake is van een onveilige thuissituatie wordt Veilig Thuis erbij betrokken. Het college vindt het niet de rol van de gemeente om de Landelijke Politie en het OM aan te sporen om landelijke cijfers anders te registreren. Het keurmerk Dierbaar gaat over de verkoop van dieren. Tijdens het project zijn alle dierverkooppunten in Utrecht, inclusief tuincentra, benaderd. In die zin heeft de gemeente al gedaan wat de Partij voor de Dieren vraagt. De resultaten zijn niet per se teleurstellend.

Natuurlijk is het altijd beter als alle verkooppunten willen meewerken, maar veel wilden er meewerken. Van de negen waren er vijf enthousiast, drie hebben er niet gereageerd en een stond er negatief tegenover. Van de vijf Pagina 4 van 17

enthousiaste verkooppunten zijn er twee nog tijdens het proces gestopt met de verkoop van dieren. Een vraag van de ChristenUnie ging over het ontmoedigen van evenementen met dieren, ook kleine evenementen. Het voorbeeld van een kinderboerderij werd genoemd. Educatie over dieren is ook belangrijk. Zij organiseren geen evenementen waarbij dieren een grotere rol spelen dan hun aanwezigheid in hun verblijf. Wanneer de gemeente in gesprek gaat met initiatiefnemers staan het welzijn van de dieren en hun mogelijkheid om natuurlijk gedrag te vertonen voorop. De PVV vroeg of het stoppen met ritueel geslacht vlees opgenomen kon worden in de subsidievoorwaarden. Hier is het college niet toe bereid, omdat het hiermee zou raken aan de geloofsvrijheid en de keuzevrijheid van mensen. Het college is niet principieel tegen de consumptie van vlees, maar wel voor het stimuleren van vleesloze alternatieven. Er werd een motie aangekondigd. De wethouder zegt, ook als wethouder Diversiteit en Inclusie, dat er ook ruimte moet zijn voor geloofsvrijheid. De heer Bosch (PVV) begrijpt dat dierenwelzijn heel belangrijk is in deze stad, behalve als het te gek wordt. Mevrouw Voortman (wethouder) antwoordt dat er ook verschillende visies bestaan over koosjer en halal slachten en hoe het zit met het dierenwelzijn bij die verschillende methodes van slachten.

Zo ver wil de wethouder die discussie nu niet voeren. Het is altijd een afweging van zaken. Dit kwam in de andere antwoorden ook naar voren. Er wordt ook gekeken naar ruimte voor mensen en educatie. De heer De Pagter vond het plan van de 60.000 bomen te weinig concreet. Er is geen blauwdruk van de stad met 60.000 stipjes erop. Wel wordt elke kans aangegrepen om bomen te planten, zowel qua locatie als financieel. De gemeente kijkt samen met nutsaanbieders hoe er anders met kabels en leidingen omgegaan kan worden. Die belemmeren vaak de groeiruimte voor bomen. Zo kan ervoor gezorgd worden dat die groeiruimte wel ontstaat. Bij lopende projecten, bijvoorbeeld geïnitieerd vanuit de riolering, ontstaat er substantieel ruimte voor bomen, het zogenaamde "werk met werk maken". Daarnaast is de gemeente bezig met het vergroenen van straten, bijvoorbeeld in de Rivierenwijk. Daar wordt vooral ingespeeld op de wensen en kansen die bewoners en gebruikers zien. Ook wanneer straten heringericht worden om ze verkeersveiliger te maken, kunnen er kansen ontstaan voor meer bomen. Voor een deel is er geld voor de aanleg van bomen. Bomen op moeilijke plekken, door kabels en leidingen, kosten vanwege de technische maatregelen echter soms meer moeite en geld. Mevrouw Stylianou (D66) heeft ook de mail van de Bomenstichting ontvangen. Zij heeft dit ambtelijk nagevraagd.

In het antwoord van de wethouder hoort ze nog niet hoe haalbaar het plan is. Ze begrijpt dat de puntjes op de kaart nog niet zijn gezet, maar de ambitie is wel heel hoog. Wanneer wordt dit gehaald en wat zijn de vooruitzichten? Mevrouw Voortman (wethouder) antwoordt dat het college denkt dat het haalbaar is. Het is een continue beweging. Bij de aanleg van groene daken zou het iets anders zijn. Daarbij kun je kijken waar ze liggen en welke er groen gemaakt kunnen worden. Bij het planten van bomen heb je te maken met kabels en leidingen, maar ook met bewoners die misschien juist een parkeerplaats willen. De wethouder geeft toe dat de ambitie hoog is, maar het college denkt dat hij haalbaar is, zeker als alle kansen aangegrepen worden. De heer De Pagter vroeg naar de stenige pleinen. De gemeente is begonnen met Rivierenwijk en Noordwest. Recent zijn twee pleinen al flink groener geworden. In de raadsbrief "Strategie voor groen" wordt aangegeven dat het vergroenen van straten een belangrijk onderdeel is. Dit gebeurt samen met initiatiefnemers in de stad. De heer De Pagter (VVD) merkt op dat hij hier ook veel over gesproken heeft met de voorganger op de portefeuille Groen. Met name bij nieuwbouw is vaak te zien dat er nog een vrachtwagen met klinkers leeg wordt gekieperd in plaats van dat er vooraf al over groen wordt nagedacht.

Hij vraagt de wethouder om ook hier veel aandacht voor te hebben. Mevrouw Voortman (wethouder) is het hiermee eens en merkt op dat de heer De Pagter het heeft over het principe "onverhard, tenzij". De VVD vroeg ook naar de Amelisweerd. Het college is samen met de provincie en omliggende gemeenten bezig om te kijken hoe er meer groen en recreatiemogelijkheden in de regio kunnen komen, aansluitend op de Amelisweerd. Dit is een pilot van de provincie in het kader van "Groen groeit mee". De gemeente betaalt hier ook aan mee. De heer De Pagter stelde dat het groen van Bunnik is en vroeg waarom de gemeente Utrecht hieraan meebetaalt. De gemeente is eigenaar van Pagina 5 van 17

het landgoed en veel van de inwoners maken er gebruik van, dus de stad heeft hier ook zelf belang bij. De gemeente is al sinds de jaren 1920 eigenaar van de landgoederen, juist om ze te kunnen benutten voor de inwoners van Utrecht. Er is gezegd dat er geen investeringen in parken gedaan moeten worden, anders dan in Oost. Het klopt dat de gemeente nu in Oost investeert, maar dat gebeurt ook in het centrum, in het Moreelsepark en het rondje Stadseiland. In die omgeving komen namelijk veel meer mensen te wonen. Zoals eerder woningbouw en parkaanleg werden gecombineerd in Leidsche Rijn doet de gemeente dat nu daar. Naast de investeringen in de parken genoemd in het coalitieakkoord wordt nu ook onderzocht wat er extra nodig is. In de komende collegeperiode worden ook de extra mogelijkheden voor andere parken, verspreid over de stad, onderzocht. GroenLinks deed een oproep om ook naoorlogse wijken verder te vergroenen. Het college heeft in de Strategiebrief aangegeven drie lijnen te volgen. Er wordt groen toegevoegd, in combinatie met vervangings- en herinrichtingsprojecten. Die zitten vooral in de naoorlogse wijken. Daarnaast investeert de gemeente specifiek in de groenarme wijken, waar voorlopig geen vervangingsinvesteringen zijn voorzien, zoals Noordwest en Rivierenwijk. Tot slot investeert de gemeente in parken en scheggen, de zogenaamde Icoonprojecten.

De gemeente kan niet overal tegelijk aan de slag gaan. Mevrouw Heijne vroeg specifiek naar Vleuten en De Meern, maar de prioriteit wordt gelegd in de naoorlogse wijken. Ondertussen wordt een start gemaakt met de vergroening van de groenarme wijken. De voorzitter meende dat de heer De Pagter deze vraag had gesteld en constateert wat onrust in de zaal door deze verwarring. Mevrouw Voortman (wethouder) verontschuldigt zich. Het CDA vroeg naar het NK Tegelwippen. Utrecht doet dit jaar voor de tweede keer mee aan het NK Tegelwippen. Het college weegt af of het ook echt tot maatregelen leidt en niet alleen tot praten en beleid. Het moet daadwerkelijk iets opleveren. Het CDA merkte op dat de investeringen pas starten in 2026. Dat heeft ermee te maken dat de kapitaalslasten worden geprogrammeerd in het jaar na afronding van het project. De voorbereiding en uitvoering van het project vinden plaats voor het in de Voorjaarsnota genoemde jaar. De fasering van alle investeringsprojecten wordt nog geactualiseerd in voorbereiding op de programmabegroting. Vervolgens wordt explicieter gemaakt in welk jaar de voorbereidingskosten worden gemaakt en in welk jaar de uitvoering gereed is. Dat vindt dus in verschillende stappen plaats. Het betekent dus niet dat er pas dan begonnen wordt.

De investeringsbudgetten voor de integrale projecten worden onder andere gebruikt om de groene schaalsprongen te maken. Mevrouw Zwinkels wilde concrete resultaten zien. Die zal zij ook zien de komende jaren. Deze worden opgenomen in de voortgangsrapportage Meerjaren Groenprogramma, die bij het Duurzaamheidsverslag wordt toegevoegd. D66 en Student & Starter vroegen naar een aanpasplan voor verticaal groen. Op dit moment is er geen budget vanuit Water en Groen. Vanuit Water kan het niet worden gefinancierd omdat groene gevels geen direct effect hebben voor waterberging. Daarnaast is er ook nog geen direct bewijs dat het ook echt werkt tegen hittestress. Op de openbare ruimte heeft het maar over korte afstanden een verkoelend effect. Het geeft ook geen schaduw, zoals een boom die wel geeft. De wethouder ziet wel dat een groene gevel kan bijdragen aan een groener binnenklimaat, omdat er geen rechtstreeks zonlicht op de gevel valt. Als hier de juiste planten voor gekozen worden, kunnen de gevels bijdragen aan biodiversiteit. Er wordt geen apart plan voor gemaakt, maar het zal wel meegenomen worden in gebiedsontwikkelingen, tenders en het vergroenen van straten, bijvoorbeeld in de eerdergenoemde Rivierenwijk. Mevrouw Stylianou (D66) vraagt of de wethouder kan aangeven wat de kansen zijn op de grotere gevels en daken, bijvoorbeeld van distributiecentra en parkeergarages.

Het gaat nu over woonhuizen, zodat het daarbinnen koeler is. Mevrouw Voortman (wethouder) antwoordt dat zij dit zeker wil meenemen als er kansen liggen, maar de vraag was of er geen apart plan gemaakt kon worden. Daar wil de wethouder geen verwachtingen wekken die zij niet direct waar kan maken. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of er onlangs in het kader van klimaatadaptatie niet juist een subsidieregeling was ingesteld voor hoofdzakelijk zakelijk vastgoed.

Pagina 6 van 17

Mevrouw Voortman (wethouder) antwoordt dat zij dit niet zo paraat heeft, maar misschien kan die vraag opgezocht worden en kan haar collega hier in haar termijn op terugkomen. Anders moet het college er schriftelijk op terugkomen. Mevrouw Passier van Volt vroeg om de ondersteuning van biodiversiteit mee te nemen in het ontwikkelen van parken. Bij de ontwikkeling van parken kijkt de gemeente welke doelsoorten men wil hebben en waarvoor men het leefgebied mogelijk wil maken. Dat heeft de voorkeur boven het vastleggen van een vast percentage. Het verschilt per gebied welke soort versterkt moet worden. Mevrouw Passier vroeg ook waarom er niet een nog grotere ambitie is op het gebied van groen. De wethouder vindt het collegeprogramma al heel groen. Er wordt een versnelling mogelijk gemaakt met het vergroenen in de komende jaren. Door een structureel budget voor de groene schaalsprong kan er ook in de volgende periode versneld worden. Daarmee gaat het dus nog verder omhoog. Het is een soort hockeystick. De vergroening gaat voorbereid worden. De uitvoering gaat vergroening opleveren in een steeds hoger tempo. De wethouder is hiermee door alle vragen heen. De voorzitter vraagt aan de aanwezigen of alle vragen beantwoord zijn. Mevrouw Voortman (wethouder) stelt voor om nog aanwezig te blijven tijdens de beantwoording van wethouder Schilderman.

Als na diens beantwoording nog steeds vragen zijn blijven liggen, kan zij die dan beantwoorden. De voorzitter vindt dit een goed idee en geeft het woord aan wethouder Schilderman. Mevrouw Schilderman (wethouder) zal de vragen op volgorde beantwoorden en begint bij de vragen van de VVD. Die vroeg naar het onderhoud van de openbare ruimte in de naoorlogse wijken. Het klopt dat de gemeente die wijken prioriteert, maar ze doet dat ook specifiek op de leeftijd van de openbare ruimte. Die is gemiddeld een stuk ouder in Kanaleneiland en Overvecht dan in Vleuten-De Meern. De gemeente zal opnieuw bekijken of er delen afwijken. Als dat zo is, worden die gebieden meegenomen in de prioritering van onderhoudswerkzaamheden. Er werd gevraagd naar de toiletten in de openbare ruimte. De VVD vroeg nog specifiek naar de toiletten in het Máximapark. Dat gaat de goede kant op. Bij de bosspeeltuin in het park wordt dit jaar een vaste sanitaire voorziening gerealiseerd. De wethouder verwacht dat hij deze zomer al komt. Bij de Vlinderhof in het Máximapark is er een bouwvergunning verleend voor een voorziening. Daar zit nog een levering achter, dus het is de vraag of die er dit jaar nog komt. De vraag over het zelfbeheer heeft wethouder Voortman beantwoord. Zowel GroenLinks als de Partij voor de Dieren stelde vragen over het verder uitbreiden van de pilot met de wilde bloemen en planten.

De pilot begon in maart en loopt tot november 2022. Het is een omvangrijke pilot die op meerdere plekken wordt uitgevoerd. De gemeente wil graag naar de effecten kijken voor dit breder wordt toegepast. Mensen waarderen het verschillend. Mevrouw Sasbrink (PvdD) hoorde de wethouder voorbeelden noemen van hoe mensen de effecten van de pilot ervaren, maar hoopt dat er ook gekeken wordt naar wat de effecten zijn op de biodiversiteit en welke insecten en flora ervan profiteren. Wordt dat ook onderdeel van de evaluatie? Mevrouw Schilderman (wethouder) antwoordt dat de evaluatie breed gedaan wordt. De voorbeelden die ze noemde waren niet limitatief. GroenLinks vroeg naar de containertuintjes rond de afvalbakken. Er was een kleine discussie bij welke portefeuille dit hoort. Er is inderdaad eerder een pilot gedaan met de containertuintjes. De resultaten waren niet heel positief. De doelstelling was om bijplaatsingen tegen te gaan. Het effect daarop was gering. Daarnaast gebeurde het in verband met de veiligheid met plastic containertuintjes, dus op het gebied van biodiversiteit voegde het ook weinig toe. Het college ziet er dus niet veel in. Het ziet wel veel kansen in de vergroening rondom de container. Als daar verharding weggehaald wordt, kan er ook water opgenomen worden en kan het een functie hebben op het gebied van klimaatadaptatie. Het maakt onderhoud ook makkelijker.

Dit ziet het college dus meer voor zich en zal het aanmoedigen. Als partijen dit in zelfbeheer willen doen, staat het college hier positief tegenover. Mevrouw Heijne (GroenLinks) is blij met dit stukje van de toezegging. Dat is een stukje op weg richting de vergroening van de containertuintjes. Ze wil nog wel kwijt dat de pilot met een plastic matje rondom een container niet goed vergelijkbaar is met het effect dat echte planten rondom een container kunnen hebben. Ze vindt het ook jammer dat het college het argument van veiligheid Pagina 7 van 17

gebruikt. Veel steden doen dit namelijk. Die zijn toch niet minder veilig? Mevrouw Schilderman (wethouder) antwoordt dat het op sommige plekken in andere steden gebeurt, maar niet in grote mate. De veiligheid van zowel de mensen die eromheen lopen als de mensen die er werken is wel degelijk heel belangrijk. Die containers zijn al ontzettend groot. In weer en wind wordt het afval opgehaald. Dat betekent dat zo’n enorme bak een beetje kan schommelen. De wagen wordt aan verschillende kanten vastgezet. Als het voor een klein stukje, waar een paar graszoden in kunnen, anders gedaan wordt rond zo’n container, worden niet de juiste prioriteiten gesteld, terwijl er wel echt groen kan komen in de vaste grond eromheen. Dat heeft ook meer voordelen voor biodiversiteit en waterberging. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt veiligheid ook belangrijk, maar vraagt zich af hoe dat dan in andere gemeenten gebeurt. Zij zal dit zelf nog eens navragen en er misschien nog eens op terugkomen. Ze dankt de wethouder voor het eerste deel van de toezegging. Mevrouw Schilderman (wethouder) kan best, mocht de raad dit willen, iets laten zien van hoe andere gemeenten dit doen, maar raadt het wel af. GroenLinks, CDA en andere fracties vroegen hoe de standaardisatie van materialen in de openbare ruimte gelezen moet worden, ook in relatie tot het gebruik van circulair materiaal.

Op dit moment wordt er verder gekeken naar wat de bezwaring die in het coalitieakkoord staat zou kunnen betekenen. Er wordt gewerkt aan een aantal verschillende scenario’s. Die gaan zowel over schoonmaken van de openbare ruimte en over standaardisatie van de materialen. In de standaardisatie zijn best nog een aantal schakeringen mogelijk. Dat hoeft niet haaks te staan op circulariteit. Circulariteit wordt namelijk in het Handboek openbare ruimte opgenomen als een eis. In de basis zijn het dus doelen die naast elkaar kunnen staan. De wethouder denkt wel dat de gemeente nog verder kan gaan in hoe het gedaan wordt op circulair gebied. Er kan op grote vlakken in Utrecht gekeken worden naar verdere standaardisatie en misschien kan op een specifieke plek circulariteit verder geholpen worden. De eerste poging is in ieder geval dat het in één keer lukt. Mevrouw Zwinkels (CDA) is nog steeds niet gerustgesteld. De wethouder zegt dat het zo zou kunnen. Er wordt gezegd dat het toch al als eis wordt opgenomen, maar de onderhoudscontracten zijn de afgelopen jaren duurder geworden. Dat rijmt toch niet met elkaar? Mevrouw Zwinkels vraagt de wethouder om ruimte te laten voor alternatieven die juist de circulariteit ten goede komen, ook als ze eventueel meer gaan kosten.

Wanneer krijgt de raad een duidelijker financieel beeld voor de openbare ruimte? Mevrouw Schilderman (wethouder) antwoordt dat dit bij de Programmabegroting meer ingevuld moet worden, maar vooruitlopend daarop maakt het college scenario’s. Bij de Programmabegroting doet het college een verwerking van de versobering die het college het beste lijkt. De wethouder zegt toe daarbij de raad te informeren over de verschillende opties die daarin zitten. Dit was het college sowieso al van plan. De wethouder voegt nog toe dat met name de effecten en de circulaire doelstellingen meegenomen worden in de evaluatie. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of hierbij ook kan worden opgenomen wat dit betekent voor het achterstallig onderhoud dat de gemeente op dit moment probeert in te halen. Mevrouw Schilderman (wethouder) antwoordt dat deze zaken niet per definitie direct invloed hebben op elkaar. Het college zal hierop terugkomen, maar de wethouder gaat er niet vanuit dat er zomaar een relatie is tussen die twee. Er zal iets over opgenomen worden in de brief. Het CDA had gevraagd naar het opruimen van het zwerfafval. De gemeente blijft de reguliere activiteiten met betrekking tot het zwerfafval uitvoeren. Die werden al gedaan onafhankelijk van deze middelen en die zullen gedaan blijven worden.

De vergoeding is met name bedoeld voor aanvullende projecten op het gebied van communicatie, gedragsbeïnvloeding en participatie. Die zijn nu gedekt, maar voor aanvullende projecten is er geen dekking. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of de raad een overzicht kan krijgen van welke projecten op dit moment wel gedekt zijn en welke eventuele aanvullende projecten niet door kunnen gaan. In de schriftelijke beantwoording was heel duidelijk dat er een gat was voor 2023. Mevrouw Schilderman (wethouder) antwoordt dat dit zal betekenen dat sommige van die projecten, Pagina 8 van 17

wanneer er geen nieuwe landelijke financiering komt, niet op lange termijn voortgezet kunnen worden. De wethouder begrijpt dat mevrouw Zwinkels dit overzicht graag zou hebben voor het slotdebat over de Voorjaarsnota en zal kijken of ze dit voor die tijd kan leveren. De voorzitter vraagt of de wethouder bij de eerdere toezegging, toen ze "Programmabegroting" zei, ook het debat over de Voorjaarsnota bedoelde. Mevrouw Schilderman (wethouder) antwoordt dat ze toen echt "Programmabegroting" bedoelde. Het CDA maakte een opmerking over het erratum over de vervanging van speelobjecten. Dit was het herstel van een eerder gemaakte fout. Bij de Programmabegroting 2022 was er een bedrag voor de vervanging van speelobjecten geautoriseerd. In de Berap was vervolgens foutief opgenomen dat die naar beneden bijgesteld zou worden met 1,5 miljoen. Met dit erratum is dat weer hersteld, zodat hij in ieder geval weer klopt. Er is gewoon geld voor de vervanging van speeltoestellen. Dat is terug te lezen op de pagina’s 74 en 75 van de Eerste Bestuursrapportage. Wethouder Voortman was ook al ingegaan op de vraag van het CDA over de vergoeding voor zakelijk vastgoed. Daar is op dit moment geen regeling voor. Voor maatschappelijk vastgoed is die er wel. Er is ook de subsidieregeling voor de groene daken.

Mevrouw Zwinkels (CDA) begrijpt dat de regeling voor maatschappelijk vastgoed geldt voor vastgoed van particulieren of bedrijven met een maatschappelijke functie. Misschien komt mevrouw Zwinkels later nog met schriftelijke vragen over hoe ver die afbakening gaat. Dan weet ze ook of er aanvullend nog iets nodig is. Mevrouw Schilderman (wethouder) ziet die vragen tegemoet. D66 had een vraag gesteld over openbare, niet-commerciële terrassen. Het college vindt dit een mooi initiatief. Het wil kijken hoe het hier uitvoering aan kan geven, omdat het ook een goede sociale component heeft. Er is op dit moment al een kleine proef bij het Maria Majorplein. Tegelijkertijd vraagt het college zich af hoe groot dit uitgevoerd kan worden. De wethouder kan toezeggen dat het college kijkt wat ervoor nodig is en hoe dat verder aangemoedigd kan worden in buurtinitiatieven. Dat zal dan gaan over kleinere hofjes waar mensen zelf een beetje de verantwoordelijkheid kunnen nemen en een aanvraag kunnen doen, bijvoorbeeld vanuit het Initiatievenfonds. Mevrouw Stylianou (D66) merkt op dat uit de evaluatie in Den Bosch is gekomen dat de stoelen op een heel centrale plek moeten staan, zodat veel mensen er gebruik van kunnen maken. De gemeente wil dit ook doen omdat de terrassen zo duur zijn en daardoor niet iedereen er gebruik van kan maken.

Als het op kleinere hofjes gebeurt, wordt dan wel het juiste doel nagestreefd? D66 denkt dat de stoelen op meerdere plekken in verschillende stadscentra moeten komen in plaats van op een klein hofje waar de bewoners ook zelf stoelen neer kunnen zetten. Mevrouw Schilderman (wethouder) deelt de inzet om ook onbetaald in de openbare ruimte te kunnen zitten. Daarom spant het college zich al langer in voor kortere afstanden tussen bankjes. Er zitten best hoge eisen aan nieuw aanbod, bijvoorbeeld van een uitgebreide hoeveelheid stoelen. Het moet allemaal veilig zijn. Ze moeten gecontroleerd worden. Iemand moet daarvoor zorgen, want het zijn verplaatsbare zaken. Dan wordt het een grote financiële opgave. Als de raad zoiets wil, moet er op zoek gegaan worden naar dekking. De wethouder kan toezeggen om kleine initiatieven aan te moedigen en mensen die een aanvraag doen te ondersteunen. Mevrouw Stylianou (D66) is blij met deze toezegging en zal na gaan denken over waar de dekking vandaan zou moeten komen. Ze denkt namelijk echt dat het een toevoeging zou zijn aan de stad. Mevrouw Schilderman (wethouder) komt op de vraag over de onderhoudskosten van de toiletten. Wat is de doelstelling van deze coalitie daarop? In het coalitieakkoord staat heel duidelijk het doel om toiletvoorzieningen niet te sluiten. De dekking over de extra kosten in 2022 is al meegenomen in de Voorjaarsnota.

De consequenties voor 2023 en verder worden conform de algemene lijn van generieke prijsstijgingen meegenomen bij de Programmabegroting. De PvdD vroeg ernaar om het verbod op confetti verder uit te breiden. Op dit moment is dat niet het beleid. Als het verder uitgebreid zou worden, heeft dat als voordeel dat er minder materialen zijn om op te ruimen. Een eventueel nadeel is dat er minder zaken mogelijk zijn en het de vraag is hoe groot de schade voor de natuur is van de papieren variant. Toen het amendement werd ingediend bij het eerste verbod op confetti, heeft het college al aangegeven dat het handhaven hierop vrij lastig is. Als Pagina 9 van 17

de raad zou overwegen een verdergaand verbod in te voeren, is het goed om te weten dat er op dit moment geen middelen voor de handhaving zijn. De heer Bosch (PVV) vraagt hoe vaak er op het huidige verbod gehandhaafd is. Weet de wethouder dit bij benadering? Mevrouw Schilderman (wethouder) heeft deze informatie niet paraat. Mevrouw Sasbrink (PvdD) merkt op dat het niet eens zozeer om het handhaven gaat. Er is minder metalen en plastic confetti te zien, omdat de gemeente aan de voorkant al zegt dat het verboden is bij evenementen. Dan is de handhaving al minder nodig. Het verbod helpt al heel veel. Helaas zijn er na evenementen, bijvoorbeeld de Canal Pride, nog wel veel serpentines van plastic en veel papieren troep in de openbare ruimte te zien. Zou het dan niet toch een goed idee zijn om het erbij op te nemen? Mevrouw Schilderman (wethouder) heeft wat voor- en nadelen geschetst. Het is inderdaad redelijk makkelijk om dit aan de voorkant mee te geven, maar de handhaving is dat niet. Als de raad hier behoefte aan heeft, zal ze zich uit moeten spreken. De voorzitter vraagt of de heer Bosch de vraag over hoe vaak er gehandhaafd is politiek wil maken of dat hij hem technisch maakt en een mail stuurt. De heer Bosch (PVV) heeft een punt van orde. Hij verwacht dat een vraag of beantwoord wordt of dat erop teruggekomen wordt. Er kan ook even geschorst worden.

De voorzitter stelt dat de vraag politiek is als de heer Bosch weet hoe vaak er gehandhaafd wordt en de wethouder iets anders zegt. Als de heer Bosch het technisch wil weten, kan hij de vraag ook op een andere wijze stellen. De vraag wordt nu geparkeerd. De heer Bosch kan hem technisch op een andere manier stellen. De heer El Abassi (DENK) heeft een punt van orde. De heer Bosch vraagt of die cijfers naar hem toegestuurd kunnen worden. Hij hoeft het antwoord niet per se op dit moment, maar wil ze achteraf hebben. Dat is dan toch geen technische vraag? De voorzitter antwoordt dat hij er een politiek punt van mag maken. Hij mag er iets van vinden dat de wethouder het antwoord nu niet weet. Hij mag ook om een toezegging vragen om die gegevens te krijgen. Meestal is een vraag die begint met "hoe vaak" ofwel een technische vraag, ofwel de steller weet zelf hoe vaak het gebeurt en vindt er iets van dat de wethouder dat niet weet. Dan kan hij daar een politiek punt van maken. Deze commissie is niet de plek om op deze manier technische vragen te stellen. De heer El Abassi (DENK) is het ermee eens dat de wethouder niet per se antwoord hoeft te geven, maar vindt dat de vervolgvraag, of de cijfers toegestuurd kunnen worden, gewoon gesteld moet kunnen worden. De voorzitter stelt dat hier nu al een minuten over gesproken wordt.

Ondertussen had ook een mail getypt kunnen worden met het verzoek om een raadsbehandeling. De wethouder gaat verder met de beantwoording. Mevrouw Schilderman (wethouder) constateert dat niemand, ook de heer Bosch niet, haar een vraag heeft gesteld. Als iemand een verzoek heeft, kan er per interruptie een vraag gesteld worden en dan zal ze ernaar kijken. De voorzitter merkt op dat hij de voorzitter is en dat de wethouder de wethouder is. De heer Bosch (PVV) stelt bij dezen de vraag. Mevrouw Schilderman (wethouder) antwoordt dat het college het uit zal zoeken en zal proberen voor het slotdebat met de cijfers te komen.

Pagina 10 van 17

De heer Bosch (PVV) heeft een punt van orde. Tot tweemaal toe is een punt van orde van zijn spreektijd afgegaan. Ook een vraag die nog geen seconde duurde, kostte veel meer spreektijd. De voorzitter merkt op dat de heer Bosch een punt van orde kan aankondigen. Een hand opsteken gebeurt meestal voor een interruptie. Mevrouw Schilderman (wethouder) komt bij de vraag van de PvdD over zwerfvuil. Er werd gevraagd naar een stand van zaken over de Zwerfvuil Award. Het idee voor een Zwerfvuil Award is voorgelegd aan de klankbordgroep Utrecht schone stad. De klankbordgroep heeft aangegeven geen voorstander te zijn van een dergelijk instrument. In de raadsbrief Rapportage Utrecht schone stad van 18 mei jongstleden stond een terugkoppeling van dit onderwerp. De Partij voor de Dieren vroeg ook naar de 150-meterregel. Het al dan niet aanpassen van de regelgeving hierover is gerelateerd aan de Omgevingswet. Die staat tot op heden gepland voor 1 januari van komend jaar. De ervaring leert dat die datum nog weleens op kan schuiven. De PvdD vroeg ook naar de padden in putten. Het college deelt dat dit een vraagstuk is. De gemeente is hier al langer mee bezig. Tot op heden wordt maatwerk geleverd op de plekken waar padden aangetroffen worden. Het college is bereid om te verkennen wat de eventuele mogelijkheden en kosten zijn van het standaard toepassen van paddenvriendelijke straatkolken.

Er moet wel bekeken worden of er ruimte is in de huidige contracten. De wethouder zegt toe deze informatie toe te sturen, uiterlijk in Q4. In de commissie VBF is al gevraagd naar de inkoop van lokaal geteeld inheems plantmateriaal. Bij de aanbesteding wordt de voorkeur gegeven aan Skal biologisch. De gemeente heeft geen beleid ten aanzien van de herkomst van het plantmateriaal. Het aanbod op dat vlak is tot op heden ook erg beperkt. Het college deelt wel dat dit bij zou kunnen dragen. Daarom wordt de markt actief in de gaten gehouden. De gemeente zal blijven onderzoeken in welke mate er inheems plantmateriaal beschikbaar is. Door Volt werd gevraagd naar het maaibeleid en het maaien in twee gedeeltes. Dit doet de gemeente al op een aantal plekken in de stad, ook in het kader van Kleurkeur. Hier gaat men mee verder de komende jaren. Student & Starter vroeg naar de mogelijkheid om zwemwater per wijk toe te voegen. In de raadsbrief over het buitenzwemwater had het college al toegezegd om te onderzoeken of er van de vijf informele zwemlocaties, de Muntsluis, de Veilinghaven, Amelisweerd, polder Ruigenhoek en de Werkspoorhaven, echte zwemlocaties gemaakt kunnen worden. Dit is ook opgenomen in de Visie stadswater die dit najaar ter inzage wordt gelegd. Als dat haalbaar blijkt, beschikt vrijwel iedere wijk over officieel zwemwater.

Daarbij geeft de gemeente aan dat zwemmen in buitenwater in de basis is toegestaan, tenzij het uitdrukkelijk verboden is, bijvoorbeeld vanwege intensief vaarverkeer. DENK vroeg naar het concepttaxatierapport. De wethouder deelt met de fractie van DENK dat deze vraag lang heeft gelegen. Ze is het er ook mee eens dat er, wanneer er door een raadslid om informatie wordt gevraagd, antwoord gegeven moet worden. Het college heeft dit uiteindelijk gisterenavond alsnog gedaan, maar de wethouder kan zich voorstellen dat het vervelend was dat dit zo lang geduurd heeft. Er werd gevraagd waarom dit überhaupt niet werd verstrekt. Het college vond dit compleet logisch. Het gaat namelijk om concepten. De taxatierapporten zijn nog niet af. Daarnaast heeft de raad het college op pad gestuurd met een besluit om dit te realiseren. Er is geen tussenstap afgesproken om de taxaties met de raad te delen, maar als de raad de behoefte heeft om geïnformeerd te worden over de definitieve taxaties, dan kan dat en zal het college die informatie verstrekken. Dan werd er gevraagd of er andere relevante documenten zijn die verstrekt kunnen worden. Het college heeft het idee dat alle relevante documenten, ook voor het verstrekken van het rapport, al gedeeld waren met de raad. Het college is namelijk conform het besluit van de raad bezig met de uitvoering. Er werd ook gevraagd waarom dit geheim is.

In de brief is al iets gezegd over wat de grondslag is van waarom dit geheim is. Er is op dit moment een onderhandeling gaande. Als je al je prijskaartje laat zien, dan is die onderhandeling vrij lastig. Dit gebeurt in alle andere domeinen ook op deze wijze. De Gemeentewet heeft hier een expliciet artikel over. Daarin staat in welke gevallen het geheim is. Daar valt dit onder. Deze grond zal het college blijven gebruiken. Er werd gevraagd naar het realiseren van de islamitische begraafplaats voor het voorjaar van 2023. Dat is volgend jaar. Het college verwacht dit te kunnen halen. Er is geen enkele aanleiding om te denken dat deze planning niet gehaald gaat worden. De ChristenUnie vroeg naar fossiele reclame in de openbare ruimte. De inzet zoals beschreven in het coalitieakkoord richt zich op toekomstige aanbestedingen. De huidige contracten lopen nog wel even door. Er vinden al wel gesprekken plaats met de huidige leveranciers. De gemeente is aan het kijken om zowel de hoeveelheid reclame als de omvang van de reclame aan te passen. Het college komt Pagina 11 van 17

hier later op terug in een brief in het eerste kwartaal van volgend jaar. Het was al voornemens om die brief te sturen, dus het is geen formele toezegging. De heer El Abassi (DENK) vroeg niet of het mogelijk was dat het college gebruikmaakte van geheimhouding, maar vroeg zich vooral af waarom het zou gebeuren. Hij ziet juist redenen om het taxatierapport wel te delen en daarmee het gesprek met de partners te vergemakkelijken. Het taxatierapport kan als leidraad fungeren voor de partijen waarmee onderhandeld wordt. Waarom moet die informatie weggehouden worden? Mevrouw Schilderman (wethouder) antwoordt dat dit in alle andere trajecten en ruimtelijke plannen ook op deze wijze gebeurt. Het staat iedere partij vrij om zelf een taxatie uit te voeren. Wanneer dat gevraagd wordt, wordt eraan meegewerkt. Zo’n gesprek wordt niet aangegaan terwijl de gemeente al zijn informatie moet laten zien. De heer El Abassi (DENK) constateert dat hij geen antwoord krijgt op zijn vraag, behalve dat het gebruikelijk is. Hij vindt het persoonlijk juist heel ongebruikelijk. Bij het kopen van een huis is er ook een taxatierapport. Koper en verkoper kunnen hierin transparant zijn. Waarom handelt de gemeente hier anders in? Mevrouw Schilderman (wethouder) had al gezegd dat dit de onderhandelingspositie van de gemeente raakt.

Bij het verkopen van een huis geeft een verkoper ook geen taxatie, maar een vraagprijs. De koper van een huis laat het huis taxeren, zodat hij kan inschatten voor welke prijs hij het wil kopen. Als de verkoper zelf een taxatie wil laten doen, wat de gemeente in dit geval wilde, dan wordt die taxatie doorgaans niet gedeeld. De gemeente doet dat hier niet anders en doet dat bij andere ruimtelijke projecten ook niet anders. De heer El Abassi (DENK) probeert het nog één keer. Er vinden onderhandelingen plaats en koper en verkoper zijn op zoek naar een prijs. Een tijd geleden, tijdens de debatten, was het gissen welke prijs gehanteerd moest worden. Nu is er iets dat als leidraad kan fungeren. De heer El Abassi denkt dat beide partijen hiermee naar elkaar kunnen toegroeien en het taxatierapport als onderliggend document kunnen gebruiken om tot bepaalde afspraken te komen. Hij ziet dus juist een reden om het document wel te delen. Mevrouw Schilderman (wethouder) antwoordt dat het college het taxatierapport niet deelt, omdat datgene verkocht moet worden waarvan de prijs bepaald moet worden. Niemand in de raad heeft er ooit voor gepleit om bij een woningbouwontwikkeling al de taxatie van de grond aan de ontwikkelaar te geven. Het raakt de gemeente en alle maatschappelijke belangen van de gemeente in de onderhandelingspositie.

Daarom gebeurt het hier niet en op alle andere plekken ook niet. Dat neemt niet weg dat een raadslid er recht op kan hebben. Daarom heeft het college het taxatierapport, ook al is het een concept, gedeeld met de raad onder geheimhouding. De ChristenUnie vroeg naar een stimulans voor kunst in de openbare ruimte en of er een voorkeur gegeven kon worden aan een Utrechtse kunstenaar. De inzet op kunst in de openbare ruimte deelt de wethouder met de fractie van de ChristenUnie. De wethouder Cultuur heeft in september de brief met het uitvoeringsplan Kunst in de openbare ruimte gestuurd. Daar staat ook in wat de gemeente in algemene zin in de stad doet. De wethouder verwijst de raad naar de commissie Cultuur als er vragen of suggesties zijn over kunstenaars. Er was een vraag over het uitzetten van de verlichting voor dieren, ook in relatie tot sociale veiligheid. Vanuit die beide aspecten wordt ernaar gekeken om te bepalen wanneer de verlichting aan- en uitgezet wordt. De sociale veiligheid is daar onderdeel van. De nieuwe verlichting, waar steeds verder naartoe wordt gewerkt, kan op afstand gedimd worden en dynamisch worden ingezet. De gemeente hoopt dat dit hierbij zal helpen in de toekomst. Er was een vraag van de ChristenUnie over een loket voor inwoners die meer groen willen aanbrengen. Ze vroeg of dat ook breder zou kunnen dan alleen met betrekking tot klimaatadaptatie.

Het college is nu bezig met de uitwerking van het loket voor meer groen en de uitwerking van de moties 36, 38 en 39. Er wordt breder gekeken dan alleen dit loket. Het college komt in Q4 terug met een communicatiestrategie hierover. Er was een vraag van BIJ1 over de toegankelijkheid van toiletten voor rolstoelgebruikers. Het gebruiken van het toilet, ook voor rolstoelgebruikers, is een integraal onderdeel van het geheel. In Lepelenburg en Griftpark zijn vaste toiletten die rolstoeltoegankelijk zijn. Ook bij tijdelijke toiletten, bijvoorbeeld een Dixi tijdens een evenement, wordt er specifiek voor gezorgd dat er een toegankelijk Pagina 12 van 17

toilet is. Idealiter wordt er toegegroeid naar toiletten die in alle gevallen toegankelijk zijn voor iedereen, maar dat gaat wel vernieuwing voor vernieuwing. Mevrouw Minnaert (BIJ1) vroeg specifiek om toiletten die toegankelijk zijn voor elektrische rolstoelen. In hoeverre is dat al in het beleid opgenomen? Mevrouw Schilderman (wethouder) vermoedt dat hierin geen onderscheid wordt gemaakt, maar weet dit niet 100% zeker. Het college zal hier verder naar kijken. In de basis zal ernaar gekeken worden of de toiletten ook met een elektrische rolstoel toegankelijk zijn. Als er specifieke knelpunten zijn waarvan mevrouw Minnaert weet dat de gemeente ernaar moet kijken, hoort het college dit graag. Het inzetten van ervaringsdeskundigen is natuurlijk onderdeel van het beleid. De wethouder komt nog terug op de vraag van de PVV over de confetti. Bij de beantwoording van de schriftelijke vragen nummer 20 in februari van dit jaar is deze vraag reeds beantwoord. Er is niet gehandhaafd. De wethouder meent hiermee door haar vragen heen te zijn. De voorzitter vraagt of er nog gemiste vragen op het onderdeel Groen en Openbare Ruimte zijn. Mevrouw Sasbrink (PvdD) heeft naar aanleiding van het meerjareninvesteringsprogramma gevraagd of het vervangen van bomen zorgvuldiger kan.

Met betrekking tot hittestress bij dieren is een toezegging gevraagd of de Utrechtse vee- en paardenhouders verzocht kunnen worden om mogelijkheden te realiseren voor dieren die last hebben van hittestress. Mevrouw Zwinkels (CDA) had vragen gesteld over de blindengeleidelijn en de graffitiregeling. Mevrouw Stylianou (D66) mist een antwoord over de onderhoudskosten voor de toiletten. Mevrouw Duitscher (Een Utrecht) had gevraagd naar het differentiatiebeleid en de analyse op mobiliteit, groen en openbare ruimte. Ook had zij gevraagd naar de 30 bomen per hectare. De heer Compagnie (ChristenUnie) mist een antwoord op zijn vragen over vuurwerkvrije zones en de lobby voor een vuurwerkverbod, of het groene loket ook kan worden gepromoot in bibliotheken en waar het college de verlichting wil dimmen in het kader van dierenwelzijn. Mevrouw Schilderman (wethouder) beantwoordt de vragen. Bomen worden in lijn met het bomenbeleid alleen vervangen als er sprake is van een slechte toekomstverwachting. Uitgangspunt is dat niet alle bomen in een straat worden vervangen. Bij herinrichting wordt gekeken naar de mogelijkheden om bomen te verplaatsen. Een en ander wordt in een vroegtijdig stadium met de raad besproken. Het college komt op korte termijn met een plan voor de gevolgen van hittestress. De kosten van de toiletten zijn gedekt en gaan mee in de algemene prijsstijgingen.

Er is geen voorstel voor een graffitiregeling en de wethouder kijkt uit naar het voorstel van het CDA daaromtrent. Mevrouw Zwinkels (CDA) reageert dat het om de dekking gaat. Mevrouw Schilderman (wethouder) reageert dat het CDA zelf een dekkingsvoorstel moet doen. Zij wil wel graag meedenken over de dekking. Het college is bezig met een andere visie op dekkingsvoorstellen, maar daarvoor is meer tijd nodig, omdat ook de raad daarover moet beslissen. Mevrouw Sasbrink (PvdD) vraagt wanneer het plan over hittestress komt. Mevrouw Schilderman (wethouder) verwacht dit nog voor de zomer. Met betrekking tot het dimmen van de verlichting in het kader van dierenwelzijn wordt gekeken naar het dynamisch of op afstand regelen. Dit vergt de komende jaren een verdere investering. De heer Compagnie (ChristenUnie) vraagt waar de verlichting wordt gedimd. Mevrouw Schilderman (wethouder) kan geen vaste locaties noemen waar gedimd zal worden. Op de vraag over het groene loket heeft zij geantwoord dat het loket breder ingezet zal worden. Op de vraag over differentiatie reageert zij dat overwegingen hierbij zijn hoe oud de openbare ruimte is en welke andere doelstellingen er zijn. Pagina 13 van 17

Mevrouw Voortman (wethouder) antwoordt dat er in parken en rond dierenweides al vuurwerkvrije zones gelden. De voorzitter start op voorstel van de heer Dekkers de tweede termijn voor dit onderdeel. De heer El Abassi (DENK) stelt met betrekking tot de islamitische begraafplaats en de urgentie dat in de notulen sprake was van 2022. Het is dus eigenlijk al te laat. Is het nu met een jaar vertraagd en waarom is de raad niet ingelicht? Mevrouw Schilderman (wethouder) heeft doorgekregen dat het voorjaar 2023 is. Zij zal voor de zomer een brief sturen met de huidige planning en de reden van een eventuele vertraging. De heer El Abassi (DENK) heeft gecheckt en weet zeker dat het 2022 is. Hij benadrukt de urgentie. Er komt straks weer een coronapiek aan en straks gaan de grenzen misschien weer dicht. Dus hij wil op korte termijn een schriftelijk antwoord. Mevrouw Schilderman (wethouder) blijft bij haar antwoord. Mevrouw Heijne (GroenLinks) meent dat wethouder Schilderman heeft toegezegd dat ze welwillend naar de containertuintjes wil kijken. Zij is benieuwd naar een terugkoppeling. Hetzelfde geldt voor het gesprek met de vrijwilligersorganisaties over het onderhoud van de tuinen. De voorzitter concludeert dat de wethouder het houdt bij een algemene toezegging, zonder een termijn te noemen.

De voorzitter geeft voor de antwoorden op het onderdeel Mobiliteit het woord aan wethouder Van Hooijdonk. Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder) begint met het onderwerp mobiliteitsmanagement. Sinds corona is er een gebiedsgerichte aanpak bij de grote werkgeversgebieden. Met grote werkgevers worden ambities geformuleerd en er is een doelgroepenaanpak. Zij zegt toe in Q3 het jaarverslag "Goed op de weg" naar de raad te sturen. Met betrekking tot deelauto’s blijkt uit diverse onderzoeken dat die wel degelijk tot minder autobezit leiden. De heer Bosch (PVV) vraagt of de wethouder zegt dat het autobezit in Utrecht daalt. Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder) heeft dat niet gezegd. Zij reageert op het debat over deelauto’s. Dat is geen generieke opmerking over het autobezit in Utrecht. De heer Compagnie vroeg met betrekking tot de netwerken of er specifieke barrières worden verholpen. Als een hoofdvoetgangersnetwerk wordt geformuleerd, kom je die barrières tegen, maar het vergt een langjarige inzet om die op te lossen. Student & Starter vroeg of fietsstraten bevorderd kunnen worden. Na de zomer zal het college daar in een brief nader op ingaan. Een fietsstraat is niet altijd mogelijk, maar in het algemeen is het college hier positief over. Op de vraag over regensensoren antwoordt zij dat stoplichten voor fietsers zo gunstig mogelijk worden ingesteld.

Signalen over specifieke plekken hoort zij graag. Zij is het eens met de heer De Pagter over een kwartierdienst in het ov. Op de lijn Vleuten-TerwijdeLeidsche Rijn is het erg druk. Zij wil graag een kwartierdienst, maar dat is niet eenvoudig. Wellicht is er een forse investering nodig om meer treinen te kunnen laten rijden. De heer De Pagter (VVD) weet dat er sinds kort sprintermaterieel rijdt op dat traject. Misschien is dat een aanleiding om de wens opnieuw aan te zwengelen. Mevrouw Van Hooijdonk (wethouder) reageert dat het de intercity naar Leiden is die er vaak uitziet als een sprinter. Een bus van Leidsche Rijn via Westraven naar USP past in het denken over het wiel met spaken. Daar wordt op gestudeerd in de gesprekken met Rijk en provincie. De heer Koning vroeg naar de financiële inzet van Rijk en provincie voor de Merwedelijn. De wethouder verwacht dat in het najaar zaken gedaan kunnen worden voor de grote investeringen, mogelijk in twee stappen. De provincie heeft een aantal weken geleden haar inzet bekendgemaakt in Pagina 14 van 17