Bijlagen Rapportage Alternatief Ring Utrecht

Bijlagen rapport Alternatief Ring Utrecht

Bijlage - Biodiversiteit en ecosystemen Bijlage - Constructierisico's Bijlage - Externe veiligheid Bijlage - Stikstof Bijlage - Fasering Bijlage - Geluid Bijlage - MKBA Bijlage - Luchtkwaliteit Bijlage - Ontwerp Bijlage - Verkeer Bijlage - Verkeersveiligheid

2 17 21 27 59 70 73 157 170 265 339

Bijlage: Biodiversiteit en ecosystemen

Op verschillende plaatsen in de toegevoegde bijlagen worden andere benamingen gebruikt voor de onderzochte varianten dan in het hoofdrapport. De verschillende benamingen zijn hieronder op een rij gezet. BASISVARIANTEN HOOFDRAPPORT Benaming

is gelijk aan

is

met als inhoud

ARU

Alternatief Ring Utrecht, of: ARU ‘beleidsrijk’ Of: 0+ / Nul-plus

als basisvariant in het hoofdrapport opgenomen

3 pijlers met maatregelen, waaronder (pijler 2) de subvariant ‘ARU Weefvakken’ met 2x6 rijstroken, 80 km/h

TB

Tracébesluit, of: TB ‘beleidsarm’

als basisvariant in het hoofdrapport opgenomen

Het TB zoals uitgewerkt door RWS binnen het project A27/A12 Ring Utrecht

is

met als inhoud

TB ‘beleidsrijk’

t.b.v. nadere vergelijking van varianten opgenomen

Het TB, inclusief beleidsvoornemen betalen naar gebruik, mobiliteitsmanagement en parkeerbeleid uit ARU

ARU ‘beleidsarm’

t.b.v. nadere vergelijking van varianten opgenomen

ARU zonder pijler 1 (OV, fiets, hubs, betalen naar gebruik, mobiliteitsmanagement en parkeerbeleid)

EXTRA VARIANTEN IN BIJLAGEN Benaming

is gelijk aan

BENAMING ARU-VARIANTEN Benaming

is gelijk aan

is

met als inhoud

0+ of Nul-plus

ARU Weefvakken

een uitgewerkte variant

HWN A27 (pijler 2) heeft 2x6 rijstroken, 80 km/h en weefvakken in de bak

Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing

Memo ONDERWERP

PROJECTNUMMER

Effectbeoordeling ARU biodiversiteit en ecosysteem

10592100

DATUM

ONZE REFERENTIE

6 september 2023 VAN

Gijs Kos

Biodiversiteit & Ecosysteem Uitgangspunten onderzoek De volgende uitgangspunten zijn aangehouden in dit memo met de effecten die voorzien zijn op natuur als gevolg van de verschillende alternatieven voor A27/A12 Ring Utrecht: • Voor het onderzoek is alleen een bureaustudie uitgevoerd. De bestaande gegevens van de A27/A12 Ring Utrecht zijn zoveel mogelijk gebruikt om ook goed de vergelijking met het tracébesluit te kunnen maken. • Voor het NNN buiten Natura 2000-gebieden zijn effecten van stikstofdepositie niet in beeld gebracht. Naast dat externe werking voor het NNN niet relevant is (bescherming van artikel 2.10 van het Barro geldt alleen binnen de begrenzing), zijn effecten van stikstofdepositie voor het NNN niet in beeld te brengen, zoals dit voor Natura 2000-gebieden wel kan. Voor Natura 2000-gebieden zijn veel onderzoeken beschikbaar naar de effecten op de natuur die bij Natura 2000 hoort. Voor het NNN zijn dergelijke effectanalyses niet beschikbaar. • Voor het aspect natuur is het onderscheid tussen HWN en OWN niet relevant, omdat dit aanpassingen zijn in constructie en dit geen gevolgen heeft voor gebruik of ruimtebeslag. Gebruik en ruimtebeslag zijn bepalend voor de effecten voor natuur.

• Het thema Stikstof is van het aspect Klimaat naar Biodiversiteit & Ecosysteem gegaan omdat de gevolgen niet relevant zijn voor het klimaat maar voor de biodiversiteit (want een verhoogde stikstofdepositie kan gevolgen hebben voor Natura 2000-gebieden). • Voor het aspect Biodiversiteit & ecosysteem zijn de thema’s Bosareaal en Biodiversiteit opgenomen. De indicatoren die hierbij zijn opgenomen zijn “relevante ecosysteemdiensten (productiediensten, culturele diensten, regulerende diensten), natuurpunten, rode lijst soorten, Potentially Disappeared Fraction en als alternatieve waardering: herstelkosten benadering Copijn (2013). Waardebepaling bomen Ring Utrecht bij Amelisweerd.” Hiervan is in de haalbaarheidstudie afgeweken. Dit is gedaan om drie redenen: 1) Voorgaande zaken zijn niet allemaal indicatief voor de biodiversiteit en ecosystemen. Zo zijn relevante ecosysteemdiensten het gevolg van ecologie, maar niet indicatief voor de ecologische waarde. Ook een herstelkostenbenadering zegt weinig over ecologische waarden. 2) Bovenstaande zaken zijn weinig indicatief voor de haalbaarheid. De te verdwijnen waarden zijn relevant, maar deze moeten in een wettelijk kader geplaatst worden om ook daadwerkelijk iets over de haalbaarheid te kunnen zeggen.

Bovenstaande zaken zijn niet ingebed in wettelijk kaders: rode lijstsoorten kunnen bijvoorbeeld zeldzaam zijn, maar zijn niet beschermd omdat ze op de Rode Lijst staan. Alleen soorten die in de Wet natuurbescherming zijn aangewezen zijn beschermd, maar daar staat de Rode Lijst los van. 3) Bovenstaande thema’s en indicatoren sluiten niet aan bij het tracébesluit en bijbehorend MER. Daardoor is het lastig om een vergelijking te maken met bestaande stukken die de basis zijn geweest voor besluitvorming. Gezien bovenstaande is gekozen om aan te sluiten bij het MER dat hoort bij het tracébesluit en daarom zijn de relevante thema’s overgenomen uit voorgenoemde stukken, zie Afbeelding 1. Hierbij zijn wel twee aanpassingen gemaakt: Natura 2000 en beschermde natuurmonumenten is Natura 2000 geworden omdat beschermde natuurmonumenten niet meer beschermd zijn. De Ecologische Hoofdstructuur is Natuurnetwerk Nederland geworden omdat deze naam in 2013 veranderd is. Het kader van het NNN in grote lijnen gelijk aan het kader van de EHS.

Arcadis Nederland B.V., Beaulieustraat 22, 6814 DV Arnhem

T +31 (0)88 4261 261

Arcadis Nederland B.V. - Registered office: Arnhem - Registered number: 09036504

www.arcadis.com

•

• • •

Voor de beoordeling van de alternatieven is uitgegaan van de volgende beschrijvingen: o Referentiesituatie – situatie zonder project (2040), geen infrastructurele aanpassingen en uitbreidingen A27/A12, aangevuld met vastgestelde tracébesluiten knooppunt Hoevelaken, A27 Houten – Hooipolder en NRU. o TB - beleidsarm – situatie zoals vastgelegd in TB Ring Utrecht, met als belangrijkste kenmerken: ▪ Ontvlechting en verbreding van het wegvak tussen de knooppunten Rijnsweerd en Lunetten. Twee rijbanen van noord naar zuid (een van 3 en een van 4 rijstroken, elk met vluchtstrook) en twee rijbanen van zuid naar noord (een met 5 rijstroken en een met 2, waarvan de laatste als oostelijke bypass langs knooppunt Lunetten voert); ▪ Reconstructie van het knooppunt Rijnsweerd, waarbij onder andere de ‘Varkensbocht’ zal vervallen en lange ruime fly-overs de verbinding tussen het zuiden en het oosten zullen verzorgen; ▪ Aanpassing van de aansluiting A28 Utrecht-Science Park om goed aan te sluiten op de nieuwe parallel liggende rijbanen; ▪ Verbreding van de parallelrijbanen van de A12 ten zuiden van Utrecht, van 2 naar 3 rijstroken; ▪ Verbreding van de A27 tot aan Utrecht-Noord; ▪ Ombouw van de huidige spitsstrook tussen Utrecht-Noord en Bilthoven tot reguliere rijstrook. o TB - beleidsrijk – ontwerp zoals vastgelegd in TB Ring Utrecht, maar met aanvullend beleid zoals betalen naar gebruik.

o Nul+ alternatief (beleidsrijk) – behoud bak Amelisweerd en beperkte aanpassingen in knooppunten Lunetten en Rijnsweerd, wel flankerend beleid, aanvullend pakket modal shift. o Nul+ alternatief (beleidsarm) - behoud bak Amelisweerd en beperkte aanpassingen in knooppunten Lunetten en Rijnsweerd, geen flankerend beleid, geen aanvullend pakket modal shift. Als over deelgebieden wordt gesproken, dan wordt uitgegaan van de gebieden uit het MER als weergegeven in Afbeelding 2 (zie bijlage). De bak van Amelisweerd ligt in deelgebied 2 en 3. Bij het beoordelen van alternatieven wordt niet uitgegaan aan een realisatie van een groene overkapping bij Amelisweerd, maar wel van de ecopassages zoals deze in het MER zijn aangegeven. Hieronder worden verschillende effecten beschreven. Het totale effect is bepaald door expert judgement waarbij voor- en nadelen worden afgewogen en waarbij, in het kader van haalbaarheid, vooral negatieve effecten bepalend zijn voor de score.

Natura 2000-gebieden Beoordelingskader De beoordelingscriteria voor Natura 2000-gebieden omvatten: ruimtebeslag op Natura 2000-gebieden, stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden, geluidbelasting op Natura 2000-gebieden en overige effecten op Natura 2000-gebieden. Zie voor een nadere duiding Tabel 1. Tabel 1: De beoordelingscriteria met uitleg en bijbehorende scores voor de effecten op Natura 2000-gebieden volgens Ministerie van I&W, 2020. Criterium Beoordeling ++ + 0 -Ruimtebeslag n.v.t. n.v.t. 0 ha 0,01 – 1 ha > 1 ha Natura 2000 Stikstofdepositie Afname > 35 Afname >35 mol Toe-/afname Toename > 35 Toename > 35 Natura 2000 mol N/ha/jaar in N/ha/jaar <35 mol mol N/ha/jaar mol N/ha/jaar in > 20% gebied N/ha/jaar > 20% gebied Geluidbelasting Afname Afname Geen toename Toename Toename Natura 2000 oppervlak oppervlak oppervlak > oppervlak oppervlak > 42dB(A) > 42dB(A) 42dB(A) > 42dB(A) > 42dB(A) > 10 ha 5-10 ha 5-10 ha > 10 ha Overige effecten Groot positief Beperkt positief Geen/vrijwel Beperkt klein Groot negatief Natura 2000 effect effect geen effect negatief effect effect

Onze referentie: Datum: 21 juni 2023

2 van 14

Referentiesituatie Het projectgebied ligt in de huidige situatie niet binnen Natura 2000-gebieden. In de meeste van de stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden is in de referentiesituatie sprake van een overbelaste situatie, oftewel de depositiewaarde zal boven de Kritische Depositiewaarde (KDW) liggen. Dit zal de komende jaren in de autonome ontwikkeling ook het geval blijven. Effectbeschrijving Voor alle alternatieven geldt dat deze niet binnen Natura 2000-gebieden liggen en dat als gevolg van de voorgenomen ingrepen geen ruimtebeslag plaatsvindt. Gezien de grote afstand van het projectgebied ten opzichte van Natura-2000 gebieden, is alleen stikstofdepositie een relevante storingsfactor. Een wezenlijke verandering van andere mogelijke verstoringsfactoren als gevolg van de ingreep, zoals geluidsverstoring en lichteffecten, zijn uitgesloten. Alleen stikstof is relevant, een overzicht van de maximale veranderingen van de stikstofdepositie is hieronder in Tabel 2 weergegeven. In de tabel zijn alle gebieden opgenomen die volgens de Aerius Calculator (versie 2022.2) binnen de reikwijdte van het effect liggen. Een directe vergelijking met het MER is niet gemaakt, omdat het niet goed mogelijk is om berekeningen van verschillende versies van Aerius Calculator met elkaar te vergelijken.

Uit de tabel volgt dat er geen grote toe- of afnames zijn (alle veranderingen zijn lager dan 6 mol N/ha/jaar) en daarom zijn de veranderingen neutraal beoordeeld. Dit betekent niet dat er geen verschillen zijn: de beleidsrijke alternatieven zijn positiever dan de beleidsarme alternatieven. Maar dit effect is dus niet afhankelijk van het alternatief, maar van beleid omtrent verkeer. De oorzaken van de onderlinge verschillen en de verschillen met het MER zijn hier niet gegeven, zie voor meer informatie onder Leemten in kennis. Tabel 2: Overzicht van de maximale veranderingen van de stikstofdepositie van de verschillende alternatieven in Natura 2000-gebieden. De tabel geeft de maximale toenames en afnames als gevolg van het alternatief in mol N/ha/jaar. In Natura 2000-gebieden kan tegelijk sprake zijn een toename en een afname, omdat door een ruimtelijke verandering van het verkeer, de intensiteit van verkeer nabij Natura 2000-gebieden voor delen toe kan nemen, terwijl het voor andere delen afneemt. In de tabel zijn alle Natura 2000-gebieden binnen de reikwijdte van de berekening opgenomen en is geen vergelijking met het MER gemaakt omdat berekeningen met verschillende versies van Aerius Calculator niet goed mogelijk zijn.

Natura 2000Nul+ alternatief – Nul+ alternatief – gebied TB – beleidsarm1 TB – beleidsrijk2 beleidsarm3 beleidsrijk4 Veluwe +0.07 // -3.01 +3.26 // -2.12 +0.09 // -2.97 +3.27 // -2.13 Loonse en Drunense Duinen +0.00 // -0.00 +0.00 // -0.04 +0.00 // -0.00 +0.00 // -0.04 & Leemkuilen Nieuwkoopse plassen & De +0.13 // +0.00 +0.00 // -0.40 +0.01 // -0.01 +0.00 // -0.49 Haeck Oostelijke +0.66 // -0.00 +0.00 // -5.38 +0.10 // -0.10 +0.00 // -5.74 Vechtplassen Naardermeer +0.19 // -0.01 +0.00 // -1.45 +0.03 // -0.01 +0.00 // -1.51 Rijntakken +0.12 // -0.06 +0.00 // -1.70 +0.09 // -0.00 +0.00 // -1.62 Lingegebied & +0.22 // -0.00 +0.00 // -1.52 +0.09 // -0.00 +0.00 // -1.54 Diefdijk-Zuid Botshol +0.07 // -0.00 +0.00 // -0.33 +0.00 // -0.01 +0.00 // -0.39 Ulvenhoutse Bos +0.00 // -0.00 +0.00 // -0.02 +0.00 // -0.00 +0.00 // -0.02 Uiterwaarden Lek +0.22 // -0.00 +0.00 // -1.66 +0.11 // -0.00 +0.00 // -1.72 Biesbosch +0.01 // -0.00 +0.00 // -0.17 +0.01 // -0.00 +0.00 // -0.17 Vlijmens Ven, Moerputten & +0.00 // -0.00 +0.00 // -0.02 +0.00 // -0.00 +0.00 // -0.02 Bossche Broek Langstraat +0.00 // -0.00 +0.00 // -0.08 +0.00 // -0.00 +0.00 // -0.08 Binnenveld +0.02 // -0.01 +0.00 // -1.77 +0.07 // -0.00 +0.00 // -1.73

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

3 van 14

Natura 2000gebied Zouweboezem Regte Heide & Riels Laag Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem Kolland & Overlangbroek Landgoederen Brummen Samenvatting

TB – beleidsarm1 +0.30 // -0.00

TB – beleidsrijk2 +0.00 // -2.46

Nul+ alternatief – beleidsarm3 +0.15 // -0.00

Nul+ alternatief – beleidsrijk4 +0.00 // -2.54

+0.00 // -0.00

+0.00 // -0.01

+0.00 // -0.00

+0.00 // -0.01

+0.01 // -0.00

+0.00 // -0.19

+0.01 // -0.00

+0.00 // -0.19

+0.14 // +0.00

+0.00 // -2.03

+0.11 // +0.00

+0.00 // -2.00

+0.00 // -0.00

+0.00 // -0.00

+0.00 // -0.00

+0.00 // -0.00

Toename: 13 gebieden Afname: 4 gebieden

Toename: 1 gebied Afname: 18 gebieden

Toename: 12 gebieden Afname: 5 gebieden

Toename: 1 gebied Afname: 18 gebieden

1 Aeriusberekening met kenmerk RfocPqp9bF8W, d.d. 16 augustus 2023. 2 Aeriusberekening met kenmerk RWxf5UnNshKk, d.d. 16 augustus 2023. 3 Aeriusberekening met kenmerk RfX66LLWFoKz, d.d. 16 augustus 2023. 4 Aeriusberekening met kenmerk RVaT8xFQCyHi, d.d. 16 augustus 2023. Eindbeoordeling alle alternatieven: neutraal (0). Hierbij moet wel de kanttekening geplaatst worden dat juridisch gezien elke toename van stikstofdepositie problematisch kan zijn. Dit betekent dat in het kader van haalbaarheid rond stikstof met name de beleidsrijke alternatieven meer kans van slagen hebben dan de beleidsarme alternatieven vanwege het aantal gebieden waar sprake is van een toename en het aantal gebieden waar sprake is van een afname. Het blijft echter nodig om voor elke toename een toetsing uit te voeren voor een vergunning.

Natuurnetwerk Nederland Beoordelingskader De beoordelingscriteria voor Natuurnetwerk Nederland (NNN) omvatten ruimtebeslag van het NNN, geluidbelasting van het NNN, en overige effecten op het NNN. Zie voor nadere duiding Tabel 3. Tabel 3: De beoordelingscriteria met uitleg en bijbehorende scores voor de effecten op het NNN volgens Ministerie van I&W, 2020. Criterium Beoordeling ++ + 0 -Ruimtebeslag n.v.t. n.v.t. 0 ha 0,1-5 ha > 5 ha NNN Geluidbelasting Afname Afname Geen toename Toename Toename NNN oppervlak oppervlak oppervlak > oppervlak oppervlak > 42dB(A) > 42dB(A) 42dB(A) > 42dB(A) > 42dB(A) > 20 ha 5-20 ha 5-20 ha > 20 ha Overige Groot positief Beperkt positief Geen/vrijwel Beperkt negatief Groot negatief effecten NNN effect effect geen effect effect effect

Referentiesituatie Ten oosten en westen van A27 noord ligt gebied dat onderdeel is van het NNN. Ten oosten van de A27 ligt Voordaan, een landgoederenbos met een belangrijke functie voor verschillende vogelsoorten. Daarnaast vormt de watergang Nieuwe Wetering, parallel gelegen aan de A27, onderdeel van het NNN. Tussen Utrecht en De Bilt liggen de Voordorpse en Voorveldse polders, die geschikte graslanden voor weidevogels vormen. Ten zuiden van de Utrechtse weg ligt een landgoed bestaande uit oude bospercelen, dat ook onderdeel van het NNN uitmaakt. Dit landgoed beschikt over bijzondere bomen en biedt geschikt leefgebied voor onder andere de ree en de das. Ook de landgoederen Amelisweerd en Rhijnauwen maken deel uit van het NNN. Hier zijn oude boskernen aanwezig die

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

4 van 14

beschikken over bijzondere soorten mossen, korstmossen en stinzenplanten en bijzondere bomensoorten. Hier bevinden zich ook oudere bomen van meer dan 100 jaar. Deze gebieden blijven de komende jaren (autonome ontwikkeling) liggen en de aanwezige waarden veranderen gezien de beschermde status niet wezenlijk. Effectbeschrijving TB - beleidsarm In totaal geeft herinrichting ruimtebeslag op 5,54 ha van het NNN. Hierbinnen valt ook het ruimtebeslag op het speciaal aandachtsgebied Amelisweerd. De verdere beoordeling van de effecten op Amelisweerd zijn hieronder apart toegelicht onder speciaal aandachtsgebied Amelisweerd. Omdat het totale ruimtebeslag meer dan 5 ha betreft wordt dit aspect als zeer negatief beoordeeld. De geluidberekeningen tonen aan dat het oppervlak aan geluidverstoord gebied binnen het NNN niet toeneemt door de ontwikkeling. Een toename aan verkeer als gevolg van de ingreep leidt tot een toename aan geluidproductie, maar door de geplande geluidreducerende maatregelen blijft het oppervlak NNN met een geluidbelasting boven de drempelwaarde voor verstoring van broedvogels (42 dB(A)) gelijk ten opzichte van de referentiesituatie. De beoordeling is daarom op het gebied van geluidverstoring op het NNN neutraal. Binnen het NNN vindt geen verdroging of vernatting plaats. De wegverlichting zal na realisatie op het huidige niveau worden gehandhaafd, deze neemt dus niet toe.

De geluidsschermen die worden aangebracht beperken mogelijk zelfs de uitstraling van verlichting. De barrièrewerking van de weg voor fauna neemt toe door de verbreding. De functionaliteit van faunavoorzieningen blijft echter behouden en waar mogelijk verbetert door mitigerende maatregelen. De beoordeling van de effecten van dit alternatief met betrekking tot het NNN is daarom neutraal. Eindbeoordeling TB - beleidsarm op NNN: zeer negatief (--). TB - beleidsrijk In totaal neemt de ingreep ruimtebeslag op 5,54 ha van het NNN. Omdat het totale ruimtebeslag meer dan 5 ha betreft wordt dit aspect als zeer negatief beoordeeld. In het alternatief TB - beleidsrijk wordt aanvullend beleid ingevoerd om verkeer te beperken. Een voorbeeld van dergelijk beleid is betalen naar gebruik. Door de beperking van de toename in verkeer zal de geluidproductie naar verwachting minder toenemen dan zonder aanvullend beleid (TB - beleidsarm alternatief). Echter zijn er geen berekeningen beschikbaar om vast te stellen of het oppervlak NNN met een geluidbelasting boven 42 db(A) vermindert met ten minste 5 ha ten opzichte van de referentiesituatie. Wel is uit de berekeningen in het MER van het TB – beleidsarm duidelijk dat het oppervlak NNN met een geluidsbelasting boven de 42 dB(A) niet toeneemt ten opzichte van de referentiesituatie.

Voor deze beoordeling is geen berekening beschikbaar, maar wordt uitgegaan van een kleine vermindering (minder dan 5 ha) van het oppervlak dat boven de grens voor geluidbelasting zit. De beoordeling op dit aspect is daarom neutraal. Binnen het NNN vindt geen verdroging of vernatting plaats. De wegverlichting zal na realisatie op het huidige niveau worden gehandhaafd, deze neemt dus niet toe. De geluidsschermen die worden aangebracht beperken mogelijk zelfs de uitstraling van verlichting. De barrièrewerking van de weg voor fauna neemt toe door de verbreding. De functionaliteit van faunavoorzieningen blijft echter behouden en waar mogelijk verbetert door mitigerende maatregelen. De beoordeling van de effecten van dit alternatief met betrekking tot het NNN is daarom neutraal. Eindbeoordeling TB – beleidsrijk op NNN: zeer negatief (--). Nul+ alternatief – beleidsarm In het Nul+ alternatief wordt de bak Amelisweerd behouden. Deze wordt niet verbreed, waardoor er minder ruimtebeslag op het NNN plaatsvindt dan in de TB alternatieven. In het Nul+ ontwerp betreft het totale ruimtebeslag op NNN 1,35 ha. De effectbeoordeling op dit aspect is daarom negatief. De geluidberekeningen tonen aan dat het oppervlak aan geluidverstoord gebied binnen het NNN niet toeneemt als gevolg van de ingreep.

Een toename aan verkeer als gevolg van de ingreep leidt tot een toename aan geluidproductie, maar door de geplande geluidreducerende maatregelen blijft het oppervlak NNN met een geluidbelasting boven de

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

5 van 14

drempelwaarde voor verstoring van broedvogels (42 dB(A)) gelijk ten opzichte van de referentiesituatie. De beoordeling op geluidbelasting is daarom neutraal. Binnen het NNN plaats vindt geen verdroging of vernatting. De wegverlichting zal na realisatie op het huidige niveau worden gehandhaafd, deze neemt dus niet toe. De geluidsschermen die worden aangebracht beperken mogelijk zelfs de uitstraling van verlichting. De barrièrewerking van de weg voor fauna neemt toe door de verbreding. De functionaliteit van faunavoorzieningen blijft echter behouden en waar mogelijk verbetert door mitigerende maatregelen. De beoordeling van de effecten van dit alternatief met betrekking tot het NNN is daarom neutraal. Eindbeoordeling Nul+ beleidsarm op NNN: negatief (-). Nul+ alternatief – beleidsrijk In het Nul+ alternatief wordt de bak Amelisweerd behouden. Deze wordt niet verbreed, waardoor er minder ruimtebeslag op het NNN plaatsvindt dan in de TB alternatieven. In het Nul+ ontwerp betreft het totale ruimtebeslag op NNN 1,35 ha. De effectbeoordeling op dit aspect is daarom negatief. In het alternatief Nul+ beleidsrijk wordt aanvullend beleid ingevoerd om verkeer te beperken. Een voorbeeld van dergelijk beleid is betalen naar gebruik. Door de beperking van de toename in verkeer zal de geluidproductie naar verwachting minder toenemen dan zonder aanvullend beleid (Nul+ beleidsarm alternatief).

Echter zijn er geen berekeningen beschikbaar om vast te stellen of het oppervlak NNN met een geluidbelasting boven 42 dB(A) vermindert met ten minste 5 ha ten opzichte van de referentiesituatie. Wel is uit de berekeningen in het MERvan het TB - beleidsarme alternatief duidelijk dat het oppervlak NNN met een geluidsbelasting boven de 42 dB(A) niet toeneemt ten opzichte van de referentiesituatie. Voor deze beoordeling is berekening beschikbaar maar wordt uitgegaan van een kleine vermindering (minder dan 5 ha) van het oppervlak dat boven de grens voor geluidbelasting zit. De beoordeling op dit aspect is daarom neutraal. Binnen het NNN plaats vindt geen verdroging of vernatting. De wegverlichting zal na realisatie op het huidige niveau worden gehandhaafd, deze neemt dus niet toe. De geluidsschermen die worden aangebracht beperken mogelijk zelfs de uitstraling van verlichting. De barrièrewerking van de weg voor fauna neemt toe door de verbreding. De functionaliteit van faunavoorzieningen blijft echter behouden en waar mogelijk verbetert door mitigerende maatregelen. De beoordeling van de effecten van dit alternatief met betrekking tot het NNN is daarom neutraal. Eindbeoordeling Nul+ beleidsrijk op NNN: negatief (-).

Bos/Stedelijk groen Beoordelingskader De beoordelingscriteria voor bosareaal en stedelijk groen bestaan uit ruimtebeslag van bos en stedelijk groen en overige effecten op bos/stedelijk groen. Zie voor nadere duiding Tabel 4. Tabel 4: De beoordelingscriteria met uitleg en bijbehorende scores voor de effecten op bos/stedelijk groen volgens Ministerie van I&W, 2020. Criterium Beoordeling ++ + 0 -Ruimtebeslag n.v.t. n.v.t. 0-1 ha 1-10 ha > 10 ha bos/stedelijk groen Overige effecten Groot positief Beperkt positief Geen/vrijwel Beperkt negatief Groot negatief bos/stedelijk effect effect geen effect effect effect groen Referentiesituatie Langs de Ring Utrecht staan veel bomen en bosopstanden. Langs het tracé staan vooral bomen met een leeftijd van 15-50 jaar, vooral bestaande uit zomereik, es, gewone esdoorn, populier en beuk. De bosopstanden langs het tracé betreffen vooral bomenrijen of lijnvormige bosschages. Op een aantal plekken langs het tracé is sprake van bredere

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

6 van 14

bosschages. De komende jaren wordt in de autonome ontwikkeling geen verandering voorzien in de aanwezigheid van relevante waarden in het kader van Bos/Stedelijk groen. Effectbeschrijving TB - beleidsarm Omdat voor de voorgenomen ingreep bomen en bos buiten het NNN worden gekapt is sprake van ruimtebeslag op bos en bomen in stedelijk groen. De meeste te kappen bomen zijn 15-50 jaar oud. In totaal wordt 59,29 ha aan bomen en bos buiten het NNN gekapt. Omdat het ruimtebeslag meer dan 10 ha betreft is de beoordeling zeer negatief. Overige effecten op bos of stedelijk groen buiten het NNN zijn uitgesloten. De effectbeoordeling is daarom neutraal. Eindbeoordeling TB - beleidsarm op bos en stedelijk groen: zeer negatief (--) TB - beleidsrijk Qua ruimtebeslag verschillen TB - beleidsarm en beleidsrijk niet van elkaar. Omdat voor de voorgenomen ingreep bomen en bos buiten het NNN worden gekapt is sprake van ruimtebeslag op bos en bomen in stedelijk groen. In totaal wordt 59,29 ha aan bomen en bos en stedelijk groen buiten het NNN gekapt. Omdat het ruimtebeslag meer dan 10 ha betreft is de beoordeling zeer negatief. Overige effecten op bos of stedelijk groen buiten het NNN zijn uitgesloten. De effectbeoordeling is daarom neutraal. Eindbeoordeling TB - beleidsrijk op bos en stedelijk groen: zeer negatief (--).

Nul+ alternatief – beleidsarm Omdat voor de voorgenomen ingreep in het Nul+ alternatief bomen en stedelijk groen worden verwijderd, is sprake van ruimtebeslag op dit aspect. Het totale ruimtebeslag op bos en stedelijk groen betreft 20,56 ha. De beoordeling op ruimtebeslag is daarom zeer negatief. Overige effecten op bos of stedelijk groen buiten het NNN zijn uitgesloten. De effectbeoordeling is daarom neutraal. Eindbeoordeling Nul+ beleidsarm op bos en stedelijk groen: zeer negatief (--). Nul+ alternatief - beleidsrijk Omdat voor de voorgenomen ingreep in het Nul+ alternatief bomen en stedelijk groen worden verwijderd, is sprake van ruimtebeslag op dit aspect. Het totale ruimtebeslag op bos en stedelijk groen betreft 20,56 ha. De beoordeling op ruimtebeslag is daarom zeer negatief. Overige effecten op bos of stedelijk groen buiten het NNN zijn uitgesloten. De effectbeoordeling is daarom neutraal. Eindbeoordeling Nul+ beleidsrijk op bos en stedelijk groen: zeer negatief (--).

Beschermde soorten Beoordelingskader De beoordelingscriteria voor beschermde soorten omvatten ruimtebeslag op leefgebied of verblijfplaatsen van beschermde soorten, barrièrewerking voor beschermde soorten en overige verstoring van beschermde soorten. Zie voor nadere duiding Tabel 5. Tabel 5: De beoordelingscriteria met uitleg en bijbehorende scores voor de effecten op beschermde soorten volgens Ministerie van I&W, 2020. Criteria Beoordeling ++ + 0 -Ruimtebeslag op n.v.t. n.v.t. Geen 1-10 artikel 3.10 > 10 artikel leefgebied of verblijf/groeiplaatsen Wnb of 1-3 3.10 Wnb, > 3 verblijfplaatsen van aangetast artikel 3.5 Wnb artikel 3.5

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

7 van 14

Criteria

Beoordeling ++

+

0

Vermindering barrières

Barrières gelijk

n.v.t.

Geen verstoring

beschermde soorten

Barrièrewerking voor beschermde soorten Overige verstoring beschermde soorten

Sterke vermindering barrières n.v.t.

/ jaarrond beschermde nesten aangetast Toename barrières Verstoring enkele nesten/soorten

-Wnb / jaarrond beschermde nesten aangetast Sterke toename barrières Verstoring veel nesten/soorten

Referentiesituatie In het plangebied komen verschillende beschermde soorten voor en zijn er verschillende beschermde functies voor natuur aanwezig. In de huidige situatie komt de beschermde plant ruw parelzaad voor in het plangebied. Daarnaast komen zowel algemene broedvogels zonder jaarrond beschermd nest als broedvogels met jaarrond beschermd nest in het plangebied voor. Rond het tracé zijn zowel vliegroutes als verblijfplaatsen voor verschillende vleermuissoorten aanwezig, evenals een kraamkolonie. Verder zijn de das en steenmarter in het plangebied aangetroffen. Ook de kamsalamander, ringslang, grote modderkruiper en gestreepte waterroofkever zijn in het plangebied vastgesteld. Het gaat hier om beschermde soorten waarvan de verwachting is dat deze de komende jaren aanwezig blijven op vergelijkbare locaties. Effectbeschrijving TB - beleidsarm In deelgebied 1 worden een nestlocatie van de buizerd, drie paarverblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis en leefgebied van de ringslang vernietigd. Daarom wordt voor ruimtebeslag een negatieve beoordeling gegeven. In deelgebied 2 worden geen gaan door ruimtebeslag een buizerdhorst, een dassenburcht, een zomerverblijfplaats en een winterverblijfplaats van een gewone dwergvleermuis en een stukje leefgebied van de ringslang verloren. De beoordeling op ruimtebeslag is daarom zeer negatief.

In deelgebied 3 worden als gevolg van ruimtebeslag leefgebied van de ringslang en steenmarter, een paarverblijf van de gewone dwergvleermuis en een nestlocatie van de huismus vernietigd. De beoordeling op ruimtebeslag is daarom zeer negatief. In deelgebied 4 verdwijnt geen leefgebied van beschermde soorten, dus is de beoordeling op ruimtebeslag neutraal. Omdat in totaal voorzien is in mogelijk meer dan tien overschrijdingen van artikel 3.10 en drie overschrijdingen van 3.5 van de Wet natuurbescherming en jaarrond beschermde nesten worden aangetast als gevolg van het project, is de totale beoordeling op ruimtebeslag zeer negatief. In deelgebieden 1 en 2 wordt een nieuwe ecopassage of andere faunavoorziening aangelegd. De barriérewerking neemt daarom af, dus is dit onderdeel positief beoordeeld. In deelgebied 3 blijft de barrièrewerking gelijk aan de referentiesituatie doordat de toename in barrièrewerking gecompenseerd wordt met twee nieuwe ecopassages en mitigerende maatregelen. De beoordeling op barrièrewerking is daarom als neutraal beoordeeld. In deelgebied 4 worden mitigerende maatregelen genomen zodat de barrièrewerking gelijk blijft aan de referentiestuatie. Daarom is de beoordeling op barrièrewerking neutraal.

Omdat er in geen enkel deelgebied negatieve effecten worden verwacht als het gaat om barrièrewerking, en in twee gebieden een vermindering van barrières zal plaatsvinden, wordt dit onderdeel in totaal als positief beoordeeld. Verstoring op beschermde soorten wordt tijdens de uitvoering met maatregelen voorkomen, waardoor dit criterium als neutraal wordt beoordeeld. Eindbeoordeling TB - beleidsarm op beschermde soorten (waarbij de positieve effecten de negatieve effecten niet bij voorbaat opheffen en van overtredingen sprake blijft): zeer negatief (--). TB - beleidsrijk

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

8 van 14

De effecten van TB - beleidsrijk verschillen niet wezenlijk van TB - beleidsarm. Omdat voorzien is in totaal meer dan tien overschrijdingen van artikel 3.10 en drie overschrijdingen van 3.5 van de Wet natuurbescherming, en jaarrond beschermde nesten worden aangetast als gevolg van het project, is de totale beoordeling op ruimtebeslag zeer negatief. Omdat er in geen enkel deelgebied negatieve effecten worden verwacht als het gaat om barrièrewerking, en in twee gebieden een vermindering van barrières zal plaatsvinden, wordt dit onderdeel in totaal als positief beoordeeld. Door beleidsmaatregelen om verkeerstoename te beperken zijn verstorende factoren als geluid naar verwachting in mindere mate aanwezig dan in het TB - beleidsarme alternatief. Overige verstoring op beschermde soorten wordt tijdens de uitvoering met maatregelen voorkomen, waardoor dit criterium als neutraal wordt beoordeeld. Eindbeoordeling TB - beleidsrijk op beschermde soorten (waarbij de positieve effecten de negatieve effecten niet bij voorbaat opheffen en van overtredingen sprake blijft): zeer negatief (--). Nul+ alternatief – beleidsarm Aanpassingen van de bak in Amelisweerd vinden plaats in deelgebied 2 en 3.

Dat betekent dat in deelgebied 1 nog steeds sprake is van vernielen van een nestlocatie van de buizerd, drie paarverblijfplaatsen van de gewone dwergvleermuis en leefgebied van de ringslang wordt vernietigd. In deelgebied 2 en 3 blijft sprake van ruimtebeslag en daarom is niet uitgesloten dat toch sprake is van ruimtebeslag van een buizerdhorst, een dassenburcht, een zomerverblijfplaats en een winterverblijfplaats van een gewone dwergvleermuis en een stukje leefgebied van de ringslang in deelgebied 2. De beoordeling op ruimtebeslag is daarom zeer negatief. In deelgebied 3 worden nog steeds mogelijk als gevolg van ruimtebeslag leefgebied van de ringslang en steenmarter, een paarverblijf van de gewone dwergvleermuis en een nestlocatie van de huismus vernietigd. De beoordeling op ruimtebeslag is daarom zeer negatief. In deelgebied 4 verdwijnt geen leefgebied van beschermde soorten, dus is de beoordeling op ruimtebeslag neutraal. Het is niet uit te sluiten dat in totaal voorzien is in mogelijk meer dan tien overschrijdingen van artikel 3.10 en drie overschrijdingen van 3.5 van de Wet natuurbescherming, en jaarrond beschermde nesten worden aangetast als gevolg van het project, is de totale beoordeling op ruimtebeslag zeer negatief. Maar omdat de meest natuurlijke delen worden ontzien is er ook een kans dat van minder overschrijdingen sprake is, en dan is het effect negatief.

In deelgebieden 1 en 2 wordt een nieuwe ecopassage of andere faunavoorziening aangelegd. De barriérewerking neemt daarom af, dus is dit onderdeel positief beoordeeld. In deelgebied 3 blijft de barrièrewerking gelijk aan de referentiesituatie doordat de toename in barrièrewerking gecompenseerd wordt met twee nieuwe ecopassages en mitigerende maatregelen. De beoordeling op barrièrewerking is daarom als neutraal beoordeeld. In deelgebied 4 worden mitigerende maatregelen genomen zodat de barrièrewerking gelijk blijft aan de referentiesituatie. Daarom is de beoordeling op barrièrewerking neutraal. Omdat er in geen enkel deelgebied negatieve effecten worden verwacht als het gaat om barrièrewerking, en in twee gebieden een vermindering van barrières zal plaatsvinden, wordt dit onderdeel in totaal als positief beoordeeld. Verstoring op beschermde soorten wordt tijdens de uitvoering met maatregelen voorkomen, waardoor dit criterium als neutraal wordt beoordeeld. Eindbeoordeling Nul+ beleidsarm op beschermde soorten: negatief tot zeer negatief (-/--). Nul+ alternatief - beleidsrijk De effecten als gevolg van ruimtebeslag zijn gelijk aan Nul+ alternatief – beleidsarm.

Omdat er in geen enkel deelgebied negatieve effecten worden verwacht als het gaat om barrièrewerking, en in twee gebieden een vermindering van barrières zal plaatsvinden, wordt dit onderdeel in totaal als positief beoordeeld. Door beleidsmaatregelen om verkeerstoename te beperken zijn verstorende factoren als geluid naar verwachting in mindere mate aanwezig dan in het Nul+ beleidsarme alternatief.

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

9 van 14

Overige verstoring op beschermde soorten wordt tijdens de uitvoering met maatregelen voorkomen, waardoor dit criterium als neutraal wordt beoordeeld. Eindbeoordeling Nul+ beleidsarm op beschermde soorten: negatief tot zeer negatief (-/--).

Speciaal aandachtsgebied Amelisweerd Beoordelingskader De boordelingscriteria voor het speciaal aandachtsgebied Amelisweerd omvatten ruimtebeslag van Amelisweerd, geluidbelasting van Amelisweerd en overige effecten op Amelisweerd. Zie voor nadere duiding Tabel 6. Tabel 6: De beoordelingscriteria met uitleg en bijbehorende scores voor de effecten op het speciale aandachtsgebied Amelisweerd volgens Ministerie van I&W, 2020. Criteria Beoordeling ++ + 0 -Ruimtebeslag n.v.t. n.v.t. 0 ha 0,01-3 ha > 3 ha Amelisweerd Geluidbelasting Afname Afname Geen toename Toename Toename Amelisweerd oppervlak oppervlak oppervlak > oppervlak oppervlak > 42dB(A) > 42dB(A) 42dB(A) > 42dB(A) > 42dB(A) > 10 ha 2-10 ha 2-10 ha > 10 ha Overige Groot positief Beperkt positief Geen/vrijwel Beperkt klein Groot negatief effecten effect effect geen effect negatief effect effect Amelisweerd

Referentiesituatie Landgoed Amelisweerd ligt aan de westkant van de A27. Dit gebied vormt ook onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland. In dit gebied zijn oude boskernen aanwezig en bijzondere soorten mossen, korstmossen, paddenstoelen en stinzenplanten. De bomen binnen het tracé vormen een doorlopende eenheid met het landgoed Amelisweerd. De verwachting in de autonome ontwikkeling is dat deze waarden aanwezig blijven. Effectbeschrijving TB - beleidsarm Het ruimtelijk beslag van de ingreep op de Amelisweerd omvat 4,85 ha. De ruimte die wordt ingenomen bestaat volledig uit bos. De beoordeling van het effect van het TB - beleidsarm op ruimtebeslag in speciaal aandachtsgebied Amelisweerd is daarom zeer negatief. De geluidsberekeningen concluderen dat het oppervlak aan geluidverstoord gebied niet toeneemt als gevolg van de ingreep. Door de hoeveelheid geluidreducerende maatregelen in het ontwerp wordt de toename aan geluidsproductie als gevolg van de toename aan verkeer gecompenseerd. Daarom zal de geluidbelasting in de situatie TB - beleidsarm gelijk blijven aan de belasting in de referentiesituatie. De beoordeling is daarom neutraal. Na de realisatie zal de wegverlichting op het tracé op het huidige niveau worden gehandhaafd. Daarom blijft de verstoring door verlichting niet toe ten opzichte van de referentiesituatie.

Door de aanleg en gebruik van de schermwand in de situatie TB - beleidsarm ontstaat een toename van de grondwaterstand. Doordat een drain als effectbeperkende maatregel is opgenomen blijft het effect op Amelisweerd m.b.t. de grondwaterstand neutraal. De beoordeling van deze situatie m.b.t. overige effecten is daarom neutraal. Eindbeoordeling TB - beleidsarm op speciaal aandachtsgebied Amelisweerd: zeer negatief (--). TB - beleidsrijk Het ruimtelijk beslag van de situatie TB - beleidsrijk is gelijk aan het ruimtelijk beslag in de situatie TB - beleidsarm. Ook hier vindt dus 4,85 ha aan ruimtebeslag op speciaal aandachtsgebied Amelisweerd plaats. De beoordeling van het effect van het TB - beleidsrijk op ruimtebeslag van Amelisweerd is daarom zeer negatief.

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

10 van 14

Door het aanvullend beleid wat in dit alternatief wordt ingevoerd is de toename in verkeer minder groot dan in de situatie TB - beleidsarm. Ook hier wordt geluidsproductie gemitigeerd met geluidreducerende maatregelen. De vermindering in geluidsproductie met de referentiesituatie is marginaal. Daarom wordt het TB - beleidsrijk alternatief op het gebied van geluid als neutraal beoordeeld. In de situatie TB - beleidsrijk wordt net als in het beleidsarme alternatief het huidige niveau van wegverlichting gehanteerd en wordt een toename in de grondwaterstand beperkt door een drain. Daarom is de beoordeling van TB beleidsrijk m.b.t. overige effecten neutraal. Eindbeoordeling TB - beleidsrijk op speciaal aandachtsgebied Amelisweerd: zeer negatief (--). Nul+ alternatief – beleidsarm Omdat het Nul+ alternatief wordt uitgevoerd binnen de huidige bak van Amelisweerd is er verminderd ruimtebeslag op Amelisweerd ten opzichte van het TB-alternatief. Het totale ruimtebeslag op Amelisweerd betreft 0,5 ha. De beoordeling op ruimtebeslag is daarom negatief. De geluidsberekeningen concluderen dat het oppervlak aan geluidverstoord gebied niet toeneemt als gevolg van de ingreep. Door de hoeveelheid geluidreducerende maatregelen in het ontwerp wordt de toename aan geluidsproductie als gevolg van de toename aan verkeer gecompenseerd.

Daarom zal de geluidbelasting in de situatie Nul+ gelijk blijven aan de belasting in de referentiesituatie. Doordat er geen sprake is van wegverbreding in de bak van Amelisweerd is sprake van marginaal minder geluidverstoring ten opzichte van het alternatief TB - beleidsarm, maar naar verwachting vermindert het oppervlak geluidsoverlast gebied binnen Amelisweerd niet met meer dan 2 ha. De beoordeling is daarom neutraal. In de situatie Nul+ beleidsarm wordt het huidige niveau van wegverlichting gehanteerd en wordt een toename in de grondwaterstand beperkt door een drain. Daarom is de beoordeling van het Nul+ beleidsarm alternatief op basis van overige effecten neutraal. Eindbeoordeling Nul+ beleidsarm op speciaal aandachtsgebied Amelisweerd: negatief (-). Nul+ alternatief – beleidsrijk Het totale ruimtebeslag op speciaal aandachtsgebied Amelisweerd betreft 0,5 ha. De beoordeling op ruimtebeslag is daarom negatief. De geluidsberekeningen concluderen dat het oppervlak aan geluidverstoord gebied niet toeneemt als gevolg van de ingreep. Door de hoeveelheid geluidreducerende maatregelen in het ontwerp wordt de toename aan geluidsproductie als gevolg van de toename aan verkeer gecompenseerd. Daarom zal de geluidbelasting in de situatie Nul+ gelijk blijven aan de belasting in de referentiesituatie.

Doordat er geen sprake is van wegverbreding in de bak van Amelisweerd, en er beleid wordt gevormd om verkeerstoename te beperken, is sprake van marginaal minder geluidverstoring ten opzichte van het alternatief TB - beleidsarm. Naar verwachting vermindert het oppervlak geluidsoverlast gebied binnen Amelisweerd niet met meer dan 2 ha. De beoordeling is daarom neutraal. In de situatie Nul+ beleidsrijk wordt het huidige niveau van wegverlichting gehanteerd en wordt een toename in de grondwaterstand beperkt door een drain. Daarom is de beoordeling van het Nul+ beleidsrijk alternatief op basis van overige effecten neutraal. Eindbeoordeling Nul+ beleidsrijk op speciaal aandachtsgebied Amelisweerd: negatief (-).

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

11 van 14

Samenvattingstabel Tabel 7: Samenvattingstabel voor het aspect natuur.

Criterium

Referentie

TB - beleidsarm

TB - beleidsrijk

Nul+ beleidsarm

Nul+ beleidsrijk

Natura 2000-gebieden 0

0

0

0

0

NNN

0

--

--*

-

-*

Bos/Stedelijk groen

0

--

--*

--

--*

Beschermde soorten

0

--

--

-/--

-/--*

Speciaal aandachtsgebied Amelisweerd

0

--

--*

-

-*

* Door mindere toename aan geluidsverstoring is de effectbeoordeling positiever ten opzichte van het beleidsarme scenario. Het verschil is echter niet groot genoeg om tot een andere categorie effectbeoordeling te komen.

Leemten in kennis •

•

•

Bij de berekeningen zijn twee opvallende zaken zichtbaar: 1) In het MER (Ministerie van I&W, 2020) is opgenomen “Het grootste projecteffect vindt plaats op het Natura 2000-gebied Veluwe langs de A1, met een maximale toename van 10,47 mol N/ha/j op enkele meters afstand van de wegverharding van de A1.” De berekeningen voor deze alternatievenbeoordeling laten een wezenlijk lager effect zien op de Veluwe voor alle alternatieven. 2) de beleidsrijke alternatieven laten een wezenlijk groter effect op de Veluwe zien dan de beleidsarme alternatieven. Voor beide aspecten geldt dat veranderingen in stikstofdepositie samenhangen met veranderingen in verkeer. Zo lijkt als gevolg van de beleidsarme alternatieven sprake van een grote toename van verkeer aan de zuidkant van de Veluwe, dit is op aanzienlijke afstand van Utrecht. Het is niet duidelijk waarom een aanpassing bij Utrecht leidt tot een toename van verkeer rond de Veluwe. Daarnaast kunnen ook aanpassingen in Aerius Calculator een rol spelen. Er is echter geen analyse uitgevoerd naar de oorzaak van de verschillen in berekening. Het advies is dan ook om bij het verder uitwerken van een alternatief een analyse uit te voeren naar de oorzaken van de veranderingen van stikstofdepositie aan de hand van verkeersveranderingen en veranderingen in het model.

Het is noodzakelijk om dit inzichtelijk te krijgen om effecten te kunnen duiden en de impact van de ontwikkeling goed in beeld te krijgen. Voor de effectscores heeft dit vooralsnog geen gevolgen omdat de ordegrootte van de effecten dusdanig klein is, dat de effectscores voor alle alternatieven neutraal is (volgens de effectbeschrijving van het MER). De alternatieven kunnen leiden tot verschillende veranderingen van de geluidsbelasting in de omgeving. Voor deze alternatievenafweging zijn echter geen geluidsberekeningen beschikbaar. Bij een afname van verkeer lijkt het logisch om ook uit te gaan van een afname van geluidsbelasting, maar geluidsbelasting is afhankelijk van meer factoren dan alleen verkeersintensiteit. Daarom is het niet mogelijk om een goede effectbepaling in het kader van natuur. Dit heeft voor de effectscores echter beperkte gevolgen, omdat met name ruimtebeslag bepalend is voor de effectscores. De kennis beperkt zich tot wat is opgenomen in het MER. Hierdoor is het niet altijd mogelijk om specifiekere beoordelingen te maken dan nu het geval is geweest. In principe is het wel mogelijk geweest om uitspraken te doen over effecten en of deze toe- of af nemen bij bepaalde alternatieven. De leemtes in kennis zijn geen belemmering geweest om inzicht te geven in verschillen in alternatieven.

Bronnen • •

Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, 2020. MER actualisatie A27/A12 Ring Utrecht 2020. Status: definitief, d.d. november 2020. Rijkswaterstaat, 2016. MER A27/A12 Ring Utrecht Tweede Fase. Status: definitief, d.d. maart 2016.

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

12 van 14

Bijlagen

Afbeelding 1: Toetsingskader voor het aspect Natuur uit Ministerie van I&W, 2020.

Afbeelding 2: Deelgebieden die zijn aangehouden in Ministerie van I&W, 2020.

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

13 van 14

Afbeelding 3: Locaties van de ecopassages in deelgebied 2 (rood omlijnd). Uit: Ministerie van I&W, 2020.

Afbeelding 4: Locaties van de ecopassages in deelgebied 3. Uit: Ministerie van I&W, 2020.

Onze referentie: <DocId>:0.1 - Datum: 21 juni 2023

14 van 14

Bijlage: Constructierisico’s

Op verschillende plaatsen in de toegevoegde bijlagen worden andere benamingen gebruikt voor de onderzochte varianten dan in het hoofdrapport. De verschillende benamingen zijn hieronder op een rij gezet. BASISVARIANTEN HOOFDRAPPORT Benaming

is gelijk aan

is

met als inhoud

ARU

Alternatief Ring Utrecht, of: ARU ‘beleidsrijk’ Of: 0+ / Nul-plus

als basisvariant in het hoofdrapport opgenomen

3 pijlers met maatregelen, waaronder (pijler 2) de subvariant ‘ARU Weefvakken’ met 2x6 rijstroken, 80 km/h

TB

Tracébesluit, of: TB ‘beleidsarm’

als basisvariant in het hoofdrapport opgenomen

Het TB zoals uitgewerkt door RWS binnen het project A27/A12 Ring Utrecht

is

met als inhoud

TB ‘beleidsrijk’

t.b.v. nadere vergelijking van varianten opgenomen

Het TB, inclusief beleidsvoornemen betalen naar gebruik, mobiliteitsmanagement en parkeerbeleid uit ARU

ARU ‘beleidsarm’

t.b.v. nadere vergelijking van varianten opgenomen

ARU zonder pijler 1 (OV, fiets, hubs, betalen naar gebruik, mobiliteitsmanagement en parkeerbeleid)

EXTRA VARIANTEN IN BIJLAGEN Benaming

is gelijk aan

BENAMING ARU-VARIANTEN Benaming

is gelijk aan

is

met als inhoud

0+ of Nul-plus

ARU Weefvakken

een uitgewerkte variant

HWN A27 (pijler 2) heeft 2x6 rijstroken, 80 km/h en weefvakken in de bak

Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing

Memo ONDERWERP

ARU bouwtechnische risico’s DATUM

6 september 2023 VAN

Ronald W.M.G. Heijmans

De TB-variant en 0+variant kennen verschillende bouwtechnische risico’s. Folie constructie: 0+ variant: De geringe aanpassing van het dwarsprofiel leidt bij toepassing van het standaard dwarsprofiel tot een verhoging van het zandpakket op de folie. Dit zou tot rek van de folie en potentieel lekkage kunnen leiden. Dit kan opgelost worden door achter de barrier het talud horizontaal te laten zodat het huidige profiel vrijwel kan worden gehandhaafd. Het risico wordt als minimaal ingeschaald.

Figuur 1 Doorsnede folie in 0+ variant TB variant: Om de verbreding in de folie te realiseren is voorzien om een betonnen L-muur te plaatsen op de folie. Tijdens de bouw van deze betonconstructie wordt de grondwaterstand onder de folie bemalen zodat deze niet opbarst als de bovenliggende grondballast wordt verwijderd. Buiten de folie om worden zeer diepe cement-bentonietwanden geplaatst om de toestroming van grondwater te remmen en uitdroging van de omgeving te voorkomen. De waterdichtheid van deze diepwanden is door de grote diepte lastig te garanderen en daarmee risicovol. Door deze ingreep boven de folie treden er aanzienlijk grotere veranderingen op in de spanningstoestand van de bestaande folie en is scheuren van de folie een risico, veel meer dan bij de 0+ variant waar slechts een minimale aanpassing van de gronddekking op de folie wordt gedaan. De viaducten die de folie kruisen moeten worden verlengd. Dit is een zeer complexe operatie waarbij aangesloten moet worden op de bestaande constructie en deze deels moet worden hergebruikt. Het risico bestaat dat de bestaande constructie niet geschikt te maken is voor inpassing in de nieuwe situatie. Dit kan leiden tot grotere stremmingen voor het spoorverkeer dan vooraf gepland en hogere kosten.

De waarschijnlijkheid van dit risico is op dit moment moeilijk in te schatten omdat het afhangt van het detailniveau van de uitwerking van de oplossing op dit moment.

Arcadis Nederland B.V., Piet Mondriaanlaan 26, 3812 GV Amersfoort

T +31 (0)88 4261 261

Arcadis Nederland B.V. - Registered office: Arnhem - Registered number: 09036504 - Internal

www.arcadis.com

Figuur 2 Doorsnede folie in TB-variant Bak A27 0+variant: Bij de 0+variant wordt er een herprofilering aangebracht in de westelijke rijbaan. Hierdoor moet het HWAsysteem worden aangepast. Dit betekent dat de inlaatkolken moeten worden verplaatst naar de tussenwand of buitenwand en een afvoerleiding komt te vervallen. Dit vermindert de afvoercapaciteit van het HWA-systeem. Een risico is dat de overblijvende capaciteit onvoldoende is zodat bij extreme buien er water in de strook langs de wand tijdelijk op het wegdek blijft staan. De toevoer van regenwater zou verminderd kunnen worden door een luifel aan te brengen op de bakrand zodat ten opzichte van de huidige situatie de situatie niet verslechtert. Constructief leidt het aanbrengen van een vrijwel gelijkmatige ophoging op de vloer van de bak tot een afname van de paalbelastingen van de trekpalen en brengt daarmee geen bijzondere risico’s met zich mee. De palen in de meest ondiepe moot kunnen mogelijk overbelast worden doordat deze niet onder trek staan in de huidige situatie en een drukverhoging meemaken als er extra belasting op de vloer wordt aangebracht. De toename van paalbelasting is echter relatief gering waardoor verwacht kan worden dat geen bijzondere maatregelen benodigd zijn om de verhoging van de belasting op de vloer mogelijk te maken. Het risico op verzakking van de vloer wordt op dit moment als laag ingeschat.

Figuur 3 Doorsnede herprofilering bak A27 0+variant

Datum: 6 september 2023 - Internal

2 van 3

TB-variant: In de TB-variant wordt de bak aanzienlijk verbreed zodat de af te voeren hoeveelheid regenwater nog aanzienlijk groter is. Het risico dat het HWA-systeem niet voldoet is bij deze variant groter. De wand van de bestaande bak wordt gesloopt en de vloer wordt verbreed door wapening in te boren in de bestaande vloer en de nieuwe vloer eraan vast te storten. De krachtswerking in de bestaande vloer verandert dan aanzienlijk waardoor het risico bestaat dat de bestaande wapening in de vloer niet voldoende is. Ook blijft de kans bestaan op lekkage in de aansluiting van de nieuwe vloer op de bestaande vloer. Het aanpassen, verlengen, van de viaducten over de bak door een grotere overspanning leidt mogelijk tot een verhoogde druk op het tussensteunpunt in de bak. Er is een risico dat de draagkracht van de palen onder de bak of de sterkte van de vloer onvoldoende is. De waarschijnlijkheid van dit risico is op dit moment moeilijk in te schatten omdat het afhangt van het detailniveau van de uitwerking van de oplossing op dit moment.

Figuur 4 Doorsnede verbreding bak A27 TB-variant

Datum: 6 september 2023 - Internal

3 van 3

Bijlage: Externe veiligheid

Op verschillende plaatsen in de toegevoegde bijlagen worden andere benamingen gebruikt voor de onderzochte varianten dan in het hoofdrapport. De verschillende benamingen zijn hieronder op een rij gezet. BASISVARIANTEN HOOFDRAPPORT Benaming

is gelijk aan

is

met als inhoud

ARU

Alternatief Ring Utrecht, of: ARU ‘beleidsrijk’ Of: 0+ / Nul-plus

als basisvariant in het hoofdrapport opgenomen

3 pijlers met maatregelen, waaronder (pijler 2) de subvariant ‘ARU Weefvakken’ met 2x6 rijstroken, 80 km/h

TB

Tracébesluit, of: TB ‘beleidsarm’

als basisvariant in het hoofdrapport opgenomen

Het TB zoals uitgewerkt door RWS binnen het project A27/A12 Ring Utrecht

is

met als inhoud

TB ‘beleidsrijk’

t.b.v. nadere vergelijking van varianten opgenomen

Het TB, inclusief beleidsvoornemen betalen naar gebruik, mobiliteitsmanagement en parkeerbeleid uit ARU

ARU ‘beleidsarm’

t.b.v. nadere vergelijking van varianten opgenomen

ARU zonder pijler 1 (OV, fiets, hubs, betalen naar gebruik, mobiliteitsmanagement en parkeerbeleid)

EXTRA VARIANTEN IN BIJLAGEN Benaming

is gelijk aan

BENAMING ARU-VARIANTEN Benaming

is gelijk aan

is

met als inhoud

0+ of Nul-plus

ARU Weefvakken

een uitgewerkte variant

HWN A27 (pijler 2) heeft 2x6 rijstroken, 80 km/h en weefvakken in de bak

Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing

Memo ONDERWERP

PROJECTNUMMER

Beoordeling van alternatief ARU, 0+ op gebied van externe veiligheid

30156362

DATUM

ONZE REFERENTIE

4 augustus 2023

D10061936:28

VAN

Herman Rouwenhorst

Inleiding In deze memo wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende alternatieven: • Referentie; • Tracébesluit (TB) A27/A12; • Alternatief Ring Utrecht (ARU), 0+. De alternatieven Referentie en Tracébesluit A27/A12 zijn al beoordeeld op het gebied van externe veiligheid. Hiervoor wordt verwezen naar het Deelrapport Externe Veiligheid van het MER A27/A12 Ring Utrecht Tweede Fase (https://www.a27a12ringutrecht.nl/bibliotheek/HandlerDownloadFiles.ashx?idnv=1826583). Ook voor de toelichting van de relevante wet- en regelgeving, het relevante beleid en de relevante begrippen (waaronder plaatsgebonden risico (PR), groepsrisico (GR) en plasbrandaandachtsgebied (PAG)) wordt verwezen naar het Deelrapport Externe Veiligheid van het MER A27/A12 Ring Utrecht Tweede Fase. Alternatief ARU, 0+ is nog niet beoordeeld op het gebied van externe veiligheid. Daarom wordt in deze memo alternatief ARU, 0+ beoordeeld daar waar alternatief ARU, 0+ verschilt van zowel alternatief Referentie als alternatief TB A27/A12. In Figuur 1 is weergegeven waar alternatief ARU, 0+ verschilt van alternatief TB A27/A12.

Figuur 1: Waar alternatief ARU, 0+ verschilt van alternatief TB A27/A12. In de alternatieven Tracébesluit A27/A12 en ARU, 0+ wordt onderscheid gemaakt tussen beleidsrijk en beleidsarm. Het al dan niet uitgaan van flankerend beleid om verkeersintensiteiten te beperken (waaronder het betalen naar gebruik) heeft echter geen invloed op externe veiligheidsrisico’s. De omvang van het PR is geheel afhankelijk van de aard en omvang van het vervoer van gevaarlijke stoffen en de ongevalsfrequentie. De omvang van het groepsrisico is afhankelijk van de aard en omvang van het vervoer van gevaarlijke stoffen, de ongevalsfrequentie en de omvang en locatie van de bevolking. Als gevolg van flankerend beleid wijzigen wegtypen en daarmee ongevalsfrequenties niet (in theorie ook niet als gevolg van de snelheidsverlaging naar 80 kilometer per uur tussen knooppunt Rijnsweerd en knooppunt Lunetten). Ook de aard en omvang van het vervoer van gevaarlijke stoffen en de omvang en de locatie van de bevolking wijzigen niet als gevolg van flakerend beleid. Voor de basisnetwegen blijven de vervoershoeveelheden, de PR-plafonds (de

Arcadis Nederland B.V., Piet Mondriaanlaan 26, 3812 GV Amersfoort

T +31 (0)88 4261 261

Arcadis Nederland B.V. - Registered office: Arnhem - Registered number: 09036504 - Public

www.arcadis.com

afstanden tot de PR 10-6 per jaar contouren) en de GR-plafonds (de afstanden tot de PR 10-7 per jaar contouren) conform de Regeling basisnet van toepassing. Daarom is in deze memo geen onderscheid gemaakt tussen beleidsrijk en beleidsarm in de alternatieven Tracébesluit A27/A12 en ARU, 0+. In het alternatief ARU, 0+ wordt de Bak Amelisweerd niet verbreed. Waar alternatief ARU, 0+ verschilt van zowel alternatief Referentie als alternatief TB A27/A12 is hieronder beschreven. De belangrijkste verschillen zijn hieronder ook beoordeeld op het gebied van externe veiligheid.

Beschrijving belangrijkste verschillen en beoordeling A28 ten oosten van knooppunt Rijnsweerd Op de A28 ten oosten van knooppunt Rijnsweerd bestaat de parallelrijbaan richting het westen uit 2 rijstroken in ARU, 0+ in plaats van 1 rijstrook in Referentie en in TB A27/A12. Een en ander is weergegeven in Figuur 2 en heeft geen invloed op de ligging van het referentiepunt van de weg / het midden van de middenberm en daarmee de ligging van de PR-contouren (gemeten vanaf het referentiepunt van de weg / het midden van de middenberm). Een en ander heeft invloed op de ligging van een buitenste kantstreep en daarmee de ligging van het PAG (gemeten vanaf de buitenste kantstrepen). De buitenste kantstreep (in de rijrichting rechts) van de parallelrijbaan richting het westen en daarmee het PAG verschuift een rijstrookbreedte naar het noorden. Dit heeft geen gevolgen voor (beperkt) kwetsbare objecten (zie ook de kaarten in het Deelrapport Externe Veiligheid van het MER A27/A12 Ring Utrecht Tweede Fase).

Figuur 2: Op de A28 ten oosten van knooppunt Rijnsweerd bestaat de parallelrijbaan richting het westen uit 2 rijstroken in ARU, 0+ in plaats van 1 rijstrook in Referentie en in TB A27/A12.

Knooppunt Rijnsweerd De belangrijkste verschillen ter plaatse van knooppunt Rijnsweerd zijn weergegeven in Figuur 3.

Onze referentie: D10061936:28 - Datum: 4 augustus 2023 - Public

2 van 5

Figuur 3: De belangrijkste verschillen ter plaatse van knooppunt Rijnsweerd. De nieuwe toerit heeft geen invloed op externe veiligheidsrisico’s. Het naar maaiveld aangepaste alignement heeft ook geen invloed op: • de ligging van het referentiepunt van de weg / het midden van de middenberm / het midden tussen de buitenste kantstrepen van een doorgaande rijbaan en daarmee de ligging van de PR-contouren; • de ligging van de buitenste kantstrepen en daarmee de ligging van het PAG. Op de A28 ten oosten van knooppunt Rijnsweerd bestaat de parallelrijbaan richting het oosten eerst uit 2 rijstroken in ARU, 0+ in plaats van 1 rijstrook in Referentie en in TB A27/A12 en daarna uit 4 rijstroken in ARU, 0+ in plaats van 2 rijstroken in Referentie en in TB A27/A12. Het midden tussen de buitenste kantstrepen van een doorgaande rijbaan en daarmee de plafonds verschuiven eerst een halve rijstrookbreedte en daarna een rijstrookbreedte naar het noorden. De buitenste kantstreep (in de rijrichting links) van de parallelrijbaan richting het oosten en daarmee het PAG verschuift eerst een rijstrookbreedte en daarna twee rijstrookbreedtes naar het noorden. Dit heeft geen gevolgen voor (beperkt) kwetsbare objecten (zie ook de kaarten in het Deelrapport Externe Veiligheid van het MER A27/A12 Ring Utrecht Tweede Fase).

De bestaande verbinding tussen de A28 en de A27 ten noordwesten van Knooppunt Rijnsweerd vervalt. Hierdoor ontstaat er ruimte voor de ontwikkeling van (beperkt) kwetsbare objecten ten noordwesten van Knooppunt Rijnsweerd. De nieuwe verbinding tussen de A28 en de A27 komt veel verder richting het zuidoosten te liggen. Hierdoor komen ook de plafonds veel verder richting het zuidoosten te liggen. Dit heeft geen gevolgen voor (beperkt) kwetsbare objecten. Op de A27 bestaat de hoofdrijbaan richting het noorden uit 2 rijstroken in ARU, 0+ in plaats van 3 rijstroken in Referentie en in TB A27/A12. Op de A27 bestaat de parallelrijbaan richting het noorden uit 2 rijstroken in ARU, 0+ in plaats van 1 rijstrook in Referentie en in TB A27/A12. Het midden van de middenberm en daarmee de ligging van de plafonds gemeten vanaf het midden van de middenberm verandert niet/nauwelijks. De ligging van de buitenste kantstrepen en daarmee het PAG verandert ook niet/nauwelijks (in alle alternatieven is er op de A27 richting het noorden sprake van in totaal 4 rijstroken).

A27 ten zuiden van knooppunt Rijnsweerd en ten noorden van de Bak Amelisweerd De belangrijkste verschillen op de A27 ten zuiden van knooppunt Rijnsweerd zijn weergegeven in Figuur 4. Het aantal rijstroken op de A27 ten zuiden van knooppunt Rijnsweerd richting het noorden blijft ongewijzigd (hier wordt alleen een vluchtstrook langs de hoofdrijbaan gerealiseerd). Het aantal rijstroken op de A27 ten zuiden van knooppunt Rijnsweerd