Agendabundel

De voorzitter sluit zich daar namens de raad bij aan. De heer Van Steeg (CDA) dankt mevrouw Rajkowski voor haar woorden over Overvecht en de heer Dekkers voor zijn woorden over zijn voorganger, de heer Van Waveren. Hij vindt het goed dat er steeds weer over Overvecht wordt gesproken, over alle goede bedoelingen en hoe die in de wijk in de praktijk worden gebracht. Er zijn ontzettend veel plannen, maar de heer Van Waveren vroeg zich al af of die op de plek kwamen waar ze nodig waren en of er niet te veel geld over de balk wordt gesmeten. De CDA-fractie maakt zich daarover nog steeds zorgen. De wethouder doet zijn best, er worden veel indrukwekkende rapporten naar de raad gestuurd en er wordt geld goed besteed, maar de vraag blijft of dat altijd goed terechtkomt. Motie 16, over het ondersteunen van de jeugd, steunt de CDA-fractie van harte, omdat het belangrijk is bij de jeugd in de wijk te beginnen en die perspectief te bieden om de goede stappen te zetten. De rol van de ouders en de directe familie van de jongere moet daarbij niet worden vergeten. Ook moet er aandacht worden gegeven aan de goede voorbeelden die mevrouw Rajkowski noemde. De motie die de VVD-fractie heeft ingediend, motie 20, steunt zijn fractie.

Ze wil heel graag dat het geld bij de maatschappelijke initiatieven terechtkomt, de mensen die het zelf doen in Overvecht en er geen plannen worden gemaakt die dat niet doen. Een voorbeeld van het laatste is de verhuizing van FC Utrecht naar Overvecht. FC Utrecht bouwt een nieuw trainingscomplex in Overvecht Noord. Iedereen vindt dat fantastisch, terwijl de verenigingen daardoor in de knel raken. Hun veld wordt aangetast en ze krijgen een kleinere accommodatie. De gemeente biedt geen oplossing. Verenigingen moeten vaak aan de bel trekken, voordat ze worden gehoord. Op deze manier gaat het fout. Hij roept het college op de verenigingen een luisterend oor te bieden en dit snel op te lossen. De initiatieven van de Werkplaats tonen goede bedoelingen, maar het is nooit duidelijk van wie ze zijn, de gemeente of de Werkplaats. Hij vraagt wat de legitimatie van de Werkplaats is. Bewoners hebben hier vragen over. Hierover dient hij motie 21 in, mede namens de fracties van SP, VVD, D66, PvdA, GroenLinks, PvdD en PVV, waarin wordt gevraagd duidelijkheid te creëren over de relatie tussen Werkplaats en gemeente en de manier waarop rolvermenging in de toekomst kan worden voorkomen. De voorzitter feliciteert de heer Van Steeg met zijn maidenspeech.

De heer Schipper (SP) meldt dat volgens de SP-fractie de focus voor de besteding van de beschikbare middelen moet zijn dat de mensen er iets van moeten merken en dit niet hoog over de hoofden van de bewoners heen mag gaan. Met dit doel staat zijn fractie onder een reeks ingediende moties. Hij beperkt zich vandaag tot een "parallel universum", de Werkplaats. De reactie van het wijkplatform op het startdocument van de Werkplaats is niet mals, want daarin wordt geconstateerd dat de Werkplaats geen echte notie heeft van de problemen waarvoor de wijk Overvecht gesteld is. Het vervolgproduct, gepland voor september 2020, is nog niet opgeleverd. In die reactie wordt ook gevraagd wat de samenhang is van de plannen van de Werkplaats met die van Samen voor Overvecht, met de lopende renovatie- en prestatieafspraken, met het omgevingsplan waar de gemeente aan werkt en met Overvecht aardgasvrij. Hij voegt hieraan de parallellen toe tussen de

Raadsvergadering van 21 januari 2021

10

plannen van de Werkplaats en de gebiedsplannen 2008-2009. Ze gaan hoog over de hoofden van de mensen heen. Hij heeft overigens geen paragraaf gezien over financiering. Van de gebiedsplannen 2008-2009 is qua sloop gelukkig weinig terechtgekomen. De sociale huurwoningen zijn nog steeds keihard nodig. Over participatie staan in het startdocument van de Werkplaats een paar alinea's op blz. 62. De mensen worden geraadpleegd als het brood al is voorgebakken. Hij vraagt naar de houding van het college ten opzichte van de plannen van de Werkplaats. Onderschrijft het college het opofferen van groen voor poen? Staat het college positief ten opzichte van het omkatten van de Carnegiedreef naar een HOV-baan? Hoeveel gaat dat kosten en hoeveel is het college bereid daaraan bij te dragen? Hij dient motie 22 in, Geen groen voor poen 3.0 in Overvecht, mede namens de fracties van VVD, D66, CDA, PvdA, PVV en PvdD. Daarin staat dat het onwenselijk is om bij eventuele nieuwbouw en verdichting in Overvecht het bestaande waardevolle groen aan te tasten en wordt het college opgedragen deze mening over te brengen aan de Werkplaats en in het omgevingsprogramma op te nemen hoe de robuuste groeninfrastructuur kan worden beschermd en gewaarborgd.

Hij legt op een vraag van mevrouw Sturkenboom uit dat de motie in lijn is met amendement 2020/47, strategie bij verdichting, waarin de raad besloot dat bij binnenstedelijke bouwen het bestaande en snippergroen zo veel mogelijk moet worden ontzien. In de plannen van de Werkplaats gaat dit echt de andere kant op. Hij antwoordt de heer Dekkers of er geen enkele aantasting van het groen mogelijk moet zijn en dat er in 2005 een plannetje was, verdienend vermogen, waarin het volbouwen van 45 groenstroken in de stad stond, onder andere in Overvecht langs de Noordelijke Randweg. Dat ging terecht niet door. Vervolgens kwam gebiedsplan De Gagel in 2009, waarin stond dat in het noordelijke Gagelgroen gebouwd zou worden. Zo blijft de raad aan de gang. Hij wil eens en voor altijd in het omgevingsprogramma opgenomen zien hoe de robuuste groene infrastructuur eruit moet zien, gewaarborgd en beschermd kan worden, zoals de heer Dekkers eerder zei, zodat dit in de raad kan worden besproken. Hij vindt sowieso dat er niet moet worden gebouwd aan de randen van het Gagelpark of het Noordelijk Gagelgroen. De heer Wijmenga (ChristenUnie) wijst erop dat amendement 2020/47 niet zo absoluut is geformuleerd als de heer Schipper nu interpreteert.

Als bouwen in het groen een kwalitatief goede toevoeging is en er wellicht elders groen wordt toegevoegd, moet dit integraal worden bekeken en kan er wellicht op bepaalde plekken wel worden gebouwd. Zo stond dit ook in het amendement. De heer Schipper (SP) herhaalt dat als er nu geen streep wordt getrokken, over een paar jaar weer over hetzelfde wordt gesproken. Mensen in Overvecht vragen om goede groenstructuren. Daarin verschilt hij niet van de heer Wijmenga. Maar het aantal woningen in de plannen van de Werkplaats, maximaal 8900, kan niet worden gebouwd zonder het groen grootschalig aan te tasten. Hij vervolgt dat het belangrijk is dat mensen in Overvecht willen en kunnen blijven wonen. Daarom moet de woningvoorraad meer divers worden. In zoverre is hij het met de Werkplaats eens, maar dat lukt niet zolang een Canadees bedrijf flatcomplexen opkoopt en de woningen duur verhuurt. Hoe wordt voorkomen dat de versterkte parkranden van de Werkplaats worden verpatst aan dit bedrijf, omdat er aan te verdienen valt? De heer Van Deún (PVV) vindt dat het college grossiert in het intrappen van open deuren met Samen voor Overvecht of de RegioDeal vitale wijken. De doelstellingen zijn vaag en er is geen enkele resultaatverplichting. De PVV-fractie ziet te weinig concrete oplossingen voor urgente problemen, veiligheid, gezondheid, inkomen en wonen. De mensen daar verdienen beter.

De wijk staat bekend om liquidaties, illegale bordelen en drugsproblematiek, en heeft een slecht imago. Toch zijn bewoners blij met de plannen voor Overvecht. Ze zijn beducht, omdat het college de grote problemen op het gebied van misdaad en sociale veiligheid niet of niet genoeg erkent. De interim-burgemeester heeft de raad gewaarschuwd niet te naïef te zijn als het gaat om criminaliteit. Er lijkt weinig vertrouwen te zijn bij de inwoners. Ze wachten al jaren op het toevoegen van veilige oversteekplaatsen. Ze wensen meer cameratoezicht. De heer Dekkers (GroenLinks) vraagt of de heer Van Deún niet ziet dat het college juist in Overvecht het thema ondermijnende criminaliteit als een van de prioriteiten heeft benoemd en heeft verbonden met de doelstellingen van Samen voor Overvecht. Daarop gebeurt heel veel.

Raadsvergadering van 21 januari 2021

11

Mevrouw Rajkowski (VVD) bevestigt dat veiligheid een van de ambities is, zoals blijkt uit de monitorrapportage, maar die gaat over zijn dingen die er al zijn. Ze mist wat er extra gebeurt op het gebied van veiligheid met de extra miljoenen voor Samen voor Overvecht. De heer Dekkers (GroenLinks) reageert dat daarvoor moet worden gekeken naar wat er extra gebeurt in het programma Samen voor Overvecht en in de andere programma's in de stad. In Overvecht is er inzet op meer wijkagenten en wijkboa's. Dit is al langer zo in Overvecht en in het veiligheidsprogramma zit prioriteit voor het aanpakken van ondermijnende criminaliteit. Op de opmerking van mevrouw Rajkowski dat in de plannen van vorig jaar voor Samen voor Overvecht staat dat het budget voor extra wijkboa's flexibel zou zijn en er een vast budget was voor de plannen, zodat op die manier de extra wijkboa's slim zijn wegbezuinigd reageert hij dat het extra niet alleen zit in Samen voor Overvecht, maar ook uit andere programma's komt. De heer Van Deún (PVV) vraagt een controleerbare formulering zoals het aantal inbraken terugbrengen met zoveel, het aantal autokraken met zoveel. Dan kan de raad het college over drie jaar afrekenen op de resultaten. Hij mist in alle plannen heldere doelstellingen. Hij vervolgt met woondichtheid. Partijen verwijzen hiervoor naar de RSU.

Zijn fractie wil daadkracht zien, een gemixte woningvoorraad met koop, vrije sector en sociale huur, maar ook met eengezinswoningen. Niet elk stukje groen in Overvecht hoeft volgebouwd te worden, want dat groen maakt Overvecht bijzonder. Dat wordt onder andere bedreigt door de NRU die er zal komen. De vele problemen in de wijk hebben volgens de PVV-fractie te maken met een groter probleem: gefaalde integratie en vele jonge mensen die de criminaliteit zijn ingerold. Dat vraagt een extra inspanning, want iedereen heeft recht op werk, wonen, een inkomen en een toekomst. Daarop moet de raad zich richten. De eigen gemeenschap doet hier al veel aan, hij noemt de buurtvaders. Hij hoort de heer Saiah zeggen dat er ook buurtmoeders door de wijk lopen die van alles doen. Zijn fractie verwacht een veel hogere ambitie van het college om een mooier, veiliger en gezonder Overvecht te realiseren met concrete doelen en resultaatverplichtingen, waar de raad het college op kan afrekenen. Hij wenst alle mensen uit Overvecht meer dan er nu wordt geboden en zal voorstellen en moties die daaraan bijdragen nu en in de toekomst steunen. De heer El Abassi (DENK) vindt het debatje over veiligheid in Overvecht van de PVV-fractie en andere fracties die wijzen op de problemen met betrekking tot criminaliteit ongeloofwaardig.

Immers, de politie heeft er destijds op gewezen wat een prostitutiezone betekent in verband met criminaliteit: niet handhaafbaar gezien de politiecapaciteit. Toch heeft de gemeente een prostitutiezone gerealiseerd, met een coffeeshop daarbovenop. De DENK-fractie is blij dat de gemeente veel aandacht besteed aan Overvecht. Die is hard nodig. In de ambities staat de pijler het perspectief voor de jeugd te versterken om te voorkomen dat jongeren afglijden naar het criminele pad. Zijn fractie is groot voorstander van het bieden van perspectief aan jongeren om ze op het juiste pad te houden. De gemeente wil de weerwaarheid van ouders, leerlingen, docenten, ondernemers en overige professionals vergroten. Volgens zijn fractie kunnen gebedshuizen in de wijk daarin een positieve rol vervullen. Daar gaan jongeren naartoe voor rust, bezinning, zingeving en identiteitsvorming. Hij vraagt of het college religieuze instellingen betrekt bij de aanpak en zo ja, hoe en zo nee, waarom niet. De gemeente investeert miljoenen om de leefbaarheid in de wijk te vergroten. Het is jammer als de raad besluiten neemt zoals hierboven genoemd die een negatief effect hebben op de leefbaarheid. In het onderzoek van Binnenlandse Zaken staat dat burgers geen vertrouwen hebben in de gemeente. Maar vertrouwen moet van twee kanten komen.

Mensen durven niets te zeggen omdat ze bang zijn dat ze hun huis worden uitgezet. De afgelopen periode heeft men kunnen zien wat spierballentaal van de overheid vermag met betrekking tot uithuiszettingen, het sluiten van ondernemingen naar aanleiding van wanordelijkheden en kleine incidenten die niet aan de ondernemer toe te rekenen zijn. De reactie van het college op dat laatste is dat de goeden onder de kwaden moeten lijden. Verschillende ondernemers ervaren enorme overlast, maar nemen geen contact op met de gemeente omdat ze bang zijn dat hun onderneming gesloten wordt. Is het college het ermee eens dat de gemeente zelf moet werken vanuit vertrouwen in plaats van wantrouwen? Ook sportverenigingen durven vaak geen hulp te vragen omdat ze bang zijn dat meldingen tegen hen gebruikt worden. Het is lastig te begrijpen dat transparantie van de burgers wordt verwacht, terwijl de gemeente keihard ingrijpt als ze komen om hulp te vragen.

Raadsvergadering van 21 januari 2021

12

De heer Wijmenga (ChristenUnie) kan wat de heer El Abassi over sportverenigingen zegt moeilijk plaatsen. Heeft hij een voorbeeld dat ze aangepakt worden als ze iets melden? De heer El Abassi (DENK) heeft eerder gewezen op de spierballentaal bij een overheidsorganisatie, de Belastingdienst. Ook heeft hij eerder gesproken over de rol van de bestuursrechter in dezen. Hij vindt dat raadsleden mee moeten kijken. Hij heeft destijds tegen de wethouder gezegd dat hij niet alleen heeft gekeken naar het feit dat Papendorp is gesloten, maar ook naar het waarom. Het antwoord was dat het een KNVB-issue was, terwijl hij het een gemeentelijk issue vindt dat veel portefeuilles raakt. Raadsleden moeten verder kijken en dieper in dit soort zaken durven duiken, omdat de gemeente wel degelijk een rol bij Papendorp heeft. De KNVB heeft besloten de sportvereniging te sluiten, maar de politiek kan in gesprek gaan met bijvoorbeeld de KNVB. Ook kan de politiek praten over wat er precies heeft plaatsgevonden. De gemeente moet niet de kop in het zand steken en verwijzen naar de KNVB, zeker niet in een zaak waarin heel veel portefeuilles worden geraakt en een groot deel van de Utrechtse gemeenschap. Mevrouw Rajkowski (VVD) wordt hiermee in verwarring gebracht.

Ze kan zich voorstellen dat er mensen of organisaties in Overvecht zijn die bang zijn dat een melding van hen tegen hen zal worden gebruikt, zeker gezien het wantrouwen tegen het hele systeem. De manier waarop de heer El Abassi dit zegt, getuigt volgens haar ook van spierballentaal. Het concrete voorbeeld gaat bovendien over Kanaleneiland. Ze pleit ervoor concrete voorbeelden in Overvecht te benoemen, indien die er zijn, zodat die opgepakt kunnen worden. De heer El Abassi (DENK) antwoordt dat het niet om Kanaleneiland gaat of de Amsterdamse Straatweg, maar om het handelen van de gemeente dat de burgers afschrikt om contact op te nemen met de gemeente. Daarover wil hij graag in een commissievergadering debatteren. De gemeente moet volgens hem de mensen met vertrouwen tegemoet treden in plaats van wantrouwen, omdat de gemeente alleen op die manier mensen achter zich krijgt. Hij vervolgt dat de gemeente heeft gezegd het rapport te kennen waar hij eerder naar verwees, maar dat dit niet over Utrecht gaat. Sommige raadsleden herkennen het echter wel, zoals ze hebben gezegd. Hij vraagt of het college er nog steeds zo over denkt. Op de opmerking van de heer Van Deún reageert hij dat hij niet bedoeld heeft te zeggen dat de PVVfractie voor 't Zandpad is. Het is hem duidelijk dat die fractie er, gelukkig, tegen is.

Hij doelde op de verwarring bij de burgers wanneer het gaat om de hoge criminaliteit. De heer Wijmenga (ChristenUnie) vindt het positief dat een brede meerderheid van de raad het debat op dezelfde manier aangaat en samen probeert Overvecht beter te maken. In de afgelopen jaren is die meerderheid steeds breder geworden. Hij is blij dat door het Rijk miljoenen zijn vrijgemaakt om daaraan bij te dragen. De raad kan niet zelf de wijk beter maken, maar stelt enkel kaders. Er zijn anderen die dit doen. Daarom steunt hij motie 20 van de VVD-fractie van harte. Juist de mensen in de wijk weten wat er kan, kunnen mensen motiveren en blijven actief. Professionals komen en gaan. Naast de groepen die mevrouw Rajkowski heeft genoemd, noemt hij Overhoop, de woongroep. Het heeft heel wat uren gekost voordat deze groep ruim gesteund werd door de gemeente. En daar zit ook zijn zorg. Het budget is er, maar hoe zorgt het college ervoor dat dit op de juiste plek terechtkomt en op een laagdrempelige manier, zodat die groepen er gebruik van kunnen maken? Hij kan zich bij veel aansluiten, maar heeft nog één punt, de monitoring. De gemeente geeft immers enorm veel geld uit, maar wordt daarmee ook het goede gedaan? Het is mooi dat er een rapportage ligt van september, maar die is vooral kwalitatief.

Er valt niet in te lezen of de onderwerpen waarop extra geld is ingezet een extra verbetering laten zien ten opzichte van wijken in Utrecht waar dat extra budget er niet is. Hij vraagt de toezegging in een volgende rapportage op te nemen waar het geld wordt ingezet en of daar resultaat op wordt geboekt, dus een meer kwantitatieve rapportage. Bij de aanpak van winkelcentrum Overvecht valt hem op dat bij de NPD-strook mooie stappen worden gezet, het winkelcentrum goed wordt opgeknapt, maar de strook daartussenin, het parkeerterrein, een drama is. Hij pleit ervoor daarop in te zetten, dat veiliger en groener te maken. Hij hoopt dat de wethouder daarmee met de eigenaren aan de slag zal gaan. Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) dankt mevrouw Rajkowski voor al haar inzet. Zij zal haar passie gaan missen.

Raadsvergadering van 21 januari 2021

13

In december heeft de raad kunnen zien welke initiatieven er in de wijk lopen. Haar fractie was onder de indruk van de betrokkenheid, vernieuwingskracht en het aanstekelijk enthousiasme van de bewoners. Zij hebben het beste met de wijk voor, maar er is sprake van een mismatch tussen de opzet van de wijk en de wensen van de bewoners. Haar fractie twijfelt nog over motie 22 over het groen, omdat ze het belangrijk vindt dat er door een nieuwe ontwikkeling ruimte kan komen voor beter groen, maar ze vindt ook dat het waardevolle groen behouden moet blijven. Ze mist de recreatie voor kinderen in de bestemmingsplannen en vraagt de toezegging die mee te nemen in de plannen voor het groene lint. Er zijn veel bewonersinitiatieven, haar fractie vraagt de toezegging hiervan een lijst op te stellen en te publiceren, zodat het voor de buurt en de raad duidelijk wordt wat er allemaal is. In het document die bij dit debat hoort, zag ze door de bomen het bos niet meer. Ze vraagt toe te zeggen dat het document wordt versimpeld en in een meer begrijpelijke taal wordt opgesteld zodat de bewoners beter kunnen inspreken. Ze antwoord op de vraag van de heer Saiah dat infographics een goede aanloop zijn, maar ze verwacht dat een gemiddelde Utrechter niet weet wat een RegioDeal of Stadsakkoord inhoudt, terwijl ze met elkaar verweven zijn en ze steeds verder uitdijen.

Op een gegeven moment weet de raad zelf niet meer waar het om gaat. Ze is voor infographics, omdat een beeld meer zegt dan duizend woorden, maar ze wil ook dat er duidelijker taal wordt gebruikt. Ze vervolgt met sport in Overvecht en vraagt hoe het staat met Sportpark De Vechtstroom. Haar fractie ziet graag dat sport onderdeel wordt van de wijkaanpak en de gemeente het sportaanbod in de wijk in kaart brengt. Daarover heeft ze samen met de D66-fractie motie 19 ingediend. Mevrouw Sasbrink (PvdD) sluit zich aan bij de zorgen over bouwen in het groen, specifiek in park De Gagel. Ze vraagt hoe bewoners uit de wijk meer betrokken kunnen worden bij de plannen. Er zijn veel kwaliteiten en initiatieven. Ze sluit zich van harte aan bij wat andere fracties hierover hebben gezegd. Het pand van Gagelsteede en de stallen zijn sterk verouderd. Er staan nog steeds gaskachels, er zitten scheuren in de vloer en er zijn holle muren. Gagelsteede wordt steeds meer een sociale plek voor de wijk en kan een mooie voorziening worden. Utrecht Natuurlijk zit er, samen met welzijnsorganisaties. Ze willen iets moois voor Overvecht neerzetten. Het huidige gebouw beperkt dat. Overvecht wil verduurzamen en zou een wijk moeten zijn die als eerste aardgasvrij wordt.

Is het college het met de PvdD-fractie een dat Gagelsteede hiervoor een mooi voorbeeld kan worden? En dat het voor Utrecht Natuurlijk noodzakelijk is om aardgasvrij te worden in haar taak om voorlichting te geven over klimaat, natuur en duurzaamheid, en mensen zou moeten inspireren voor het maken van duurzame keuzes en ze in een duurzaam gebouw moet zitten om het goede voorbeeld te geven? Ze vraagt welke wethouder zich hiervoor verantwoordelijk voelt en de kar gaat trekken om Gagelsteede te renoveren. Men loopt er tegenaan dat dit vier verschillende portefeuilles betreft: vastgoed, welzijn, dierenwelzijn, groen, financiën. Kan het college toelichten wanneer er wordt gestart met de nieuwbouw of renovatie van Gagelsteede waar al jaren over wordt gepraat? Daarop schorst de voorzitter de vergadering. Na heropening van de vergadering verleent de voorzitter het woord aan de heer Diepeveen. De heer Diepeveen (wethouder) constateert dat de raad heeft aangegeven hoeveel er aan de hand is in Overvecht, op hoeveel plekken in de wijk de inzet van allerlei partijen er echt toe doet en het gemeentebestuur tegelijkertijd moet erkennen dat men er nog echt niet is. Het werken aan een brede wijkaanpak is immers altijd een kwestie van lange adem, langjarig. Men is begonnen met een versnelling van het proces in 2013-2014.

Daarna is er een schepje bovenop gedaan, omdat die versnelling vooral de sociaal-maatschappelijk kant bestreek en er juist een combinatie moet worden gemaakt met de fysieke kant, de woonomgeving. Overvecht is 50 tot 60 jaar oud en is op veel plekken sleets geworden. Dit vraagt extra inzet. Extra inzet moet extra inzet zijn, en niet een verkapte manier om geld weg te laten lekken. Gezien de bestaande budgetten en programma's is de beweging eerder omgekeerd. Ook vanuit verkeersveiligheid, Werk en Inkomen en de rioleringsgelden is er veel extra inzet op Overvecht. Overvecht is een grote wijk waar veel aan de hand is, waar veel mensen wonen die extra ondersteuning verdienen en waar veel locaties een opknapbeurt nodig hebben, waar het verkeer vaak te hard rijdt, vergroening moet plaatsvinden en versmalling van wegen. Dit vraagt een brede aanpak en die is kenmerkend voor Samen voor Overvecht.

Raadsvergadering van 21 januari 2021

14

De raad geeft blijk van die brede problematiek en heeft erop gewezen dat ook de sport niet moet worden vergeten, dat het goed is om de wegen en de verkeersveiligheid aan te pakken, dat vooral moet worden samengewerkt met ondernemers uit Overvecht en hun goede kansen moet worden geboden, dat er nadrukkelijk moet worden gewerkt aan een meer divers woningaanbod, het sociale woningaanbod goed op peil moet worden gehouden, zeker ook stedelijk, en dat er sprake is van criminaliteit en onveiligheid. De agenda is dus rijk en groot. Hij vervolgt met motie 16, Focus op jongeren van Overvecht. Hij beaamt de woorden van de heer Van der Zweth dat het geld naar de mensen zelf moet. Maar dit gebeurt ook als er een speelplek wordt aangelegd, als de gemeente wat doet aan baankansen, werkt aan de Beroepentuin en de Ontdekhal. In die zin zijn er veel manieren om het geld in Overvecht te laten renderen. Het college is, kijkend naar de coronacrisis, de rellen afgelopen zomer, de monitoringrapportage, in het kader van de RegioDeal extra focus gaan leggen binnen drie van de vijf thema's van Overvecht: jongeren, werk en ondernemen, en het gemengd wonen in de wijk. Ook zal het college op aandringen van de raad streven naar flexibiliteit om goed te kunnen reageren op wat er gebeurt, leren van hoe de problematiek wordt aangepakt en extra accenten leggen.

Het ligt zeer voor de hand om de komende tijd het accent op jongeren te leggen. Dit voorjaar komt het college met een voortgangsrapportage. Via voortgangsrapportages en monitoring wordt het inzicht vergroot en kan de inzet worden bijgesteld waar dit nodig is in het uitvoeringsprogramma. Hij vindt het een stap terug om iets af te doen aan de breedte van de inzet van de gemeente in Overvecht, zoals in het dictum van motie 16 staat. Het gaat om een brede wijkaanpak waarvoor een RegioDeal is afgesproken met Rijk en provincie. Daarmee wordt gewerkt vanuit het ambitiedocument Samen voor Overvecht waarmee de raad in grote meerderheid heeft ingestemd. Daar waar zo veel departementen aan tafel zitten in het kader van de RegioDeal, willen ze allemaal iets van hun gading zien in het uitvoeringsprogramma; daarover heeft hij de raad geconsulteerd. Het college richt dat zo veel mogelijk in naar eigen snit, aan de hand van het ambitiedocument. Hij vindt het ingewikkeld als hij tegen die departementen moet zeggen dat de belangrijkste focus volgens de raad op jongeren moet liggen, omdat er een bredere agenda is afgesproken. Hij wijst op de flexibiliteit en de mogelijkheid om te schuiven in het programma. In het voorjaar wordt de monitor besproken. Dan kan het gemeentebestuur extra accenten leggen op basis van de ontwikkelingen in de wijk en de coronacrisis.

De uitspraak "het belangrijkste" doet volgens hem geen recht aan de breedte van de aanpak. De heer Van der Zweth (PvdA) hoort veel in het verhaal van de wethouder wat ook met motie 16 wordt beoogd. Daarin staat niet dat alles wat er nu is overboord moet worden gegooid, maar dat in de afweging naar aanleiding van de ontwikkelingen en de coronacrisis de focus moet worden gelegd op jongeren. Voor zaken als een speelplaats, door de wethouder genoemd, zijn ook reguliere budgetten beschikbaar. In de motie ligt de focus op het tegengaan van schulden, zorgen voor opleiding, werk en inkomen, tegengaan van criminaliteit en bieden van perspectief aan jongeren. De heer Diepeveen (wethouder) reageert dat de raad de ontwikkeling van het ambitiedocument Samen voor Overvecht naar RegioDeal heeft kunnen zien. Daarin zit een beweging naar het accentueren van jeugd. Hij stelt voor de monitoring te houden en in het voorjaar kritisch te kijken of wat er op stapel staat voldoende is, er extra accenten moeten worden gelegd en mogelijk met middelen moet worden geschoven. Hij doet dit liever aan de hand van een nieuwe monitoring en een actuele voortgangsrapportage dan op voorhand. Hij begrijpt het signaal uit de motie. Mevrouw Rajkowski (VVD) begrijpt de bestuurlijke overwegingen van de wethouder.

Ze wijst erop dat er al veel stukken liggen en debatten zijn gevoerd en vindt het niet nodig om op de volgende voortgangsrapportage te wachten. Dit debat is een gevolg van jarenlang overwegen en nadenken, en vormt een tussentijdse bijsturing. De heer Diepeveen (wethouder) hoort dit goed. Dit debat wordt immers niet voor niets gevoerd. Maar hij wil ervoor waken dat in de zin van de bestuurlijke lijn de consistentie teniet wordt gedaan. Hij wil de ingezette koers volhouden, omdat die voldoende ruimte biedt prioriteiten anders te benoemen. Dit wil hij op het geëigende moment doen, een keer per jaar, bij de Berap, de monitor, de voortgangsrapportage en de voorjaarsnota.

Raadsvergadering van 21 januari 2021

15

De heer Saiah (D66) herinnert aan het commissiedebat van ongeveer een half jaar geleden. Toen heeft de raad aangekondigd een raadsdebat te houden om te sturen op wat in de voortgangsrapportage en de monitor zit. Een van de focuspunten is die op jeugd en jongeren. De wethouder heeft gezegd dat ze een van de speerpunten zijn van de RegioDeal. De motie stelt voor dit breder te trekken, te kijken naar wat er in de wijk gebeurt en in te zetten op jeugd en jongeren, niet om opnieuw naar de tekentafel te gaan. Die inzet komt onvoldoende terug in de rapportage. De heer Diepeveen (wethouder) hoort van verschillende kanten dit geluid en begrijpt dit goed. De koers gaat al die kant op. Zijn waarschuwing betreft de bewaking van de bestuurlijke lijn. Hij wil aan de drie eerdergenoemde prioriteiten, waaronder jeugd en jongeren, vasthouden. Hij heeft de vraag goed begrepen om bij de voortgangsrapportage en monitoring terug te komen met extra informatie over hoe het met jongeren gaat en hoe effectief de inzet van de gemeente is. Hij vervolgt met de maatregelen in het kader van werkloosheid. Overigens komen die in de monitoring terug. Er zijn concrete meetpunten met het aantal bijstands- en werkloosheidsuitkeringen. Dit sluit aan bij de motie die destijds is ingediend.

Hij noemt hierbij de Beroepentuin, de Ontdekhal, de activiteiten van DOK030 met steun aan beginnende ondernemers, de Werkwinkel bij het gezondheidscentrum Amazone, de inzet van Focus en andere organisaties die jonge mensen ofwel aan een opleiding ofwel aan werk weten te helpen. Ze leveren concrete resultaten op. In de maatregelenpakketten corona waartoe is besloten bij de begroting zit extra inzet van € 4,6 miljoen die voor een belangrijk deel in Overvecht zal neerslaan, gekoppeld aan degenen die schulden hebben. In Overvecht wordt dus veel meer geïnvesteerd dan de gelden van de brede wijkaanpak en de RegioDeal. Daarbij komt de pilot Versneld saneren van schulden van bewoners. Op de Nigerdreef gaat de gemeente met 25 huishoudens aan de slag, samen met de woningcorporaties. Door de coronacrisis heeft dit enige vertraging opgelopen. De lijn is deze pilot eerst afronden, goed evalueren en bij gebleken succes verder opschalen. Dit staat naast de stadsbrede inzet vanuit Werk en Inkomen waartoe de raad heeft besloten. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt het teleurstellend dat de pilot nog niet is begonnen. Het gaat hem erom dat er iets extra's gebeurt in Overvecht. Zijn fractie zal hierover geen motie indienen, omdat ze een focuspunt heeft aangebracht en dat goed wil doen.

Kan de wethouder toezeggen inzichtelijk te maken wat hij extra gaat doen om die problematische schulden grootschalig terug te dringen en kwijt te schelen, en kijken naar middelen die nog te weinig worden gebruikt? Kan de wethouder daarmee aan de slag gaan en laten zien wat hij daarmee doet? De heer Diepeveen (wethouder) antwoordt dat de pilot is begonnen, maar nog niet op 25 huishoudens zit. Hij zegt graag toe in de voortgangsrapportage te berichten over de kwijtschelding van schulden en de extra aanpak daarvan in Overvecht. Er zijn vragen gesteld over het betrekken van gewone mensen uit Overvecht bij de monitor. De kenniskringen die aanvankelijk vooral door professionals werden bevolkt en overdag vergaderden, hebben die vergaderingen naar de avond verplaatst, waardoor er extra bewoners zijn geworven. Het beeld is inmiddels dus veel gemengder; er komen steeds meer bewoners bij. Bovendien is er veel enthousiasme over het inzetten van kenniskringen. Motie 17 gaat over de ondersteuning van bewonersinbreng op buurtniveau. Hier ligt een belangrijke koppeling met het te sluiten wijkakkoord. Dat wordt namelijk de komende tijd opgezet met niet alleen de Werkplaats, maar vooral ook bewonersvertegenwoordigingen, huurdersorganisaties, het bewonersplatform en het wijkplatform.

Het college wil met partijen afspreken welk type ondersteuning voor bewoners daarbij het beste werkt, zodat ze zelf aan tafel zitten, samen met corporaties en marktpartijen, om te bespreken hoe hun inbreng in hun buurt en op wijkniveau gestalte kan krijgen. Daarvoor zijn verschillende budgetten beschikbaar, maar het college realiseert zich dat zeker voor Overvecht geldt dat extra bewonersinbreng en ondersteuning daarvoor nodig is, omdat er de komende jaren het nodige gaat gebeuren. Het college kan de motie overnemen. De heer Dekkers (GroenLinks) is blij dat de wethouder de motie overneemt. Maar ziet hij goed dat het niet alleen gaat om overleg op wijkniveau, maar er juist op het niveau van de buurten nog een wereld is te winnen en daar ondersteuning georganiseerd moet worden? De heer Diepeveen (wethouder) antwoordt dat er zeker ook wordt gekeken naar het buurtniveau. Er zullen immers ook buurtprofielen worden opgesteld in het kader van het omgevingsprogramma.

Raadsvergadering van 21 januari 2021

16

Hij is blij met de complimenten van de heer Saiah over de communicatie en de dingen die beter gaan. De gemeente gaat zeker de komende tijd aan de gang met het meten van het effect daarvan, juist omdat in de communicatie een stap wordt gezet naar simpeler taal. Infographics doen het in die zin goed. Hij komt terug op hoe de effectiviteit van de communicatie-inzet kan worden gemeten. Velen hebben gesproken over de knelpunten op het gebied van het sociale bereik. Recent is het rapport verschenen van het ministerie van BZK, opgesteld door Bureau Krachtwijken. Dit rapport gaat ook over Utrecht. Hij kent de opsteller van het rapport vrij goed, ze heeft een warm hart voor Overvecht. In het rapport staat een door groepen bewoners ervaren gebrek aan toegankelijkheid van het aanbod van instellingen beschreven. Dit is een hardnekkig probleem. Bij de analyse van de rellen de afgelopen zomer is dit gesignaleerd en de conclusie getrokken dat hierop een verdiepingsslag moet worden gemaakt. Met partners wordt bekeken welke lessen zijn te trekken om de hulp aan kwetsbare bewoners te verbeteren. Hij neemt motie 18, Werk aan knelpunten sociaal bereik wijkinstanties, over. Daarnaast is gesproken over sport. Sport is niet een van de vijf thema's uit Samen voor Overvecht. Maar het belang van sport en bewegen wordt vanuit de wijkaanpak zeer onderschreven.

Voor het sportpark Vechtzoom is een procesmanager aangesteld om de clubs beter te laten samenwerken: het voetbal en de hockey. Er is vaker gesproken over FC Utrecht en EDO. Dat kende een turbulent begin, maar intussen is er een goede inzet om kinderen en jongeren te laten sporten en hun talenten te ontwikkelen. Hij is het helemaal eens met het hartstochtelijke pleidooi van mevrouw Rajkowski over "durf te dromen" van Redouan El Yaakoubi. Zeker, petje af en een diepe buiging, want wat daar gebeurt, is heel bijzonder. Daarin is het belang van sport, disciplinering en goede voorbeelden te zien. Het college is al bezig, onder andere de afdeling Sport, ROC, Project O en FC Utrecht in samenwerking met Samen voor Overvecht, de behoefte beter in kaart te brengen, waar aanbod ontbreekt en hoe daarin het beste kan worden voorzien. Dit gaat onder andere over meidensport in de breedte en meidenvoetbal specifiek, en sportbuddy-projecten. Motie 19, Samen scoren voor Overvecht, is een aanmoediging om het traject met al die partijen te intensiveren en voort te zetten en daar snel op terug te komen. Hij neemt de motie over. Motie 20, Begin bij Overvecht, verzilver het goud, bevat een hartstochtelijk pleidooi van mevrouw Rajkowski om het positieve te laten winnen van het negatieve. Hij is het daar hartgrondig mee eens.

De inzet om in de opdrachtverstrekkingen van de gemeente ondernemers en initiatieven vanuit Overvecht volop de kans te geven, heeft hij gehoord. In de raadsbrief van vorig jaar staat al dat binnen de aanbestedingsregels opdracht wordt verstrekt vanuit Samen voor Overvecht aan ondernemers in de wijk. De nieuwe Nota Inkoopbeleid verruimt de mogelijkheden, omdat die het mogelijk maakt voor bedragen boven de € 70.000 een op een te gunnen, wanneer dit bijdraagt aan gemeentelijke doeleinden. In die zin groeien de mogelijkheden. Recent is twee keer van die afwijkingsgrond gebruikgemaakt en hij zal de raad komend voorjaar in de voortgangsrapportage over de gegunde opdrachten aan ondernemers in Overvecht bijpraten. In de laatste bullet wordt gesproken over "voor zomer 2021 aan de gemeenteraad te rapporteren wat dit betekent voor de besteding van middelen vanaf 2022." Naar de aard van de zaak is dit ingewikkeld. Hij zet de ingezette lijn voort en zal volgend jaar proberen een vorm te vinden om zo precies mogelijk aan te geven wat dit betekent. De heer Van der Zweth (PvdA) meent dat de wethouder de motie omarmt. Maar hij verwijst ook naar de raadsbrief van oktober.

Daar wordt gesproken over "bij gelijke geschiktheid van opdrachtnemers…" In de motie wordt gevraagd te beginnen bij de opdrachtnemer in Overvecht, en als het niet anders kan of de kwaliteit onvoldoende zou zijn, breder te kijken. Kan de wethouder beamen dat dit de manier is waarop zal worden gewerkt? De heer Diepeveen (wethouder) heeft eerder gezegd dat na de brief in oktober een nota Inkoopbeleid is verschenen. Die biedt verruimde mogelijkheden en recent is daarvan gebruik gemaakt. Hij kan dit dus bevestigen. De heer Saiah (D66) wijst erop dat de motie dieper gaat dan de nota Inkoopbeleid, omdat in de motie staat te beginnen met een ondernemer uit Overvecht en de ideeën die daar leven. Het is goed dat de gemeente ontwikkelt en kijkt wat zij met die ideeën kan doen. Dat is de kern van de motie. De heer Diepeveen (wethouder) reageert dat de Nota Inkoopbeleid die ruimte biedt. Hij wil niet graag van een recent door de raad vastgestelde nota afwijken. Het mooie van die nota is dat het mogelijk is opdrachten op die manier uit te zetten, als ze vallen binnen de gemeentelijke doeleinden.

Raadsvergadering van 21 januari 2021

17

De heer Saiah (D66) gaat het los van de Nota Inkoopbeleid, om de manier waarop wordt omgegaan met een programma als Samen voor Overvecht. Namelijk eerst in de buurten zelf kijken wat de mensen van Overvecht nodig hebben en hoe dat kan worden georganiseerd. Nu geven professionals of grote partijen vaak aan wat een wijk nodig heeft. De indieners zeggen: draai het om. De heer Diepeveen (wethouder) ziet dat de opbouw in het dictum zo is dat er staat: te beginnen in de wijk zelf. Hij herhaalt dat de Nota Inkoopbeleid daarvoor ruimte biedt. Het gaat immers om een gemeentelijk beleidsdoel. Hij kan de motie overnemen. De heer Van Steeg (CDA) vindt de wethouder wat voorzichtig in het overnemen van de motie. Hij wijst op de vele voorbeelden die in het debat zijn gegeven. Daar gaat de motie over. Ziet de wethouder dat ook zo en neemt hij haar op die manier over? De heer Diepeveen (wethouder) heeft gezegd dat hij de motie kan overnemen, maar alleen bij de laatste bullet heeft gevraagd hem de tijd en mogelijkheid te geven te bekijken hoe daaraan het best vorm kan worden gegeven. Halverwege 2021 is wellicht nog niet alles klip en klaar voor 2022. Eind 2021 zal de raad een jaarprogramma krijgen voor Overvecht, het uitvoeringsprogramma van de RegioDeal. Hij zal zo goed mogelijk uitvoering geven aan deze motie. Mevrouw Rajkowski heeft heel veel initiatieven genoemd.

Die worden niet allemaal door de gemeente ondersteund, maar hij herkende er een aantal. Tegelijkertijd heeft ze ook een aantal ernstige signalen afgegeven, zoals het niet reageren op het aanbod van 50 stageplaatsen voor de wijk. Hij is daarvan geschrokken en roept iedereen op om signalen door te geven en partijen, zoals de onderneemster met deze stageplaatsen, aan te moedigen om contact op te nemen met de gemeente. De gemeente kan zich op dit vlak ongetwijfeld nog verbeteren. Hij is het met mevrouw Sturkenboom eens dat een goedmakende actie op zijn plaats in het geval van de onderneemster. Hij heeft wel informatie nodig om actie te ondernemen. Hij herkent niet de opmerking van de heer EL Abassi dat mensen bang zijn om te melden, omdat ze bang zouden zijn daarop gepakt te zullen worden. Ook hiervoor geldt zijn oproep om hiermee te komen en de informatie te delen. De heer Van Steeg en anderen hebben gesproken over de Werkplaats. Er is al het nodige gedaan aan informatie, maar de roep om meer duidelijkheid vindt hij zeer begrijpelijk en trekt hij zich aan. De Werkplaats is een particulier initiatief van beleggers, projectontwikkelaars en de Utrechtse STUWcorporaties. Het college vindt interessant wat ze doen en zal via de RSU en het omgevingsprogramma de komende tijd kaders aanreiken.

De raad zal daarover besluiten en in ruimtelijke zin aangeven wat de toekomstmogelijkheden zijn voor de wijk. Om de Werkplaats procesmatig in te bedden, is het belangrijk te komen tot een wijkakkoord met bewoners- en huurdersvertegenwoordigingen op wijkniveau. Daarmee wordt de komende tijd het gesprek gevoerd. Hij wil het wijkakkoord op basis van de woonvisie en Samen voor Overvecht sluiten. Dat is een procesafspraak over samenwerking op het gebied van de ruimtelijke toekomst voor Overvecht. Daarbij komt ook bewonersondersteuning aan de orde. De richting die motie 21, Naar een Werkplaats die werkt, aangeeft is heel goed. Hij neemt ook deze motie graag over. Op 8 februari gaat hij hierover in gesprek met het Wijkplatform. De raadsleden zijn daarbij van harte uitgenodigd. Hij komt hierop terug in het kader van het wijkakkoord en de brief die hij daarover in februari of maart naar de raad zal sturen. Hij vervolgt met motie 22, Geen groen voor poen. Hij wijst erop dat de Ruimtelijke Strategie Utrecht zeer binnenkort verschijnt. Daarin staan zaken over Overvecht. Daarna zal op buurtniveau een verdieping worden aangebracht via het omgevingsprogramma. Er zal intensief worden gesproken over de ruimtelijk toekomst van de wijk, vooral met de wijkbewoners zelf. De groenstructuur van Overvecht is daar zeer leidend in.

Het uitgangspunt van het college in het omgevingsprogramma is een robuuste groenstructuur. Dit betekent geen absoluut verbod op bouwen in groen, maar wel bescherming op hoeveelheden, oppervlakten en kwaliteiten. Dit betekent een zware afweging, en er wordt gewerkt met een compensatiebeginsel. Omdat het uitgangspunt de groenstructuur is, wordt er gesproken van een groen lint. Dat betekent groen voor groen. Het is juist poen besteden aan groen om de kwaliteit van het groen te verbeteren. Hij kan uit de voeten met motie 22, zij het dat hij de titel weinig vindt helpen. Hij vindt het de verantwoordelijkheid van de raad om na te denken over de woorden die worden gebruikt, ook in het kader van het gesprek dat met de wijk zal worden gevoerd. Hij geeft de indieners in overweging een meer neutrale titel te verzinnen zoals: verdichting verdient bescherming van het groen. Dat is meer zijn invalshoek.

Raadsvergadering van 21 januari 2021

18

Hij vervolgt dat hij, evenals de heer El Abassi, gebedshuizen belangrijk vindt. Daarmee wordt gesproken, bijvoorbeeld in het kader van Utrecht zijn we samen. Het zijn goede contacten. Momenteel is er veel contact over de Islamitische begraafplaats. Wat het laagdrempelige gebruik van budget betreft, waarover de heer Wijmenga sprak, wijst hij op het Initiatievenfonds en het potje Bewonersinitiatieven Samen voor Overvecht. Daarvan wordt royaal gebruik gemaakt en dat helpt bijvoorbeeld bij "Durf te dromen" van de heer Yaakoubi. Hij denkt dat de gemeente groeit in het kwantitatieve gebruik van de monitoring. Voorbeelden heeft hij eerder genoemd. Er wordt een monitor opgezet voor de RegioDeal met het RIVM, GGD en Universiteit Utrecht. Hij gaat zeker aan de gang met het parkeerterrein bij het winkelcentrum, zodra de nieuwbouw van de NPD-strook klaar is. Er worden recreatieplekken voor kinderen meegenomen in het groene lint. De heer Van der Zweth (PvdA) mist het antwoord op de vraag om 5% van de mensen die worden ingezet bij grote investeringen in de openbare ruimte of gebouwen uit Overvecht te laten komen. De heer Saiah (D66) mist een reactie op zijn verzoek om de documenten met de raad te delen, voordat het participatietraject over de omgevingsvisie wordt gestart. De heer Schipper (SP) heeft over de plannen van de Werkplaats een aantal specifieke vragen gesteld.

Ook heeft hij gevraagd hoe de wolven van het Canadese bedrijf buiten de deur kunnen worden gehouden, die flatcomplexen opkopen en verhuren voor veel geld. Hij kan zich erin vinden als daarover binnenkort een debatje wordt gevoerd en vraagt een korte reactie over het hoe. De heer Diepeveen (wethouder) antwoordt dat in de agenda Volkshuisvesting de nodige brieven zijn geagendeerd die heel veel aanknopingspunten bieden voor het gesprek dat de heer Schipper wil voeren. Hij noemt de leegstandsverordening, het actieplan betaalbare koop, de opkoopbescherming en de verhuurvergunning. In reactie op de heer Saiah stelt hij voor uit te wisselen aan welke documenten behoefte is en of die kunnen helpen. Hij zegt toe dat raadsleden de komende tijd consequent worden uitgenodigd bij allerlei avonden die zullen worden belegd. Hij heeft begrepen dat het wettelijk onmogelijk is om 5% te besteden aan werkprojecten ten gunste van werknemers uit Overvecht. Hij zegt toe een tandje bij te zetten om de eigen opdrachtgevers en andere opdrachtgevers, zoals woningcorporaties en ontwikkelaars, actief te stimuleren om aan hun "social return on investment"-verplichting te voldoen door bij te dragen aan projecten in Overvecht, zoals Bouw=Wouw, de Beroepentuin en Ontdekhal.

Hij zal hierbij ook de private partijen die investeren in de wijk betrekken en daar op een bepaald moment op terugkomen, zoals de heer Van der Zweth heeft gevraagd. De heer Saiah (D66) trekt motie 19, Samen scoren in Overvecht, in omdat die is overgenomen door de wethouder, evenals motie 18, Werk aan knelpunten sociaal bereik wijkinstanties. De heer Van Steeg (CDA) trekt motie 21, Naar een Werkplaats die werkt, in omdat die is overgenomen door de wethouder. Hij hoopt de brief snel te ontvangen en denkt dat het goed is dan nog een keer nadrukkelijker bij het onderwerp stil te staan. De heer Schipper (SP) ziet motie 22, Geen groen voor poen 3.0 in Overvecht, graag in stemming gebracht, inclusief de titel. Die bevat een historische duiding. De fout die men toen dreigde te maken, mag niet alsnog worden gemaakt. De heer Dekkers (GroenLinks) trekt motie 17, Ondersteuning bewonersinbreng op buurtniveau, in omdat die is overgenomen. Hij zal zeer kritisch blijven volgen of ze wordt uitgevoerd zoals bedoeld. De voorzitter stelt vast dat men aan het eind is gekomen van deze raadsvergadering. Later deze avond zal in een aparte vergadering over alle voorstellen, amendementen en moties worden gestemd. Voordat zij de vergadering sluit, geeft zij het woord aan de heer Schipper, de "nestor van dienst", die iets zal zeggen naar aanleiding van de maidenspeech van de heer Van Steeg.

Raadsvergadering van 21 januari 2021

19

De heer Schipper (nestor) spreekt Bert van Steeg graag toe vanwege zijn maidenspeech. Bert heeft als voetballiefhebber en Hoogravenaar sowieso al een streepje voor bij hem. Bert was al bekend als fractiemedewerker van het CDA, maar sinds vandaag is hij volwaardig raadslid. Hij kwam vandaag over als een vis in het water. Zijn bijdrage ging over een heel belangrijk onderwerp, geheel in de traditie van de CDA-fractie als oppositiepartij, goed voorbereid, met kennis van de materie en met humor. Hij zou tegen Bert willen zeggen: ga zo voort, hou de raad scherp en laat de spade dieper graven, zoals de raad van Sander van Waveren gewend was, dan komt het allemaal goed. Bert heeft een mooie maidenspeech gehouden, waarvoor dank.

(Applaus.)

De heer Van der Zweth (PvdA) deelt nog mede dat de moties 13 (Groei en krimp van scholen meer in balans door onderling overleg) en 14 (Gelijke kansen, ook op een groen schoolplein) zijn ingetrokken. De voorzitter sluit daarop, te 23.07 uur, de vergadering.

{{Signer1}}

{{Signer2}}

Raadsvergadering van 21 januari 2021

20

INHOUD Opening

Pag.

1

Vaststellen agenda 1

Pag.

Ingekomen stukken 1

Pag.

Raadsvoorstel Geheimhouding

Pag.

1

Notulen raadsvergadering 8, 10, 16 en 17 december 2020

Pag.

2

Notulen vragenuur 10 december

Pag.

2

1.

Raadsvoorstel aanpassing verordeningen rekenkamer, CPR en instructie Griffier 2

2.

Raadsvoorstel aanwijzing plaatsvervangend griffier

3.

Raadsvoorstel vaststellen Mandaatregeling gemeenteraad en burgemeester gemeente Utrecht 2

4.

Raadsvoorstel wijziging woonplaatsgrens Zandweg 214b en 214c

Pag.

3

5.

Raadsvoorstel Zienswijze concept kadernota Veiligheidsregio Utrecht (VRU) 2022

Pag.

2

6.

Raadsvoorstel verantwoordingsgrens rechtmatigheid

Pag.

2

7.

Raadsvoorstel Zienswijzen Ontwerp uitgangspunten begroting Recreatieschap Stichtse Groenlanden en Kadernota begroting Plassenschap Loosdrecht 2022

Pag.

3

Aanbieding Initiatiefvoorstel Krijgen waar je recht op hebt

Pag.

3

8. Raadsvoorstel Joods rechtsherstel

Pag.

3

9.

Pag. Pag.

2 Pag.

Vaststellen Ontwikkelkader en bestemmingsplan 2e Daalsedijk, deelgebied 2 tot en met 4 en 2e Daalsedijk deelgebied 1 tot en met 4 als A2-gebied inclusief betaald parkeren 4

Pag.

10. Raadsvoorstel Nota van Uitgangspunten Opgave Inburgering

Pag.

5

11. Raadsvoorstel Verordening huisvesting scholen

Pag.

5

Debat Overvecht 6

Pag.

1 Integrale voorbereidende vergadering 21 januari 2021.doc

2021 NOTULEN INTEGRALE RAADSCOMMISSIE 21 januari 2021 Integrale raadscommissie, gehouden op donderdag 21 januari 2021 te 10.00 uur. Voorzitter: de heer Zwanenberg. Aanwezig zijn de leden: El Abassi, Assen, Bakker, Bijsterbosch, De Boer, Bos, Van Corler, Van Dalen, Dekker-Abdulaziz, Dekkers, Deldjou Fard, Van Deún, Van Dun, Ferket, Gilissen, Heijne, Işik, Van Heuven, Te Hoonte, Kleinrensink, Koning, De Koning, Koppelaar, Meerding, De Pagter, Podt, Rajkowski, Saiah, Sasbrink, Schers, Schilderman, Schipper, Schreuder, Van Steeg, StreeflandDriesprong, Sturkenboom, Virginia, Vonk, Weistra, Wiegant, Wijmenga, Zwanenberg, Van der Zweth en Zwinkels. Voorts aanwezig is de fractiemedewerker: Galjaard. Griffier: mevrouw Van Hall. Opening van de integrale raadscommissievergadering. De voorzitter heet de aanwezigen en de mensen die thuis meekijken of meeluisteren van harte welkom. In deze eerste integrale raadscommissievergadering worden alle punten besproken die na bespreking in de commissievergadering zijn doorgeleid voor een afrondend debat in de raad, de zogenaamde B-punten. Vanavond vindt de officiële raadsvergadering plaats. In de integrale raadscommissievergadering kunnen moties en amendementen worden aangekondigd of achter de hand gehouden voor de raadsvergadering van vanavond.

Afhankelijk van de uitkomst van dit debat zal waarschijnlijk een deel van de moties en amendementen daadwerkelijk worden ingediend. Er wordt in de zaal door RTV Utrecht gefilmd. Bericht van verhindering is ingekomen van de heer Sungur. Vaststellen agenda. De agenda wordt zonder stemming ongewijzigd vastgesteld. Raadsvoorstel Joods rechtsherstel. De heer El Abassi (DENK) merkt op dat de DENK-fractie dit voorstel graag als bespreekpunt wil agenderen voor de raad. Het is verschrikkelijk en onmenselijk wat de Joden in de Tweede Wereldoorlog is aangedaan. Via kleine stappen werd deze groep steeds meer weggezet van het andere deel van de samenleving. Het is een voorbeeld van wat kwaad gedachtegoed kan doen in combinatie met de kracht van herhaling. Volgens de nazi's was alles de schuld van de Joden en niet van de opruiers, de fascisten. Er kwam steeds meer bemoeienis met het onderwijs van de Joden. Het ritueel slachten werd verboden. Er kwam bemoeienis van de overheid over hoe Joden zich wel en niet moesten kleden. Joden waren verplicht een Jodenster te dragen. Ook kan men zich voorstellen hoe erg het was voor de vluchtelingenstroom die in wanhoop aanklopte bij andere landen om daar te worden opgevangen, maar geen gehoor vond.

Men zou denken dat de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog veel leren over de gevolgen van vluchtelingenopvang, discriminatie, uitsluiting en andere vormen van haat. De DENK-fractie wil de PvdA-fractie en de twee Joodse gemeenschappen uit Utrecht complimenteren met het nemen van het initiatief voor het onderzoek dat de basis is van het voorstel dat voorligt. De

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 DENK-fractie is blij dat onderzoek is gedaan naar de vraag of de gemeente Utrecht na afloop van de Tweede Wereldoorlog bij Joodse eigenaren van onroerend goed in de oorlog naheffing van straatbelasting heeft gevorderd en ook of Utrecht tijdens de bezetting onroerend goed heeft aangekocht dat eigendom was van Joodse burgers. De conclusie van het onderzoek is gelukkig dat geen aanwijzingen zijn gevonden dat Utrecht zich hieraan schuldig heeft gemaakt. Met "schuldig" bedoelt de DENK-fractie niet dat in juridische zin regels of wetten zijn overtreden, maar "schuldig" volgens de menselijke maat. Immers, de gemeenten Amsterdam en Den Haag, die wél straatbelasting hebben gevorderd, hebben volgens de regels gehandeld die toen golden. In het raadsvoorstel wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen rechtmatig en rechtvaardig. De DENK-fractie wijst heel bewust op dit verschil. De fractie zal het college herinneren aan het verschil tussen deze twee begrippen, zodat men niet opnieuw een halve eeuw hoeft te wachten om zaken te herstellen. Een andere vraag die bij het onderzoek is betrokken, richtte zich op de omgang van de gemeente Utrecht met Joodse burgers. Het rapport concludeert dat Utrecht een speciale afdeling Joodse zaken had voor hulpverlening die specifiek was gericht op Joodse gedupeerden. Dat was opvallend, misschien zelfs uniek.

Hieruit spreekt een zekere compassie met de Joodse slachtoffers, gevoel voor hun noden en voor wat zij hebben meegemaakt. Toch wijst het rapport ook op de zakelijke, koude houding tijdens de rechtsherstelprocedures. De gemeente wil daar nu haar spijt over betuigen. Deze spijtbetuiging steunt de DENK-fractie van harte. Ook vindt de fractie het geldbedrag dat beschikbaar wordt gesteld passend. Ze is daar blij mee. De fractie wil twee voorstellen doen die recht doen aan andere gemeenschappen die ook onrechtvaardig zijn behandeld. Allereerst de Roma en de Sinti. Deze gemeenschappen worden vaak vergeten. Ze hebben in dezelfde periode vergelijkbare onmenselijkheden meegemaakt. De DENKfractie dient om die reden daarover vanavond een motie in. De heer Van Deún (PVV) zegt dat het verschrikkelijk is wat met de Roma in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd. Dat moet volgens hem heel duidelijk zijn. Hij vraagt de heer El Abassi of hij enig idee heeft om hoeveel mensen het gaat en om hoeveel mensen in Utrecht het gaat. De heer El Abassi (DENK) stelt dat het aantal mensen in zijn ogen nooit een argument kan zijn. Iedere keer wordt een redenering gezocht om een uitweg te zoeken. Als dat de redenering is om de Roma niet mee te nemen, kan men precies dezelfde redenering gebruiken om de Joodse gemeenschap niets te gunnen, want ook die vormde minder dan 1% van de bevolking.

Dat zou dan een reden zijn om voor de Joodse gemeenschap niets te doen. De heer Van Deún (PVV) merkt op dat, hoe triest het ook is, er in heel Nederland sprake is van 170.000 weggevoerde Joodse mensen en 31 weggevoerde Sinti en Roma in heel Nederland. De heer El Abassi (DENK) vindt het opmerkelijk dat de PVV bepaalde standpunten inneemt met betrekking tot de Joodse gemeenschap, terwijl Kamerleden van deze partij wel aanwezig zijn bij demonstraties waar men ook met NSB-vlaggen rondloopt. Het ging in de gemeente Utrecht om 600 tot 1.200 weggevoerde Joodse mensen. Dat is een relatief klein aantal, maar desondanks vindt hij het terecht dat er een onderzoek is ingesteld. Vindt de heer Van Deún, als de genoemde cijfers in de overwegingen worden betrokken, het nog steeds terecht dat het onderzoek heeft plaatsgevonden? De heer Van Deún (PVV) vindt het heel goed dat het onderzoek heeft plaatsgevonden. Het onderzoek ging over de eerdere bestuurders van Utrecht, die weinig compassie hebben getoond. Utrecht had weliswaar een kleine Joodse gemeenschap, maar er was wel een Joodse gemeenschap, terwijl er misschien maar enkele Roma in Utrecht verbleven. Wat de PVV-fractie betreft hoeft daar geen onderzoek naar te worden gedaan. De heer El Abassi (DENK) vervolgt dat er momenteel onderzoek plaatsvindt naar de rol van de gemeente Utrecht met betrekking tot het slavernijverleden.

Ook dat is een zwarte bladzijde uit de geschiedenis. De betrokken groep verdient excuses. De DENK-fractie heeft het voornemen om een motie in te dienen over de rol die Utrecht heeft gespeeld in de geschiedenis van de slavernij in Nederland. In Amsterdam heeft men helaas kunnen constateren dat geld dat was bedoeld voor de nazaten is

2

Integrale raadscommissie van 21 januari 2021 uitgegeven aan andere zaken. Om ervoor te zorgen dat geen misbruik wordt gemaakt van het geld en dat het geld echt naar de Joodse gemeenschap gaat, heeft de DENK-fractie een motie opgesteld. De heer Van der Zweth (PvdA) stelt dat de raad vandaag een belangrijk voorstel bespreekt, het Joods rechtsherstel. Het past de raadsleden om daarbij stil te staan en om zich rekenschap te geven van de inhoud. De PvdA-fractie doet dat behalve namens de PvdA-fractie ook namens D66, GroenLinks, ChristenUnie, VVD, Student & Starter, SP, PvdD en CDA. Uit onderzoeken van de gemeenten Amsterdam, Den Haag en Rotterdam blijkt dat Joodse overlevenden vaak kil en formalistisch zijn behandeld. Soms kregen zij te maken met boetes en naheffingen van de gemeente. Voor de PvdAfractie was dit aanleiding om ook in Utrecht om zo'n onderzoek te vragen. Die behoefte bleek ook bij de twee Joodse gemeenschappen in de stad te bestaan, waarna het college opdracht gaf tot dit onderzoek. Dit onderzoek laat zien wat de Utrechtse Joden tijdens de oorlog en daarna in onze stad is overkomen. Na de bezetting van Utrecht door de Duitsers werden Utrechtse Joden gaandeweg uitgesloten en geïsoleerd in de samenleving. Dat is bekend, maar telkens als je dat leest, word je weer getroffen. Joodse ambtenaren werden bijvoorbeeld ontslagen.

Joodse studenten mochten niet langer aan de universiteit studeren en het Joodse SDAP-raadslid werd in december 1940 gedwongen zijn functie neer te leggen. Vanaf februari 1942 werden Joodse inwoners uit Utrecht via Westerbork gedeporteerd naar andere kampen in het oosten. Van de ongeveer 1.600 Joden die rond januari 1942 in Utrecht woonden, keerden er slechts 400 uit de concentratiekampen en de onderduik terug, berooid, beroofd en getraumatiseerd. Zij werden zakelijk en kil ontvangen. Er was in onze gemeente weinig inlevingsvermogen en compassie met betrekking tot de Joodse overlevenden. Het onderzoek laat zien dat de gemeente Utrecht vooral haar huishoudboekje op orde wilde krijgen in plaats van zorgen voor een zwaar getroffen groep inwoners. Daarvoor betuigt vandaag de raad van Utrecht spijt aan de Joodse gemeenschap in Utrecht. Uiteraard komt dit rechtsherstel voor de meeste betrokkenen na de Tweede Wereldoorlog te laat. Het is echter nooit te laat om historisch onrecht te erkennen. Met dit rapport houdt de raad zichzelf en de stad een spiegel voor. Zo'n opstelling mag nooit meer gebeuren. Laat dit voor de raad en voor toekomstige generaties een waarschuwing zijn tegen haat en onverdraagzaamheid. De heer Van Deún (PVV) zegt de PvdA-fractie dank voor dit initiatief.

De PVV-fractie was eigenlijk niet van plan om vandaag iets te zeggen, maar naar aanleiding van de moties en de bijdrage van de DENK-fractie moet dat toch gebeuren. Het college vraagt drie dingen van de gemeenteraad: spijt betuigen, € 300.000,00 beschikbaar stellen en het college een mandaat geven voor het maken van afspraken met de Joodse gemeenschap. Meer eigenlijk niet. Daarmee zijn door de raad de kaders gesteld. De PVV is een grote vriend van de enige echte democratie in het Midden-Oosten, Israël. Ook cultureel is Nederland zeer verbonden met Israël. Dit zijn citaten uit het verkiezingsprogramma van de PVV, maar ook persoonlijk voelt hij zich door de DENK-fractie geraakt. Zijn oma heette Levison, maar er is nu helemaal niemand meer. Alles wat de DENK-fractie naar voren brengt, kon ook op een ander moment en op een ander manier in de raad aan de orde worden gesteld. De PVV-fractie vindt het ongepast om op dit moment, bij de behandeling van dit voorstel en van dit raadsbesluit, dit punt nu aan de orde te stellen. Over de Roma en de Sinti is al gesproken. Er zijn nog veel meer groepen die men kan noemen: de Molukse gemeenschap, de Indische troostmeisjes, de Indische gemeenschap in de Bersiap-tijd en, meer recent, Sebrenica en de moslimvluchtelingen. Voor deze groepen zijn geen compensatieregelingen voorhanden.

De DENK-fractie wil het slavernijverleden onderzoeken - dat gebeurt al. Als daar aanleiding voor is, moet er een compensatiemaatregel voor de zwarte gemeenschap komen. Maar waarom alleen voor de zwarte gemeenschap? Slavernij was er al in de 9e eeuw in de islam. De golfstaten haalden 800.000 slaven uit Oost-Afrika. Maar ook meer recent waren er Yezidische vrouwen en kinderen te koop, alles met een beroep op de Koran. De heer El Abassi (DENK) merkt op dat hij niet verwachtte dat de PVV-fractie er vandaag zo'n karikatuur van zou maken. Hij weet niet of de PVV-fractie heeft geluisterd naar de inhoud van zijn boodschap. Hij hoort graag waarom de heer Van Deún vindt dat de moties niet passend zijn. Wat vindt de heer Van Deún ervan dat tijdens PVV-demonstraties veel mensen met NSB-vlaggen rondliepen? Zelfs Tweede Kamerleden liepen met NSB-vlaggen rond. Wat vindt de heer Van Deún van de moties die de heer Wilders heeft ingediend met betrekking tot ritueel slachten en rituele