Agendabundel

Ruimtelijke Ontwikkeling, Wonen en Erfgoed Utrecht is een aantrekkelijke stad waar steeds meer mensen willen wonen en werken. We willen groeien op een manier die aansluit bij onze ambitie van Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen. Deze verstedelijking moet hand in hand gaan met kwaliteit en leefbaarheid. De energietransitie, de mobiliteitstransitie, de kwaliteit van de openbare ruimte, kwalitatief hoogwaardig groen en mogelijkheden tot beweging en recreatie zijn onlosmakelijk verbonden met de stedelijke ontwikkelingsprojecten die op stapel staan. Bovendien maken we per project afspraken over de gewenste woningmix. Hierdoor zorgen we voor meer gemengde wijken en is er een betere spreiding van soorten woningen over de stad. Dit is ook vastgelegd in de woonvisie. In 2022 is de groeiende stad zichtbaar en tastbaar in gebieden zoals het Stationsgebied, de Merwedekanaalzone, Cartesiusdriehoek, Wisselspoor en Leidsche Rijn. De inzet op kwaliteitsverbetering is zichtbaar in onder meer de wijkaanpak Samen voor Overvecht, herinrichting Kanaleneiland Noord, aanpak openbare ruimte Binnenstad en Rotsoord. Ook werken we in 2022 aan het mogelijk maken van nieuwe ontwikkelingen die zorgen dat de stad kan groeien en tegelijkertijd ook ervoor zorgen dat de stad kwalitatief beter wordt.

Dat doen we onder andere met de in 2022 vast te stellen omgevingsvisies voor Kanaleneiland, USP en Jaarbeurs, bestemmingsplan fase 1 Merwede en omgevingsplan Groenewoud.

8

Duurzaamheid We werken de komende jaren aan de overstap naar schone energie. Dat doen we op drie manieren: 1. We helpen inwoners en ondernemers om woningen en gebouwen te isoleren en energie te besparen. In 2022 leggen we daarvoor het actieplan besparen aan de raad voor. 2. We gaan alle energie duurzaam opwekken. In 2022 werken we daarvoor verder aan projecten zoals Energielandschap Rijnenburg en een aantal zonnevelden (Meijewetering, geluidswal A12, Nedereindse plas en Haarrijnseplas). 3. We stappen buurt voor buurt over op duurzame manieren van koken en verwarmen. Daarvoor leggen we samen met onze partners warmtenetten aan en versterken we het elektriciteitsnetwerk. Na besluitvorming over de Transitievisie Warmte eind 2021 gaat vanaf 2022 de wijkgerichte aanpak echt van start en leggen dit vast in wijkuitvoeringsplannen, we beginnen met Overvecht Noord. Utrecht werkt in 2022 verder aan een gezond leefklimaat en een duurzame leefomgeving. Op 5 november 2020 is in de gemeenteraad de aanpak Utrecht Circulair 2020-2023 vastgesteld. Om de doelstelling te halen om in 2050 volledig circulair te zijn, moeten we in 2030 50% minder primaire grondstoffen gebruiken. Belangrijke prioriteiten binnen deze aanpak zijn circulaire gebiedsontwikkeling en circulair bouwen. Er zijn al goede stappen gezet, maar aanpassing van de huidige bouwwijze verdient speciale aandacht.

Bereikbaarheid In 2022 werken we ambitieus verder aan een goed bereikbare, gezonde stad: • We stellen het Agenda Mobiliteitsplan op, waarin staat hoe we de komende vijf jaar stapsgewijs de doelen van het Mobiliteitsplan 2040 realiseren. Dit plan geeft ook een doorkijk naar de langere termijn. • We gaan verder aan de slag met de Parkeervisie: de nieuwe parkeernormen voor (nieuw)bouwontwikkelingen en de procedure voor de invoering van betaald parkeren. De laatste vier delen van de visie (aanpak parkeren openbare ruimte, fietsparkeren, parkeren en toegankelijkheid en parkeerhubs) worden ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd. • Samen met Rijk en regio voeren we gebiedsonderzoeken uit en werken we aan een mobiliteitsstrategie. Dit doen we om in 2022 gezamenlijk keuzes te kunnen maken over de benodigde investeringen in OV, weg en fiets in relatie tot te ontwikkelen gebieden. • We starten met de uitvoering van vier van de no regret-maatregelen van U Ned: 1. Utrecht om de zuid (fietsroutes tussen Merwedekanaalzone/Nieuwegein en USP) 2. Utrecht om de noord’ (fietsroute tussen Utrecht Centraal en USP) 3. Realisatie Hoogwaardig Openbaar Vervoer Europalaan-Zuid 4. Verbetering OV-verbinding station Overvecht-USP • We starten met de uitvoering van de mobiliteitsprojecten om de economische schade van de coronacrisis te herstellen.

Dit zijn investeringen in fietsinfrastructuur (spreiding en veiligheid), waarbij in de uitvoering een combinatie gemaakt wordt met vergroening, klimaatmaatregelen en stimuleren van sport en bewegen in de openbare ruimte. Een aantal voorbeelden van deze projecten: Jutfaseweg als fietsstraat, fietsonderdoorgang Lombokplein en snelfietsroutes naar Woerden/Veenendaal. • We gaan door met de uitvoering van mobiliteitsprogramma. We werken aan de inrichting voor 30 kilometer per uur, aan dynamisch verkeersmanagement, schoon goederenvervoer en deelmobiliteit en nemen maatregelen voor de verkeersveiligheid.

Openbare Ruimte en Groen We werken aan gezond stedelijk leven voor iedereen. Groen dichtbij huis en voldoende groen in en om de stad is van cruciaal belang voor de gezondheid van onze inwoners, om de veranderingen in het klimaat op te vangen en voor de biodiversiteit. Omdat de stad groeit, groeit het groen in gelijke mate mee. Daarom ontwikkelen we de stad vanuit het principe 'Groen, tenzij… '. We verwijderen waar mogelijk verharding en voegen groen toe in de openbare ruimte. Om de verdichtingsopgave in balans te houden met de groenopgave vraagt dit een 'schaalsprong' voor groen. Deze schaalsprong voor groen

9

voeren we uit op vijf niveaus. Voor 2022 staan per niveau de volgende activiteiten en samenwerking op de planning: 1. Bij het vergroenen van straten en buurten voeren we vergroeningsprojecten uit in Rivierenwijk en langs het Groene Lint en, ommetjes in Noordwest. 2. Bij de aanleg van groenblauwe routes langs wegen en water herinrichten we een deel van de Johan Wagenaarkade als onderdeel van het rondje Stadseiland. 3. Bij het ontwikkelen van nieuwe parkgebieden realiseren we een nieuw park in Werkspoorkwartier. 4. Bij de groene scheggen voeren we het eerste deel uit van het Landschapspark Oud Zuilen en een deel van het Lunettenpark. 5. Het aanleggen van groen buiten de stad doen we samen met onze regiopartners. 2022 staat in het teken van 900 jaar Utrecht. Dit vieren we ook op een groene manier door het plaatsen van tien herinneringsbomen en door het planten van 900 bomen in onze stad (waarvan een deel bij particulieren) in 2021 en 2022. Wij vinden biodiversiteit belangrijk, daarom kijken we steeds beter welke soorten waar thuishoren en beschouwen we vaker soorten niet als ongewenst maar laten we ze staan. Veel van deze soorten vervullen ook een belangrijke rol voor bijen en vlinders. We zorgen voor voldoende kwalitatief goede speelruimte in buurten en voor alle leeftijden aangename verblijfs-en ontmoetingsplekken.

Hierbij is ook nadrukkelijk aandacht voor het vergroenen en klimaatbestendig maken van speelplekken in de openbare ruimte. We willen het water- en rioleringssysteem in Utrecht gezond, robuust en toekomstbestendig houden. De komende 30 jaar gaan we daarom bijna 500 kilometer riolering vervangen. We voeren de jaarlijkse vervanging de komende vijftien jaar stapsgewijs op. In 2022 vervangen we 6,2 kilometerriolering, bovenop vervanging die vanuit 2021 doorloopt. Omdat een groot deel van het gemeentelijke oppervlak geen openbare ruimte is of niet in eigendom is van de gemeente, gaan we door met de campagne Waterproof030 en Operatie Steenbreek. Daarnaast voeren we een nieuwe subsidieregeling in voor het watervriendelijk inrichten van terreinen van maatschappelijke voorzieningen zoals scholen en kinderdagverblijven. We voeren groot onderhoud uit in openbare ruimte zoals aan wegen, bruggen en openbare verlichting en groen. Dat doen we op basis van de Nota Beheer Openbare Ruimte (BOR) en een meerjarenplanning die we afstemmen met andere programma’s. Daarbij lopen we ook achterstallig onderhoud in, zoals in Kanaleneiland-Noord. We starten de uitvoering van het in 2021 vastgestelde Programmaplan wervengebied. We werken aan de voorbereiding en uitvoering van het herstel van wal- en kluismuren en van middeleeuwse werf- en straatkelders.

Ook nemen we maatregelen en treffen voorbereidingen om schade aan erfgoed te voorkomen. Met (kelder)eigenaren en beheerders gaan we in overleg om samen te werken en afspraken te maken over het herstel en de financiering daarvan van middeleeuwse kelders. We maken de openbare ruimte schoon en stimuleren gebruikers van de openbare ruimte om deze schoon te houden. Ondanks de ondersteuning van vrijwilligers is het schoonmaken en -houden van de openbare ruimte ook in 2022 een grote opgave. Zoveel mogelijk grondstoffen uit het huishoudelijk afval moeten hergebruikt worden. Het inzamelsysteem van huishoudelijk afval wordt daarom zo ingericht dat het voor al onze inwoners mogelijk is om hier een goede bijdrage aan te leveren. Dit kunnen ze bijvoorbeeld doen door het bronscheiden van grondstoffen zoals groente, fruit, etensresten en papier en karton. Het nascheiden van plastic, blik en pak uit restafval levert ook een belangrijke bijdrage aan het hergebruik van grondstoffen. De invoering van nascheiding voeren we per wijk in. We verwachten dit in 2022 af te ronden.

10

Economie & Werkgelegenheid voor iedereen Vanuit het programma Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen werken we aan een Utrechtse economie die past bij de groei van en ontwikkelingen in de stad. Het jaar 2022 staat in het teken van herstel. Samen met het bedrijfsleven, kennis- en onderwijsinstellingen zetten we in op versterking van het vestigings- en investeringsklimaat en werken we aan een vermindering van de mismatch op de arbeidsmarkt. Concreet zetten we onze inzet in de binnenstad voort via onze aanpak Morgen Mooier Maken (bijvoorbeeld subsidiëren van initiatieven die op korte en lange termijn bijdragen aan het beperken van de leegstand). We stimuleren de marktgroepen “bouw, techniek en energietransitie”, “ICT en digitale vaardigheden”, “gezondheid” en “onderwijs”. Zij vormen het hart van de Utrechtse economische structuur en bieden een grote kans op toekomstbestendige werkgelegenheid. Deze sectoren hebben een tekort aan gekwalificeerd personeel, dat ook de komende jaren naar verwachting aanhoudt. Concreet geven we een vervolg aan de in 2021 gestarte pilot “Regionaal Talent en Transferpunt Zorg en Welzijn” (RTTP), waarin we met circa acht bij Utrechtzorg aangesloten zorgverleners ervaring opdoen om via een op vaardigheden gerichte aanpak werkzoekenden (veelal uit krimpsectoren) toe te leiden naar duurzame functies in de zorg.

Nieuw in 2022 is de extra inzet om kwetsbare ondernemers te ondersteunen. Dit doen we zowel vanuit het programma Economie & Werkgelegenheid voor Iedereen als vanuit de coronamaatregelenpakketten. Specifiek voeren we de nadere subsidieregeling uit voor tegemoetkoming door coronamaatregelen getroffen ondernemers voor de stijging van de OZB niet-woningen.

Werk en inkomen We verwachten dat de maatschappelijke en economische impact van de coronacrisis in 2022 verder afneemt en de arbeidsmarkt zich herstelt. De prognose is dat de werkloosheid in 2022 vrijwel gelijk is aan het gemiddelde van voor de crisis. Desondanks verwachten we het komend jaar nog een extra instroom van mensen die hun maximum WW-uitkering hebben bereikt, zowel jongeren als exondernemers. Op basis van dit scenario verwachten we in Utrecht eind 2022 tussen de 10.300 en 10.500 bijstandsgerechtigden. Hoewel het naar verwachting de komende tijd beter gaat met de economie en de vraag naar arbeidskrachten groeit, heeft de crisis voor bepaalde groepen ook in 2022 nog financiële en sociale gevolgen. Het is van belang om extra te blijven investeren in kwetsbare groepen. Wij zien dat met name jongeren zonder startkwalificatie en ZZP’ers geraakt zijn door de gevolgen van de coronacrisis. In 2022 zetten we daarom specifiek in op jongeren om hen bestaanszekerheid en perspectief op werk te bieden. We ontwikkelen een nieuwe dienstverleningsvisie, waarbij de leefwereld van jongeren centraal staat. Voor ondernemers komt er in het najaar van 2021 een einde aan de tijdelijke ondersteuningsmaatregelen. Een deel van deze ondernemers zal ook na deze periode extra hulp van ons nodig hebben. In 2022 wordt extra ingezet op ondersteunende dienstverlening voor deze groep.

Deze dienstverlening is met name gericht op het versterken van ondernemersvaardigheden, ondersteuning bij administratie en geldzorgen en op heroriëntatie. Ook bij onze inzet op het toegankelijk maken van de armoederegelingen hebben we extra oog voor deze doelgroep. In 2022 werken we voortvarend verder aan de actieagenda Utrechters Schuldenvrij. Met deze actieagenda bieden we Utrechters met schulden eerder hulp, bieden we hulp die past bij de persoonlijke situatie van inwoners en we helpen inwoners blijvend uit de schulden. In 2022 geven we een extra impuls aan deze aanpak: • De aanpak vroegsignalering van schulden wordt intensiveren we. We krijgen meer signalen van nutsbedrijven en zorgverzekeraars over betalingsachterstanden en bieden bij ieder signaal hulp aan de betreffende inwoner. • Met de Coronasanering gaan we inwoners sneller helpen om problematische schulden op te lossen. • In onze dienstverlening houden we meer rekening met de gevolgen van geld(stress) op gezondheid. 11

Onderwijs De programmabegroting Onderwijs 2022 is ingedeeld in de vier opgaven: Gelijke Kansen, De Beste Leraren, Goede onderwijshuisvesting, Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt Gelijke onderwijskansen voor ieder kind is een van de speerpunten uit de Utrechtse Onderwijs Agenda 2019-2022. In 2020 is Utrecht daarom toegetreden tot de Gelijke Kansen Alliantie. In 2021 is het Nationaal Programma Onderwijs gepresenteerd. In 2022 gaan we hiermee aan de slag door het bevorderen van het welbevinden van leerlingen en het verbeteren van de samenwerking tussen scholen onderling en tussen onderwijs, zorg en welzijn. Het is onze grote ambitie om te zorgen voor voldoende professionals en passende huisvesting om onderwijs te bieden dat kinderen en jongeren uitdaagt, van hoge kwaliteit is, talent verzilvert en kansen vergroot. Samen met scholen en opleiders uit de stad hebben we daarom het actieplan Utrecht Leert! opgesteld. Met dit actieplan werkt de gemeente Utrecht samen met het Primair Onderwijs, het Voortgezet Onderwijs, MBO-instellingen en opleidingen voor de onderwijssector om te zorgen voor voldoende en kwalitatief goed onderwijspersoneel. In 2021 en 2022 gaan we door met het uitvoeren van dit actieplan. Daarnaast zorgt Utrecht voor passende schoolgebouwen met voldoende omvang.

In de leeftijd van 12 tot 23 jaar speelt het voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs een belangrijke rol in het verbeteren van kansen op een goede deelname aan de samenleving. Het streven is dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie behalen en doorstromen naar een baan die past bij hun mogelijkheden en talenten.

Ondersteuning op Maat We willen dat alle Utrechtse kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien en hun talenten kunnen ontwikkelen. Om dit te realiseren zetten we in op een sterke sociale basis in de buurt en zorg dichtbij en op maat. We hebben belangrijke stappen gezet in ons zorglandschap, bijvoorbeeld met de komst van KOOS, Spoor030 en Yeph, en zetten onze aanpak ook in 2022 voort. We zien echter ook knelpunten ontstaan in de beschikbaarheid van zorg. Mede door corona zijn wachttijden in de zorg toegenomen en is de problematiek complexer geworden. Tegelijkertijd is er landelijk nog geen structurele zekerheid over voldoende financiering voor uitvoering van de jeugdwet. De knelpunten die we zien vragen om extra inzet in 2022. In 2022 gaan we binnen onze bestaande opgaven extra inzetten op: • tijdig passende hulp bieden (terugdringen wachttijden); • de beweging Wel thuis: kinderen zo thuis mogelijk laten opgroeien; • vergroten van de veerkracht, meer normaliseren en uitgaan van mogelijkheden; • vergroten van de inzet op huisartsenpraktijken; • versterken van de kernpartneraanpak (JGZ, leerplicht, swv passend onderwijs en het buurtteam) op school en de samenwerking met de sociale basis (zoals jongerenwerk en sport); • vereenvoudiging van de jeugdbeschermingsketen.

We verwachten dat in 2022 de vraag naar hulp en ondersteuning door volwassenen verder zal toenemen als gevolg van de toenemende vergrijzing, de beweging van wonen in een instelling naar wonen met ondersteuning in een thuissituatie, de groei van de stad én de gevolgen van de corona. Daarom werken wij verder aan optimaliseren van het zorglandschap door: • De buurtteams prioriteit te geven aan het thema bestaanszekerheid en de ondersteuning van inwoners met financiële problemen. • Uitvoering van een tussentijdse evaluatie van inzet vanuit de buurtteamorganisaties, U-Centraal en Dock. • nieuwe contracten met een beperkt aantal aanbieders van Hulp bij Huishouden die meer wijkgericht gaan werken • Vernieuwing van het vervoerssysteem in een programma met provincie en regiogemeenten.

12

•

•

In samenwerking met de U16 ons voor te bereiden op de decentralisatie van Beschermd Wonen naar alle gemeenten in de regio en daarbij te werken aan een verandering in de Toegang tot Beschermd Wonen. Regie te voeren op het inburgeringstraject van nieuwkomers op basis van de Wet Inburgering per 1 januari 2022.

Volksgezondheid Het is onze belangrijkste opgave om voor iedereen gezondheidswinst te behalen en gezondheidsverschillen tussen (groepen) inwoners te verkleinen. In 2022 zal corona nog impact hebben op de gezondheid van Utrechters en deels de al bestaande gezondheidsverschillen vergroten. Onze ambitie om deze verschillen terug te dringen is daarmee urgenter geworden dan ooit. Tegelijkertijd staat er op de haalbaarheid van deze ambitie, mede door de coronacrisis, meer druk dan ooit. We werken in 2022 aan gezondheid door ons in het bijzonder te richten op: leefstijl, mentale factoren en stress, zorg- en hulpverlening, fysieke leefomgeving en sociale leefomgeving. Dit doen we voor alle inwoners. Bijvoorbeeld door het uitvoeren van de Jeugdgezondheidszorg. Of door ons juist in te zetten voor specifieke groepen inwoners die iets meer, extra’s of anders nodig hebben om zich gezond te voelen. Een voorbeeld hiervan is inzet specifiek voor inwoners met geldzorgen (programma Werk en Inkomen). In onze werkwijze en dienstverlening nemen we ontwikkelingen en geleerde lessen vanuit coronatijd mee. In 2021 hebben we meer zicht gekregen op gezondheidsverschillen in de stad met de VMU Speciale uitgave gezondheidsverschillen en kansengelijkheid. In 2022 krijgt deze uitgave een update.

Deze monitor levert aangrijpingspunten voor de verdere ontwikkeling van de Utrechtse aanpak van gezondheidsverschillen. We maken in 2022 de integrale aanpak op gezondheid en gezondheidsverschillen inzichtelijk, agenderen dit vraagstuk breed, en laten gezondheidsafwegingen zien. Ook werken we aan het vergroten van gezondheidskennis. In 2022 publiceren we het nieuwe Utrechts Gezondheidsprofiel (UGP). Hierin presenteren we de belangrijkste ontwikkelingen rond de volksgezondheid in Utrecht. Ook gaan we in 2022 de veerkracht van de stad monitoren om te zien of er aanvullende maatregelen nodig zijn om de negatieve impact van corona tegen te gaan.

Veiligheid Het Programma Veiligheid 2022 zet in op het verminderen van de criminaliteit, verbeteren van onveiligheidsgevoelens bij burgers en het voorkomen en bestrijden van incidenten, ordeverstoringen en crisis. Daarnaast hebben we te maken met de groeiende stad die ook zorgt voor groei van de veiligheidsopgaven zowel in aantal, urgentie, complexiteit als impact. De stad moet niet alleen gezond zijn, maar ook veilig om te wonen, te bezoeken en te ondernemen. De veiligheidsorganisatie zet zich op stedelijk en wijkniveau in om te voorkomen dat Utrecht in toenemende mate een podium wordt voor protestacties, wanordelijkheden, radicalisering en polarisering en dat ondermijnende criminaliteit de economische crisis benut om terrein te veroveren. De maatschappelijke gevolgen van de coronacrisis en de groei van stad hebben invloed op het werkveld van Openbare Orde en Veiligheid (OOV). In 2022 richt OVV zich met name op: • het versterken van de veilige en leefbare stad en tegengaan van polarisering (onder andere zichtbaar door toename aantal rellen en demonstraties) • het verhogen van digitale weerbaarheid om zo stijging cybercrime tegen te gaan • tegensturen op ondermijning door vroegsignalering en bieden van betere perspectieven • versterking van persoonsgerichte aanpak en van het zorg- en veiligheidsdomein.

13

Cultuur Kunst en Cultuur kleuren onze stad en zijn onmisbaar om onze de ambitie om Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen mogelijk te maken. Kunst en cultuur verbinden, zetten aan het denken, roepen emotie op en zorgen voor ontspanning. Dit is belangrijk voor ons mentale en fysieke gevoel van welzijn, onze individuele veerkracht en de veerkracht van de stad. Zeker na de afgelopen periode waarin onze stad op slot zat, kan cultuur een belangrijke bijdrage leveren om de stad weer levendig te maken en om inwoners aan elkaar te verbinden. Bovendien maken kunst en cultuur de stad dynamisch en aantrekkelijk, ook voor bedrijven en bezoekers van buiten de stad. Onze stad wil een inclusieve en toegankelijke culturele metropool zijn, met een rijk palet aan disciplines en genres die passen bij de groei van de stad. Ook de culturele sector is hard getroffen door de gevolgen van de coronacrisis. Daarom zetten wij in 2022 in op het herstel van de culturele sector in Utrecht. Als gemeente bieden we kunstenaars en culturele instellingen daarom de middelen en de ruimte om zich artistiek te ontplooien en is er artistiek, fysiek en financieel genoeg ruimte voor ontwikkeling. We doen dit door een aantal onderdelen van het herstel- en innovatiepakket voor de culturele sector door te trekken in 2022, zoals de programmeringsgelden en budget voor opdrachten aan Utrechtse kunstenaars en initiatieven.

Samenleven en Sport Het programma Samenleven en Sport richt zich op de opgave om de sociale basis van Utrecht te versterken. Door de coronacrisis is de sociale ongelijkheid vergroot. We zien dit in Utrecht met name bij jeugd, volwassenen met een laag opleidingsniveau of in een kwetsbare situatie en bij ouderen met een slechte gezondheid. Met de inzet van een verschillende activiteiten zetten we in op het versterken van de sociale cohesie in Utrecht, dragen we bij aan de gezondheid en mentale veerkracht van Utrechters en aan het vermogen van inwoners in kwetsbare situaties om mee te kunnen doen. We ondersteunen mantelzorgers en faciliteren vrijwillige inzet en bewonersinitiatief op het gebied van zorg, welzijn en sport. We stimuleren jongeren om hun talenten te ontdekken en zetten in op het versterken van zelfvertrouwen en de mondigheid van de jeugd. Dit doen we onder meer met de inzet van het jongerenwerk en met activiteiten van Utrecht Kinderrechtenstad. We vergroten de taal- en digivaardigheid van volwassenen door onder andere de toegang via de digiTaalhuizen te verbeteren. In 2022 vragen we meer partijen om samen met ons mee te doen aan het Stadsakkoord Utrecht voor iedereen toegankelijk. Veel van wat we willen bereiken in 2022 is gericht op duurzaam herstel na de coronacrisis.

We richten ons op wat verenigingen en (vrijwilligers)organisaties nodig hebben om hun activiteiten weer te kunnen organiseren en inwoners (opnieuw) te bereiken. Met de maatregel Versneld Vernieuwen vangen we de negatieve corona effecten op, zoals het toegenomen gevoel van eenzaamheid. We stimuleren en versterken de samenwerking tussen zorgorganisaties en de sociale basis. Deze innovatieve samenwerking draagt bij aan de meest passende zorg en het voorkomen of verminderen van het beroep op de aanvullende zorg. Met deze extra incidentele inzet genereren we een structureel effect. In 2022 stellen we een nieuwe meerjarenplanning op voor de groei van de sportaccommodaties tot 2040. En we ontwikkelen een Utrechtse aanpak voor sport en bewegen in de openbare ruimte. Met specifiek aandacht voor de ontwikkeling van urban sports.

Utrechts Vastgoed De maatschappelijke waarde van het vastgoed staat centraal in ons vastgoedbeleid en in onze beleidskaders. In 2022 zal integraal voorstel voor een nieuw beleidskader (Kaderbrief Vastgoed), waarin de sturing op maatschappelijke waarde centraal staat, worden gedaan. Op basis van de pandvisie Magazijn De Zon zal in 2022 een investeringsvoorstel worden gedaan voor het complex aan de Oudegracht 167 (het voormalige Broese-pand). Ons vastgoed is inclusief: bij onderhoud, renovatie of bouw is toegankelijkheid een uitgangspunt. In lijn met Motie 199 “Maak werk van UST” zal in 2022 een slag gemaakt worden met het toegankelijk maken 14

van gemeentelijke accommodaties door inpandige aanpassingen aan meerdere gebouwen. In de Tweede Bestuursrapportage 2021 is weergegeven hoe hiervoor middelen worden vrijmaakt. Wij dragen bij werken aan gezond stedelijk leven, door het versneld energieneutraal maken van het gemeentelijk kernvastgoed. Wij werken gefaseerd aan een volledig energie neutrale vastgoedportefeuille in 2040 door duurzaamheidsmaatregelen uit te voeren bij de gebouwen waar zich een natuurlijk investeringsmoment voor doet. In 2022 worden 2 projecten (onder andere Sportcampus) opgeleverd, de Multi Functionele Accommodaties Hart van Noord en Nieuw Welgelegen gaan in de planvorming.

Bedrijfsvoering / Overhead De bedrijfsvoering van Gemeente Utrecht speelt dagelijks in op de vraagstukken en ontwikkelingen van de stad en levert dagelijkse producten en diensten voor de stad. Via onze bedrijfsvoeringsfuncties zorgen we ervoor dat primaire processen hun taken optimaal kunnen uitvoeren. De volgende thema's vragen in 2022 onze aandacht: Organisatieontwikkeling en de schaalsprong van de stad De schaalsprong van de stad heeft onmiskenbaar invloed op (de ontwikkeling van) de organisatie. We zien al enkele jaren dat de groei voor flinke uitdagingen zorgt. De uitdaging zit in de realisatiekracht: er zit een gat tussen onze ambities en de realisatie ervan. Dat is niet alleen een kwestie van geld en capaciteit, maar heeft ook te maken met kwaliteiten en manieren van werken. In 2022 (het jaar van de lokale verkiezingen en een nieuw college) starten we met een meerjarige aanpak voor de verdere professionalisering van de organisatie in relatie tot onze groeiende stad, gebaseerd op de analyse die in 2021 gemaakt is. Onderdeel van deze aanpak zijn in elk geval het versterken van de realisatiekracht en meer zakelijkheid in onze manier van opgavegericht werken. Versterking bedrijfsvoering Dit meerjarige programma heeft als doel om capaciteit, inzet en sturing makkelijker en flexibeler rond de opgaven te organiseren.

Om dit doel te bereiken zijn er twee belangrijke sturingsmechanismen ontwikkeld, namelijk: • De Overheadsystematiek De organisatie heeft behoefte aan een lichte, betrouwbare en wendbare bedrijfsvoering. Een bedrijfsvoering die qua omvang en werkzaamheden meebeweegt met de organisatie. De afspraak is dat de overhead meebeweegt met een vast percentage van de apparaatslasten. We hanteren hiervoor een percentage van 25,7%. Met het extra overheadbudget kunnen we blijven voldoen aan wettelijke eisen en kunnen we bedrijfsvoeringsknelpunten oplossen die het gevolg zijn van de groei van de stad. • De Strategische Bedrijfsvoeringsagenda Deze helpt ons prioriteren, aansturen en bijsturen. In 2022 werken we onder andere aan klantgericht werken in ketens, de digitale stad, communicatie en marketing van de stad en een meer diverse en inclusieve organisatie.

Financiën In de Voorjaarsnota 2021 is een aantal keuzes gemaakt om tot een reële en sluitende begroting te komen. In de financiële strategie is gekozen voor het nemen van meer risico’s, de lokale belastingen te wijzigen en een beperkt aantal bezuinigingen die geen effect hebben op de stad. Sinds de voorjaarsnota laat het financiële beeld een aantal ontwikkelingen zien. Deze ontwikkelingen zijn van invloed op de jaren 2022 en verder en vragen daarom om keuzes bij de programmabegroting. Actuele ontwikkelingen in het financiële beeld Een eerste ontwikkeling betreft het positieve saldo van de meicirculaire. Om te voorkomen dat er bezuinigd moest worden, is er in de Voorjaarsnota 2021 8 miljoen euro als risico structureel vastgelegd. Wij stellen voor het risico voor 2022 van 8 miljoen euro op te lossen met het positieve saldo uit de Meicirculaire 2021, voor het jaar 2023 lossen we 7 miljoen euro op van het risico en voor jaar 2024 1,8 miljoen euro. Het resterende positieve saldo uit de Meicirculaire 2021, eveneens ongeveer 8 miljoen euro, willen wij inzetten voor het verbeteren van het weerstandsvermogen, in lijn met het besluit bij de 15

Voorjaarsnota 2021 om het weerstandsvermogen de komende jaren aan te vullen naar 1. Een restantbedrag van 2,3 miljoen euro voegen we toe aan de algemene dekkingsreserve omdat deze anders geheel leegloopt de komende jaren. Een tweede belangrijke financiële ontwikkeling is het gevolg van de uitspraak van de Commissie van Wijzen over het geschil tussen Rijk en gemeenten over de structurele bekostiging van de jeugdzorg. Als gevolg van de uitspraak ontvangen gemeenten in 2022 gezamenlijk 1,314 miljard euro. De gemeente Utrecht ontvangt hiervan naar verwachting 26 miljoen euro incidenteel. De exacte omvang is nog onzeker en wordt duidelijk bij de Septembercirculaire 2021. Rijk en gemeenten hebben ook afgesproken om een hervormingsagenda op te stellen. De hervormingen moeten helpen om de jeugdzorg structureel beheersbaar te houden, naast de nodige aanvullende structurele middelen. Hier speelt een tweede onzekerheid, want de uitwerking van deze hervormingsagenda volgt naar verwachting in het najaar van 2021. Hierover vindt nog overleg plaats tussen gemeenten en het Rijk. In de Voorjaarsnota 2021 is aangegeven dat het programma Ondersteuning op Maat financieel uit de pas gaat lopen voor de onderdelen jeugdzorg, asielbeleid, integratiebeleid en de WMO.

Wij stellen voor 23 van de eerdergenoemde 26 miljoen euro die we verwachten in te zetten voor de meest acute knelpunten in de jeugdzorg in 2022 en 2023 én voor uitvoering van de hervormingsagenda. In het programma Ondersteuning op Maat geven we aan hoe we dit bedrag in 2022 en 2023 gaan inzetten. Hoewel de precieze uitwerking van de hervormingsagenda nog onzeker is en er nog onzekerheden bestaan over de exacte omvang van de incidentele middelen voor Utrecht, verwachten wij met de kennis van nu dat we met de inzet van deze 23 miljoen euro kunnen doen wat nodig is. Wanneer er komende periode meer duidelijk wordt weten we ook of het restant, dat we nu ramen op 3 miljoen euro, nog moet worden ingezet. Deze afweging maken we bij de Voorjaarsnota 2022. Kortom, een aantal zaken is ongewis in de jeugdhulp, zowel op inhoud (gevolgen corona komende jaren, impact toegenomen mentale problematiek jongeren) als financieel (uitkomst verdeelmodel, structureel budget rijk, impact wijziging woonplaatsbeginsel). We monitoren de (financiële) ontwikkelingen nauwgezet om te bepalen of de gekozen 11,5 miljoen euro in 2022 voldoende is om de noodzakelijke investeringen in de jeugdhulp te doen en invulling te geven aan de Hervormingsagenda van het Rijk. Deze informatie delen we met de raad en zal dus betrokken worden bij de integrale afweging 2022.

Financiële ontwikkelingen als gevolg van de coronacrisis De ontwikkeling van de coronapandemie blijft onzeker. Na het loslaten van maatregelen in juni 2021 kwamen er een maand later nieuwe aanscherpingen. We zien dat vaccineren helpt om corona onder controle te krijgen waardoor coronamaatregelen meer worden losgelaten en de economie zich verder herstelt. In lijn met Kaderbief 2020, de Begroting 2021 de Voorjaarsnota 2021 is scenario C het economische uitgangspunt voor deze begroting. In ons weerstandsvermogen houden we rekening met het feit dat zich een nieuwe lockdown kan voordoen door dit voor 25% op te nemen in ons weerstandsvermogen (scenario D). De actualisatie van Scenario C leidt tot lagere kosten in 2021, die voor een deel verschuiven naar 2022. Met betrekking tot de maatregelenpakketten [hoofdlijn monitoring maatregelenpakketten hier invoegen; max 2-3-4 zinnen per pakket; na bespreking college 7 september] Ontwikkeling weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is ten opzichte van de verantwoording 2020 met 0,09 gedaald tot 0,71. Dit is inclusief het kwantificeerbare deel van de risico’s als gevolg van de coronacrisis in scenario D. Zonder dit effect zou het weerstandsvermogen 0,75 bedragen. Een vermindering van het weerstandsvermogen tot 0,8 was voorzien in de Programmabegroting 2021, als onderdeel van financiële strategie corona.

Door een toename van risico’s buiten corona is een hogere weerstandscapaciteit nodig, terwijl de beschikbare weerstandscapaciteit afneemt door het aanspreken van de algemene reserve in verband met de coronacrisis. Daarnaast valt een deel van de onbenutte belastingcapaciteit weg als gevolg van de belastingverhoging waartoe is besloten bij de voorjaarsnota. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing laten wij zien hoe het weerstandsvermogen uiterlijk in 2024 weer is hersteld en op de veilige 1 staat. Door het inzetten van een deel van de extra incidentele middelen uit de meicirculaire loopt het weerstandsvermogen sneller op dan in het herstelplan dat was opgenomen in de voorjaarsnota.

16

Maatregelen Corona 1. Inleiding Nog altijd zijn de gevolgen van de uitbraak van het coronavirus merkbaar in de stad. De ontwikkelingen zijn grillig. Dat vraagt van ons flexibiliteit, maar ook om koersvastheid: naast het opvangen van directe effecten van de crisis werken we aan perspectief en herstel. We richten ons op interventies met toekomstperspectief voor de groepen die het hardst worden getroffen door de crisis, op investeringen in de oplossingen voor morgen die bijdragen aan de weg uit de crisis en op het overeind houden van cruciale voorzieningen voor na de crisis. In de Programmabegroting 2021 zijn daarom vier meerjarige maatregelenpakketten vastgesteld, gericht op noodsteun voor essentiële voorzieningen, bestaanszekerheid en werk voor Utrechters en extra toekomstbestendige investeringen in de grote transities (zorg, werk, wonen, groen, mobiliteit, energie). De uitvoering van deze maatregelen vindt ook in 2022 plaats. Daarnaast brengt de uitbraak van het coronavirus onvermijdelijke kosten met zich mee. In dit hoofdstuk geven we achtereenvolgens inzicht in het scenario dat uitgangspunt is voor de Programmabegroting, de uitvoering van de maatregelenpakketten in 2022 en de verwachte onvermijdelijke kosten in 2022. 2. Scenario’s We zien dat de aard van de crisis verandert.

Het economische herstel is sneller en sterker dan verwacht gekomen, terwijl er op gezondheidsgebied veel onzekerheid blijft, bijvoorbeeld over de werking van de vaccins en mogelijke nieuwe varianten. Tegelijkertijd worden de steunmaatregelen van het Rijk binnenkort beëindigd. Deze combinatie van factoren zorgt nog steeds voor een grote onzekerheid over het verloop van de crisis, de noodzakelijke maatregelen en de maatschappelijk en economische effecten daarvan. De maatregelenpakketten zijn nu dus nog steeds een passend antwoord op de crisis, ook al omdat ze de mogelijkheid bieden om flexibel te zijn in onze maatregelen, maar de veranderende aard van de crisis noopt ons tot een continue kritische blik op de scenario’s én de maatregelen die we hanteren. De gekwantificeerde effecten van de coronapandemie hebben wij zowel bij de begroting 2021 als bij de verantwoording 2020 in beeld gebracht aan de hand van twee scenario’s, het meest realistische scenario C en een ongunstiger scenario D. Scenario C gaat ervan uit dat medio 2021 het economische herstel inzet. De meest recente rapportage van het CPB (link) laat een overtuigend herstel zien, dat doorzet in 2022. Wij vinden op basis van de huidige ontwikkelingen dat het geactualiseerde scenario C het meest realistisch is, nu de coronapandemie beheersbaar is met behulp van een stijgende vaccinatiegraad.

In paragraaf 4 van dit coronahoofdstuk lichten wij de actuele raming van het basisscenario toe. De kosten hiervan worden gedekt ten laste van de algemene reserve, zoals besloten bij de Programmabegroting 2021. Naast het realistische scenario C houden wij ook rekening met een ongunstiger scenario, scenario D. Dit scenario is gebaseerd op een economisch herstel, dat pas in 2022 op gang komt. Inmiddels is duidelijk dat de grootste onzekerheid niet meer op economisch terrein ligt, maar bij de ontwikkeling van het virus en de vraag of de vaccinaties voldoende bescherming blijven bieden. Mogelijk blijft het virus langere tijd aanwezig en zal de samenleving zich daarop moeten instellen. De aard van de onzekerheden verschuift en dat raakt de scenario’s. De geschetste verschuiving van de onzekerheden maakt dat het ongunstige scenario (scenario D) wellicht een andere insteek vraagt, met minder nadruk op het economische herstel. Dit willen wij komend najaar verder onderzoeken. Het risico dat een ernstiger scenario zich voordoet is meegenomen bij de actualisatie van het weerstandsvermogen (link naar paragraaf). Daarbij is scenario D, met een vertraagd economisch herstel als uitgangspunt gehanteerd. Als dit scenario zich voordoet, zullen de onvermijdelijke kosten hoger zijn.

Uit de actualisatie van scenario D blijkt dat de inschatting van effecten van scenario D ten opzichte van de verantwoording 2020 nagenoeg gelijk zijn gebleven.

17

3. Maatregelenpakketten Uit de monitor van de maatregelenpakketten (zie in de tweede bestuursrapportage 2021 een uitgebreide beschrijving van de aard, werking en effectiviteit van de vier maatregelenpakketten - blijkt dat we in 2020 en 2021 een aantal nadelige effecten van de crisis hebben kunnen opvangen. Er zijn bijvoorbeeld instellingen behouden, er is extra zorg geleverd, de schulddienstverlening is uitgebreid, jongeren begeleid naar werk en opleidingen. Bij sommige interventies is het nog te vroeg is om te kunnen rapporteren over de resultaten en effecten, de daadwerkelijke uitvoering komt nu op stoom. De geactualiseerde financiële prognose laat zien, dat in 2021 de uitgaven ten laste van de bestemmingsreserve lager zullen zijn dan begroot. Daar zijn verschillende redenen voor, zoals een hogere rijksbijdrage in pakket 1 en een lagere instroom van bijstandsgerechtigden in pakket 3. Gesignaleerde knelpunten kunnen binnen de pakketten worden opgelost, zoals het versterken van de ondernemersdienstverlening. 3.1 Essentiële voorzieningen in stad, wijk en buurt Door de lockdowns lag het sociaal-maatschappelijke leven in de stad lange perioden stil, met groot effect voor voorzieningen als sport, cultuur en evenementen. Ook de anderhalvemetermaatregelen maken een sluitende exploitatie in veel gevallen onmogelijk.

Met de maatregelen in dit pakket is een groot aantal waardevolle organisaties behouden. Mede dankzij de ontvangen bijdragen van het Rijk en de provincie was er aanvullend op de noodsteun ook ondersteuning mogelijk voor innovatie en herstel bij het opnieuw openstellen van de voorzieningen, onder de beperkende voorwaarden zoals de anderhalve meter en de maximale bezoekersaantallen. In de Programmabegroting 2021 is ervan uitgegaan dat de ondersteuning van essentiële voorzieningen alleen in 2021 nodig was. Maar het is onzeker of de verspreiding van het virus het loslaten van de beperkingen mogelijk maakt, terwijl de economische steunmaatregelen van het Rijk per 1 oktober worden beëindigd. Op dit moment begroten wij nog geen uitgaven in 2022 voor het in stand houden van essentiële voorzieningen. 3.2 Versterken bestaanszekerheid De crisis heeft gevolgen voor de bestaanszekerheid en kansengelijkheid van veel Utrechters. Daarom bevat dit pakket een aantal maatregelen gericht op het bieden van een kansrijke start, het inhalen van vertraging in de Jeugdgezondheidszorg, het opvangen van uitgestelde zorgvragen en extra en nieuwe vragen op het gebied van schulden, zorg en veiligheid. Dit naast de maatregelen uit de andere pakketten en de reguliere programma’s die ook bijdragen aan bestaanszekerheid en kansengelijkheid.

De maatregelen zijn gericht op innovatie en transformatie (versneld vernieuwen) en het opvangen van effecten (beroep op steun en zorg). Zie de tweede bestuursrapportage 2021 voor een uitgebreide beschrijving van het pakket. Beschikbare bedragen per maatregel Maatregel Versneld vernieuwen Zorg dichtbij en op maat*

Begroot 2021 7,2

Begroot 2022 10,4

Kansrijke start voor kinderen

0,8

1,0

Schulden voorkomen of versneld oplossen

2,54

2,11

Veiligheid

0,98

0,45

Totaal

4,32

3,56

* Deze post is hier in beeld gebracht, omdat de kosten zijn opgenomen in het scenario C, maar we deze onvermijdelijke kosten gaan inzetten voor extra investering in de sociale basis en basiszorg waarmee de transformatie versneld wordt met als doel hogere kosten later te voorkomen.

18

3.3 Werken, opleiden en begeleiden Met dit pakket helpen we werkzoekenden snel weer aan het werk en willen we de negatieve economische effecten van de pandemie zoveel mogelijk dempen. Het maatregelenpakket bestaat uit een samenhangende mix van instrumenten die we opschalen, nieuwe en geïntensiveerde samenwerkingen en veelbelovende pilotprojecten. De uitvoering van het geheel aan maatregelen komt inmiddels goed op stoom. Het gebruik is op dit moment nog wel wisselend. Zo start een aantal subsidieregelingen in september 2021. Mede daardoor is de effectiviteit voor veel maatregelen op dit moment nog niet goed te meten. In het kader van de gewenste effectiviteit hebben we op basis van de actualiteit wel bijgestuurd. Belangrijk voorbeeld is de maatregel formatie voor begeleiden. Doordat de instroom in de reguliere bijstand tot nu toe meevalt en de uitstroom goed is hebben we nauwelijks extra capaciteit georganiseerd. Daarentegen voorzien we een verhoogde stijging in de aanvragen voor de bijzondere bijstand voor zelfstandigen. Dit vraagt om meer begeleiding van deze ondernemers. Zie de tweede bestuursrapportage 2021 voor een uitgebreide beschrijving van het pakket. Begroting per maatregel Maatregel

Begroot 2021

Begroot 2022

0,51

0,01

0,75

0,32

0,1

0,1

0,875

0,63

0,75

1,5

Voucherregeling

0,5

0,5

Stimuleringsregeling Leerwerkplekken maakindustrie

0,5

0,5

Aanpak kwetsbare jongeren

0,3

0,3

Begeleiden naar werk

1,87

1,93

6,155

5,790

Cofinanciering bijdrage Rijk voor ROM t.b.v. innovatief MKB Proactief herontwikkelen en verbeteren van werklocaties (OMU) Herhuisvesten bedrijven Vitale hoofdstructuur Retail Versterken Toekomstbestendige werken via marktgroepen

Totaal

3.4 Investeren met maatschappelijk rendement In dit pakket zien we corona als een kans om de belangrijkste transities te versnellen: energie, klimaat, groen, mobiliteit, economie en wonen. Dat doen we door het stimuleren van de (lokale) economie en (duurzame) werkgelegenheid; een duurzaam herstel dat bijdraagt aan noodzakelijke aanpassingen op gebied van klimaat, energie, groener en gezonder maken van de stad; het versnellen en betaalbaar maken van woningbouwprojecten voor alle doelgroepen en mobiliteitsoplossingen die woningbouw en werkgelegenheid mogelijk maken. Het grootste deel van de maatregelen is inmiddels, en conform planning, gestart. Dat betekent dat nu veel voorbereidende werkzaamheden plaatsvinden. Fysieke projecten vragen voorbereidingstijd voordat de daadwerkelijke uitvoering op straat kan starten. Veel fysieke projecten starten met de uitvoering in de loop van dit jaar of in 2022. Dat zal dan leiden tot een toename in werkgelegenheid in de uitvoerende sectoren. Zie de tweede bestuursrapportage 2021 voor een uitgebreide beschrijving van het pakket.

19

X € 1.000 Begroot Prognose bedrag 2021 2021

Ten laste van de reserve

begroot onttrekking bedrag reserve 2022 2022/2023

1e tranche Gezonde leefomgeving Openbare ruimte Bernadottelaan

750

400

400

350

Groene lint Overvecht

200

250

150

50

Rotsoord

1.700

250

250

1.450

Maarschalkerweerd Lunettenpark

1.500

800

800

700

Aanjagen productie

1.530

1.530

1.530

1.500

1.500

(T)huis voor iedereen

320

320

320

300

300

Verduurz. woningvoorraad

40

0

0

0

40

3.750

3.750

Duurzame bouwproductie/duurzame groei

Overvecht Noord aardgasvrij (2022) Totaal 1e tranche

6.040

3.550

3.450

5.500

8.140

Vergroenen Rivierenwijk e.o.

200

600

200

600

600

Vergroening Noordwest

550

500

200

150

500

Maarschalkerweerd overige twee parken

150

150

150

1.350

1.350

2.000

2.000

2e tranche Gezonde leefomgeving

Herinrichting Enecoterrein (2022) Totaal 2e tranche

900

1.250

550

4.100

4.450

Beide tranches

6.940

4.800

4.000

9.650

12.590

3.5 Ontwikkeling bestemmingsreserve corona Bij de Programmabegroting 2021 is voor de uitvoering van de maatregelpakketten een bestemmingsreserve ingesteld van 37,7 miljoen euro. Gelet op de omvang van de coronacrisis, de verwachte na-ijleffecten en de (nog altijd voortdurende) onzekerheden over de ontwikkeling van de crisis, zijn de maatregelenpakketten ingesteld voor een periode van twee jaar. De geactualiseerde prognose laat zien, dat in 2021 de onttrekking aan de bestemmingsreserve lager zal zijn dan begroot. Voor een deel vinden de daadwerkelijke uitgaven plaats in 2022, bijvoorbeeld voor de investeringsprojecten in pakket 4. Bij de Tweede bestuursrapportage stellen wij stellen voor het voor 2021 benodigde bedrag van 20,56 miljoen euro te onttrekken aan de bestemmingsreserve. Bij de integrale afweging in 2022 wordt in het licht van de dan actuele situatie de omvang van de reserve bezien. De begrote uitgaven voor 2022 worden gedekt uit de bestemmingsreserve. Bij de bestuursrapportages informeren wij u over de voortgang van de uitvoering en doen wij een voorstel voor onttrekking aan de reserve.

20

4. Onvermijdelijke kosten De onvermijdelijke kosten als gevolg van de doorwerking van de coronacrisis in 2022 bedragen 16,1 miljoen euro. Deze berekening is gebaseerd op Scenario C. Ten opzichte van de berekening bij de Voorjaarsnota 2021 stijgen de kosten voor de periode 2022-2024 met 0,7 miljoen euro. Daar staat een daling van de verwachte kosten in 2021 met 2,3 miljoen euro tegenover. In onderstaande tabel zijn de actuele cijfers weergegeven: X € 1.000

Programma

VJN 2021

Begroting 2022

Verschil VJN 2021 en begroting 2022

2022

2023

2024

2022

2023

2024

2022

2023

2024

1.513

713

413

978

0

0

-535

-713

-413

720

0

0

720

0

0

0

0

0

Bewoners & Bestuur

0

0

0

Cultuur

0

0

0

Diverse programma's

0

0

0

Economie

0

0

0

2.400

0

0

Algemene Middelen Bereikbaarheid

Ondersteuning op maat

8.000

3.200

10.400

3.200

Openbare ruimte & groen

585

235

Overhead

459

459

185

585

235

185

0

0

0

459

459

459

459

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

14.230 7.857 1.957 16.095 7.144 1.544 1.865

-713

-413

Samenleven en Sport Stedelijke Ontwikkeling

553

0

0

553

0

0

Vastgoed Veiligheid

0

0

0

0

0

0

Volksgezondheid W&I

Totaal

2.400

3.250

900

2.400

3.250

900

In twee programma’s is een aanpassing van de begroting zichtbaar. Door het afbouwen van de meest beperkende coronamaatregelen worden de gemiste opbrengsten van de toeristenbelasting in het programma Algemene middelen lager ingeschat. Deze beweging is al in 2021 in gang gezet. In het programma Ondersteuning op maat was een bedrag begroot van 8 miljoen euro voor het boeggolfeffect in de (jeugd) zorg. Een deel van dit geld wordt preventief ingezet voor versneld vernieuwen van de zorg. Naar verwachting kunnen niet alle uitgaven op dit vlak in 2021 worden gerealiseerd, 2,4 miljoen euro van de kosten zal in 2022 vallen.

21

Programma's Bewoners en Bestuur Algemene programmadoelstelling De kracht van de stad zit in de mensen. Bewoners zetten zich op allerlei manieren in voor elkaar en voor hun omgeving; in de straat of buurt, in de stad of op een bepaald onderwerp vanuit hun eigen motivatie, talenten en mogelijkheden. Inwoners en organisaties praten (digitaal) mee over geplande ontwikkelingen in Utrecht. De gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders betrekken deze inbreng van inwoners en organisaties bij hun besluiten. De Utrechter staat centraal in onze dienstverlening. Wij willen dat inwoners en ondernemers zich bij de gemeente herkend en gehoord voelen en dat onze basisregistratie personen betrouwbaar en actueel is. Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen is ons inhoudelijk kompas in de samenwerking met partners lokaal, landelijk en internationaal. Het college van B&W is het dagelijkse bestuur van de stad en voert als collegiaal bestuur het beleid op de onderwerpen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is. De gemeenteraad stelt de kaders, heeft budgetrecht en controleert het gevoerde collegebeleid en de uitvoering. Noodgedwongen door corona heeft de raad het afgelopen jaar ervaring opgedaan met digitale raadsinformatiebijeenkomsten. In 2022 gaan we daar mee door naast de fysieke raadsinformatiebijeenkomsten. Op 16 maart 2022 zijn er gemeenteraadsverkiezingen.

Bij het organiseren houden we rekening met mogelijke RIVM-richtlijnen van dat moment. Na de verkiezingen worden de gekozen gemeenteraadsleden benoemd. Als de nieuwe coalitie is gevormd, wordt het nieuwe college geïnstalleerd. Inwoners en organisaties worden gefaciliteerd bij hun initiatieven in buurt, wijk en stad. We werken de actielijnen initiatief uit in de volgorde die de raad heeft vastgesteld. In alle wijken zijn wijkplatforms actief. Als gemeente reageren wij slagvaardig en effectief op vragen, problemen en kansen in Utrechtse buurten. In onze dienstverlening staat de Utrechter Centraal. De inwoners en ondernemers mogen van de gemeente een eenduidige werkwijze, een helder serviceniveau en kwaliteit verwachten. Het is daarbij vanzelfsprekend dat de dienstverlening zo is ingericht dat deze voor iedereen toegankelijk en bereikbaar is. Dat doen we veelal via standaardprocessen die voor het overgrote deel van de inwoners uitstekend werken. Omdat de gemeente er voor álle inwoners is, zullen we nog meer aandacht geven aan maatwerk, aan de menselijke maat in ons handelen. Dit vergt een langdurige investering op meerdere gebieden. In 2021 zijn hier verkennende stappen in gezet, die vanaf 2022 tot concrete verbeterprocessen leiden.

Om met name de vele technische ontwikkelingen inhoudelijk goed en financieel efficiënt te houden doen we deze investeringen zoveel mogelijk in landelijk verband. Zo leveren we ook in 2022 een actieve bijdrage aan de verdere digitalisering van dienstverleningsprocessen, zoals de ontwikkeling van een virtuele assistent, de digitale aangifte van geboorte en overlijden en het digitaal plannen van huwelijken. Samen met landelijke partijen en gemeenten ontwikkelen we toepassingen die herbruikbaar zijn voor alle gemeenten, gebaseerd op de beginselen van de Common Ground. Op deze manier kunnen de gemeenten -en dus ook de gemeente Utrecht- nu en in de toekomst de dienstverlening op niveau houden en de meerkosten ervan beperken. De maatschappelijke verwachtingen die inwoners hebben ten aanzien van onze dienstverlening veranderen doorlopend. Om zeker te weten dat wij onze investeringsruimte en capaciteit zo effectief mogelijk inzetten, meten en toetsen we continue de wensen en daadwerkelijke handelingen van onze bezoekers. Dat doen we door klanttevredenheidsonderzoeken als het gaat om de vraag hoe de bezoeker het contact met de gemeente heeft ervaren. Tegelijkertijd analyseren we doorlopend en zorgvuldig alle

23

data op dit gebied, die we zelf vastleggen. Zo analyseren we hoe mensen gebruik maken van welke websites, aard en aantal en locatie van meldingen, etc. Er blijft voortdurend aandacht nodig om als gemeente ook de complexere zaken op een duidelijke en toegankelijke manier te delen met de inwoners en bezoekers van onze stad, net als het toegankelijk en gastvrij houden van de bezoekersruimtes. Ook zolang de RIVM-richtlijnen het ‘normale’ gebruik van de dienstverleningsruimte beperken, wordt ervoor gezorgd dat we in inrichting van de panden en houding van de medewerkers een gastvrije sfeer creëren. Burgerzaken: We verzorgen voor alle inwoners de meest elementaire diensten en producten. Het vastleggen van geboorte, overlijden, huwelijk of partnerschap, nationaliteit, inschrijvingen, de registratie in de Basisregistratie Personen (BRP) en vandaar uit het verstrekken van reisdocumenten, uittreksels, rijbewijzen etc. Het betrouwbaar beheren van deze gegevens in de BRP is één van de belangrijkste taken van de gemeente. Deze basisvoorzieningen zijn immers onmisbaar voor ieder individu en dus is de kwaliteit en de actualiteit van deze bestanden erg belangrijk. Veel handelingen die daarbij horen zijn wettelijk vastgelegd en vormen, samen met het streven om de diensten en producten betrouwbaar én efficiënt te verzorgen, de basis van veel standaardprocessen.

Tegelijkertijd gebruiken we ook maximaal de ruimte die wet- en regelgeving biedt om alle inwoners zoveel mogelijk te faciliteren in deze basisvoorzieningen. Daar waar wet- en regelgeving wringt met het belang van inwoners, zetten we maximaal in om de wetgeving aan te passen en beter aan te laten sluiten bij de huidige wensen en eisen in de maatschappij. Dit doen we vaak in G4 verband, samen met koepelorganisaties, de VNG of als koploper. We investeren we in het kennisniveau van onze medewerkers en geven meer regeltijd om voor iedere inwoner de meest passende oplossing te vinden als het standaardproces niet voldoende is. In 2022 zullen we ons (blijven) inspannen om de ruimte maximaal te benutten in de wetgeving op het gebied van staatloosheid. We blijven ook in 2022 investeren in de kwaliteit van de BRP, door eigen kwaliteitsmonitoring en samenwerking met andere (rijks)diensten en organisatieonderdelen. De BRP is het bronbestand voor meer dan 500 afnemers, dus actualiteit en juistheid is van belang. Dat gebeurt structureel door integrale controle achteraf in het project de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit (LAA) en de Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI). Tegelijkertijd is er een heldere noodzaak voor het versterken van de ‘poortwachtersfuntie’, de effectievere controle aan de voorkant.

Een goede controle op basis van risicoanalyse levert een bijdrage aan het bestrijden van criminaliteit en ondermijning. In een gecombineerde inspanning van Burgerzaken, Werk en Inkomen (WenI) en Vergunningen Toezicht en Handhaving (VTH) zullen 1000 risicoadressen voor de LAA onderzocht worden in 2022. Daarnaast zullen we versterkt inzetten op ICT-middelen en het trainen van medewerkers om de kwaliteit van het vaststellen van de juistheid van aangeleverde brondocumenten verder te verhogen. Deze kwalitatieve impuls maakt deel uit van de gezamenlijke aanpak tegen ondermijning. Landelijk gezien is Utrecht de koploper om te komen tot een digitaal identiteitsbewijs. In Corona-tijden werd ééns te meer duidelijk hoe belangrijk het is dat je jezelf online betrouwbaar bekend kunt maken. Evengoed als we de inwoner uitstekend faciliteren met een paspoort of ID-kaart van hoge kwaliteit, willen we een identiteitsmiddel aanbieden voor alle online-activiteiten van inwoners en ondernemers. We leveren belangrijke inspanningen om samen met BZK tot een dergelijk digitaal identiteitsbewijs te komen door kennis, baliefaciliteiten, netwerken en menskracht in te zetten in landelijke pilots en testen. Op deze manier leveren we een bijdrage aan het terugdringen van de sterk toenemende online identiteitsfraude.

Verkiezingen We dragen zorg voor het organiseren van veilige, transparante en rechtmatige verkiezingen die voldoen aan alle eisen die daaraan gesteld worden. Omdat dit met alle toegenomen eisen (toegankelijkheid, ICTveranderingen, veranderingen in de kieswet etc.) te blijven garanderen, werken we met een versterkt kernteam team. De aankomende zes jaar staat voor ieder jaar een verkiezing gepland staan.

24

In maart 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. In september verwachten wij dat op hoofdlijnen besloten is met welke RIVM-richtlijnen en eventueel aanvullende wensen/eisen van de Rijksoverheid rekening gehouden moet worden. De noodzakelijke aanpassingen in de organisatie van deze en toekomstige verkiezingen worden in september voorgelegd aan de Raad en konden niet in de Voorjaarsnota worden opgenomen. Daarmee zijn de noodzakelijke extra middelen niet in deze begroting opgenomen en zullen deze vooralsnog ten laste komen van de verkiezingsreserve. We dragen bij aan een gezonde en leefbare stad door de Utrechtse belangen te behartigen en een podium te creëren om Utrecht op de kaart te zetten als stad van gezond stedelijk leven voor iedereen. De opgave om de groei van de stad te combineren met kansrijke, leefbare en gezonde buurten en wijken, geeft richting aan de samenwerking met onze partners lokaal, landelijk en internationaal. Komend jaar staat naast de gemeenteraadsverkiezingen ook in het teken van de kabinetsformatie en het verzilveren van onze inzet in een nieuw regeerakkoord. We zetten de geïntensiveerde samenwerking met het Rijk voort en blijven erop gericht relevante partners duurzaam te verbinden aan de opgaven van onze stad en regio.

Doelenboom

25

Grafiek lasten en baten

Investeringen Geen investeringen.

Verplichte BBV indicatoren Om een eenduidig beeld te vormen over de beleidsresultaten van de gemeente en gemeenten onderling te kunnen vergelijken zijn er een aantal wettelijke verplichte indicatoren bij de programma’s opgenomen. Dit programma heeft geen verplichte BBV Indicatoren. Meerjarige beleidsvoornemens die zijn opgenomen in beleidsnota's, -visies of -kaders: • Actieprogramma ‘Samen stad maken op de Utrechtse manier’ • Participatieleidraad • Participatie- en inspraakverordening • Actieprogramma ‘Samen stad maken: initiatief’

1. Het Utrechts belang wordt goed behartigd op regionaal, nationaal en internationaal niveau 1.1 Utrecht is een invloedrijke partner, lokaal en landelijk en internationaal De samenwerking met Brussel, het Rijk en andere partners om onze belangen kenbaar te maken is constructief en noodzakelijk om de gezonde ontwikkeling van de stad te realiseren. De ruimtelijke strategie (RSU) geeft aan hoe we de stad op de lange termijn willen inrichten. Utrecht ontwikkelt zich tot een ’10 minuten-stad’: openbaar vervoer, groen, winkels, sport, cultuur en andere dagelijkse voorzieningen zijn ‘binnen 10 minuten afstand’ in de buurt. Die boodschap is leidend voor onze belangenbehartiging landelijk en internationaal en geeft richting aan onze inzet. We blijven ons hard maken voor de regionale OV-schaalsprong als randvoorwaarde voor kwalitatieve groei van de stad en de doorontwikkeling tot 10 minuten stad. Daarnaast blijven we ons juist nu tijdens het herstel uit de coronacrisis inzetten voor een stad waar iedereen een kans heeft op een prettige woonomgeving, een veilige buurt, en een mooie toekomst. Concreet maken we ons onder meer hard voor het aanpakken van ondermijnende drugscriminaliteit. Meer handhavingscapaciteiten bij BOA’s en politie is hiervoor noodzakelijk.

Ook zetten we er – samen met onze partners in de stad – vol op in dat alle kinderen in Utrecht goed onderwijs krijgen, met voldoende leraren voor de klas, en willen we ervoor zorgen dat alle kinderen die het nodig hebben toegang hebben tot jeugdzorg. Dit zijn een aantal opgaven waar we als stad, altijd met de relevante (regionale) partners, met het Rijk samenwerking aan gaan.

26

De Utrechtse opgaven stoppen niet bij de gemeentegrens en het behalen van onze doelen vraagt gericht strategisch partnerschap en samenwerking. Het netwerk moet dus op orde zijn om kansen samen aan te kunnen grijpen. Dat vraagt iedere keer afwegen wiens belangen we behartigen en dus met wie we samenwerken: die van onze eigen gemeente, de regio, van de 4 grote steden, van alle Nederlandse gemeenten, of alle grote Europese steden. Dat betekent ook continu werken aan de juiste boodschap op het juiste niveau.

Wat willen we bereiken? Effectdoelstelling E1.1.1 In externe wet- en regelgeving wordt rekening gehouden met Utrechtse belangen 2022 staat in het teken van duurzaam herstel uit de crisis: ‘Building Back Better’ en de samenwerking met een nieuw Kabinet hierop. We trekken samen op met het Rijk om door gezamenlijk investeren te werken aan het herstel van de stad. We verwachten dat Corona niet alleen een negatieve impact zal hebben op de economie, maar ook een enorme sociale impact. Jongeren en kwetsbare groepen worden het hardst geraakt en verdienen onze aandacht. Des te belangrijker dus dat we gezamenlijk blijven investeren in leefbare wijken, in goed onderwijs, voldoende sociale voorzieningen, goed jongerenwerk en voldoende handhavingscapaciteiten. Investeren in een goede werkrelatie met het nieuwe kabinet is hierbij noodzakelijk. Ook hierin trekken we nadrukkelijk op met partners in de stad. Ook in Europa wordt relevant beleid gemaakt voor herstelprogramma’s en de Europese Commissie werkt maatregelen uit voor de EU Green Deal. Vanuit Utrecht leveren we inbreng op nieuwe Europese regelgeving, waaronder het recent gepresenteerde ‘Fit for 55’ pakket. En we richten ons op Europese financiering van onze opgaven, onder andere op het vlak van energie, mobiliteit en biodiversiteit.