Agendabundel
Tekst van het document
De PvdA-fractie mist in de Voorjaarsnota het lef om echt bij te sturen om de kansenongelijkheid tegen te gaan. Daarom doet de PvdA-fractie voorstellen voor betaalbaar wonen, jongeren en gezondheidsverschillen.
Het college slaagt er niet in de macht van ontwikkelaars te breken en betaalbare woningen te
Raadsvergadering van 8 juli 2021
10
realiseren, terwijl de verkoop van sociale huurwoningen door gaat. Bij de RSU zal hij enkele voorstellen doen om dit tij te keren. Hier doet hij er twee, te beginnen met de GREX-winsten. Het college doet hier al jaren niets mee, uit overprudentie. Er wordt een onderzoek gedaan over de hoogte van die winsten. Hij dient de motie in om hieraan sturing te geven, motie 151, Winsten grondexploitatie voor betaalbaar wonen, mede namens de fracties van GroenLinks en D66, met de opdracht:
1. het onderzoek naar realistischer begroten, op basis van de aanbeveling van de accountant, te
benutten om te onderzoeken hoe op een verantwoorde manier de winsten uit grondexploitaties voortaan wél begroot kunnen worden;
2. hierbij ook te bepalen hoe middelen die vrijvallen te benutten voor extra sociale huur en
middeldure huur- en koopwoningen, bijvoorbeeld deze middelen te storten in de reserve betaalbaar wonen.
De heer Gilissen (VVD) vraagt wat de heer Van der Zweth precies bedoelt. In de perioden dat het goed ging met de stad, heeft de gemeente winstnemingen kunnen doen uit de GREX. Wat wil hij anders?
De heer Van der Zweth (PvdA) wil kijken naar de hoogte van de GREX, omdat nu alleen het absoluut noodzakelijke eruit wordt gehaald. Volgens de accountant is de gemeente hierin overprudent.
Bovendien wil spreker die winsten goed gaan ramen, zodat uitgaven daarop kunnen worden voorspeld en er iets kan worden gedaan op het terrein van betaalbaar wonen.
De heer Gilissen (VVD) vraagt of de heer Van der Zweth de risico's ziet die daarmee gemoeid gaan. De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat de risico's binnen de GREX worden afgedekt, de GREX-en elkaars risico's afdekken en de gemeente reserves heeft. Zelfs in dit crisisjaar zit het daarmee nog goed.
De heer Gilissen (VVD) merkt op dat er dit jaar winstnemingen uit de GREX worden gedaan die worden betrokken bij de integrale afweging. Waarin zit het verschil met het voorstel in de motie?
De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat dit ad hoc beleid is, met ad hoc keuzes, terwijl het om een duurzame stroom aan winsten gaat. Bovendien kan er meer winst uit gehaald worden dan nu wordt gedaan.
Hij pleit ervoor te stoppen met de verkoop van sociale huurwoningen; daaraan is immers een groot
tekort. Daartoe dient hij motie 152 in, Stop de verkoop van sociale huurwoningen, met de opdracht:
- om binnen drie maanden via een brief aan de Utrechtse corporaties te laten weten dat zij per direct moeten stoppen met verkoop van sociale huurwoningen in de stad.
Mevrouw Schilderman (D66) vraagt waarom de PvdA-fractie niet gaat voor meer sociale huurwoningen en ze de mogelijkheid niet openlaat om sociale huurwoningen te verkopen. Ook vraagt ze naar de
oplossingen van de PvdA-fractie om ervoor te zorgen dat de woningcorporaties middelen hebben om woningen te bouwen.
De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat dit al acht jaar niet is gelukt. Naar de woningen die worden verkocht zou geen vraag meer zijn, terwijl de vraag enorm is. Hij ziet dit bijvoorbeeld in Zuilen.
De PvdA-fractie heeft in de afgelopen periode veel voorstellen gedaan om mogelijkheden te bieden,
Raadsvergadering van 8 juli 2021
11
zoals actief grondbeleid, of om grote bedragen naar betaalbaar wonen te brengen, om het verschil te kunnen maken. Uiteindelijk zullen de woningcorporaties van de verhuurderheffing af moeten, want dan ontstaat ook ruimte. Verkoop van sociale huurwoningen in wijken die populair worden, werkt segregatie in de hand. Die fout moet men niet maken.
Mevrouw Schilderman (D66) constateert dat de heer Van der Zweth het beleid op dit vlak, zoals in de Woonvisie, niet serieus neemt. Waarom mag een complex niet worden aangepakt, als er een hoog percentage sociale huurwoningen in die wijk is?
De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt: omdat mensen twaalf jaar op de wachtlijst staan. Sociale huurwoningen die worden verkocht, komen niet elders terug. In nieuwe wijken zitten de laagste percentages.
Hij vervolgt met de parken, die leefbaar, gezellig, schoon en toegankelijk moeten zijn. Een
parkconciërge kan hieraan bijdragen: een vast gezicht en aanspreekpunt. Dit is nuttig werk en mensen worden aan het werk geholpen. Hiertoe dient hij motie 153 in, Conciërge voor Utrechtse parken, mede namens de PvdD-fractie, met de opdracht:
- bij verschillende parken in Utrecht een parkconciërge (basisbaan) aan te stellen, die de leefbaarheid en veiligheid waarborgt en aanspreekpunt is voor omwonenden.
Hij is het eens met mevrouw Sturkenboom dat de parkconciërge een gastheer of gastvrouw moet zijn en niet repressief moet overkomen.
Hij antwoordt de heer Bos dat het niet gaat om Melkertbanen, omdat men daar tijdelijk in zat, maar om basisbanen, die structureel zijn en in dit geval nuttig voor parken en wijken.
Hij wijst de heer Gilissen op de overwegingen, waarin staat dat het geld moet worden gevonden in het Programma openbare ruimte en groen. In 2020 werd dit gedaan voor verkeersregelaars en
schoonmakers. Bovendien, als in de motie een andere dekking staat, gooit de coalitie alles op slot. Hij gelooft erin dat de inzet van parkconciërges besparingen oplevert, omdat daarmee overlast en troep worden verminderd.
De heer Gilissen (VVD) betreurt dat het niet lukt met de coalitie het gesprek te voeren over de dekking. Maar dat ontslaat de oppositie niet van het aandragen van een solide dekking, zeker als het erom gaat mensen aan de slag te helpen.
De heer Van Steeg (CDA) vraagt of schone parken niet de verantwoordelijkheid is van de mensen zelf. Ook vraagt hij naar de inhoud van deze basisbanen.
De heer Van der Zweth (PvdA) bevestigt dat schone parken de verantwoordelijkheid van mensen zelf is, maar vindt een conciërge daarbij helpen kan. De inhoud van de baan gaat om gastheerschap, mensen aanspreken, een praatje maken of contactpersoon zijn.
Mevrouw De Boer (GroenLinks) is getriggerd door de opmerking dat er met deze inzet op andere
gebieden kan worden bespaard. Dat klinkt alsof deze mensen in de plaats komen van mensen die een baan bij de gemeente hebben. Ze hoopt dat ze dit verkeerd heeft begrepen.
De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat het niet om verdringing gaat. Er kunnen veel taken
opgepakt worden die nu niet gebeuren. Wellicht voorkomt dit escalatie, maar dat is iets anders dan verdringing.
Raadsvergadering van 8 juli 2021
12
Hij vervolgt dat het onderwijs voor corona al onder druk stond en dit het afgelopen anderhalf jaar niet minder is geworden. Hij vraagt een toezegging van de wethouder voor een gerichte aanpak op
studenten met schulden en bij hen TONK en andere maatregelen actief onder de aandacht te brengen. Er is een structureel tekort bij voorschoolse educatie (VE) na een korting door het Rijk. Het bereik van VE loopt terug. Ongelijk investeren voor gelijke kansen betekent dat de gemeente de
verantwoordelijkheid moet nemen en budget moet zoeken voor kinderen die deze steun nodig
hebben. Hiertoe dient hij motie 154 in, Verhoog het bereik en de kwaliteit van de voorschoolse educatie, met de opdracht:
1. het budget voor voorschoolse educatie in 2022 bij de Programmabegroting te verhogen met 1,5 miljoen euro naar de hoogte van het budget van 2020.
Hij suggereert dit te bekostigen uit de verhoging van de Toeristenbelasting.
Voor gelijke kansen in het onderwijs is het nodig om een volledig beeld te krijgen van de situatie in Utrecht. Daarom vraagt spreker de toezegging een staat van het onderwijs op te stellen en met de raad te delen.
De cijfers over het lerarentekort zijn alarmerend. Dit raakt de scholen die het al lastig hebben
onevenredig hard. Hij vraagt de toezegging dat de wethouder in gesprek gaat met schoolbesturen over wat extra nodig is en de coördinatie te pakken van het aantrekken en begeleiden van zij-
instromers en nieuwe instromers in het onderwijs, te beginnen met informatievoorziening op een centrale plek. Hij houdt een motie achter de hand.
De gezondheid verschilt in Utrecht enorm per wijk. De afgelopen anderhalf jaar en met het vaccineren nemen die verschillen alleen maar toe. Er is een meer samenhangende aanpak nodig om op alle
beleidsterreinen te werken aan het terugdringen van gezondheidsverschillen. Spreker denkt aan een gezondheidstoets bij elk raadsvoorstel en komt er op een later moment op terug.
Zijn fractie twijfelt aan de vorm die is gekozen voor de praktijkondersteuners jeugd. Ze houdt de
vinger aan de pols en als deze niet leiden tot ontlasting van huisartsen en snellere hulp voor jongeren, komt ze er bij de programmabegroting op terug.
De wethouder heeft een actieplan Utrecht Zorg toegezegd in het kader van het personeelstekort in de
zorg. Aandachtspunten voor de PvdA-fractie zijn daarbij de mate waarin opleidingen aansluiten op de praktijk, de impact van een hoog aantal nieuwe en jonge medewerkers en hun begeleiding, rekening
houdend met de capaciteit, de hoogte en ontwikkeling van administratieve lasten en regeldruk, en de betekenis van de inzet van cocreatie voor de tijd en ruimte voor het reguliere werk. Dit staat in het dictum van een motie, maar spreker hoopt dat hij die niet hoeft in te dienen.
Het college zal een maatschappelijk initiatief op het gebied van financiële ouderenmishandeling
steunen. Dit vindt de PvdA-fractie onvoldoende, passief en te afwachtend. Hij dient daarom motie 155 in, Start alliantie tegen financiële ouderenmishandeling, met de opdracht:
1. het initiatief te nemen in het vormen van een "Lokale Alliantie Financieel Veilig Ouder Worden" door diverse publieke en private partijen op dit terrein bijeen te brengen;
2. samen met de partijen een aanpak met concrete acties en doelen te ontwikkelingen om gezamenlijk financiële ouderenmishandeling aan te pakken;
3. de raad over de voortgang van dit initiatief uiterlijk eind 2021 te rapporteren.
Schulden hebben een impact op het inkomen en de gezondheid. In Overvecht is een proef gedaan om
schulden versneld kwijt te schelden. Die is door corona vroegtijdig gestopt. Spreker stelt voor die weer op te pakken en te experimenteren met het vergaand kwijtschelden van schulden en dient daartoe motie 156 in, Schulden kwijtschelden, mede namens de fracties van SP, PvdD en DENK met de opdracht:
1. als onderdeel van de wijkaanpak Samen voor Overvecht te experimenteren met het volledig of sterk
Raadsvergadering van 8 juli 2021
13
versneld kwijtschelden van problematische schulden in Overvecht;
2. deze plannen voor de zomer van 2022 voor te leggen aan de gemeenteraad.
Hij antwoordt mevrouw Schilderman dat de coronasanering een goede stap is. Het idee van de proef is het heel snel kwijtschelden van schulden, mensen te helpen bij het stabiliseren van hun schulden, een goed inzicht daarin te verwerven en ze nazorg te geven om te voorkomen dat het weer fout gaat. Mevrouw Schilderman (D66) heeft het idee dat de aanpak van de schuldsanering in verband met
corona is dat er voortvarend mee aan de slag wordt gegaan. Waarom denkt de heer Van der Zweth dat een pilot beter is?
Ze wijst op het doel dat iemand duurzaam uit de schulden komt. Hiervoor is een zorgvuldig proces nodig. Blijkbaar kiest de heer Van der Zweth voor snelheid en minder begeleidingskosten.
De heer Van der Zweth (PvdA) antwoordt dat er in de schuldenindustrie meer moet veranderen dan de coronasanering alleen, hoe goed die stap ook is. Mensen hebben vaak al heel lang schulden voordat
ze zich melden en dan duurt het nog weer twee jaar voordat ze het hulpverleningstraject van twee jaar ingaan. Zijn fractie stelt voor deze mensen in een heel korte termijn schuldenvrij te maken en daarna
te begeleiden. Een half jaar dienstverlening en hulpverlening is duurder dan kwijtschelden. Hij zegt dat mensen die noodgedwongen drie jaar op een houtje moeten bijten, daarmee niet afleren schulden te maken. Die methode hoort bij het verleden. Bij het afleren horen hulpverlening, begeleiding en zorg en die moet de gemeente blijven leveren.
Spreker vervolgt met zijn laatste aandachtspunt, de participatie en samenwerking met bewoners. Die
zijn de afgelopen acht jaar constant een farce geweest. De debatten erover stellen hem niet gerust en in de stad hoort hij dezelfde geluiden, zoals over het Ledig Erf. De gemeente moet dit de komende
periode beter doen en durven openstaan voor de agenda van onderop. Bij het mobiliteitsplan zal zijn fractie hiervoor voorstellen doen. Een verandering in cultuur en werkwijze van dit en het volgend college is hard nodig.
De PvdA-fractie maakt in haar voorstellen de keuze voor ongelijk investeren voor gelijke kansen om
de tweedeling in de stad tegen te gaan. Hij hoopt op steun in de raad, met name van de linkse fracties. Mevrouw De Boer (GroenLinks) merkt op dat de ongedekte moties soms het karakter hebben van een amendement, maar omdat ze ongedekt zijn, de kwalificatie motie hebben gekregen. Dat maakt het
voor spreekster ingewikkeld om zo'n motie te steunen. Waarom heeft de heer Van der Zweth er niet voor gekozen er een amendement van te maken, zodat duidelijk is waar het geld vandaan komt?
De heer Van der Zweth (PvdA) verandert de motie over de VE graag in een amendement waarin de
tekorten mogen worden gedekt door de verhoging van de toeristenbelasting, als de GroenLinks-fractie dat zou steunen. Hij wijst erop dat sommige moties geen enkele dekking nodig hebben, zoals het stopzetten van de verkoop van sociale huurwoningen. Hij hoopt op de steun van de GroenLinksfractie.
Mevrouw De Boer (GroenLinks) meent dat de heer Van der Zweth niet voor niets zegt dat hij het nog een keer probeert, omdat de discussie over de verkoop van sociale huurwoningen al de hele
raadsperiode wordt gevoerd. Hij wil een algemeen verbod en zij wil daarin nuancering aanbrengen, dat ervoor wordt gezorgd dat er in andere buurten meer sociale huurwoningen terugkomen. Dat verschil van mening is nog niet van tafel.
Raadsvergadering van 8 juli 2021
14
De heer Van der Zweth (PvdA) wijst erop dat de verkoop niet alleen in wijken plaatsvindt met een
bovengemiddeld aantal sociale huurwoningen, maar ook in wijken met een veel lager aantal, zoals in Noordwest. De verkoop vindt met name plaats op populaire plekken waar niet veel sociale
huurwoningen staan. Daarbij heeft de PvdA-fractie de GroenLinks-fractie ook niet aan haar zijde
gehad. Er valt over te praten om in wijken met veel sociale huurwoningen een uitzondering te maken, maar dat is niet aan de orde.
Mevrouw Schilderman (D66) is blij dat veel mensen hun vaccinatie ophalen, maar wijst erop dat nog
niet iedereen is gevaccineerd en de besmettingen oplopen, met name onder de groep die nauwelijks de kans heeft gehad om zich te laten vaccineren. Ze is trots op de inzet van de GGD op extra acties, zoals prikbussen. Ze zal de aanpak om de vaccinatiegraad te verhogen nauwlettend in de gaten houden en doet een oproep aan iedereen om zich te laten vaccineren.
De coronacrisis laat schade achter in de stad. Daarom kiest haar fractie ervoor om niet te bezuinigen, maar te investeren in voorzieningen, bestaanszekerheid, werk, een groene en bereikbare stad en mensen die er wonen.
De coronasanering wordt ingezet om mensen in één keer van hun schulden af te helpen. Via versneld vernieuwen worden mentale problemen bij jongeren snel gesignaleerd en het liefst voorkomen. 90 bedrijven kregen een corona-overbruggingskrediet, er wordt extra geld uitgetrokken voor de
versterking van het stadscentrum en er komt meer groen in wijken zoals Rivierenwijk en Noordwest.
Ze is trots dat het in Utrecht lukt de herstelpakketten rond te krijgen. Voor structurele oplossing is de gemeente afhankelijk van Den Haag.
Er komt een incidentele bijdrage voor de jeugdzorg, maar er is een structurele bijdrage nodig. Ze
vertrouwt erop dat het college zich hier hard voor blijft maken. Het is belangrijk dat er een goed plan komt voor het inzetten van de incidentele middelen voor het terugdringen van de wachtlijsten en het versterken van de jeugdzorg. Ze hoort hier graag iets over van het college.
Ze zal vier voorstellen doen, een op het gebied van wonen, twee op het gebied van groen en een over
hoe iedereen kan meedoen. ze houdt het daarbij, ook vanwege de financiële situatie en de ambtelijke capaciteit.
Ze beaamt de opmerking van de heer Gilissen dat een deel van die investeringen wordt betaald door
Utrechters, bewoners en ondernemers, veel meer OZB gaan betalen en veel meer hebben betaald voor parkeren op straat. De OZB wordt verhoogd en afhankelijk van hun bezit, hebben mensen daar last
van. Voor ondernemers komt er een compensatiefonds. Deze moeilijke keuze heeft de coalitie moeten maken, omdat heel Utrecht er slechter uit zal zien als dit niet wordt gedaan. Ze vindt het reëel om
mensen aan te slaan op het bezit dat ze hebben en het gebruik dat ze maken van de openbare ruimte. De heer Gilissen (VVD) vindt die eenmalige post van € 750.000 voor ondernemers een doekje voor het bloeden. Hij vraagt of er niet heel snel duidelijkheid moet komen over hoe dit geld zal worden besteed.
Mevrouw Schilderman (D66) gaat ervan uit dat voor niets de zon opgaat en ook investeringen moeten worden betaald. Ook zij kan niet wachten op de uitwerking. Zo snel mogelijk na de zomer heeft haar voorkeur.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) herinnert eraan dat de VVD-fractie hoog van de toren blies over de onterechte OZB-verhoging, maar nu blijkbaar instemt en daarvoor een bevriezing van de OZB in de toekomst teruggeeft. Hij hoopt dat de D66-fractie dit kan beamen.
Raadsvergadering van 8 juli 2021
15
Mevrouw Schilderman (D66) weet dat de VVD-fractie liever niet de lasten verhoogt, maar bezuinigt. Dat is niet de voorkeur van de D66-fractie, want zij vindt het belangrijk om juist nu te investeren. De D66-fractie wil alle kansen aangrijpen om nieuwe woonruimte te creëren, zoals door het bewoonbaar maken van leegstaande ruimten boven winkels. Ze dient hierover motie 157 in,
Stimuleren wonen boven alle winkels, mede namens de fracties van GroenLinks, VVD, Student & Starter en ChristenUnie, met de opdracht: -
de oppervlakte-eis die geldt voor het aanvragen van de subsidie voor het uitvoeren van een
haalbaarheidsonderzoek uit het fonds ‘toevoegen woonruimte’ te verlagen van 300m² naar 100m² per object. De heer Van Heuven (PvdD) vraagt in hoeverre de D66-fractie het een goed idee vindt om ook wonen in leegstaande winkels mogelijk te maken. Het aantal leegstaande winkelpanden neemt immers toe. Mevrouw Schilderman (D66) erkent dat leegstaande winkelpanden een probleem zijn, omdat ze een
negatief effect hebben op de winkelpanden eromheen. Ze is blij met het plan om de leegstand tegen te gaan. Bij leegstaande panden op een rij aan de rand van een winkelgebied kan worden bekeken of de hele straat omgekat kan worden, in overleg met de ondernemers die er nog zitten. Daarvoor is al beleid.
De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of hij goed begrijpt dat mevrouw Schilderman ervoor is om in
winkelgebieden te bekijken of er winkels kunnen worden samengevoegd of verplaatst, zodat aan de randen ervan woningen kunnen komen. Kan dit ook in het kernwinkelgebied van de binnenstad?
Mevrouw Schilderman (D66) vindt dat niet logisch voor het kernwinkelgebied van de binnenstad. Er wordt juist gekeken hoe het aantrekkelijk kan blijven voor mensen om te gaan winkelen in die
gebieden. Als daar hele strips worden uitgetrokken, veroorzaakt dit rot in het kernwinkelgebied. Dat wil de D66-fractie niet.
De heer Van Heuven (PvdD) wijst erop dat het stadsbestuur strips heeft toegevoegd. Zo zijn Hoog
Catharijne, de Bijenkorf en het Stadspostkantoor groter geworden. Bovendien winkelen mensen steeds meer online. Is het niet logischer dat voor de strips die zijn toegevoegd, wordt gekeken naar andere strips die voor woningen kunnen worden ingericht?
Mevrouw Schilderman (D66) vindt het heel logisch dat de binnenstad is gegroeid, daar er veel meer
mensen in Utrecht zijn komen wonen. Dit biedt een kans aan Utrechtse ondernemers om iets nieuws te beginnen. Centra hebben heel belangrijke functies, ook het centrum van Leidsche Rijn. Juist daar moet worden geïnvesteerd in het tegengaan van leegstand.
De heer Van Steeg (CDA) vraagt of de D66-fractie ervoor is de investering in winkelgebieden uit te breiden, juist in wijken waar dit nodig is. Hij pleit ervoor dat te doen en hoopt dat de D66-fractie daarmee kan instemmen.
Mevrouw Schilderman (D66) legt uit dat haar voorstel gaat over wonen boven winkels. Er is onderzoek
gedaan waar investeren in winkelgebieden het hardst nodig is en daarop wordt ingezet. Het is vreemd om dit te doen waar er minder behoefte is. Ze kijkt uit naar de onderbouwing van de heer Van Steeg
Raadsvergadering van 8 juli 2021
16
voor andere gebieden. Mevrouw De Boer (GroenLinks) vindt het prettig dat wordt gekeken of op de lege plekken winkels of
bedrijvigheid kan komen. Dit lukt niet altijd. Ze hoort mevrouw Schilderman zeggen dat een leeg pand beter is voor de buurman met zijn kleine winkeltje dan een woning. Spreekster is het daar niet mee eens.
Mevrouw Schilderman (D66) vindt een leeg pand zeker niet goed voor de buurman. Wel is het goed
met hem te investeren in de vraag hoe er weer een ondernemer in dat leegstaande pand kan komen. Volgens spreekster is er veel behoefte aan plekken om te ondernemen, maar is er nog veel
onzekerheid, zeker bij kleine ondernemers. De gemeente heeft de rol ze daarin bij te staan. De heer Sungur (DENK) vraagt hoe de D66-fractie staat tegenover horeca die voor de bovenverdieping geen vergunning krijgt, omdat daarnaast wordt gewoond. Daardoor is er nu sprake van leegstand. Volgens het horecakader wordt hier zeer terughoudend mee omgegaan.
Mevrouw Schilderman (D66) kan zich voorstellen dat bij het toestaan van horeca en wonen wordt gekeken hoe die twee zich tot elkaar verhouden. In een drukke stad hoort men elkaar.
Ze vervolgt dat de openbare ruimte opnieuw is ontdekt en gewaardeerd. Het verwijderen of blokkeren van bankjes hoort daar niet bij. Volgens de wethouder wordt dit alleen in uiterste nood gedaan.
Volgens de D66-fractie is die noodzaak er bijna nooit. Ze vindt dat er meer bankjes moeten komen en geen bankjes mogen worden weggehaald. Ze wijst daarbij op mensen zonder tuin of mensen die moeilijk ter been zijn.
De heer Gilissen (VVD) vraagt hoe mevrouw Schilderman het taxeert dat er een toiletvoorziening is
weggehaald bij de P+R Papendorp, terwijl de raad veel aandacht heeft voor goede toiletvoorzieningen. Moet de raad de wethouder niet oproepen die toiletvoorziening zo snel mogelijk terug te plaatsen? Mevrouw Schilderman (D66) deelt dat van harte met de heer Gilissen.
De pandemie heeft de gemeente gedwongen tot nieuwe oplossingen, bijvoorbeeld op het vlak van
participatie en maatschappelijke opvang. Bewoners van monumentale panden willen graag investeren in duurzaamheid, maar de gemeente houdt dit af. In dit kader dient ze motie 158 in, Meer dan monumentale waarden, mede namens de fracties van ChristenUnie, PvdD, Student & Starter, Stadsbelang Utrecht, PvdA, VVD en GroenLinks, met de opdracht:
1. een pilot te starten voor het beoordelen van minstens 10 vergunningaanvragen voor het
verduurzamen van monumenten, waarin naast de afdeling erfgoed expliciet ook de afdeling energie wordt betrokken in de beoordeling;
2. hieruit te leren hoe het vergunningenproces versneld zou kunnen worden en welke
energiebesparende ingrepen eenvoudiger mogelijk gemaakt zouden kunnen worden en over de geleerde lessen te rapporteren aan de raad voor het einde van 2022.
De heer Van Deún (PVV) vraagt hoe D66-fractie ertegen aankijkt als zonnepanelen zichtbaar zijn op die panden. Hij zal later een motie indienen waarin staat dat ze niet zichtbaar moeten zijn.
Mevrouw Schilderman (D66) antwoordt dat monumenten haar lief zijn en ze daarom dit voorstel doet. Het kan niet zo zijn dat de hele stad verduurzaamd, op de toekomst gericht, en de monumentale
Raadsvergadering van 8 juli 2021
17
panden stil blijven staan en er nooit sprake is van vooruitgang of verduurzaming. Dat is geen
duurzame manier om monumentale panden te behouden. Zonnepanelen kunnen best zichtbaar zijn, als dit omkeerbaar is in de toekomst.
Ze wil dat er een rode loper uitgaat voor de fiets met meer fietspaden, mogelijkheden voor snelle en
rustige fietsers en meer bruggen en tunnels. Ze dient hiertoe amendement 60 in, Nicolaas Beetstunnel, mede namens de fracties van GroenLinks en ChristenUnie met het besluit,
aan beslispunt 1 van het raadsvoorstel Meerjarenperspectief Ruimte 2021 de volgende tekst toe te voegen: -
"waarbij er 400.000 euro onttrokken wordt ten behoeve de studie fietstunnel Nicolaas Beetsstraat
en in aanvulling op de besluitvorming in het MPR het krediet voor de studie fietstunnel Nicolaas Beetsstraat in 2021 vrij te geven, zodat nu al met de studie gestart kan worden;" en voorts,
met de relevante partners, zoals ProRail, NS en I&W, te werken aan een studie ten behoeve van de
realisatie van de Nicolaas Beetstunnel, bij de Voorjaarsnota 2022 terug te komen met een voorstel indien deze middelen onvoldoende blijken voor een studie.
Ze vindt het nodig dat er op meer plekken wordt gewerkt aan het slechten van barrières. Het spoor is een heel belangrijke barrière. Volgens eerdere verkenningen kan deze tunnel een belangrijke
bijdragen leveren aan het fietsnetwerk. Immers, de Van Sijpesteijntunnel is heel druk. De vraag is wat de Nicolaas Beetstunnel gaat kosten en of die uitvoerbaar is.
Utrecht is een stad voor iedereen, maar dat is niet altijd zo geweest. Daarom vindt ze het onderzoek naar het slavernijverleden van Utrecht van groot belang. De voorgangers in het ambt van
stadsbestuurders hebben geprofiteerd van hun betrokkenheid bij de slavenhandel. De pijnlijke
conclusies uit het rapport vragen om een vervolg. Het is goed dat mensen in Utrecht kennis kunnen nemen van dit verleden.
De heer Gilissen (VVD) slaat aan op de formulering, want het gaat niet om alle voorgangers van de stadsbestuurders, maar een deel ervan. Hij vraagt of mevrouw Schilderman het ermee eens is dat
zorgvuldig moet worden omgegaan met dit onderwerp, welke conclusies wanneer worden getrokken en dit voorbereidingstijd vergt. Hij stelt voor hierbij na de zomer stil te staan.
Mevrouw Schilderman (D66) deelt dat dit een onderwerp is om veel uitgebreider bij stil te staan. Ze
erkent dat er specifieke mensen zijn die sterk geprofiteerd hebben. Maar een witte huidskleur kan al
bijdragen aan het feit dat dit voordelen oplevert. Ze deelt dat men specifiek moet zijn, maar zich ook moet realiseren dat het in het voordeel heeft kunnen werken om erbij te staan.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het ongepast dat er vooruitgelopen wordt genomen op een
eventuele uitkomst van een onderzoek. Het is nog maar de vraag of men voordeel heeft genoten door erbij te staan.
Mevrouw Schilderman (D66) denkt dat de heer Bos heeft gemist dat er vorige week een uitgebreid boek over het slavernijverleden is uitgebracht. Ze deelt dat er behoefte is aan verder onderzoek.
De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dit een vervelende opmerking. Hij heeft het boek gelezen. Mevrouw Schilderman moet niet doen alsof spreker geen kennis heeft genomen van het verhaal.
Mevrouw Schilderman (D66) begrijpt in dat geval de eerdere opmerking niet. Wie er profijt van hebben
Raadsvergadering van 8 juli 2021
18
gehad, is door het onderzoek zeer duidelijk geworden. Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) valt mevrouw Schilderman bij. Veel dingen zijn voor
spreekster vanzelfsprekend, terwijl dit voor andere culturen, mensen met een andere etniciteit of
religieuze achtergrond niet zo is. Er is ook zoiets als een collectieve mentaliteit, waarmee men bewust of onbewust te maken heeft. Daarnaast is veel geïnstitutionaliseerd. Het is terecht dat er een vervolgonderzoek komt. Men moet niet doen alsof mensen er geen baat bij hebben gehad.
De heer Van Deún (PVV) vindt dat dit debat niet nu moet worden gevoerd. Hij is het ermee eens dat
alles moet worden onderzocht, maar men moet niet vergeten dat er ook kinderarbeid is geweest waar mensen bij hebben gestaan, er horige boeren zijn geweest enzovoorts. Daar wil hij ook wel excuses voor hebben. Zijn voorouders hebben er ook last van gehad. Hij pleit ervoor dit onderwerp niet te beperken tot een onderzoek naar slavernij.
Mevrouw Schilderman (D66) kijkt uit naar de voorstellen van de heer Van Deún om ook andere
onderwerpen aan te snijden. Het is ook altijd goed om stil te staan bij een onderwerp als seksisme.
Ze vervolgt dat Utrecht een inclusieve stad wil zijn en daaraan moet worden gewerkt. Immers, goed
voorbeeld doet volgen. Daarom stelt ze voor dat de gemeente als inclusieve werkgever een stap naar voren zet en het personeel de vrijheid krijgt om met geestverwanten te genieten van feestdagen die voor hen belangrijk zijn. De wethouder zou dit peilen. Spreekster vindt dat een proactieve houding nodig is en dient daartoe motie 159 in, inclusieve feestdagen, mede namens de fracties van PvdA, DENK, SP, CDA, PvdD en Student & Starter met de opdracht:
1. bij de volgende cao-onderhandelingen in te zetten op een flexibilisering van de feestdagen; 2. zodat een mogelijkheid wordt gecreëerd voor medewerkers om enkele, nader te bepalen, feestdagen in te ruilen voor een zelfgekozen feestdag;
3. teams de ruimte te geven om met het organisatiebelang en de wens van medewerkers tot een werkwijze te komen;
4. het resultaat van deze inzet terug te rapporten aan de raad. De heer Sungur (DENK) vraagt of die feestdagen officiële feestdagen dienen te zijn waarop het
personeel normaal niet vrij is. Of mogen ze ook kiezen voor een feestdag naar eigen inzicht of religie? Mevrouw Schilderman (D66) legt uit dat mensen vrij moeten kunnen krijgen op een zelfgekozen feestdag, zoals het Suikerfeest of Keti Koti.
Mevrouw De Boer (GroenLinks) vindt het belangrijk dat mensen vrij kunnen krijgen op dagen die voor
hen of hun religie belangrijk zijn. Volgens haar kan dit al. Haar zorg zit in de vormgeving hiervan. Men kan de tweede kerstdag inleveren voor extra salaris, dat is dus niet gratis, om op een zelfgekozen dag vrij te zijn. Wordt op die zelfgekozen dagen ook dubbel betaald als mensen dan gaan werken?
Mevrouw Schilderman (D66) antwoordt dat dit een zaak is voor de cao-onderhandelingen. Het college kan te rade gaan bij andere bedrijven. Ze vindt het belangrijk dat de gemeente zich hiervoor inzet als werkgever.
Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) vraagt wat het kost als iemand gaat werken op tweede pinksterdag en dit op locatie moet doen en wat dit betekent voor de ondersteunende diensten.
Raadsvergadering van 8 juli 2021
19
Mevrouw Schilderman (D66) antwoordt dat in de motie specifiek is opgenomen dat teams de ruimte
krijgen om in het kader van het organisatiebelang te kijken naar de wensen in een team en hoe tot een werkwijze kan worden gekomen. Het begint met de ambitie, daarna volgt de uitwerking.
De heer Van Deún (PVV) is benieuwd naar het antwoord van de wethouder. Volgens hem is de motie
overbodig, omdat ambtenaren in de cao een individueel keuzebudget (IKB) hebben, waarin een aantal
oude feestdagen in geld is uitgedrukt. Met dat budget kunnen ze een vrije dag kopen. Het kan dus al. Hij vraagt of mevrouw Schilderman het met hem eens is dat een vrije dag gewoon loon is. Die kan worden verloond en in het IKB worden opgenomen. Dat is gedaan in de cao.
Mevrouw Schilderman (D66) reageert dat van alles vrijgekocht kan worden. Mensen moeten op
bepaalde dagen vrij zijn, en vervolgens moeten ze vakantiedagen voor een feestdag inzetten. Dat kan anders. Ook meent ze dat men alles kan verlonen, maar dit niet wegneemt dat de gemeente nu nog
voorschrijft wat men moet doen, namelijk vrij nemen op tweede pinksterdag, terwijl iemand liever op een andere dag vrij wil hebben.
De heer Gilissen (VVD) vraagt of het gaat om de flexibilisering van vrije dagen. Er zijn namelijk heel
veel feestdagen, hij noemt er een aantal, zoals de emotiedag. Hoever wil mevrouw Schilderman gaan? Mevrouw Schilderman (D66) antwoordt dat het haar niet om een volledige flexibilisering gaat; dat is
het gesprek tussen werkgever en werknemer. Ze stelt voor om flexibeler om te kunnen gaan met de
feestdagen. Werkgevers en werknemers kunnen prima bekijken aan welke feestdagen er behoefte is en wie daarvoor in aanmerking komt, omdat men dit per team bekijkt.
De heer Gilissen (VVD) begrijpt het niet. Het voorstel is om onder de collectieve druk van vrije feestdagen uit te komen en ze vervolgens afhankelijk te maken van wat in een team wordt afgesproken. Zou dit niet helemaal aan de werknemers zelf moeten worden gelaten?
Mevrouw Schilderman (D66) vindt dat er ook naar de uitvoerbaarheid moet worden gekeken. Ze snapt de wens van volledige keuzevrijheid, maar weet dat daaraan bezwaren kleven. Daarom is het goed daarover met elkaar het gesprek te voeren. Flexibilisering moet de inzet zijn.
De heer Sungur (DENK) valt mevrouw Schilderman bij. In de praktijk zal altijd moeten worden bekeken of iets echt uitkomt. Op de huidige feestdagen moeten er ook handhavers werken enzovoorts. De inzet is helder.
Mevrouw Schilderman (D66) rondt af en begint weer bij het begin, de vaccinatie. Ze constateert
moeheid, omdat de coronacrisis zo ontzettend lang duurt. Het is belangrijk zich te realiseren dat deze periode voor veel mensen sporen nalaat. Ze noemt daarbij boa's, wijkagenten, zorgmedewerkers,
onderwijspersoneel, hulpverleners en ambtenaren. Het college gaat met tekorten in de zorg en op
scholen aan de slag. Spreekster vraagt hoe het college alle mensen die nu onder druk staan wil helpen en ondersteunen.
De toekomst lijkt zonniger te zijn. Elkaar helpen en lief voor elkaar zijn, zullen ook deze zomer in de praktijk nodig zijn. Binnenblijven is niet meer nodig. Ga vooral naar buiten en geniet van elkaar, op afstand als dit moet.
Raadsvergadering van 8 juli 2021
20
De heer Van Heuven (PvdD) vindt dat lief zijn voor elkaar betekent dat inwoners rekening met elkaar moeten houden, dus ook dat iemand op een satellietterras op een gegeven moment naar huis gaat, om geen overlast te veroorzaken voor de bewoners.
Mevrouw Schilderman (D66) vindt dat men daarmee natuurlijk rekening moet houden en op elkaar
moet letten. Maar de mensen die daar wonen zijn niet de enige mensen waaraan men moet denken. Er zijn veel mensen die geen buitenruimte hebben en weinig mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. Bovendien hebben ook ondernemers het zwaar. Daarop schorst de voorzitter de vergadering. Na heropening verleent de voorzitter het woord aan de heer Van Steeg. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat de jaarstukken en de Voorjaarsnota een beeld van een stad laten
zien die alle zeilen moet bijzetten om de eindjes bij elkaar te knopen. Het is belangrijk dat de overheid perspectief biedt op een toekomst na de coronacrisis, nu de samenleving weer langzaam opengaat. De CDA-fractie is niet blij met de keuzes van het college, omdat de lasten voor de inwoners worden
verhoogd en er nauwelijks wordt gesneden in eigen plannen, omdat het college moeilijke keuzes uit
de weg gaat. De CDA-fractie maakt keuzes die de samenleving versterken, de basis op orde brengen en de verantwoordelijkheid van inwoners versterkt.
De CDA-fractie heeft zich de afgelopen jaren sterk gemaakt voor de winkelgebieden en is blij dat het
college gaat investeren in deze belangrijke ontmoetingsplek. Zijn fractie wil dat het college een stapje extra zet en dient daartoe motie 160 in, Actieve inzet voor kwetsbare winkelgebieden, mede namens de fracties van VVD en SP.
Mevrouw Schilderman (D66) vraagt waarom de heer Van der Steeg denkt dat de winkelgebieden in de motie de kwetsbare winkelgebieden zijn.
De heer Van Steeg (CDA) herinnert eraan dat college zelf een onderzoek heeft gedaan in 2020, waaruit deze gebieden naar voren kwamen. Als die bij elkaar worden gevoegd, wordt er efficiënter gewerkt en beter geïnvesteerd in de kwetsbare winkelgebieden.
Hij vervolgt met investeren in onderwijs. De CDA-fractie pleit voor ontheffing van betaald parkeren voor leraren en werknemers in kinderdagverblijven. Daartoe dient hij motie 161 in, Ontheffing parkeren om in de wijk te investeren, mede namens de fracties van VVD en SP.
Zijn fractie wil meer ruimte voor buurthuizen en ruimte voor gezamenlijk gebruik voor verenigingen. Hiertoe dient hij motie 162, Buurthuis van de toekomst.
Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) vraagt of de huidige buurthuizen van het verleden zijn en niet multifunctioneel zijn.
De heer Van Steeg (CDA) wil graag multifunctionele accommodaties samenbrengen. Maar de wensen
van verenigingen en zorginstellingen komen nog onvoldoende bij elkaar om op die manier de buurt te versterken. In andere steden gaat dit beter. Hij noemt Den Haag als voorbeeld.
Voor mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) is het verschil met wat al wordt gedaan niet duidelijk.
Raadsvergadering van 8 juli 2021
21
Ze vraagt of de CDA-fractie bereid is er extra studieplekken bij te benoemen. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat die zeker een toegevoegde waarde kunnen hebben. Hij ziet dat verenigingen vaak extra dingen doen, maar dat er in de buurten en wijken onvoldoende accommodatie voor is. Een buurthuis voor de toekomst brengt de wensen bij elkaar en versterkt daarmee de buurten. Hij vervolgt dat bij het Initiatievenfonds sprake is van een onderbesteding als gevolg van corona. Hij
vraagt de toezegging dat deze middelen dit jaar niet aan de algemene middelen worden toegevoegd. Ook vraagt hij de toezegging om de € 20.000 die voor de buurtbudgetten in de Voorjaarsnota zijn gereserveerd daar ook echt aan te besteden.
Investeren in de samenleving betekent voor de CDA-fractie ook investeren in sport. In Utrecht vormen sport en sportverenigingen belangrijke bindende elementen in de stad. Hij dient hiertoe motie 163 in, Maak werk van zwemwater, mede namens de fracties van PvdA, VVD en Student & Starter.
In overleg met de wethouder Mobiliteit heeft hij een amendement geschreven om de parkeergebieden van de Veemarkt te scheiden. Hij is benieuwd naar de reactie van de wethouder. Dit is amendement 62, Wijziging gebiedsindeling betaald parkeren.
De CDA-fractie ziet graag dat het college proactief aan de slag gaat met Utrecht 900 door met
initiatiefnemers te kijken welke financiële mogelijkheden er zijn en hen actief op te zoeken. Hij vraagt een toezegging.
De CDA-fractie hoopt dat er op het vlak van nauwkeuriger begroten stappen worden gezet. Ze is blij met de raadstoetsen die zijn gedaan en steunt de moties op dit vlak van harte. Ze heeft zelf ook
voorstellen gedaan om de financiën beter te organiseren, zoals bij de Merwedekanaalzone. Daarover dient spreker motie 165 in, Reservering plankosten Merwedekanaalzone ten behoeve van verantwoorde woningbouw, niet de RSU, mede namens de fracties van VVD en PvdA.
Het tariefsysteem voor de verdeling van liggelden is niet toekomstbestendig. Daarover dient hij motie 166 in, Andere besteding van 1 miljoen euro voor Johan Wagenaarkade, mede namens de fracties van Student & Starter, VVD en PvdA.
Voor sport en groen ontbreekt in de Voorjaarsnota de gedegen financiële verantwoording. Daartoe
dient hij motie 167, Aankoopbudget Sport en Groen verantwoorden en voorleggen aan de raad, mede namens de fracties van PvdD en Student & Starter.
Over de Johan Wagenaarkade dient hij motie 168 in, Andere besteding van 1 miljoen euro voor Johan Wagenaarkade.
Vervolgens dient spreker amendement 61 in, Uitbreiding pilot verkeershandhaving, mede namens de VVD- fractie.
Mevrouw Schilderman (D66) ziet dat de handhavers slecht kunnen handhaven op gemotoriseerd
vervoer. De CDA-fractie stelt voor daarop in te zetten. Waar is de pilot voor bedoeld volgens de CDAfractie?
De heer Van Steeg (CDA) vindt dat er een duidelijk tekort is aan handhavingscapaciteit. Daarom helpt het om de handhavingscapaciteit effectiever in te zetten. Het zou fijn zijn als daarnaast ook op het
gemotoriseerd vervoer wordt gehandhaafd, maar dit is geen voorwaarde om de pilot te verlengen. Hij
hoopt dat de boetes die worden geïnd, ten goede komen aan de handhavingscapaciteit en het college daarop inzet. Dat is nog niet zo.
De gemeente heeft een grote verantwoordelijkheid om heldere kaders en duidelijke regelingen te
maken op het gebied van duurzaamheid, bijvoorbeeld als het gaat om zon-op-dak. Hij pleit voor een ambitieuzere doelstelling en dient daartoe motie 169 in, Nieuwe doelstelling voor zon-op-dak, mede
Raadsvergadering van 8 juli 2021
22
namens de fracties van PvdD en Student & Starter.
Hij hoort graag een toezegging van de wethouder op het punt van circulair bouwen. Hij betreurt het dat circulair bouwen niet in de Voorjaarsnota is opgenomen en hoopt dat dit wel zal gebeuren.
Bij het seizoenfonds zachte winters wordt de onderbesteding weggehaald. De CDA-fractie betreurt dit, omdat gladheidbestrijding de komende jaren wellicht minder belangrijk is, maar er ook andere
gevolgen zijn van klimaatverandering. Dat geld kan daaraan worden besteed. Hiertoe dient hij motie 170 in, Seizoenfonds voor zachte winters, droge zomers en hevige storm en regen.
De heer Van Heuven (PvdD) vraagt wat de heer Van Steeg bedoelt met het inzetten van gladheidsbestrijding voor andere vormen van klimaatadaptatie.
De heer Van Steeg (CDA) zegt dat dit in de motie staat, namelijk hoe de gemeente omgaat met water, droge zomers en efficiënt watergebruik. Als gevolg van de klimaatontwikkelingen zijn er andere uitdagingen.
De heer Van Heuven (PvdD) vindt dat interessant. Hij vraagt of de heer Van Steeg onderschrijft dat er
heel veel geld moet worden geïnvesteerd in het voorkomen van klimaatverandering en er extra geld in het programma duurzaamheid moet worden gestopt. Hij vraagt of klimaatveranderingen voorkomen en oplossen, niet meer oplevert. Anders kan de gemeente geld blijven pompen in klimaatadaptatie. Dat is dweilen met de kraan open.
De heer Van Steeg (CDA) is het grotendeels met de heer Van Heuven eens, maar bestrijdt dat dit betekent dat er meer geld bij moet, omdat niet het hele budget wordt gebruikt. Naast de
gemeentelijke overheid, draagt ook het Rijk hieraan bij. Hij erkent dat er zeker iets moet worden
gedaan aan klimaatverandering. Maar dat is een verantwoordelijkheid van iedereen. Er moet echter ook iets worden gedaan aan klimaatadaptatie.
Mevrouw De Boer (GroenLinks) vindt het vreemd dat de heer Van Steeg meent dat iets doen aan
klimaatverandering niet meer geld hoeft te kosten, maar hij vervolgens wel voorstelt meer geld in een redelijk vaag fonds met een redelijk vage doelstelling te stoppen. Kan dat geld niet beter worden besteed aan dingen die op dit moment hard nodig zijn?
De heer Van Steeg (CDA) heeft gezegd dat het niet alleen maar om meer geld gaat. Hij ontkent de
klimaatproblemen niet, maar op het gebied van duurzaamheid blijft veel geld liggen. De vraag is of daar efficiënt mee wordt omgegaan. De motie beoogt het geld dat overblijft voor de
gladheidsbestrijding te gebruiken voor het oplossen van problemen ten gevolge van veranderende
weersomstandigheden. Dat is misschien effectiever dan dit te besteden aan de algemene middelen op het gebied van klimaat.
Voor de CDA-fractie is 'Samen verantwoordelijk' een belangrijk uitgangspunt om de menselijke maat te behouden. Uiteindelijk maakt niet de gemeente de stad, maar de mensen zelf en de inwoners
samen om op een goede en eerlijke manier uit de coronacrisis te komen. Om de lasten hiervan eerlijk te verdelen, stelt de CDA-fractie voor een solidariteitsregeling voor ondernemers te maken, zodat ze
een financiële bijdrage kunnen leveren aan het vangnet voor kwetsbare ondernemers. Hij dient hiertoe motie 164 in, Solidariteitsregeling onderdeel maken van vangnet ondernemers, mede namens de PvdA-fractie.
Hij vervolgt dat op het gebied van criminaliteit een verschuiving is te zien naar vormen die minder
Raadsvergadering van 8 juli 2021
23
zichtbaar zijn, met cybercrime en ondermijning als belangrijkste nieuwe bedreigingen. Dit vraagt om meer investering in preventie en vertrouwen tussen inwoners en overheid. Hiertoe dient hij, mede namens de fracties van ChristenUnie en PvdA, motie 171 in, Samen verantwoordelijk voor aanpak criminaliteit.
De CDA-fractie maakt zich sterk voor de openbare ruimte. Ze roept de gemeente op om inwoners te
helpen hun verantwoordelijkheid waar te maken. Hiertoe dient hij motie 172 in, Investeer voor minder peuken op straat. Hij vraagt een toezegging voor het gebruik van bordjes over zelfbeheer, zodat duidelijk wordt op welke plekken bewoners met zelfbeheer aan de slag zijn.
Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) vraagt of de heer Van Steeg iets meer kan vertellen over motie 172.
Ze vraagt of er niet beter kan worden geïnvesteerd in een rookvrije samenleving. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat op een eenvoudige manier, door peukentegels te plaatsen, het mensen makkelijker wordt gemaakt hun peuken op te ruimen. Er wordt al geïnvesteerd in een
rookvrije samenleving. In de motie gaat het om het schoonhouden van de openbare ruimte, waarvoor mensen zelf de verantwoordelijkheid kunnen nemen. Dat kost nauwelijks geld en leidt tot goede resultaten.
De heer Schipper (SP) vraagt of de heer Van Steeg het met hem eens is dat deze tegels op maximaal 3 meter van de bankjes van de D66-fractie moeten liggen, omdat mensen er anders geen gebruik van maken.
De heer Van Steeg (CDA) laat zich graag adviseren op hoeveel meter afstand deze tegels van bankjes moeten worden geplaatst.
Mevrouw De Boer (GroenLinks) vraagt of het ook de bedoeling is het voor mensen makkelijker te
maken door voor hun overige afval voorzieningen te treffen, zodat ze dat niet mee naar huis hoeven te nemen. Ze noemt de lachgaspatronen als voorbeeld. Hoe zit het dan met de eigen verantwoordelijkheid van mensen?
De heer Van Steeg (CDA) hoopt dat de lachgaspatronen op korte termijn niet meer te vinden zijn in de
stad. Een peukentegel is een eenvoudige manier om het voor de inwoners makkelijker te maken. Dat is veel goedkoper dan het instellen van straatcoaches. Op deze manier kunnen inwoners het zelf doen.
Hij zegt dat de heer Gilissen hem goed heeft gehoord dat hij meer zelfbeheerbordjes wil. Immers, op sommige plekken wordt ingegrepen, terwijl de bewoners er zelf mee bezig zijn. Een bordje kan duidelijkheid verschaffen.
Mevrouw De Boer (GroenLinks) vindt de bordjes superleuk, zeker als mensen ze zelf maken. Het gaat vaak mis als ze niet herkend of gezien worden. Moet daar niet meer op gelet worden?
De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat dit de reden is waarom er een eenduidig bordjes nodig is. Hij gaat graag met de heer Gilissen, die de bordjes foeilelijk vindt, om tafel zitten om te kijken op welke
manier die bordjes goed vormgegeven kunnen worden. Hij nodig hierbij ook mevrouw Schilderman uit, die vraagt of de heer Van Steeg zich uitspreekt tegen mooie tegels die ook wel gebruikt worden en benieuwd is met welk concreet voorbeeld de CDA-fractie komt.
Raadsvergadering van 8 juli 2021
24
De heer Van Heuven (PvdD) pleit ervoor dat alleen maar borden worden geplaatst die nodig zijn. De voorzitter raadt de heer Van Steeg aan de volgende keer iets over het dictum van de moties te zeggen.
Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) merkt op dat de samenleving is opgeschrikt door de aanslag op Peter R. de Vries. Hij heeft zich hard gemaakt voor de ongehoorde groep mensen die
stateloos is. Gelukkig krijgt een grote groep generaal pardonners uiteindelijk toch een paspoort. Dit is
een aansporing voor het college om door te pakken. Spreekster sluit zich aan bij de vraag van de VVDfractie hierover.
De ChristenUnie-fractie benadrukt het belang van opvoeding en gezinnen. Er moet een beweging naar voren worden gemaakt, maar men schroomt die beweging te maken door relaties te verstevigen om
daarmee gezinnen te helpen als het even of langduriger lastiger gaat. Relatiebreuken kosten landelijk
ruim € 4 miljard. Volgens onderzoek van de VNG dragen de gemeenten ongeveer 85% van die kosten. Een financiële tegemoetkoming voor een cursus of andersoortige therapie vanuit publieke middelen kan dus zeer batig zijn om conflicten of breuken in relaties te voorkomen. Een aanzienlijk deel van
deze groep kent of benut de weg niet naar laagdrempelige begeleiding. Daarom dient ze, samen met de fracties van DENK en CDA motie 173 in, Wegwijzer en onderzoek aanbod preventieve relatiecursussen en -therapie met de opdracht:
1. allereerst een wegwijzer (online informatievoorziening) op te stellen waarbij inzichtelijk gemaakt
wordt welk aanbod aan relatiecursussen of -therapie er in de stad beschikbaar is en waar men hulp kan zoeken;
2. daarnaast een onderzoek te doen (in de vorm van een businesscase) naar de mogelijkheid van een lokaal gefinancierd aanbod van relatiecursussen of -therapieën waarbij de kosten en baten van gefaciliteerde toegang in kaart worden gebracht;
3. daarbij voor de gemeenteraad in kaart te brengen welke financieringsmogelijkheden hij voor deze steun zou willen aanwenden;
4. parallel een route via de VNG te bewandelen en in gesprek te gaan met verzekeraars. Spreekster begrijpt dat het geen openeindregeling moet zijn.
De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of het alleen over relatietherapieën voor gezinnen gaat, of ook over relatiebreuken tussen mensen onderling. En gaat het hier over traditionele gezinnen, of is er ook ruimte voor regenbooggezinnen?
Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) antwoord dat de motie over partners gaat en over gezinnen, dus ook over regenbooggezinnen. Het is goed om uit te zoeken of dit zich ook moet strekken tot relaties zonder kinderen,
Ze vervolgt dat door de coronacrisis duidelijk is geworden hoe belangrijk het is contact te houden met de stad, zoals ondernemers, mensen met beginnende schulden maar ook
studenten(sport)verenigingen. De informatievoorziening aan studenten gaat niet zo lekker. Haar
fractie pleit voor een exclusieve ingang voor studenten en dient hiertoe samen met de fracties van Student & Starter en D66 motie 174 in, Informatiepunt studentenverenigingen, met de opdracht:
1. in het volgende studiejaar een heldere Q&A beschikbaar te hebben voor de studentenverenigingen; 2. te zorgen dat binnen het Klantcontactcentrum altijd de actuele informatie beschikbaar is om de vragen van studentenverenigingen direct te kunnen beantwoorden dan wel direct naar de juiste
Raadsvergadering van 8 juli 2021
25
medewerker door te kunnen verbinden;
3. in overleg met de verenigingen te bezien of een simpel contactpunt (bijvoorbeeld een apart emailadres) daar nog iets aan toe zou voegen;
4. de raad over de uitwerking hiervan te informeren.
De openbare ruimte wordt goed gebruikt, zeker in coronatijd. De ChristenUnie-fractie heeft gepleit
voor meer groen in wijken en buurten. Het motto 'groen tenzij' wordt breed gedragen in de raad en is
geborgd in verschillende beleidsstukken. De praktijk schiet nog weleens tekort vanwege conflicterende belangen bij de herinrichting van straten en wegen, soms door de raad zelf veroorzaakt. Daarom dient ze samen met de fracties van GroenLinks, Student & Starter en D66 motie 175 in, Groen Tenzij in de praktijk, met de opdracht:
1. in een brief terug te komen op de dilemma’s tussen verharding en groen bij recente
herinrichtingsprojecten en welke andere sturingsmogelijkheden hierin mogelijk zijn;
2. de sturingsmogelijkheden betreffende het principe 'groen tenzij', waarbij ook de biodiversiteit wordt vergroot, verder uit te werken in de visie openbare ruimte of de vernieuwing van de kadernota kwaliteit openbare ruimte;
3. de raad hierover voor het einde van het jaar te informeren.
Ze reageert op de opmerking van de heer Gilissen dat gebrek aan geld een dilemma kan zijn en meer tegels plaatsen voor het onderhoud goedkoper is dan groen. De raad zal dan een afweging moeten maken.
Twee wethouders hebben toegezegd te kijken naar het bewegen in de openbare ruimte en dit najaar
met een duidelijke te brief zullen komen; dat is fijn. In de discussie over de voorzieningen die hierbij
nodig zijn, mist de ChristenUnie-fractie de watertappunten. Goed drinken tijdens recreëren is immers
gezond. Hierover dient ze met de fracties van CDA en Student & Starter motie 176 in, Watertappunten, met de opdracht:
1. te onderzoeken wat er nodig is om meer watertappunten te plaatsen op locaties in de stad waar
nog geen vers water beschikbaar is, zoals langs wandelroutes (ommetjes), (sport)parken en andere recreatielocaties, bijvoorbeeld bij het rondje stadseiland en het lint in Leidsche Rijn;
2. in overleg te gaan met leveranciers over wat zij kunnen bijdragen; 3. de raad hier voor de Voorjaarsnota 2022 over te informeren.
De heer Van Heuven (PvdD) vraagt of mevrouw Streefland het ermee eens is dat bij het plaatsen van watertappunten rekening wordt gehouden met het aanwezige groen, en dat een essentiële randvoorwaarde is.
Mevrouw Streefland-Driesprong (ChristenUnie) heeft daar nog niet over nagedacht, maar kan zich voorstellen dat dit randvoorwaardelijk is.
Ze wilde het geld voor de afvalcoaches inzetten voor handhaving in parken. Nu er geen extra budget voor kan worden vrijgemaakt, vraagt ze hoe het college de overlast in de parken denkt te kunnen tegengaan en hoe de raad daarin wordt meegenomen.
Ze vindt dat het voor het Vlinderhof weinig zin heeft weer een tijdelijk onderkomen neer te zetten in
het Maximapark. Met de bijdragen en de fondsen die het Vlinderhof heeft, kon een duurzaam gebouw
worden gerealiseerd, maar door de kostenstijgingen is het te duur worden. Er is al een vergunning. Nu wil men het gebouw versoberen en meer vandalismebestendig maken. Spreekster vraagt of de
gemeente bereid is daaraan mee te werken, bijvoorbeeld met een adviseur die praktisch meedenkt. Ze vraagt hierop een toezegging.
Eindelijk wordt er gewerkt aan een concreet plan voor de trappen van de Moreelsebrug. Ze vraagt of
Raadsvergadering van 8 juli 2021
26
het college de planning kan schetsen en of een besluit voor de verkiezingen te verwachten is. De heer Van Heuven (PvdD) begint met een citaat uit het coalitieakkoord: "Utrecht wil koploper zijn als het gaat om de verandering naar een duurzame energievoorziening en economie. We versnellen de verandering van onze energiesystemen om zo snel mogelijk energieneutraal te worden."
Bij het debat over het coalitieakkoord zei de toenmalig fractievoorzitter van de PvdD hierover: geen
scherp doel, geen afrekenbare tussendoelen, dus helemaal niets. Dit blijkt in de praktijk. Daarom heeft de PvdD-fractie hierover moties ingediend. Spreker erkent dat er kleine stapjes worden gezet, maar
mist echt grote stappen. Hij vraagt waar het energielandschap is. Dit college is nota bene van grijs gas naar grijs gas van Gazprom overgestapt. De Regionale Energie Strategie (RES) is vertraagd. De actie
Energiebesparing moet nog worden gemaakt. Hierbij een ambitieus doel noemen zou te prematuur en
ingewikkeld zijn, omdat de gemeente er grip op moet kunnen houden, terwijl het ICCP waarschuwt dat het klimaatprobleem zo sterk uit de hand loopt, dat de mens dreigt uit te sterven, naast dieren en planten.
De PvdD-fractie heeft aan verschillende wethouders gevraagd hoe klimaatbestendig zij opereren. Spreker citeert er vier: "In alle eerlijkheid, echt klimaatneutraal worden is voor de stad Utrecht
onmogelijk (…) omdat we te weinig ruimte hebben om met name onze elektriciteit op te wekken (…)", aldus de wethouder Duurzaamheid.
"We proberen ons met onze inzet voor werk voor iedereen te richten op banen voor de toekomst en
daarbinnen richten wij ons ook op de energietransitie en dat soort zaken. We richten ons ook via de
regionale economische agenda op initiatieven voor brede welvaart (…)", aldus de wethouder Economie. De wethouder Vastgoed zegt: "Onze ambitie klimaatneutraal in 2040 gaan we per pand doen. We hebben meer geld nodig als we dit eerder willen, strakkere keuzes, want soms wil de raad (…)".
Als laatste de wethouder Financiën: "Ik denk dat het belangrijk en herkenbaar is dat we van alles doen, maar ik zeg ook dat wij als gemeente niet in staat zijn volledig alles te doen wat nodig is om (…)". Spreker stelt een retorische vraag: denkt het college dat het goed gaat met het bestrijden van de
klimaatcrisis? Waar is de visie, waar is het vechten, het proactieve voor de troepen uitlopen? Waarom veel woorden en weinig actie? Bij de algemene beschouwingen heeft de PvdD-fractie een motie ingediend om in 2030 klimaatneutraal te zijn. Hij roept alle raadsleden op voor deze motie te stemmen, omdat de tijd op is.
Hij antwoordt op de vraag van de heer Van Deún hoeveel graden het op aarde gaat schelen als Utrecht in 2030 klimaatneutraal is, dat de afspraak is niet meer dan 1,5 graad op te warmen. De wereld dreigt af te stevenen op 3 tot 4 graden opwarming. Daarmee gaan de mensen er zelf aan, volgens de laatste berekening. Hij weet niet of de heer Van Deún dit wil. De laatste vindt dat geen antwoordt, dus
vervolgt de heer Van Heuven dat als Utrecht klimaatneutraal wordt, de stad niet meer bijdraagt aan de opwarming.
Mevrouw Schilderman (D66) vindt de ambitie goed, maar vindt ook dat die moet passen en kunnen. Welke concrete voorstellen leiden tot het opwekken van de energie waaraan behoefte is?
De heer Van Heuven (PvdD) stelt voor te beginnen het stimuleren van energiereductie tot de helft van het huidige niveau. Los daarvan moeten er meer bomen worden geplant en moet men overgaan op
duurzame energie, fossiele reclame weren, stoppen met vlees eten, huizen isoleren et cetera. Hij wijst erop dat deze ambitie is afgesproken en de D66-fractie daarvoor heeft getekend. Hoe wil zij klimaatneutraal worden?
Raadsvergadering van 8 juli 2021
27
Mevrouw Schilderman (D66) antwoordt dat de D66-fractie ernaar streeft en voorstellen doet in dat kader. Ze maakt zich hard voor het plaatsen van zonnepanelen waar dit mogelijk is en voor een
energielandschap. Ze wijst erop dat voor de duurzame warmtevoorziening juist veel meer energie zal moeten worden gebruikt. Ze begrijpt niet hoe de PvdD-fractie een halvering denkt rond te krijgen. De heer Van Heuven (PvdD) noemt terrasverwarmers als voorbeeld. De D66-fractie is daar voor. Mevrouw Schilderman (d66) vindt het heel bijzonder om te zien dat de PvdD-fractie denkt dat met heel hard roepen dat men klimaatneutraal moet worden, dit ook gebeurt. Maar om vooruit te komen, moet men dit samen doen met de stad, zodat iedereen daarin mee kan gaan en er geen anti-beweging ontstaat. Ze vindt het vervelend dat de PvdD-fractie ieder concreet plan nalaat.
De heer Van Heuven (PvdD) bestrijdt het laatste. Zijn fractie heeft heel veel plannen ingediend om
concreet te worden. Hij wijst op de 50 punten van Urgenda die zijn fractie als motie heeft ingediend. De D66-fractie heeft daar tegen gestemd. Voor Rijnenburg heeft de D66-fractie het aantal
windmolens teruggeschroefd van elf naar acht. Daardoor is er veel chaos in het dossier ontstaan, waardoor woningeigenaren niet meer mee willen doen.
Mevrouw De Boer (GroenLinks) is het met de PvdD-fractie eens dat er echt wat moet gebeuren. Maar
als men alles zou doen, is het nog steeds onmogelijk om voor 2030 klimaatneutraal te zijn. Ze daagt de heer Van Heuven uit te vertellen hoe dit wel kan.
De heer Van Heuven (PvdD) daagt de GroenLinks-fractie uit met meer geld over de brug te komen. Het programma Duurzaamheid staat namelijk op een laag niveau. Hij heeft al genoemd dat de
vleesconsumptie in de stad anders kan worden ingericht. Veel bomen planten is ook een goed idee. Utrecht bungelt al jaren onderaan het lijst van steden met de minste bomen per inwoner.
Mevrouw De Boer (GroenLinks) vraagt hoe de vleesconsumptie moet worden verminderd. Door de verkoop van vlees in supermarkten te verbieden? Dat mag de gemeenten niet eens. Hoe is dat te regelen voor 2030?
De heer Van Heuven (PvdD) antwoordt dat hiervoor landelijke maatregelen nodig zijn, maar dat er ook lokaal veel kan worden gedaan, zoals een vegetarische dag in de horeca invoeren. Wethouder Verschuure zal zich hiervoor inzetten. Spreker hoopt dat daarmee veel horeca wordt bereikt.
Hij vindt de conclusie van mevrouw De Boer dat de gemeente hiermee niet voor 2030 klimaatneutraal wordt, zuur, want er moet veel meer worden gedaan. Hij constateert dat het college hier heel gratuit mee omgaat.
De heer Gilissen (VVD) deelt de ambities om op termijn klimaatneutraal te worden. De PvdD-fractie