Agendabundel
Tekst van het document
Bundel van de Adviescommissie Controle en Financiën van 7 oktober 2021
Agenda bijlagen Agenda advies-cie CF 7-10-2021.doc 1 2
3 4
4.a
Opening en mededelingen en vaststellen agenda Behandelvoorstel: Aangeven of u nog wijzigingen op de conceptagenda heeft en vaststellen agenda Vaststellen verslag van vorige bijeenkomst Behandelvoorstel: Aangeven of u vragen, opmerkingen of correcties heeft bij het conceptverslag. Wanneer u geen vragen of opmerkingen heeft, kunt u het verslag vaststellen en zal deze worden toegevoegd aan de volgende commissie M&S. Adviescommissie C&F 23-09-2021.docx Ingekomen en verzonden stukken Geen Programmabegroting 2022 + 2e Bestuursrapportage 2021 Behandelvoorstel: Aangeven of u vanuit een a-politieke rol vragen en opmerkingen heeft bij de programmabegroting (en bijbehorende stukken) voor wat betreft de opzet, vorm en indicatoren van de programmabegroting. Tevens aandacht voor de opvolging van de moties/toezeggingen in het raadsvoorstel, de opvolging van de vorige adviesbrief bij de PB 2021 (zie Ibabs) en de opmerkingen van de accountant. 05112020 Adviesbrief adviescommissie Controle en Financien PB 2021.docx Programmabegroting 2022 Dossier 2131 voorblad Raadsvoorstel Programmabegroting 2022.docx Bijlage instellen egalisatiereserve overhead bij raadsvoorstel.docx Programmabegroting 2022.pdf Bewonerssamenvatting bij Programmabegroting 2022.pdf
4.b
Tweede Bestuursrapportage 2021 Dossier 2130 voorblad Raadsvoorstel Tweede bestuursrapportage 2021.docx Tweede Bestuursrapportage 2021.pdf
4.c
Raadsvoorstel Verordening leges omgevingsvergunningen 2022 Dossier 2129 voorblad Raadsvoorstel Verordening leges omgevingsvergunning 2022.docx Verordening leges omgevingsvergunning 2022.docx
4.d
Raadsvoorstel Verordening hondenbelasting 2022 Dossier 2104 voorblad Raadsvoorstel verordening hondenbelasting 2022.docx Verordening hondenbelasting 2022 - DROP.docx
4.e
Raadsvoorstel Verordening leges 2022 Dossier 2107 voorblad Raadsvoorstel Verordening leges 2022.docx Verordening leges 2022 - DROP.docx
4.f
Raadsvoorstel Verordening precariobelasting 2022 Dossier 2103 voorblad Raadsvoorstel Verordening precariobelasting 2022.docx Verordening precariobelasting 2022.docx
4.g
Raadsvoorstel Verordening parkeerbelasting 2022. Dossier 2094 voorblad Raadsvoorstel Verordening parkeerbelasting 2022.docx
Verordening parkeerbelastingen 2022.docx 4.h
Raadsvoorstel Verordening afvalstoffenheffing 2022 Dossier 2109 voorblad Raadsvoorstel Verordening afvalstoffenheffing 2022.docx Verordening afvalstoffenheffing 2022.docx
4.i
Raadsvoorstel Verordening begraafplaatsrechten 2022 Dossier 2113 voorblad Raadsvoorstel Verordening begraafplaatsrechten 2022.docx Verordening begraafplaatsrechten 2022.docx
4.j
Raadsvoorstel Verordening brug- schut- en havengelden 2022 Dossier 2112 voorblad Raadsvoorstel Verordening brug- schut- en havengelden 2022.docx Verordening brug- schut- en havengelden 2022.docx
4.k
Raadsvoorstel Verordening marktgelden 2022 Dossier 2111 voorblad Raadsvoorstel Verordening marktgelden 2022.docx Verordening marktgelden 2022.docx
4.l
Raadsvoorstel Verordening rioolheffing 2022 Dossier 2110 voorblad Raadsvoorstel Verordening rioolheffing 2022.docx Verordening rioolheffing 2022.docx
5
6
7
8
9
Vooruitblik jaarplan 2021/2022 •Behandelvoorstel: o Het Jaarplan wordt elke vergadering indien nodig geactualiseerd. Wordt ingestemd met deze onderwerpen voor de volgende vergadering? oAanvullende wensen jaarplan 2022? Do. 4 november 20.00-21.30Extra adviescie: Voortgang RRP Update raadstoets Jaarplan 2022 Do. 9 december 20.00-21.30 Vergadering adviescommissie (90 minuten) Opening, verslag en ingekomen stukken (tijd: 10 minuten) Concept Boardletter van de accountant & Concept Reactie van het college op de Boardletter 3e Technische Begrotingswijziging Onderwerpen/ aandachtspunten voor onderzoeken in jaarplannen auditteam, Rekenkamer, accountant en evt. adviescommissie. Uitkomsten evaluatie (zonder accountant, bij aanvang) Vooruitblik volgende vergadering (tijd: 5 minuten) Afsluiting (tijd: 5 minuten) \*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\* \*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\*\* NB: 5 minuten wissel pauze, zodat we het laatste deel van de vergadering gebruiken om een advies richting de commissies te formuleren dan wel met elkaar in gesprek te gaan over voorliggende onderwerpen. Voor afsluiting een korte rondvraag richting ambtelijke organisatie door de voorzitter.
PvA Aanpak accountantscontrole (‘jaarplan’) Behandelvoorstel: Kan dit plan worden vastgesteld? NB: tijdens de vorige vergadering is concept plan besproken. Gemeente Utrecht - Concept Auditplan 2021.pdf Advies adviescie C&F inzake de programmabegroting 2022 en bijbehorende RV Behandelvoorstel: Welke punten u wilt benoemen in het op te stellen advies van de adviescommissie aan de commissie? Wvttk Behandelvoorstel: Dit agendapunt creëert de vrije ruimte voor het behandelen van onderwerpen die niet zijn aangemeld. U kunt naar eigen inschatting onderwerpen inbrengen. Rondvraag en sluiting
AGENDA Adviescommissie Controle en Financiën
7 oktober 2021 van 18.00-19.30 uur (fysiek)
Agendapunt 1 t/m 5 worden behandeld in aanwezigheid van de (medewerkers van) de afdeling Concernmanagement Financiën, Inkoop en Juridische Zaken/Concern Control, de voorzitter/secretaris van de Rekenkamer en de accountant.
Agendapunt 6 t/m 9 worden behandeld in aanwezigheid van de accountant. (2 min)
1. a. Opening en mededelingen. b. Vaststellen agenda.
Behandelvoorstel: Aangeven of u nog wijzigingen op de conceptagenda heeft en vaststellen agenda. (3 min)
2. Vaststellen verslag van vorige bijeenkomst
Behandelvoorstel: Aangeven of u vragen, opmerkingen of correcties heeft bij het
conceptverslag. Wanneer u geen vragen of opmerkingen heeft, kunt u het verslag vaststellen en zal deze worden toegevoegd aan de volgende commissie M&S. (5 min)
3. Ingekomen en verzonden stukken.
Geen Behandelvoorstel: Aangeven of u deze stukken wenst te bespreken en anders TKN. •
(30 min)
4. Programmabegroting 2022 + 2e Bestuursrapportage 2021
Behandelvoorstel: Aangeven of u vanuit een a-politieke rol vragen en opmerkingen heeft bij de programmabegroting (en bijbehorende stukken) voor wat betreft de
opzet, vorm en indicatoren van de programmabegroting. Tevens aandacht voor de opvolging van de moties/toezeggingen in het raadsvoorstel, de opvolging van de
vorige adviesbrief bij de PB 2021 (zie Ibabs) en de opmerkingen van de accountant. (10 min)
5. Vooruitblik jaarplan 2021/2022 •
Behandelvoorstel:
1
Commissiegriffier financiën danielle.rijnders@utrecht.nl
o
Het Jaarplan wordt elke vergadering indien nodig geactualiseerd. Wordt
ingestemd met deze onderwerpen voor de volgende vergadering?
o Aanvullende wensen jaarplan 2022? Do. 4 november
Extra adviescie:
20.00-21.30
Voortgang RRP
Update raadstoets
Jaarplan 2022
Do. 9 december
Vergadering adviescommissie (90 minuten)
20.00-21.30
Opening, verslag en ingekomen stukken (tijd: 10 minuten)
Concept Boardletter van de accountant
3e Technische Begrotingswijziging
Onderwerpen/ aandachtspunten voor onderzoeken in jaarplannen
& Concept Reactie van het college op de Boardletter
auditteam, Rekenkamer, accountant en evt. adviescommissie.
Uitkomsten evaluatie (zonder accountant, bij aanvang)
Vooruitblik volgende vergadering (tijd: 5 minuten)
Afsluiting (tijd: 5 minuten)
****************************************************************************************
NB: 5 minuten wissel pauze, zodat we het laatste deel van de vergadering gebruiken om een advies richting de commissies te formuleren dan wel met elkaar in gesprek te gaan over voorliggende onderwerpen. Voor afsluiting een korte rondvraag richting ambtelijke organisatie door de voorzitter. (5 min)
6. PvA Aanpak accountantscontrole (‘jaarplan’)
Behandelvoorstel: Kan dit plan worden vastgesteld? NB: tijdens de vorige vergadering is concept plan besproken.
(15-30 min)
7. Advies adviescie C&F inzake de programmabegroting 2022 en bijbehorende RV
Behandelvoorstel: Welke punten u wilt benoemen in het op te stellen advies van de adviescommissie aan de commissie?
(3 min)
8. Wvttk
2
Commissiegriffier financiën danielle.rijnders@utrecht.nl
Behandelvoorstel: Dit agendapunt creëert de vrije ruimte voor het behandelen van onderwerpen die niet zijn aangemeld. U kunt naar eigen inschatting onderwerpen inbrengen. (2 min)
9.
Rondvraag en sluiting.
3
Commissiegriffier financiën danielle.rijnders@utrecht.nl
2 Vaststellen verslag van vorige bijeenkomst 1 Adviescommissie C&F 23-09-2021.docx
VERSLAG ADVIESCOMMISSIE CONTROLE EN FINANCIËN
23 september 2021 van 18.00-19.00 uur, digitale vergadering via MS Teams
Adviescommissie: Dimitri Gilissen (voorzitter), Janneke Admiraal, Has Bakker, David Bosch, Floor de Koning, Julia van Ophem, Bert van Steeg, Rick van der Zweth en Daniëlle Rijnders (raadsadviseur Control & Audit)
Overige deelnemers: Sandra Emsbroek (strategisch adviseur bedrijfsvoering), Gerth Molenaar (secretaris Rekenkamer), Agnes Scholte (strategisch adviseur bedrijfsvoering), Antoine van Vlodorp (manager concernaudit), Edwin Westphal (concernmanager financiën, inkoop en juridische zaken), Katie Zwetsloot (CFO) en Rein-Aart van Vugt (Deloitte)
Niet aanwezig: Cees Bos, Henk van Deún, Tessa Sturkenboom en Ruurt Wiegant (commissie)
1. a. Opening en mededelingen
De voorzitter opent de vergadering. Er zijn geen mededelingen. b. Vaststellen agenda
De agenda wordt vastgesteld zoals opgegeven. 2. Verslag vorige vergadering (10-06-2021)
Het verslag is vóór het zomerreces al vastgesteld. 3. Ingekomen en verzonden stukken Geen bijzonderheden.
4. Leesbaarheid investeringen en korte termijn (vervolg)
Zie de presentatie 'Verbeteringen leesbaarheid begroting 2022', bij vergaderstukken. De heer
Westphal licht de achtergronden toe. Met doelenbomen en visualisaties is zo goed mogelijk aan de wensen van de Adviescommissie tegemoetgekomen. Er zijn ook horizontale toelichtingen opgenomen: grote, meerjarige afwijkingen ten opzichte van het huidige begrotingsjaar. Het streven is om in de volgende begroting verticale toelichtingen toe te voegen: van meerjarenbegroting naar meerjarenbegroting.
Voorts is de paragraaf Investeringen aangepast, en worden per programma de investeringen aangegeven. In een volgende begroting worden investeringen per stuk toegelicht. De
verbeteringen zullen zichtbaar worden in de Voorjaarsnota 2022 en Programmabegroting 2023. Intussen blijft de heer Westphal openstaan voor suggesties ter verbetering.
De heer Gilissen memoreert dat er een paar jaar geleden werd afgesproken dat niet alleen de feitelijke inkomsten van de gemeente zouden worden beschreven, maar ook de
lastenverzwaring die daar tegenover staat. Dat is deze keer niet goed genoeg gelukt. De heer Gilissen dringt erop aan om weergaven in visualisaties zo feitelijk mogelijk te houden.
Pagina 1 van 4
commissiegriffier Adviescommissie CF danielle.rijnders@utrecht.nl
Het is de heer Van der Zweth opgevallen dat de huidige begroting geen totaaloverzicht bevat dat inzicht geeft in alle grote verschuivingen. Hier komt de heer Westphal op terug. Er zijn verder geen vragen of opmerkingen over de toelichting. 5. 2e Technische Begrotingswijziging
Geen van de commissieleden heeft hier vragen of opmerkingen over. Het raadsvoorstel kan worden doorgeleid naar de Commissie Mens & Samenleving. Mevrouw Rijnders zal de
fractiewoordvoerders Financiën vragen of dit dan als A-punt kan; de Adviescommissie heeft daar geen bezwaar tegen.
Het is mevrouw Rijnders opgevallen dat het overzicht met corresponderende posten niet in de
derde begrotingswijziging terugkomt; waarom is dat niet in de berap vermeld? De heer Westphal veronderstelt dat kennelijk is besloten tot verwerking na raadsbesluit. Hij komt hierop bij mevrouw Rijnders terug.
6. Update auditcharter door concernaudit
Zie het collegevoorstel, bij vergaderstukken; dit bevat een uitvoerige toelichting. Het college heeft het stuk al vastgesteld.
Zie blz. 2 van het Auditcharter Concernaudit 2021 (definitief): desgevraagd verduidelijkt de heer Van Vlodorp dat deze lijnen volgtijdelijk worden opgestart. Alleen als er in een van de lijnen discussie ontstaat, kan er een stap worden overgeslagen. Dit komt echter bijna niet voor. Er zijn verder geen vragen of opmerkingen over dit onderwerp. 7. Evaluatie accountant (plan van aanpak)
Met Deloitte werd indertijd een driejarige overeenkomst gesloten (2019 tot en met 2021). Het
wordt nu dan ook tijd om de jaarrekeningcontrole voor de daarop volgende jaren opnieuw aan te besteden. Voorafgaand daaraan wordt de contractperiode geëvalueerd; daar is een plan van aanpak voor opgesteld.
Allen gaan akkoord met het voorgestelde plan en de bijbehorende planning. 8. Vooruitblik Jaarplan 2021
Zie het aangepaste jaarplan (na zomersessie), bij vergaderstukken. De Adviescommissie krijgt
vanaf half december a.s. een vaste vergadertijd, namelijk op donderdagen van 20.00-21.30 uur. De eerstvolgende vergadering (7 oktober a.s. van 18.00-21.30 uur) valt helaas op een 'raadsdag'; daar was geen andere mogelijkheid voor.
Pagina 2 van 4
commissiegriffier Adviescommissie CF danielle.rijnders@utrecht.nl
De planning tot het einde van dit jaar is als volgt:
do. 7 oktober, 18.00-19.30 uur (inclusief maaltijd) do. 4 november, 20.00-21.30 uur do. 9 december, 20.00-21.30 uur
In 2022 wordt vergaderd op donderdagavonden van 20.00-21.30 uur.
Schorsing
De ambtenaren verlaten de vergadering. 9. Plan van aanpak accountantscontrole ('jaarplan')
Zie het controleplan 2021 in concept, bij vergaderstukken. De heer Van Vugt licht toe dat IT,
effecten coronacrisis, grondexploitaties Leidsche Rijn, kwaliteit aangeleverde documenten en
beschikbare capaciteit als speerpunten zijn aangemerkt (zie blz. 14 en 15). De Adviescommissie heeft geen aanvullende suggesties, maar is wel benieuwd of de accountant tijdens het derde controlejaar bijzonderheden opvallen, in vergelijking met de eerste twee jaren.
Actuele stand van zaken
De rechtmatigheidsverantwoording staat op 4 oktober a.s. bij de Tweede Kamer op de agenda. Als daar een positief besluit over wordt genomen, volgt invoering met ingang van 2022. Het
wetsvoorstel hangt nauw samen met een voorstel inzake wijziging Rekenkamerfunctie, waarvan de uitkomst nog onzeker is. Dit zou kunnen leiden tot opschuiven van het wetsvoorstel
Rechtmatigheidsverantwoording. De heer Molenaar vult aan dat het voorstel inzake wijziging Rekenkamerfunctie in het bijzonder gaat over de vertegenwoordiging van raadsleden in Rekenkamers.
De heer Van Vugt wijst erop dat het aantal SiSa-regelingen sterk toeneemt, specifieke
uitkeringen van het rijk aan de gemeente Utrecht waarover de gemeente apart verantwoording moet afleggen aan de ministeries. De accountant moet deze volgens bepaalde protocollen controleren. Vorig jaar waren het er dertig, dit jaar komt er nog een groot aantal bij. De
Algemene Rekenkamer is namelijk van mening dat de ministeries teveel decentralisatieuitkeringen geven – uitkeringen waaraan wél voorwaarden worden gesteld, maar geen
verantwoordingseisen. Daarom moeten alle decentralisatie-uitkeringen onder de SiSa-bijdrage worden gebracht. Dit geeft zeer veel extra werk, waartegen veel gemeenten dan ook bezwaar hebben gemaakt.
Is het de bedoeling dat de accountant bij de controle ook aandacht besteedt aan het sturingsmodel? De heer Van Vugt geeft aan dat de gevolgen van de keuze voor het sturingsmodel doorlopend onderwerp van controle zijn.
Pagina 3 van 4
commissiegriffier Adviescommissie CF danielle.rijnders@utrecht.nl
Mevrouw Rijnders wijst op de opdrachtbevestiging (zie bij vergaderstukken). Deze zal, vergezeld
van een raadsvoorstel, aan het presidium worden gestuurd zodat het in de raadsvergadering van 7 oktober a.s. behandeld kan worden. Geen van de leden heeft hier bezwaar tegen. 10. Rondvraag en sluiting
Mevrouw Rijnders meldt dat er nieuwe informatie is gekomen over de regeling risicovolle
projecten. De voorzitter stelt voor om deze in een volgende vergadering ter bespreking op de
agenda te zeggen. De bespreking beperkt zich dan tot de structuur en de financiële aspecten. De heer Bakker pleit ervoor om, als de informatie voor het eerst op de agenda staat, deze in zijn geheel te bespreken – bijvoorbeeld op 4 november a.s. De Rekenkamer zal dan (schriftelijke) inbreng leveren.
Er wordt verder geen gebruik gemaakt van de rondvraagmogelijkheid. De voorzitter sluit de vergadering.
Pagina 4 van 4
commissiegriffier Adviescommissie CF danielle.rijnders@utrecht.nl
4 Programmabegroting 2022 + 2e Bestuursrapportage 2021 1 05112020 Adviesbrief adviescommissie Controle en Financien PB 2021.docx
Griffie Gemeenteraad Utrecht Postadres Postbus 16200, 3500 CE
Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 E-mail griffie.gemeenteraad@utrecht.nl www.utrecht.nl/gemeenteraad
Aan de commissie Mens & Samenleving en de commissie Stad & Ruimte
Behandeld door Doorkiesnummer E-mail Bijlage(n)
D. Rijnders danielle.rijnders@utrecht.nl 1
Datum Ons kenmerk Onderwerp
5 november 2020 PB 2021
Geachte raadsleden, Jaarlijks verstrekt de adviescommissie Controle en Financiën u advies over de programmabegroting. De adviescommissie is een orgaan dat onderwerpen en stukken technisch behandeld. Het politieke debat vindt plaats in de commissie M&S/S&R en de raad. Allereerst danken wij de ambtelijke organisatie voor alle inzet voor het opstellen van een sluitende programmabegroting in deze zeer lastige tijden. Met deze brief brengt de adviescommissie u een aantal punten onder de aandacht die u desgewenst kunt betrekken bij de besprekingen in uw commissie(s). Wij hebben de volgende opmerkingen c.q. adviezen geformuleerd: •
Door de grote inspanningen vanwege corona is de ambitie om P&C stukken leesbaarder te maken niet gerealiseerd. Het college geeft bij de opvolging van moties (M102) in het voorliggende raadsvoorstel aan dat bij de volgende begroting hier aandacht aan zal worden besteed. We onderschrijven het belang van een begroting op hoofdlijnen met duidelijk onderscheid tussen ‘going-concern’ en ‘voorliggende keuzes’. Wij denken hierover graag mee met het college. Het zou helpen als het college toelicht in het raadsvoorstel wat op hoofdlijnen de wijzigingen ten opzichte van de voorliggende begroting (2021) zijn t.o.v. de informatie in de vorige begroting over dat jaar.
•
Financiële raadsvoorstellen (op het gebied van bijvoorbeeld investeringen en grondexploitaties, bijvoorbeeld de besluitvorming rondom het MPR, maar ook bij deze begroting ) blijven voor raadsleden lastig te duiden vanuit de kaderstellende rol. We zien dat wordt gewerkt aan verbeteringen naar aanleiding van eerdere toezeggingen in deze begroting (19/T407 inzake concrete verwijzing investeringen en 20/T152 inzake autorisatie van de investeringen), maar dit kan nog beter. Wij gaan graag hierover in gesprek met het college om deze voorstellen leesbaarder te maken. Dit hebben we recent gedaan voor het raadsvoorstel inzake de technische begrotingswijziging.
•
De voorliggende begroting bevat circa € 108,9 mln. aan kosten m.b.t. impact corona en hier staat een dekking tegenover vanuit het Rijk en de financiële strategie. Deze dekking wordt gestort in een bestemmingsreserve maatregelenpakket (€ 37,7 miljoen) en in de algemene reserve (€ 71,2 miljoen voor dekking van scenario C). Wij adviseren:
o
Dat het college ons actief informeert over de voortgang van deze uitgaven passend binnen de voorliggende begroting, specifiek de ruimte die wordt voorgesteld voor het college om te schuiven binnen de verschillende pakketten. Wij willen de gang van zaken niet vertragen en geven hiervoor ruimte aan het college, maar er zijn zorgen over het hoe en wanneer geïnformeerd worden en de positie van de raad voor het uitvoeren van haar budgetrecht;
o Dat het college alle genoemde pakketten in de begroting specifieert naar herleidbare investeringen (specifiek ook bij pakket 4 investeren met maatschappelijk rendement). o De raad actief informeert over de bijdragen vanuit het Rijk en de risico’s hieromtrent en hierbij niet wacht op het volgende afwegingsmoment. •
De paragraaf grondbeleid (bladzijde 395) is heel summier en voldoet hiermee niet aan het BBV geeft de accountant aan.
•
Wij adviseren het college de financiële verordening uit 2016 aan te passen richting de nieuwe verkiezingen en daar de adviescommissie en de accountant actief bij te betrekken. Hierbij kan gedacht worden aan: o Updaten van de verordening o.b.v. huidige spelregels en voorbeelden van andere gemeenten/VNG; o De kaderstellende rol van de raad duidelijker te benoemen. Voorbeeld bij investeringen en grondexploitaties;
Jaarlijks vragen wij de accountant zijn opvallendheden bij de programmabegroting te delen met de adviescommissie. Volledigheidshalve zijn deze punten als bijlage toegevoegd. Een deel van de vragen is meegenomen in de schriftelijke vragen ronde bij de begroting en anderzijds is dit meegenomen in ons advies. Met vriendelijke groet, Dimitri Gilissen voorzitter adviescommissie Controle en Financiën, Gemeenteraad Utrecht
Bijlage 1: Vragen en opmerkingen van de externe accountant PB 2021 •
Een begroting met 556 bladzijden is overigens veel om in een week te doorgronden. Ik heb de begroting ‘doorgenomen (nog niet integraal gelezen) en enkele opvallende punten en mogelijke vragen opgenomen in onderstaand lijstje.
•
In de programma’s is geen totaaloverzicht van de baten en lasten per programma opgenomen.
•
Bij diverse effectindicatoren (bijvoorbeeld E2.3.1. en E2.3.3) en prestatie-indicatoren (bijvoorbeeld P2.3.1.) is het realisatiepercentage 2019 hoger dan de doelstelling 2021. Zijn de ambities naar beneden bijgesteld?
•
De programma’s bevatten veel beschrijvende tekst, het onderscheid tussen ‘going-concern’ en ‘speerpunten’ is niet expliciet opgenomen en ook de kaderstelling in programma’s niet altijd expliciet gemaakt.
•
In de programma’s is niet expliciet opgenomen welke investeringen (aard en financiële omvang) samenhangen met betreffende programma.
•
Bij de baten en lasten in de programma’s is vooral toegelicht wat de afwijking ten opzichte van het voorgaande jaar is. Er is niet veel informatie opgenomen over waar de baten en lasten uit bestaan.
•
Covid-19 is apart gehouden van de rest van de begroting en de lasten en risico’s als gevolg van Covid-19 zijn als incidenteel aangemerkt, die gedekt worden uit een tweetal reserves en het weerstandsvermogen.
•
Bladzijde 22 naar voren halen pakket 4 ad € 11,8 miljoen en op bladzijde 30 staat € 15,4 miljoen. Wat is het verband?
•
Vrijval vaste activa reserves ad € 22,4 miljoen. Voor welke activa is dit precies? Dit is een politieke keus, waarover ook het gesprek loopt met de Adviescommissie
•
De vaste activa reserve bedraagt 31 december 2019 in totaal € 302 miljoen. Van welke activa worden de kapitaallasten gedekt via deze reserve?
•
De bestemmingsreserve maatregelenpakket ad € 37,7 miljoen omvat een grote hoeveelheid aan maatregelen. Dit bestaat uit 4 pakketten. Het college krijgt de bevoegdheid om binnen deze 4 pakketten uitgaven te doen en daar via de bestuursrapportages verantwoording over af te leggen. Dit is een politieke keus met een vrij breed mandaat voor het college.
•
Er is € 71,2 miljoen voor dekking van scenario C van Covid-19 in de algemene reserve opgenomen. Dit bestaat aan een grote hoeveelheid verschillende posten. Mag het college tussen deze posten schuiven bij het doen van onttrekkingen en wordt hierover in de tussenrapportages verantwoording afgelegd?
•
Het saldo van baten en lasten voor 2021 is € 111 miljoen nadeliger (2020: € 129 miljoen nadeliger) dan de realisatie 2019. Dit wordt veroorzaakt door grote verschillen in opbrengsten en kosten bij vooral stedelijke ontwikkeling (1) en sport en samenleven (2). In 2020 en 2021 wordt volgens de begroting € 181 miljoen ingeteerd op de reserves. Dat is fors hoger dan de afgelopen jaren waarin per saldo de reserves zijn toegenomen. De verschillen op pagina 411 tot en met 416 worden daar niet toegelicht.
•
De kaderstellende rol van de raad bij de knelpunten (vanaf bladzijde 425) ad € 86 miljoen is niet geheel duidelijk. Het lijken taken (en dus kosten) te zijn die de gemeenteraad ‘overvallen’.
•
Er zijn behoorlijk wat bestemmingsreserves (bladzijde 450 en 451) waar geen mutaties zijn begroot. Worden deze bestemmingsreserves niet ingezet?
•
De voorzieningen nemen fors toe (bladzijde 492) van € 77 miljoen naar € 153 miljoen. Dit betreffen vooral de voorzieningen: egalisatievoorziening gemeentelijk vastgoed, toekomstige vervangingsinvesteringen openbare ruimte en groen (riolering) en van derden verkregen middelen (stedelijke ontwikkeling). Wat is het bestedingsplan van deze middelen, waarom zijn de onttrekkingen niet in de begroting opgenomen en wie heeft de bestedingsplannen geautoriseerd en wat is de relatie met de paragraaf kapitaalgoederen?
•
Toename materiële vaste activa in 2020: € 45 miljoen, 2021: € 100 miljoen, 2022: € 151 miljoen, 2023: € 90 miljoen en 2024: € 47 miljoen. Dit is fors hoger dan de afgelopen jaren. Toen waren de toenames circa € 20 - € 40 miljoen per jaar.
•
Wat vertelt het onderdeel corresponderende posten (vanaf bladzijde 514)?
•
Op bladzijde 299 staat nog een vetgedrukte zin die daar – denk ik - niet thuis hoort.
•
Op bladzijde 312 staan voor € 31 miljoen aan investeringen in verband met Corona. Komen - en op welke wijze deze uitgaven terug in het hoofdstuk over Corona en waar en door wie worden deze investeringen geautoriseerd?
•
In de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen staan de vervangingsinvesteringen en uitbreidingsinvesteringen. Het verband met de verschillende beleidsplannen is niet eenvoudig te leggen en ook is niet duidelijk wat nu precies in 2021 aan investeringen wordt besteed. Wel zichtbaar is waarmee wordt gestart in 2021.
•
Het renteresultaat bedraagt € 5,9 miljoen (bladzijde 329). Dat is 21% van de rentelasten. Bij > 25% afwijking bij de jaarrekening moet worden nagecalculeerd over de taakvelden.
•
Dat risico is aanwezig nu op basis van voorcalculatie er al een verschil is van 21%. Is bekeken of voorcalculatorisch de rekenrente naar beneden moet/kan worden bijgesteld?
•
De paragraaf grondbeleid (bladzijde 395) is heel summier en voldoet hiermee niet aan het BBV.
•
Diverse leges zijn blijkens de paragraaf lokale heffingen niet kostendekkend. Dat zijn politieke keuzes.
4.a Programmabegroting 2022 1 Dossier 2131 voorblad.pdf
Adviescommissie Controle en Financiën Dossiernummer
2131
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
7 oktober 2021
Agendapunt
4.a
Omschrijving
Programmabegroting 2022
Behandelend ambtenaar
Simcha Anker
Telefoon
0648509552
simcha.anker@utrecht.nl
Datum collegebesluit Thema
Bestuur en ondersteuning
Portefeuillehouder
Wethouder Klein
Beleidsveld
Financiën
Raadsadviseur (lijst)
Daniëlle Rijnders/Adviescommissie Controle&Financiën, Financiën, Dierenwelzijn, Economische zaken, Milieu en Emissieloos Vervoer, Mobiliteit/06-39276711
Geagendeerd
Vergaderdatum
Adviescommissie Controle en
7 oktober 2021
Financiën Voorgesteld besluit
1 Raadsvoorstel Programmabegroting 2022.docx
Voorstel aan de gemeenteraad
Programmabegroting 2022 Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Geheim
Financiën Bedrijfsvoerings- en Strategienetwerk Simcha Anker 9249227 volgt Nee
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. Per programma, de beoogde maatschappelijke effecten, de voorgenomen prestatie om de maatschappelijke effecten te bereiken en de indicatoren vast te stellen. 2. De paragrafen vast te stellen. 3. De actualisatie van het financieel beeld vast te stellen, a. Inclusief een dotatie van 3,2 miljoen euro uit de meicirculaire 2021 aan de algemene reserve met als doel om het weerstandsvermogen van de gemeente Utrecht te vergroten. b. Inclusief het inzetten van het financiële voordeel uit de meicirculaire om de risico’s genomen met betrekking tot het hoger accres in de Voorjaarsnota 2021 af te dekken. c. Inclusief 11,5 miljoen euro in 2022 en 11,5 miljoen euro in 2023 ten behoeve van de acute knelpunten in de jeugdzorg. 4. Het hoofdstuk Maatregelen corona vast te stellen 5. Het overzicht baten en lasten vast te stellen, 6. De bijlage 'corresponderende posten' vast te stellen en conform te verwerken in de betreffende programma's. 7. Een egalisatiereserve overhead in te stellen conform de bijlage 8. Hiermee de Programmabegroting 2022 vast te stellen.
Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Geheimhouding Het college heeft permanente geheimhouding opgelegd op de bijlagen ‘Investeringsstaten bij Programmabegroting 2022’ en ‘Risicomodel bij Programmabegroting 2022’ op grond van artikel 55 lid 1, artikel 86 lid 2 en artikel 25 lid 2 Gemeentewet om de redenen genoemd in artikel 10 lid 2 onder b en g Wet openbaarheid van bestuur. De raad wordt separaat gevraagd deze geheimhouding op grond van artikel 25 lid 3 Gemeentewet in de eerstvolgende raadvergadering te bekrachtigen. In de investeringsstaten staan gespecificeerde bedragen voor investeringen voor de diverse programma’s, openbaarheid van de bedragen kan bij lopende en nieuwe aanbestedingen het gemeentelijke financiële belang schaden en kan leiden tot onevenredige benadeling van de Gemeente dan wel bevoordeling van derden. In het risicomodel staan risico’s waarvan openbaarheid het gemeentelijke financiële belang kan schaden en kan leiden tot onevenredige benadeling van de Gemeente dan wel bevoordeling van derden.
2
Samenvatting De programmabegroting is het document waarin de beleidsvoornemens en de uitgaven en inkomsten van de gemeente Utrecht voor 2022 staan vermeld. Het begrotingsbeleid is behoedzaam, de meerjarenbegroting is sluitend.
Context Aanleiding Sinds anderhalf jaar is de wereld in de ban van de coronacrisis. Ook onze stad is hard getroffen, de coronacrisis raakt iedereen. Dit geldt natuurlijk in de eerste plaats voor al die Utrechters die als gevolg van corona ziek zijn geworden of naasten hebben verloren. Utrechtse medewerkers in de zorg raakten vaak zwaar overbelast. Utrechtse jongeren konden hun vleugels amper uitslaan en hun school werd een scherm. Ook de Utrechtse ondernemers zijn zwaar getroffen, maandenlang moesten zij hun deuren gesloten houden. In de culturele sector bleef het doek naar beneden en waren de zorgen over bestaanszekerheid groot. Maar ondanks alles hebben Utrechters zich het afgelopen anderhalf jaar bijzonder veerkrachtig getoond. En nu de studenten weer school gaan, de terrassen weer op straat staan en de acteurs weer mogen spelen, lijkt alles weer bijna normaal. De coronacrisis heeft echter ook duidelijk gemaakt dat we kwetsbaar zijn en dat we moeten blijven investeren in de veerkracht van onze stad en onze inwoners. Bij de Voorjaarsnota 2021 hebben we daarom voorstellen gedaan om sterker uit de crisis te komen. Utrecht kiest er, ondanks de krappe financiële ruimte, juist nu voor om volop te blijven investeren.
We zetten ons onverkort in voor het versterken van de bestaanszekerheid voor kwetsbare inwoners én blijven investeren in de ontwikkeling van een gezonde en leefbare stad voor iedereen. We zorgen daarbij dat het herstel ten goede komt aan iedereen in de stad, vooral ook groepen voor wie het lastig is om na de crisis er zelf weer bovenop te komen. De Programmabegroting 2022 geeft een nadere invulling aan de keuzes die bij de Voorjaarsnota 2021 zijn gemaakt door de Utrechtse gemeenteraad. Verbeteringen in de begroting In lijn met de afspraken die we hebben gemaakt met de Adviescommissie Controle & Financiën van uw Raad hebben wij een aantal verbeteringen doorgevoerd. Ten eerste is de leesbaarheid van de begroting vergroot. Ieder programma start met een heldere doelenboom een visualisaties van de baten en lasten per subdoelstelling. Verder zijn de investeringen extra uitgelicht in de paragraaf Investeringen en is hier een verdere categorisering aangebracht in het type investeringen. Het college is van mening hiermee een belangrijke stap te hebben gezet in de wens van uw Raad om de verschillende investeringen toegankelijker weer te geven. Tot slot is er een toelichting van de materiele wijzigingen ten opzichte van de vorige begroting die de Raad inzicht geven in de belangrijkste aanpassingen ten opzichte van voorgaande jaren.
Invulling geven aan moties en toezeggingen Tot slot is de programmabegroting een document waarin moties en toezeggingen van het college van B&W zijn meegenomen. In onderstaande tabel zijn de betreffende moties en toezeggingen opgenomen en is aangegeven hoe hier opvolging aan is gegeven. Nummer
Onderwerp
Opvolging
21/M199
M199 Maak werk van UST
20/T558
M400 Vergroen de leges
Opvolging van de motie vindt plaats via de besluitvorming in de Tweede Bestuursrapportage 2021. De raad ontvangt hierover een raadsbrief separaat van de begroting. In de brief zullen we per type retributie op een rij zetten welke retributies mogelijkheden bevatten om de leges te verduurzamen en wat de consequenties zijn. De raad ontvangt de brief tijdig voorafgaand aan de raadsbehandeling van de begroting. 3
20/T557
M399 Scherpere indicator ‘Evenementen met dieren’
20/M382
M382 Eerlijker verdeling woonlasten
20/T417
Bij de VJN 2021 zal het college bij de Rijksoverheid (eventueel via de VNG) aandacht vragen voor de verplichte indicatoren in de begroting en over de uitkomsten de raad te informeren (SV 468 bij de PB). De wethouder zegt toe toe te werken naar een meer leesbare begroting 2022/2023 en daarin ook de behoeften van externe communicatie aan de stad mee te nemen (bijv. d.m.v. infographics) en daarbij de adviescommissie C&F te betrekken.
20/T415
19/M102
M102 Jaarstukken leesbaar en op hoofdlijnen
19/M98
M98 overnemen aanbevelingen raadstoets cultuur
In de raadsbrief bij het Duurzaamheidsverslag (op 30 april 2021 aan u verzonden) staat dat wij deze toezegging (ingetrokken en overgenomen motie 20/399 ‘Scherpere indicator Evenementen met dieren’) hebben verwerkt in het Duurzaamheidsverslag. Wij hebben dit als tekstuele wijziging in de Programmabegroting verwerkt. Middels deze prestatie-indicator evalueren wij bij hoeveel evenementen er dieren op een storende manier worden ingezet. De streefwaarde is 0. De raad ontvangt hierover een raadsbrief, separaat van de begroting. Conform het dictum in de motie betreft dit een eerste verkenning op basis waarvan de raad in debat kan gaan over het differentiëren van leges voor gezinsgrootte bij afval -en rioolheffing. De raad ontvangt deze brief tijdig voor de behandeling van de begroting in de raad. Bij andere gemeenten is steun gezocht. Het probleem wordt herkend. Enkele gemeenten kiezen ervoor af te wijken van het BBV en de verplichte indicatoren niet in de programma’s te verwerken. Er is nog geen (gezamenlijke) actie ondernomen.
In aanloop naar de begroting is meerdere malen met de adviescommissie Control & Financiën gesproken over hoe de leesbaarheid en de toegankelijkheid van de begroting vergroot kan worden. In de begroting 2022 is leesbaarheid van de begroting vergroot. Ieder programma start met een heldere doelenboom een visualisaties van de baten en lasten per subdoelstelling. Daarnaast zijn door middel van de aparte paragraaf investeringen extra uitgelicht. De jaarstukken zijn de verantwoording van de eerder opgestelde begroting. Door de leesbaarheid en de toegankelijkheid van deze begroting te vergroten (zie de toelichting bij T415) kunnen we in de toekomst de leesbaarheid van de jaarstukken vergroten. De aanbevelingen uit de raadstoets, waaronder nieuwe indicatoren, zijn stap voor stap verwerkt in de verschillende P&C-documenten.
Juridische context De allocatie van middelen over het niveau van programma’s en het doteren en onttrekken van middelen aan de reserve is een expliciet raadsbesluit. Het is aan de raad om toe te zien dat de begroting reëel en structureel in evenwicht is. Dit is opgenomen in art 189 en volgende van de Gemeentewet. Beoogd effect Door de begroting vast te stellen geeft de gemeenteraad het college toestemming om geld uit te geven aan de afgesproken activiteiten.
4
Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad De Voorjaarsnota 2021 vastgesteld op 8 juli 2021
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
Per programma, de beoogde maatschappelijke effecten, de voorgenomen prestatie om de maatschappelijke effecten te bereiken en de indicatoren vast te stellen.
Argumenten 1.1
De uitvoering wordt zo geautoriseerd In het hoofdstuk 'Programma's', staan de beleidsvoornemens per programma. Door per programma, de beoogde maatschappelijke effecten, de voorgenomen prestaties om de maatschappelijke effecten te bereiken en de indicatoren vast te stellen autoriseert u het college om de programma's uit te voeren.
Beslispunt 2
De paragrafen vast te stellen.
Argumenten 2.1
De beleidsvoornemens op gemeentebreed beleid worden zo geautoriseerd. Met de (deels wettelijk verplichte) paragrafen in het hoofdstuk 'Paragrafen' geven wij u een aantal dwarsdoorsneden van de begroting. Door de paragrafen vast te stellen autoriseert u de beleidsvoornemens die in de paragrafen staan.
Beslispunt 3
De actualisatie van het financieel beeld vast te stellen, a. Inclusief een dotatie van 3,2 miljoen euro uit de meicirculaire 2021 aan de algemene reserve met als doel om het weerstandsvermogen van de gemeente Utrecht te vergroten. b. Inclusief het inzetten van het financiële voordeel uit de meicirculaire om de risico’s genomen met betrekking tot het hoger accres in de Voorjaarsnota 2021 af te dekken. c. Inclusief 11,5 miljoen euro in 2022 en 11,5 miljoen euro in 2023 ten behoeve van de actuele knelpunten in de jeugdzorg.
Argumenten 3.1
Met het vaststellen van de actualisatie financieel beeld wordt de meicirculaire verwerkt in de (sluitende) meerjarenbegroting 2022-2025, wat in lijn is met wat de toezichthouder van ons verwacht
3.2
Met de dotatie aan de algemene reserve neemt het weerstandsvermogen toe Met de dotatie zet de gemeente Utrecht een stap in het verder aanvullen van het weerstandsvermogen conform de spelregels ‘herstel weerstandsvermogen’ waartoe de gemeenteraad bij de Voorjaarsnota 2021 heeft besloten.
3.3
Het financiële voordeel alloceren we in lijn met de gemaakte keuze in de Voorjaarsnota 2021 In de Voorjaarsnota 2021 heeft het college ervoor gekozen om niet onnodig te bezuinigen in de stad maar in te spelen op de te verwachte stijging van het accres gemeentefonds. De toename zich bij de Meicirculaire 2021 daadwerkelijk voordoet 5
zetten we de middelen in waar dit in de Voorjaarsnota 2021 is voorzien 3.4
De meest acute knelpunten in de jeugdzorg worden hiermee weggenomen In de Voorjaarsnota 2021 is aangegeven dat er op termijn tekorten worden voorzien in het sociaal domein en dat we verwachten dat het Rijk met aanvullende middelen over de brug komt. Inmiddels is duidelijk dat er voor de knelpunten in de jeugdzorg incidentele middelen komen. Het gaat om circa 26 miljoen euro, de exacte omvang wordt duidelijk bij de septembercirculaire 2021. Door 11,5 miljoen euro in 2022 en 11,5 miljoen euro in 2023 in te zetten worden de meest acute knelpunten opgelost en kunnen wij bijdragen aan de Hervormingsagenda. Dat is een inhoudelijke opdracht van het Rijk, verbonden aan het beschikbaar stellen van de middelen. De hervormingen moeten helpen om de jeugdzorg structureel beheersbaar te houden, naast de nodige aanvullende structurele middelen. Met de inzet van deze 23 miljoen euro verwachten wij op dit moment te kunnen doen wat nodig is. Over de uitwerking van de Hervormingsagenda vindt nog overleg plaats. Een aantal zaken is ongewis in de jeugdhulp, zowel op inhoud (gevolgen corona komende jaren, impact toegenomen mentale problematiek jongeren) als financieel (uitkomst verdeelmodel, structureel budget rijk, impact wijziging woonplaatsbeginsel).
We monitoren we de (financiële) ontwikkelingen nauwgezet om te bepalen of de gekozen 11,5 miljoen euro in 2022 voldoende is om de noodzakelijke investeringen in de jeugdhulp te doen en invulling te geven aan de Hervormingsagenda van het Rijk. Vanwege de genoemde aanzienlijke (financiële) onzekerheden en de uitkomst van de hervormingsagenda kan het gekozen bedrag gedurende het jaar ontoereikend blijken.
Kanttekeningen/risico’s 3.1
De exacte omvang van de middelen die we vanuit het Rijk ontvangen naar aanleiding van de uitspraak van de Commissie van Wijzen over het geschil tussen Rijk en gemeenten over de structurele bekostiging van de jeugdzorg is nog onzeker. De gemeente Utrecht ontvangt hiervan naar verwachting 26 miljoen euro incidenteel. De exacte omvang is nog onzeker en wordt duidelijk bij de Septembercirculaire 2021.
3.2
Rijk en gemeenten hebben afgesproken om een hervormingsagenda op te stellen. Het is nog onzeker hoe deze hervormingsagenda eruit komt te zien De hervormingen moeten helpen om de jeugdzorg structureel beheersbaar te houden, naast de nodige aanvullende structurele middelen. Hier speelt een onzekerheid over de kosten, want de uitwerking van deze hervormingsagenda volgt naar verwachting pas in het najaar van 2021. Hierover vindt nog overleg plaats tussen gemeenten en het Rijk.
3.3
Hiermee kunnen alleen acute knelpunten worden opgelost, andere risico’s in het sociale domein zijn hiermee niet weggenomen. De andere risico’s in het sociale domein (maatschappelijke ondersteuning, inburgering) zijn hiermee nog niet weggenomen
Beslispunt 4
Het hoofdstuk Maatregelen corona vast te stellen
Argumenten 4.1
Hiermee worden de uitgaven voor de maatregelenpakketten en de onvermijdelijke kosten geautoriseerd Door deze autorisatie kan het beleid, gericht op herstel uit de coronacrisis worden uitgevoerd. De crisis werkt ook in 2022 door op de uitgaven en inkomsten van de gemeente. Dekking voor deze uitgaven is beschikbaar in de bestemmingsreserve maatregelen corona (maatregelenpakketten) en in de algemene reserve (onvermijdelijke kosten).
Beslispunt
6
5
Het overzicht baten en lasten vast te stellen
Argumenten 5.1
De baten en lasten worden zo geautoriseerd. Door het overzicht van baten en lasten vast te stellen autoriseert u de budgetten en investeringen die horen bij de verschillende programma's.
Beslispunt 6
De bijlage 'corresponderende posten' vast te stellen en conform te verwerken in de 3e (technische) begrotingswijziging 2021.
Argumenten 6.1
In het coalitieakkoord is aangegeven dat vertalen van positieve corresponderende posten geen automatisme mag zijn en dat negatieve corresponderende posten in beginsel ten laste worden gebracht van het inhoudelijke programma. Aan de hand van de volgende vier vragen zijn de corresponderende posten getoetst. Wat zijn de huidige uitgaven aan de taak die is gerelateerd aan de corresponderende post? Hoeveel is er daadwerkelijk (extra) nodig om deze (extra/geïntensiveerde) taak uit te voeren? Zijn we verplicht deze taak uit te voeren? Wat zijn de maatschappelijke effecten als we de niet verplichte taak wel gaan uitvoeren?
Beslispunt 7
Een egalisatiereserve overhead in te stellen conform de bijlage
Argumenten 7.1
Met de egalisatiereserve worden schommelingen in de middelen voor de overhead gelijkmatig verdeeld over de jaren waarop de Programmabegroting betrekking heeft Door middel van een egalisatiereserve wordt de financiële ruimte, die per jaarschijf verschilt, gelijkmatig verdeeld. Hiermee wordt voorzien in dekking voor nieuwe overheadkosten bij een apparaat dat groeit én is de Programmabegroting sluitend. Bij krimpende apparaatslasten biedt de egalisatiereserve de mogelijkheid om de overhead tijdig mee te laten krimpen met het apparaat. Het instellen van de egalisatiereserve is de bevoegdheid van de gemeenteraad.
Beslispunt 8
Hiermee de Programmabegroting 2020 vast te stellen.
Financiën De begroting is hét instrument van de raad waarmee hij volgens de gemeentewet richting geeft aan wat de gemeente wil bereiken, wat ze daarvoor gaat doen en wat dat mag kosten.
Vervolg De begroting is onderdeel van de Planning & Control-cyclus, het geheel van sturing en verantwoording op de te bereiken prestaties door de gemeente. Na vaststelling wordt de begroting naar Gedeputeerde Staten van Utrecht gestuurd, die toezichthouder is.
7
Participatie Er heeft geen participatie plaatsgevonden.
Communicatie Naast de beleidsinhoudelijke begroting is er een bewonerssamenvatting die in één oogopslag aan bewoners, bedrijven en instellingen laat zien hoe de gemeentebegroting is opgebouwd.
Niet-Referendabel Op dit raadsbesluit is de Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht niet van toepassing, omdat het een raadsbesluit betreft over de vaststelling van de gemeentelijke begroting en rekening (artikel 3 lid 2 onder d Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht).
Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Programmabegroting 2022 - Instellen egalisatiereserve overhead Bijlagen informatief - GEHEIM Risicomodel bij Programmabegroting 2022 - GEHEIM Investeringsstaten bij Programmabegroting 2022
8
1 Bijlage instellen egalisatiereserve overhead bij raadsvoorstel.docx
Bijlage: instellen egalisatiereserve overhead In de Programmabegroting 2021 en in de VJN 2021 is bij het programma Overhead inzichtelijk gemaakt met welke middelen de overhead krimpt en groeit met de rest van het apparaat. De uitgangspunten hierbij zijn:
Bij knelpunten en nieuwe activiteiten, die leiden tot hogere apparaatslasten, groeit de overhead navenant mee. Bij besparingen, zoals in het kader van Permanent Prioriteren, die leiden tot lagere apparaatslasten krimpt de overhead navenant mee.
De huidige ontwikkelingen van de apparaatslasten leidt tot een toename van de overhead. Zowel in de PB 2021 als in de VJN 2021 zijn veel incidentele middelen toegekend. Dit zorgt ervoor dat de extra middelen voor overhead in de eerste 2 jaar hoger zijn dan in de latere jaren. Kortom, de structurele middelen zijn relatief laag. Om, in lijn met de paragraaf bedrijfsvoering, structureel te kunnen bouwen aan de versterking van de bedrijfsvoering is een stabiel budget nodig. Door middel van een egalisatiereserve wordt de financiële ruimte, die per jaarschijf verschilt, gelijkmatig verdeeld. Daarvoor kijken we naar de ontwikkeling over 5 jaar. De toename van de apparaatslasten bij de Voorjaarsnota 2021 leidt tot een toename van de overhead van 1,150 miljoen euro vanaf 2021. Hiermee wordt voorzien in dekking voor nieuwe overheadkosten bij een apparaat dat groeit én is de Programmabegroting sluitend. Bij krimpende apparaatslasten biedt de egalisatiereserve de mogelijkheid om de overhead tijdig mee te laten krimpen met het apparaat. Elk jaar na de integrale afweging wordt er gekeken met welk bedrag de overhead per jaar toe- of afneemt. Daarna wordt er weer gekeken naar de nieuwe vijfjaarsperiode. Bij de eerstvolgende Programmabegroting wordt de dotatie of onttrekking aan de egalisatiereserve verwerkt.
1 Programmabegroting 2022.pdf
Begroting 2022
Colofon Uitgave: Gemeente Utrecht Fotografie: Andrea van den Haselkamp Informatie Gemeente Utrecht Bedrijfsvoerings- en strategienetwerk Afdeling FIJ Postbus 16200 3500 CE Utrecht www.utrecht.nl/begroting finutrecht@utrecht.nl
Ten Geleide Raadsvoorstel 2021, zaaknummer 9249227 Utrecht, 16 september 2021 Utrecht: veerkrachtige stad Hoewel de coronamaatregelen zijn versoepeld, mensen weer een terrasje kunnen pakken en de stad weer meer wordt bezocht heeft de coronacrisis ook duidelijk gemaakt wie er kwetsbaar zijn en dat we als gemeente moeten blijven investeren. Bij de Voorjaarsnota 2021 hebben we daarom voorstellen gedaan om sterker uit de crisis te komen. De Programmabegroting 2022 die voor ligt bevat de nadere uitwerking van de weg die de stad met de Voorjaarsnota 2021 is ingeslagen. In de begroting laten wij zien hoe wij met de stad, met de middelen die we hebben, werken aan de toekomst van Utrecht. Samen met het Rijk en partners in de stad zetten we ons in voor een snel en sterk herstel na de coronacrisis en houden we vast aan de koers van Gezond Stedelijk Leven voor Iedereen.
De secretaris, Gabrielle G.H.M. Haanen
De burgemeester, Sharon A.M. Dijksma
3
Inhoudsopgave ALGEMEEN ....................................................................................................................................................... 7 SAMENVATTING ....................................................................................................................................................... 7 SAMENVATTING PER PROGRAMMA ............................................................................................................................... 8 MAATREGELEN CORONA ................................................................................................................................ 17 PROGRAMMA'S.............................................................................................................................................. 23 BEWONERS EN BESTUUR .......................................................................................................................................... 23 RUIMTELIJKE ONTWIKKELING, WONEN EN ERFGOED ...................................................................................................... 45 DUURZAAMHEID.....................................................................................................................................................
81 BEREIKBAARHEID .................................................................................................................................................... 97 OPENBARE RUIMTE EN GROEN ................................................................................................................................. 121 ECONOMIE & WERKGELEGENHEID VOOR IEDEREEN ..................................................................................................... 149 WERK EN INKOMEN .............................................................................................................................................. 157 ONDERWIJS ......................................................................................................................................................... 177 ONDERSTEUNING OP MAAT .................................................................................................................................... 199 VOLKSGEZONDHEID ............................................................................................................................................... 227 VEILIGHEID ..........................................................................................................................................................
239 CULTUUR ............................................................................................................................................................ 251 SAMENLEVEN EN SPORT ......................................................................................................................................... 263 UTRECHTS VASTGOED............................................................................................................................................ 293 ALGEMENE MIDDELEN ........................................................................................................................................... 301 OVERHEAD .......................................................................................................................................................... 307 VENNOOTSCHAPSBELASTING ................................................................................................................................... 311 PARAGRAFEN ............................................................................................................................................... 313 WEERBAARHEID EN WENDBAARHEID ........................................................................................................................
313 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING ......................................................................................................... 323 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN ........................................................................................................................... 329 INVESTERINGEN .................................................................................................................................................... 333 FINANCIERING ...................................................................................................................................................... 345 BEDRIJFSVOERING ................................................................................................................................................. 357 VERBONDEN PARTIJEN ........................................................................................................................................... 369 STICHTINGEN EN VERENIGINGEN .............................................................................................................................. 410 GRONDBELEID ......................................................................................................................................................
417 LOKALE HEFFINGEN ............................................................................................................................................... 419 FINANCIËN ................................................................................................................................................... 435 OVERZICHT BATEN EN LASTEN ..................................................................................................................... 437 ACTUALISATIE FINANCIEEL BEELD.............................................................................................................................. 446 RESERVES ............................................................................................................................................................ 448 VOORZIENINGEN .................................................................................................................................................. 489 GEPROGNOSTICEERDE BALANS................................................................................................................................. 498 TAAKVELDEN........................................................................................................................................................
500 GEWAARBORGDE GELDLENINGEN ............................................................................................................................. 506 EMU-SALDO ....................................................................................................................................................... 509 CORRESPONDERENDE POSTEN ................................................................................................................................. 510 BIJLAGEN ...................................................................................................................................................... 513 MEERJARIG OVERZICHT BATEN EN LASTEN BEGROTING.................................................................................................. 514 SUBSIDIES ........................................................................................................................................................... 520 WET MARKT EN OVERHEID ..................................................................................................................................... 545 VERKLARENDE WOORDENLIJST................................................................................................................................. 553
5
Algemeen Samenvatting Inleiding Veerkrachtige stad Sinds anderhalf jaar is de wereld in de ban van de coronacrisis. Ook onze stad is hard getroffen, de coronacrisis raakt iedereen. Dit geldt natuurlijk in de eerste plaats voor al die Utrechters die als gevolg van corona ziek zijn geworden of naasten hebben verloren. Utrechtse medewerkers in de zorg raakten vaak zwaar overbelast. Utrechtse kinderen en jongeren konden hun vleugels amper uitslaan en hun school werd een scherm. Ook de Utrechtse ondernemers zijn zwaar getroffen, maandenlang moesten zij hun deuren gesloten houden. In de culturele sector bleef het doek naar beneden en waren de zorgen over bestaanszekerheid groot. Maar ondanks alles hebben Utrechters zich het afgelopen anderhalf jaar bijzonder veerkrachtig getoond. Nu de studenten weer naar hun colleges gaan, de terrassen weer op straat staan en de acteurs weer mogen spelen, lijkt alles weer bijna normaal. De coronacrisis heeft echter ook duidelijk gemaakt dat we kwetsbaar zijn en dat we moeten blijven investeren in de veerkracht van onze stad en onze inwoners. Bij de Voorjaarsnota 2021 hebben we daarom voorstellen gedaan om sterker uit de crisis te komen. Utrecht kiest er, ondanks de krappe financiële ruimte, juist nu voor om volop te blijven investeren.
We zetten ons onverkort in voor het versterken van de bestaanszekerheid voor kwetsbare inwoners én blijven investeren in de ontwikkeling van een gezonde en leefbare stad voor iedereen. We zorgen daarbij dat het herstel ten goede komt aan iedereen in de stad, vooral ook groepen voor wie het lastig is om na de crisis er zelf weer bovenop te komen. De voorliggende programmabegroting geeft een nadere invulling aan de keuzes die bij de Voorjaarsnota 2021 zijn gemaakt door de Utrechtse gemeenteraad. Het is nog altijd zeer onzeker hoe de coronapandemie zich de komende maanden gaat ontwikkelen. Daarnaast is het nog niet duidelijk welke keuzes er vanuit het Rijk gemaakt worden, bijvoorbeeld als het gaat om structurele financiële middelen in het kader van het klimaatakkoord, de middelen voor Jeugdhulp, het WMO-abonnementstarief en het woonplaatsbeginsel. Bovendien brengt de herijking van het gemeentefonds onzekerheden met zich mee. De Voorjaarsnota 2021 en de Programmabegroting 2022 zijn opgesteld in deze context. In de Voorjaarsnota 2021 is de basis gelegd voor een reële en sluitende begroting. Daarbij is gekozen voor het nemen van meer risico’s, aanpassing van de lokale belastingen en een beperkt aantal bezuinigingen die geen effect hebben op de stad. Na de voorjaarsnota laat het financiële beeld een aantal ontwikkelingen zien, die de genomen risico’s licht verminderen.
Zo laat het gemeentefonds inderdaad de alvast ingeboekte toename zien en stelt het Rijk incidenteel geld beschikbaar voor de knelpunten in de jeugdzorg. Samen met het Rijk en partners in de stad zetten we ons in voor een snel en sterk herstel na de coronacrisis en houden we vast aan de koers van Gezond stedelijk leven voor iedereen.
7
Samenvatting per programma Bewoners en Bestuur De Utrechter staat centraal in onze dienstverlening. Omdat we willen dat iedere inwoner zich gezien, gehoord en begrepen voelt, gaan we extra investeren in het leveren van maatwerk. Met onze dienstverlening willen we een gastvrije en inclusieve gemeente zijn en blijven. We meten en toetsen doorlopend de behoeften van onze inwoner door het uitvoeren van data-analyses en klanttevredenheidsonderzoeken. Hiermee kunnen we de kwaliteit van onze dienstverlening blijven verbeteren. Een fundamentele taak van de gemeente is het betrouwbaar beheren en onderhouden van de gegevens in de Basisregistratie Personen (BRP). In 2022 investeren we in de kwaliteit van de BRP door onder meer een eigen kwaliteitsmonitoring. Burgerzaken, Werk en Inkomen en Vergunningen Toezicht en Handhaving onderzoeken het komende jaar 1.000 risicoadressen. Dit doen we op basis van de aangeleverde risico-adressen van de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit en op grond van lokale aanwijzingen. Hiermee willen we criminaliteit en ondermijning terugdringen. Een andere belangrijke taak in 2022 is het organiseren van de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Ook dit willen we zoveel mogelijk samen met de stad doen. Bewoners, ondernemers, het stadsbestuur en de gemeenteraad: samen maken we de stad.
Daarom vindt het college het van groot belang om inwoners en organisaties te betrekken bij besluiten. Zodat bewoners en organisaties mee kunnen denken en beslissen over onderwerpen die hen aangaan. We faciliteren Inwoners en organisaties bij hun initiatieven in de stad.