Bijlage 1.4 Variantenstudie loop- en fietsbruggen Merwede - Goudappel Coffeng, december 2019.pdf
Tekst van het document
Schaalniveau buurt en straat
Met een nieuwe loop- en fietsbrug ter hoogte van de Zuiderzeestraat neemt de
Het verkeersmodel berekent dat in de toekomst 7.600 fietsers per etmaal gebruik
fietsmaaswijdte af tot ruim 600 m aan noord en zuidzijde. Dit is te groot volgens het
maken van deze fietsroute (13 fietsers per minuut in het spitsuur). Dit is druk voor een
CROW (maximale maaswijdte van 300-500 meter), maar gunstiger dan variant 2 en 3.
woonstraat, maar wel acceptabel met een transformatie van de Zuiderzeestraat naar een
Door de aanleg van één extra brug krijgt het rondje Stadseiland een extra aantakking
fietsvriendelijke straat. Door de gunstige middenligging bestaat de kans dat, indien er
welke voor onderbrekingen kan zorgen, net als bij variant 2 en 3.
verder verdicht wordt in Kanaleneiland en de omliggende wijken, de fietsdrukte verder toe neemt en niet meer is in te passen in de woonstraat.
Schaalniveau zuidwest Van de varianten met één brug scoort deze variant vanwege de ligging in het midden
In deze variant verdwijnen twee woonboten, doorkruist één extra brug het Merwedepark
van Merwede het beste wat betreft de verbetering van de loopbereikbaarheid binnen
en Merwedeplantsoen en ervaren roeiers en andere gebruikers van het kanaal extra
een kwartier, namelijk een verbetering met 39%. De fietsbrug ter hoogte van de
hinder. Bewoners krijgen door de komst van een nieuwe brug met gelijkmatige
Zuiderzeestraat zorgt voor een extra oost-west verbinding in de stad. Ten westen van
tussenafstand extra mogelijkheden met betrekking tot recreëren (korte rondjes
Merwede ontstaat een verbinding naar Kanaleneiland via park Transwijk. In Rivierenwijk
wandelen).
ontstaat er een verbinding naar zowel de Rijnlaan als de Jutfaseweg. Deze variant zorgt voor een kwaliteitsverbetering voor het stedelijk netwerk. Ook voor deze variant geldt dat er geen directe verbinding wordt gerealiseerd richting Utrecht Zuidoost door het ontbreken van een fietsbrug over de Vaartsche Rijn. De aanleg van een brug ter hoogte van de Zuiderzeestraat zorgt voor bijna 11.000 fietsers per etmaal op de Balijelaan (70% groei van de fietsdrukte in plaats van ruim 2 keer zoveel zonder brug, ten opzichte van de huidige situatie) en 13.000 fietsers op de Socrateslaan (bijna 2 keer de fietsdrukte in plaats van bijna 2,5 keer zoveel zonder brug, ten opzichte van de huidige situatie). De fietsdrukte blijft boven de 10.000 fietsers per etmaal, waardoor deze moeilijk op te vangen is op de bestaande routes.
Bereik met een kwartier lopen vanuit Rivierenwijk
Bereik met een kwartier lopen vanuit Merwede
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
45
twee fietsbruggen t.h.v Waalstraat en Zijldiepstraat
Criteria Schaalniveau stad
1. Compleetheid en fijnmazigheid van stedelijk netwerk, 2. Stadseiland als recreatief netwerk Schaalniveau Zuidwest 3. Loopverbindingen tussen de wijken en voorzieningen 4. Keuzevrijheid om te rijden via luwe fietsroutes (verbonden en inclusieve stad) 5. Bijdragen aan beheersbare fietsdrukte in de stad Schaalniveau buurt en straat 6. Inpassing fietsdrukte bestaande woonstraten 7. Lokale doorsnijdingen Merwedepark en Merwedeplantsoen 8. Bijdrage aan korte, recreatieve rondjes lopen
= zeer goed 46
= goed
= matig
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
= slecht
= zeer slecht
Variant 5: Twee bruggen ter hoogte van de Waalstraat en de Zijldiepstraat Schaalniveau stad
Schaalniveau buurt en straat
De maximale fietsmaaswijdte bedraagt in deelgebied 5 overal minder dan 400 meter.
De Waalstraat wordt in deze variant naar verwachting door 8.000 fietsers per etmaal
Hiermee voldoet deze variant aan de richtlijnen van het CROW (maximaal 300 tot 500 m).
gebruikt (circa 13 fietsers per minuut in het drukste spitsuur). De Zijldiepstraat naar
oor de aanleg van twee extra bruggen krijgt het rondje Stadseiland extra aantakkingen.
verwachting door 5.400 fietsers per etmaal (circa 9 fietsers per minuut in het drukste
Deze aantakkingen zorgen voor meer kruisende verkeersstromen, welke kunnen leiden
spitsuur). Vooral de Waalstraat krijgt veel fietsers voor een woonstraat, zeker gezien
tot onderbrekingen.
de aanwezigheid van de basisschool; een acceptabele situatie is mogelijk met als randvoorwaarde een zorgvuldige transformatie van beide straten. De aanleg van
Schaalniveau zuidwest
twee bruggen heeft gevolgen voor Rivierenwijk: er moeten 3 woonboten bij deze
Het loopbereik binnen een kwartier lopen verbetert met twee nieuwe bruggen
variant verdwijnen en het Merwedeplantsoen wordt bij deze variant op twee locaties
met 46% ten opzichte van een situatie zonder nieuwe bruggen. Dit is een grote
onderbroken door een fietsroute en zorgen de bruggen voor extra hinder voor roeiers
kwaliteitsverbetering. De aanleg van twee fietsbruggen zorgt voor een goede spreiding
en andere gebruikers van het kanaal. Bewoners krijgen door de komst van twee
van het aantal fietsers op de oost-westas. Het stedelijk fietsnetwerk verbetert door
nieuwe bruggen met gelijkmatige tussenafstand extra mogelijkheden met betrekking
de aanleg van twee fietsbruggen: er ontstaat een directe route vanaf Merwede
tot recreëren (korte rondjes wandelen). De twee bruggen verkleinen de afstand van de
richting Utrecht Science Park, Utrecht Zuidoost krijgt verbindingen met de toekomstige
wandelrondjes en bieden meer mogelijkheden betreft routekeuze.
voorzieningen in Merwede en daarnaast verbeteren de directe verbindingen vanaf Kanaleneiland-zuid richting Utrecht Centraal Station en de binnenstad. Deze brug bij de Waalstraat was dan al ook onderdeel van het gemeentelijke mobiliteitsplan Slimme Routes, Slim Regelen en Slim Bestemmen. De zuidelijke brug zorgt minder sterk voor een verbetering van het fietsnetwerk vanuit Utrecht Science Park/Utrecht zuidoost. Wel zorgt de brug voor routekeuzevrijheid voor fietsers richting centraal station. Door de aanleg van de twee bruggen groeit de verwachte fietsdrukte minder sterk op de Balijelaan tot ruim 7.000 fietsers (20% groei van de fietsdrukte in plaats van ruim 2 keer zoveel zonder brug, ten opzichte van de huidige situatie) en de Socrateslaan tot bijna 12.000 fietsers (70% groei van de fietsdrukte in plaats van ruim 2 keer zoveel zonder brug, ten opzichte van de huidige situatie).
Bereik met een kwartier lopen vanuit Rivierenwijk
Bereik met een kwartier lopen vanuit Merwede
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
47
fietsbrug t.h.v Waalstraat en voetgangersbrug t.h.v. Zijldiepstraat
Criteria Schaalniveau stad
1. Compleetheid en fijnmazigheid van stedelijk netwerk, 2. Stadseiland als recreatief netwerk Schaalniveau Zuidwest 3. Loopverbindingen tussen de wijken en voorzieningen 4. Keuzevrijheid om te rijden via luwe fietsroutes (verbonden en inclusieve stad) 5. Bijdragen aan beheersbare fietsdrukte in de stad Schaalniveau buurt en straat 6. Inpassing fietsdrukte bestaande woonstraten 7. Lokale doorsnijdingen Merwedepark en Merwedeplantsoen 8. Bijdrage aan korte, recreatieve rondjes lopen
= zeer goed 48
= goed
= matig
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
= slecht
= zeer slecht
Variant 6: één nieuwe brug ter hoogte van de Waalstraat en één voetgangersbrug ter hoogte van de Zijldiepstraat Schaalniveau stad
Schaalniveau buurt en straat
De fietsmaaswijdte in deelgebied 5 verkleint bij deze variant tot 270 m aan de noordzijde
De aanleg van de loop- en fietsbrug en de voetgangersbrug heeft gevolgen voor de
en 800 m aan de zuidzijde. De laatste waarde is nog steeds te groot volgens het CROW
Rivierenwijk. Doordat er naar verwachting 11.000 fietsers per etmaal (circa 18 fietsers per
(maximale maaswijdte van 300-500 meter), ondanks de verbetering ten opzichte van
minuut in het drukste spitsuur) gaan rijden in de Waalstraat, komt de leefbaarheid in deze
de huidige situatie. Door de aanleg van twee extra bruggen krijgt het rondje Stadseiland
variant onder hoge druk te staan. Daarnaast is een dergelijke stroom ongewest (zelfs bij
extra aantakkingen, die voor meer kruisende onderbrekingen kunnen zorgen.
een herinrichting naar fietsvriendelijke straat) bij de aanwezigheid van een basisschool. De inpassing van deze bruggen zal ten koste gaan van een deel van het groen van het
Schaalniveau zuidwest
Merwedeplantsoen. Met betrekking tot de toegevoegde waarde van het lopen van korte
Door de realisatie van de voetgangersbrug naast de loop- en fietsbrug verbetert de
rondjes hebben de twee bruggen een positieve impact. De twee bruggen verkleinen de
bereikbaarheid voor de voetganger flink (46%). Dit zorgt voor een kwaliteitsimpuls
afstand van de wandelrondjes en bieden meer mogelijkheden betreft routekeuze. Dit
van zowel voorzieningen als recreatieve mogelijkheden. Er ontstaan nieuwe
aspect scoort daarom goed in deze variant. Aanvullende infrastructurele maatregelen
fietsverbindingen tussen binnenstad, Utrecht Centraal en Utrecht Science Park en de
zijn in dat geval in de Waalstraat nodig: de aanleg van een fietsvriendelijke straat is
Merwedekanaalzone en Kanaleneiland. De Waalbrug was dan al ook onderdeel van het
noodzakelijk. Ten slotte zullen ook drie woonboten moeten wijken voor de inpassing van
gemeentelijke mobiliteitsplan Slimme Routes, Slim Regelen en Slim Bestemmen. De
de twee bruggen.
noordelijke loop- en fietsbrug vermindert ook de verwachte groei van de fietsdrukte op de Balijebrug/Balijelaan tot circa 7.000 fietsers per etmaal (oftewel 20% groei van de fietsdrukte in plaats van ruim 2 keer zoveel zonder brug, ten opzichte van de huidige situatie) en Socratesbrug/Socrateslaan tot circa 14.000 fietsers per etmaal (oftewel 2 keer de fietsdrukte in plaats van bijna 2,5 keer zoveel zonder brug, ten opzichte van de huidige situatie).
Bereik met een kwartier lopen vanuit Rivierenwijk
Bereik met een kwartier lopen vanuit Merwede
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
49
drie fietsbruggen t.h.v Waalstraat, Zuiderzeestraat en Zijldiepstraat
Criteria Schaalniveau stad
1. Compleetheid en fijnmazigheid van stedelijk netwerk, 2. Stadseiland als recreatief netwerk Schaalniveau Zuidwest 3. Loopverbindingen tussen de wijken en voorzieningen 4. Keuzevrijheid om te rijden via luwe fietsroutes (verbonden en inclusieve stad) 5. Bijdragen aan beheersbare fietsdrukte in de stad Schaalniveau buurt en straat 6. Inpassing fietsdrukte bestaande woonstraten 7. Lokale doorsnijdingen Merwedepark en Merwedeplantsoen 8. Bijdrage aan korte, recreatieve rondjes lopen
= zeer goed 50
= goed
= matig
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
= slecht
= zeer slecht
Variant 7: Drie nieuwe bruggen ter hoogte van Waalstraat, Zuiderzeestraat en Zijldiepstraat Schaalniveau stad
Schaalniveau buurt en straat
De maximale fietsmaaswijdte bedraagt in deelgebied 5 overal minder dan 300 meter.
De realisatie van drie bruggen heeft impact op de naastgelegen Rivierenwijk. Zo zal
Hiermee voldoet deze variant ruim aan de richtlijnen van het CROW (maximaal 300
een deel van het groen van het Merwedeplantsoen moeten wijken voor de bruggen
tot 500 m). Door de aanleg van drie extra bruggen krijgt het rondje Stadseiland extra
en moeten vijf woonboten wijken voor de bruggen en zorgen de bruggen voor extra
aantakkingen, welke voor onderbrekingen kunnen zorgen.
discontinuïteit in Merwedepark en Merwedeplantsoen en extra hinder voor roeiers en andere gebruikers van het kanaal. De drie bruggen trekken naar verwachting
Schaalniveau zuidwest
13.800 fietsbewegingen, deze worden echter wel gunstiger verspreid over meerdere
De komst van drie extra bruggen zorgt ervoor dat de reikwijdte van de voetganger flink
woonstraten dan bij de varianten met één of twee bruggen. Het resultaat is een
verbetert. De locaties die een voetganger in een kwartier kan bereiken neemt met
belasting van minder dan 4.000 fietsbewegingen over de Zuiderzeestraat en Zijldiepstraat
46% toe. De verwachting is dat de bruggen ervoor zorgen dat de verwachte fietsdrukte
en 6.300 fietsers over de Waalstraat. De fysieke inpassing in de wijk vergt aanvullende
minder sterk groeit op de Balijelaan tot ruim 7.000 fietsers per etmaal (20% groei van
maatregelen: voor de drie straten is een transformatie naar een fietsvriendelijke straat
de fietsdrukte in plaats van ruim2 keer zoveel zonder brug, ten opzichte van de huidige
noodzakelijk, dit geldt met name voor de Waalstraat. De aanleg van drie bruggen zorgt
situatie) en de Socrateslaan tot ruim 11.000 fietsers per etmaal (70% groei van de
voor een fijnmazig wandelnetwerk, wat sterk ten goede komt aan het maken van korte
fietsdrukte in plaats van bijna 2,5 keer zoveel zonder brug, ten opzichte van de huidige
recreatieve rondjes.
situatie). De verbetering ten opzichte van de situatie met twee bruggen is minimaal. Drie nieuwe bruggen zorgen voor betere verbindingen met andere delen van Utrecht. Onder andere Utrecht Science Park en de binnenstad zijn beter bereikbaar vanuit de Merwedekanaalzone en Kanaleneiland. De brug bij de Waalstraat is ook onderdeel van het gemeentelijke mobiliteitsplan Slimme Routes, Slim Regelen en Slim Bestemmen. In totaliteit is de meerwaarde voor de fietser van drie bruggen ten opzichte van twee bruggen echter beperkt, met name wanneer wordt gekeken naar de ontlasting van de Balijebrug en Socratesbrug. Hier is de verwachte fietsdrukte vrijwel hetzelfde is als bij de variant met twee bruggen.
Bereik met een kwartier lopen vanuit Rivierenwijk
Bereik met een kwartier lopen vanuit Merwede
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
51
Twee bruggen Waalstraat en Zijldiepstraat en voetgangersbrug Zuiderzeestraat
Criteria Schaalniveau stad
1. Compleetheid en fijnmazigheid van stedelijk netwerk, 2. Stadseiland als recreatief netwerk Schaalniveau Zuidwest 3. Loopverbindingen tussen de wijken en voorzieningen 4. Keuzevrijheid om te rijden via luwe fietsroutes (verbonden en inclusieve stad) 5. Bijdragen aan beheersbare fietsdrukte in de stad Schaalniveau buurt en straat 6. Inpassing fietsdrukte bestaande woonstraten 7. Lokale doorsnijdingen Merwedepark en Merwedeplantsoen 8. Bijdrage aan korte, recreatieve rondjes lopen
= zeer goed 52
= goed
= matig
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
= slecht
= zeer slecht
Variant 8: Twee nieuwe bruggen ter hoogte van de Waalstraat en Zijldiepstraat en één nieuwe voetgangersbrug ter hoogte van de Zuiderzeestraat Schaalniveau stad
Schaalniveau buurt en straat
De maximale fietsmaaswijdte bedraagt in deelgebied 5 overal minder dan 400 meter.
De Waalstraat wordt in deze variant naar verwachting door 8.000 fietsers per etmaal
Hiermee voldoet deze variant aan de richtlijnen van het CROW (maximaal 300 tot
gebruikt (circa 13 fietsers per minuut in het drukste spitsuur). De Zijldiepstraat door
500 m). Door de aanleg van drie extra bruggen krijgt het rondje Stadseiland extra
5.400 fietsers per etmaal (circa 9 fietsers per minuut in het drukste spitsuur). Het aantal
onderbrekingen.
fietsbewegingen is voornamelijk bij de Waalstraat hoog, zeker gezien de aanwezigheid van de basisschool. Een acceptabele situatie is hier mogelijk met als randvoorwaarde een
Schaalniveau zuidwest
zorgvuldige transformatie naar een fietsvriendelijke straat. De afstanden voor het maken
Voetgangers kunnen een groter gebied bereiken in een kwartier lopen (46%). De aanleg
van korte wandelrondjes worden sterk verkort. Aanvullende infrastructurele maatregelen
van twee fietsbruggen zorgt voor een goede spreiding van het aantal fietsers op de oost-
zijn nodig: zowel de Waalstraat en Zijldiepstraat moeten worden getransformeerd tot
westas. Het stedelijk fietsnetwerk verbetert door de aanleg van twee fietsbruggen: er
fietsvriendelijke straat. Door de aanleg van de drie bruggen moeten er vijf woonboten
ontstaat een directe route vanaf Merwede richting Utrecht Science Park, Utrecht Zuidoost
plaats maken en zorgen de bruggen voor extra onderbrekingen in Merwedepark en
krijgt verbindingen met de toekomstige voorzieningen in Merwede en daarnaast
Merwedeplantsoen en extra hinder voor roeiers en andere gebruikers van het kanaal.
verbeteren de directe verbindingen vanaf Kanaleneiland-zuid richting Utrecht Centraal Station en de binnenstad. Deze brug bij de Waalstraat was dan al ook onderdeel van het gemeentelijke mobiliteitsplan Slimme Routes, Slim Regelen en Slim Bestemmen. De zuidelijke brug zorgt minder sterk voor een verbetering van het fietsnetwerk vanuit Utrecht Science Park/Utrecht zuidoost, doordat de directe route door Rivierenwijk slechts loopt tot aan de Jutfaseweg. De route loopt hier nog niet verder Utrecht Zuidoost, vanwege het ontbreken van een verbinding over de Vaartsche Rijn. Wel zorgt de aanleg vande bruggen voor meer keuzevrijheid voor de fietser. Door de aanleg van de twee bruggen groeit de verwachte fietsdrukte minder sterk op de Balijelaan tot ruim 7.000 fietsers (70% groei van de fietsdrukte in plaats van ruim 2 keer zoveel zonder brug, ten opzichte van de huidige situatie) en de Socrateslaan tot bijna 12.000 fietsers (70% groei van de fietsdrukte in plaats van bijna 2,5 keer zoveel zonder brug, ten opzichte van de huidige situatie).
Bereik met een kwartier lopen vanuit Rivierenwijk
Bereik met een kwartier lopen vanuit Merwede
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
53
8.
Uitkomsten deelgebied 6
Deelgebied 6 Deelgebied 6 ligt ten zuiden van de Beneluxbaan/ Socratesbrug en loopt door tot aan de
Er is vanuit gegaan dat bij de verbreding van de bestaande A12-brug de kwaliteit van het
A12. Er zijn voor dit deelgebied bij de gemeente vier varianten in beeld in het kader van
voet-/ fietspad licht verbetert.
het bereiken van een betere fiets- en voetgangerskwaliteit, namelijk: 1. Het verbeteren van de bestaande bruggen (Socratesbrug en A12-brug); 2. Aanleg één brug ter hoogte van de Karperstraat; 3. Aanleg één brug ter hoogte van de Overijssellaan; 4. Aanleg twee bruggen ter hoogte van de Karperstraat en de Overijssellaan.
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
55
Alleen verbeteren bestaande bruggen
Criteria Schaalniveau stad
1. Compleetheid en fijnmazigheid van stedelijk netwerk, 2. Stadseiland als recreatief netwerk Schaalniveau Zuidwest 3. Loopverbindingen tussen de wijken en voorzieningen 4. Keuzevrijheid om te rijden via luwe fietsroutes (verbonden en inclusieve stad) 5. Bijdragen aan beheersbare fietsdrukte in de stad Schaalniveau buurt en straat 6. Inpassing fietsdrukte bestaande woonstraten 7. Lokale doorsnijdingen Merwedepark en Merwedeplantsoen 8. Bijdrage aan korte, recreatieve rondjes lopen
= zeer goed 56
= goed
= matig
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
= slecht
= zeer slecht
Variant 1: Alleen verbeteren bestaande bruggen Schaalniveau stad
Schaalniveau buurt en straat
De afstand tussen de bestaande bruggen bedraagt meer dan 800 meter. De
Door het behouden van de huidige situatie zijn er geen fysieke gevolgen voor het
fietsmaaswijdte voldoet daarmee niet aan de richtlijnen voor de fietsmaaswijdte van
zuidelijke punt van Rivierenwijk en Oud Hooggraven. Dit zorgt voor behoud van het
het CROW. Doordat in deze variant geen extra schakel(s) wordt toegevoegd, is het aantal
huidige niveau van leefbaarheid en ontstaat er geen nieuwe hinder van bruggen voor
onderbrekingen door kruisende stromen voor het het rondje Stadseiland beperkt.
woonboten, roeiers en andere gebruikers van het kanaal of de continuïteit van het Merwedepark en Merwedeplantsoen. Hierdoor wordt echter geen extra kwaliteitsimpuls
Schaalniveau zuidwest
gegeven aan het kleinschalige recreatief netwerk (kleine rondjes, lopen). De
Er is geen verbetering van de loopverbindingen tussen de wijken en voorzieningen
fietsstromen blijven over de bestaande bruggen rijden (circa 17.000 fietsers per etmaal),
omdat geen nieuwe verbinding wordt gerealiseerd. De extra fietsers, die door de bouw
waardoor er geen nieuwe (grote) fietsstromen door de aanliggende wijken gaan rijden.
van woningen in dit gebied erbij komen, worden niet verspreid over het netwerk. Dit leidt tot meer drukte op knelpunten (Socratesbrug en Socrateslaan). Zo verdubbelt de fietsdrukte zonder extra verbindingen bij de volledige ontwikkeling van de Merwedekanaalzone tot 2030 ten opzichte van de huidige situatie: (circa 17.000 fietsers per etmaal, oftewel bijna 2,5 keer ten opzichte van de huidige situatie). Er ontstaan in deze variant geen nieuwe logische stedelijke verbindingen, die bijdragen aan een verbonden stad: het ontbreken van een nieuwe brug geeft geen impuls aan verbinding van de Merwedekanaalzone met de Uithof of de bereikbaarheid van de wijken in het zuiden van Utrecht, zoals Oud Hooggraven of het bedrijventerrein Kanaleneiland.
Bereik met een kwartier lopen vanuit Oud Hoograven Zuid
Bereik met een kwartier lopen vanuit Merwede
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
57
Criteria
fietsbrug ter hoogte van Karperstraat
Schaalniveau stad
1. Compleetheid en fijnmazigheid van stedelijk netwerk, 2. Stadseiland als recreatief netwerk Schaalniveau Zuidwest 3. Loopverbindingen tussen de wijken en voorzieningen 4. Keuzevrijheid om te rijden via luwe fietsroutes (verbonden en inclusieve stad) 5. Bijdragen aan beheersbare fietsdrukte in de stad Schaalniveau buurt en straat 6. Inpassing fietsdrukte bestaande woonstraten 7. Lokale doorsnijdingen Merwedepark en Merwedeplantsoen 8. Bijdrage aan korte, recreatieve rondjes lopen
= zeer goed 58
= goed
= matig
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
= slecht
= zeer slecht
Variant 2: één brug ter hoogte van de Karperstraat Schaalniveau stad
Schaalniveau buurt en straat
Een loop- en fietsbrug (dubbelbrug over Merwedekanaal en Vaartsche Rijn) ter hoogte
De nieuwe brug zal naar verwachting door 13.000 fietsers per etmaal gebruikt worden,
van de Karperstraat leidt tot een kleinere maaswijdte voor fietsers: aan de noordzijde
maar de stromen splitsen zich direct rond de brug. De Jutfaseweg (ten zuiden van de
circa 330 m en aan de zuidzijde circa 500 m. Aan de zuidzijde is dit aan de ruime kant,
Socrateslaan) zal naar verwachting ruim 5.000 fietsbewegingen te verwerken krijgen,
maar het voldoet wel aan de fietsrichtlijnen van het CROW (300 tot 500 m). Door de
voor de Karperstraat zullen dit circa 4.000 fietsers zijn. De overige 4.000 fietsers waaieren
aanleg van een extra brug krijgt het rondje Stadseiland een extra aantakking, welke voor
uit in Hoograven. Deze aantallen verhouden zich goed tot een prettige leefkwaliteit. De
onderbreking kan zorgen.
Jutfaseweg wordt in het mobiliteitsplan SRSRSB al genoemd als toekomstige fietsstraat. Voor de Karperstraat is een transformatie naar een fietsvriendelijke straat ook wenselijk.
Schaalniveau zuidwest
Bij de uitvoering van deze variant zijn aanvullende maatregelen noodzakelijk. In deze
Door de aanleg van één brug verbetert de loopbereikbaarheid binnen een kwartier
variant zullen twee woonboten verplaatst moeten worden en zorgt de brug voor extra
voor zowel Merwede als Hoograven en Rivierenwijk met meer dan 18% ten opzichte
onderbreking in het Merwedepark en extra hinder voor roeiers en andere gebruikers
van een situatie zonder bruggen. Dit zorgt voor zowel een kwaliteitsverbetering van de
van het kanaal. Zo kunnen de scoutingverenigingen, die zeilen op het Merwedekanaal,
bereikbaarheid van voorzieningen als de recreatieve mogelijkheden. Het verkeersmodel
hun activiteiten niet meer uitvoeren. De afstanden voor het maken van korte recreatieve
laat zien dat de verwachte fietsdrukte op de Socrateslaan zelfs iets lager uitvalt dan de
rondjes wordt sterk verkort door de aanleg van één brug.
huidige situatie tot minder dan 7.000 fietsers per etmaal. Zonder het realiseren van een extra brug stijgt het fietsverkeer nog naar verwachting tot 17.000 fietsers per etmaal (oftewel een kleine afname van het fietsverkeer in plaats van ruim 2,5 keer zoveel fietsverkeer zonder nieuwe brug, ten opzichte van de huidige situatie). Hieruit blijkt dat de brug het extra fietsverkeer sterk verspreidt richting autoluwe routes. De brug ter hoogte van de Karperstraat zorgt voor zowel een betere oost-west verbinding in de stad als een extra schakel tussen Utrecht Zuidwest met de binnenstad via de Jutfaseweg. Fietsers vanuit Kanaleneiland, deelgebied 6 en Nieuwegein krijgen met de aanleg van deze brug een betere verbinding richting Hoograven, Lunetten, Utrecht Centrum en Utrecht Science Park.
Bereik met een kwartier lopen vanuit Oud Hoograven Zuid
Bereik met een kwartier lopen vanuit Merwede
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
59
Criteria
fietsbrug ter hoogte van de Overijssellaan
Schaalniveau stad
1. Compleetheid en fijnmazigheid van stedelijk netwerk, 2. Stadseiland als recreatief netwerk Schaalniveau Zuidwest 3. Loopverbindingen tussen de wijken en voorzieningen 4. Keuzevrijheid om te rijden via luwe fietsroutes (verbonden en inclusieve stad) 5. Bijdragen aan beheersbare fietsdrukte in de stad Schaalniveau buurt en straat 6. Inpassing fietsdrukte bestaande woonstraten 7. Lokale doorsnijdingen Merwedepark en Merwedeplantsoen 8. Bijdrage aan korte, recreatieve rondjes lopen
= zeer goed 60
= goed
= matig
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
= slecht
= zeer slecht
Variant 3: één nieuwe brug ter hoogte van de Overijssellaan Schaalniveau stad
Schaalniveau buurt en straat
Met een nieuwe loop- en fietsbrug ter hoogte van Overijssellaan wordt de
De fietsbrug wordt volgens het verkeersmodel door circa 7.000 fietsers gebruikt. De
fietsmaaswijdte teruggebracht tot circa 600 m (noordzijde) en 230 m (zuidzijde). Met
brug zorgt voor nieuwe fietsstromen in Oud Hooggraven. Dit heeft invloed op de
name de noordzijde is te groot volgens de fietsrichtlijnen van het CROW (300 tot 500 m).
leefbaarheid van de wijk. Bij deze variant zullen naar verwachting iets minder dan 4.000
Door de aanleg van één extra brug krijgt het rondje Stadseiland een extra aantakking,
fietsers de Verlengde Hooggravenseweg gebruiken. Door de Liesbosweg rijden in deze
welke voor onderbrekingen kan zorgen door kruisende bewegingen.
situatie ruim 4.000 fietsers. Deze intensiteiten bieden voldoende mogelijkheden voor een prettige leefkwaliteit voor de bewoners. Aanvullende infrastructurele maatregelen
Schaalniveau zuidwest
zijn nodig op de Liesbosweg. Voor de inpassing van de brug hoeven geen woonboten
Van de varianten voor dit deelgebied met één fietsbrug heeft deze variant een beperkte
verplaatst te worden, wel zorgt de brug voor discontinuïteit in het Merwedepark en
positieve impact wat betreft de verbetering van de loopbereikbaarheid binnen een
Merwedeplantsoen en extra hinder voor roeiers en andere gebruikers van het kanaal. Zo
kwartier, 12% ten opzichte van een situatie zonder extra bruggen. Dit komt doordat er
kunnen de scoutingverenigingen, die zeilen op het Merwedekanaal, hun activiteiten niet
bij de A12 ook een brug ligt. Door de brug ter hoogte van de Overijssellaan wordt de
meer uitvoeren. Daarnaast zijn er gevolgen voor de openbare ruimte in Oud Hooggraven:
verwachte fietsgroei op de Socrateslaan wat getemperd tot circa 13.000 fietsers per
hier ligt een uitwerkingsvraagstuk om de aanlanding van de brug en de fietsroute goed
etmaal (oftewel bijna 2 keer de fietsdrukte in plaats van bijna 2,5 keer zonder nieuwe
in te passen in de wijk. De afstanden voor het maken van korte recreatieve rondjes wordt
brug, ten opzichte van de huidige situatie). Het effect is aanzienlijk minder dan bij een
sterk verkort door de aanleg van één brug.
nieuwe brug bij de Karperstraat. Op de A12-brug blijven in deze variant weinig fietsers over: slechts 2.300 fietsers per etmaal. Het gaat hier dus niet zozeer om spreiding, maar om een verschuiving van fietsstromen van een bestaande brug naar een nieuwe brug. De nieuwe brug ter hoogte van de Overijssellaan zorgt voor een betere bereikbaarheid van het zuidelijke deel van Kanaleneiland richting Lunetten en vice versa. Daarnaast verbetert de bereikbaarheid van de woonboulevard vanuit Hoograven/Lunetten. Een brug ter hoogte van de Overijssellaan heeft daarmee betere netwerkpositie ten opzichte van de A12-brug. Voor fietsers die richting de binnenstad willen heeft deze brug geen toegevoegde waarde.
Bereik met een kwartier lopen vanuit Oud Hoograven Zuid
Bereik met een kwartier lopen vanuit Merwede
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
61
twee fietsbruggen ter hoogte van de Karperstraat en de Overijssellaan
Criteria Schaalniveau stad
1. Compleetheid en fijnmazigheid van stedelijk netwerk, 2. Stadseiland als recreatief netwerk Schaalniveau Zuidwest 3. Loopverbindingen tussen de wijken en voorzieningen 4. Keuzevrijheid om te rijden via luwe fietsroutes (verbonden en inclusieve stad) 5. Bijdragen aan beheersbare fietsdrukte in de stad Schaalniveau buurt en straat 6. Inpassing fietsdrukte bestaande woonstraten 7. Lokale doorsnijdingen Merwedepark en Merwedeplantsoen 8. Bijdrage aan korte, recreatieve rondjes lopen
= zeer goed 62
= goed
= matig
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
= slecht
= zeer slecht
Variant 4: twee nieuwe bruggen ter hoogte van de Karperstraat en de Overijssellaan Schaalniveau stad
Schaalniveau buurt en straat
Het realiseren van twee fietsbruggen leidt tot een kleine maaswijdte voor het
Twee extra bruggen hebben invloed op de fysieke inpassing in de woonwijken
fietsverkeer van maximaal 300 m. Dit valt ruim binnen de fietsrichtlijnen van het CROW
Rivierenwijk en Oud Hooggraven. De aanleg heeft invloed op de groenvoorziening nabij
(300 tot 500 m). Door de aanleg van twee extra bruggen krijgt het rondje Stadseiland
de Karperstraat en de Jutfasepunt. Daarnaast moeten er twee woonboten verplaatsen,
extra aantakkingen, welke voor onderbrekingen kunnen zorgen door kruisende
zorgen de bruggen voor discontinuïteit in het Merwedepark en extra hinder voor roeiers
bewegingen.
en andere gebruikers van het kanaal. Zo kunnen de scoutingverenigingen, die zeilen op het Merwedekanaal, hun activiteiten niet meer uitvoeren. Deze variant zorgt voor
Schaalniveau zuidwest
een vergelijkbare spreiding van de fietsintensiteiten rondom de aanlanding op de
Door de aanleg van twee bruggen verbetert het lokale netwerk. De afstand die een
Karperstraat als de variant met één extra brug ter hoogte van de Karperstraat. Zo is ook
voetganger binnen een kwartier kan afleggen neemt toe met 20% bij de realisatie van
hier aanpassing van de Karperstraat en Jutfaseweg wenselijk tot fietsvriendelijke straat.
de bruggen. Vooral de brug ter hoogte van de Karperstraat heeft een positieve impact
Ten slotte hebben de bruggen een positief effect voor het recreatieve wandelnetwerk.
op de voetgangersvriendelijkheid. Voor de brug ter hoogte van de Overijssellaan geldt
Aanvullende infrastructurele maatregelen zijn noodzakelijk voor de aansluiting op het
dit in mindere mate. Om de extra fietsbewegingen die er door de bouw van woningen
netwerk in Oud-Hooggraven.
in de Merwedekanaalzone komen beter te spreiden, wordt er gekeken in hoeverre de fietsbruggen de Socrateslaan ontlasten. De situatie is vergelijkbaar met de variant met één brug ter hoogte van de Karperstraat (circa 7.000 fietsers per etmaal, oftewel een kleine afname in plaats van bijna 2,5 jeerzonder nieuwe bruggen, ten opzichte van index 100 in de huidige situatie). De twee nieuwe bruggen geven een grotere verbetering van het stedelijk fietsnetwerk, doordat een extra schakel wordt toegevoegd tussen Kanaleneiland-Zuid en Hooggraven/Lunetten.
Bereik met een kwartier lopen vanuit Oud Hoograven Zuid
Bereik met een kwartier lopen vanuit Merwede
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
63
9.
Conclusies, aanbevelingen en eindoverzicht
Noodzaak van kwalitatieve structuurverbetering in Utrecht Zuidwest
Cijfermatige toename fietsdrukte in Utrecht Zuidwest
Utrecht Zuidwest, met hierin de Merwedekanaalzone, heeft historisch een noord-zuid
Naar verwachting blijft het fietsgebruik in Utrecht Zuidwest sterk groeien. Het gaat hier
georiënteerde structuur. De aanleg van het Merwedekanaal, Amsterdam-Rijnkanaal, A2,
om een combinatie van andere gebruikersvoorkeuren van bestaande reizigers (meer
maar ook de Beneluxlaan en Europalaan hebben hier geleid tot extra barrières in oost-
fietsgebruik per persoon) en de groei van de stad (o.a. Merwedekanaalzone). Dit heeft
west richting. De stad grijpt ruimtelijk projecten, zoals de ontwikkeling van Leidsche Rijn
een dubbeleffect, waardoor het aantal fietsers sterk zal stijgen. Zonder nieuwe bruggen
en het stationsgebied, aan om Utrecht Zuidwest beter te verbinden met de rest van de
groeit het fietsverkeer op de Kanaalweg volgens het verkeersmodel van circa 4.000-
stad (Leidsche Rijntunnel (A2), Dafne Schippersbrug, Moreelsebrug). Deze kans ligt er ook
5.000 fietsers per etmaal nu tot circa 10.000-20.000 fietsers per etmaal in 2030. Op de
met de herontwikkeling van de Merwedekanaalzone: van barrière tot stadswijk die de
Van Zijstweg groeit het fietsverkeer van circa 9.000 fietsers per etmaal nu tot circa 29.000
stad verbindt. Dit kan met nieuwe loop- en fietsverbindingen in de Merwedekanaalzone,
fietsers per etmaal in 2030. Op de Balijelaan groeit het fietsverkeer van circa 6.000
die tegelijk op het schaalniveau van Utrecht Zuidwest bijdragen aan de bereikbaarheid.
fietsers per etmaal nu tot circa 14.000 fietsers per etmaal in 2030. Op de Socrateslaan
Dan gaat het om de bereikbaarheid van Merwedepark, Park Transwijk, winkels, zorg,
groeit het fietsverkeer van circa 7.000 fietsers per etmaal nu tot circa 17.000 fietsers per
onderwijs en andere voorzieningen in Utrecht Zuidwest. Voor nieuwe inwoners in
etmaal in 2030.
de Merwedekanaalzone, maar ook voor de bewoners van Rivierenwijk, Transwijk, Dichterswijk, en Hoograven.
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
65
Fijnmaziger loop- en fietsnetwerk nodig
▪
Vaak zijn rustige woonstraten bij uitstek geschikt voor het opvangen van
Groei van het fietsverkeer is welkom, omdat het één van de meest gezonde,
fietsstromen, waarbij woonstraten relatief eenvoudig een transformatie kunnen
milieuvriendelijke en ruimte-efficiënte vormen van mobiliteit is. De groei van het
krijgen tot fietsvriendelijke straten (soms smalle woonstraten, zoals Troelstralaan,
fietsverkeer moet echter wel adequaat worden opgevangen. Dit kan door verbreden van bestaande fietspaden en verruimen van groentijden bij verkeerslichten. Gezien de
Merelstraat, Leidseweg, Cremerstraat, Koekoekstraat, enzovoort). ▪
Een meer fijmazige loop- en fietsstructuur is beter geschikt voor kleine recreatieve
omvang van de groei is het daarnaast nodig om de fietsstromen beter te spreiden over
rondjes lopen of fietsen (lunchwandeling, avondrondje, hond uitlaten, joggen). Dit
de stad. Hiermee wordt niet alleen een impuls gegeven aan het fietsnetwerk, maar
ondersteunt de mensen bij een gezonde levensstijl.
profiteren de voetgangers hier ook van: ▪
Nieuwe routes zorgen dat de drukke, oude routes rustiger worden
Randvoorwaarde: leefbare woonstraten
▪
Spreiden via autoluwe verbindingen zorgt dat mensen nog gezonder en
Een belangrijk aandachtspunt bij het creëren van nieuwe, autoluwe routes voor
verkeersveiliger van A naar B kunnen reizen, zonder dat ze hinder hebben van
voetgangers en fietsers is de leefbaarheid in de omliggende wijken. Immers: nu gaat het
stank, herrie en verkeersonveiligheid van het autoverkeer. Nu moeten voetgangers
vaak om woonstraten die in de luwte liggen ten opzichte van de loop- en fietsroutes.
en fietsers gebruik maken van wegen met veel autoverkeer, vooral bij de bruggen
En realisatie van nieuwe, verspreide routes kan betekenen dat het drukker wordt in de
over het Merwedekanaal.
woonstraten qua loop- en fietsstromen.
▪
▪
Nieuwe, gespreide routes creëren weer nieuwe directe verbindingen in de stad (richting winkels, voorzieningen en scholen, richting de binnenstad en
Vanuit het CROW zijn richtlijnen af te leiden over in hoeverre fietsverkeer zich
USP, richting de stations Utrecht Centraal, Vaartsche Rijn en Lunetten, maar ook
verhoudt tot de leefkwaliteit in woonstraten. Dit is ook mede afhankelijk van de
richting buitengebieden zoals Haarzuilens en de Plas Laagraven). Dit versterkt
fysieke vormgeving van een straat, functies in een straat, spelen, rijbaanbreedte en
de concurrentiepositie en aantrekkelijkheid van de fiets ten opzichte van andere
aanwezigheid van parkeren. Als vuistregels gelden in principe:
vervoerwijzen.
▪
bij geen nieuwe gespreide fietsroutes blijft de woonstraat luw.
Het fietsnetwerk krijgt een fijnere maaswijdte en dat geeft minder
▪
bij een beperkt aantal nieuwe fietsroutes door woonstraten kan een nieuwe
omrijbewegingen
concentratie aan fietsdrukte ontstaan. ▪
bij meerdere nieuwe, verspreide fietsroutes door woonstraten blijft de fietsdrukte per woonstraat beheersbaar.
66
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
Naast nieuwe bruggen ook optimalisatie van bestaande bruggen
Conclusie deelgebied 4
Over het Merwedekanaal liggen op dit moment de Mandela-, Balije- en Socratesbrug.
De verkeersmodelberekeningen voorspellen voor 2030 een verdrievoudiging van het
Deze bruggen blijven een essentiële ontsluitingsfunctie hebben voor voetgangers en
fietsverkeer rondom Dr. M.A. Tellegenlaan, Nelson Mandelabrug en de Van Zijstweg.
fietsen van en naar de Merwedekanaalzone en andere bestemmingen in Zuidwest. Het is
Dit heeft er mee te maken dat deze schakel optimaal ligt tussen woongebieden en
daarvoor altijd noodzakelijk dat de bestaande bruggen en hun aanliggende verbindingen
Utrecht Centraal. Een nieuwe wandel- en fietsbrug in deelgebied 4 ter hoogte van de
met de Kanaalweg worden geoptimaliseerd. Dan gaat het om het realiseren van
Heycopstraat tempert deze groei, verkleint de maaswijdte van het stedelijk netwerk
tweerichtingenfietspaden aan weerszijden van de autorijbanen, om extra hellingen
fiets (minder omrijden) en versterkt het recreatieve netwerk voor voetgangers (korte
naar de Merwedekanaaloevers en extra trappen voor voetgangers omwille van korte
wandelrondjes). De nieuwe brug geeft een goede basis om ook, los van de drukke
loopafstanden. Een kanttekening bij het verbeteren van de bestaande bruggen is de
autoroutes, veilige, aantrekkelijke, gestrekte en doorgaande wijk-wijk-fietsverbindingen
inpasbaarheid aan de Rivierenwijk/ Dichterswijk zijde. Het zal onderzocht moeten
te realiseren. Dit alles draagt bij aan dat ook in de toekomst de kwetsbare
worden of het realiseren van extra hellingen en extra trappen voor voetgangers aan deze
verkeersdeelnemers zich prettig door de stad kunnen bewegen, met minder stank- en
zijde mogelijk is.
geluidsoverlast, minder verkeersonveiligheid en minder drukte. De toekomstige drukte rondom de brug blijft beheersbaar (ca 5.000 fietsers/etm, ter referentie: pas bij 6.000 fietsers/etm in de straten ontstaat een aandachtspunt en bij meer dan 9.000 fietsers/etm is een problematische situatie). Wel is speciale aandacht nodig voor een veilige inrichting van omliggende straten, ook vanwege de aanwezigheid van bestaande voorzieningen rondom de locatie, zoals een basisschool en een speelparkje.
Verbeteren aansluiting fietsnetwerk op bestaande bruggen (voorbeeld Balijebrug)
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
67
Conclusie deelgebied 5
Het realiseren van één nieuwe brug bij deelgebied 5 heeft een te klein effect op de
Rondom deelgebied 5 verwacht het verkeersmodel voor 2030 met de huidige
spreiding van het fietsverkeer, waardoor de fietsdrukte op de bestaande bruggen en
infrastructuur meer dan een verdubbeling van het huidige fietsverkeer rondom de
kruispunten toeneemt, afhankelijk van de locatie van de brug een groei van 60% tot
Balijebrug/Balijelaan en de Socratesbrug/Socrateslaan. Dit is niet goed op te lossen bij
bijna een verdubbeling (tussen nu en 2030). Daarnaast leidt het realiseren van één
de kruispunten in de omgeving van de bestaande bruggen. Naast aanpassingen aan de
brug tot meer fietsverkeer door één van de woonstraten. Met eventuele verdere groei
bestaande bruggen, zijn nieuwe bruggen in deelgebied 5 ter hoogte van de Waalstraat
van de stad kan het fietsverkeer toenemen, waardoor de fietsdrukte in de woonstraten
en de Zijldiepstraat noodzakelijk om de verwachte groei van het aantal fietsers te
onacceptabel wordt.
faciliteren. Een brug t.h.v. de Waalstraat was al opgenomen in het gemeentelijk Mobiliteitsplan Slimme Routes, Slim Regelen, Slim Bestemmen. Deze oplossing draagt
Eén brug in de middenligging is minder toekomstvast. Met name voor de Amstelstraat
het sterkste bij aan het temperen van de groei van de fietsdrukte op bestaande bruggen
maakt de korte onderlinge afstand (circa 175 m) tot de Waalstraat, een combinatie met
en kruispunten, zonder dat de nieuwe fietsdrukte en hinder in de woonstraten zich
deze brug ongunstig. Hierdoor is het opvangen van eventuele verdere groei in de stad
te sterk op één plek focust. De Waalstraat is aandachtspunt, vanwege de combinatie
moeilijk. Dit geldt in mindere mate ook voor de Zuiderzeestraat.
van circa 8.000 fietsers per etmaal en de aanwezigheid van een basisschool. Hier is een zorgvuldige herinrichting nodig tot fietsvriendelijke straat. Alleen dan (en alleen
Twee bruggen zijn daarom nodig om de groei van het fietsverkeer voldoende te spreiden
in combinatie met een tweede brug ter hoogte van de Zijldiepstraat) is hier een
en helpen inwoners te verleiden vaker te fietsen en te lopen. Twee (verspreide) bruggen
acceptabele situatie mogelijk met een nieuwe brug nabij de Waalstraat.
zorgen voor een goede maaswijdte van het stedelijke hoofdfietsnetwerk en tot de mogelijkheid van korte, recreatieve (wandel)rondjes. Tot slot biedt deze oplossing
Op de bestaande kruispunten ontstaat dan minder dan 50% groei tussen nu en 2030 in
een goede basis om de omliggende wijken en de rest van de stad beter met elkaar te
plaats van meer dan een verdubbeling. Toevoeging van een derde nieuwe brug heeft
verbinden met veilige, aantrekkelijke fietsroutes, los van de drukke autoroutes. Dit alles
geen significante meerwaarde.
zorgt ervoor dat ook kwetsbare verkeersdeelnemers zich prettig door de stad kunnen bewegen, met minder stank- en geluidsoverlast, minder verkeersonveiligheid en minder drukte.
68
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
Conclusie deelgebied 6 Ook rond deelgebied 6 resulteren nieuwe bruggen in een betere spreiding van de fietsdrukte. Met name een dubbele fietsbrug via de Jutfasepunt (over het Merwedekanaal en over de Vaartsche Rijn) helpt sterk om de verwachte groei op de Socratesbrug/Socrateslaan te verminderen. Deze oplossing zorgt ook voor een acceptabele maaswijdte van het stedelijke hoofdfietsnetwerk en is geschikt voor doorgaande wijk-wijk-fietsroutes, los van de drukke autoroutes. Dan kunnen ook in de toekomst de kwetsbare verkeersdeelnemers zich prettig door de stad bewegen, met minder stank- en geluidsoverlast, minder verkeersonveiligheid en minder drukte. Op de omliggende routes in de wijk wordt het drukker, maar niet onacceptabel. Een meer zuidelijke nieuwe verbinding heeft beperktere meerwaarde als het gaat om het spreiden van de groei van de fietsdrukte. Afhankelijk van de ontwikkelingen in deelgebied 6 zal bekeken moeten worden of er behoefte is aan een extra brug ter hoogte van de Overijssellaan of dat de bestaande verbinding langs de A12 voldoende is.
Indicatief totaalbeeld Alles overziend leidt het toevoegen van nieuwe bruggen er toe, dat Utrecht Zuidwest (Stadseiland) betere verbindingen krijgt met de rest van de stad. Naast de bestaande loop- en fietsroutes langs drukke autoverbindingen, ontstaat een fijnmazig wijkwijknetwerk, waarlangs mensen langs autoluwe, veilige routes kunnen bewegen naar hun bestemmingen. Dan gaat het om winkels, voorzieningen en scholen in en rond de Merwedekanaalzone, maar ook om bestemmingen zoals de binnenstad en USP, de stations Utrecht Centraal, Vaartsche Rijn en Lunetten, maar ook buitengebieden zoals Haarzuilens en de Plas Laagraven.
Indicatief totaalbeeld voor het aantal en locaties van de bruggen in deelgebied 4, 5 en 6 van de Merwerdekanaalzone.
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
69
|
4.1
Alleen verbeteren bestaande bruggen
Criteria Schaalniveau stad
1. Compleetheid en fijnmazigheid van stedelijk netwerk, 2. Stadseiland als recreatief netwerk Schaalniveau Zuidwest 3. Loopverbindingen tussen de wijken en voorzieningen 4. Keuzevrijheid om te rijden via luwe fietsroutes (verbonden en inclusieve stad) 5. Bijdragen aan beheersbare fietsdrukte in de stad Schaalniveau buurt en straat 6. Inpassing fietsdrukte bestaande woonstraten 7. Lokale doorsnijdingen Merwedepark en Merwedeplantsoen 8. Bijdrage aan korte, recreatieve rondjes lopen
= zeer goed
70
= goed
4.
= matig
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
= slecht
= zeer slecht
|| 4.2
fietsbrug ter hoogte van Heycopstraat
5.1
Alleen verbeteren bestaande bruggen
5.2
5.3
fietsbrug ter hoogte van Waalstraat
fietsbrug ter hoogte van de Zijldiepstraat
5. 5.4 fietsbrug ter hoogte van de Zuiderzeestraat
5.5
twee fietsbruggen t.h.v Waalstraat en Zijldiepstraat
5.6
fietsbrug t.h.v Waalstraat en voetgangersbrug t.h.v. Zijldiepstraat
5.8 5.7
drie fietsbruggen t.h.v Waalstraat, Zuiderzeestraat en Zijldiepstraat
||
twee fietsbruggen Waalstraat en Zijldiepstraat en voetgangersbrug Zuiderzeestraat
6.1
Alleen verbeteren bestaande bruggen
6.
6.4
|
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
71
6.2
6.3
fietsbrug ter hoogte van Karperstraat
fietsbrug ter hoogte van de Overijssellaan
twee fietsbruggen ter hoogte van de Karperstraat en de Overijssellaan
Fasering Merwedekanaalzone: een hoogwaardig mobiliteitsproduct vanaf de start Infrastructuur op tijd aanleggen
Voor de Merwedekanaalzone is een hoogwaardig mobiliteitsproduct nodig. Juist hier
Het plannen, ontwerpen en bouwen van infrastructuur kost tijd. Daarom is het belangrijk
is het dus nodig om van begin af aan te zorgen dat het gewenste mobiliteitsgedrag
dat de stad zich tijdig voorbereidt voor de toekomst. Ook zonder de ontwikkeling van
wordt beloond: lopen, fietsen, OV-gebruik en deelmobiliteit als meest aantrekkelijke
de Merwedekanaalzone neemt het aantal fietsers zienderogen toe in Utrecht. Daarom
hoofdvervoerwijzen. Deze aanbeveling voor de gehele Merwedekanaalzone sluit ook
is het zaak om zo snel mogelijk nieuwe, verkeersluwe fietsroutes aan te bieden als
aan op de aanbevelingen uit hoofdstuk 6 uit het eindrapport “Mobiliteitsconcept voor
alternatief voor de steeds drukkere fietsroutes langs drukke wegen in Utrecht. Zo kan de
Merwede” uit april 2018. Hierin is opgenomen: “Om Merwede te laten slagen, is het
gemeente tijdig rekening houden met de huidige groei aan fietsers en zorgen dat fietsen
noodzakelijk dat de eerste fase wordt ontwikkeld als kwaliteitsstatement voor het hele
aantrekkelijk en veilig blijft voor alle doelgroepen (inclusief kinderen, ouderen, mensen
gebied.”
met een beperking). Dit draagt bij aan de sociale inclusiviteit van inwoners van Utrecht (‘iedereen doet mee’).
Betekenis voor deelgebied 4 Voor deelgebied 4 is het van belang om vroegtijdig de bestaande bruggen (Balijebrug
Ruimtelijke ontwikkeling en infrastructurele maatregelen gaan hand in hand
en Mandelabrug) te verbeteren, zodat voetgangers en fietsers deze nog gemakkelijker
Bij de ontwikkeling van succesvolle stadswijken is het essentieel dat het beoogde
aanpassingen bij de Mandelabrug, voldoende ruimte voor tweerichtingenfietspaden aan
kwaliteitsniveau vanaf de start aanwezig is. Dit geldt ook voor het mobiliteitsconcept.
weerszijden van de autorijbanen, extra hellingen/trappen naar de Merwedekanaaloevers,
Dit voorkomt de fout uit sommige VINEX-wijken, waarbij woningen werden opgeleverd,
aanpassing van kruispunten aan weerszijden van de bruggen). Daarnaast is het nodig
eerste bewoners zich vestigden en een mobiliteitsgedrag ontwikkelden, waarna pas
om vroegtijdig te starten met de uitwerking van de nieuwe brug ter hoogte van de
in een eindstadium het OV werd gerealiseerd. Intussen hadden de bewoners hun
Heycopstraat inclusief aanpassing van aanliggende straten.
en veiliger kunnen gebruiken (voldoende ruimte voor voetgangers, de reeds geplande
mobiliteitsgedrag als gekozen, zonder OV. Immers: een verhuizing is een zogenaamde life changing event. Duurzame verandering in het gedrag van bewoners is daarom het
Betekenis voor deelgebied 5
meest effectief bij de daadwerkelijke verhuizing.
In deelgebied 5 wordt nu gewerkt aan een fasering van het toekomstige bouwprogramma. De fasering voor deelgebied 5 gaat nu uit van een tweepolige ruimtelijke ontwikkeling met twee maal circa 2.000 woningen plus voorzieningen. Zie het schema. Dit sluit goed aan op het eindrapport “Mobiliteitsconcept voor Merwede” uit april 2018, waarin wordt gesteld dat voor het draagvlak van elke mobiliteitsvoorziening (elke mobiliteitshub) circa 1.500 woningen nodig zijn.
In het verlengde van voorgaande moeten de eerste bewoners van elk van de twee ontwikkelgebieden in deelgebied 5 gebruik kunnen maken van een hoogwaardige
Fase 0
Fase 0A
Fase 1
Fase 2
mobiliteitsstructuur: ▪
Autoluw binnengebied met sociaal veilige en aantrekkelijke looproutes naar dagelijkse voorzieningen en omliggende wijken
▪
Mobility-HUB met mobiliteitswinkel en deelmobiliteit-aanbod, gekoppeld aan de oost-west loop- en fietsverbindingen zodat ook mensen van bestaande wijken gebruik kunnen maken van deze voorziening (in totaal dus twee hubs voor de eerste fase van deelgebied 5).
▪
Voor het noordelijke ontwikkelgebied binnen Merwede gaat het dan ook om een nieuwe loop- en fietsbrug t.h.v. de Waalstraat. Ook de aanpalende straten (bijvoorbeeld o.a. de Waalstraat, Rijnlaan, Jutfaseweg, kruispunten in de omgeving
▪
van de Balijelaan en Vondellaan) moeten geschikt worden gemaakt voor het
Betekenis voor deelgebied 6
nieuwe gebruik (opvangen fietsers en voetgangers met behoud van leefbaarheid).
Voor deelgebied 6 zal de uitwerking van de brug(gen) plaatsvinden gekoppeld aan de
Voor het zuidelijke ontwikkelgebied binnen Merwede gaat het dan om een nieuwe
ruimtelijke plannen voor deelgebied 6.
loop- en fietsbrug t.h.v. de Zijldiepstraat. Ook de aanpalende straten (bijvoorbeeld o.a. de Zijldiepstraat, Rijnlaan, Jutfaseweg, kruispunten in de omgeving van de Socrateslaan) moeten geschikt worden gemaakt voor het nieuwe gebruik (opvangen fietsers en voetgangers met behoud van leefbaarheid) ▪
Daarnaast moeten vroegtijdig de bestaande bruggen (Balijebrug en Mandelabrug) verbetering krijgen, zodat voetgangers en fietsers deze nog gemakkelijker en veiliger kunnen gebruiken (voldoende ruimte voor voetgangers, voldoende ruimte voor tweerichtingenfietspaden aan weerszijden van de autorijbanen, extra hellingen/trappen naar de Merwedekanaaloevers, aanpassing van kruispunten aan weerszijden van de bruggen zoals in de omgeving Balijelaan-Croeselaan, Vondellaan en Socrateslaan-Rijnlaan).
Variantenstudie | loop- en fietsruggen Merwedekanaalzone
73
Goudappel Coffeng De Ruyterkade 143 | 1011 AC Amsterdam Snipperlingsdijk 4 | 7417 BJ Deventer Casuariestraat 9a | 2511 VB ‘s Gravenhage Emmasingel 15 | 5611 AZ Eindhoven F. HaverSchmidtwei 2 | 8914 BC Leeuwarden +31(0) 570 666 222 Goudappel@goudappel.nl www.goudappel.nl