Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken van 27 november 2025 1 2 3
3.0
3.1
3.2
3.3
4
5 6
Opening Vaststellen van de agenda van 27 november 2025 Vaststellen van de behandelvoorraad Ter vaststelling. Concept behandelvoorraad cie ROG 27 november 2025 Lange Termijnagenda commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken 27 november 2025 Raadsvoorstel en Raadsbrief Leidende principes Rijnenburg Dossier 4816 voorblad Raadsvoorstel Leidende principes Rijnenburg Leidende principes Rijnenburg (september 2025) Raadsbrief Leidende principes Rijnenburg Woningmarktonderzoek Rijnenburg Raadsvoorstel vaststelling TAM-omgevingsplan Herontwikkeling Reitdiepstraat, Rivierenwijk Dossier 4931 voorblad Raadsvoorstel TAM-omgevingsplan Herontwikkeling Reitdiepstraat, Rivierenwijk Vaststellingsrapport TAM-omgevingsplan Herontwikkeling Reitdiepstraat, Rivierenwijk TAM-omgevingsplan Herontwikkeling Reitdiepstraat, Rivierenwijk_verbeelding TAM-omgevingsplan Herontwikkeling Reitdiepstraat, Rivierenwijk_Motivering wijzigingsbesluit TAM-omgevingsplan Herontwikkeling Reitdiepstraat, Rivierenwijk_Bijlagen motivering TAM-omgevingsplan Herontwikkeling Reitdiepstraat, Rivierenwijk_Regels Link naar RO publiceer vaststelling TAM-omgevingsplan Herontwikkeling Reitdiepstraat, Rivierenwijk Raadsvoorstel Vaststelling SPvE herontwikkeling Tuincentrum Steck / Gageldijk 3 Dossier 4891 voorblad Raadsvoorstel Vaststelling SPvE herontwikkeling Tuincentrum Steck Gageldijk 3 Reactienota SPvE herontwikkeling
Tuincentrum Steck / Gageldijk 3 SPvE Herontwikkeling Tuincentrum Steck/Gageldijk 3 Bijlage 1 - Goudappel - Gageldijk 3 - parkeren en verkeersgeneratie Bijlage 2 - Heritage Impact Assessment Steck Utrecht Bijlage 3 - Flora en Fauna Rappport Quick Scan Bijlage 4 - Participatieverslag Gebiedsontwikkeling Steck Bijlage 5 - Steck ontwerpplan initiatiefnemer Raadsbrief Quick scan Utrechtse aanpak Woningbouw Dossier 5034 voorblad Raadsbrief Quick scan Utrechtse aanpak Woningbouw UU NSOB Notitie quick-scan Utrechtse Aanpak Bijlage Overzicht gedeeltelijk opgeheven geheimhouding Utrechtse aanpak (november 2025) Toezeggingen/moties Ter vaststelling: Lijst toezeggingen en moties commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken 27 november 2025 (Volgt 20 november 2025). Lijst aangenomen moties commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken 27 november 2025 (Volgt 20 november 2025). Lijst aangenomen moties commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken 27 november 2025 Toezeggingenlijst commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken 27 november 2025 Ingekomen stukken Geen. Raadsvoorstel Nota van Uitgangspunten fase 2 Merwede
7
Wethouder: Eerenberg, Beleidsterrein: Ruimtelijke Projecten: Merwede Indicatieve behandeltijd: 135 minuten Het college stelt voor vooruitlopende op wijziging van het omgevingsplan de Nota van Uitgangspunten voor verdere ontwikkeling van deelgebied 5 (Merwede) in een fase 2. Hiermede kunnen in deelgebied 5 1.750 woningen worden toegevoegd en in de hele Merwedekanaalzone 10.900 woningen worden gerealiseerd. Dossier 4836 voorblad Raadsvoorstel Vaststellen Nota van Uitgangspunten Merwede fase 2 Nota van Uitgangspunten Merwede fase 2 Bijlage bij NVU - Toelichting mobiliteitskader Raadsbrief Vragen technische toelichting op het Raadsvoorstel Vaststellen NvU Merwede fase 2 Geleerde Lessen Merwede Raadsvoorstel Vaststelling Masterplan Overvecht Centrum; Vaststelling inrichting en beheerniveau Wethouder: Maatoug, Beleidsterrein: Ruimtelijke Projecten: Overvecht Indicatieve behandeltijd: 240 minuten. Voor het gebied van Overvecht Centrum is door het college een plan opgesteld dat ruimtelijke en sociale kaders geeft voor een gebiedsontwikkeling. In dat plan komen er in dat gebied 2.500 extra woningen en komt er onder andere een vernieuwing van het winkelcentrum inclusief een culturele trekker. Het college stelt voor het plan vast te stellen en tevens een beeldkwaliteitsplan voor het gebied vast te stellen.
Verder stelt het college voor een grondexploitatie voor de ontwikkeling van parkeergarages en een openbare fietsenstalling. Tot slot wordt voorgesteld een onderzoeksopdracht te geven als raad aan het college, zodat de raad in 2027 een kredietaanvraag kan verwachten voor de eerste parkeergarage. Dossier 4654 voorblad Raadsvoorstel Masterplan Overvecht Centrum Masterplan Overvecht Centrum Verdieping en achtergrond Overvecht Centrum Beleidsregel Beeldkwaliteitsplan Overvecht Centrum Toelichting Beleidsregel Beeldkwaliteitsplan Overvecht Centrum Beeldkwaliteitsplan Overvecht Centrum Toelichting financiën Overvecht Centrum Onderzoekslijnen en -vragen bij parkeerexploitatie Reactienota Masterplan Overvecht Centrum Milieueffectrapport Masterplan Overvecht Centrum Eerdere besluitvorming Overvecht Centrum
CONCEPT BEHANDELVOORRAAD COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 NOVEMBER 2025
Eerder besloten:
Titel
Soort
Ontvangen
3.0 Raadsvoorstel en
Raadsvoorstel
23-09-
Raadsbrief Leidende
principes Rijnenburg
2025
Beleidsterrein
Beschrijving
In de Ruimtelijke Strategie Utrecht 20240 is
Rijnenburg aangewezen
In
Behandelwijze
Behandelduur
8 januari
Commissiedebat in
210 minuten
commissie
2026
twee termijnen
als grootschalige locatie voor onder andere
woningbouw. Eerder ontving de raad een Programmatische
Verkenning Rijnenburg. Bij de bespreking daarvan in de commissie is de raad
toegezegd voorafgaande aan de ontwikkeling van
een Deel-Omgevingsvisie aan de raad zogenoemde Leidende Principes ter
besluitvorming voor te leggen.
Een RIB cf verzoek van een aantal fracties organiseren op 11 december 2025
60 minuten
CONCEPT BEHANDELVOORRAAD COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 NOVEMBER 2025
Titel
Soort
Ontvangen
Beleidsterrein
Raadsvoorstel
28-10-
Ruimtelijke
Beschrijving
In
Behandelwijze
Behandelduur
8 januari
Commissiedebat in
Mede gelet op de
commissie
Nu te besluiten: 3.1 Raadsvoorstel vaststelling TAMomgevingsplan
Herontwikkeling Reitdiepstraat, Rivierenwijk
2025
Ordening
Met de vaststelling van
het omgevingsplan wordt de bouw mogelijk
2026
twee termijnen
afspraken uit het
gemaakt van 154 sociale
Utrechts Planproces
van de huidige 81
zonder bespreking
huurwoningen.
naar de
huurwoningen, na sloop
Gebiedsontwikkelingen
verouderde
direct doorgeleiden raadsvergadering
tenzij de commissie op 27 november staande behandeling van de behandelvoorraad aangeeft toch een bespreking op 8
januari a.s. voor te staan
CONCEPT BEHANDELVOORRAAD COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 NOVEMBER 2025
3.2 Raadsvoorstel Vaststelling SPvE
Raadsvoorstel
herontwikkeling
05-112025
Tuincentrum Steck Gageldijk 3
Ruimtelijk
Voor het tuincentrum
Overvecht
locatie verder te
Project
bestaan plannen de
8 januari
Commissiedebat in
90 minuten
8 januari
Commissiedebat in
90 minuten
2026
twee termijnen
ontwikkelen, waarbij er ook ruimte is voor een broedplaats voor
duurzame makers, een
hotel en een restaurant.
Hiervoor is wijziging van het Omgevingsplan
noodzakelijk. Het college stelt voor de genoemde
ontwikkelingen mogelijk
te maken en door middel van het SPvE
(Stedenbouwkundig
Programma van Eisen) de uitgangspunten voor wijziging van het
Omgevingsplan vast te stellen 3.3 Raadsbrief
Quickscan Utrechtse aanpak
Raadsbrief
07-112025
De agenderende fracties
(D66, PvdA, VVD, Student & Starter, Volt,
EenUtrecht, CDA, ChristenUnie)
2026
één termijn
CONCEPT BEHANDELVOORRAAD COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 NOVEMBER 2025 willen graag met elkaar
en de wethouder over de Raadsbrief ‘Quick scan Utrechtse aanpak
Woningbouw’. Daarbij
komende de volgende vragen aan de orde:
1. Wat betekenen de uitkomsten van dit
onderzoek op de korte
en middellange termijn voor ons woonbeleid? 1. Gaat de Utrechtse aanpak over het
uitzonderen op de
‘gewone’ aanpak, of
groeit hier langzaam
maar zeker een nieuw
normaal in het realiseren
van ambities? En zo ja, is het wenselijk dat dit gebeurd?
2. Is er wel of geen
behoefte aan methodiek voor het uitzonderen op regels, of willen we wel
CONCEPT BEHANDELVOORRAAD COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 NOVEMBER 2025 of niet een andere
manier van ruimte maken voor specifieke invulling van meer
richtinggevende en
algemeen geformuleerde uitgangspunten?
3. Is het wenselijk om te kijken naar de
hoeveelheid en
specificiteit van regels, en daar waar mogelijk deze ter discussie te stellen, of is dit onwenselijk?
LANGE TERMIJN AGENDA COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 november 2025 Onderwerp
Beleidsveld
Planning
Datum
Aangeboden/
aanbieden
aangeboden
Gestopt
Toelichting wijziging planning
aan raad Herziening
Grondzaken
2026 Q2
Was Q4 2025 wordt Q3 2026. Zoals
erfpachtvoorwaarden
gemeld in de raadsbrief Voortgang
Algemene Bepalingen
herziening erfpachtvoorwaarden AB 1974
1974
(6 mei 2025) vragen wij u na de zomer van 2026 een definitief besluit te nemen ov er Herziene AB 1974. Voorafgaand zal er nog een wensen en bedenkingen procedure plaatsvinden.
Nota van
Ruimtelijke
Uitgangspunten
Ordening
2026 Q3
Hindersteinlaan Nota van
Ruimtelijke
Uitgangspunten
Ordening
2026 Q3
Europaweg 2 en 4 TAM-Omgevingsplan
Ruimtelijke
Cartesiusdriehoek,
Ordening
2026 Q2
fase 2-6 (meer woningen Cartesius) Wijziging
Ruimtelijke
omgevingsplan
Ordening
'Omzetting Pijlsweerd, Lauwerecht, Vogelenbuurt,
2026 Q3
Toelichting in geval van gestopt
LANGE TERMIJN AGENDA COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 november 2025 Staatsliedenbuurt en Tuinwijk; opname bodemfunctieklassenk aart; omzetting deel bruidsschat' TAM-Omgevingsplan
Ruimtelijke
Zandweg 210
Ordening
TAM-Omgevingsplan
Ruimtelijke
Briljantlaan 11-15
Ordening
Wijziging
Ruimtelijke
omgevingsplan Hart
Ordening
2026 Q3 2026 Q3 2027 Q2
van de Meern Zuidoost kwadrant Nota van
Ruimtelijke
Uitgangspunten 't
Ordening
2026 Q3
Hoog Nota van
Ruimtelijke
Uitgangspunten
Ordening
Winkelcentrum Nova
2026 Q1
Gestopt
Bij het vaststellen van de 5e tranche (10 juli 2025) is besloten om voor dit project het Utrechts Planproces Gebiedsontwikkeling (UPG) te volgen, wat in deze betekent dat er geen raadsbesluit nodig is, omdat het plan in lijn is met Omgevingsvisie Kanaleneiland en Transwijk.
LANGE TERMIJN AGENDA COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 november 2025 Wijziging
Ruimtelijke
omgevingsplan
Ordening
2027 Q2
Was Q1 2026, wordt Q2 2027. Er vindt meer overleg plaats met de ontwikkelaar
Europaweg 2 en 4
over de financiële haalbaarheid van het plan in relatie tot het programma. Bovendien wordt de raad eerst een nota van uitgangspunten aangeboden voordat de wijziging omgevingsplan.
SPvE Zwanenvechtlaan
Ruimtelijke
2026 Q3
Ordening Wijziging
Ruimtelijke
omgevingsplan
Ordening
2026 Q2
herontwikkeling Wolvenplein Nota
Ruimtelijke
Omgevingskwaliteit
Ordening
Wijziging
Ruimtelijke
omgevingsplan Jan
Ordening
2026 Q1 2026 Q1
van Galenstraat Verklaring van geen
Ruimtelijke
bedenkingen (Vvgb)
Ordening
2025 Q3
bouwplan D4/E4 Leidsche Rijn Centrum Nota van
Ruimtelijke
Uitgangspunten
Ordening
Ravellaan 96
2026 Q1
LANGE TERMIJN AGENDA COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 november 2025 SPvE J.C. Maylaan
Ruimtelijke
2026 Q4
Ordening
Was Q4 2025 wordt Q4 2026. Het komen tot een financieel haalbaar plan neemt meer tijd in beslag.
Wijziging
Ruimtelijke
Omgevingsplan Van
Ordening
2026 Q1
Was Q3 2025, wordt Q1 2026. Er is vertraging ontstaan door de keuze van de
Heukelomlaan
ontwikkelaar (Woonin) om eerst een aannemer te selecteren voordat de procedure van het wijzigen van het Omgevingsplan afgerond kan worden.
Wijziging
Ruimtelijke
Omgevingsplan
Ordening
2026 Q2
De planologisch - juridische vertaling in het Omgevingsplan zal dan naar
Kogllaan
verwachting in 2026 aangeboden worden
26/Manegelaan
voor besluitvorming. Het plan wordt gecoördineerd met de omgevingsvergunning.
Update SPvE Hart van
Ruimtelijke
de Meern ZOK
Ordening
2026 Q1
Verschillende onderdelen voor het opstellen van de uitgangspunten kosten meer inzet dan eerder ingeschat. Met het concept SPvE gaan we participeren als onderdeel van ‘Samen stad maken’. De reacties uit de stad halen we op en worden verwerkt vóór we het stuk aanbieden aan college en raad. Deze processtap kost tijd.
SPVE
Ruimtelijke
Gebiedsontwikkeling
Ordening
Ravellaan Noord
2026 Q3
Was Q2 2025, wordt Q4 2025. Meer tijd nodig voor overleg met initiatiefnemer.
LANGE TERMIJN AGENDA COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 november 2025 Bestemmingsplan -
Ruimtelijke
ZO kwadrant De
Ordening
2026 Q1
Gestopt
Dit voorstel is vervangen door het voorstel Wijziging omgevingsplan Hart
Meern
van de Meern Zuidoost kwadrant.
Omgevingsplan Pieter
Ruimtelijke
Baan Centrum
Ordening
2026 Q4
Was Q4 2025, wordt Q4 2026, vanwege vertraging bij de planuitwerking als gevolg van een interne overdracht van het eigendom en een heroverweging op de plannen bij de nieuwe eigenaar.
(deel)Omgevingsvisie
Ruimtelijke
Lage Weide
Ordening
Omgevingsplan
Ruimtelijke
Livingstonelaan 609
Ordening
2026 Q3
Was Q1 2026, wordt Q3 2026.
2026 Q2
Was Q4 2025, wordt Q2 2026. I.v.m. de financiële haalbaarheid is er vertraging ontstaan. De onderhandelingen tussen de ontwikkelaar en de beoogde woningcorporatie voor afname van de studentenwoningen nemen meer tijd in beslag dan voorzien.
SPvE Galgenwaard
Ruimtelijke Ordening
2025 Q4
Was Q4 2024, wordt Q4 2024. Vanwege de complexe gebiedsontwikkeling zijn wij nog in gesprek met de ontwikkelaars over een haalbare planontwikkeling binnen de kaders van het SPvE. In 2023 heeft Galgenwaard Onroerend Goed haar eigendommen bovendien overgedragen aan drie partijen. Ook dit
LANGE TERMIJN AGENDA COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 november 2025 heeft voor vertraging in de gebiedsontwikkeling gezorgd. SPvE Brennerbaan 106
Ruimtelijke
2026 Q2
Was Q3 2025, wordt Q2 2026, vanwege
Ordening
nader overleg met de initiatiefnemer over de financiële haalbaarheid in relatie tot de ambities en eisen van de gemeente.
Omgevingsplan
Ruimtelijke
Reitdiepstraat
Ordening
2025 Q4
28-102025
Aangeboden
Was Q2 2025, wordt Q4 2025. Aanpassing in het plan door de initiatiefnemer i.v.m. financiële haalbaarheid en het hierop aanpassen van de bouwenvelop zorgt voor vertraging.
Beeldkwaliteitsplan
Ruimtelijke
2026 Q2
Was Q1 2026, wordt Q2 2026. Het
deelgebied 6
projecten:
Beeldkwaliteitsplan en de beleidsregels
Merwedekanaalzone
Groot
stellen we op in samenspraak met de
Merwede
grondeigenaren en de adviesgroep met betrokken omwonenden en Business Eiland Utrecht. De zorgvuldige afstemming met met de partijen in het gebied kost meer tijd dan voorzien.
Omgevingsplan
Ruimtelijke
2026 Q2
Was Q3 2025, wordt Q2 2026. De reden
Matserterrein
projecten:
van de aangepaste planning is dat het
Groot
ontwerpproces en het uitvoeren van de
Merwede
benodigde onderzoeken door Rabobank meer tijd nodig hebben gehad.
Omgevingsvisie
Ruimtelijke
Jaarbeurs
projecten:
2027 Q1
Was Q1 2026, wordt Q1 2027. Zoals toegelicht in de Voortgangsrapportage
LANGE TERMIJN AGENDA COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 november 2025 Groot
stationsgebied van 6 november 2025 blijkt
Merwede
dat nieuwe ontwikkelingen, zoals heroverwegingen bij Jaarbeurs over hun vastgoedstrategie, en de Merwedelijn tot uitstel hebben geleid.
Oopen
Ruimtelijke
2026 Q4
Was Q2 2025, wordt Q4 2026. Gezien de
(Jaarbeursplein):
projecten:
huidige marktomstandigheden is besloten
projectafwijkingsbeslu
Groot
om meer tijd te nemen voor de verdere
it tbv specifieke
Merwede
planontwikkeling. De beleggingsmarkt
verklaring van geen
voor nieuwe kantoren is momenteel
bedenkingen
gestagneerd, wat het vinden van een belegger voor een groot kantoorgebouw als Oopen bemoeilijkt. Dit is gemeld in de raadsbrief van 26 juni 2025, met kenmerk 30575570.
SPvE Tuincentrum
Ruimtelijke
Steck Gageldijk 3
projecten:
2025 Q4
05-112025
Overvecht
Aangeboden
Was Q1, wordt Q4. Initiatiefnemer heeft tijd nodig de juridische en financiële afspraken in de anterieure overeenkomst te bestendigen. Hierover zijn we nog met de initiatiefnemer in overleg.
Vaststelling
Ruimtelijke
2026 Q4
Was Q2 2025, wordt Q4 2026. Nog veel
Uitgangspuntennotitie
projecten:
onderzoek en uitwerking en afstemming
Rijnenburg
Rijnenburg
met andere partijen nodig om de kaders te kunnen omschrijven waarmee een masterplan voor ontwikkeling van het gebied gemaakt kan worden.
LANGE TERMIJN AGENDA COMMISSIE RUIMTELIJKE ORDENING EN GRONDZAKEN 27 november 2025 SPVE UMCU
Ruimtelijke
2026 Q3
Was Q3 2025, wordt Q3 2026. De
Noordzijde
projecten:
afronding van diverse studies en
Utrecht
onderzoeken rondom de inpassing en
Science Park
tevens uitbreiding van het Ronald McDonald Huis (RMDH) kosten meer tijd. Daarna kan pas het SPvE worden opgesteld.
SPVE
Ruimtelijke
2026 Q1
Was Q4 2024, wordt Q1 2026. Project is
Archimedeskwartier
projecten:
afhankelijk van Tracébesluit / ARU. Alle
Utrecht
verschillende scenario's worden
Science Park
onderzocht op een wettelijk haalbaar plan. Voor einde dit jaar vindt een heroverweging plaats of project door kan.
Commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken Dossiernummer
4816
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
27 november 2025
Agendapunt
3.0
Titel
Raadsvoorstel en Raadsbrief Leidende principes Rijnenburg
ID
5042
Behandelend ambtenaar
Norg, Ben
Telefoon E-mail
b.norg@utrecht.nl
Datum collegebesluit Geocodering
Leidsche Rijn
Thema
Ruimtelijke ordening
Portefeuillehouder
Wethouder Eerenberg
Beleidsveld
Ruimtelijke projecten: Rijnenburg
Referendabel Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst) Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Ruimtelijke Ordening
9 oktober 2025
en Grondzaken Commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken Voorgesteld besluit
27 november 2025
Voorstel aan de gemeenteraad
Leidende principes Rijnenburg Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim
Rijnenburg Ontwikkelorganisatie Ruimte Ben Norg 30713226 Volgt Ja Nee
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De volgende zes Leidende principes Rijnenburg vast te stellen voor de ontwikkeling van Rijnenburg en het college opdracht te geven om deze te verwerken in de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg en die voor te leggen aan de raad: a. Rijnenburg wordt een compleet en levendig stadsdeel voor iedereen b. Rijnenburg wordt toekomstbestendig ontwikkeld vanuit het principe ‘water en bodem sturend’ c. Een robuust groenblauw raamwerk met landschapspark voor stad en regio als ruggengraat van Rijnenburg d. In Rijnenburg is het gezond samenleven e. Duurzame mobiliteit is in Rijnenburg vanzelfsprekend f. Rijnenburg geeft ruimte voor innovatie en adaptief omgaan met verandering van samenleving, mobiliteit, klimaat en technologie, waarbij in de visie- en planvorming ruimte voor innovatie en bijstelling mogelijk is als de situatie daarom vraagt, gegeven dat Rijnenburg een complexe ontwikkeling is van enorme omvang en met een lange doorlooptijd.
Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Samenvatting Rijnenburg biedt de ruimte en kans om woonruimte te maken voor rond de 50.000 mensen, gelegenheid om te werken, te sporten, naar school te gaan, te recreëren, uit te gaan, zorg te krijgen en samen te leven in een groene en waterrijke omgeving. Veel ambities moeten samenkomen door slim om te gaan met de beschikbare ruimte. Deze uitdagingen vragen om een robuust plan met duidelijke kaders en uitgangspunten op hoofdlijnen, maar dat ook voldoende flexibiliteit en ruimte bevat voor innovatie en bijstelling als de situatie daarom vraagt. De Leidende principes Rijnenburg laat zien welke kwaliteit voor Rijnenburg nodig is om een prettig nieuw stadsdeel te maken en vormt het vertrekpunt voor verdere visievorming voor het gebied. Verdere uitwerking vindt plaats via de Uitgangspuntennotitie naar de formele omgevingsvisie voor het deelgebied Rijnenburg en Reijerscop (ook wel: het Masterplan). Met de Leidende principes committeren gemeente en consortium van grondeigenaren zich aan een duurzame ontwikkeling van Rijnenburg waarmee we een prettig nieuw stadsdeel maken voor mens, dier en natuur.
Context Aanleiding In september 2024 heeft het college de Programmatische Verkenning Rijnenburg aan de raad gestuurd. In deze Programmatische Verkenning is beschreven welke thematische uitgangspunten voor de onderwerpen Programma, Mobiliteit en Gezonde leefomgeving het college ziet voor de ontwikkeling van Rijnenburg. De Programmatische Verkenning bevat geen onderlinge weging van de thema’s en stelt geen nadere kaders vast voor de ontwikkeling van Rijnenburg, ook zijn de effecten op de omgeving nog niet onderzocht. Tijdens de bespreking van de Programmatische Verkenning op 23 januari 2025 heeft de raad met motie 2025/M24 ‘Kaders voor een raadsvoorstel voor Rijnenburg’ het college verzocht om uiterlijk in Q4 2025 een raadsvoorstel voor te leggen. Dit raadsvoorstel geeft hier invulling aan en heeft als titel ‘Leidende principes Rijnenburg’ gekregen. Juridische context Het college is op grond van artikel 160 lid 1 sub b van de Gemeentewet bevoegd om beslissingen van de raad voor te bereiden. De raad is op grond van artikel 108, lid 1 Gemeentewet en artikel 147, lid 2 Gemeentewet bevoegd de Leidende principes Rijnenburg vast te stellen. Rijnenburg is een complexe ontwikkeling van enorme omvang en met een lange doorlooptijd. De raad wil met de Leidende principes Rijnenburg naar betrokkenen duidelijkheid geven over de ontwikkeling van Rijnenburg.
De Leidende principes Rijnenburg is daarmee een eerste stap op weg naar de door de raad vast te stellen Uitgangspuntennotitie. De Uitgangspuntennotitie wordt de opmaat naar de door raad vast te stellen omgevingsvisie voor het deelgebied Rijnenburg en Reijerscop. Beslistermijn Er is geen specifieke beslistermijn voorzien. Beoogd effect Met de Leidende principes Rijnenburg wordt het vertrekpunt vastgelegd voor de verdere uitwerking van de ontwikkeling van Rijnenburg. Hiermee committeren gemeente en consortium van grondeigenaren zich aan een duurzame ontwikkeling van Rijnenburg waarmee we een prettig nieuw stadsdeel maken voor mens, dier en natuur. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad - 15 mei 2025: Beantwoording SV 2025 nr. 47 Voor een betaalbaar en leefbaar Rijnenburg moet je nu al iets doen - 23 januari 2025: Raadsbehandeling Programmatische Verkenning Rijnenburg waarbij de volgende moties zijn aangenomen: o 2025/M21 ‘Rijnenburg, meer dan wonen’ o 2025/M23 ‘Mobiliteit Rijnenburg’ o 2025/M24 ‘Kaders voor een raadsvoorstel voor Rijnenburg’ o 2025/M25 ‘Grip op Grond en Ontwikkeling in Rijnenburg’ o 2025/M26 ‘Zorg dat we in Rijnenburg met de stroom meeroeien’ o 2025/M27 ‘Samenwerking bij verkenning roeiwater in Rijnenburg’ - 11 december 2024: Raadsbrief Akkoord van Rijnenburg en Intentieovereenkomst 2
-
19 september 2024: Raadsbrief Programmatische Verkenning Rijnenburg 9 maart 2023: Raadsbesluit Oplegger RSU 2040
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
De volgende zes Leidende principes Rijnenburg vast te stellen voor de ontwikkeling van Rijnenburg en het college opdracht te geven om deze te verwerken in de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg en die voor te leggen aan de raad: a. Rijnenburg wordt een compleet en levendig stadsdeel voor iedereen b. Rijnenburg wordt toekomstbestendig ontwikkeld vanuit het principe ‘water en bodem sturend’ c. Een robuust groenblauw raamwerk met landschapspark voor stad en regio als ruggengraat van Rijnenburg d. In Rijnenburg is het gezond samenleven e. Duurzame mobiliteit is in Rijnenburg vanzelfsprekend f. Rijnenburg geeft ruimte voor innovatie en adaptief omgaan met verandering van samenleving, mobiliteit, klimaat en technologie, waarbij in de visie- en planvorming ruimte voor innovatie en bijstelling mogelijk is als de situatie daarom vraagt, gegeven dat Rijnenburg een complexe ontwikkeling is van enorme omvang en met een lange doorlooptijd.
Argumenten 1.1
Door het vaststellen van de Leidende principes Rijnenburg leggen we het vertrekpunt vast voor de verdere uitwerking waarbij ruimte is voor innovatie en bijstelling als de situatie daarom vraagt Rijnenburg biedt de ruimte en kans om woonruimte te maken voor rond de 50.000 mensen, gelegenheid om te werken, te sporten, naar school te gaan, te recreëren, uit te gaan, zorg te krijgen en samen te leven in een groene en waterrijke omgeving. De ontwikkeling van Rijnenburg is een complexe opgave. Er zijn veel ambities voor een beperkte ruimte. Deze uitdagingen vragen om een robuust plan met duidelijke kaders en uitgangspunten op hoofdlijnen, maar dat ook voldoende flexibiliteit en ruimte bevat voor innovatie en bijstelling als de situatie daarom vraagt. De basis voor het op te stellen plan ligt besloten in dit document: de ambitie en leidende principes voor de ontwikkeling van Rijnenburg. De Leidende principes Rijnenburg bevat principes die aansluiten bij de sociale en ruimtelijke ambitie voor het gebied en ongeacht de precieze uitwerking leidend zijn en blijven voor de ontwikkeling van Rijnenburg. De Leidende principes Rijnenburg laten daarmee zien welke kwaliteit voor Rijnenburg nodig is om een prettig nieuw stadsdeel te maken en vormt het vertrekpunt voor verdere visievorming voor het gebied.
Verdere uitwerking vindt plaats via de Uitgangspuntennotitie naar de formele omgevingsvisie voor het deelgebied Rijnenburg en Reijerscop (ook wel: het Masterplan). Door de Leidende principes Rijnenburg vast te stellen committeren gemeente en marktpartijen zich aan een duurzame ontwikkeling van Rijnenburg waarmee we een prettig nieuw stadsdeel maken voor mens, dier en natuur.
1.2
De Leidende principes Rijnenburg zijn in lijn met de Oplegger RSU2040 De raad heeft op 9 maart 2023 de Oplegger RSU2040 vastgesteld en daarbij besloten om Rijnenburg toe te voegen aan de vier verstedelijkingsknooppunten zoals vastgesteld onder beslispunt 2 in het Raadsbesluit Vaststelling Utrecht Dichtbij de tienminutenstad RSU 2040’, waarbij Rijnenburg verder uitgewerkt wordt conform scenario ‘Klein Rijnenburg’ tot een compacte gemengde stedelijke wijk in combinatie met permanente energieopwekking, met als voorwaarden: a. De woningbouw in Rijnenburg start niet voor 2035; 3
b. De ontwikkeling mag de projecten Merwedekanaalzone, Papendorp, A12-zone en Lunetten-Koningsweg niet schaden. De Leidende principes zijn in lijn met de Oplegger RSU2040 omdat wordt ingezet op de ontwikkeling van een compacte gemengde stedelijke wijk, met onder meer tussen de 22.000 en 25.000 woningen, bijbehorende (groen)voorzieningen en ruimte voor werkgelegenheid, en een groot landschapspark in het noordelijk deel met ruimte voor opwek van duurzame energie. 1.3
Met de Leidende principes Rijnenburg geven we invulling aan de ambitie voor een innovatieve landschapsstad met een gezonde gemeenschap De ambitie voor Rijnenburg is om van Rijnenburg een innovatieve landschapsstad te maken waar straks circa 50.000 mensen leven in inclusieve, veerkrachtige en gezonde gemeenschappen. Een plek waar we meebewegen met de bestaande natuurlijke systemen van Rijnenbrug, waar stad en natuur in balans zijn en sterke sociale en ruimtelijke verbindingen zijn met de regio. De zes geformuleerde leidende principes geven invulling aan deze sociale en ruimtelijke ambitie voor Rijnenburg en zijn en blijven ongeacht de precieze uitwerking leidend voor de ontwikkeling van Rijnenburg: •
•
•
•
Rijnenburg wordt een compleet en levendig stadsdeel voor iedereen met 22.000 – 25.000 woningen, bijbehorende werkgelegenheid en (groen) voorzieningen. De wijk krijgt een gemengd stedelijk programma met voor een groot deel een stedelijke dichtheid vergelijkbaar met Leidsche Rijn Centrum en delen van de Merwedekanaalzone. Er komen duurzame, betaalbare en kwalitatief goede woningen voor een brede doelgroep met de bijbehorende voorzieningen en ruimte om te werken. We bouwen natuurinclusief en zorgen voor biodiversiteit in de openbare ruimte, door in de buurt veel ruimte voor groen en water te maken. In het noordelijk deel leggen we een van de grootste landschapsparken van Nederland aan met een grote waterplas. Rijnenburg wordt toekomstbestendig ontwikkeld vanuit het principe ‘water en bodem sturend’: Het is vanuit de natuurlijke ondergrond logisch om op de hoger gelegen stroomruggen de verstedelijking te concentreren en hogere bebouwingsdichtheden toe te passen, zeker met het oog op klimaatverandering. Het landschapspark houden wij vrij van bebouwing met uitzondering van benodigde bebouwing voor maatschappelijke functies en sociaal veilige verbindingen; Door water en bodem sturend te laten zijn, kunnen we ook in de toekomst met een ander en grillig klimaat blijven leven, wonen en werken.
In een veilige omgeving, met een gezonde bodem, en voldoende en schoon water als basis voor het leven. Een robuust groenblauw raamwerk met landschapspark voor stad en regio als ruggengraat van Rijnenburg draagt naast het sturen op water en bodem ook bij aan (veelal zachte) waarden als identiteit, biodiversiteit, natuur, rust, gezondheid, klimaatbestendigheid, esthetiek, et cetera. Deze waarden zijn niet goed in euro’s of exploitaties uit te drukken, maar zijn cruciaal voor het goed functioneren van een gebied en het welbevinden van de bewoners of bezoekers (mens, plant en dier) en daarmee het gezond stedelijk leven voor iedereen. In Rijnenburg is het gezond samenleven door de manier waarop Rijnenburg is ingericht en de vele voorzieningen die daarbij horen. Hierbij gaat het om fysieke, mentale en sociale gezondheid. Toegankelijke ontmoetingsplekken in de buurt, zowel in de openbare ruimte als in gebouwde voorzieningen brengen verschillende gemeenschappen met elkaar in contact. Daarnaast nodigt de leefomgeving uit tot gezonde leefgewoonten, zoals bewegen, sporten, spelen, deelname aan cultuur en gezond eten en drinken. Hierbij is specifiek veel aandacht voor een gezonde leefomgeving voor de jeugd, waar ruimte om te spelen en bewegen bijdragen aan kansrijk opgroeien 4
•
•
Duurzame mobiliteit is in Rijnenburg vanzelfsprekend: In Rijnenburg kiezen we voor een stedelijk programma met 22.000 – 25.000 woningen woningen en bijbehorende werkgelegenheid en voorzieningen. Daarnaast is de druk op het omliggende wegennet nu al hoog. Toevoegen van het woon-werk programma in Rijnenburg zorgt voor nog meer autoverkeer waar geen ruimte voor is. Niet in Rijnenburg én niet op de omliggende verkeersnetwerken. Daarom is een sturend mobiliteitsconcept noodzakelijk die de wijk zowel leefbaar als bereikbaar houdt. Een autoluw gebied creëert ruimte voor andere vervoerwijzen, groen, natuur, spelen en ontmoeten, wat zorgt voor een prettige leefomgeving. Om te voorkomen dat de eerste bewoners afhankelijk zijn van de auto moet het OV bij de oplevering van de eerste woningen op orde zijn. Rijnenburg geeft ruimte voor innovatie en adaptief omgaan met verandering van samenleving, mobiliteit, klimaat en technologie: De ontwikkeling van Rijnenburg beslaat meerdere decennia, waarin de samenleving, mobiliteit, technologie en het klimaat blijven veranderen. Dit vraagt om een flexibel plan wat zich kan aanpassen aan nieuwe inzichten (adaptief) en innovatieve oplossingen. We zoeken actief de samenwerking met experts uit de wetenschap, kennisinstellingen en het bedrijfsleven om samen slimme oplossingen te vinden voor de grote maatschappelijke uitdagingen.
Zo blijft Rijnenburg ook in de toekomst en vernieuwende, onderscheidende leefomgeving die waarde toevoegt aan de Metropoolregio Utrecht.
1.4
De Leidende principes Rijnenburg worden onderschreven door het consortium van grondeigenaren In de Intentieovereenkomst tussen gemeente en consortium van grondeigenaren is afgesproken dat beide partijen samen werken aan gezamenlijk gedragen planproducten met als doel om de ontwikkeling van Rijnenburg tot stand te brengen binnen het kader van de Oplegger RSU2040. In het bestuurlijk overleg met het consortium van grondeigenaren hebben zij de Leidende principes Rijnenburg bekrachtigd. Gemeente en marktpartijen blijven samenwerken aan de volgende stap in het proces: de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg als basis voor de op te stellen omgevingsvisie voor het deelgebied Rijnenburg en Reijerscop (ook wel: het Masterplan).
1.5
De Leidende principes Rijnenburg zijn afgestemd met onze publieke partners In lijn met het Akkoord van Rijnenburg (2024) vraagt het ontwikkelen van Rijnenburg, naast een langdurige samenwerking met het consortium van grondeigenaren in het gebied, ook intensieve afstemming met medeoverheden zoals het Rijk, provincie, waterschap HDSR, U10 en buurgemeenten Nieuwegein, IJsselstein, Montfoort en Woerden. Hun opmerkingen zijn waar mogelijk verwerkt in de Leidende principes Rijnenburg en zij blijven nauw betrokken bij de verdere planuitwerking voor het gebied.
1.6
De Uitgangspuntennotitie is de volgende stap in de planuitwerking voor Rijnenburg Gemeente en marktpartijen werken samen aan de volgende stap in het proces: de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg als basis voor de opstellen omgevingsvisie voor het gebied: het Masterplan. Met de Uitgangspuntennotitie worden de integraal afgewogen en haalbare uitgangspunten beschreven om daarmee een antwoord te geven op de uitdagingen waar we met elkaar voor staan om het gebied succesvol tot ontwikkeling te brengen. Door middel van (ontwerpend) onderzoek wordt inzichtelijk gemaakt hoe de belangrijkste thematische uitgangspunten (groenblauw raamwerk, dichtheid, mobiliteit en type programma (wonen, werken, recreëren)) zich tot elkaar en tot de omgeving (stad, landschap en regio) kunnen verhouden. Daarbij is bekend dat niet alle beschreven ruimteclaims ingepast kunnen worden. Er wordt onderzoek gedaan naar duurzaam ruimtegebruik en daarbij gezocht naar oplossingen zoals 5
dubbelgebruik van functies en het uitwisselen van functies met omliggend bestaand en toekomstig gebied. We geven daarbij een antwoord op de door de raad aangenomen moties 2025/M21 ‘Rijnenburg, meer dan wonen’, 2025/M23 ‘Mobiliteit Rijnenburg’, 2025/M26 ‘Zorg dat we in Rijnenburg met de stroom meeroeien’ en 2025/M27 ‘Samenwerking bij verkenning roeiwater in Rijnenburg’. De Uitgangspuntennotitie wordt in 2026 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd waarna gestart kan worden met het opstellen van een omgevingsvisie voor het deelgebied Rijnenburg en Reijerscop (ook wel: het Masterplan). Kanttekeningen/Risico’s 1.1
De Leidende principes Rijnenburg bevat nog geen integrale weging van alle ambities: onderling en in relatie tot de financiële haalbaarheid Om het gebied succesvol te ontwikkelen tot een prettig nieuw stadsdeel voor mens, dier en natuur leggen we met de Leidende principes Rijnenburg een hoge ambitie neer. Tegelijk weten we dat gezien de complexe omgeving en beperkte ruimte in het gebied niet alle thematische ambities volledig ingevuld kunnen worden. In de volgende fasen van de gebiedsontwikkeling worden de thematische ambities uitgewerkt en integraal gewogen, zowel onderling als in relatie tot de financiële haalbaarheid. Gezien de langjarige en complexe ontwikkeling is flexibiliteit in het op te stellen plan en adaptief vermogen van betrokken partijen nodig om te anticiperen op maatschappelijke veranderingen. De ambitie en leidende principes kunnen daarom waar nodig bijgesteld of aangescherpt worden als de situatie daarom vraagt.
Financiën Het raadsvoorstel heeft geen directe financiële consequenties. De kosten voor het opstellen van de Leidende principes Rijnenburg en het volgende product, de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg, zijn gedekt uit het investeringskrediet Planontwikkeling Rijnenburg. De Leidende principes Rijnenburg laat zien welke kwaliteit voor Rijnenburg nodig is om een prettig nieuw stadsdeel te maken. Er komen nog veel stappen in het planproces waarin nadere keuzes over de invulling van het gebied gemaakt moeten worden. Het ontwikkelen van Rijnenburg vraagt om veel en grote investeringen die in de vervolgstappen nader uitgewerkt moet worden. Ook dient continue een integrale weging van alle ambities te worden gemaakt, onderling en in relatie tot de financiële haalbaarheid. Zoals gewoonlijk bij gebiedsontwikkelingen worden hier door het college voorstellen voor gedaan zodat de raad binnen haar bevoegdheid daarin keuzes kan maken. Tot slot is in de Leidende principes Rijnenburg aangegeven dat gemeente samen met Rijk, regio en grondeigenaren werkt aan een gezamenlijke ontwikkelstrategie om een samenhangende en effectieve ontwikkelstrategie te maken voor de gebieden Groot Merwede en Rijnenburg. De ontwikkelstrategie geeft daarbij ook een antwoord op de vraag welke vorm van regie de gemeente wil en kan voeren in de ontwikkeling van beide gebieden.
De raad wordt in de eerste helft van 2026 geïnformeerd over de stand van zaken van de ontwikkelstrategie.
Vervolg Gemeente en marktpartijen werken samen aan de volgende stap in het proces: de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg als basis voor de op te stellen omgevingsvisie voor het gebied: het Masterplan. Met de Uitgangspuntennotitie beschrijven wij de integraal afgewogen en haalbare uitgangspunten om daarmee een antwoord te geven op de uitdagingen waar we met elkaar voor staan om het gebied succesvol tot ontwikkeling te brengen. Door middel van (ontwerpend) onderzoek maken wij inzichtelijk hoe de belangrijkste thematische uitgangspunten (groenblauw raamwerk, dichtheid, mobiliteit en type programma (wonen, werken, recreëren)) zich tot elkaar en tot de omgeving (stad, landschap en regio) kunnen verhouden. Daarbij weten wij ook dat niet alle beschreven ruimteclaims ingepast kunnen worden. We doen onderzoek naar duurzaam ruimtegebruik en zoeken daarbij naar oplossingen zoals dubbelgebruik van functies en het uitwisselen van functies met omliggend bestaand en toekomstig gebied. We geven daarbij een antwoord op de door de raad
6
aangenomen moties 2025/M21 ‘Rijnenburg, meer dan wonen’, 2025/M23 ‘Mobiliteit Rijnenburg’, 2025/M26 ‘Zorg dat we in Rijnenburg met de stroom meeroeien’ en 2025/M27 ‘Samenwerking bij verkenning roeiwater in Rijnenburg’. De Uitgangspuntennotitie wordt naar verwachting na de zomer van 2026 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd waarna gestart kan worden met het opstellen van een omgevingsvisie voor het deelgebied Rijnenburg en Reijerscop (ook wel: het Masterplan). De ontwikkeling van Rijnenburg hangt nauw samen met de ontwikkeling van Groot Merwede, zowel inhoudelijk als in fasering. In de oplegger RSU2040 heeft de raad daarover vastgesteld dat de ontwikkeling van Rijnenburg de projecten Merwedekanaalzone, Papendorp, A12-zone en LunettenKoningsweg niet mag schaden.
Samen stad maken (voorheen: Participatie) In lijn met de Intentieovereenkomst die het college in december 2024 met het consortium van grondeigenaren heeft afgesloten, heeft het consortium van grondeigenaren ingestemd met de voorliggende Leidende principes Rijnenburg. De Leidende principes Rijnenburg zijn daarnaast besproken met rijks- en regiopartners (ministerie VRO, Provincie Utrecht, Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden, U10 en de gemeente Nieuwegein) binnen de gebiedsalliantie Groot Merwede en Rijnenburg. Over de Leidende principes Rijnenburg is geen specifieke participatie gedaan met bewoners, ondernemers en gebruikers in en om het gebied. De Leidende principes Rijnenburg bevatten in de kern teksten uit de Programmatische Verkenning aangevuld met teksten uit de Sociale Visie Utrecht. In oktober 2024 hebben wij reactie opgehaald op de Programmatische Verkenning. Bij het opstellen van de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg passen wij het beleid van Samen stad maken toe. Een belangrijke doelstelling van Samen stad maken is om college en raad een brede belangenafweging te laten maken door extra in te zetten om het ongehoorde geluid van degene voor wie we het doen (de gebruiker) te horen. In het geval van de ontwikkeling van Rijnenburg gaat het dan om de toekomstige bewoners en gebruikers van het gebied.
Daarom gaan wij in het samenwerkingsplan voor de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg uitwerken hoe we actief wensen, kansen en zorgen kunnen uitvragen bij huidige bewoners, toekomstige bewoners, ondernemers, gebruikers uit in en om het gebied, de stad en omliggende gemeenten (zoals Nieuwegein, IJsselstein, Montfoort en Woerden). Dit doen we in ieder geval door een combinatie van online (DenkMee) en offline vormen van peilen. Daarbij maken we ook gebruik van de nog op te richten Woontafel op basis van het aangenomen initiatiefvoorstel ‘Geef woningzoekenden een stem’. Deze wensen, kansen en zorgen zijn belangrijke input voor de op te stellen Uitgangspuntennotitie. In lijn met het Akkoord van Rijnenburg (2024) vraagt het ontwikkelen van Rijnenburg om een langdurige samenwerking met het consortium van grondeigenaren in het gebied en intensieve afstemming met medeoverheden zoals het Rijk, provincie, waterschap HDSR, U10 en buurgemeenten Nieuwegein, IJsselstein, Montfoort en Woerden. Dit doen we nu, bij het bepalen van de uitgangspunten, straks bij het maken van de plannen, en later als de realisatie van Rijnenburg van de grond komt. Want alleen samen kunnen we de hoge ambities voor Rijnenburg waarmaken.
Communicatie Na publicatie van het raadsvoorstel heeft het college een persbericht verzonden en zijn bewoners in het gebied hierover geïnformeerd.
(Niet)Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.
Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Leidende principes Rijnenburg Bijlagen informatief
7
Leidende principes Rijnenburg
Utrecht.nl/ rijnenburg
Inhoud 1. Waarom leidende principes voor Rijnenburg
3
2. De ambitie voor Rijnenburg: een innovatieve landschapsstad met gezonde gemeenschappen
6
3. De zes leidende principes voor de ontwikkeling van Rijnenburg
9
I. Rijnenburg wordt een compleet en levendig stadsdeel voor iedereen
10
II. Rijnenburg wordt toekomstbestendig ontwikkeld vanuit het principe ‘water en bodem sturend’
13
III. Een robuust groenblauw raamwerk als ruggengraat van Rijnenburg
15
IV. In Rijnenburg is het gezond samen leven
19
V. Duurzame mobiliteit is in Rijnenburg vanzelfsprekend
20
VI. Rijnenburg geeft ruimte voor innovatie en adaptief omgaan met verandering van samenleving, mobiliteit, klimaat en technologie
22
4. Proces en vervolg
24
Ontwikkelstrategie
24
Vervolg proces gebiedsontwikkeling
25
Samen Stad Maken
26
2
Leidende principes Rijnenburg
Rijnenburg in de Oplegger RSU 2040 (p7 en 9, maart 2023) De raad kiest voor de ontwikkeling van Rijnenburg als verstedelijkingslocatie, conform het scenario ‘Klein Rijnenburg’: “We kiezen in Rijnenburg voor het ontwikkelen van een combinatie van permanente energieopwekking en woningbouw conform scenario Klein Rijnenburg. (...) We voegen de ontwikkeling van Rijnenburg toe aan de RSU2040, waarbij het uitgangspunt is dat het de projecten Merwedekanaalzone, Papendorp, A12-zone en Lunetten-Koningsweg niet mag schaden.” Daarmee zetten we in op de ontwikkeling van Rijnenburg tot een compacte gemengde stedelijke wijk, met onder meer tussen de 22.000 en 25.000 woningen, bijbehorende (groen)voorzieningen en ruimte voor werkgelegenheid, waarbij de mogelijkheid om een bedrijventerrein toe te voegen wordt onderzocht. De wijk wordt bovendien circulair, klimaatneutraal, en natuurinclusief. Naast de keuze voor compacte verstedelijking in Rijnenburg, maakt de raad ook de keuze om het energielandschap in het noorden van Rijnenburg permanent te maken. De gemeente raad houdt met deze afspraak vast aan de fasering zoals opgenomen in de RSU.
3
Leidende principes Rijnenburg
1. Waarom leidende principes voor Rijnenburg Polder Rijnenburg. Waar tweeduizend jaar geleden al mensen langs de meanderende Hollandse IJssel woonden en sinds de middeleeuwen sprake is van een open, weids landschap wonen vanaf 2035 zo’n 50.000 mensen in een compacte, levendige en stadse wijk. De wijk wordt klimaatbestendig, duurzaam, groen en waterrijk. De leefomgeving inspireert bewoners tot gezond gedrag en het vormen van inclusieve en veerkrachtige gemeenschappen. Ten noorden van de nieuwe wijk ligt straks een van de grootste landschapsparken van Nederland, met een grote waterplas en ruimte voor het opwekken van
duurzame energie, natuur, sport en recreatie. Een nieuw stadsdeel van deze omvang, qua inwonersaantal vergelijkbaar met steden als Houten of Woerden, is niet van vandaag op morgen gebouwd. Met een vergelijkbaar ontwikkeltempo als Leidsche Rijn zal Rijnenburg pas na enkele decennia volledig gerealiseerd zijn. We weten dat tijdens deze periode economische crises en oplevingen zullen plaatsvinden, dat technologische en maatschappelijke ontwikkelingen niet stilstaan en dat ons klimaat zal veranderen met gevolgen voor waterhuishouding en biodiversiteit.
Figuur 1: Ligging van Rijnenburg
Rijnenburg is een lastige plek om te ontwikkelen. Het ligt vrij ver van het centrum van Utrecht, wordt ingesloten door de A12 en A2 en de snelwegen zitten al vol, waardoor er weinig ruimte overblijft voor extra autoverkeer. Er zijn nog geen voorzieningen of (OV)infrastructuur om op aan te sluiten. Verder liggen delen van het gebied laag en zijn daarom gevoelig voor bodemdaling en wateroverlast. Deze complexiteit zorgt voor ruimtelijke, sociale en financiële uitdagingen. Die vragen om slimme oplossingen om van Rijnenburg een fijne plek te maken om te wonen, werken en verblijven. Juist die uitdagingen maken het tot een bijzondere kans: een ontwikkeling zoals we die in Nederland nog niet eerder hebben gezien. Om goed om te gaan met de uitdagingen en complexiteit van Rijnenburg, willen we een robuust plan met duidelijke
Figuur 2: Sfeercollage van een mogelijke invulling van een centrumgebied
4
Leidende principes Rijnenburg
kaders en uitgangspunten. Tegelijkertijd moet het plan flexibel genoeg zijn om ruimte te bieden voor innovatie en aanpassingen, als de situatie daarom vraagt. Dit document is de basis voor het op te stellen plan: de ambitie en leidende principes voor de ontwikkeling van Rijnenburg. De Leidende principes Rijnenburg laat zien welke kwaliteit voor Rijnenburg nodig is om een prettig nieuw stadsdeel te maken. Hiermee legt de raad het vertrekpunt vast voor verdere visievorming voor het gebied. Verdere uitwerking vindt plaats via de Uitgangspuntennotitie (2026) naar de formele omgevingsvisie voor het deelgebied Rijnenburg en Reijerscop (ook wel: het Masterplan) (2028/2029). Gemeente en consortium van grondeigenaren committeren zich hiermee aan een duurzame ontwikkeling van Rijnenburg waarmee we een prettig nieuw stadsdeel maken voor mens, dier en natuur.
Rijnenburg: kans voor stad, regio en land Bij het opstellen van de Uitgangspuntennotitie Rijnenburg passen wij het beleid van Samen stad maken toe om college en raad een brede belangenafweging te laten maken door extra in te zetten om het ongehoorde geluid van degene voor wie we het doen (de toekomstige bewoners en gebruikers van Rijnenburg) te horen. Daarbij maken we ook gebruik van de nog op te richten Woontafel op basis van het aangenomen initiatiefvoorstel ‘Geef woningzoekenden een stem’. Deze wensen, kansen en zorgen zijn belangrijke input voor de op te stellen Uitgangspuntennotitie. Zoals afgesproken met het Akkoord van Rijnenburg (2024) vraagt het ontwikkelen van Rijnenburg om een langdurige samenwerking met grondeigenaren in het gebied en intensieve afstemming met medeoverheden zoals het Rijk, provincie, waterschap HDSR, U10 en buurgemeenten Nieuwegein, IJsselstein, Montfoort en Woerden. Nu, bij het bepalen van de principes en uitgangspunten, straks bij het maken van de plannen en later als de realisatie van Rijnenburg van de grond komt. Want alleen samen kunnen we de hoge ambities voor Rijnenburg waarmaken.
Het nieuwe stadsdeel Rijnenburg draagt fors bij aan het opvangen van de groei van woningen (165.000) en werkplekken (110.000) in de Utrechtse regio. Op dit moment is de druk op de woningmarkt in Utrecht een van de hoogste van Nederland. Utrecht is een woonmagneet: de grote concurrentiekracht van de metropoolregio Utrecht zorgt voor banengroei, nog meer dan elders in Nederland. De Metropoolregio Utrecht ligt centraal en is daarmee bij uitstek een aantrekkelijke plek om te wonen of een bedrijf te vestigen. Om de druk op de woningmarkt te verlichten en het goede vestigingsklimaat voor bedrijven te behouden en verder te versterken, wordt aan de zuidwestkant van Utrecht nu al gewerkt aan de transformatie van Groot Merwede, met meer dan 40.000 woningen, en vervolgens aan de ontwikkeling van een nieuw stadsdeel Rijnenburg met 22.000 tot 25.000 woningen en bijbehorende werkgelegenheid en (groen) voorzieningen. Met als levensader de openbaar vervoerverbinding Merwedelijn voor een snelle, hoogfrequente verbinding van Rijnenburg naar de stad en sociaal veilige verbindingen voor langzaam verkeer naar het omliggend gebied.
Figuur 3: Grootschalige ontwikkellocaties aan de zuidwestkant van Utrecht, met de Merwedelijn als levensader. Bron: Propositie Groot Merwede en Rijnenburg.
5
Leidende principes Rijnenburg
De ontwikkeling van Rijnenburg biedt daarnaast kansen om woningbouw en nieuwe werkgelegenheid te koppelen aan bredere stedelijke en regionale opgaven, zoals waterberging, het vergroten van de biodiversiteit en het opwekken van duurzame energie.
2. De ambitie voor Rijnenburg: een innovatieve landschapsstad met gezonde gemeenschappen De kracht van Rijnenburg is de unieke ligging, op de overgang tussen de stad en het omringende landschap. Aan de ene kant hebben de stad Utrecht en de buurgemeenten een breed aanbod van voorzieningen en historische rijkdom, anderzijds heeft het gebied rondom de Hollandse IJssel en het Groene Hart waardevolle landschapselementen, zoals uiterwaarden, dijken, vruchtbare oeverwallen, natuurgebieden en een verborgen historie die teruggaat tot de Romeinse tijd. Wij willen deze kracht volop gebruiken en verbinden met de maatschappelijke uitdagingen van de 21e eeuw: voorzien in de groeiende behoefte aan woningen en werkplekken, meebewegen met klimaatverandering, versterken van de natuur, biodiversiteit en een gezonde bodem, faciliteren van schonere en slimmere vormen van mobiliteit en energie, realiseren van een circulaire economie, verbeteren van kansengelijkheid en versterken van sociale cohesie en gemeenschapszin. Onze ambitie is om een innovatieve landschapsstad te maken waar straks circa 50.000 mensen leven in inclusieve, veerkrachtige en gezonde gemeenschappen. Een plek waar we meebewegen met de bestaande natuurlijke systemen van Rijnenburg, waar stad en natuur in balans zijn en sterke sociale en ruimtelijke verbindingen zijn met de regio.
Wij willen dat Rijnenburg een plek wordt waarin voor iedereen kansen zijn. Bijvoorbeeld door te zorgen voor betaalbare woningen. Dat betekent ook dat er voldoende woningen zijn voor kwetsbare groepen, inwoners met vitale beroepen en mensen met een lager inkomen. In Rijnenburg groeien kinderen op in een stabiele, gezonde, stimulerende en liefdevolle omgeving. De inrichting van de wijk stimuleert actief de gemeenschapskracht en faciliteert ontmoetingen en beweging. Scholen, zorg- en sportvoorzieningen, winkels, werkgelegenheid, natuur, cultuur en mogelijkheden voor recreatie voor de wijk en omliggend gebied maken de wijk compleet. Een groot landschapspark in het noordelijk deel vormt samen met het IJsselbos en het Nedereindsepark in het zuiden en groene verbindingen daartussen een robuust groenblauw raamwerk, waar mensen uit Rijnenburg en bezoekers uit de regio van de natuur kunnen
6
Leidende principes Rijnenburg
Figuur 4: Door haar ligging kan Rijnenburg zowel profiteren van de nabijheid van de stedelijke voorzieningen van Utrecht, Nieuwegein, IJsselstein en De Meern als de prachtige kwaliteiten van de Hollandse IJssel en het Groene Hart.
genieten en recreëren in een bijzonder landschap. Bewoners, werknemers en bezoekers verplaatsen zich in de wijk en naar het omliggend gebied vooral te voet, per fiets of openbaar vervoer. Een snelle Merwedelijn naar de stad is daarbij randvoorwaardelijk. Rijnenburg wordt daarmee een leefomgeving die gezond samenleven stimuleert. Een ontwikkeling van deze schaal en opzet is uniek in Nederland. Daarom is uitgebreid onderzoek nodig naar innovatieve en soms nieuwe oplossingen op het gebied van mobiliteit, woonvormen, energieopwekking en klimaatadaptatie. Met een robuust maar flexibel plan houden we rekening met maatschappelijke, technologische en klimatologische veranderingen. We bouwen daarmee voor de toekomst: de ambitie is dat het hier over 100 jaar nog steeds prettig wonen, werken en recreëren is. Op deze manier blijft Rijnenburg ook in de toekomst een vooruitstrevende en onderscheidende leefomgeving en een belangrijk nieuw onderdeel van de Metropoolregio Utrecht.
“Laten we in Rijnenburg een ode brengen aan de diversiteit die een stad maakt. Een plek waar gemeenschappen wortelen, waar ieder mens mag dromen en elk kind een magische jeugd beleeft. Juist in deze tijd van eenzaamheid, polarisatie en mentale druk, bouwen we aan radicale gelijke kansen en blijvende verbinding, met ruimte voor eigenaarschap, vrijheid en verbeelding. Een wijk waar mensen zich uitspreken én elkaar dragen. Als één stad vooroploopt, dit aandurft en waarmaakt, dan is het Utrecht wel.” David Langerak - Sociaal architect, gemeente Utrecht
Figuur 5: In het toekomstige Rijnenburg loopt het landschap door tot aan de voordeur.
7
Leidende principes Rijnenburg
Leven in Rijnenburg • je leeft in een wijk die is verbonden met het landschap: een combinatie van een stadse omgeving met een autoluwe buurt en veel groen, water en natuur voor de deur en in de buurt. • je leeft in een wijk waar voor iedereen een geschikte plek is en waar je je hele leven kunt blijven wonen: van alleenstaanden tot gezinnen, van kinderen en studenten tot ouderen; met veel verschillende woningtypes, beschikbaar voor alle prijsklassen. • je leeft in een wijk met ruimte voor ontmoeting en samenleven door gemeenschappelijke ruimtes in appartementencomplexen en ontmoetingsplekken in de openbare ruimte. Waar je met je buren activiteiten organiseert, het hele jaar door, zodat bewoners elkaar tegenkomen, eenzaamheid voorkomen wordt en veerkrachtige gemeenschappen groeien. • je leeft in een wijk waar kinderen opgroeien in een stabiele, gezonde, stimulerende en liefdevolle omgeving. • je woont in duurzame, gezonde en toekomstbestendige woningen die klaar zijn voor het veranderende klimaat en de behoefte aan schone energie.
• je kan werk vinden in de wijk en vindt in de wijk alles wat je in het dagelijks leven nodig hebt: van supermarkt tot café en restaurant, van sportvelden tot gezondheidscentrum, van kinderopvang tot school. • je komt overal in de wijk makkelijk lopend, fietsend of met het OV en via snelle fiets- en ov-verbindingen naar het centrum van Utrecht, het station of andere centra. En als je de auto toch nodig hebt, maak je gebruik van een deelauto of haal je je auto op in een parkeerhub. • je hebt wandel- en fietsroutes in de buurt die je zo leiden naar de parken aan de stroomrug, het grote (noordelijk) Landschapspark met veel water, natuur en sport, de prachtige Hollandse IJssel of het Nedereindse park. • je ervaart dat je leeft in een gebied met rijke historie: van Romeinen via middeleeuws landschap tot aan de huidige tijd. Kortom, je woont in een wijk die is verbonden met het landschap, waar men bewust leeft, waar men rekening houdt met elkaar, met mens én natuur.
Figuur 6: Sfeercollage van een mogelijke invulling van het landschapspark Rijnenburg
8
Leidende principes Rijnenburg
3. De zes leidende principes voor de ontwikkeling van Rijnenburg In dit hoofdstuk worden de leidende principes voor de ontwikkeling van Rijnenburg beschreven. Het zijn principes die aansluiten bij de sociale en ruimtelijke ambitie voor het gebied en ongeacht de precieze uitwerking leidend zijn en blijven voor de ontwikkeling van Rijnenburg. De 6 leidende principes voor de ontwikkeling van Rijnenburg zijn: I. Rijnenburg wordt een compleet en levendig stadsdeel voor iedereen II. Rijnenburg wordt toekomstbestendig ontwikkeld vanuit het principe ‘water en bodem sturend’ III. Een robuust groenblauw raamwerk met landschapspark voor stad en regio als ruggengraat van Rijnenburg IV. In Rijnenburg is het gezond samen leven V. Duurzame mobiliteit is in Rijnenburg vanzelfsprekend VI. Rijnenburg geeft ruimte voor innovatie en adaptief omgaan met verandering van samenleving, mobiliteit, klimaat en technologie
Rijnenburg ontwikkelen we robuust en adaptief Om goed in te spelen op de uitdagingen en complexiteit die in hoofdstuk 1 zijn beschreven, willen we een robuust plan maken met duidelijke kaders en uitgangspunten. Tegelijkertijd moet het plan flexibel genoeg zijn om ruimte te bieden voor innovatie en aanpassingen als de omstandigheden daar om vragen. Daarom zijn de leidende principes niet in beton gegoten. De ontwikkeling van Rijnenburg is langdurig en complex en waar nodig moet het mogelijk zijn om ambities en uitgangspunten aan te scherpen of aan te passen. Daarbij is het belangrijk om steeds opnieuw een integrale afweging te maken tussen alle ambities - onderling én in relatie tot de financiële haalbaarheid. Figuur 7: Verbeelding van de leidende principes voor Rijnenburg.
9
Leidende principes Rijnenburg
I. Rijnenburg wordt een compleet en levendig stadsdeel voor iedereen Rijnenburg wordt een compleet en levendig stadsdeel met 22.000 – 25.000 woningen, bijbehorende werkgelegenheid en (groen) voorzieningen. De wijk krijgt een gemengd stedelijk programma met voor een groot deel een stedelijke dichtheid vergelijkbaar met Leidsche Rijn Centrum en delen van de Merwedekanaalzone. Er komen duurzame, betaalbare en kwalitatief goede woningen voor een brede doelgroep met de bijbehorende voorzieningen en ruimte om te werken. We bouwen natuurinclusief en zorgen voor biodiversiteit in de openbare ruimte, door in de buurt veel ruimte voor groen en water te maken. In het noordelijk deel leggen we een van de grootste landschapsparken van Nederland aan met een grote waterplas. In Utrecht is de vraag naar woningen groot en voor veel huishoudens wordt het steeds moeilijker om een betaalbare plek te vinden. De ontwikkeling van Rijnenburg kan een grote bijdrage leveren aan de vraag naar betaalbare woningen in Utrecht en de regio. Vanwege de stedelijke lange termijn opgave naar voldoende betaalbare woningen in de voorraad gaan we in beginsel uit van 75% betaalbare woningen in de nieuwbouw van Rijnenburg. De ontwikkeling van Rijnenburg duurt lang en moet meebewegen met demografische ontwikkelingen en het toekomstig woonbeleid van de dan geldende (regionale) woonbehoefte.
In Rijnenburg kan iedereen een plek vinden: er komen alle verschillende woningtypen (grotendeels appartementen) voor allerlei doelgroepen (van alleenstaand tot gezin, van jongeren tot ouderen) en in verschillende segmenten (sociale huur, middenhuur, betaalbare koop en vrijesector woningen). Daarnaast is er ruimte voor woonconcepten zoals bijvoorbeeld wooncoöperaties en knarrenhofjes. Door het unieke karakter biedt Rijnenburg een aanvullend woonmilieu op het bestaande regionale aanbod.
Figuur 8: Västra Hamnen in Malmö (Zweden) is een voorbeeld van een buurt waarin groen en water een prominente rol spelen.
“Rijnenburg vraagt om een ijzersterk stadsconcept. Een duurzaam concept dat vol te houden is en flexibel genoeg om jarenlang mee te gaan. De landschappelijke drager is daarin cruciaal. Niet als contramal of groen raamwerk, maar als een verleidelijke identiteitsdrager. We moeten daarin niet schuwen om groots te denken. Ook in maat en schaal. We gaan 20, 30 jaar aan Rijnenburg bouwen, dan kun je niet steeds het roer omgooien omdat iets even niet uitpakt zoals je verwacht had. Ook al kan de precieze invulling in de loop van de tijd evolueren, heb het lef om langjarig vanuit het concept te blijven werken.” Eric van der Kooij, Conceptontwikkelaar BPD Ontwikkeling
10 Leidende principes Rijnenburg
De wijk krijgt door het aantal woningen en werkplekken een stedelijk karakter waardoor de gebouwen op een stadse manier bij elkaar staan. Het bouwen op deze manier vraagt specifieke aandacht voor de menselijke maat en schaal, gezondheid, natuurinclusiviteit, architectuur en een kwalitatieve inrichting van de openbare ruimte. Een grootstedelijke ontwikkeling vraagt om een compleet voorzieningenaanbod. Maatschappelijke en commerciële (dagelijkse) functies – zoals scholen, kinderopvang, eerstelijnszorg, winkels, sport, cultuur en horeca – komen zoveel mogelijk binnen 10 minuten loop- of fietsafstand van woningen en worden multifunctioneel gebruikt. Dit zorgt ervoor dat dagelijkse behoeften in de directe woonomgeving zijn, zonder directe afhankelijkheid van de auto. Rond HOV-haltes ontstaan een levendig centrumgebied en meerdere ‘satellieten’ met wijkgerichte voorzieningen en ontmoetingsplekken. Het centrumgebied richt zich primair op de wijk zelf, er is plek voor een stedelijke mix van wonen, werken en voorzieningen en er is aandacht voor specifieke voorzieningen die de identiteit van de wijk versterken. In Rijnenburg is ook ruimte voor moeilijker in te passen grootstedelijke functies. Een nader te bepalen iconische functie / gebouw kan een identiteitsdrager van de wijk worden.