Agendabundel
Tekst van het document
Openbare oevers; zichtbaar en beleefbaar water
Grootschalig en weids versus geborgen en informeel
Amsterdam-Rijnkanaal Het kanaal kan overdag verkoeling bieden aan de omgeving. Er staat meer wind en er verdampt meer water in het Amsterdam-Rijnkanaal. De parkzone houdt het regenwater vast op de plek waar het valt. De bankjes staan bij groepen bomen die schaduw bieden en de wind breken. Merwedekanaal Op de oever van het Merwedekanaal planten we extra groen. Dit zorgt ervoor dat regenwater makkelijker in de bodem komt. Daardoor vult het grondwater zich aan en krijgen planten meer water. Dat helpt dit ecosysteem te versterken. De grotere bomen bieden veel schaduw en helpen de temperatuur te verlagen (door water te verdampen). De wetering, of mogelijk extra nieuwe wadi’s (een lager gelegen plek waar water gebufferd wordt), kan bijdragen aan de waterberging die nodig is.
De historische wetering behouden of terug brengen als een verwijzing in de vorm van een wadi
20 - Rondje Stadseiland
Groen en ecologisch oeverpark.
Rondje Stadseiland - 21
Groen en ecologie De oevers van het Rondje Stadseiland vormen een stevige doorlopende parkzone als onderdeel van de stedelijke groenstructuur. In deze parkzone wordt een balans gezocht tussen ecologische en recreatieve waarden. Uitgangpunt voor de inrichting is ‘GroenTenzij’, beplanting in verschillende hoogtes, ruimte voor minimaal grote bomen (eerste orde) en ruimte voor natuurlijke dynamiek. Tegelijkertijd is het park sociaal veilig, is er passende verlichting (zowel voor veiligheid als ecologie) en goed zicht in het park en op het water zonder de parkbeleving daarbij uit het oog te verliezen. Het park staat in verbinding met andere groengebieden en wordt een plek waar diverse soorten planten en dieren leven. Afwisseling van natuurrijk hooiland, struiken en bomen zorgt voor voedsel en bescherming. De soort beplanting en bomen is bij voorkeur inheems en passend bij het karakter van het kanaal en verschilt daarom voor de twee oeverzones.
Waar dat kan, worden in de oever plekken gemaakt waar dieren makkelijk in en uit het kanaal kunnen (fauna uittreedplaatsen).
Merwedekanaal Het groen bestaat uit een rijke, losse boomstructuur met daar tussen open ruimtes bij de aanlanding van de bruggen en in de pocket parks. Beplanting vormt een doorlopende groenstructuur en bestaat naast bomen uit natuurrijk hooiland, een kruidenlaag en struiken. Samen met de roeiverenigingen werken we de beplantingsprincipes per deelgebied uit om de balans tussen natuur en zicht en veiligheid voor de roeiers te bewaken. Natuurvriendelijke oevers maken we in de vorm van een ondiepe nattere zone achter de beschoeiing (een plasdrasberm) en waar mogelijk lagere beschoeiing om ook de verbinding tussen water en oever te versterken en gelijk uitstapplaatsen voor fauna te realiseren.
Amsterdam-Rijnkanaal De groeninrichting sluit aan op de openheid en weidsheid van het kanaal. Boomgroepen staan bij de Rooseveltboulevard op de uiteinden van de aangrenzende woonstraten. Om te zorgen voor een ecologische verbindingszone en leefgebied voor dieren, worden tussen de boomgroepen in, nieuwe kruid- en struiklagen geplant. Dit gaat niet ten koste van de weidsheid van het kanaal.
legenda pocketpark bomen zijstraat natuurvriendelijke oever kruid en struiklagen fauna uittreedplaats Sfeerbeelden bron onbekend Één robuuste doorlopende parkzone voor mens én dier
Openheid en weids versus geborgen en informeel
Kruid- en stuiklagen en fauna uittreedplaatsen toevoegen versus natuurvriendelijke oevers waar mogelijk
22 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 23
Gebruik recreatieve route Gebruikers verschillen sterk als het gaat om
Verschillende gebruikers Merwedepark snelheid, het moment van gebruik en benodigde ruimte. De breedte van de paden volgt uit verkeersonderzoek dat is gebaseerd op de verwachte drukte.
bromfiets en speedpedelec
de gebruikers Merwedepark
+30
+
+ + +
+
+ + +
+ ++ +
+
+ ++
+
+ +
Regio doorfietsroute Regio doorfietsroute Wijk-wijk fietsers Wijk-wijk fietsers Rondje Stadseiland Rondje Stadseiland VoetgangersVoetgangers Kwetsbare voetgangers Verblijven Kwetsbare voetgangers Regio doorfietsroute Wijk-wijkWijk-wijk fietsers fietsers bromfiets en Rondje Stadseiland regio doorfietsroute Regio doorfietsroute Voetgangers Kwetsbare voetgangersKwetsbare Verblijven Rondje Stadseiland Voetgangers voetgangers speed-pedelec
erwedepark
+40
25
+ + + 25
+ 25 + + + 25
25
+
+ + +
25 25
15
15
+
15 15
+
25
25
+ + 25+ +10 10
+ ++ 5 +
10 5 5
10 25
2
5
15
25
15
fietsers Wijk-wijk fietsers
15
+
25
15 15
25
+
+
+ + + 25+ 10 + ++ 10
25
15
10 5 5
10 25
25
+15
Rondje Stadseiland
Voetgangers
+5 5
2
+ +
25 10 + + +25 + 10 + ++
5 +
10
10 5 5
10 25
5
2
Kwetsbare voetgangers
+ +
2
Stadseiland Rondje Stadseiland Voetgangers Kwetsbare voetgangers Verblijven Voetgangers Kwetsbare voetgangers voetgangers Stadseiland Voetgangers Kwetsbare voetgangersKwetsbare Verblijven Rondje Stadseiland Voetgangers voetgangers
10
10 25 25
+ ++ +
10 5 5 10
+ ++
5 5
+
2
2
0
2 2 2
2 2
+ +
voetgangers ngersVoetgangers Kwetsbarekwetsbare voetgangers Verblijven Kwetsbare voetgangers Kwetsbare voetgangersKwetsbare Verblijven Voetgangers voetgangers
2
0
2
s
5 5
Verblijven Verblijven
+ +
2
0
0
2 2
0
0 0
Grafiek gebruik Kanaalweg (indicatief)
0
0
2 2
0
0
2 2
2
Rondje Stadseiland Rondje Stadseiland recreatieve route VoetgangersVoetgangers Kwetsbare voetgangers Verblijven Kwetsbare voetgangers k-wijkWijk-wijk fietsers fietsers Rondje Stadseiland Voetgangers Kwetsbare voetgangers Verblijven
+ +
(doorgaande) fietsers
recreatieve gebruikers
o doorfietsroute Regio doorfietsroute Wijk-wijk wijk-wijk fietsers Wijk-wijkfietsers fietsers Rondje Stadseiland Rondje Stadseiland VoetgangersVoetgangers Kwetsbare voetgangers Verblijven Kwetsbare voetgangers Regio doorfietsroute Wijk-wijkWijk-wijk fietsers fietsers Rondje Stadseiland Regio doorfietsroute Voetgangers Kwetsbare voetgangersKwetsbare Verblijven Rondje Stadseiland Voetgangers voetgangers
+ +
legenda
0
Verblijven Verblijven
0 0
Doorgaande fietsers maken gebruik van de aanliggende straten en het fietspad. Verblijven Verblijven
0 0
Veilige route Een herkenbare recreatieve route parallel aan het water waar verplaatsen en verblijven in balans zijn. Voetgangers, skaters, hardlopers en recreatieve fietsers krijgen de ruimte in een parkachtige omgeving, veilige omgeving. Uitgangspunt is dat voet- en fietspad gescheiden worden aangelegd met de wandelroute langs het water. Waar autoverkeer moet worden ingepast houden we daar rekening met de profielmaat maar loopt materiaalgebruik van het park door.
Amsterdam-Rijnkanaal De breedte van het wandelpad is 2,5 m breed. Deze route kan worden gebruikt door wandelaars en hardlopers. Uitzondering hierop is de Rooseveltboulevard die als kade is ingericht. Hier is de breedte van het pad 3,5 m, waardoor ook de ontscheping van auto’s op vrachtschepen mogelijk blijft. Voor de fietsers en skaters wordt in principe een apart pad aangelegd. Waar dat nog niet mogelijk is, kan gebruik gemaakt worden van de aanliggende straten.
Belangrijke punten: [ De verwachting voor de Kanaalweg is dat het in de toekomst drukker wordt met fietsers (bron: Variantenstudie loop- en fietsbruggen Merwede – Goudappel Coffeng december 2019 en Actualisatie cijfers en reactie op inspraak bruggenstudie – september 2020). Om deze reden is gekozen voor een vrij liggend wandelpad. [ De maatvoering van het fietspad is standaard 5 meter (daar waar intensiteiten hoog zijn) en gebaseerd op de verwachte drukte en de Ontwerpwijzer Fietsverkeer CROW. De maat van het wandelpad is met 2,5 meter geschikt voor het passeren van meerdere gebruikers naast elkaar. [ Gebruikers verschillen sterk als het gaat om snelheid, het moment van gebruik (spits, week of weekend) en de ruimte in de breedte en soort verharding die zij nodig hebben. [ Alle paden zijn het hele jaar door goed toegankelijk. De inrichting voldoet aan de richtlijn ‘Voetpaden voor iedereen’
Merwedekanaal De recreatieve route bestaat uit een fietspad, in principe maximaal 5,0 m breed en een wandelpad aan de waterkant, in principe maximaal 2,5 m breed. De paden worden gescheiden door een groenstrook. Per deelgebied vindt maatwerk plaats, afgestemd op verwacht gebruik en/of medegebruik door ander verkeer. Waar dat qua verkeersstromen mogelijk is, leggen we minder brede verharding aan (standaard 5 meter bij intensief gebruik) van 4,5 m en minimaal 4 m breed (zie profielen pagina 28). Leidend is de mix van functies en de te verwachten gebruiksdruk. Daar waar onvoldoende ruimte is, combineren we wandel- en fietspad. Hier wordt de scheidende groenstrook vervangen door een 50 cm brede band. In de pocket parks wordt de doorgaande route iets verder van het kanaal af gelegd om de snelheid van de doorgaande fiets te controleren en verblijfsplekken aan het water te realiseren. De paden liggen hier ook verder uit elkaar waardoor de bestaande wetering (of een soort wadi) kan worden ingepast.
Maatvoering verschillende gebruikers. De breedte van de paden is zo gekozen dat gebruikers elkaar niet alleen achter elkaar maar ook naast elkaar kunnen passeren.
Eén herkenbare recreatieve route, verplaatsen en verblijven zijn in balans
Verblijven Verblijven
0 0
Voetgangers en kwetsbare gebruikers maken gebruik van het wandelpad aan de waterzijde. Verblijven Verblijven
0 0
Waar mogelijk vrij liggende paden: wandelpad aan de waterzijde en fietsers aan de binnenzijde
24 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 25
Evenwicht in (soort) activiteiten en bestemmingen De kwaliteit en de ruimte van het water trekt mensen met uiteenlopende recreatiewensen aan (zie §5 Participatie, p.39). Van actief sporten of het bezoeken van een horecagelegenheid, of juist het zoeken naar rust. Daarom wordt het Rondje Stadseiland een afwisseling van drukke plekken - waar veel mag gebeuren en mensen elkaar ontmoeten- en rustige plekken - waar af en toe een bankje staat. De noord- en zuidpunt van het stadseiland zijn unieke groene verblijfsplekken in de stad. Het zijn dynamische plekken waar veel stadsbewoners op af komen, zoals Stadsstrand Oog in Al (SOIA) op de noordpunt.
Activiteiten in het oeverpark.
Loop van Leidsche Rijn bron Ronald Correljé Fotografie
Amsterdam-Rijnkanaal Dynamische plekken zijn onder andere de kades waar levendigheid is door aanmerende schepen en passagiers die aan land komen. Dit zijn ook de plekken waar fiets- en wandelroutes uit de aanliggende wijken samenkomen op de recreatieve route langs het kanaal. Deze dynamische plekken kunnen nog worden versterkt, zoals de horeca ‘Op Roose’ en de Montessorischool bij de Dafne Schippersbrug.
Strand Oog in Al bron exploreutrecht.nl
Merwedekanaal Dynamische plekken zijn te vinden daar waar het langzaam verkeer in oost-west richting de recreatieve route langs het kanaal kruist. Dit is vaak ook de plek waar cultuurhistorisch waardevolle gebouwen staan en bijzondere functies een plek krijgen.
Johan Wagenaarkade
Amsterdam speeltuin bron: woestewesten.nl
Loop van Leidsche Rijn bron Ronald Correljé Fotografie
Boomkronenpad Vondelpark bron: carve.nl
Graspad bron tvbolsward.nl
Bijzondere noord- en zuidpunt met betekenis voor de stad
Boulevard met bijzondere plekken versus dynamische parkruimtes en bijzondere gebouwen
Voorbeelden hiervan zijn de diverse functies in de Cereolfabriek en de zalenverhuur en horeca in de Jongeriusvilla. Op deze plekken krijgt het park een fors bredere maat, een zogenaamd ‘pocket park’. Dit zijn ook plekken waar mogelijk kunst in de openbare ruimte versterkend kan werken. Het oeverpark: [ Is gericht op het ontsnappen aan de stedelijke hectiek, is een park voor ontspanning, om te sporten, spelen en bewegen in de luwte. [ Biedt op de smallere delen ruimte voor natuur. Hier is geen of zeer beperkt ruimte voor aanvullende functies en activiteiten. Een bankje of vlonder op de oever kan beperkt toegepast worden. [ Biedt naarmate de parkruimte breder wordt (bij de pocket parks), ruimte voor aanvullende functies, activiteiten en initiatieven die passend zijn bij de schaalgrootte en parkuitstraling (bijvoorbeeld op het gebied van natuureducatie en kunst). Dit is ook de plek voor openbare toiletten, opgenomen in (de horeca) voorzieningen. [ De noord- en zuidpunt zijn bij uitstek plekken waar veel functies, activiteiten en initiatieven georganiseerd kunnen worden. [ Biedt de mogelijkheid voor zelfbeheer wanneer dit een publiek doel dient (‘Stichting Vrienden van het Rondje?’ naar voorbeeld van ‘Stichting Vrienden van het Maximapark’). [ Wordt in overleg met de roeiers uitgewerkt zodat coachen vanaf de oever goed mogelijk blijft.
[ Heeft publieke functies in de bijzondere bebouwing. [ Sluit door de inrichting goed aan op aanliggende functies. Aanliggende functies sluiten andersom goed aan op het park, o.a. door inrichting van de buitenruimte en entrees en oriëntatie van gebouwen (voorkant). [ Sluit door de inrichting goed aan op bestaande sportvoorzieningen Deze worden daarmee een vanzelfsprekend onderdeel van het oeverpark. De sportvoorzieningen sluiten we goed aan op het park, o.a. door inrichting, erfafscheiding, entrees en oriëntatie (voorkant) zo vorm te geven dat er geen barrière werking vanuit gaat. Bedrijvigheid in het park Bestaande bedrijven blijven bereikbaar. Daar waar een gebiedsontwikkeling plaats vindt, is de bereikbaarheid van bedrijven onderdeel van de integrale opgave en zoeken we oplossingen in de parkzone of daarbuiten.
26 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 27
Materialisering van de recreatieve route.
Wandelpad waterzijde [ Asfalt met lichtgrijs split [ Materiaal met parkachtige uitstraling [ Comfortabel gebruik voor wandelaars [ Ook in natte periodes voor alle gebruikers goed toegankelijk [ Materiaalovergang met de deelgebieden ligt op de rooilijn
MATERIALISERING MWK ROUTE • •
Donkergrijs asfalt (fietsers) Lichtgrijs asfalt (voetgangers)
Fietspad binnenzijde [ Glad asfalt leemkleurig [ Materiaal met herkenbare kleur voor het hele Rondje [ Comfortabel gebruik voor fietsers, skaters en hardlopers [ Materiaalovergang met de deelgebieden ligt langs het pad [ De route is overal dominant en alleen bij de kruising met de Leidseweg ondergeschikt
•
Toepassing van een doorlopende betonrand, 50 cm breed, gelijk met de verharding langs de voetgangerszijde
Referentiebeeld Rio park Madrid bron: dearchitect.nl
Eenheid in toepassing van materialen en meubilair De oevers van de kanalen zijn ingericht met één palet aan materiaal en straatmeubilair. Uitgangspunt daarbij is dat het materiaal en het straatmeubilair bijdraagt aan een landschappelijk park sfeer. De recreatieve route is herkenbaar door een aaneengesloten leemkleurige asfaltloper voor het fietspad en een lichtgrijze asfaltloper met split (fijn grind) als wandelpad. Met bijzonder toe te voegen elementen die gezond gebruik stimuleren (bijvoorbeeld waterpunten en sportmarkering). Gecombineerde ontsluiting bedrijven / auto te gast principe Als het onmogelijk is om de ontsluiting van bestaande bedrijven en andere functies anders op te lossen, is medegebruik van de parkroute noodzakelijk. Bij die vormgeving sluit het materiaalgebruik aan op de parkinrichting. Daarmee inspelend op de functie van auto te gast. De profielmaten moeten daarbij mogelijk worden aangepast om veilig de dubbelfunctie van gebruik mogelijk te maken. Indien de ontsluiting gaat over een groter dagelijks aanbod van voertuigen onderzoeken we hoe een separate ontsluiting, direct aanliggend aan de bedrijven, voldoende parkruimte en beleving mogelijk maakt. Dit vraagt altijd om maatwerk zodat de parkuitstraling zo groot mogelijk en ononderbroken kan blijven. Deze integrale zoektocht kan op diverse locaties nodig zijn.
Referentiebeeld Fort aan de Klop
Verblijfsplek aan het Merwedekanaal • Extensie van buitenruimte bebouwing middels Materialisering in natuurlijke materialen met een verblijfplaats aan het water parkachtige uitstraling: vlonder in groene oever met betonnen (zit)rand
Amsterdam-Rijnkanaal Het materiaal en straatmeubilair sluit aan bij het karakter van het kanaal door gebruik van robuuste materialen. Langs de donkergrijze asfaltloper ligt een keienstrook van natuursteen. Op de Rooseveltboulevard is eerder een betonnen zitrand toegepast die past bij de schaalgrootte van het Amsterdam Rijnkanaal. Merwedekanaal Het materiaal en straatmeubilair sluit aan bij het karakter van het kanaal door toepassing van (natuurlijke) materialen met een parkachtige uitstraling, zoals houten vlonders en een wandelpad bestrooid met split. Een betonnen band komt tussen de paden waar wandel- en fietspad zijn gecombineerd en bij verblijfsplekken aan het water. De keuze van materiaal, meubilair en inrichtingselementen volgt nog. Uitgangspunten zijn: [ Bij de materiaalkeuze voor verharding kiezen we voor materialen die minder warmte opnemen en uitstralen: leemkleurig asfalt voor de fietspaden [ circulair en natuurlijk (karakter van het oeverpark, bijvoorbeeld een houten lichtmast) [ terughoudend met bebording [ goed te onderhouden: uitwerking in afstemming met beheer, en het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR) als vertrekpunt [ verlichting: laag geleid en actief gestuurd afhankelijk van gebruik, veiligheid borgen en niet verstorend voor ecologie [ beeldende kunst in de openbare ruimte kan bijdragen aan herkenbaarheid en eenheid
[
•
Gebruik van markeringen voor sporten en activiteiten langs de hele route
Referentiebeeld Rio park Madrid bron: theculturetrip.com
legenda fietspad asfalt leemkleurig wandelpad asfalt split lichtgrijs fietspad omgeving parkzone Rondje Stadseiland Merwedekanaal
Referentiebeeld Giessen oever Lahn bron: www.baunetzarchitekten.de
Een continue asfaltloper als basis voor de recreatieve route
Één palet aan materiaal en meubilair versus onderscheid per kanaal
Principe materialisering parkzone Merwedekanaal
uimte
28 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 29
Toolbox voor de opbouw van profielen Merwedekanaal
parkruimte Parkzone
parkruimte ‘Als het niet anders kan’ parkruimte uimte parkruimte uimte Smal < 26m
Paden recreatieve route paden
paden parkruimte paden
paden
parkruimte
paden
parkruimte
paden
Uitgangspunten basisprofiel
2m
4,5m 4,5m
0,5m 0,5m 2m 2m
oever
Smalle oeveroever
0,5m
0,5m 0,5m 2m 2m 0,5m 0,5m 4,5m 2m 4,5m 2m
0,5m 4,5m
4,5m
4,5m 4,5m
Het oeverpark is ruimtelijk opgebouwd uit de parkzone, de paden en de oever. Deze drie elementen variëren in oever breedte en de verschillende mogelijkheden zijn weergegeven in de toolbox.
1:2
2m
4 - 5m 1:2 1:2 4 - 5m 4 - 5m
0,5m 4,5m
Middel 29m of 35m
oever 3.3 Principeprofielen Merwedekanaal oever oever oever Toolbox oever
Oever oever
paden paden paden Gecombineerde paden paden
Vrij liggende paden smalle middenberm
1:2 1:2 4 - 5m 4 - 5m 1:2 1:2 4 - 5m 4 - 5m
2m
0,5m 4,5m
oever De parkzone is in de basis 29 m of 35 m breed. De parkzone is smaller bijvoorbeeld ter hoogte van bestaande bebouwing en breder bij de pocket parks.
Oever met plasdrasberm minimaal 6,5m
2m
2m 5m
2m 5m 5m 5m
5m 5m
2,5m 2m 2m 2,5m
5m 5m
2,5m
2,5m
1:3 6,5m
2m 5m
1:3 1:3 6,5m 6,5m
2,5m
2,5m
1:3 1:3 6,5m 6,5m 1:3 1:3 6,5m 6,5m
2m 5m
Breed (pocket park) > 50m
2,5m
Vrij liggende paden brede middenberm
Natuurvriendelijke oever minimaal 10m
5m
variabel
2,5m
5m 5m
variabel variabel
2,5m 2,5m
5m 5m
variabel variabel
2,5m 2,5m
5m 5m
variabel variabel
2,5m 2,5m
5m
variabel
2,5m
5m
variabel
2,5m
1:5 10m
5m
variabel
2,5m
Vrij liggende paden brede middenberm met wetering of wadi 5m
12m
2,5m
5m
12m
2,5m
5m
12m
2,5m
5m
12m
2,5m
5m 5m
12m 12m
2,5m 2,5m
5m 5m
12m 12m
2,5m 2,5m
5m 5m
12m 12m
2,5m 2,5m
De recreatieve route bestaat in principe uit een vrij liggend fietspad en een wandelpad aan de waterkant. De1:2paden worden gescheiden door een groenstrook. 4 - 5m waar onvoldoende ruimte is kunnen wandel- en Daar fietspad worden gecombineerd, gescheiden door een brede band. 1:2 - 5m pocket parks wordt het fietspad juist iets verder van In4de het kanaal af gelegd. De paden liggen hier verder uit elkaar waardoor de bestaande wetering (of een soort 1:3 wadi) kan worden ingepast. 6,5m
2m 2m
2,5m 2,5m 2m 2m 2,5m
1:2
4 - 5m
1:5 1:5 10m 10m
1:5 1:5 10m 10m 1:5 1:5 10m 10m
Waar mogelijk maken we (een ruimtelijke reservering voor) een natuurvriendelijke oever. In de basis is dit een 1:3 plasdrasberm. Als het niet anders kan, behouden we de 6,5m bestaande oever en daar waar meer ruimte is, in de pocket parks, maken we juist een bredere, ecologische 1:3 6,5m oever. In de uitwerking per deelgebied zijn verschillende combinaties uit de toolbox mogelijk. De inrichting wordt 1:5 o.a. afgestemd op de beschikbare ruimte, zowel 10m bovengronds als ondergronds. Ook bestaande bomen, de wetering die deels nog aanwezig is en onderdoorgangen zijn bepalend voor de opbouw van het 1:5 profiel. Aan de hand van de toolbox zijn drie 10m voorbeelduitwerkingen gemaakt. 1:5
In deze parkzone wordt een balans gezocht tussen ecologische en recreatieve waarden. Uitgangpunt voor de inrichting is ‘Groen-Tenzij’, beplanting in verschillende hoogtes, ruimte voor minimaal grote bomen (eerste orde) en ruimte voor natuurlijke dynamiek. Tegelijkertijd is het park sociaal veilig, is er passende verlichting (zowel voor veiligheid als ecologie) en goed zicht in het park en op het water.
10m
parkruimte
parkruimte paden
oever
paden
30 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 31
3.4 Voorbeelduitwerkingen Voorbeelduitwerking smalle parkzone ‘als het niet anders kan’ In deelgebied 1 ligt de Kanaalweg tussen de wetering en het kanaal in. Aan weerszijden van de weg staat een rij bomen. De bomen blijven behouden en daardoor is er onvoldoende ruimte voor een natuurvriendelijke oever en 0,5m een vrij liggend wandel- en fietspad. De paden worden hier gecombineerd, gescheiden door een 50 cm brede 4,5m 2m band.
0,5m 4,5m
1:2
2m
4 - 5m
Principeprofiel smal: gecombineerde paden + smalle oever
Bestaande situatie deelgebied 1 Kanaalweg ter hoogte van Park Oog in Al
2m
2m 5m
5m
2,5m
1:3
2,5m
6,5m
Impressie gecombineerde paden waar het niet anders kan
Aanduiding locatie impressie
5m
5m
variabel
2,5m
variabel
2,5m
1:5
4,5m
2m
4 - 5m
32 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 33
Voorbeelduitwerking basis profiel In deelgebied 2 ter hoogte van de Ravellaan is ruimte voor toepassing van het basisprofiel met een natuurvriendelijke oever in de vorm van een plasdrasberm. De recreatieve route bestaat uit een fietspad, in principe maximaal 5,0 m breed en een wandelpad aan de waterkant, in principe maximaal 2,5 m breed. De paden worden gescheiden door een groenstrook.
2m 5m
2m
2,5m
5m
6,5m
Principeprofiel basis: vrij liggende paden met smalle middenberm + plasdrasberm
Bestaande situatie deelgebied 2
5m
Impressie deelgebied 2
1:3
2,5m
variabel
2,5m
5m
variabel
2,5m
1:5 10m
Aanduiding locatie impressie
6,5m
34 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 35
Voorbeelduitwerking pocket park In deelgebied 4 en 5 ter hoogte van de pocket parks buigt het fietspad iets verder van het kanaal af. Hierdoor ontstaat ruimte voor verblijfsplekken aan het water en een ecologische oever. De paden liggen hier verder uit elkaar waardoor op sommige delen de bestaande wetering (of een soort wadi) kan worden ingepast. Ook ter hoogte van deelgebied 3 wordt ruimte gecreëerd voor een pocket park.
5m
+ variabel
2,5m
10m
Principeprofiel pocket park: vrij liggende paden met brede middenberm + ecologische oever
Bestaande situatie deelgebied 5
5m
Impressie deelgebied 5
5m 5m5m variabel 12m variabel variabel 2,5m 2,5m 2,5m
1:5
12m
2,5m
5m 5m5m
12m12m 12m 2,5m 2,5m 2,5m
Aanduiding locatie impressie
36 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 37
4
Uitvoeringsstrategie
Twee kanalen en twaalf deelgebieden met een eigen karakter en opgave Amsterdam-Rijnkanaal Karakter: grootschalig met weids uitzicht op kanaal en bruggen
Merwedekanaal Karakter: kleinschalig met zicht op het water
Eenheid en verscheidenheid in de deelgebieden In de bestaande situatie verschillen de 12 deelgebieden van het Rondje Stadseiland behoorlijk. De wisselende situatie betekent per deelgebied een eigen opgave die in de uitwerking tot verschillende oplossingen kan leiden. Deze verscheidenheid biedt elk deelgebied de kans om bijzonderheden of historie te laten zien binnen de context van de overkoepelende kaders voor het Rondje Stadseiand. De leidende principes en ontwerpuitgangspunten maken de inrichting van een samenhangend geheel mogelijk. Tegelijkertijd geven ze antwoord op / laten ze zien hoe je omgaat met verschillen in ruimte en fasering per deelgebied. De toolbox voor de opbouw van profielen biedt ruimte om in te spelen op de lokale situatie. Bij de uitwerking van de verschillende deelgebieden wordt met belanghebbenden onderzocht hoe het nieuwe park vormgegeven kan worden en hoe de bereikbaarheid van bestaande functies georganiseerd kan worden. Dit vraagt om maatwerk bij bestaande bedrijven, woningen en woonboten.
12 1 11
2
3 4 5
+ 10
6 9
+
+
7 8
De 2 kanalen van het Rondje Stadseiland elk met hun eigen karakter
De 12 deelgebieden elk met hun eigen bijzonderheden en opgave
Stedelijk oeverpark van ca. 45 ha en recreatieve route van ca. 12 km Robuustheid en diversiteit in de parkzone per deelgebied
Herkenbaarheid in recreatief routenetwerk
Dit Ontwikkelkader Rondje Stadseiland geeft de ambitie weer die onze groeiende stad heeft. De stad vraagt om meer openbare en groene ruimte. Dat betekent dat we overal inzetten op vergroten van de openbaarheid en toegankelijkheid van groene plekken. Dat geldt zeker ook voor het Rondje Stadseiland. Deze ambitie willen we in de komende jaren nastreven en om dit waar te maken, zetten we in op het pakken van kansen. Sommige ambities en onderdelen kunnen we op korte termijn uitvoeren, andere moeten samen met betrokken bewoners en bedrijven verder worden uitgezocht. Voor de ontwikkeling van het Rondje Stadseiland sluiten we aan bij logische momenten in lopende projecten, opgaven of andere ontwikkelingen. Deze manier van werken betekent dat we niet een harde uitvoeringsplanning maken en deze stap voor stap uitvoeren, maar we ‘surfen mee op de golven’ van bijvoorbeeld de ontwikkeling van deelgebieden in de Merwedekanaalzone of rond de Jaarbeurs. Op die manier krijgen we de mogelijkheid om samen met bewoners, bedrijven en andere belanghebbenden de inrichtingsdetails, ontsluiting bestaande functies en groeninvulling verder uit te werken. Nog niet overal zijn projecten gepland of andere werken in de openbare ruimte in het vooruitzicht. Dit vraagt voor de toekomst om ook deze projecten mee te programmeren met ingrepen in de openbare ruimte.
Ook zijn nog niet alle financiële middelen voorhanden of gepland. Om te komen tot een samenhangend Rondje Stadseiland is financiering een belangrijke randvoorwaarde. Op dit moment benutten we financiën uit zowel Groenprogramma, Mobiliteitsprogramma en liften mee op ontwikkeling van deelgebieden in de Merwedekanaalzone. Met het rijk, waaronder Rijkswaterstaat, als huidige eigenaar van het kanaal en van delen van de oever, voeren we gesprekken over de toekomstige eigendomssituatie, de gewenste inrichting en het bijbehorende beheer en onderhoud.
Voor het uitvoeren van het Rondje Stadseiland passen we vier financieringsstrategieën toe:
1. Investeringskader Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU) Vanuit de RSU werken we aan een stedelijke investeringskader om alle “barcodes” uit de RSU opgave te kunnen ontwikkelen. Het Rondje stadseiland is onderdeel van deze stedelijk groenopgave voor de gezonde stad. 2. Meeliften binnen de grondexploitatie van een aanliggend deelgebied In de ontwikkelgebieden 3, 4 en 5 van de Merwedekanaalzone behoort ook de opgave “groen groeit gelijk mee met rood”. In elke Grondexploitatie zit een deel Bovenwijkse Opgave waarmee de aanleg van het park gefinancierd wordt. Een belangrijke ontwikkeling in de nabije toekomst is de transformatie van de A12 zone. Voor de aanleg van natuurvriendelijke oevers is nog geen financiering georganiseerd omdat dit samenhangt met de herstelopgave van RWS en de mogelijk daarop te volgen overdracht van het gehele kanaal aan de gemeente. De kosten voor een eventuele overdracht van het kanaal en de bijbehorende oevers door het Rijk aan de gemeente, zijn nog niet meegenomen. Ook de daarbij behorende beheer- en onderhoudsbudgetten niet. Dit wordt separaat bekeken. 3. Meeliften met andere ontwikkelopgaven In het Rondje Stadseiland zitten ook Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU) opgaven vanuit mobiliteit, zoals o.a. bruggen en aanlandingen vanuit Rivierenwijk en aanpassingen aan de fietsstructuur en wandelstructuur.
Deze opgaven maken mede onderdeel uit van de transformatieopgave. 4. Andere ontwikkelkansen In onderdelen van het park waar nu geen stedelijke ontwikkeling plaatsvindt, werken we vanuit bestaande programma’s samen. Dit geldt vooral voor de programma’s beheer en onderhoud, het groenprogramma en mobiliteitsprogramma. Subsidies van andere overheden en waterschappen kunnen benut worden voor de vergroeningsopgave.
38 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 39
4.1 Opgave deelgebieden Deelgebied 1 Kanaalweg Oog in Al (van Spinozabrug tot Muntbrug) Bestaande situatie Diverse functies: sportpark Marco van Basten, kinderopvang, woonwagencomplex, horeca, bedrijvencomplex Kanaalweg 95, Buurten in de fabriek, woonboten en maatschappelijke functies (bibliotheek en wijkvoorziening). Bijzondere kwaliteit Park Oog in Al, Cereolfabriek, Muntcomplex, Vleutense wetering, Leidsche Rijn, Merwedekanaal; drukke fietsverbinding via Dafne Schippersbrug en Everard Meijsterlaan tussen Leidsche Rijn en centrum Utrecht en verbindingen over Merwedekanaal naar Lombok. Deelgebied 2 Kanaalweg Welgelegen (van Muntbrug tot Sowetobrug) Bestaande situatie Bestaande woningen, kantoor en tijdelijke functies. Bijzondere kwaliteit Uitzicht op en onderdeel van het Muntcomplex met historische bruggen over Merwedekanaal en Leidsche Rijn, belangrijke fietsroute/verbinding tussen zuidwest en noordoost: van Nieuwegein naar Lage Weide, van De Meern naar binnenstad en Utrecht Science Park, etc. Recreatief belangrijke plek in de stad met Muntsluiscomplex als niet formele zwemlocatie. Deelgebied 3 Kanaalweg Jaarbeurs (van Sowetobrug tot Nelson Mandelabrug) Bestaande situatie Kantoorgebouwen, parkeerterrein en garage Jaarbeurs, voormalig casino
Opgave Inpassen parkontwikkeling binnen de bestaande situatie, groen toevoegen en kwaliteit van het groen verbeteren waar dat kan, onderzoeken hoe in het parkdeel voorkeur voor langzaam verkeer kan worden ingepast en hoe om te gaan met parkeren en verbindingen in bestaand gebied.
Aanvullende informatie [ geen transformatieopgave op dit moment [ enkelvoudige opgave park versterken [ uitvoering in tijd nog niet bekend
Opgave Transformatieopgave in Welgelegen met ombouw van kantoren en enkele garagebedrijven naar wonen. De herinrichting tot parkzone uitwerken als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Welgelegen. Onderzoeken of de onderdoorgang onder de Sowetobrug heringericht kan worden voor wandelaars en fietsers in het groen. Daarmee levert het ook een veilige wandel- en fietsroute naar het centrum op.
Aanvullende informatie [ transformatie naar wonen, toevoegen van groen [ gezamenlijke opgave gebiedsontwikkeling en park [ planning: 2023-2028
Opgave De herinrichting uitwerken als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Jaarbeurs. Toevoegen van groen bij de ontwikkeling van het Beurskwartier.
Aanvullende informatie [ transformatie naar gemengd stedelijk gebied [ gezamenlijke opgave gebiedsontwikkeling en park [ planning: niet bekend, in samenhang met ontwikkeling Jaarbeurs
Opgave De herinrichting tot park als onderdeel van de ontwikkeling van Wilhelminawerf en het Defensieterrein met integratie van de bereikbaarheid van functies zoals Villa Jongerius en warmtecentrale. Verbinding via parkzone naar Jaarbeurs en Binnenstad.
Aanvullende informatie [ transformatie naar gemengd stedelijk gebied [ gezamenlijke opgave gebiedsontwikkeling en park [ planning: deels in uitvoering, deels in voorbereiding
Bijzondere kwaliteit Aanwezigheid Vleutense wetering, uitzicht op Merwedekanaal met (woon)boten en roeiers, loopbrugverbinding met Jaarbeursgebied en route naar Binnenstad.
Deelgebied 4 Kanaalweg Defensieterrein en Wilhelminawerf (van Nelson Mandelabrug tot Balijebrug) Bestaande situatie Diverse functies: Villa Jongerius, nieuwbouw Wilhelminawerf, horeca. Woningbouw voormalige Defensieterrein (De Nieuwe Defensie) in uitvoering. Bijzondere kwaliteit Het rijksmonument Villa Jongerius, de schoorstenen van de warmtecentrale(industrieel monument), aanwezigheid van de Vleutense wetering en de oude verkaveling, uitzicht op Parkhaven.
40 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 41
Deelgebied 5 Kanaalweg Merwede (van Balijebrug tot Socratesbrug) Bestaande situatie Gemengd (voormalig) bedrijventerrein met diverse ondernemers (o.a. Kanaal030) en kantoren (o.a. Smart Business park) en wonen (Max, Pax et Lux) Bijzondere kwaliteit Gebouwen van de voormalige Pharmaceutische Groothandel (OPG), nu in gebruik door verschillende ondernemers zoals Boulderhal Sterk, Skatepark, Circus Diedom, Bluelinked, Vechtclub XL (met 120 creatieve bedrijven), Rijksmonument Mobach Keramiek, oude kavelsloot en verkavelingsrichting, bruggen met sluizen.
Deelgebied 6 Zeehaenkade (van Socratesbrug tot A12 viaduct) Bestaande situatie Diverse functies: bedrijven (GEPU, Terberg leasing, Sigma coatings e.d.), kantoren (o.a. ABN AMRO, Santander, Leger des Heils), Hotel van der Valk, Casino en wonen (City Pads).
Opgave De herinrichting tot park als onderdeel van gebiedsontwikkeling Merwede, met integratie van de bereikbaarheid van diverse bedrijven (Mobach en Stedin). Omgaan met belemmeringen ondergrondse infrastructuur.
Aanvullende informatie [ transformatie naar gemengd stedelijk gebied [ gezamenlijke opgave gebiedsontwikkeling en park [ planning: 2024-2030
Opgave In de omgevingsvisie Merwedekanaalzone transformeert dit gebied naar een gemengd stedelijk gebied. De parkaanleg is onderdeel van deze gebiedsontwikkeling.
Aanvullende informatie [ transformatie naar gemengd stedelijk gebied [ gezamenlijke opgave gebiedsontwikkeling en park [ planning: onbekend
Opgave De transformatie van Westraven tot gemengd stedelijk gebied rond een nieuw openbaar vervoer-knoop als onderdeel van de transformatie van de A12- zone (uitwerking opgave RSU 2040). De parkaanleg met integratie van de bereikbaarheid van bestaande functies.
Aanvullende informatie [ transformatie naar gemengd stedelijk gebied [ gezamenlijke opgave gebiedsontwikkeling en park [ planning: nog niet bekend, in samenhang met ontwikkeling A12 zone
Opgave De transformatie van de zuidpunt tot bijzonder stedelijk gebied nabij een nieuwe openbaar vervoer-knoop. De zuidpunt is een markante plek in het Rondje Stadseiland dat vraagt om een groene setting gecombineerd met een bijzondere stedelijke functie, bijvoorbeeld Museum des Confluences Lyon.
Aanvullende informatie [ transformatie naar gemengd stedelijk gebied [ gezamenlijke opgave bijzonder park en gebiedsontwikkeling [ planning: nog niet bekend, in samenhang met ontwikkeling A12 zone
Bijzondere kwaliteit Uitzicht op samenvloeiing van Vaartse Rijn met Merwedekanaal. Naar woningen getransformeerde Neerlandia fabriek, de zeeverkenners en roeiloodsen van Triton, Orca en Viking. Deelgebied 7 Winthontlaan (van A12 viaduct tot Liesboschbrug) Bestaande situatie Diverse bedrijven (o.a. ANWB, Miltenburg pallets) en kantoren (Element offices), Bastionhotel, enkele woningen en een verbinding over het Merwedekanaal naar bedrijventerrein Laagraven
Bijzondere kwaliteit Echte stadsrandzone Deelgebied 8 Noordersluis (van Liesboschbrug tot Jutfasebrug) Bestaande situatie Diverse bedrijven (o.a. De Resolutie), enkele woningen en woonboten. Bijzondere kwaliteit Zuidpunt waar de Merwede- en Amsterdam-Rijnkanalen samenvloeien.
42 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 43
Deelgebied 9 Gelderlantlaan (van Jutfasebrug tot Galecopperbrug) Bestaande situatie Busstation en transferium Westraven, Varo Energy (inclusief terminal) en hoofdkantoor Rijkswaterstaat, tramlijn Utrecht- Nieuwegein Bijzondere kwaliteit Vergezichten over het Amsterdam-Rijnkanaal
Deelgebied 10 Rooseveltboulevard (van Galecopperbrug tot De Meernbrug) Bestaande situatie Ikea, Meubelboulevard, woningen
Opgave De transformatie van Westraven tot gemengd stedelijk gebied rond een nieuw openbaar vervoer-knoop als onderdeel van de transformatie van de A12- zone (uitwerking opgave RSU 2040). De parkaanleg met integratie van de bereikbaarheid van bestaande functies. Bij Rijkswaterstaat parkaanleg combineren met de eerdere aanleg.
Aanvullende informatie [ transformatie naar gemengd stedelijk gebied [ gezamenlijke opgave gebiedsontwikkeling en park [ planning: nog niet bekend, in samenhang met ontwikkeling A12 zone
Opgave Verbeteren parkinrichting onderdoorgang Galecopperbrug tussen IKEA en kantoor Rijkswaterstaat zodat parkbeleving en sociale veiligheid sterker wordt.
Aanvullende informatie [ geen transformatie [ planning: 2025 – 2030, in samenhang met werk RWS aan de onderdoorgang
Opgave [ Verbinden sportfuncties aan park (meer onderdeel van het Rondje Stadseiland) [ Opheffen barrière werking onderdoorgang Meernbrug en kruising Leidsche Rijn [ Verbeteren bestaand park Johan Wagenaarkade
Aanvullende informatie [ beperkte transformatie sloop/nieuwbouw [ planning: 2021-2023
Bijzondere kwaliteit De Rooseveltboulevard is al eerder heringericht als park met ruimte om te bewegen en te genieten van de vergezichten over het Amsterdam-Rijnkanaal. Het benutten van de boulevard als aanlegplaats voor schepen zorgt voor levendigheid en sociale veiligheid. De boulevard is hier bewust op ingericht.
Deelgebied 11 Johan Wagenaarkade (van De Meernbrug tot Cervanteslaan) Bestaande situatie Gebied met onderdoorgangen Meernbrug, sportvoorzieningen (Den Hommel zwembad, Tennisvelden, Denksportcentrum) en woonbebouwing langs bestaand parkgebied. Bijzondere kwaliteit De zone van voormalige buitenplaatsen Welgelegen en Den Hommel langs de Leidsche Rijn en de Dafne Schippersbrug. Deelgebied 12 Noordpunt (van Cervanteslaan tot Spinozabrug) Bestaande situatie Stadsstrand Oog in Al (SOIA) op de punt waar Merwedekanaal en AmsterdamRijnkanaal samenvloeien. Bijzondere kwaliteit Uitzicht op de gele brug en beide kanalen, scheepvaart, (historische) panden van Douwe Egberts.
Opgave Onderzoeken hoe het stadsstrand in de toekomst met een brugverbinding over Merwedekanaal beter met de stad verbonden kan worden.
44 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 45
5
Participatie
De afgelopen jaren zijn, op meerdere manieren, wensen en aandachtspunten voor het Rondje Stadseiland opgehaald in de stad.
5.1 Stadsgesprekken 2017 Zo voerden we gesprekken met inwoners en gebruikers op verschillende locaties in 2017 (mei tot en met september). Op tien plekken in de wijken West en Zuidwest zijn inwoners en andere gebruikers geïnterviewd over het gewenste gebruik van het Rondje Stadseiland. De locaties waren zo gekozen dat er zoveel mogelijk verschillende (potentiële) gebruikersgroepen werden bereikt. Naast het ophalen van wensen, hadden de gesprekken ook tot doel om het Rondje breder bekend te maken bij de inwoners van Utrecht. De belangrijkste punten die zijn opgehaald: [ Ontspanning door rust, ruimte, uitzicht en uitwaaien, zitplekken, jongeren, visplekken [ Ontspanning door levendigheid en gezelligheid, programmering van horeca, picknickplekken, steigers e.d. [ Geef identiteit door gebruik te maken van geschiedenis [ Meer variatie in groen, park en natuur [ Prettige plek voor kinderen en ouderen, veilige paden, plekken voor ouderen en kinderen [ Beweegvriendelijke inrichting oevers, o.a. meer ruimte voor wandelaar, bruggen, alleen bestemmingsverkeer, oriëntatiepunten, verlichting [ Benut kwaliteit van het water [ Geef ruimte aan inwoners
5.2 Onderzoek Academie van de stad Daarnaast heeft de Academie van de Stad samen met studenten van de Universiteit Utrecht onderzoek gedaan naar wensen van gebruikersgroepen. Hieruit kwamen de volgende punten naar voren: [ Verkeersveiligheid is niet overal goed; oversteekplekken met autoverkeer en conflicten met fietsers [ Onvoldoende ruimte om te wandelen en de hond uit te laten [ Lengte maakt het geschikt als fietsommetje [ Verlichting van de route is slecht, kan veel beter en maakt het ’s avonds aantrekkelijker [ Maken van kleine ommetjes, waarbij de oever(s) van de kanalen deel uitmaken van een ommetje [ Weinig voorzieningen voor sporters (bijv. eenvoudige klimtoestellen)
[ [ [
Meer zitgelegenheid Groenere uitstraling Meer bestemmingen maken (plekken om naar toe te gaan) en activiteiten om te doen
5.3 Raadsinformatiebijeenkomst 18 april 2019 en inloopbijeenkomsten Merwedekanaalzone Verder zijn de reacties van insprekers op de Raadsinformatiebijeenkomst van 18 april 2019 meegenomen. Ook is op de inloopavonden van de Merwedekanaalzone en de participatie van de Johan Wagenaarkade door meerdere inwoners input gegeven voor het gebruik en inrichting van de oever van zowel Merwedekanaal als Amsterdam-Rijnkanaal. Dit is meegenomen in de inrichtingsprincipes (van dit Ontwikkelkader) en de ambities voor dit oeverpark van 45 hectare (ongeveer 75 voetbalvelden). Veel van de inspraakreacties gingen over: [ echt park maken [ natuur en parkfuncties toevoegen [ veilige verkeersstromen [ belang van recreatieve drukkere plekken De inrichting van het park gaat hieraan voldoen.
5.4 Hoe toegepast De inrichting gaat zorgen voor een evenwicht tussen rust en drukte in een veilig oeverpark. De gescheiden voet- en fietspaden en het zorgvuldige groene maatwerk -met verschillende profielen voor wat kan en pastmaken beweging en ontspanning in dit park aan het water voor iedereen aantrekkelijk, veilig en bereikbaar. Voor andere wensen kunnen we aansluiten bij gemeentelijk beleid: voor hondenuitlaatplekken, scooters en pedelecs, goede verlichting voor sociale veiligheid, bijvoorbeeld. Het oeverpark wordt hoe dan ook uitnodigend voor gebruik en sport en spel. De ontsluiting primair voor wandelen en fietsen, en soms medegebruik voor bevoorrading indien geen andere ontsluiting past. Met de roeiverenigingen wordt gewerkt aan een convenant voor gebruik van de paden als coach pad, met zicht op het water zodat de veiligheid van het roeien gewaarborgd wordt. Samen met sport, spelen en bewegen gaan we op zoek naar attractieve elementen in de inrichting. De ontwikkeling gebeurt in fasen.
46 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 47
En dan nu aan de slag! Met dit ontwikkelkader heeft de gemeente Utrecht een gereedschapskist voor de aanleg van een oeverpark als groot nieuw park voor de stad in handen. Met de herinrichting van de oevers van het Merwedekanaal en AmsterdamRijnkanaal realiseren we een compleet nieuw stedelijk oeverpark van ruim 45 hectare (450.000 m2) met een stadslint van circa 12 km. Hiermee maken we voor de groei in het westelijk deel van het centrum veel nieuwe parkruimte voor alle nieuwe bewoners en bestaande bewoners. Door het park integraal te ontwikkelen met alle overige stadsopgaven, zoals Economische Ontwikkeling, Wonen, Sport, spelen en bewegen en Klimaatbestendig, staan we hier gesteld voor wat de stad ons in de toekomst vraagt. Groen dichtbij, groen direct bij de voordeur en een stadgebied waar hittestress flink is afgenomen, alles geheel in lijn met de toekomstvisie zoals die recent in de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 is vastgelegd.
48 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 49
Bijlage 1
Bijlage 2
Overzicht begrenzing deelgebieden
12
Spinozabrug
Cervanteslaan
Muntsluis
1
Dafne Schippersbrug
11
Smalle parkzone < 26m In de parkzone wordt een balans gezocht tussen ecologische en recreatieve waarden. Uitgangpunt voor de inrichting is ‘Groen-Tenzij’, beplanting in verschillende hoogtes, ruimte voor grote bomen (eerste orde) en ruimte voor natuurlijke dynamiek. Tegelijkertijd is het park sociaal veilig door passende verlichting (voor zowel voor veiligheid als ecologie) en goed zicht in het park en op het water zonder daarbij de parkbeleving uit het oog te verliezen.
Muntbrug Sowetobrug
2
Nelson Mandelabrug
3
De Meernbrug
Prins Clausbrug
Principeprofielen Merwedekanaal
In het eerdere Ontwikkelingskader parkzone Amsterdam-Rijnkanaal (11 feb 2016) zijn de principes voor inrichting van de profielen voor deze parkzone opgenomen. Dit ontwikkelkader Rondje Stadseiland vult het bestaande ontwikkelingskader Parkzone Amsterdam-Rijnkanaal aan op enkele punten (toegelicht in de thematische ontwerpuitgangspunten) o.a. het toevoegen van meer en ecologisch groen (met aandacht sociale veiligheid).
4
Balijebrug
5
10
ondergrondse infra
ondergrondse infra
bestaand talud ca. 1:2
0,5m
Socratesbrug 4m
variabel
4,5m
2m
4 - 5m
Gecombineerde paden en smalle oever wanneer het niet anders kan
6 Galecopperbrug
9
7
A12 viaduct
Liesboschbrug
Jutfasebrug
8
ondergrondse infra
4m
ondergrondse infra
variabel
Vrij liggend fiets- en wandelpad met een plasdrasberm
5m
2m
plasdrasberm 1:3
2,5m
6,5m
50 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 51
Parkzone 29m of 35m In de parkzone wordt een balans gezocht tussen ecologische en recreatieve waarden. Uitgangpunt voor de inrichting is ‘Groen-Tenzij’, beplanting in verschillende hoogtes, ruimte voor grote bomen (eerste orde) en ruimte voor natuurlijke dynamiek. Tegelijkertijd is het park sociaal veilig door passende verlichting (voor zowel voor veiligheid als ecologie) en goed zicht in het park en op het water zonder daarbij de parkbeleving uit het oog te verliezen.
ondergrondse infra
4m
ondergrondse infra
15m
5m
2m
plasdrasberm 1:3
2,5m
Vrij liggend fiets- en wandelpad gescheiden door een groenstrook met een plasdrasberm
6,5m
Brede parkzone pocket park > 50m In de parkzone wordt een balans gezocht tussen ecologische en recreatieve waarden. Uitgangpunt voor de inrichting is ‘Groen-Tenzij’, beplanting in verschillende hoogtes, ruimte voor grote bomen (eerste orde) en ruimte voor natuurlijke dynamiek. Tegelijkertijd is het park sociaal veilig door passende verlichting (voor zowel voor veiligheid als ecologie) en goed zicht in het park en op het water zonder daarbij de parkbeleving uit het oog te verliezen.
ondergrondse infra
4m
ondergrondse infra
20m
8,5m
2,5m
10m
Vrij liggend fiets- en wandelpad gescheiden door een brede groenstrook met een ecologische oever
ondergrondse infra
4m
Vrij liggend fiets- en wandelpad gescheiden door de wetering of een wadi met een plasdrasberm
5m
natuurvriendelijke oever 1:5
20m
ondergrondse infra
wadi of wetering
5m
12m
Vrij liggend fiets- en wandelpad gescheiden door de wetering of een wadi met een plasdrasberm
plasdrasberm 1:3
2,5m
6,5m
3.3 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven 1 Overzicht raadsbrieven 17 februari tot en met 14 april 2022.docx
Commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte d.d. 12 mei 2022 Ingekomen raadsbrieven 17 februari t/m 20 april 2022
Nr.
Ontvangstdatum
Beleidsveld
Onderwerp
Aandachtspunt
1
12-04-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Uitkomsten kennismakingsgesprek MIRT
verzoek van college voor een technische briefing (eind april/begin mei)
2
29-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Voorlopig Ontwerp Herinrichting OudenoordKaatstraat, eerste fase
3
24-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Samenwerkingsovereenkomst GoedopWeg
4
24-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Verbeteringen voor fietsers Vleutenseweg
5
23-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Programmering 30 km impuls 2023-2026 en doorkijk tot 2040
6
22-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Verkeersveiligheid Niels Bohrweg - Lage Weide
7
22-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Toegankelijkheid Bushaltes
8
22-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Haalbaarheidsonderzoek fietsverbinding Boorstraat
9
18-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Start werkzaamheden herinrichting Moldaudreef en Ooster- en Westerkade
10
17-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Financiële afronding project Uithoflijn
11
15-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Doorfietsroute Utrecht-Veenendaal
12
10-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Vaststelling definitief IPvE-FO herinrichting Amsterdamsestraatweg
13
09-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Uitwerking modules Parkeervisie en afhandeling moties
14
08-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Voorlopig Ontwerp herinrichting Socrateslaan
15
08-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Haalbaarheid verbreding fietspad Demkabrug
Commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte d.d. 12 mei 2022 Ingekomen raadsbrieven 17 februari t/m 20 april 2022 Nr.
Ontvangstdatum
Beleidsveld
Onderwerp
16
08-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Vragen eerste stappen Schaalsprong OV
17
08-03-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Onderzoek fietspad Opaalweg - Waterlinieweg
18
25-02-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Vervolgaanpak Verkeersstudie Zuidpoort
19
23-02-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Stand van zaken Noordelijke Randweg Utrecht (NRU)
20
23-02-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Herinrichting Bastionweg
21
22-02-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Raadstoets programma Bereikbaarheid
22
21-02-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Nieuwe fietsroute Platolaan - USP
23
18-02-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Reactie aangepast initiatiefvoorstel Utrecht onbeperkt toegankelijk
24
17-02-2022
Mobiliteit
Raadsbrief Uitbreiding Fietsdeals voor U-pashouders
25
08-03-2022
Groen
Raadsbrief Strategie voor groen
26
19-04-2022
Dierenwelzijn
Raadsbrief Nijlganzen in het Wilhelminapark, lijmplanken en verkoop van bont, kreeften en krabben op markten
27
29-03-2022
Dierenwelzijn
Raadsbrief Duivenbeheer Utrecht CS - Warmtebuffer Rijnsweerd
28
14-04-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Noodkap twee paardenkastanjes en veilig stellen van één paardenkastanje op de Neude
29
13-04-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Informeren over uitkomsten netwerkbijeenkomsten zelfbeheer
Aandachtspunt
Commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte d.d. 12 mei 2022 Ingekomen raadsbrieven 17 februari t/m 20 april 2022 Nr.
Ontvangstdatum
Beleidsveld
Onderwerp
30
06-04-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Evaluatie Aanpak Plaagdierbeheersing: ratten
31
23-03-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Stand van zaken mogelijke overdracht Merwedekanaal
32
17-03-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Ontheffingsbeleid te zwaar verkeer wervengebied
33
15-03-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Voortgangsrapportage essentaksterfte 2021
34
09-03-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Visie op de Ondergrond
35
09-03-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Ontwikkeling Dakenplan
36
23-02-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Aanpassingen Visie Speelruimte Spelen in je eigen buurt
37
23-02-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Locaties pilot wilde bloemen en planten
38
22-02-2022
Openbare ruimte
Raadsbrief Evaluatie en aanpak Eikenprocessierups 2021/2022
39
04-03-2022
Markten en havens
Raadsbrief Beleidsregel Milieunormen en veiligheid bij exploitatie van passagiersschepen
Aandachtspunt
4 Verslag 24 februari 2022 1 2022 02 24 Conceptverslag commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte.pdf
Verslag openbare middagvergadering commissie Mobiliteit, Groen en openbare ruimte 5 Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag 10
15
24 februari 2022 Raadzaal, stadhuis mw. I.B. Koren (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen De voorzitter, dhr. M. Saiah, de wethouders, mw. L. van Hooijdonk, dhr. K. Verschuure, de leden, dhr. B. Işik (PvdA), dhr. T. Schipper (SP), mw. S. Schilderman (D66), dhr. R. Daniëls (PVV), dhr. J. Koppelaar (Student&Starter), mw. H. de Boer (GroenLinks), dhr. R. van der Graaf (ChristenUnie), mw. L. Snippe (PvdD), dhr. M. de Pagter (VVD), mw. J. Zwinkels (CDA), dhr. M. van Dalen (VVD), dhr. D. Gilissen (VVD), mw. J. van Ophem (Student&Starter), dhr. M. van Heuven (PvdD), dhr. J. Wijmenga (ChristenUnie), de commissiegriffier, mw. D. Rijnders.
Afwezigen Er zijn geen afwezigen gemeld. 20
25
30
35
Inhoud 1. Opening en mededelingen ........................................................................................................... 1 2. Vaststellen agenda 24 februari 2022 ............................................................................................ 2 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen.................................................................................... 2 4. Conceptverslag 27 januari 2022 .................................................................................................. 2 5. Toezeggingen/Moties ................................................................................................................... 2 6. Raadsvoorstel Eerste stappen schaalsprong OV/Alternatief verbreding A27 (Punt 6 en 7 gezamenlijk) ..................................................................................................................................... 2 7. Alternatief verbreding A27 ............................................................................................................ 2 8. Initiatiefvoorstel Utrecht Onbeperkt Toegankelijk - Raadsleden De Pagter en Gilissen ............... 9 9. Raadsvoorstel Een permanent regime voor het voetgangersgebied binnenstad ....................... 14 10.
Meerjaren investeringsprogramma Beheer openbare ruimte 2022-2026 en raadsbrief vernieuwd Handboek Openbare Ruimte ........................................................................................ 18 LIJST VAN TOEZEGGINGEN ........................................................................................................ 23 Wethouder Van Hooijdonk .......................................................................................................... 23
1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering om 14.00 uur en heet iedereen van harte welkom.
Pagina 1 van 23
2. Vaststellen agenda 24 februari 2022 De voorzitter constateert dat de agenda is vastgesteld.
3. Vaststellen van ingekomen agenderingen 5
De voorzitter loopt het lijstje langs. 3.1. Nagekomen agenderingen mede op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven De voorzitter constateert dat de PvdD een agendering heeft inzake participatievisie landschapspark Oud-Zuilen.
10 Mevrouw Snippe (PvdD) geeft aan dat de PvdD zich zorgen maakt over de plannen die het college heeft voor natuurgebied Oud-Zuilen. Het college wil dit natuurgebied ontwikkelen tot landschapspark en dit heeft gevolgen voor de flora en fauna. De fractie wil het debat hierover in een vroeg stadium aangegaan en aandachtspunten meegeven. 15 Mevrouw Schilderman (D66) geeft aan dat bespreking goed is maar dat de fractie van D66 de tekst van de PvdD voor de agendering niet perse deelt. Zodra de nieuwe raad er is, kan bekeken worden wie wil aansluiten en welke tekst wordt gebruikt. 20
De heer Işik (PvdA) sluit aan bij hetgeen mevrouw Schilderman zegt. Mevrouw De Boer (GroenLinks) zegt dat GroenLinks het een belangrijk onderwerp vindt. Ook zij sluit aan bij het voorstel van mevrouw Schilderman.
25
De voorzitter concludeert dat 60 minuten behandeltijd wordt gereserveerd. 3.2. Kadernota 2023, Eerste begrotingswijziging SGL 2022, Kadernota 2023 Plassenschap en 1e Begrotingswijziging 2022 van het Plassenschap Loosdrecht De voorzitter concludeert dat 30 minuten behandeltijd wordt gereserveerd.
30 De heer De Pagter (VVD) merkt op dat vanwege de gemeenteraadsverkiezingen de volgende commissie pas in mei is. Misschien moet de voorzitter worden gemandateerd om raadsvoorstellen die in de tussentijd komen, op de agenda te zetten. 35
De voorzitter concludeert dat hij dit door zal geven aan de toekomstige voorzitter.
4. Conceptverslag 27 januari 2022 De voorzitter concludeert dat het verslag is vastgesteld. 40
5. Toezeggingen/Moties De voorzitter concludeert dat de fracties hier geen opmerkingen over hebben.
6. Raadsvoorstel Eerste stappen schaalsprong OV/Alternatief verbreding A27 (Punt 6 en 7 gezamenlijk) 45
7. Alternatief verbreding A27 De voorzitter constateert dat beide agendapunten in gezamenlijkheid worden besproken. Er wordt gestart met de beantwoording van de wethouder. 50
55
Wethouder Van Hooijdonk denkt dat het belangrijk is om met elkaar vast te stellen wat gewild wordt. Zij wijst erop dat het raadsvoorstel dateert van voor het regeerakkoord en dat op dit moment helder is dat het kabinet voor de mobiliteit kant 2,5 miljard euro te vergeven heeft en dat dit wordt gekoppeld aan kansen voor woningbouw. Het verhaal in Utrecht gaat ook over de koppeling tussen verstedelijking en openbaar vervoer. Er wordt dus gewerkt aan het goede verhaal en tegelijkertijd zijn er ook uitdagingen. Utrecht is namelijk toe aan een groeispurt en een Pagina 2 van 23
systeemverandering. Bij de Merwedelijn is bijvoorbeeld te zien dat vanaf 2030 een en ander begint te knellen. 5
10
15
Wiel met spaken Allereerst gaat zij in op vragen over het proces. Samen met de provincie wordt geprobeerd telkens een stap voor te blijven zodat de regio een heldere agenda heeft, ook in U-Net. Tot nu toe is steeds gebleken dat het voorwerk nuttig is geweest en dat het door U-Net in dankbaarheid wordt aanvaard. Met betrekking tot de planning merkt de wethouder op, dat de komende tijd drie dingen naast elkaar worden gedaan. Zo is er een planning binnen U-Net met onder andere de MIRTverkenning en wordt er verder gegaan met de kopgroep Samen OV versnellen. De vervolgagenda hiervoor staat in het synthesestuk dat in de bijlage zit. Het derde spoor betreft het spoor van het kabinet dat voor de zomer afspraken wil maken. D66 vroeg wanneer gedacht wordt aan de regeling Risicovolle projecten. Het college denkt dat dit het moment is waarop er echt een investeringsbeslissing valt en dit zou dit jaar kunnen gebeuren. De heer Schipper (SP) begrijpt dat het kabinet nog voor de zomer een aantal beslissingen wil nemen. Na 16 maart is het college alleen demissionair. Acht het college zich dan nog bevoegd om beslissingen te nemen?
20
25
30
Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat geroeid moet worden met de riemen die er zijn. Alle steden kampen hiermee omdat de verkiezingen overal op hetzelfde moment zijn. Verder is er al altijd een college en een raad. Er dient in ieder geval een mooie afspraak voor Utrecht binnengehaald te worden en deze dient te kunnen rekenen op een meerderheid in de raad. Zij vervolgt haar beantwoording. De PVV vroeg of een uitvoering samen met de provincie wordt gedaan in een projectorganisatie. Dit zou kunnen maar hierover is nog geen beslissing genomen. Ten aanzien van de participatie merkt de wethouder op, dat er processen parallel lopen waarin participatie heeft plaatsgevonden en dat de MIRT-verkenning ook georganiseerde participatieprocessen bevat. Verder zou het kunnen zijn dat er een versnelling gaat plaatsvinden en het kan dan zijn dat het Rijk niet altijd wacht op het participatieproces. De heer Işik (PvdA) vraagt hoe het college de kwaliteit waarborgt.
35
Wethouder Van Hooijdonk herhaalt dat er een goede deal moet komen. Deze zal overigens gericht zijn op hoofdlijnen. De wethouder wijst erop dat Utrecht ook voor dilemma’s kan komen te staan. Er zullen keuzes gemaakt moeten worden. De heer Daniëls (PVV) vraagt of participatie zal gaan over de grote lijnen of alleen over de details.
40
45
50
Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat over de grote lijnen al verschillende gesprekken zijn gevoerd. Verder zijn er ook al kaders gesteld. Zo zijn het wiel met spaken en het mobiliteitsplan al vastgesteld. Er wordt van grof naar fijn gewerkt. Dan de afstemming met de regio. De collega uit Nieuwegein heeft meegedraaid in de besprekingen ook mede namens collega’s uit IJsselstein en er wordt geregeld teruggekoppeld naar de tafel van de U16. Het CDA en de PvdA hebben gevraagd naar de rol van het netwerkperspectief. Dit is een kaderstellend document van de provincie waar voor het beoogde netwerk de nieuwe concessievragen op worden gebaseerd. Vervolgens de verschillende lijnen. Allereerst de Merwedelijn. Hierbij gaat een en ander knellen want in 2030 zijn 50.000 reizigers voorzien. Hier ligt dus een behoorlijke ov-uitdaging en het is hierom dat het college een ondergrondse variant voor zich ziet. Dit is geen luxe idee maar heeft te maken met een grote vervoerswaarde. De heer Işik (PvdA) vraagt zich af of een dergelijke metro verantwoord is.
55
Wethouder Van Hooijdonk geeft aan dat het niet alleen gaat om reizigers van en naar de Merwedekanaalzone. Het gaat ook over mensen die nu al in Nieuwegein en IJsselstein wonen. Er wordt dus een groot gebied mee bediend. De heer Işik (PvdA) merkt op dat de tram voldoende zou moeten zijn.
60 Pagina 3 van 23
Wethouder Van Hooijdonk antwoordt dat zij niet zegt dat een tram niet kan maar ze wijst erop dat bij kruispunten in de problemen wordt gekomen. 5
De heer Işik (PvdA) vraagt wat de wethouder vindt van de inbreng die is geleverd tijdens de raadsinformatiebijeenkomst waarin werd gezegd dat Utrecht niet geschikt is voor een metro. Wethouder Van Hooijdonk zegt dat zij niet zegt dat dit een metro is. Het is een ondergrondse tram met net een wat ander systeem. Als problemen vermijden moeten worden, dan dient gedacht te worden aan een ongelijkvloerse oplossing.
10 De heer De Pagter (VVD) mist de onderbouwing voor de 50.000 reizigers in 2030 op de Merwedelijn. Kan ervoor de raad een onderbouwing van dit cijfer komen? 15