Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte van 12 mei 2022
1 2 3
Opening Aanvang: 14.00 uur. Vaststellen van de agenda 12 mei 2022 Vaststellen ingekomen agenderingen (Procedure) Deze punten worden alleen procedureel behandeld. De leden van de commissie bespreken of, op welke wijze en voor hoe lang zij deze raadsvoorstellen en onderwerpen willen bespreken. Na vaststelling van dit behandeladvies, wordt het stuk voor een volgende vergadering geagendeerd. Ingekomen agenderingen commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte 12 mei 2022.doc 2022 05 12 Behandelvoorraad MGOR.docx
3.1
Raadsbrief Informeren over uitkomsten netwerkbijeenkomsten zelfbeheer Dossier 2691 voorblad Raadsbrief Informeren over uitkomsten netwerkbijeenkomsten zelfbeheer.docx.pdf
3.2
Raadsvoorstel Ontwikkelkader Rondje Stadseiland Dossier 2584 voorblad Raadsvoorstel Ontwikkelkader Rondje Stadseiland.docx Ontwikkelkader Rondje Stadseiland.pdf
3.3
Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven Overzicht raadsbrieven 17 februari tot en met 14 april 2022.docx
4
Verslag 24 februari 2022 Vaststellen: conceptverslag commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte van 24 februari 2022 2022 02 24 Conceptverslag commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte.pdf
5
Toezeggingen/moties Lijst van moties/toezeggingen vaststellen, met daarbij allereerst de vraag of de commissie behoefte heeft aan een nadere toelichting van het college op de genoemde voortgang en/of de door het college voorgestelde afwikkeling accorderen. Lijst toezeggingen-moties-brieven MGOR (inclusief voortgangsinformatie)
6
Raadsvoorstel Modules Parkeervisie Wethouder: Van Hooijdonk, Beleidsterrein: Mobiliteit Indicatieve behandeltijd: 90 minuten In de Parkeervisie die door de raad is vastgesteld op 25 november 2021 is opgenomen op welke manier het parkeerbeleid bijdraagt aan de leefbaarheid en bereikbaarheid van de stad. De module Fietsparkeren gaat specifiek in op de kwantitatieve en kwalitatieve eisen rondom fietsparkeren en de handhaving hierop. In de module Parkeerhubs wordt weergeven we weer hoe we parkeren aan de rand van de stad en in de regio willen stimuleren. De module Parkeren en toegankelijkheid gaat in hoe de gemeente de stad bereikbaar wil houden voor verschillende doelgroepen, met bijzondere aandacht voor mensen met een beperking. Tot slot staat in de module Aanpak parkeren openbare ruimte op welke wijze de gemeente het parkeerbeleid willen inzetten voor verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte. Ook gaat deze module in op communicatie en data in relatie tot parkeren. Dossier 2540 voorblad Raadsvoorstel Modules Parkeervisie.docx Module aanpak parkeren openbare ruimte.pdf Module Fietsparkeren.pdf Module Parkeerhubs.pdf Module Parkeren Toegankelijkheid.pdf Nota beantwoording inspraak op modules.pdf Inspraakreacties op modules Parkeervisie.pdf Routekaart Parkeerhubs.pdf Raadsbrief afhandeling moties Parkeervisie.docx
6.1
Raadsbrief Uitwerking modules Parkeervisie en afhandeling moties
Dossier 2685 voorblad Raadsbrief Uitwerking modules Parkeervisie en afhandeling moties.docx (1).pdf 7
Raadsvoorstel Zienswijzen naar recreatieschappen Eerste begrotingswijzing 2022 en Uitgangspunten Begroting - Kadernota 2023 Wethouder: Van Hooijdonk, Beleidsterrein: Groen Behandeltijd: 30 minuten Met de ter vaststelling voorliggende brieven geeft de raad haar zienswijzen op de eerste wijziging van de begroting 2022 en de kadernota en uitgangspunten begroting 2023 van twee gemeenschappelijke regelingen, te weten Plassenschap Loosdrecht e.o. en Recreatieschap Stichtse Groenlanden. In de nu voorliggende zienswijzebrieven spreekt de raad zich positief uit over het feit dat de schappen hebben geluisterd naar het verzoek om de PM post voor de liquidatie- en transitiekosten te specificeren, maar geeft tevens aan dat ze deze kosten graag in de begroting op de afgesproken wijze, in drie stappen, verwerkt ziet. Dit is nu niet gebeurd. De schappen hebben, omdat de jaarcijfers nog niet bekend waren op het moment van aanbieden, het tekort dat door het invullen van de PM post nu in de begroting zit, niet (deels) opgelost binnen de begroting, al is dit volgens de toelichting wel de intentie. Dat betekent dat het tekort direct aan de deelnemers wordt doorberekend, tenzij dit in een nieuw besluit alsnog anders wordt besloten. Dit is aanleiding voor het indienen van een zienswijze namens de gemeente Utrecht.
Dossier 2643 voorblad Raadsvoorstel Zienswijzen recreatieschappen Eerste begrotingswijziging 2022 en Uitgangspunten Begroting - Kadernota 2023.docx Zienswijzebrief Recreatieschap Stichtse Groenlanden 1e begrotingswijziging 2022 en Uitgangspunten begroting 2023.docx Zienswijzebrief Plassenschap Loosdrecht 1e begrotingswijziging 2022 en Kadernota 2023.docx Aanbiedingsbrief Zienswijze 1e Begrotingswijziging Stichtse Groenlanden 2022.pdf Bestuursvoorstel 1e Begrotingswijziging Stichtse Groenlanden 2022.pdf Aanbiedingsbrief bij Ontwerp Uitgangspunten Begroting 2023 Stichtse Groenlanden.pdf Bestuursvoorstel uitgangspunten begroting 2023 Stichtse Groenlanden .pdf Ontwerp uitgangspunten begroting 2023 Stichtse Groenlanden.pdf Aanbiedingsbrief bij 1e begrotingswijziging Plassenschap Loosdrecht 2022.pdf Bestuursvoorstel 1e Begrotingswijziging Plassenschap Loosdrecht 2022.pdf Aanbiedingsbrief bij Kadernota 2023 Plassenschap Loosdrecht.pdf Bestuursvoorstel Ontwerp Kadernota 2023 Plassenschap Loosdrecht.pdf Ontwerp Kadernota 2023 Plassenschap Loosdrecht.pdf
8
Raadsbrief Participatie visie Landschapspark Oud Zuilen Wethouder: Van Hooijdonk, Beleidsterrein: Groen Indicatieve behandeltijd: 90 minuten Geagendeerd door A. Sasbrink (PvdD), H. Assen ( PvdA), R Heijne (GroenLinks), N. Stylianou (D66), M. de Pagter (VVD), J. Zwinkels ( CDA), W. Duitscher (EenUtrecht), L. Potters ( Stadsbelang Utrecht), D. Bosch ( PVV), D. Harris (SP), C. Passier ( Volt). De Partij voor de Dieren maakt zich zorgen om de plannen die het college heeft om het natuurgebied Oud Zuilen te ontwikkelen tot een landschapspark, en de gevolgen die deze plannen hebben voor flora en fauna. De agenderende fractie wil daarom niet wachten tot de visie voor besluitvorming wordt voorgelegd aan de raad, maar het debat in een eerder stadium aangaan en hierbij aandachtspunten meegeven. Daarnaast wil de fractie van de PvdA graag met het college en de andere partijen in gesprek over het doorlopen participatietraject en het proces hoe het landschapspark tot stand is gekomen. De andere fracties sluiten zich hierbij aan. Dossier 2605 voorblad Raadsbrief Landschapspark Oud Zuilen.docx (1).pdf
9
Raadsvoorstel Zienswijzemogelijkheid ontwerp programmabegroting RUD Utrecht 2023 Wethouder: Eerenberg, Beleidsterrein: Milieu en emissieloos vervoer Indicatieve behandeltijd: 45 minuten Op donderdag 31 maart heet de RUD Utrecht de ontwerp Programmabegroting 2023 RUD Utrecht toegestuurd voor een zienswijzeprocedure. De zienswijze kan tot 27 mei worden ingediend. Het college heeft een concept zienswijze laten opstellen die ter besluitvorming wordt voorgelegd aan de raad. Gezien de fatale termijn van het raadsvoorstel vindt de behandeling van de zienswijze plaats in deze commissie. Dossier 2648 voorblad Raadsvoorstel Zienswijzemogelijkheid Ontwerp programmabegroting RUD 2023.docx Zienswijzebrief Ontwerp programmabegroting RUD 2023.docx Begeleidende brief zienswijze deelnemers ontwerp Begroting 2023 RUD Utrecht getekend GS en HJ.pdf Ontwerp Programmabegroting 2023 RUD Utrecht.pdf
Ingekomen Agenderingen Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte (Ter vaststelling in de commissie van 12 mei 2022) Agenderingen van de commissie
Datum: 19 april 2022 Soort stuk: Raadsbrief Informeren over uitkomsten netwerkbijeenkomsten zelfbeheer Wethouder:Diepeveeen Beleidsterrein: Openbare Ruimte; ( CDA wil ook Groen, Duurzaamheid, Wijkgericht werken en participatie, Publieksdienstverlening) Commissiegriffier: Daniëlle Rijnders
Geagendeerd door: Jantine Zwinkels (CDA), Anne Sasbrink (Partij voor de Dieren), Wilma Duitscher (EenUtrecht) Motivering: De CDA fractie heeft met veel interesse de raadsbrief over de netwerkbijeenkomsten voor zelfbeheer van openbaar groen gelezen. Een belangrijk onderwerp voor het CDA, omdat het raakt aan de sociale cohesie van buurten, en de vergroening van Utrecht. We hebben in debatten eerder gevraagd naar de mogelijkheid om informatiebordjes en eventueel tegels te plaatsen bij zelfbeheerinitiatieven, juist omdat initiatiefnemers de signalen aan ons doorgaven dat zij hier behoefte aan hebben. Het college is hier terughoudend in geweest. Nu blijkt uit de brief dat 29% van de initiatiefnemers hier wel interesse in heeft. En blijken er toch al mogelijkheden te zijn bij de gemeente, terwijl wij daar niet door het college eerder over zijn geïnformeerd. En het college schrijft nu in haar brief: “Naast de focus op onlineactiviteiten kijken we nadrukkelijk ook op welke wijze we de bestaande zelfbeheerinitiatieven in de wijken nog zichtbaarder kunnen maken, waardoor zij als inspirerend voorbeeld voor andere inwoners in de wijk kunnen dienen. Hierbij benutten we het plaatsen van zelfbeheertegels en/of informatieborden als mooi publiciteitsmoment.” De fracties willen graag duidelijk beleid zien van het college, want nu wordt er twee kanten op geredeneerd.
De Partij voor de Dieren wil n.a.v. de brief graag van het college weten hoe de inhoudelijke ondersteuning is om ook met zelfbeheertuintjes zoveel mogelijk bij te dragen aan de
Voorstel: 1. Agenderen voor commissie MGOR. 2. Datum: 3. Tijdsduur: 45 min.
biodiversiteit, en wat de gemeente op dit punt nog meer zou kunnen faciliteren.
Stukken afkomstig vanuit het college
Datum: 20 april 2022 Soort stuk: Raadsvoorstel Ontwikkelkader Rondje Stadseiland Wethouder: Lot van Hooijdonk Beleidsterrein: Groen Commissiegriffier: Daniëlle Rijnders
Met dit voorliggende besluit worden de leidende principes en de ontwerpuitgangspunten vastgesteld voor het Rondje Stadseiland. Het Rondje Stadseiland vormt de voorbode van de schaalsprong Groen die nodig is om in de behoefte van alle nieuwe inwoners van Zuidwest, de Binnenstad en aanliggende wijken te voorzien. Het vastleggen van de leidende principes is nu nodig omdat de parkontwikkeling gefaseerd plaatsvind en om zowel nu als in de verdere toekomst inrichtingsplannen te maken die leiden tot een samenhangend en herkenbaar nieuw park voor Utrecht.
Voorstel: 1. Agenderen voor de commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte 2. Datum: 3. Tijd: 90 minuten
2
1 2022 05 12 Behandelvoorraad MGOR.docx
#RAAD030# Commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte (t.b.v. de commissie van 12 mei 2022) Mobiliteit, Groen (incl. agrarische zaken, volkstuinen, NME, Amelisweerd etc.), Dierenwelzijn, Openbare ruimte (incl. Werven), Klimaatadaptatie (incl. water), Markten en havens
Behandelvoorraad Wethouder Van Hooijdonk Groen Raadsvoorstel Ontwikkelkader Rondje Stadseiland
90 minuten ( vast te stellen in cie 125-2022)
Wethouder Diepeveen Groen Raadsbrief Informeren over uitkomsten netwerkbijeenkomsten zelfbeheer
45 minuten ( vast te stellen in cie 125-2022)
3.1 Raadsbrief Informeren over uitkomsten netwerkbijeenkomsten zelfbeheer 1 Dossier 2691 voorblad.pdf
Commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte Dossiernummer
2691
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
12 mei 2022
Agendapunt
3.1
Titel
Raadsbrief Informeren over uitkomsten netwerkbijeenkomsten zelfbeheer
ID
2870
Behandelend ambtenaar
Pascal Zoetbrood
Telefoon
14030
pascal.zoetbrood@utrecht.nl
Datum collegebesluit
13 april 2022
Geocodering
Stad Utrecht
Thema
Ruimtelijke ordening
Portefeuillehouder
Wethouder Diepeveen
Beleidsveld
Openbare ruimte
Referendabel Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)
Daniëlle Rijnders/Cie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte/06-39276711
Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Mobiliteit, Groen en
12 mei 2022
Openbare Ruimte Voorgesteld besluit
1 Raadsbrief Informeren over uitkomsten netwerkbijeenkomsten zelfbeheer.docx.pdf
Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl/
Aan de gemeenteraad
Behandeld door
P.R.B. Zoetbrood
Datum
13 april 2022
Doorkiesnummer
14030
Kenmerk
9947471
pascal.zoetbrood@utrecht.nl
Onderwerp
Informeren over uitkomsten netwerkbijeenkomsten zelfbeheer
Bijlage(n)
-
Beleidsveld
Openbare ruimte
Geachte leden van de raad, Op 9 september 2021 is het Actieplan zelfbeheer openbaar groen besproken in de raadscommissie Stad en Ruimte. Hierbij werd onder meer stilgestaan bij de organisatie van de wijkbijeenkomsten over zelfbeheer en het plaatsen van bordjes of tegels bij zelfbeheerinitiatieven, zodat het voor iedereen duidelijk is dat een groenperceel in zelfbeheer is. Toegezegd is om in de wijkbijeenkomsten die in afgelopen maanden zijn georganiseerd te verkennen of zelfbeheerders hier behoefte aan hebben (zie toezegging 21/T359). In deze brief informeren wij u over de uitkomsten van deze wijkbijeenkomsten. Belangrijkste uitkomsten wijkbijeenkomsten Wij hebben eind 2021/ begin 2022 zes netwerkbijeenkomsten georganiseerd over zelfbeheer in de verschillende wijken. Een belangrijk doel tijdens deze bijeenkomsten was de zelfbeheerders in de wijk kennis te laten maken met hun wijkaanspreekpunt. Daarnaast zijn wij met zelfbeheerders in gesprek gegaan over hoe wij gezamenlijk de ambities voor het zelfbeheer kunnen realiseren. Hierbij stonden wij specifiek stil bij de verbetersuggesties voor het gemeentelijke beleid, de ideeën van zelfbeheerders over de ontwikkeling van een publiekscampagne voor het enthousiasmeren van nieuwe zelfbeheerders en het peilen van de behoefte aan informatieborden en/of zelfbeheertegels bij hun initiatief.
Verbetersuggestie voor het gemeentelijke beleid De aanwezige zelfbeheerders gaven aan dat ze de netwerkbijeenkomsten zeer waardeerden. Zelfbeheerders gaven aan dat deelname aan de netwerkbijeenkomsten hen de mogelijkheid gaf om mee na te denken over de wijze waarop ambities voor het zelfbeheer gerealiseerd kunnen worden. De inbreng van de zelfbeheerders heeft ten eerste geresulteerd in een aantal verbetersuggesties voor het gemeentelijk beleid. Hierbij ging het onder andere om de verbetering van de communicatie vanuit de gemeente over de mogelijkheden voor zelfbeheer, bij wie ze waarvoor terecht kunnen binnen de gemeente en daarbij ook kortere lijnen. Daarnaast gaven zelfbeheerders ook aan behoefte te hebben
Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk
13 april 2022 9947471
aan periodiek contact, bijvoorbeeld door netwerkbijeenkomsten, maar ook door eens per tijd inhoudelijk overleg over onderhoud en beplanting. Suggesties voor ontwikkeling campagne Ook werd tijdens de bijeenkomsten gevraagd naar de ideeën van zelfbeheerders over de ontwikkeling van een publiekscampagne om nieuwe zelfbeheerders te enthousiasmeren. Dit is één van de maatregelen in het actieplan zelfbeheer. Enkele suggesties waren: mooie voorbeelden laten zien, benadrukken meerwaarde van het zelfbeheer, zelf als zelfbeheerder ook andere mensen aanspreken/ stimuleren en tot slot kies voor een positieve insteek: ‘maak er een feestje van’. Behoefte aan tegel of informatiebord? Tot slot hebben we de zelfbeheerders gevraagd of zij behoefte hebben aan een informatiebord en of zelfbeheertegel bij hun initiatief. Nu kunnen zelfbeheerders een zelfbeheertegels of een informatiebord aanvragen, maar zijn de mogelijkheden en voorwaarden niet altijd even duidelijk. Deze peiling leverde een wisselend beeld op. 29% van de aanwezigen gaf aan dat zij behoefte hadden aan een informatiebord. Voor zelfbeheertegels was dit iets hoger met 34%. 11% en 19% van de aanwezigen gaf juist aan respectievelijk geen informatiebord of een zelfbeheertegel bij hun initiatief te willen. Ruim de helft van de aanwezige zelfbeheerders had geen mening.
De zelfbeheerders gaven als belangrijkste reden voor het plaatsen van een zelfbeheertegel bij hun initiatief (vooral meerwaarde bij boomspiegels), dat het voor de gemeente, aannemers of de buurt duidelijk is welke boomspiegel in zelfbeheer is. Deze tegels en ook informatieborden kunnen daarnaast als mooie reclame dienen en anderen inspireren en motiveren. Specifiek voor informatieborden zagen zelfbeheerders het voordeel dat je hiermee positiviteit uitstraalt, de contacten met de buurt bevordert, laat zien wat je doet en daarmee ook begrip en draagvlak creëert in de buurt. Daartegenover gaven de zelfbeheerders de volgende nadelen van een dergelijk bord: het voelt als belastend, angst voor vandalisme en het kost veel geld. Dit geld kun je beter aan andere zaken besteden. En een informatiebord past niet bij elk initiatief. Daarom is maatwerk nodig Wat gaan wij doen op basis van de uitkomsten? Wij zijn blij met de uitkomsten van de bijeenkomsten en we nemen deze mee in de uitvoering van de maatregelen uit het actieplan. Specifiek betekent dit: 1. Naast dat wij een aanspreekpunt voor het zelfbeheer per wijk hebben ingesteld, zijn we bezig met het optimaliseren van interne werkafspraken en samenwerking voor de aanvraag van nieuwe zelfbeheerinitiatieven. Op basis hiervan passen wij in het voorjaar de website aan, zodat deze beter aansluit bij de wensen van zelfbeheerders.
Hiermee geven we gehoor aan de wensen vanuit zelfbeheerders om de communicatie/dienstverlening vanuit de gemeente te verbeteren. 2. Op basis van de uitkomsten van de verkenning zien wij de volgende mogelijkheden voor het aanvragen van een (informatie)bord of een zelfbeheertegel: - Wij plaatsen vanaf nu standaard bij elke aangemelde boomspiegel in zelfbeheer een zelfbeheertegel. Dit geldt zowel voor de al bestaande als nieuwe boomspiegels in zelfbeheer. Dat vraagt van zelfbeheerders dat zij het zelfbeheer van een boomspiegel aan de gemeente melden. Wij zorgen dat dit op een laagdrempelige manier kan op de gemeentewebsite over zelfbeheer - Het plaatsen van een informatiebord is maatwerk, omdat een dergelijk bord niet voor elk project nuttig is. In gesprek met de zelfbeheerder bespreken we of het plaatsen van een dergelijk bord voldoende meerwaarde heeft voor het initiatief. Wij bieden deze mogelijkheid voor zowel nieuwe als bestaande zelfbeheerinitiatieven. De gemeente financiert en plaatst
2/3
Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk
13 april 2022 9947471
vervolgens het informatiebord. De mogelijkheden en voorwaarden voor de aanvraag van een informatiebord plaatsen we op de vernieuwde gemeentelijke website over zelfbeheer. De suggesties van de zelfbeheerders nemen wij mee in de ontwikkeling van een campagne, die wij in april/mei gaan uitvoeren. Het voorjaar is namelijk het moment om aandacht te vragen voor het zelfbeheer. Wij gaan deze campagne combineren met de lancering van het platform BuurtNatuur030 (www.buurtnatuur030.nl), omdat in beide gevallen het netwerk van zelfbeheerders centraal staat. Het gaat daarbij dan om het versterken van het al bestaande netwerk van zelfbeheerders via het platform door bestaande initiatieven op de kaart te zetten en samenwerking tussen zelfbeheerders te bevorderen. Daarnaast gaat het om de uitbreiding van zelfbeheerders door het enthousiasmeren van nieuwe zelfbeheerders (openbaar groen) in Utrecht. Naast de focus op onlineactiviteiten kijken we nadrukkelijk ook op welke wijze we de bestaande zelfbeheerinitiatieven in de wijken nog zichtbaarder kunnen maken, waardoor zij als inspirerend voorbeeld voor andere inwoners in de wijk kunnen dienen. Hierbij benutten we het plaatsen van zelfbeheertegels en/of informatieborden als mooi publiciteitsmoment. Met deze acties willen wij invulling geven aan de ambitie van het Actieplan Zelfbeheer om het zelfbeheer als gemeente actief te gaan stimuleren.
Om inzicht te krijgen in hoeverre deze acties bijdragen aan deze ambitie evalueren wij, zoals toegezegd in het actieplan, de maatregelen in Q4 en informeren wij u over de resultaten hiervan. We hopen u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester
3/3
3.2 Raadsvoorstel Ontwikkelkader Rondje Stadseiland 1 Dossier 2584 voorblad.pdf
Commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte Dossiernummer
2584
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
12 mei 2022
Agendapunt
3.2
Titel
Raadsvoorstel Ontwikkelkader Rondje Stadseiland
ID
2756
Behandelend ambtenaar Telefoon E-mail Datum collegebesluit Geocodering Thema
Ruimtelijke ordening
Portefeuillehouder
Wethouder Diepeveen
Beleidsveld
Openbare ruimte
Referendabel Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)
Daniëlle Rijnders/Cie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte/06-39276711
Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Mobiliteit, Groen en
12 mei 2022
Openbare Ruimte Voorgesteld besluit
1 Raadsvoorstel Ontwikkelkader Rondje Stadseiland.docx
Voorstel aan de gemeenteraad
Ontwikkelkader Rondje Stadseiland Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Geheim
Openbare Ruimte en Groen Ontwikkelorganisatie Ruimte Rob Hendriks 4295780 Volgt Nee
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. Het Ontwikkelkader Rondje Stadseiland vast te stellen met daarin opgenomen de leidende ruimtelijke principes en de ontwerpuitgangspunten voor de inrichting van het toekomstig parkgebied van ca. 45 ha langs het Amsterdam-Rijnkanaal en het Merwedekanaal en dat te ontwikkelen als één samenhangend nieuw park voor Utrecht, met de volgende kenmerken: a. een aaneengesloten park van 12 km. lang, waar mogelijk autovrij b. gescheiden routes voor wandelen en fietsen -waar mogelijk- met wandelen langs het water c. de route van het park aan te sluiten op het groene netwerk in de aanliggende wijken d. fietspaden verharden in leemkleur om hoofdroute meer in te passen in parkbeleving e. meubilair etc. van gelijke keuze om gevoel van 1 aaneengesloten park te versterken f. waar mogelijk oevers openbaar g. in fasen ontwikkelen
Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Samenvatting Met dit besluit stellen we de leidende principes en de ontwerpuitgangspunten vast voor het Rondje Stadseiland. Het Rondje Stadseiland vormt de voorbode van de schaalsprong Groen die nodig is om in de behoefte van alle nieuwe inwoners van Zuidwest, Binnenstad en aanliggende wijken te voorzien. Het vastleggen van de leidende principes is nu nodig omdat de parkontwikkeling gefaseerd plaatsvind en om zowel nu als in de verdere toekomst inrichtingsplannen te maken die leiden tot een samenhangend en herkenbaar nieuw park voor Utrecht.
Context Aanleiding De stad groeit in de komende twintig jaar van ruim 350.000 naar ongeveer 455.000 inwoners. Voor al die extra inwoners is meer groen nodig. Meer dan ooit zagen we in het afgelopen coronajaar de waarde van groen dichtbij. Volwassenen en kinderen hebben ruimte nodig om buiten veilig te kunnen bewegen en ontspannen; dichtbij huis, weg van ‘het scherm’. Hiernaast benutten we het nieuwe oeverpark van het Rondje Stadseiland om de waarde van natuur tot diep in de stad te laten doordringen. Met de aanleg van het Rondje Stadseiland, een twaalf kilometer lang oeverpark in het westen van Utrecht, geven we invulling aan deze groene opgave vanuit de RSU. Een essentiële groene ontwikkeling van de stad, om hiermee in gelijke tred op te trekken met de groei van het aantal inwoners. Het Rondje Stadseiland verbindt de oevers van de Merwedekanaalzone en AmsterdamRijnkanaalzone. Met het totale Rondje Stadseiland maken we ruim 45 ha. parkgebied in de stad voor mens en dier. De transformatie van de oevers van het Amsterdam-Rijnkanaal tot een oeverpark vormde de eerste aanzet van het westelijke deel van het Rondje Stadseiland. De oostkant van het Rondje Stadseiland bestaat uit de oevers van het Merwedekanaal en sluit direct aan op de woningbouwopgave in de Merwedekanaalzone. De nieuwe bewoners van Merwedekanaalzone stappen straks via hun groene wijk het oeverpark binnen.
Belangrijk is dat dit oostelijke deel van het Rondje Stadseiland ook zorgt voor extra groen voor inwoners van Rivierenwijk en het Beurskwartier door diverse verbindingen. De oevers van het Amsterdam-Rijnkanaal (ARK) en het Merwedekanaal vormen samen het nieuwe oeverpark Rondje Stadseiland. Eerder is als onderdeel van het Rondje Stadseiland het Ontwikkelkader Amsterdam-Rijnkanaalpark door de raad vastgesteld. Daarin zijn de eerste principes vastgelegd voor deze nieuw oeverparkzone aan het water. Hiervan zijn ondertussen al enkele projecten uitgevoerd. Zoals de Rooseveltboulevard en de noordpunt van het Stadsstrand Oog in Al. De komende jaren werken we gefaseerd aan de herinrichting van de Johan Wagenaarkade. In oktober 2021 is de Omgevingsvisie MWKZ deel 2 vastgesteld voor de verdere stedenbouwkundige ontwikkeling van de Merwedekanaalzone. Dit vraagt ook om het vastleggen van de inrichtingsprincipes voor dit deel van het Rondje Stadseiland langs het Merwedekanaal.
Eerdere besluitvorming en informatievoorziening - Raadsbesluit Omgevingsvisie deel 2, Stedenbouwkundig Plan Merwede en het Beeldkwaliteitsplan (7 oktober 2021) - Raadsbrief Omgevingsvisie voorlopig ontwerp (9-1-2020 met aanvulling (17-1-2020) - Raadsbesluit Ruimtelijke agenda voor de toekomst van de Merwedekanaalzone en bijbehorende effectrapportage (MER)/ Omgevingsvisie Merwedekanaalzone deel 1 (8 feb 2018) - Raadsbesluit Ontwikkelingskader parkzone Amsterdam-Rijnkanaal (11 feb 2016) - Websitepagina Merwedekanaal en Parkzone Amsterdam Rijnkanaal
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
Het Ontwikkelkader Rondje Stadseiland vast te stellen met daarin opgenomen de
2
leidende ruimtelijke principes en de ontwerpuitgangspunten voor de inrichting van het toekomstig parkgebied van ca. 45 ha langs het Amsterdam-Rijnkanaal en het Merwedekanaal en dat te ontwikkelen als één samenhangend nieuw park voor Utrecht, met de volgende kenmerken: a. een aaneengesloten park van 12 km. lang, waar mogelijk autovrij b. gescheiden routes voor wandelen en fietsen -waar mogelijk- met wandelen langs het water c. de route van het park aan te sluiten op het groene netwerk in de aanliggende wijken d. fietspaden verharden in leemkleur om hoofdroute meer in te passen in parkbeleving e. meubilair etc. van gelijke keuze om gevoel van 1 aaneengesloten park te versterken f. waar mogelijk oevers openbaar g. in fasen ontwikkelen Argumenten 1.1
Groen en verdichting in balans Door Groen en verdichting gezamenlijk te ontwikkelen werken we aan de toekomst van een gezond en klimaatbestendig Utrecht. In het Rondje Stadseiland leggen we nieuw groen aan en zorgen we ervoor dat een deel van het bestaande groen beter te gebruiken is en waar mogelijk verharding omgezet wordt in groen. Het nieuwe park is daarmee de groene opgave die nodig is voor de stedelijke ontwikkeling aan de westzijde van de stad.
1.2
De realisatie van het Rondje Stadseiland vindt gefaseerd plaats en vraagt daarom nu om het vastleggen van de inrichtingsprincipes. Zo sturen we op het eindresultaat tot nieuw herkenbaar park. Het realiseren van het Rondje Stadseiland gaat een groot aantal jaren in beslag nemen. Aanleg vindt plaats gekoppeld aan stedenbouwkundige ontwikkeling, vanuit klimaatopgaven en groene opgaven en ingrepen vanuit Mobiliteit. Vanwege deze gefaseerde uitvoering, multidisciplinaire aansturing en verschillende karakters per deelgebied is het nodig om nu de inrichtingsprincipes als leidraad vast te stellen. Hiermee borgen we het eindbeeld als totaal. De inrichtingsprincipes geven richting over hoe om te gaan met bereikbaarheid van bedrijven, woningen, woonboten en andere activiteiten die nu in en aan het park liggen.
1.3
Het ontwikkelkader biedt helderheid over de ruimtelijke kenmerken zodat op tijd inzicht in de financiële opgave per te ontwikkelen deelgebied ontstaat. Dit kader geeft de ruimtelijke kenmerken en inrichtingseisen voor de ontwikkeling van de deelgebieden en de financiële vertaling van die wensen. Daarmee ontstaat inzicht in de financiële opgave die we binnen de diverse Grondexploitaties van aansluitende deelgebieden kunnen realiseren, welke bovenwijkse opgaven (voorzieningen die boven het belang van het plangebied uitgaan) gedekt moeten worden, welke delen binnen andere opgaven horen en hoe op andere dekkingsbronnen (provincie, rijk, waterschappen) aanvullend een beroep kan worden gedaan.
1.4
Het ontwikkelkader geeft invulling aan de inhoudelijke opgaven voor gezond stedelijk leven in de Merwedekanaalzone. In het Rondje Stadseiland ligt de nadruk op het versterken van gezond stedelijk leven, het toevoegen van groen, natuur en beleving In het nieuwe oeverpark ontstaat zo ruimte voor sporten, spelen en bewegen. Op deze wijze ontstaat voor alle nieuwe inwoners van Merwede en inwoners van de aanliggende wijken en bezoekers een groot nieuw park.
1.5
In het ontwikkelkader is als leidend principe opgenomen dat het park waar mogelijk autovrij is met gescheiden voet- en fietspaden Voor de parkbeleving scheiden we voet- en fietspad waar daar ruimte voor is. Het voetpad volgt zoveel mogelijk het water. De breedte van de paden wordt aangepast aan 3
de verkeersintensiteit. Als ontsluiting van bestaande bedrijven en woonfuncties niet via een andere route mogelijk is, maken we medegebruik met langzaam verkeer mogelijk. Aan de inrichting en het gebruikte materiaal zie je dat je in een park zit: de auto is duidelijk “te gast”. 1.6
Het Rondje Stadseiland kent veel bijzondere (cultuurhistorische) locaties Het Rondje Stadseiland verbindt veel bijzondere plekken, belangrijke oost-west verbindingen, samenvloeiing van kanalen en cultuurhistorische bijzonderheden aan elkaar. Te denken valt hierbij aan Stadsstrand Oog in Al, het Muntsluiscomplex, Cereol, Villa Jongerius, Mobach, Vleutense Wetering en diverse industriële complexen.
Kanttekeningen/Risico’s 1.1
Niet overal is voldoende ruimte voor alle wensen uit het ontwikkelkader en dit vraagt om keuzes. De wens om voetpaden en fietspaden te scheiden kan niet overal worden uitgevoerd. Dit kan te maken hebben met onvoldoende ruimte boven de grond, maar ook door ondergrondse infrastructuur die moeilijk en/of alleen tegen zeer hoge kosten te verleggen is. Daarom kiezen we voor ‘gescheiden tenzij’.
1.2
Ondanks diverse inspraakmomenten blijven er spanningen met de roeiverenigingen. Leidend principe is dat voetpaden zoveel mogelijk langs de waterkant liggen om de beleving als oeverpark zo groot mogelijk te maken. Fietspaden liggen daarmee verder van de oever. De roeiverenigingen hebben tot nu toe steeds aangegeven zo dicht mogelijk langs het water te willen fietsen. Met de roeiverenigingen is recent een convenant getekend over de onderlinge samenwerking tijdens het opstellen van de inrichtingsplannen o.a. over het gebruik van de paden en de inrichting van het oeverpark zodat zicht en veiligheid op het water gewaarborgd worden.
1.3
Autoverkeer binnen het oeverparkgebied straks beperkt. Leidend principe is dat we de Merwedekanaalzone omvormen tot oeverpark voor alle nieuwe inwoners en voor inwoners van ernaast gelegen groenarme wijken, voor werknemers en andere gebruikers. In de deeluitwerkingen gaan we uit van prioriteit voor fiets- en voetgangersverkeer. Dit betekent dat waar dit mogelijk is, andere oplossingen voor de auto-ontsluiting van bedrijven en aanwonenden worden aangeboden. Zo kan onder voorwaarden samen een oplossing gekozen worden die recht blijft doen aan de bereikbaarheid van de bedrijven, woningen en woonboten en aan parkontwikkeling. Naast het verkeer in de richting van het park, wordt het park meermaals gekruist door belangrijke auto- en fietsinfrastructuur. Dat kan de inrichting van het park beïnvloeden, maar is altijd onderdeel van het inrichtingsvraagstuk. Dat geldt ook voor de mogelijke fiets- en voetbruggen over het Merwedekanaal die hun aanlanding vinden in het nieuwe park.
1.4
Dekking is nog niet compleet. Een deel van de opgaven binnen Merwede wordt nu bekostigd uit de Grondexploitaties (deelgebied 4 en deelgebied 5) en aanvullend diverse andere programma’s waaronder het Meerjaren Groenprogramma (MPG) en vanuit Mobiliteit deelprogramma Fiets. Delen langs het ARK zijn tot nu toe uit de programma’s Stedelijke vernieuwing, Groen en subsidies gedekt (Rooseveltboulevard en Wagenaarkade en Strandzone). Aanvullend blijft er een financiële opgave voor de aanleg waarvoor dekking zal moeten worden gezocht (zie financiën).
1.5
De ondergrondse infrastructuur kan de aanplant van bomen belemmeren. De Merwedekanaalzone kent een drukke ondergrondse infrastructuur met belangrijke kabels en leidingen. Niet overal zal het financieel/technisch mogelijk zijn de ondergrond te wijzigen. Dit kan ruimte voor meer bomen beïnvloeden.
4
1.6
De ondergrondse infrastructuur kan gewenste lagere beschoeiing en herinrichting van de natuurvriendelijke oevers belemmeren. Natuurvriendelijke oevers vragen ook om een flauwer talud en dat kan gevolgen hebben voor de gronddekking boven bestaande leidingen. Op dit moment is daar nog onvoldoende inzicht in. Bij de uitwerking per deelgebied zal duidelijk worden welke leidingen verlegd kunnen worden tegen welke kosten.
1.7
De overdracht van het Merwedekanaal van Rijkswaterstaat naar de Gemeente Utrecht is nog in onderhandeling. Op dit moment zijn de oeverconstructies nog in eigendom van Rijkswaterstaat en bij overdracht gaan wij uit van een goede staat, Daarbij kijken beide partijen wel vooruit naar de toekomstige situatie om natuurvriendelijke oevers waar dit kan te realiseren en daarbij bij eventueel herstel door RWS hierop te anticiperen.
Financiën Het Rondje Stadseiland is een stedelijke opgave, zoals ook opgenomen in de RSU 2040, die we gefaseerd in de tijd uitvoeren. De geschatte kosten op basis van grove kentallen komt uit op een 80 90 miljoen en zal zeker zo’n 15 jaar in beslag nemen, na de start in 2016 met de Boulevard Kanaleneiland. Die fasering vraagt dan ook om het vaststellen van de leidende ontwerpprincipes en de wijze van inrichting zodat we, ondanks die fasering, toewerken naar éénduidig resultaat als stedelijk herkenbaar parkgebied. Dat we de opgave gefaseerd uitwerken heeft ook gevolgen voor de benodigde investeringen. De beschikbaarheid van financiële middelen bepaalt in welk tempo kunnen we uitvoeren, waarbij zoveel mogelijk werk met werk wordt gemaakt. In de afgelopen jaren is de Boulevard Kanaleneiland opgeleverd (met bijdragen vanuit ISV2 en provincie), de noordpunt met het Stadsstrand Oog in Al vanuit het Meerjaren Groenprogramma en de omgeving IKEA vanuit Mobiliteit en een bijdrage van Ikea. Op dit moment werken we aan de realisatie van de Wagenaarkade (fase 1) en planvorming Ravellaan (omgeving Muntsluis tot Sowetobrug inclusief onderdoorgang brug) vanuit het Meerjaren Groenprogramma aangevuld met extra dekking vanuit de VJN 2021 (1,0 mln. Wagenaarkade en 1,0 mln. Ravellaan).
De komende jaren worden de parkdelen van het Rondje aangelegd binnen de deelplannen Merwedekanaalzone 4 en 5 zoals in die omgevingsvisies is opgenomen. Die zijn gedekt vanuit de grondexploitaties van deze deelgebieden. De verwachting is dat we nu ook bij toekomstig deelgebied 6 een deel uit de grondexploitatie kunnen dekken. Kansrijk in de nabije toekomst zijn de parkdelen rondom het gebouw van RWS, mede op verzoek van RWS. Daarnaast onderzoeken we welke mogelijkheden er in de toekomst ontstaan in samenhang met de ontwikkeling van de A12 zone en hoe de huidige onderdoorgangen en ontwikkeling van de zuidpunt hierin een rol kunnen spelen. In het ontwikkelkader is een toelichtende tabel opgenomen waar we nu staan per deelgebied waarbij is aangegeven voor welke opgave we staan, in welke fase we staan en hoe we de opgave voor de toekomst zien
Vervolg Na vaststelling van het ontwikkelkader Rondje Stadseiland met haar leidende principes kunnen we de uitwerking oppakken van de deelgebieden binnen Merwedekanaalzone.
5
Participatie De afgelopen jaren zijn er op meerdere manieren wensen en aandachtspunten voor het Rondje Stadseiland opgehaald in de stad. Zo voerden we Stadsgesprekken met inwoners en gebruikers op verschillende locaties in 2017 (mei tot en met september). Op tien plekken in de wijken West en Zuidwest zijn inwoners en andere gebruikers geïnterviewd over het gewenste gebruik van het Rondje Stadseiland. Daarnaast heeft de Academie van de Stad samen met studenten van de Universiteit Utrecht onderzoek gedaan naar wensen van gebruikersgroepen. Verder zijn de opmerkingen uit de Raadsinformatiebijeenkomst van 18 april 2019 meegenomen. Ook is op de inloopavonden voor de Merwedekanaalzone en de participatie van de Johan Wagenaarkade door meerdere inwoners input gegeven voor het gebruik en inrichting van de oevers van zowel Merwedekanaal als Amsterdam-Rijnkanaal. Ook voerden we gesprekken met ondernemers uit de Merwedekanaalzone. Voor zover mogelijk zijn de belangrijkste wensen evenwichtig meegenomen in de ontwikkelprincipes. We maken veilige voet- en fietspaden, bereikbare rustige én dynamische plekken aan beide kanalen. Er komt meer bruikbaar openbaar groen voor inspanning, ontspanning, waterberging, verkoeling en natuur in een steeds dichter bebouwde omgeving.
En we maken een continue route die aansluit op ommetjes in de buurt, met robuust en gevarieerd groen, en prettige plekken met aandacht voor de aanwezige historie van de stad. Daarbij kijken we ook naar de rol van het Rondje Stadseiland voor de omliggende wijken en hoe we die beter op het Rondje fysiek aansluiten. De leidende principes en de ontwerpuitgangspunten maken onderdeel uit van de stedenbouwkundige programma’s van eisen en inrichtingsplannen van de deelgebieden die het reguliere inspraaktraject doorlopen. Zo komt het ontwikkelkader terug in de uitwerking, kunnen belanghebbenden meedenken en blijft men op de hoogte van wat het voor hen gaat betekenen.
Communicatie Op de gemeentelijke webpagina over parkzone Amsterdam-Rijnkanaal zetten we momenteel de laatste ontwikkelingen over het Rondje Stadseiland met informatie die belangrijk is voor inwoners. We dragen bij en ‘liften mee’ in de communicatie over de lokale, actuele ontwikkelingen per deelgebied in zuidwest. Wanneer dat nodig is, bundelen we de informatie in een aparte webpagina voor het hele Rondje Stadseiland.
Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Concept Ontwikkelkader Rondje Stadseiland 10 februari 2022 Bijlagen informatief -
6
1 Ontwikkelkader Rondje Stadseiland.pdf
Ontwikkelkader Rondje Stadseiland CONCEPT 10 februari 2022
Utrecht.nl/
Colofon
Inhoudsopgave
Projectgroep Gideon Vreeman Eric Rossen Marissa van Leur Ellen de Boer
Inhoudsopgave
3
1
5 5
Projectmanagement Anouk Teuns Rob Hendriks Opdrachtgever Grafische realisatie OntwerpStudioRuimte
7 7 7
2
Achtergrond Stadseiland 11 2.1 Ontstaan 11 2.2 Hoe zien de oevers en kanalen er nu uit? 11
3
Ruimtelijke uitwerking 3.1 Leidende principes 3.2 Ontwerpuitgangspunten 3.3 Principeprofielen Merwedekanaal 3.4 Voorbeelduitwerkingen
15 17 18 29 30
4
Uitvoeringsstrategie 4.1 Opgave deelgebieden
37 38
5
Participatie 45 5.1 Stadsgesprekken 2017 45 5.2 Onderzoek Academie van de stad 45 5.3 Raadsinformatiebijeenkomst 18 april 2019 en inloopbijeenkomsten Merwedekanaalzone 45 5.4 Hoe toegepast 45 En dan nu aan de slag! 47
Versiedatum 10 februari 2022 Bestuurlijke besluitvorming Concept ter vaststelling college
Een nieuw oeverpark voor de stad 1.1 Groen en rood trekken gelijk op 1.2 Hoe komen we tot het Rondje Stadseiland? 1.3 Plangebied 1.4 Leeswijzer
Bijlage 1
48
Bijlage 2 Principeprofielen Merwedekanaal
49 49
Rondje Stadseiland - 5
1
Een nieuw oeverpark voor de stad
1.1 Groen en rood trekken gelijk op Utrecht staat aan de vooravond van een enorme groei van de stad. Tot 2040, bouwen we 60.000 woningen extra in de stad en creëren we extra werkgelegenheid. Dat betekent minimaal 80.000 tot 100.000 extra inwoners en 70.000 extra arbeidsplaatsen. Om al die inwoners en werknemers een prettige en gezonde leefomgeving te bieden, richten we de openbare ruimte groener in. De openbare ruimte wordt beter bruikbaar voor de voetganger, we maken ruimte om te bewegen en te ontspannen. Ook maken we ruimte voor (de beleving van) natuur en ruimte om de gevolgen van klimaatverandering aan te kunnen.
Stedelijke voorzieningen goed bereikbaar per fiets Bron: Omgevingsvisie Merwedekanaalzone
De groei van het aantal inwoners (en het aantal woningen), bezoekers en gebruikers vereist ook dat er groen wordt toegevoegd. Groen en Rood samen gelijk op, dat is het uitgangspunt. Die ruimte voor groen zoeken we in de hele stad. Met de herinrichting van de oevers van het Merwedekanaal en Amsterdam-Rijnkanaal realiseren we een compleet nieuw stedelijk oeverpark van ruim 45 hectare (450.000 m2) met een stadslint van circa 12 km. Voor bewoners en werknemers van de Merwedekanaalzone en
omliggende wijken komt hier ruimte om te spelen, sporten, bewegen en ontspannen. Het park wordt ingericht met prioriteit voor voetgangers en fietsers. Bij de uitwerking van de verschillende deelgebieden wordt met belanghebbenden onderzocht hoe het nieuwe park vormgegeven kan worden en hoe de bereikbaarheid van bestaande functies georganiseerd kan worden. Dit vraagt om maatwerk bij bestaande bedrijven, woningen en woonboten. Is alles nieuw? Nee, we zijn al een aantal jaren aan het werk voor het Rondje Stadseiland. Zo is de westelijke kant, het Amsterdam-Rijnkanaalpark al in ontwikkeling (o.a. bij de Rooseveltboulevard en de Johan Wagenaarkade). In de Merwedekanaalzone werken we in deelgebieden aan stedenbouwkundige- en inrichtingsplannen. Hier zal de bestaande openbare ruimte bij de Kanaalweg veranderen in een oeverpark voor voetgangers en fietsers. Daarbij houden we rekening met de bereikbaarheid van bestaande (en in te passen) bedrijvigheid. Het Rondje Stadseiland is daarmee een opgave in de transformatie van alle bestaande stedelijke functies naar een ruimte waar de parkfunctie prioriteit krijgt.
12 1 2
11
3 4 5
10 6 9
7 8
Visiekaart voor Utrecht in 2040, Utrecht dichtbij: de tien-minutenstad Bron: concept Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040
De 2 kanalen van het Rondje Stadseiland elk met hun eigen karakter
De 12 deelgebieden met elk met hun eigen bijzonderheden en opgave
Stedelijk oeverpark van ca. 45 ha en recreatieve route van ca. 12 km Robuustheid en diversiteit in de parkzone per deelgebied
Herkenbaarheid in recreatief routenetwerk
6 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 7
1.2 Hoe komen we tot het Rondje Stadseiland?
12 1 11
2
3
4 5
10
6 9
Parkzone Amsterdam Rijnkanaal
Plangebied
Parkzone Merwedekanaal
7 8
De 12 deelgebieden van Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland
Ontwikkelingskader Parkzone Amsterdam-Rijnkanaal, Parkzone Merwedekanaal en Rondje Stadseiland Eerdere besluitvorming: [ Het Ontwikkelingskader parkzone Amsterdam-Rijnkanaal (11 feb 2016) gaat over de onbebouwde ruimte en de relatie met de bebouwing aan weerszijden van het Amsterdam Rijnkanaal binnen de gemeentegrens. [ Omgevingsvisie Merwedekanaalzone deel 1 (8 feb 2018) en Omgevingsvisie Merwedekanaalzone deel 2 (7 okt 2021). [ Dit ontwikkelkader Rondje Stadseiland gaat over de onbebouwde ruimte en de relatie met de bebouwing aan de westzijde van het Merwedekanaal, verbindt de beide parkzones en vult het bestaande ontwikkelingskader Parkzone Amsterdam Rijnkanaal aan op enkele punten (toegelicht in de thematische ontwerpuitgangspunten).
ader anaal Ontwikkelingsk sterdam-Rijnk Parkzone Am
dam-Rijnkanaal Parkzone Amster
Utrecht.nl/arkpark
Dit Ontwikkelkader is het vervolg en aanvulling op het Ontwikkelingskader Parkzone Amsterdam-Rijnkanaal. Delen van de herinrichting van de oevers van het Amsterdam-Rijnkanaal zijn al eerder uitgevoerd of in uitvoering. In dit document geven we aan hoe de ontwikkeling van het Rondje Stadseiland in fasen tot stand kan komen terwijl we rekening houden met alle veranderingen in de toekomst. En geven we de belangrijkste voorwaarden mee om de oevers zo in te richten dat dit een nieuw uniek park voor Utrecht wordt. Dit Ontwikkelkader biedt de inrichtingsprincipes voor het hele Rondje Stadseiland, maar gaat uitgebreider over de westzijde van het Merwedekanaal. Dit kader is nodig om de uitgangspunten en kwaliteiten van het park vast te leggen. In de tijd die de ontwikkeling vraagt zullen we nog veel vraagstukken moeten oplossen over de precieze inrichting. De richtlijnen voor de parkinrichting maken de ontwikkeling van een samenhangend geheel mogelijk. De fasering in tijd, de verschillende transformaties, de inpassing van huidige functies die doorgaan en hun bijbehorende infrastructuur maken dit een interessante opgave.
Hoe maken we dat park? Hoe spelen we in op de ontwikkelingen die we voorzien, maar ook: hoe kunnen we verder terwijl sommige ontwikkelingen nog nauwelijks op het netvlies staan, zoals de transformatie van de A12 zone? We bieden een strategie die flexibiliteit bevat, maar ook de principes om te komen tot het aaneengesloten oeverpark waar de groei van de stad om vraagt. Hiervoor zijn in dit document de leidende principes opgenomen en vertaald in ontwerpuitgangspunten, die nodig zijn om dit park in de toekomst voor elkaar te krijgen. Het sluit uiteraard aan op de al eerder ontwikkelde delen van het Rondje Stadseiland zoals de Rooseveltboulevard en Stadsstrand Oog in Al en de ontwikkeling die nu gepland is bij de Johan Wagenaarkade. De leidende principes in dit Ontwikkelkader zijn het handvat, zorgen voor heldere kaders en blijvende aandacht op het park van de toekomst. Daarmee kunnen we voldoende flexibel reageren op de specifieke voorwaarden per (toekomstig) deelgebied van het Rondje Stadseiland.
Als de stedelijke ontwikkelingen langs het Merwedekanaal en het Amsterdam-Rijnkanaal afgerond zijn, heeft Utrecht en compleet nieuw oeverpark voor de stad en al haar nieuwe en bestaande bewoners. Dit is een cruciale opgave voor de leefbaarheid van de stad en hoort bij de opgave dat “Groen en Rood samen gelijk opgaan”.
1.3 Plangebied Het Rondje Stadseiland is een aaneengesloten oeverzone van circa 45 hectare (ongeveer 4 keer het Julianapark of 2 keer Park Transwijk) en daarin een 12 kilometer lang lint. Het plangebied gaat over de oostkant van het Amsterdam-Rijnkanaal en de westkant van het Merwedekanaal. Met bestaande en toekomstige verbindingen betrekken we de omliggende wijken en buurten en zorgen ervoor dat dit nieuwe park ook voor deze wijken bruikbaar wordt. Vanaf het strand Oog in Al loopt de route via de westelijke oever van het Merwedekanaal (Kanaalweg, Zeehaenkade, Winthontlaan) tot aan de zuidpunt van Westraven. Vanaf de zuidpunt gaat de route via de oostelijke route van het Amsterdam-Rijnkanaal in noordelijke richting (Gelderlantlaan, Rooseveltboulevard, Johan Wagenaarkade) tot aan het strand Oog in Al.
1.4 Leeswijzer Dit document beschrijft de ontwikkeling van een samenhangend Rondje Stadseiland. Hoofdstuk 1 gaat over het nieuwe park voor de stad: waarom is dit oeverpark belangrijk en waarom is een kader voor de ontwikkeling nodig? Hoofdstuk 2 beschrijft het ontstaan van het stadseiland en hoe de oevers van het Rondje Stadseiland er nu uitzien en gebruikt worden. Hoofdstuk 3 gaat over de ruimtelijke uitwerking met leidende principes, ontwerpuitgangspunten en principeprofielen. Met deze ‘gereedschapskist’ zijn drie voorbeelduitwerkingen gemaakt. Hoofdstuk 4 geeft aan hoe we het Rondje Stadseiland willen realiseren. Hoofdstuk 5 beschrijft de wensen en aandachtspunten die we hebben opgehaald in de stad en hoe we hiermee verder gaan.
8 - Rondje Stadseiland
Referenties transformatie rivieroevers Andere steden gingen ons voor in het transformeren van oevers met veel verkeer of parkeren naar een parkachtige setting. Deze parken worden nu met veel plezier elke dag gebruikt door honderden sporters en, recreanten én het levert veel meer natuur in de stad op.
Rondje Stadseiland - 9
Lyon, oevers Rhône
Lyon oever Rhône voor transformatie
Madrid, Rio Park, oevers Manzanares
Beeld DUIC.nl Photo slider by Flourish team https://www.duic.nl/algemeen/utrecht-door-de-jaren-heen-de-veranderende-singel-in-beeld/
Madrid Rio oever Manzanares voor transformatie
Lyon oever Rhône na herinrichting Bron: www.insituarchitecture.net
Madrid Rio oever Manzanares na herinrichting Bron: www.espinillo.org
10 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 11
2
2.1 Ontstaan
Vorming van het Stadseiland Oudegracht / Keulse Vaart / Zocherplantsoen
[ [ [ [
Tussen de 10e en 19e eeuw aangelegd; Oudegracht met stadskastelen en werfkelders; Catharijnesingel route ‘Keulse Vaart’; Zocherplantsoen langs singels;
Achtergrond Stadseiland
Merwedekanaal
[ [ [
In 1882 geopend; Overgang van open landschap naar tuindersgebied; Vestiging industriële bedrijvigheid langs kanaal.
Amsterdam Rijnkanaal
[ [
In 1954 geopend; Merwedekanaal verliest betekenis voor bedrijvigheid.
Met de groei van de scheepvaart werd de stadsbuitengracht van Utrecht te klein en werd het Merwedekanaal aangelegd. Dit kanaal zorgde voor een betere aanvoer van goederen naar de groter wordende stad, maar ook voor de export van in Utrecht geproduceerde goederen. Aan het Merwedekanaal kwamen verschillende bedrijven, zoals de huidige Cereolfabriek, de Rijksmunt en Mobach. Toen de schepen ook te groot werden voor het Merwedekanaal, is het Amsterdam-Rijnkanaal aangelegd. Het Merwedekanaal verloor daarmee haar belangrijke economische functie. Met de aanleg van het Merwedekanaal en het Amsterdam-Rijnkanaal werd het deel van de stad wat daartussen ligt, een ‘stadseiland’.
2.2 Hoe zien de oevers en kanalen er nu uit? Het Merwedekanaal en het Amsterdam-Rijnkanaal hebben ieder eigen kenmerken, door de functie en betekenis van de kanalen.
Merwedekanaal De breedte van het Merwedekanaal van circa. 30 meter is gebaseerd op de grootte van de schepen van rond 1900 en de breedte van de oeverzone heeft te maken met de afstand van de bedrijven tot het water (circa 26 meter). De markante bedrijfsgebouwen uit het verleden zijn een belangrijk kwaliteit voor de Merwedekanaalzone. Een aantal van deze gebouwen heeft een nieuwe betekenis gekregen voor de stad, zoals de Cereol fabriek, de Munt en het Jongerius complex. Parallel aan het kanaal is de Vleutense wetering gegraven als verbinding naar de voormalige groenteveiling in Vleuten. Dit water is hier en daar nog goed zichtbaar.
Gezicht op de Lucasbrug met links het singelplantsoen ca. 1900 Bron: catalogusnummer 83849 collectie Het Utrechts Archief
Merwedekanaal 1908 Bron: catalogusnummer 4472 collectie Het Utrechts Archief
Links het Merwedekanaal, rechts het Amsterdam Rijnkanaal ca. 1960 Bron: catalogusnummer 83849 collectie Het Utrechts Archief
Het Merwedekanaal en de oever wordt op verschillende manieren gebruikt. In het noordelijk deel van de Merwedekanaalzone is in de jaren ’30 de woonwijk Oog in Al gebouwd. Later zijn in het monumentale sluizencomplex en in de wetering woonboten gelegd. Het Merwedekanaal en de oever wordt op verschillende manieren gebruikt. De woonbootbewoners benutten delen van de oever als tuin en om te parkeren. Het Merwedekanaal wordt gebruikt om te roeien, schaatsen, vissen en te zwemmen. Vanaf de jaren ’60 kwamen in grote delen van de Merwedekanaalzone andere bedrijven en kantoren, bereikbaar via o.a. de Kanaalweg voor (vracht)autoverkeer.
De Kanaalweg is ook een lange stedelijke noord-zuid verbinding met weinig kruisingen. Daardoor ontsluit het niet alleen bedrijven en woningen maar is er ook druk fietsverkeer. Delen van de route zijn nu al doorfietsroute voor bewoners, forenzen, scholieren, roeicoaches en bezoekers met medegebruik door (vracht)autoverkeer. Per deelgebied zijn nu verschillende oplossingen gekozen voor de fietsers. Op veel plekken ontbreekt nu juist de straks zo belangrijke ruimte voor de voetganger.
Amsterdam-Rijnkanaal Het Amsterdam-Rijnkanaal werd in 1954 geopend. Het kanaal vormt de verbinding tussen de Waal bij Tiel en het IJ bij Amsterdam en is ca. 72 km lang en ongeveer 100 m breed. Het water en de oeverzone hebben een weids en grootschalig karakter. Het kanaal behoort tot de drukste vaarroutes van Nederland voor de beroepsvaart. De recreatieve mogelijkheden van het kanaal zijn hierdoor zeer beperkt. Eerder zijn al delen van de oever heringericht zoals de Rooseveltboulevard in Kanaleneiland en de openbare ruimte bij het strand Oog in Al. Hiermee is een eerste slag in de aanleg van het Rondje Stadseiland gemaakt en zijn deze oevers te gebruiken om te wandelen, ontspannen en bewegen. En vooral in de zomer om de koelte op te zoeken en boten te kijken. Voor de Johan Wagenaarkade wordt een inrichtingsplan gemaakt.
12 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 13
Kenmerken Merwedekanaal
Kenmerken Amsterdam-Rijnkanaal
De belangrijkste kenmerken op een rij: [ Kleinschalig [ Mix van functies: bedrijvigheid, kantoren en wonen, cultuurhistorisch waardevolle industriële gebouwen/ complexen [ Gebieden veelal afgekeerd van het kanaal [ Beperkte ruimte voor voetganger en kwalitatief groen [ Inrichting ten behoeve van ontsluiting bedrijven (auto’s) [ Weinig verblijfswaarde [ Weinig samenhang in inrichting [ Delen in voorbereiding
De belangrijkste kenmerken op een rij: [ Grootschalig (weids uitzicht) [ Vooral wonen [ Aanliggende wijken op kanaal gericht [ Voetgangers aan waterzijde, deels fietser te gast [ Fietser voornamelijk via straten (parallel aan het kanaal) in de wijk [ Grote delen al verblijfswaarde [ Weinig samenhang in inrichting [ Rooseveltboulevard al aangelegd, Johan Wagenaarkade in voorbereiding
Huidige situatie langs het Merwedekanaal.
Huidige situatie langs het Amsterdam Rijnkanaal
14 - Rondje Stadseiland
Groen raamwerk Stadseiland
Rondje Stadseiland - 15
3
Ruimtelijke uitwerking
De kaart combineert bestaand en nieuw groen en levert op termijn een aaneensluitend routenetwerk voro groene ommetjes op het stadsdeiland en naar de omliggende wijken. De locatie van het groen is indicatief.
Het open water van het Amsterdam-Rijnkanaal en het Merwedekanaal is een enorme kwaliteit in een drukker wordende stad. De oevers van de kanalen bieden mensen de ruimte om zich te verplaatsen en te recreëren. De oevers van de kanalen zijn onderdeel van een groter groenblauw netwerk, dat buurten, wijken en buitengebieden met elkaar verbindt. Voor Utrecht (zuid) west verbeteren we naast de oeverzones ook het park Transwijk en een aantal (nieuwe) groene oostwestverbindingen. Fietsers en voetgangers gebruiken deze groene verbindingen voor hun ontspanning en woon-werk verkeer. Het uitgangspunt voor het Rondje Stadseiland is het maken van een groot stedelijk te benutten oeverpark. Allereerst om rust en ontspanning te bieden in een steeds drukker wordende stad. De basisinrichting gaat daarom uit van een natuurlijke en ecologische inrichting met daarin een recreatieve route van 12 km lang, met wandelen aan de waterkant en hier en daar een bankje om te genieten van de rust en koelte. Maar ook plekken waar meer drukte is, bijvoorbeeld waar routes samenkomen.
Op deze plekken maken we het oeverpark breder/groter waardoor er ruimte is voor (sportieve) activiteiten. Denk bijvoorbeeld aan ligweides of natuurlijke speeltuinen. Bij de ontwikkeling van Merwede combineren we hier de te maken pocket parks met het Rondje Stadseiland zodat natuur en groen dieper de gebieden in kan gaan. De optelsom van het water, de groene en autovrije omgeving, en de continue route (zichtbaar in materiaal en meubilair) maakt het rondje herkenbaar in de stad. Dit is verwerkt in de leidende principes. Maar er zijn ook verschillen die te maken hebben met specifieke eigenschappen, waaronder de maat van de kanalen. Deze verschillen leveren mede identiteit aan de parkzone en zijn uitgewerkt in de ontwerpuitgangspunten. Bij de toepassing en verdere uitwerking wegen we per gebied integraal de bereikbaarheid af voor economische en recreatieve functies. Voor de oever van het Merwedekanaal zijn principeprofielen opgesteld met drie voorbeelduitwerkingen.
Legenda
voorbeelden van ommetjes
groene routes hoofdinfrastructuur parken en groene plekken (oa plantsoenen, sportvelden, volkstuinen) Visie groenblauw raamwerk Zuidwest bron: Omgevingsvisie Merwedekanaalzone
Visie groenstructuur 2030 bron: Actualisatie groenstructuurplan 2030
16 - Rondje Stadseiland
Groen raamwerk Stadseiland De kaart combineert bestaand en nieuw groen en levert op termijn een aaneensluitend routenetwerk voro groene ommetjes op het stadsdeiland en naar de omliggende wijken. De locatie van het groen is indicatief.
3.1 Leidende principes
AMBITIES AMBITIES AMBITIES AMBITIES AMBITIES Robuuste parkzone Continue route en oevers openbaar Publieke bestemmingen Eenheid in materialen Eenheid WaterWater enenWater oevers Robuuste Continue route Evenwicht in (soort) Eenheid in toepasRobuusteContinue parkzone Continue route Wateropenbaar en oevers Publieke bestemmingen in materialen Robuuste parkzone route oevers openbaar Publieke bestemmingen Eenheid in materialen Robuuste parkzone Continue route Water en oevers Eenheid in materialen Robuuste parkzone Continue route Publieke bestemmingen Wateropenbaar en oevers openbaar Publieke bestemmingen Eenheid in materialen openbaar parkzone activiteiten en sing van materialen bestemmingen en meubilair
Één doorgaande openbare oever langs het kanaal
Legenda
Doorlopende parkzone Verplaatsen en aan weerszijden van de verblijven in kanalen: ‘groen-tenzij’ balans
bijzonder gebouw (monument)
Palet aan verharding met een continue herkenbare loper als basis
Vanaf de oevers is het water zichtbaar en beleefbaar
Balans tussen ecologische en recreatieve waarden
Een recreatieve route langs de kanalen: sporten, spelen en bewegen
Noord- en zuidpunt Gezond gedrag zijn unieke, groene stimuleren verblijfsplekken met (waterpunten en betekenis voor de sportmarkering) stad
Bebouwing en functies oriënteren op de kanalen
Groenstructuur met kruid-, struik- en boomlaag en ruimte voor 1e orde bomen
De route is waar mogelijk autovrij (bereikbaarheid bestaande functies n.t.b.)
Erfgoed is zichtbaar onderdeel van de parkzone
pocketpark (indicatief)
sportvoorziening
Balans tussen dynamische en rustige plekken
Meubiliar is één familie. Het formaat past bij de maat en schaal van het kanaal
brug bestaand / gepland (indicatief)
Inrichting groen, oever en functies volgen de leidende principes en worden uitgewerkt per deelgebied.
Versterking van het verkoelend effect & waterbergend vermogen
Herkenbare ruimtelijke indeling voor het routenetwerk.
18 - Rondje Stadseiland
Rondje Stadseiland - 19
3.2 Ontwerpuitgangspunten
Robuuste parkzone
Water en oevers openbaar De oevers van het Rondje Stadseiland zijn openbaar, groen en bieden zicht op het water. De aangrenzende bebouwing richt zich op het kanaal.
Klimaatbestendig Meer groen, bomen en beplanting versterkt de verkoelende en waterbergende werking van de kanaaloevers. Deze zijn beter bestand zijn tegen weerextremen zoals stortbuien, hittegolven en droogteperioden. Het oppervlak aan verharding is beperkt en daarom is toepassing van waterdoorlatende verharding niet nodig. Om hitte tegen te gaan hanteren we het principe ‘groen, tenzij’ en zorgen we voor schaduw door (bij voorkeur eerste orde) bomen op de fiets- en looproutes. Waar nodig maken we ruimte voor koele groene verblijfsplekken. Tot slot maken we bij de materiaalkeuze voor verharding gebruik van materialen die minder warmte opnemen en uitstralen.
Amsterdam-Rijnkanaal Het Amsterdam-Rijnkanaal heeft een grootschalig karakter met een harde kade. De breedte van het water is 100 m. De gebouwen staan vooral op één lijn die doorloopt. In Halve Maan staat de bebouwing op een afstand van ongeveer 35 m en in Kanaleneiland op ongeveer 70 m van het water. Merwedekanaal Het Merwedekanaal heeft een kleinschalig karakter met een zachte, groene oever. De breedte van het water is 30 m. De (toekomstige) openbare parkruimte kent een wisselende breedte langs het kanaal: 29 m, 35 m en meer dan 50 m. Wanneer de afstand meer dan 50 m is, ontstaat naast de doorgaande recreatieve route een kleine parkruimte of ‘pocket park’. Afhankelijk van de omvang en dichtheid van een deelgebied worden één of meer pocket parks gerealiseerd. Een maat voor de omvang van een pocket park is ca. 1 ha. In deze maat is het mogelijk om verschillende functies (bijvoorbeeld een speelvoorziening of ecologische oever) een plek te geven in een groene omgeving. Samen met de roeiverenigingen werken we de principes per deelgebied uit om zicht en veiligheid voor de roeiers te bewaken.