Agendabundel

Kanttekeningen/ Risico’s 3.1

Zonder duidelijke afspraken over de uitvoering bestaat het risico dat de aanbevelingen vrijblijvend blijven. Het is daarom belangrijk dat de gemeente niet alleen de aanbevelingen vaststelt, maar zorgt voor een plan van aanpak en de raad informeert over de voortgang hiervan.

Beslispunt 4

Ten behoeve van beslispunt 2e ten minste twee pilots uit te voeren bij Utrechtse woningbouwprojecten, in samenwerking met corporaties, waarbij actieve participatie van woningzoekenden wordt beloond. Indien nodig wordt hiervoor de ruimte benut die artikel 25 van de Huisvestingsverordening biedt.

Argumenten 4.1

Woningzoekenden zijn eerder bereid om actief deel te nemen aan participatieprocessen wanneer dit hun kansen op een woning vergroot. Eerste ervaringen uit andere gemeenten en vanuit de participatie richting dit voorstel blijkt dat woningzoekenden vaak pas geneigd zijn deel te nemen aan de participatie als zij daadwerkelijk meer kans maken op een woning, of hun positie op de woningmarkt kunnen versterken. Zonder een vorm van beloning, zoals voorrang of een andere vorm van voordeel, is de kans op voldoende animo voor participatie laag. Door in pilots te experimenteren met beloningen voor actieve deelname, kan worden onderzocht hoe dit de betrokkenheid van woningzoekenden vergroot.

4.2

Het inzetten van voorrang als stimulans voor participatie wordt in andere gemeenten, zoals Eindhoven, al met succes toegepast. In gemeenten zoals Eindhoven wordt woningzoekenden in ruil voor actieve deelname aan participatieprocessen een vorm van voorrang geboden. Dit blijkt een effectieve manier om woningzoekenden in een vroeg stadium te betrekken bij woningbouwprojecten en hun belangen beter te laten meewegen in de besluitvorming.

4.3

Het vroeg betrekken van woningzoekenden is waardevol voor de besluitvorming, maar vraagt om een prikkel vanwege de lange doorlooptijd van woningbouwprojecten. Juist in de beginfase van gebiedsontwikkelingen is de input van woningzoekenden waardevol, omdat zij dan nog invloed kunnen uitoefenen op de kaders van een project. Echter, omdat de realisatie van woningen vaak jaren duurt, zien 6

woningzoekenden hier op korte termijn geen direct voordeel in. Zonder een vorm van voorrang of verkorting van wachttijd is de kans klein dat zij bereid zijn om actief deel te nemen aan participatieprocessen. Door juist in deze fase een passende beloning te bieden, wordt hun vroege betrokkenheid gestimuleerd en wordt hun stem gewaarborgd in de besluitvorming. Kanttekeningen/ Risico’s 4.1

Werken met voorrang of beloning voor participerende woningzoekenden vraagt om een zorgvuldige afweging om rechtvaardigheid en effectiviteit te waarborgen. Het introduceren van voorrang of andere vormen van beloning voor woningzoekenden die actief participeren kan leiden tot discussie over de eerlijkheid ten opzichte van andere woningzoekenden en wachtlijsten. Tegelijkertijd is het belangrijk om woningzoekenden al in een vroege fase te betrekken, juist omdat dit kan bijdragen aan de realisatie van meer woningen, ook voor andere woningzoekenden. Daarom wordt voorgesteld om in samenwerking met corporaties twee pilots uit te voeren, waarin verschillende beloningsvormen worden getest en geëvalueerd op hun effect en haalbaarheid.

Beslispunt 5

Het college de gemeenteraad jaarlijks te laten informeren over de uitvoering van dit initiatiefvoorstel en bovenstaande pilots.

Argumenten 5.1

Het beter betrekken van woningzoekenden is een nieuw en lerend proces. Het structureel verankeren van de stem van woningzoekenden in participatieprocessen is een nieuwe stap binnen de gemeentelijke aanpak. Door hier jaarlijks over te rapporteren, wordt inzichtelijk welke werkwijzen effectief zijn en waar verdere verbeteringen nodig zijn.

5.2

Andere gemeenten en het Rijk ontwikkelen zich hierin ook, wat kansen biedt voor doorontwikkeling. Verschillende gemeenten en het Rijk doen steeds meer ervaring op met het beter betrekken van woningzoekenden. Door te blijven evalueren en voort te bouwen op inzichten uit andere steden en landelijke ontwikkelingen, kan Utrecht de aanpak blijven verbeteren en hierin vooroplopen.

5.3.

Naast technische aanpassingen vraagt dit ook om een cultuuromslag. Een evenwichtigere belangenafweging betekent dat zowel het geluid van huidige als toekomstige bewoners goed wordt meegenomen. Dit vraagt om een proactieve houding van de gemeente en ontwikkelaars om juist de ongehoorde stemmen op te zoeken en een plek te geven in het proces. Zo’n cultuuromslag kost tijd en het is belangrijk om hierop te reflecteren.

7

Financiën In dit initiatiefvoorstel worden een aantal voorstellen gedaan. Deze vallen onder te verdelen in voorstellen zonder en mét verwachte financiële implicaties. Voorstellen zonder geschatte financiële implicaties Het gaat hierbij om de voorstellen die gericht zijn op het toevoegen van de doelgroep woningzoekenden in de ‘participatie-opdracht’ van de gemeente. Omdat de gemeente reeds als doel heeft in de participatie alle geluiden te laten horen (conform ‘Samen Stad Maken’) zien we dit initiatiefvoorstel als een verscherping van deze opdracht en geen extra opdracht. Participatie (o.a. in de vorm van het samenwerkingsverslag en plan) is immers al onderdeel van het proces richting nieuwe gebiedsontwikkeling. Voorstellen met geschatte financiële implicaties De Utrechtse Woontafel Deelname aan de Utrechtse Woontafel is op basis van vrijwilligheid. Omdat dit initiatiefvoorstel voorstelt samen te werken met belangenbehartigers en organisaties die een belang kunnen vertegenwoordigen (i.p.v. directe woningzoekenden) is er geen sprake van een benodigde individuele vergoeding voor deelnemers. Wel is er te verwachten dat het opstarten van de woontafel enige capaciteit voor het faciliteren en aanjagen zal kosten. De geschatte kosten hiervoor zijn eenmalig 5.000 tot 10.000 euro aan ambtelijke capaciteit.

Voorgesteld wordt dit te dekken vanuit het programma “Wonen voor Iedereen”, de budgetten voor gebiedsontwikkeling, en/of het budget van “Samen Stad Maken”. Dit laatste wordt voorgesteld omdat de Utrechtse Woontafel ook fungeert als een concretisering van de ambitie om het ongehoorde geluid te laten horen (ambitie samen stad maken) en voortvloeit uit het aangenomen amendement 62 ‘Diversiteit en Inclusie: Welke stemmen verdienen extra aandacht?’. Voor de continuering van de Woontafel als platform wordt voorgesteld de mogelijkheden te verkennen van de subsidieregel ‘de Stem van Utrechters’. Het uitvoeren van Utrechts Woonwensenonderzoek Als laatste is het te verwachten dat het uitvoeren van een periodiek woonwensenonderzoek onder woningzoekenden (opstart)kosten met zich meebrengt. Ook omdat wordt voorgesteld nieuwe data te betrekken (samenwerking met makelaars en verhuurders) en bestaande vragenlijsten aan te passen op de doelgroep woningzoekenden. Dit laatste, het toevoegen van vragen aan de bewonersenquête, kan kostenneutraal plaatsvinden binnen de uitvoering van de afdeling onderzoek. De kosten voor het betrekken van nieuwe organisaties en het doorvoeren van andere wijzingen wordt eenmalig geschat op circa 10.000 euro. Voorgesteld wordt de mogelijkheden af te stemmen met de afdeling onderzoek en te dekken uit het programma ‘Wonen'.

Vervolg Na vaststelling van dit initiatiefvoorstel ligt verdere uitvoering en communicatie bij het college. Wel wordt, gezien de urgentie van het thema, gevraagd al in 2025 de voorgestelde adviezen door te voeren, met speciale aandacht voor het opzetten van de Utrechtse Woontafel en het snel doorvoeren van de concreet benodigde beleidsaanpassingen en acties zoals genoemd in beslispunt 3 en 4 van dit voorstel.

Participatie In het opstellen van dit initiatiefvoorstel is gesproken met woningzoekenden, belangenorganisaties en corporaties. Hun input is een belangrijke onderlegger van dit voorstel. Daarnaast is er een enquête uitgezet onder studenten en andere woningzoekenden om hen te bevragen op wat hen zou motiveren om in te spreken en mee te denken in participatieprocessen. Ook is er een participatiebijeenkomst georganiseerd op 20 november voor geïnteresseerden organisaties en woningzoekenden. Hier waren o.a. vertegenwoordigers van de Woonbond, het Kansfonds, Utrechtse organisaties op het gebied van (communicatie over) gebiedsontwikkelingen en woningzoekenden zelf. Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd met corporaties, en een ontwikkelaar. Als laatste zijn andere gemeenten, bezig met soortgelijke initiatieven, geconsulteerd (zoals de gemeente Den Haag en Amsterdam).

8

Communicatie Na het aannemen van dit voorstel wordt het college gevraagd zo snel als mogelijk te communiceren over de implicaties van dit voorstel, met daarbij bijzondere aandacht voor het informeren van woningzoekenden.

Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.

Bijlagen Initiatiefvoorstel ‘Geef woningzoekenden een stem’ Participatie verslag

9

Samenvatting Participatieavond ‘Geef woningzoekende een Stem’ 20 november 2025 1. Intro: waarom zitten we hier? De (stem van) de woningzoekende is vaak nog niet zichtbaar en hoorbaar in participatieprocessen bij nieuwe woningbouwprojecten. Terwijl juist zíj de groep zijn die gebaat is bij de bouw van nieuwe woningen. Sommige kunnen zích niet makkelijk laten horen (bijvoorbeeld omdat ze dakloos zijn) en sommige weten misschien niet dát ze hun stem mogen laten horen (omdat ze niet bekend zijn met nieuwbouwprojecten). Inwoners uit de wijk, of tegenstanders van de bouwplannen, verenigen zich vaak echter wel. Ze zijn goed op de hoogte van de ontwikkelingen in de wijk en kunnen zich ook snel en gemakkelijk organiseren. Hierdoor is vaak de inbreng in participatie (te) eenzijdig. Maar op basis van deze participatie worden wel keuzes en aanpassingen gedaan. Om een betere belangenafweging te kunnen maken voor zowel (toekomstig en bestaande) bewoners als uiteindelijk de gemeenteraad is het belangrijk dat woningzoekenden beter aan tafel komen. Dit is dan ook het doel van het initiatiefvoorstel, waarbij we verkennen op welke manier, en in welke fasen, we hier als gemeente het meeste invloed op kunnen uitoefenen. We leggen deze avond alvast een paar gedachtegangen graag voor en halen feedback op. 2.

‘Samen dromen’ We staan samen stil bij de vraag ‘wat is jouw droom’ voor Utrecht als je dit hoort? Wat zou je willen dat de impact wordt van dit initiatiefvoorstel? “Ik ben blij als alle belangen in beeld zijn” (en als ik zelf binnen een jaar eindelijk een woning zou hebben ) "Mijn droom is dat we al vroeg kunnen beginnen met bouwen aan een buurtgevoel door woningzoekenden en huidige bewoners bij elkaar te brengen” “De ongehoorde stem beter gehoord laten zijn". “Dat ook de stem van mensen in kwetsbare situaties gehoord wordt’ “Mensen die niet de weg weten/toegang hebben tot de gebaande wegen een stem kunnen geven in de oplossing". “Niet meer in debatten het gevoel hebben dat alleen bepaalde partijen voor de brede groep woningzoekenden opkomen, het moet meer in balans”. “Een eigen plek om te wonen binnen de gemeente Utrecht” “Het zo organiseren dat de stem van woningzoekende zo effectief mogelijk wordt vertegenwoordigd!” 3. Feedback Carroussel We delen alvast wat eerste denkrichtingen voor het initiatiefvoorstel om daar feedback op te vragen. We gaan in drie groepen uiteen en vullen aan.

1. Woonraad en/of Woonpanel: • •

• • • •

•

Wees kritisch op representatie. Wie zit er in, wie niet? Denk goed na over: hoe vertegenwoordig je ook kwetsbare groepen? Je wit niet alleen ‘harde schreeuwers’. Zorg dat er ook voor andere groepen iets 'in it’ is voor hen. Bijvoorbeeld een kleine beloning/bedankje of meer kansen op iets. Hoe voorkom je dat het gaat uitsterven? Zorg dat het makkelijk kan rouleren en ‘lean’ is (bijv.dit is wel makkelijker bij een panel, dan bij een woonraad). De vorm van een burgerberaad is misschien te intensief maar wel te overwegen? Denk na: wil je alleen woningzoekende, of ook bewoners? Goed voor de balans? Tip: maak van verschillende platforms uit de stad 1 panel of platform, werk aan een leuk bedankje en denk na over hoe je drempels weghaalt voor mensen die het nu een drempel ervaren. Overall: werk aan een duidelijke ‘whats in it for me’

2. Dag van de woningzoekende en een jaarlijkse peiling/onderzoek Vanuit de groep komt dat het een goed idee is om een ‘Dag van de woningzoekende’ te organiseren en daar een jaarlijkse peiling aan te koppelen. Je hebt dan elk jaar een moment om aandacht te vragen voor het thema en om de huidige stand van zaken bekend te maken. Op de dag zelf kan gedacht worden aan het organiseren van een event/informatiemarkt op een centrale, toegankelijke plek in de stad. Denk bijvoorbeeld aan de bibliotheek en de Neude. Op het event wordt info en ondersteuning aangeboden aan woningzoekende: infostands van alle woningbouwprojecten in de stad, woningcorporaties, makelaars, financieel- en hypotheekadviseurs, mogelijke subsidies en toeslagen, energie besparen, huren of kopen, wijkinformatie, etc. Suggesties en ideeën:

• • • • •

Kun je aansluiten bij een bestaande ‘woon’ beurs? Werk samen met maatschappelijke en commerciële partners in de stad die bij het thema wonen betrokken zijn. Organiseer aansluitende op de Utrechtse Dag van de woningzoekende een debat in de raad. Zorg ervoor dat meedoen zo laagdrempelig mogelijk is. Wellicht ook een infomarkt per wijk? Zorg dat het niet (alleen) digitaal is. Je kunt gericht vragen stellen en direct antwoord krijgen. Mogelijk ook met een ‘open huis’ waar mensen elkaar kunnen vinden. Voor een ópen huis’ heb je een huis nodig. Dat hebben woningzoekenden niet. We geven ze ruimte om ook eens een ‘open huis’ te organiseren. Zorg voor verbinding tussen bewoners/bezoekers/woningzoekenden.

•

Is het mogelijk om op deze dag ook mensen met een woning te verbinden met woningzoekenden: kennismaken en met elkaar in gesprek gaan.

3. Gemeente en ontwikkelaars verplicht bij ieder woonproject woningzoekenden uit laten nodigen • • • • • • •

•

Zorg dat moet uitnodigen wordt, moet opzoeken. Uitnodigen is te vrijblijvend! Zorg voor hybride vormen waarin mensen online en fysiek kunnen aansluiten. Mogelijk ook met focusgroepen? Kijk uit dat woningzoekenden niet een soort ‘klapvee’ worden voor nieuwbouwprojecten. Ze moeten ook kritisch kunnen zijn/blijven. Kijk uit dat dit niet vertragend wordt in processen Kun je hiervoor niet een toolbox maken/meerdere instrumenten geven aan mensen die dit moeten doen (bijv. Projectleiders of ontwikkelaars) Hiervoor moet de gemeente meer de wijk in. Gebruik peilingen om gemeentelijk beleid te ontwikkelen en zorg dat er vaak de woonbehoefte wordt onderzocht. (kun je ook nog een ambitie uitspreken op woonbehoefte ?) Gebruik de prestatie afspraken om hier ook af spraken over te maken en zet hier een raad van woningzoekenden aan tafel?

4. Wat zijn we vergeten? • • • • • • •

Hou rekening met de lange termijn: tijden van krapte kunnen ooit overschot worden. Is dit dan ook nog hetzelfde probleem? Rol van Utrechtse makelaars (data): kun je die nog betrekken? Mensen stimuleren om woningen te splitsen voor woningzoekenden? Als gemeente meer in bemiddelen? Focus je ook op groepen die hier ‘last’ van hebben -> betrek bijv. ouders van thuiswonenden kinderen Denk ook aan de groep minder digitaal vaardig/moeite met taal. Is het niet een idee om bij bijeenkomsten van de raad een ‘stoel van de woningzoekende’ te zetten? Kun je ouderen extra stimuleren om door te verhuizen als je ze in contact brengt met woningzoekende die mogelijk in hun huis zouden kunnen komen? (bijv. En dan de verhuispremie promoten)

5. Proces hierna - Feedback en enquête uitkomsten meenemen en verwerken (november en december) - Losse gesprekken met organisaties in de stad/woningzoekenden (Heb je nog tips: geef het vooral door!) - December: schrijven van concept voorstel - In voorjaar 2025 richting de raad!

OVERZICHT RAADSBRIEVEN 30 januari 2025 tot 6 maart 2025 COMMISSIE EDVW 13 maart 2025 Ontvangstdatum

Beleidsveld

Portefeuillehouder

Onderwerp

05-03-2025

Ombudszaken /

Burgemeester Dijksma

Ombudsbrief maart 2025

Wethouder De Vries

Raadsbrief

klachtenafhandeling 04-03-2025

Wonen en Volkshuisvesting

Voortgangsrapportage Samenwerkingsafspraken 20232026 met corporaties en huurdersorganisaties 20-02-2025

Vastgoed

Wethouder De Vries

Raadsbrief Uitkomsten onderzoek en heropening fietsenstalling Jaarbeursplein

14-02-2025

Vastgoed

Wethouder De Vries

Raadsbrief Scenario's Ravellaan 96

14-02-2025

Wonen en Volkshuisvesting

Wethouder De Vries

Raadsbrief Proces optionele verhuurvergunning

14-02-2025

Energie en Klimaat

Wethouder Maatoug

Raadsbrief Concept Regionale Energiestrategie-Herijking en planMER

13-02-2025

Wonen en Volkshuisvesting

Wethouder De Vries

Raadsbrief Anders toewijzen van woonruimte

05-02-2025

Vastgoed

Wethouder De Vries

Raadsbrief financiële gegevens tbv uitvoering motie 315 'Hand in eigen boezem'

05-02-2025

Samen voor Overvecht

Wethouder Streefland

Raadsbrief Toekenning regiodeal Vitale Wijken 2.0

OVERZICHT RAADSBRIEVEN 30 januari 2025 tot 6 maart 2025 COMMISSIE EDVW 13 maart 2025 05-02-2025

Wonen en Volkshuisvesting

Wethouder De Vries

Raadsbrief Halfjaarlijkse voortgangsrapportage Realisatie sociale huisvesting Q4 2024

04-02-2025

Energie en Klimaat

Wethouder Maatoug

Raadsbrief Netcongestie - nieuw knelpunt electriciteitsnet Stedin

04-02-2025

Milieu en Emissieloos Vervoer

Wethouder Oosters

Raadsbrief Rechtelijke uitspraken stikstof

04-02-2025

Milieu en Emissieloos Vervoer

Wethouder Oosters

Raadsbrief Internationale activiteiten emissieloos vervoer

04-02-2025

Energie en Klimaat

Wethouder Maatoug

Raadsbrief Stand van zaken energiefonds Utrecht

Verslag openbare vergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 5

10

Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

6 februari 2025 Raadzaal, stadhuis mw. S. Donkers (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

15

De voorzitter, dhr. B. van Steeg, dhr. D. Bosch, de wethouders, mw. S. Maatoug, dhr. D. de Vries, dhr. E. Eerenberg, de commissiegriffier, dhr. S. Heerdink, de commissiesecretaris, dhr. T. Monster, de leden, dhr. D. Bosch (UtrechtNu!), mw. A. Krul (PvdD), dhr. D. Van Vliet (D66), mw. C. Passier (Volt), mw. R. Heijne (GroenLinks), dhr. J. Vintges (VVD), mw. J. Zwinkels (CDA), dhr. T. Stam (PvdA), mw. K. Alblas (ChristenUnie), dhr. J. Cornielje (PvdA), dhr. G. Dijkstra (EenUtrecht), mw. B. van der Wilt (D66), dhr. L. van Rooij (Student&Starter), dhr. C. Bos (Stadsbelang Utrecht), De heer Peters (D66), dhr. M. Sungur (DENK), dhr. M. Usta (DENK), dhr. G. te Hoonte (VVD), dhr. J. van den Broek (CDA), dhr. F. Claasen (GroenLinks), dhr. R. Snijder (Student&Starter), dhr. R. van der Graaf (ChristenUnie).

20

Afwezigen

Er zijn geen afwezigen gemeld.

Verslag openbare vergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 25

30

35

............................................................................................................1 Verslag openbare vergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen1 Aanwezigen .......................................................................................................................................1 Afwezigen ..........................................................................................................................................1 1. Opening en mededelingen ............................................................................................................2 2. Vaststellen van de agenda van 6 februari 2025 ............................................................................2 3.

Vasstellen van ingekomen agenderingen .....................................................................................2 3.1 Raadsvoorstel Zienswijze Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Programma- en productiebegroting 2026 AVU .......................................................................................................2 3.2 Technische sessie Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed ...............................................2 3.3 Werkbezoek aan (projecten) potentiële partners publiek warmtebedrijf ..................................3 3.4 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven ................................3 4. Verslagen ......................................................................................................................................4 5. Toezeggingen/moties ....................................................................................................................5 Pagina 1 van 56

5

10

15

20

25

6. Ingekomen stukken .......................................................................................................................5 7. Raadsbrief Voortgang Uitvoeringsprogramma elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 20232026 ..................................................................................................................................................5 9. Raadsvoorstel Vaststelling TAM (Tijdelijke Administratieve Maatregel) – omgevingsplan Warmtesysteem Papendorp ............................................................................................................23 8. Raadsbrief goed verhuurderschap en discriminatiemonitor 2024 ...............................................26 ..........................................................................................................42 Verslag openbare avondvergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid en Wonen .....42 Aanwezigen .....................................................................................................................................42 8. Raadsbrief goed verhuurderschap en discriminatiemonitor 2024 ...............................................42 11. Toekomst van Ravellaan 96 en huidige bewoners ...................................................................44 10.

Ontwikkelingen Alchemist OPG-terrein Merwedekanaalzone ...................................................54

1. Opening en mededelingen

De voorzitter opent de vergadering om 10.01 uur en heet iedereen die meekijkt van harte welkom. Mevrouw Alblas (ChristenUnie) neemt collega van Stralen waar op het gebied van volkshuisvesting en wonen. Mevrouw Van der Wilt (D66) heeft de laatste hand gelegd aan een initiatiefvoorstel over de stem van woningzoekenden en hoe die beter betrokken kunne worden bij de ruimtelijke ontwikkelingen. Zij wil de mening van de commissie in de laatste aanscherping daarvan mee laten wegen. Zij heeft begrepen dat er in het procedurele deel nog twee dat bijkomen omdat de RIB al erg vol zit. Graag zou zij vijfenveertig minuten willen toevoegen om met de commissieleden wensen en bedenkingen op te halen. De voorzitter komt hier later in het procedurele deel op terug.

30

35

2. Vaststellen van de agenda van 6 februari 2025 De heer Stam (PvdA) wil het punt van de Alchemist naar het laatste punt verschuiven zodat de wethouder en de woordvoerders niet in de knoei komen met de verschillende commissies. De voorzitter denkt dat het een verstandig voorstel is en op voorhand weten zijn niet hoe de agenda’s lopen. Hij stelt voor dit punt dan niet voor 20.00 uur te bespreken. De heer Van Vliet (D66) heeft daarom een overlap in beide commissies. Hij probeert vervanging te vinden maar het kan dus voorkomen dat er niemand van D66 aanwezig is in de avond.

40

De voorzitter stelt de gewijzigde agenda vast.

3. Vasstellen van ingekomen agenderingen 45

3.1 Raadsvoorstel Zienswijze Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Programma- en productiebegroting 2026 AVU De voorzitter stelt voor dit punt te agenderen voor zestig minuten op 13 maart, dit is akkoord. 3.2 Technische sessie Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed

50

De voorzitter doet het voorstel dit te agenderen voor de RIB avond op 11 maart of 18 maart. De voorkeur is 11 maart in verband met de raakvlakken met de beleidsnota vastgoed. Dit is akkoord. Pagina 2 van 56

3.3 Werkbezoek aan (projecten) potentiële partners publiek warmtebedrijf 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

De voorzitter stelt voor dit werkbezoek op woensdag 26 maart plaatsvind en het duurt de hele dag. Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan dat er net een technische sessie is geweest en op woensdag is zij gewoon aan het werk. Zij vraagt waar het voorstel vandaan komt en zij verwacht dat er niet veel raadsleden bij aanwezig kunnen zijn. Mevrouw Van der Wilt (D66) spreekt even namens de heer Peters maar zij meent zich te herinneren dat er destijds in de commissie is bedacht om beide uit te zetten. Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt dat het onderwerp heel veel tijd vraagt en zij zou het college willen vragen wanneer er besluitvorming verwacht wordt en dat het mogelijk daaraan gekoppeld wordt. Wethouder Maatoug dit is een voorstel van de raadswerkgroep en zij heeft het tijdspad gedeeld met de werkgroep zodat zij dit werkbezoek konden inplannen op het juiste moment. De voorzitter wil de datum aanhouden en hij begrijpt dat het lastig is. Hij wil anders een ander moment zoeken of kijken dat de tijd wordt ingekort. De heer Dijkstra (EenUtrecht) heeft de voorkeur voor een halve dag en hij stelt voor het op voorhand te peilen zodat en niet maar drie raadsleden zijn. Mevrouw Passier (Volt) dacht ook dat het een initiatief was van de heer Peeters en het klopt dat het inderdaad in de raadswerkgroep is besproken.

Zij stelt voor nog even naar de datum te kijken wanneer er geluiden zijn dat woensdag niet lukt. De voorzitter vraagt de heer Peters om een toelichting omdat er vrij breed leeft dat een hele dag vrij lang is. De heer Peters (D66) ligt toe dat de raad meer informatie wilde over de verschillende alternatieven. Deze bezoeken kosten tijd en hij begrijpt dat dit tijd vergt. Hij is in de veronderstelling dat de voorkeur voor de donderdag is meegenomen. Hij begrijpt dat het als extra veel kan overkomen. Hij ziet het meer als een open verzoek dat het ingewilligd wordt wanneer er genoeg voor is. De voorzitter kijkt rond om te inventariseren dat er steun voor is en op dit hij zit wel een aantal partijen die geïnteresseerd zijn. Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het voorstel van de heer Dijkstra wel goed om te kijken of het een halve dag of in de avond kan. De voorzitter constateert dat er draagvlak is indien het in een korter tijdsbestek kan, de griffier geeft aan dat hij dit gaat regelen. De heer Peters (D66) roept de energiewoordvoerder op om zich in te houden met de agenderingen zodat het op een donderdag kan. De voorzitter geeft aan dat dit niet de bedoeling is.

55

3.4 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven De heer Stam (PvdA) geeft aan dat hij de halfjaarlijkse rapportage over de huisvesting heeft ontvangen. Hij meent te weten dat de ChristenUnie heeft bedongen dat deze automatisch geagendeerd zou worden voor de eerstvolgende EDVW-vergadering. Hij vraagt of dit klopt.

Pagina 3 van 56

De voorzitter ziet de ChristenUnie knikken en bevestigt dat dit inderdaad klopt. Verder constateert hij dat de partijen PvdA, D66, Stadsbelang Utrecht, Student&Starter en PvdD ook willen mee-agenderen. Hij vraagt de raad of zestig minuten hiervoor voldoende is. 5

10

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) is van mening dat dit voldoende moet zijn. Ze voegt toe dat ze graag ziet dat de raadsbrief over de Verdeling woonaanbod kwetsbare en bijzondere doelgroepen 2025 ook bij de agendering betrokken wordt. De voorzitter constateert dat iedereen hiermee akkoord is en merkt op dat ook Volt en EenUtrecht willen mee-agenderen. Mevrouw Heijne (GroenLinks) laat weten dat zij nog nagaat of haar collega ook wil deelnemen aan de agendering.

15

20

25

30

35

40

De voorzitter stelt voor om het agendapunt op negentig minuten te zetten, waar de ChristenUnie mee instemt. Mevrouw Van der Wilt (D66) stelt voor om het inspraakmoment voor het initiatiefvoorstel ook op 11 maart te plannen. De voorzitter ziet dat hier draagvlak voor is en bevestigt dat het zal worden geagendeerd als een technische sessie om 19:30 uur, waarna de RIB om 20:30 uur begint. Mevrouw Heijne (GroenLinks) voegt toe dat ook college Hellevoort graag mee-agendeert. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) heeft een punt van orde. Hij merkt op dat er altijd de mogelijkheid is om tijdens een RIB technische toelichting van ambtenaren te vragen. Nu ziet hij dat dit losgekoppeld wordt van de RIB, en volgens hem is dat niet de bedoeling. Hij vindt dit vreemd, zeker gezien de debatten over werkdruk. De voorzitter herkent over het algemeen wat de heer Bos zegt en streeft ernaar om alles zoveel mogelijk samen te doen. Echter, hij benadrukt dat dit een bijzondere procedure betreft, omdat het om een initiatiefvoorstel gaat. Daarnaast begrijpt hij dat het voor kleinere fracties lastig kan zijn om overal bij aanwezig te zijn. Mevrouw Van der Wilt (D66) vraagt of de opmerking van de heer Bos algemeen bedoeld is of specifiek gericht op haar initiatiefvoorstel. Ze stelt dat het niet haar bedoeling is om dubbel werk te creëren en dat er niet nog een extra RIB aan wordt toegevoegd.

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt voor om in dat geval een brief te sturen met vragen, zodat fracties die niet bij de technische sessie aanwezig kunnen zijn toch goed geïnformeerd worden.

45

Mevrouw Van der Wilt (D66) begrijpt het punt en is bereid een middenweg te zoeken. Ze erkent dat schriftelijke vragen stellen een optie is, maar vindt het lastig om op die manier een goed debat te voeren. Ze stelt daarom voor om het stuk rond te sturen met bijbehorende vragen, zodat fracties hun reacties schriftelijk kunnen indienen.

50

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) stelt voor dat de vragen vooraf gesteld worden en dat er vervolgens vijftien minuten van de RIB wordt gebruikt voor verheldering. De heer Dijkstra (EenUtrecht) deelt de zorgen van de heer Bos, maar vindt het voorstel van D66 in deze context passend.

55

De voorzitter besluit het bij het oorspronkelijke voorstel te houden.

4. Verslagen Pagina 4 van 56

Het concept verslag van de commissie vergadering Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen van 9 januari 2025 wordt met de opmerkingen van mevrouw van der Wildt, die reeds verwerkt zijn, vastgesteld. 5

De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt zich af wat voor opmerkingen er zijn gemaakt en verwerkt in het verslag. De voorzitter geeft aan dat het gaat over opmerkingen over zaken die zijzelf heeft gezegd.

10

15

20

5. Toezeggingen/moties Mevrouw Krul (PvdD) vraagt naar de status van toezegging 607 over geluid en trillingen bij dieren. Dit onderzoek zou in eerste instantie in 2024 worden gepresenteerd. In maart werd echter aangegeven dat dit verschoven zou worden naar het eerste kwartaal van 2025. Zij wil nu weten wanneer zij het onderzoek kan verwachten. Wethouder Maatoug bevestigt dat het rapport nog steeds in het eerste kwartaal van 2025 zal worden gepresenteerd. Mevrouw Zwinkels (CDA) verwijst naar motie 13, waarin een deadline voor januari is opgenomen. Volgens haar lijkt deze datum niet te kloppen, en zij is benieuwd wanneer de uitwerking daadwerkelijk verwacht kan worden. De voorzitter geeft aan dat dit wordt uitgezocht en dat hij hier later op terug zal komen. De motielijst wordt met de genoemde opmerkingen vastgesteld.

25

6. Ingekomen stukken Nr. 1 Eisenoverhandiging Woonzekerheid Nr. 2 Eisen Woonzekerheid EDVW

30

35

De lijst ingekomen stukken wordt vastgesteld en de commissie is akkoord met de afdoening om de stukken in handen te stellen van het college, de commissie ontvangt een afschrift van het antwoord. De heer Stam (PvdA) wil de punten met betrekking tot de Ravellaan meenemen in het debat later deze ochtend. De voorzitter schorst de vergadering voor twee minuten voor een woordvoerders wissel.

40

7. Raadsbrief Voortgang Uitvoeringsprogramma elektriciteitsinfrastructuur en netcongestie 2023-2026 Mededelingen De wethouder heeft geen mededelingen.

45

Mededelingen De commissieleden hebben geen mededelingen.

50

De voorzitter geeft aan dat de agenderende fracties het debat willen aangaan over de maatschappelijke gevolgen van wachtlijsten voor huishoudens en MKB: mogelijke alternatieve scenario’s, maatschappelijke en sociaal/economische consequenties en hoe hierop voor te bereiden, nieuwe bouwnormen, projecten waar we op kunnen bijsturen met andere ontwerpprincipes, lokale kaders voor netbewust bouwen, prestatieafspraken met woningbouwcorporaties, mogelijkheden regelbare opwek, etc.

55

Eerste termijn Pagina 5 van 56

5

Mevrouw Passier (Volt) benadrukt dat er vorig jaar ook al een debat over dit onderwerp is geweest, waarin zij aangaf dat er 'Afrikaanse toestanden' dreigden te ontstaan door uitval en black-outs. Stedin luidde toen al de noodklok over netcongestie op het laagspanningsnet in 2026. Helaas is er sindsdien weinig veranderd, en zij constateert dat het college destijds onvoldoende deed om netcongestie te voorkomen. Het antwoord dat zij toen kreeg, was dat het 'niet zo’n vaart zou lopen'. Uit de brief van het college en het artikel in RTV Utrecht concludeert zij nu dat het college er destijds behoorlijk naast zat. Stroom is een essentiële vorm van energie en noodzakelijk voor het dagelijks leven.

10

De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt of Volt zelf ook vindt dat zij ernaast zitten door plannen te steunen die elektrificatie bevorderen of zelfs verplicht stellen.

15

Mevrouw Passier (Volt) deelt deze mening niet volledig. Volt steunt de energietransitie en elektrificatie, maar heeft tegelijkertijd al vaker gepleit voor geïntegreerde lokale energiesystemen. Volt wil prioriteiten stellen in de doelstellingen, en daar komt zij later in haar betoog op terug.

20

De heer Bosch (UtrechtNu!) vindt dat hij geen duidelijk antwoord krijgt. Hij verwijst naar het invoeren van elektrische auto’s vanaf een bepaalde datum en vraagt of mevrouw Passier de mening deelt dat, als het probleem na een jaar nog niet is opgelost, het over vijf jaar ook niet opgelost zal zijn.

25

30

35

40

Mevrouw Passier (Volt) deelt gedeeltelijk de mening dat het probleem binnen vijf jaar niet volledig opgelost kan worden. In de brief staat echter dat er een aantal maatregelen genomen kunnen worden om zoveel mogelijk van de doelstellingen te behalen. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt of een van die maatregelen inhoudt dat bewoners buiten de boot vallen omdat de doelstellingen gehaald moeten worden. Hij wil weten welke prikkels Volt voor ogen heeft om ervoor te zorgen dat mensen niet in de kou komen te zitten. Mevrouw Passier (Volt) verwijst terug naar haar eerdere antwoord en benadrukt opnieuw het belang van geïntegreerde energiesystemen. Zij wil dat de prioriteiten duidelijk in kaart worden gebracht, inclusief de effecten daarvan, en blijft inzetten op deze geïntegreerde systemen. De heer Peters (D66) vraagt waaruit blijkt dat het college heeft aangegeven dat het ‘zo’n vaart niet zou lopen’. Mevrouw Passier (Volt) baseert dit op de beantwoording van schriftelijke vragen, waarin letterlijk stond dat er voorlopig niet aan prioritering werd gedaan omdat het gat met andere maatregelen overbrugd zou worden. De heer Peters (D66) concludeert daaruit dat het college juist wel actief met het probleem bezig was. Hij vraagt of mevrouw Passier dat ook herkent.

45

Mevrouw Passier (Volt) erkent dat het college er actief mee bezig is, maar dat het niet wilde overgaan tot prioritering. Nu bestaat de mogelijkheid dat er in de tweede helft van 2025 ook een wachtlijst komt voor kleinverbruikers. Zij vindt dat er dan zeker gekeken moet worden naar prioritering binnen de gemeente, en wat haar betreft moet dat zo snel mogelijk gebeuren.

50

De heer Peters (D66) vraagt of Volt het ermee eens is dat het college niet onverschillig is in deze kwestie. Hij vindt het logisch dat er eerst naar maatregelen gekeken wordt zonder direct te prioriteren en vindt het voorbarig om te concluderen dat het ‘zo’n vaart niet zou lopen’.

55

60

Mevrouw Passier (Volt) leest het anders. De ontwikkeling van de stad dreigt stil te vallen, en netwerkbeheerders zien zich genoodzaakt een wachtlijst voor kleinverbruikers in te stellen. Op basis van de memoranda van de Energieboard blijkt dat deze wachtlijst mogelijk in het tweede kwartaal van dit jaar wordt ingevoerd. Omdat het niet gelukt is om voldoende mitigerende maatregelen te treffen, vindt Volt dat de raad meer betrokken moet worden. Mevrouw Passier verwacht dat de wethouder voor het einde van het kwartaal scenario’s voor prioritering van maatschappelijke ontwikkelingen met de raad deelt, zodat hierover een debat gevoerd kan worden. Daarnaast vraagt zij de wethouder naar haar visie op het energiesysteem Pagina 6 van 56

5

van de toekomst. Volt is van mening dat netcongestie kan worden aangepakt door meer in te zetten op geïntegreerde energiesystemen. Bij Merwede wordt hiervoor al een pilot uitgevoerd. Zij wil weten hoe de wethouder deze aanpak gaat uitbreiden naar de bestaande bebouwde omgeving en hoe deze duurzaam en robuust kan worden ingericht. De heer Peters (D66) vraagt of Volt bekend is met de kaders van de ACN. Mevrouw Passier (Volt) is hiermee bekend maar dat is een ander kader dan waar zij op doelt.

10

15

20

25

30

35

40

45

50

De heer Peters (D66) wil weten hoe die kaders zich tot elkaar verhouden. Mevrouw Passier (Volt) doelt op het artikel en het vastlopen Utrecht en delen van de provincie Utrecht welke gevolgen hebben voor de ontwikkelingsmogelijkheden. Zij ziet dat de ontwikkelingen in een gedeelte van Utrecht al in de knel komen. Zij wil weten wat precies de effecten zijn voor de gemeente zodat er op basis daarvan gesprekken gevoerd kunnen worden over de doelstellingen. Zij wil prioriteren op gebieden er in gezet gaat worden de komende tijd. De heer Peters (D66) begrijpt dat er over een aantal projecten en woningbouw prioritering kan worden aangebracht, maar uiteindelijk moet de prioritering van de ACN gevolgd worden. Voor de gemeente en gemeenteraad is er weinig om te kiezen. Mevrouw Passier (Volt) deelt deze analyse niet. Zij is van mening dat er wel gesprekken gevoerd kunnen worden over waar op ingezet kan worden. daar kan invloed op hebben met vergunningen en waar geld op ingezet wordt met de voorjaarsnota. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) hoort prioriteren als oplossing voor het hele verhaal maar het college is naar zijn mening duidelijk geweest in de brief dat zij niet gaan prioriteren omdat zij daar geen aanleiding toe zien. Dit wilde hij de commissie even meegeven.

Mevrouw Passier (Volt) vraagt of de wethouder betrokken is bij de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties en of wethouder bereid is om van wijkwarmteplannen naar wijkenergieplannen en van wijksystemen naar energiesystemen te gaan. Zij hoopt de wethouder hier aan haar zijde te vinden. Ten slotte wil zij dat de Utrechter betrokken worden bij het probleem en de oplossing en dat zij daarbij begeleid worden. Zij wil dat er ruimte gegeven wordt aan energiegemeenschappen die duurzame energie opwekken, opslaan en gebruiken. Nu worden warmte-initiatieven gesteund en voor opwekken van elektra is er alleen informeel contact. Zij wil van de wethouder weten of zij bereid is om met goed voorbereide initiatieven in gesprek te gaan om een warmte-initiatief om te zetten in een energiegemeenschap. Verder kijkt zij uit naar de beantwoording. Mevrouw Krul (PvdD) vraagt of mevrouw Passier bekend is met de motie van de PvdD over het opnemen van lokale warmtenetten. Mevrouw Passier (Volt) geeft aan dat zij de motie kent, maar niet tot in detail. Mevrouw Krul (PvdD) stelt mevrouw Passier gerust en nodigt haar uit zich bij de motie aan te sluiten. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of Volt erkent dat energiegemeenschappen nog niet altijd goed georganiseerd zijn en dat het helpend zou zijn als de gemeente ook beginnende initiatieven actief opzoekt.

55

Mevrouw Passier (Volt) deelt deze mening, maar benadrukt tegelijkertijd dat de gemeente zich eerst moet richten op de goed georganiseerde energiegemeenschappen. Het lijkt haar logisch om de kennis en ervaring die daar wordt opgedaan, te gebruiken voor andere initiatieven.

60

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of Volt het ermee eens is dat deze goed georganiseerde initiatieven deels het resultaat zijn van gemeentelijke inzet om gemeenschappen te stimuleren. Het zou volgens hem zeer behulpzaam zijn als de gemeente opnieuw een dergelijke rol op zich neemt. Pagina 7 van 56

5

10

15

20

Mevrouw Passier (Volt) bevestigt dit beeld, maar blijft bij haar eerdere standpunt. Omdat er nog zoveel te ontdekken valt, vindt zij het belangrijk om klein te beginnen en vervolgens met de geleerde lessen uit te breiden. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan geen inbreng te hebben en luistert naar wat er gezegd wordt. De heer Bosch (UtrechtNu!) geeft aan niet tegen dit soort ontwikkelingen te zijn, maar pleit wel voor realisme. Slechts een klein deel van de mensen heeft momenteel een warmtepomp of een elektrische auto, en nu al ontstaan er problemen. Zelfs landelijke OV-maatschappijen hebben moeite om een aansluiting te krijgen, terwijl ook Utrecht in 2025 met de concessie te maken krijgt. Daarnaast merkt hij op dat stallingen aan de rand van de stad ten koste kunnen gaan van het OVgebruik. Hij maakt zich zorgen over de uitvoerbaarheid van andere doelstellingen, aangezien mensen uit de auto en in het openbaar vervoer moeten. Hij vraagt of het college garanties kan geven dat het dagelijks leven niet stilvalt na de elektrificering. Ook wil hij weten hoe de rest van de plannen uitgevoerd kunnen worden als nu al geconcludeerd wordt dat het eigenlijk niet haalbaar is. Mevrouw Passier (Volt) herkent in de opmerkingen van de heer Bosch een vergelijkbare oproep als die van haarzelf, de noodzaak om scenario’s in kaart te brengen, inclusief de bijbehorende effecten.

Op basis van die informatie kunnen de prioriteiten goed onderbouwd besproken worden.

25

De heer Bosch (UtrechtNu!) bevestigt dat hij inderdaad ongeveer hetzelfde bedoelt. Hij is zeker niet tegen de komst van elektrische bussen of warmtepompen voor bewoners. Zijn zorg ligt vooral bij de betaalbaarheid, de realistische uitvoerbaarheid en de vraag of het praktisch haalbaar is.

30

Mevrouw Heijne (GroenLinks) hoort de heer Bosch zijn zorgen uiten over plannen die niet uitgevoerd zouden kunnen worden, maar zij heeft in de brief gelezen dat Merwedekanaalzone deel vijf, de Cartesiusdriehoek, Tweede Daalsedijk en het Smakkelaarsveld juist een aansluiting krijgen. Zij leest in de brief dat deze gebieden door slimme oplossingen en netbewuste keuzes juist wel die aansluiting krijgen. Zij wil weten hoe de heer Bosch dit leest.

35

De heer Bosch (UtrechtNu!) leest dit met een andere bril dan mevrouw Heijne. In Merwede zijn er inderdaad zaken op deze manier gerealiseerd, maar daar wordt ook nog steeds vanuit gegaan dat niemand daar straks een auto heeft. De auto’s zullen volgens hem in Nieuwegein geparkeerd worden en dan wordt daar ook netcongestie verwacht.

40

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vindt het duidelijk dat de heer Bosch en zijzelf heel ver uit elkaar liggen.

45

50

55

60

De heer Bosch (UtrechtNu!) vindt dat er een groot verschil zit tussen werkelijkheid en realisme en dat zij beiden aan de andere kant staan. Hij is er niet tegen, maar de betaalbaarheid voor bewoners en ondernemers in de stad begint volgens hem wel nijpend te worden. Hij vraagt hoe er invulling gegeven wordt om alle doelstellingen nog te halen en of er gegarandeerd kan worden dat bijvoorbeeld de heer Bos in De Meern ook zijn elektrische auto kan opladen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) constateert dat iedere inwoner van Utrecht ook zijn eigen verantwoordelijkheid heeft. Hij is van mening dat mensen ook voor een thuisbatterij moeten zorgen wanneer zij een elektrische auto gaan rijden. Zij moeten zelf voor voldoende capaciteit zorgen om de auto te kunnen laden. Hiermee wordt een stukje netcongestie al opgelost. De voorzitter vraagt of de heer Bosch geen andere partijen meer wil uitnodigen voor een inbreng, maar interrupties op zijn eigen inbreng wil afwachten. De heer Bosch (UtrechtNu!) benadrukt dat het duidelijk mag zijn wat UtrechtNu! hiervan vindt. Hij is het wel eens met de eigen verantwoordelijkheid waar de heer Bos het over heeft. Hij wil nog wel een keer een andere discussie voeren over de uitwassen die zichtbaar worden van mensen die eigen kabels gaan trekken of openbare ruimte claimen voor de eigen auto. Pagina 8 van 56

5

10

Mevrouw Krul (PvdD) heeft al vaker aangegeven dat alleen het één-op-één vervangen van het energieverbruik niet voldoende is om de klimaatdoelen te behalen. Naast het aanpassen van de bronnen moet ook het energieverbruik verminderd worden en dat eist een cultuurverandering. Die verandering zit wat haar betreft vooral bij grootverbruikers. Eerder dit jaar heeft de PvdD al vragen gesteld over de 26 intensieve energieverbruikers binnen de gemeente. Meer dan de helft had nog niet voldaan aan het opstellen van de verplichte besparingsplannen. Minder verbruiken is wat haar betreft altijd de meest duurzame oplossing. De groei van bedrijven moet niet ten koste gaan van de gezondheid van de planeet. De energietransitie is noodzakelijk omdat de aarde opwarmt door het gebruik van fossiele brandstoffen. De gemeente wordt door de Energieboard geadviseerd om hybride systemen te installeren die in piekmomenten over kunnen schakelen op fossiele brandstoffen. De PvdD vindt dit de omgekeerde wereld en wat hen betreft moet er juist meer ingezet worden op warmtenetten en verminderd verbruik. Wanneer overheden niet anticiperen en stappen zetten, doen burgers dit zelf.

15

De heer Peters (D66) is het helemaal eens met de PvdD, maar hij vraagt of mevrouw Krul ook ziet dat een warmtenet niet zomaar is aangelegd en dat een hybride warmtepomp net iets makkelijker te installeren is. Hij vraagt of mevrouw Krul dit niet ziet als een tijdelijke oplossing tijdens de transitie.

20

Mevrouw Krul (PvdD) ziet andere manieren om energie te besparen en de PvdD wil niet teruggrijpen naar fossiele oplossingen. Voor de productie van hybride pompen zijn er ook weer allerlei middelen nodig die later weer gerecycled moeten worden. De PvdD wil niet als een soort pleister terugpakken naar fossiele oplossingen.

25

De heer Peters (D66) vindt dat de PvdD altijd heel goed is in het aankaarten van crisissen, maar hij hoort nog geen oplossing van de PvdD. Hij wil weten wat er op korte termijn moet gebeuren volgens de PvdD.

30

Mevrouw Krul (PvdD) ziet een grote optie in het verminderen van verbruik bij de grootverbruikers. Bijna de helft van het aantal megawatt wordt door grootverbruikers verbruikt en daar zijn volgens haar zeker nog kansen om te besparen. Ook constateert zij dat de helft van de bedrijven nog niet eens begonnen is aan de besparingsplannen.

35

De heer Peters (D66) vraagt nogmaals hoe dit concreet en realistisch gedaan moet worden op korte termijn. Hij wil weten welke middelen de PvdD heeft om bedrijven te dwingen om te gaan besparen.

40

Mevrouw Krul (PvdD) kan vragen stellen aan het college omdat zij zelf niet in de gemeenteraad zitten met een wethouder. Zij vindt het niet eerlijk om te zeggen dat er door de PvdD geen oplossingen aangedragen worden. Zij dragen zeker wel oplossingen aan, maar daar is te weinig draagvlak voor.

45

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt dat hier sprake is van magisch realistisch denken. Hij ziet in het voorstel dat er een afweging gemaakt wordt tussen betaalbaarheid en uitvoering. Hij ziet ook de hybride warmtepomp als tussenoplossing, maar ook dat er door de Energieboard gesteld wordt dat zij in De Meern met een stroomgenerator op gas willen werken omdat daar financieel draagvlak voor is. Hij wil weten wat de PvdD wil, of voorstellen die uitgevoerd kunnen worden of voorstellen die niet uitgevoerd kunnen worden.

50

Mevrouw Krul (PvdD) wil uiteraard voorstellen die uitgevoerd kunnen worden. Zij geloven in systeemverandering en dat eist het oprekken van de gedachten. Hierdoor openen er meer mogelijkheden en een van die mogelijkheden is dat bedrijven niet altijd hoeven te groeien en winst hoeven te boeken, zeker niet als dat ten koste van mensen en dieren gaat.

55

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) constateert dat de PvdD vooral bezig is met wensdenken en niet met wat er op korte termijn uitvoerbaar beleid is. Mevrouw Krul (PvdD) wil doorgaan met haar inbreng omdat het dan ook aan bod komt.

Pagina 9 van 56

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) herinnert zich de vragen over de grootverbruikers van energie. Zij wil weten of de PvdD het eens is dat de grootverbruikers pas aangepakt kunnen worden als de landelijke wetgeving er is. 5

10

15

Mevrouw Krul (PvdD) ziet mogelijkheden om bedrijven te dwingen via de omgevingsdiensten. Zij wil dat hier meer geld en tijd voor vrijgemaakt wordt. Wensdenken lijkt ver weg, maar dat heeft er wat haar betreft ook mee te maken dat er steeds pleisters geplakt worden met korte termijnoplossingen. Wat de PvdD betreft moet er ingezet worden op langdurige, duurzame oplossingen. Ze geeft aan dat er moet worden ingezet op warmtenetten omdat deze duurzamer zijn dan warmtepompen. Burgers gaan zelf oplossingen zoeken op het moment dat overheden niet met oplossingen komen. De netcongestieproblemen komen wat haar betreft dan ook voort uit een gebrek aan visie voor de lange termijn van de overheden. Zij wil nu beginnen en duurzame keuzes maken en niet terugpakken naar fossiele brandstoffen. Mevrouw Passier (Volt) is ook voorstander van warmtenetten, maar in combinatie met elektra als een geïntegreerd lokaal energiesysteem. Zij vraagt of de PvdD deze visie deelt. Mevrouw Krul (PvdD) is niet anti-elektra of energieopslag, dus zij steunt Volt hierin.

20

25

30

Mevrouw Zwinkels (CDA) ziet dat bedrijven aan het elektrificeren zijn, waardoor zij van het gas af kunnen waar zij grootverbruiker van zijn. Zij wil weten of de PvdD deelt dat dit een goede stap is, maar dat zij nog verder geholpen moeten worden met de netcongestie. Mevrouw Krul (PvdD) deelt de mening dat bedrijven elektrificeren en van de fossiele brandstoffen afstappen, maar zij ziet ook dat dit vaak samengaat met groei en dat is wat haar betreft niet haalbaar. Zij wil dat bedrijven kijken naar zowel verduurzaming als vermindering van verbruik. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of de PvdD ziet dat er altijd sprake is van groei wanneer een bedrijf van fossiele brandstoffen overstapt naar elektrisch. Zij zullen automatisch meer elektra gaan gebruiken en dat moet worden gefaciliteerd. Mevrouw Krul (PvdD) heeft het niet over de groei van het elektriciteitsverbruik, maar over de groei van het bedrijf zelf.

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Zwinkels (CDA) is van mening dat het om de netcongestie gaat en niet om de economie en de groei van bedrijven. Wat zij van de PvdD wil weten, is wat de oplossing is voor de groei van het elektriciteitsgebruik. Mevrouw Krul (PvdD) heeft al duidelijk aangegeven dat er bespaard moet worden en dat bedrijven geholpen moeten worden met de plannen, omdat een meerderheid van de bedrijven daar nog niet aan begonnen is. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt wat groei is. Volgens hem is het in delen van Utrecht niet meer mogelijk om bijvoorbeeld boodschappen te doen. Hij vindt het dan ook niet vreemd dat er meer online besteld wordt. Vervolgens mogen deze bedrijven alleen nog maar met elektrische bussen de binnenstad in, en dan vindt hij het niet vreemd dat deze bedrijven groeien. Hij begrijpt dat de PvdD wil dat mensen minder gaan consumeren, maar dat gaan mensen volgens hem niet doen. Mevrouw Krul (PvdD) is van mening dat de heer Bosch zijn eigen vraag beantwoord heeft. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt over welke bedrijven het gaat die volgens haar groeien. Met de mobiliteitstransitie zullen er meer bussen moeten komen, wat weer een groei betekent voor het OV-bedrijf. Hij vraagt of het OV-bedrijf wel mag groeien van de PvdD. Mevrouw Krul (PvdD) is altijd voor meer openbaar vervoer en minder autogebruik door individuen.

De heer Bosch (UtrechtNu!) is van mening dat bepaalde bedrijven wel mogen groeien van de PvdD, maar dat daar dan een goedkeuring van de PvdD op staat. Pagina 10 van 56

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Krul (PvdD) is van mening dat het heel duidelijk is welke bedrijven een maatschappelijke functie hebben en die mogen groeien boven bedrijven met een kapitalistische insteek. De PvdD vraagt of de wethouder het eens is dat het een stap terug is om systemen te gebruiken op fossiele brandstof. Ook vraagt zij een toezegging van de wethouder dat zij woningcorporaties niet gaat stimuleren in het aanleggen van hybride warmtepompen en dat het aanleggen van extra elektriciteitshuisjes niet in het groen gaat plaatsvinden. Tot slot vraagt zij of de wethouder bij de Energieboard kan inbrengen dat besparing de meest noodzakelijke oplossing is. De voorzitter heet de kinderen van Academie10 welkom. Mevrouw Zwinkels (CDA) is van mening dat er meer tempo gemaakt mag worden met de oplossingen. Door de landelijke wetgeving zijn netbeheerders onvoldoende in de gelegenheid gesteld om te investeren in de transitie. Wat het CDA betreft is dit waar de actie van de gemeente zou moeten liggen, omdat zij er maar beperkt iets aan kunnen doen. Het CDA vindt het vooral belangrijk dat de gemeente de partijen in staat stelt hun investeringen te treffen en dat de gemeente zich bescheiden opstelt. Zij wil vooral kijken naar de consequenties op lokaal niveau, zoals wachtlijsten die ontstaan.

Het CDA heeft vernomen dat er in een aantal buurten het aantal burenruzies toeneemt en zij is benieuwd hoe het college hiernaar kijkt. Het AD heeft hier recent ook een stuk over geschreven dat dit in verband te brengen is met verduurzaming binnen de VVE’s. Zij hoopt dat er een gezamenlijkheid behouden kan worden. Het CDA heeft geen behoefte aan grote programma’s en voortgangsrapportages, maar dat het college zich richt op waar zij invloed op hebben. Mevrouw Passier (Volt) deelt de mening dat een groot deel van de verantwoordelijkheid bij de netbeheerders ligt, maar tegelijkertijd heeft onder andere Stedin een oproep gedaan aan gemeenten om netefficiënte installaties in bestaande bouw en om netbewuste nieuwbouw te realiseren. Dit zijn wat haar betreft onderwerpen waarbij de gemeente aan zet is. Ook voor de omslag kan de gemeente helpen door de energiehubs bij bedrijventerreinen te ondersteunen. Mevrouw Zwinkels (CDA) is het ermee eens dat er netbewust met energie moet worden omgegaan en zij is ook voorstander van de energiehubs. In het onderzoeksrapport dat gisterenavond is verstuurd, staat dat de gemeente bedrijven moet helpen om de organisatiegraad te verhogen. Zij wil kijken waar de gemeente het verschil kan maken, maar waar de samenleving, bedrijven en VVE’s aan zet zijn om tot oplossingen te komen.

De gemeente moet ervoor zorgen dat netbeheerders hun werk kunnen doen, omdat de verzwaring nodig is. Het CDA vraagt het college om de inpassing van de trafohuisjes op een zorgvuldige manier te laten verlopen. Dit geldt ook voor handhaving en vergunningverlening van particuliere initiatieven. Het CDA hoopt dat de gemeente met een beperkt budget een zinnige bijdrage kan leveren aan het oplossen van de netcongestie. De heer Vintges (VVD) is benieuwd of het CDA ook vindt dat het te traag gaat met tot nu toe maar 34 ingetekende trafohuisjes. Mevrouw Zwinkels (CDA) ziet ook dat ze slechts op de kaart staan en in de voortgangstabel staat de rest nog op nul. Bij andere gemeenten lijkt het sneller te gaan. Het lijkt alsof de gemeente Utrecht achteraan in de rij staat, maar dat kan ook een praktische reden hebben. Mevrouw Zwinkels vindt dat er tempo gemaakt moet worden en dat de gemeente actie onderneemt. De heer Vintges (VVD) wil ook via het CDA aan de wethouder vragen om meer inzicht te krijgen over de trafohuisjes zodat er per wijk een kaartje komt, zodat de raad meer inzicht heeft. Mevrouw Zwinkels (CDA) wil niet de micromanager worden. Omdat het iets nieuws is dat wordt aangegaan, vindt zij het sociale aspect ook erg belangrijk. Mensen moeten erin meegenomen worden en zich mogen uitspreken, en wat haar betreft gaat dit niet vertragen.

Zij is benieuwd naar een reactie van het college op dit punt. De heer Van Rooij (Student&Starter) heeft ervoor gekozen om geen inbreng te leveren. Pagina 11 van 56

5

10

15

De heer Peters (D66) sluit zich aan bij de goede vragen van het CDA. Netcongestie blijft volgens hem een groot, complex en landelijk probleem, en er wordt al hard aan gewerkt. De groeiende energievraag en opwekking maken het lastig om het net uit te breiden. De gemeente kan hier in beperkte mate op sturen, bijvoorbeeld bij de vergunningsaanvragen voor hoogspanningsstations en trafohuisjes. Wel is hij van mening dat de gevolgen en risico's in beeld gebracht moeten worden. De Energieboard geeft aan dat vergunningsaanvragen en procedures voor extra vertragingen zorgen. Bij eerdere debatten is er al gevraagd om te versnellen en hij vraagt de wethouder of dit al gelukt is en waar anders de knelpunten zitten en opgelost kunnen worden. D66 vindt de hoeveelheid trafohuisjes die erbij komen geen verrijking van de openbare ruimte. Het initiatief "van kastje naar canvasje" laat wel zien hoe kunst en buurtbetrokkenheid gecombineerd kunnen worden. Hij wil de participatie en het draagvlak vergroten door met de bewoners te kijken hoe de trafohuisjes zo goed en mooi mogelijk ingericht kunnen worden. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) is van mening dat het gesprek over trafohuisjes al eerder gevoerd is en dat daar toen een toezegging op gedaan is. Hij vindt dat het punt niet verder uitgekauwd moet worden. De voorzitter merkt op dat dit meer een punt van orde is.

20

25

De heer Peters (D66) benadrukt dat het gehele debat over netcongestie al een keer gevoerd is. Hij benadrukt de zaken die voor zijn partij belangrijk zijn. Mevrouw Zwinkels (CDA) steunt het idee voor het verfraaien van de trafohuisjes. Zij merkt wel op dat het college aan het bezuinigen is op dit soort maatregelen. Zij vraagt of D66 zich hiervan bewust is en of het college daarop aangesproken mag worden. De heer Peters (D66) stelt voor om te kijken naar het ondernemersfonds dat ook dit soort initiatieven steunt. Daarnaast kan het initiatievenfonds ook nog aangesproken worden.

30

35

40

45

Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het mooi als er initiatieven vanuit de bewoners en lokale bedrijven komen. Aan het ondernemersfonds moet wat haar betreft niet getrokken worden. Zij is van mening dat er kleine potjes zijn binnen de gemeente, zoals het graffitifonds. Zij vraagt D66 of hij de mening deelt dat er geen ambtelijke capaciteit moet worden weggehaald wanneer daar wel behoefte aan is. De heer Peters (D66) zou het niet direct steunen om het uit het graffitifonds te halen. Wel zijn er al fondsen die hier mee bezig zijn en hij ziet geen noodzaak om er extra geld vanuit de gemeente bij te stoppen. Mevrouw Heijne (GroenLinks) wil van de heer Peters weten of hij ervoor wil zorgen dat de huisjes eerst geplaatst worden voordat hij het traject begint over de verfraaiing. De heer Peters (D66) wil zeker dat de locaties worden aangewezen, maar daarna moet het gedragen worden door de buurt. Wat hem betreft helpt het om bewoners mee te laten denken over hoe dit eruit moet komen te zien en zorgt dit ook voor versnelling van het proces. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt of de bewoners van tevoren een kleurplaat krijgen of hoe hij dit in wil vullen.

50

55

60

De heer Peters (D66) vraagt of het college dit soort initiatieven bij het ondernemersfonds onder de aandacht kan brengen of dat er een stadsbrede wedstrijd van gemaakt kan worden. De invoering van de zero-emissiezone heeft invloed op het elektriciteitsnet. Hij vraagt of de wethouder kan uitleggen hoe de invoering van de zero-emissiezone en de netcongestie op elkaar inspelen en of er een risico bestaat dat de netcongestie de invoering van de zero-emissiezone kan vertragen. Ook wil hij weten hoe de nota ondergrond zich verhoudt tot de problematiek. Door netcongestie kunnen projecten vertraging oplopen en extra kosten met zich meebrengen. Vanwege de huidige begrotingsdruk vindt D66 het van belang hier vroegtijdig inzicht in te hebben. Hij dringt erop aan om in de aanloop naar de voorjaarsnota meer inzicht te krijgen in de projecten die risico lopen, zodat de raad daarover kan beslissen. Pagina 12 van 56

5

10

15

20

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) vraagt zich af of de heer Peters het ook belangrijk vindt om de gevolgen van het niet neerzetten van die trafohuisjes helder over te brengen aan de bewoners. De netcongestie kan een dusdanig probleem worden waarbij de stroom uitgaat. Zij kan zich voorstellen dat dit een eyeopener kan zijn voor mensen. De heer Peters (D66) is het ermee eens en het is voor D66 dan ook niet de vraag of die huisjes er gaan komen. Hij wil de noodzaak en het gevoel erbij combineren door de buurt inspraak te geven. De heer Vintges (VVD) is benieuwd naar de vergelijking van D66 tussen de netcongestie en de invoering van de zero-emissiezone. Hij wil weten of de zero-emissiezone niet moet worden uitgesteld wanneer de netcongestie naar fase 3 gaat. De heer Peters (D66) wil hem niet uitstellen wanneer er nog maatregelen genomen kunnen worden om de invoering te verzachten door bijvoorbeeld met uitzonderingen te werken. De heer Vintges (VVD) concludeert dat het pakket door kan gaan voor D66, maar dat er dan wel dingen kunnen worden uitgehaald om de netcongestie te verlichten. De heer Peters (D66) noemt als voorbeeld dat er een ontheffing moet komen voor vuilnisauto’s wanneer die het niet halen. De heer Vintges (VVD) vraagt of D66 het eens is dat de gemeente te hard van stapel loopt omdat de infrastructuur het niet aankan. En of hier vooraf al rekening mee gehouden moet worden.