Agendabundel

Alleen als fijnstof en stikstof voldoen aan de advieswaarden van de WHO zorgen ze niet meer voor schade aan de gezondheid van de inwoners van Utrecht. Hiervoor is het essentieel dat toegewerkt wordt naar maatregelen die bewezen efficiënt zijn. Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt of de PvdA vindt dat de WHO-normen behaald moeten worden of dat hier naartoe moet worden gewerkt. De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat we er nu naartoe werken, dit kost tijd. Het uiteindelijke doel moet zijn dat deze normen worden gehaald.

50

55

60

Mevrouw De Vries (PvdD) vult aan dat in scenario 2 er wordt toegewerkt naar de normen. Als de normen behaald moeten worden zou er gekozen moeten worden voor scenario 3. Deelt de PvdAfractie deze mening? De heer Cornielje (PvdA) beaamt dat het doel is om de normen te halen. Het tijdspad waarin dit wordt gedaan is belangrijk. Hij vervolgt zijn betoog. Volgens het rapport van Royal HaskoningDHV is een effectieve maatregel tegen fijnstof kritisch kijken naar het wegverkeer. De fractie vindt dat mensen met een kleine portemonnee niet de dupe mogen worden van de uitbreiding van de milieuzones. Een goede sloopregeling en het effectief benaderen van bewoners zijn hierbij essentieel. Effectieve maatregelen die genomen moeten worden stuiten soms op weerstand maar de gezondheid van de inwoners van Utrecht maken deze noodzakelijk. Pagina 14 van 46

Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan dat een effectieve maatregel ook is dat er verstandiger gebruik wordt gemaakt van houtkachels. Vindt de PvdA-fractie dat dit ook een richting kan zijn? 5

10

15

20

25

30

35

40

45

De heer Cornielje (PvdA) vindt het de taak van de gemeenteraad van Utrecht om nu door te pakken, het is gezien de gezondheidsrisico’s voor de inwoners van Utrecht van belang dat er duidelijke stappen worden genomen. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt de heer Cornielje of hij erkent dat de grootste impact kan worden gemaakt door verstandiger gebruik van houtkachels. Daarmee kan het meeste effect op luchtkwaliteit worden bereikt. De heer Cornielje (PvdA) erkent dit niet. Volgens het rapport van Royal HaskoningDHV is een van de meest effectieve maatregelen het stookverbod. Mevrouw Passier (VOLT) vraagt of de heer Cornielje bekend is met het RIVM-rapport uit 2022 waarin staat dat de WHO-advieswaarden alleen haalbaar zijn met een ingrijpend pakket aan maatregelen waaronder een volledig verbod op houtstook. De heer Cornielje (PvdA) beaamt dat de strengste maatregelen het meeste effect hebben. Hij vervolgt zijn betoog en roept op tot een begripvolle overheid bij het stookverbod. Een overheid die uitgaat van de beste intenties onder de stadsgenoten. Spreker vraagt de wethouder naar de mogelijkheid om eerst een waarschuwing te geven alvorens er tot boetes over wordt gegaan. Bij het invoeren van een binnenstookverbod moet rekening worden gehouden met Utrechters die afhankelijk zijn van houtstook, circa 8% van de Nederlanders heeft een houtkachel als hoofdverwarming.

Zijn deze groepen in Utrecht voldoende in beeld en is de wethouder bereid om met hen in gesprek te gaan en maatwerkoplossingen te bieden? De heer Vasters (D66) wijst op de uitzondering die er is voor mensen die een houtkachel gebruiken als primaire bron voor verwarming. De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat er wellicht groepen die op hout stoken niet in beeld zijn. Het is belangrijk om die groepen goed in beeld te hebben en hen eventueel maatwerkoplossingen te kunnen bieden. De heer Vasters (D66) wijst nogmaals op de uitzondering die is opgenomen. Hij wil voorkomen dat er onnodig tijd wordt besteed aan het in beeld brengen van groepen terwijl er een uitzonderingsregel is. De heer Cornielje (PvdA) stelt dat er voldoende tijd is om e.e.a. goed uit te zoeken en iedereen goed mee te nemen in deze ingrijpende maatregel. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt of de heer Cornielje mensen bedoelt die een andere bron van verwarming hebben en toch verwarmen d.m.v. een houtkachel.

50

De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat er mensen zijn met een warmtepomp of cv-verwarming die er toch voor kiezen om op hout te stoken bijvoorbeeld uit kostenoverwegingen. Hij rondt zijn betoog af door te zeggen dat zijn fractie heel blij is met de beleidsnota. Iedereen in Utrecht heeft recht op schone lucht. De beleidsnota neemt tijd voor de maatregelen waardoor deze zorgvuldig kunnen worden uitgevoerd en elke Utrechter uiteindelijk schone lucht inademt.

55

De heer Bosch (UtrechtNu!) geeft aan dat het effect van een brommerverbod op de luchtkwaliteit lastig duidelijk te maken blijkt. Gegeven het feit dat de PvdA wil inzetten op effectieve maatregelen neemt hij aan dat de fractie het verbod op brommers uit de lijst met maatregelen wil halen. Klopt dit?

60

De heer Cornielje (PvdA) antwoordt dat brommers en snorfietsen kunnen leiden tot stikstof- en fijnstofuitstoot. Er is wel degelijk een effect. Hij zou de heer Bosch tegemoet willen komen door mensen met een bromfiets of snorfiets een sloopvergoeding aan te bieden. Spreker is geen voorstander van het schrappen van de maatregel. Pagina 15 van 46

5

10

15

20

25

30

35

40

De heer Bosch (UtrechtNu!) stelt dat niet goed aangegeven kon worden wat het effect van een brommer- en snorfietsverbod is. Er werd gewezen op het geluid dat veel mensen vervelend vinden maar dat heeft niet met luchtkwaliteit te maken. Ook werd gesteld dat als iemand heel dicht achter een brommer fietst er fijnstof ingeademd zou kunnen worden. Spreker vindt vrij vergezocht. De heer Cornielje (PvdA) zegt dat niet altijd van elke maatregel exact aan te geven is wat het effect is. Dat is geen reden om een maatregel niet uit te voeren. De voorzitter geeft het woord aan CU. Mevrouw Alblas (CU) stelt dat de gezondheidsgevolgen van ongezonde lucht heftig zijn, ook voor gezonde mensen. In 2022 hebben de VN het recht op een schone, gezonde en duurzame leefomgeving erkend als mensenrecht. De fractie is blij dat de beleidsnota er ligt en dat er wordt toegewerkt naar het voldoen aan de advieswaarden van de WHO. De uitvoering van de nota is voor alle inwoners van Utrecht goed. Het is van belang dat iedereen mee kan met de maatregelen. Daarom is financiële compensatie zoals de sloopregeling belangrijk. Hoe zorgt de wethouder ervoor dat de financiële compensatie terecht komt bij de mensen die het echt nodig hebben? Spreker vraagt of de restricties op het gebied van emissies op bouwplaatsen alleen gelden op grote bouwplaatsen of ook op kleinere bouwplaatsen zoals verbouwingen van woonhuizen.

Inzake de sloopregeling vraagt de fractie hoe ervoor kan worden gezorgd dat ingeleverde auto’s daadwerkelijk worden gesloopt en niet worden verscheept naar andere landen om daar de lucht verder te vervuilen. De voorzitter geeft het woord aan DENK. De heer Usta (DENK) zegt dat zijn fractie het belang van schone lucht voor iedereen onderschrijft. Er zijn vanuit de fractie nog wel vragen en bedenkingen. De uitbreiding van milieuzones en het instellen van 0-emissiezones zullen gezinnen met lage inkomens zwaar belasten. Deze groep is vaker afhankelijk van oudere voertuigen die door de nieuwe regels worden verboden. De voorgestelde sloopregeling en overgangsregelingen zijn beperkt en bieden onvoldoende verlichting. Ondernemers in het MKB worden geconfronteerd met hoge kosten terwijl deze groep al onder druk staat door inflatie en stijgende energiekosten. De aanpak van houtstook is een goed voorbeeld van een maatregel die kwetsbare bewoners kan raken. Houtstook wordt soms gebruikt als een goedkopere verwarmingsbron. Er moet een helder alternatief komen voor deze huishoudens. Daarnaast is het handhaven op houtstook onduidelijk en mogelijk ineffectief.

Hoe denkt het college hierop toezicht te kunnen houden? De fractie ondersteunt de ambitie om te komen tot een goede luchtkwaliteit maar voorkomen moet worden dat dit streven bijdraagt aan kansenongelijkheid, ontoereikende steun voor kwetsbare groepen en onrealistische verwachtingen. Opgeroepen wordt om de financiële ondersteuning voor bewoners en ondernemers aanzienlijk uit te breiden, alternatieven voor houtstook voor kwetsbare groepen te borgen en een breed participatietraject uit te voeren en de uitvoerbaarheid en haalbaarheid van de maatregelen beter te onderbouwen.

45

Mevrouw Heijne (GroenLinks) geeft aan dat kwetsbare Utrechters met een kwetsbare gezondheid veel baat hebben bij deze maatregelen. Hoe kijkt DENK hiernaar?

50

De heer Usta (DENK) antwoordt dat zijn fractie het belang van gezonde lucht onderschrijft maar niet meegaat met surrealistische maatregelen die in de praktijk niet zullen werken. Het geld dat hieraan wordt uitgegeven kan beter worden besteed aan de gezondheid van kwetsbare Utrechters met een kwetsbare gezondheid.

55

60

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt welke maatregelen DENK voorstelt om longpatiënten en kinderen met astma te ondersteunen en het mogelijk te maken dat zij in Utrecht kunnen blijven wonen. De heer Usta (DENK) wil eerst kijken wat realistische maatregelen zijn en mensen bewuster te maken zodat zij vrijwillig veranderen. Daarnaast zou zijn fractie het geld in de betreffende mensen willen investeren in plaats van het op te laten gaan in de lucht. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt of DENK in het rapport van Royal HaskoningDHV heeft gelezen wat het effect van de verschillende maatregelen is. Pagina 16 van 46

De heer Usta (DENK) vindt dat er in rapporten theorie staat en er gekeken moet worden naar de praktijk. 5

10

De heer Van Rooij (Student & Starter) constateert dat het belang van goede luchtkwaliteit wordt erkend door DENK maar er wordt door hen niet aangegeven welke maatregelen hieraan bij zouden kunnen dragen. De heer Usta (DENK) verwijst naar de aanbevelingen aan het einde van zijn betoog. De heer Van Rooijen (Student & Starter) antwoordt geen maatregelen te hebben gehoord behalve dat er meer geld nodig is. Waar wil DENK deze financiële middelen vandaan halen?

15

De heer Usta (DENK) antwoordt dat hij niet heeft gezegd dat zijn fractie pertinent tegen de maatregelen is. Wel is gevraagd om de haalbaarheid en de uitvoerbaarheid van de maatregelen beter te onderbouwen. Als hieraan wordt voldaan wil de fractie bijdragen aan maatregelen voor een betere luchtkwaliteit.

20

De heer Van Rooij (Student & Starter) constateert dat de DENK-fractie het verbeteren van de luchtkwaliteit kennelijk niet belangrijk genoeg vindt.

25

De heer Usta (DENK) verwijst naar eerdere debatten over dit onderwerp. Door o.a. Student & Starter werden toen maatregelen voorgesteld die vrijwel geen effect op de luchtkwaliteit hebben. Dit is spijtig voor kwetsbare mensen voor wie een goede luchtkwaliteit belangrijk is. De heer Cornielje (PvdA) is blij dat de DENK-fractie ook de luchtkwaliteit wil verbeteren en er wil zijn voor de minima. Spreker vraagt of DENK het voorstel om een hogere vergoeding te vragen in het kader van de sloopregeling kan ondersteunen.

30

De heer Usta (DENK) is blij dat de PvdA-fractie dit voorstel wil doen maar vindt het nog te vroeg om hier al een reactie op te geven. Spreker heeft behoefte aan meer concreetheid. Ook vindt hij een brede participatie belangrijk waarin de mening van de mensen die worden getroffen kan worden meegenomen.

35

De voorzitter geeft het woord aan het CDA.

40

Mevrouw Zwinkels (CDA) geeft aan dat haar fractie blij is met de beleidsnota, de luchtkwaliteit is belangrijk voor de gezondheid van de inwoners. Worden de afstandsnormen voor scholen in de praktijk gehandhaafd en wordt waargemaakt wat op papier is beloofd? De fractie staat positief tegenover het terugdringen van houtstook. Er moet wel maatwerk worden geboden, een totaalverbod gaat erg ver. Bij houtstook cv-ketels is vrijwel geen sprake van uitstoot. Hoe gaat het college hier op proportionele wijze mee om?

45

Mevrouw Passier (VOLT) geeft aan dat het heel ingewikkeld is om houtstookuitstoot te controleren. Er kan een roetfilter worden geplaatst maar er is niets vastgelegd over controles op dit soort zaken. Hoe kijkt het CDA hier tegenaan met het oog op de uitvoerbaarheid?

50

Mevrouw Zwinkels (CDA) dat hierbij leveranciers en installateurs betrokken kunnen worden. Er kunnen beheercontracten worden afgesloten. Het is goed om de inwoners verantwoordelijk en bewust te maken en de technologische innovaties die er zijn te benutten. Mevrouw Passier (VOLT) merkt op dat bij warmtepompen juist dit beheer lastig blijkt te zijn. Ook bij roetfilters zijn we afhankelijk van landelijke wetgeving. De vraag is of het uitvoerbaar is.

55

60

Mevrouw Zwinkels (CDA) denkt dat het veel meer uitvoerbaar is dan het instellen van een totaalverbod door de gemeente. Mevrouw Heijne (GroenLinks) stelt dat het onderzoek juist aangeeft dat een totaalverbod veel meer effect heeft op de luchtkwaliteit. Hoe kijkt mevrouw Zwinkels hiernaar?

Pagina 17 van 46

5

10

15

Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt het voorstel van een geleidelijke instelling van een verbod een goede optie. Met het instellen van een code rood neem je mensen beter mee en wordt de bewustwording vergroot. Gefaseerd te werk gaan lijkt haar veel beter dan ineens een algeheel verbod in te stellen. Zij vervolgt haar betoog. Verstandig leren omgaan met vuur is een wezenlijk onderdeel van de activiteiten van scouting en daarom is de uitzondering voor scouting goed als er op een goede locatie, zonder overlast te veroorzaken en met inachtneming van de stookwijzer wordt gestookt. De voorzitter geeft het woord aan VOLT. Mevrouw Passier (VOLT) is blij dat alle partijen belang hechten aan een goede luchtkwaliteit. Het is goed dat het naleven van de WHO-normen is opgenomen in het voorstel. Uit onderzoek blijkt dat er een groot maatregelenpakket nodig is om de WHO-normen te halen. Het is goed dat gekeken wordt wat er op gemeentelijk niveau kan worden gedaan. Het uitbreiden van 0-emissiezones heeft effect op bezoekers. In hoeverre wordt er een link gemaakt met het mobiliteitsbeleid en parkeermogelijkheden aan de rand van de stad? De heer Vasters (D66) vraagt wat VOLT hierover van de wethouder wil weten.

20

25

Mevrouw Passier (VOLT) vindt het vooral belangrijk dat er oog voor is dat bezoekers goed worden geïnformeerd en er mogelijkheden zijn voor het parkeren aan de rand van de stad en alternatief vervoer. Zij vervolgt haar betoog. In het voorstel staat dat nieuwbouwwoningen zonder rookkanaal opgeleverd moeten worden. Hoe wordt ervoor gezorgd dat er na verloop van tijd niet alsnog rookkanalen worden aangebracht? De voorzitter geeft het woord aan VVD.

30

35

40

45

50

55

60

De heer De Pagter (VVD) vindt het belangrijk om te beseffen dat de luchtkwaliteit in heel Nederland en in Utrecht al veel beter is dan deze in het verleden was. Sinds 1990 is bijvoorbeeld de uitstoot van fijnstof en stikstof door wegverkeer met 75% gedaald. Het gaat de goede kant op en dat komt door Europese en landelijke maatregelen voor schonere industrie, auto’s, vrachtwagens en bussen. De vraag is hoezeer de gemeente echt kan sturen op verbetering van de luchtkwaliteit. De luchtkwaliteit wordt vooral beïnvloed door alles om ons heen en is iets van de lange adem. Mevrouw Passier (VOLT) wijst op de kaartjes van Parijs waarop zichtbaar is dat de luchtkwaliteit daar aanzienlijk is verbeterd nadat er maatregelen zijn getroffen. Is de heer De Pagter bekend met deze plaatjes? De heer De Pagter (VVD) denkt dat een groot verschil is dat er in Nederland al veel is en wordt gedaan op het gebied van luchtkwaliteit. De gemeentelijke maatregelen die zijn genomen hebben geen meetbaar effect gehad op de luchtkwaliteit. De VVD-fractie stelt daardoor de vraag of hier dan zo fors op ingezet moet worden. Hij vervolgt zijn betoog. De doelen moeten realistisch zijn en ervoor zorgen dat iedereen mee kan, ook inwoners met een houtkachel of een benzineauto. Naar zijn mening zijn de doelen in de beleidsnota niet realistisch.

Het is waarschijnlijk niet mogelijk om de komende 20 jaar te voldoen aan de WHO-normen. Daarbij komt dat veel maatregelen niet kunnen worden ingevoerd omdat hiervoor de landelijke mogelijkheden niet beschikbaar zijn. De fractie vindt het daarom niet te verantwoorden om de komende jaren € 20 miljoen hieraan uit te geven. De maatregel om een milieuzone in te voeren voor benzine en diesel in de hele gemeente noemt spreker bizar. Meer dan de helft van het wagenpark zou hierdoor worden geraakt. Het kost tijd om het wagenpark te vernieuwen, geef mensen die tijd. De luchtkwaliteit verbetert de laatste tijd omdat langzaamaan de auto’s steeds schoner worden. Bovendien leveren benzineauto’s nauwelijks een bijdrage aan fijnstof en in zeer mindere mate een bijdrage aan stikstofoxide dan dieselauto’s. Waarom zou de milieuzone er moeten komen voor alle brandstoffen en niet alleen voor de meest vervuilende dieselauto’s. De VVD zal een voorstel doen om deze maatregel te schrappen. De gemeente stelt voor om de bestaande milieuzone te vergroten naar de gehele gemeente. Er is geen verschil in effect met een milieuzone binnen de Rijksring. De totale uitstoot zou hierdoor 0,25% afnemen maar is vrijwel niet meetbaar. Er is een kaartje gedeeld waarop de plekken staan Pagina 18 van 46

5

10

15

20

waar de Europese normen niet gehaald zullen worden. Dit zijn plekken bij de snelwegen. Geen van de maatregelen uit de nota zullen ertoe bijdragen dat op die plekken de normen wel worden gehaald. Wat maakt dat het college hier wel van is overtuigd? Over de 0-emissiezone zijn enkele jaren geleden afspraken gemaakt. Met alle overheden is toen afgesproken dat dit 4 jaar vooraf aangekondigd moet worden en er geen grote 0-emissiezones gemaakt zouden worden. Wijkt Utrecht hiermee niet af van de landelijke afspraken die destijds zijn gemaakt? In het tijdspad staat opgenomen dat in januari een besluit noodzakelijk is. Hoe heeft het college rekening gehouden in de planning met een eventueel referendum? De VVD gelooft niet in een eenzijdig algeheel verbod op houtstook. Veel inwoners willen rekening houden met hun buren en doen dit ook. Elke partij in de raad, ook de VVD, staat voor gezonde lucht voor iedereen. De maatregelen uit de nota kunnen niet worden ingevoerd of leiden tot een niet meetbare verbetering van de luchtkwaliteit. Daarom zal de VVD tegen stemmen. De heer Vasters (D66) hoort veel bezwaren bij de VVD. De fractie wil vooral meer tijd geven aan veranderingen. Waarom wordt er dan niet gevraagd om de planning aan te passen? De heer De Pagter (VVD) geeft aan dat veel zaken meer tijd nodig hebben.

Auto’s worden in de loop van de tijd steeds schoner waardoor de luchtkwaliteit verbetert. Lokale maatregelen hier bovenop hebben weinig zin. De heer Vasters (D66) zegt dat Utrecht ook een rol kan spelen bij het neerzetten van een aantal dingen zodat er vervolgens wat terugkomt vanuit het rijk en de EU. Hoe kijkt de VVD hiernaar?

25

De heer De Pagter (VVD) geeft aan dat er landelijk en ook in de EU maatregelen worden genomen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Dit juicht de VVD toe. Dit kost tijd en die tijd moet gebruikt worden om mee te gaan in de transitie. De maatregelen uit de nota hebben geen of geen meetbaar effect. Daarom is de fractie tegen.

30

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt de VVD hoe er wordt gekeken naar het rapport van Royal HaskoningDHV waarin het effect van alle maatregelen exact staat aangegeven.

35

De heer De Pagter (VVD) geeft aan dat hierin inderdaad staat dat maatregelen geen of nauwelijks effect hebben. Percentages van 0,25% zijn niet meetbaar. Inzake het verbod op houtstook gaat het rapport ervan uit dat het verbod 100% wordt nageleefd. Dit zal niet gebeuren.

40

Mevrouw Heijne (GroenLinks) wijst erop dat de heer De Pagter er steeds individuele maatregelen uithaalt en doet alsof die ene maatregel een groot verschil maakt. Dit is niet het geval. Er is een breed pakket aan maatregelen nodig. Laten we lokaal doen wat we kunnen doen en daarnaast de landelijke lobby inzetten. De heer De Pagter (VVD) stelt dat de maatregelen in het rapport staan. De maatregelen die worden gekozen hebben geen of nauwelijks effect. Daarom is de VVD tegen.

45

50

55

60

De heer Van Rooij (Student & Starter) vraagt of de heer De Pagter erkent dat sommige maatregelen lokaal juist een groot gezondheidseffect hebben bijvoorbeeld het houtstookverbod zodat het ultrafijnstof niet bij mensen in de omgeving in het lichaam terechtkomt. De heer De Pagter (VVD) herhaalt dat dit alleen effect heeft als mensen stoppen met houtstook. Steeds meer inwoners in de stad houden rekening met hun buren maar een verbod helpt hier niet bij. Mensen in de stad moeten tot het begrip komen dat er minder op hout moet worden gestookt of dat er een schonere kachel wordt gekocht. Dit is veel effectiever dan het opleggen van een eenzijdig verbod. De heer Van Rooij (Student & Starter) is het hier niet mee eens. Het is erg schadelijk als mensen fijnstof binnen krijgen. Zijn fractie kiest voor gezondheid en daar hoort een houtstookverbod bij. Het is erg schadelijk als mensen fijnstof binnen krijgen. Erkent de heer De Pagter dit? De heer De Pagter (VVD) erkent dit maar gelooft niet dat een algemene milieuzone of een binnenstookverbod hierbij gaan helpen. Pagina 19 van 46

De voorzitter geeft het woord aan EenUtrecht.

5

10

15

De heer Otto (EenUtrecht) geeft aan dat veel maatregelen uit de beleidsnota nog niet getroffen kunnen worden. Het is bijzonder om nu al beslissingen te nemen waarvan we niet weten of het juridisch mogelijk is en wat de ontwikkelingen zijn. We worden omringd door autowegen, er wordt veel uitgestoten. Als bewoners van de stad worden gedwongen om afscheid van hun auto te nemen dan moet hier goed over nagedacht worden. Hoe wordt er gecompenseerd? Er zijn in de stad veel mensen die hun auto nodig hebben voor hun werk of voor privézaken zoals mantelzorg. Als zij gedwongen worden om afstand te doen van deze auto dan moet je goed weten wat je deze mensen biedt. Wat kunnen mensen die het financieel zwaar hebben tegemoet zien over enkele jaren. Is al bekend over hoeveel auto’s het gaat? Spreker sluit aan bij de Partij voor de Dieren over het planten van bomen. Er wordt niets over gezegd in de beleidsnota. Bomen zorgen ervoor dat de luchtkwaliteit verbetert. In de denk mee-sessies is het over houtstoken gegaan maar in de vraagstelling is niets gezegd over auto’s. Klopt het dat in het participatietraject geen aandacht is besteed aan auto’s? De voorzitter geeft het woord aan UtrechtNu!

20

25

30

35

40

De heer Bosch (UtrechtNu!) zegt dat iedereen gezonde lucht wil. Hoe vuil is de lucht eigenlijk? Ten opzichte van de tachtiger jaren van de vorige eeuw is een structurele verbetering te zien. Volgens de cijfers van het RIVM is de lucht nog nooit zo schoon geweest. Het voorstel voor het uitbreiden van de milieuzone over de hele stad krijgt geen steun van UtrechtNu! De resultaten zijn minimaal, zeker in een groter geheel. De inwoners en ondernemers worden op onnodige kosten gejaagd. De gemeente geeft zelf ook niet het goede voorbeeld: twee jaar geleden werden er nog 17 dieselvuilniswagens aangeschaft. De mensen met een kleine beurs worden door dit soort maatregelen de stad uitgejaagd. De WHO-normen zijn niet realistisch voor een land waarin ook geleefd moet worden. Houtstoken wordt verboden maar wat echt schadelijk is, is verkeerd hout stoken met nat of bewerkt hout of tijdens code rood. Doe hier wat aan of licht mensen beter voor. Zorg dat bepaalde filters verplicht worden bij de vervanging van kanalen. De branche heeft heldere voorbeelden gegeven. Controleren op houtstook is zo goed als onmogelijk voor de politie, zij hebben hiervoor geen capaciteit. Het grootste deel van de luchtvervuiling komt vanuit elders en soms uit andere delen van Europa. Kan Utrecht zich internationaal niet veel beter druk maken over de donkerpaarse plek op de kaart, in Oost-Europa.

Daar is winst te behalen. Binnenshuis worden mensen geconfronteerd met fijnstof en ongezonde lucht door te wokken of het branden van kaarsen. De gemeente gaf tijdens de raadsinformatiebijeenkomst aan dat dit volksgezondheid betreft. Waar is de samenhang? Waarom miljoenen uitgeven voor vrijwel geen verandering en een nauwelijks meetbaar resultaat? Aan bewustwording over ongezonde lucht in de eigen woning kan de gemeente wel wat doen. De winst hiervan zal vele malen groter zijn. UtrechtNu! overweegt een flink aantal moties en amendementen op het voorstel. Schorsing zodat het college de beantwoording kan voorbereiden.

45

50

55

60

De voorzitter geeft het woord aan wethouder Oosters. Wethouder Oosters bedankt de commissie voor het bespreken van de nota. Luchtkwaliteit is iets waar mensen zelf geen invloed op hebben maar wel de dupe van kunnen worden, hun gezondheid kan achteruit gaan zelfs als ze nog erg jong zijn. Het college wil hier iets aan doen en streeft daarom naar de WHO-advieswaarden. De cijfers geven aan dat de invloed van houtstook, wegverkeer en industrie slecht zijn voor de inwoners. De WHO-normen gaan echt over de gezondheid. De EU-normen zijn vastgesteld met een andere motivatie. Het pakket dat er nu ligt, om te streven naar die WHO-waarden, is ambitieus en doet recht aan het draagvlak in de stad op dit moment. Het is niet de bedoeling nog verdere aanscherpingen na te streven. Utrecht kan de WHO-normen niet alleen behalen, dit maakt niet dat het gaat om symboliek. We hebben wel degelijk een grote invloed op de luchtkwaliteit in de stad en nemen daar met deze voorstellen ook onze verantwoordelijkheid in. Ook zal het college op landelijk en Europees niveau in gesprek blijven over die onderwerpen waar nu nog weinig invloed op kan worden uitgevoerd. Toch wil Utrecht het goede voorbeeld geven en dat wordt gedaan met deze nota. De maatregel die wordt voorgesteld betreffende houtstook heeft al veel losgemaakt in de stad. Het is de bedoeling om mensen de tijd te geven.

Het verbod wordt pas over 5 jaar ingevoerd. Pagina 20 van 46

5

10

Uiteindelijk moet dit wel een echte stap zijn. Het is goed om de tijd te nemen zodat meer mensen meegenomen kunnen worden in de effecten van houtstook. Ook is er tijd nodig om uit te werken hoe zo’n maatregel het beste kan worden gehandhaafd. Een eerder verbod op basis van weercodes zal mogelijk leiden tot meer verwarring onder de bewoners en dan is de maatregel echt ingewikkeld om te handhaven. T.a.v. van de vraag van DENK over de gevolgen van een binnenstookverbod voor mensen met een kleine beurs geeft spreker aan dat houtkachels meestal niet in sociale huurwoningen staan en het geen goedkope manier van verwarmen is. Het zal de kwetsbare inwoners van Utrecht daarom waarschijnlijk niet raken. Bovendien is er een uitzondering voor mensen voor wie de houtkachel de primaire warmtebron is. Met tussenoplossingen zoals filters, schonere kachels en het hanteren van weercodes blijft er uitstoot. Daarom kiest het college toch voor het instellen van een totaalverbod maar met voldoende tijd zodat mensen echt meegenomen kunnen worden.

15

Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt hoe het kan dat met de genoemde oplossingen de uitstoot blijft en niet vermindert.

20

Wethouder Oosters antwoordt dat veel van deze informatie in de onderzoeken die meegestuurd zijn met de stukken staat. Een voorbeeld zijn de filters, de uitstoot wordt minder maar het effect van de filters na langere tijd wordt steeds kleiner. Bovendien is het onderhoud lastig te controleren. Het meest effectief is het totaalverbod. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt of de gemeente het totaalverbod wel kan handhaven.

25

30

35

Mevrouw Zwinkels (CDA) zou graag verder kijken op het spoor van de filters, het onderhoud en het juiste gebruik. Is dit mogelijk? Wethouder Oosters herhaalt dat met al deze verschillende maatregelen er nog steeds uitstoot is als er op hout wordt gestookt. Een totaalverbod is daarom veel effectiever. Er wordt meer geld gereserveerd voor handhaving in deze nota, ook bij het verbod. Dit is veel beter uitvoerbaar bij een totaalverbod dan bij verschillende weercodes. Ook voor communicatie is een bedrag gereserveerd. In de jaren tot 2030 moet goed op communicatie worden ingezet. Het eerst waarschuwen en daarna pas beboeten kan meegenomen worden in de uitwerking van de uitvoering. De voorzitter schorst de vergadering om 17.00 uur en stelt voor om de vergadering om 19.45 uur te hervatten. Schorsing tot de avondvergadering.

Pagina 21 van 46

Verslag openbare avondvergadering 5 commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 10

Datum Locatie Verslag door

donderdag 9 januari 2025 Stadhuisbrug 1, Utrecht, Raadszaal Mevrouw B. Young (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen 15

20

De voorzitters, dhr. B. van Steeg en C. Bos, wethouder mw. E. Oosters, wethouder D. de Vries, commissiegriffier dhr. S. Heerdink, de leden, mw. K. Alblas (CU), dhr. C. Bos (Stadsbelang Utrech), dhr. D. Bosch (UtrechtNu!), dhr. J. Cornielje (PvdA), dhr. F. Dekkers (GroenLinks), mw. R. Heijne (GroenLinks), dhr. G. te Hoonte (VVD), mw. A. Krul (PvdD, mw. T. Meerding (VVD), dhr. J. Otto (EenUtrecht), dhr. L. van Rooij (Student & Starter), dhr. V. Paalman (Horizon), dhr. M. de Pagter (VVD), mw. C. Passier (Volt), dhr. T. Stam (PvdA), dhr. L. van Straalen (CU), dhr. M. Usta (DENK), dhr. J. Vasters (D66), mw. L. de Vries (PvdD), mw. B. van der Wilt (D66), mw. J. Zwinkels (CDA)

Afwezigen

Er zijn geen afwezigen gemeld.

Verslag openbare middagvergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen 25

30

35

40

_Toc188253757 Verslag openbare avondvergadering commissie Energie(transitie), Duurzaamheid, Vastgoed en Wonen .............................................................................................................................................22 Aanwezigen .....................................................................................................................................22 Afwezigen ........................................................................................................................................22 Lijst van toezeggingen ....................................................................................................................28 8. Fusietraject ‘Naar een omgevingsdienst Utrecht’ + zienswijzeprocedure fusietraject.................29 Lijst van toezeggingen ....................................................................................................................32 9. SV 2024 nr. 137 Hoe succesvol is Utrecht in de betaalbare woningmarkt? ...............................32 Lijst van toezeggingen ....................................................................................................................37 10.

Raadsbrief Uitvoeringsprogramma Buurt- en wijkgericht werken 2024-2028 ...........................38 Lijst van toezeggingen ....................................................................................................................46

De voorzitter heropent de vergadering om 19.45 uur en heet iedereen welkom. De voorzitter geeft wethouder Oosters het woord voor het vervolg van haar beantwoording.

45

Wethouder Oosters geeft aan dat de maatregel over rookkanalen in nieuwbouw via de vergunningsvoorwaarden zal worden opgenomen. Hoe dit exact wordt vormgegeven maakt Pagina 22 van 46

5

onderdeel uit van het uitvoeringsprogramma. Bij het binnenstookoverbod en de effectiviteit van deze maatregel is door Royal HaskoningDHV gerekend met een reductie van 65%. Voor ontheffingen wordt vooral gedacht aan mensen die houtstook als primaire warmtebron hebben. Voor de scouting is een ontheffing op het stookverbod opgenomen. Barbecues op hout vallen onder het stookverbod. Barbecueën op briketten en andere materialen kan nog steeds, ook na het aannemen van deze nota. Op dit moment wordt een verbod op barbecueën in parken niet opgenomen in de nota. Het is niet schoon maar heeft een ander effect dan hout.

10

Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt of het college hier in principe niet negatief tegenover staat. Wethouder Oosters ziet het niet als een van de maatregelen in dit pakket en staat er niet positief tegenover op dit moment.

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt om een toezegging van de wethouder om de evaluatie sowieso te delen met de raad. Wethouder Oosters zegt toe dat de evaluatie over het houtstookverbod, dat in 2027 wordt uitgevoerd, met de raad wordt gedeeld. Zij vervolgt haar beantwoording met het onderdeel wegverkeer. De sloopregeling was voor het college een belangrijke voorwaarde voor het verder invoeren van milieuzones. Mensen met een minder hoog inkomen moeten hier niet de dupe van worden. De sloopregeling biedt hier een goede mogelijkheid toe. Het verzoek van enkele fracties om te kijken naar een sociale sloopregeling zodat het vooral terecht komt bij mensen die het echt nodig hebben is een goed voorstel en dit zal meegenomen worden in het uitvoeringsprogramma. Een goede sloopregeling is een voorwaarde voor het uitbreiden van de milieuzones. De middelen zijn hiervoor beschikbaar en er wordt een onderzoek uitgevoerd op welke manier de regeling het meeste effect sorteert voor de juiste mensen. Het is niet mogelijk om mensen te verbieden om hun auto te verkopen waarmee de kans blijft dat deze doorverkocht wordt naar een ander land. Mevrouw Heijne (GroenLinks) vraagt of het mogelijk is om de subsidie te koppelen aan het overleggen van een sloopbewijs.

Wethouder Oosters antwoordt dat voor de sloopregeling aangetoond moet worden dat de auto daadwerkelijk naar de sloop is gebracht door het overleggen van een sloopbewijs. Niet iedereen zal echter gebruik maken van de sloopregeling. De heer Van Straalen (CU) vraagt of er gecontroleerd wordt of de auto daadwerkelijk wordt gesloopt en niet wordt doorverkocht naar een ander land. Wethouder Oosters zegt dat in het uitvoeringsprogramma opgenomen zal worden hoe hierop goed kan worden toegezien. Het idee van de sloopregeling is juist dat de auto wordt ingeleverd en niet wordt doorverkocht. Zij vervolgt haar beantwoording. Door de DENK-fractie is de zorg aangegeven dat de sloopregeling te beperkt is. Twee keer eerder is een sloopregeling gehanteerd en beide keren is er minder gebruik van gemaakt dan vooraf was ingeschat. Het college denkt dat het ingeschatte bedrag nu voldoende is waardoor de regeling niet te beperkt is. Bij de invoering van de maatregel in 2027 gaat het alleen om een geografische uitbreiding van de milieuzone die al geldt voor personenauto’s, om iets meer dan 2500 personenauto’s en 2000 bestelbusjes. Voor de ZE-zone gaat het om een groter aantal auto’s. De eerste stap van het uitbreiden van de milieuzone in 2027 heeft maar een klein effect omdat een relatief kleine groep auto’s wordt geraakt door deze zone.

Milieuzones helpen wel bij het verbeteren van de luchtkwaliteit. Door het maatregelenpakket dat de afgelopen jaren is uitgevoerd is de luchtkwaliteit in Utrecht verbeterd. Het is alleen lastig te bepalen welke maatregel welk effect heeft gesorteerd. Het instellen van een ZE-zone is een grotere en belangrijkere stap dan het uitbreiden van de milieuzone. Hoewel het wettelijk nog niet mogelijk is om ZE-zones in te stellen wordt het belangrijk genoeg geacht om op deze manier in de nota op te nemen. Het is belangrijk dat goed wordt gecommuniceerd welke maatregel wanneer wordt ingevoerd. Met name de communicatie over de ZE-zones die wettelijk nog niet kunnen worden ingesteld vraagt om zorgvuldigheid. Pagina 23 van 46

De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt waarom er gecommuniceerd wordt over iets dat wettelijk nog niet bestaat. Dit gaat voorbij aan de rechtsstaat. 5

Wethouder Oosters antwoord dat in de nota aangegeven wordt dat het een maatregel betreft die wettelijk nog niet kan worden uitgevoerd maar waarvan de ambitie is om het wel uit te voeren zodra dit wettelijk kan. 40% van de uitstoot van stikstof is afkomstig van het wegverkeer en de ZEzone is een belangrijke maatregel om hier wat aan te doen.

10

De heer Bosch (UtrechtNu!) vindt het niet nodig dat er wordt gegoocheld met cijfers en dat er wordt gedreigd met wetten die niet bestaan. Hij noemt dit onbehoorlijk.

15

Wethouder Oosters geeft aan dat dit werkelijk de invloed betreft die wegverkeer heeft op de luchtkwaliteit van Utrecht. Op dit moment kan de ZE-zone nog niet worden ingevoerd, dit wordt duidelijk vermeld in de nota. Het instellen van milieuzones en uiteindelijk ZE-zones is wat de gemeente Utrecht daadwerkelijk kan doen om de luchtkwaliteit te verbeteren. De heer Otto (Een Utrecht) vraagt of de uitstoot afkomstig is van lokaal wegverkeer of telt het verkeer van de autosnelwegen rondom Utrecht mee?

20

Wethouder Oosters antwoordt dat het om het wegverkeer in Utrecht gaat en om die factoren waar de gemeente wat aan kan doen. Dat zijn de gebieden waar de gemeente over gaat. Als het wettelijk mogelijk is om een ZE-zone in te voeren dan wil het college overwegen om een ZE-zone voor personenauto’s op een verstandige manier in te voeren in Utrecht.

25

De heer Otto (EenUtrecht) vraagt of de uitstoot van bijvoorbeeld de Zuilense Ring meetelt in de 40%.

30

Wethouder Oosters geeft aan dat dit meetelt in de 40%. Het impact dat we met het wegverkeer kunnen maken is heel belangrijk voor de luchtkwaliteit. De heer Otto (EenUtrecht) vraagt of hij de conclusie kan trekken dat 0,25% afkomstig is van verkeer uit de stad en de overige 39,75% van het verkeer op de ring.

35

Wethouder Oosters geeft aan dat alle schema’s en tabellen er opnieuw bij gepakt kunnen worden om na te gaan welke percentages precies per maatregel gelden. Het feit is dat het lokale wegverkeer verantwoordelijk is voor 40% van de uitstoot. Om de luchtkwaliteit te verbeteren zal er iets gedaan moeten worden aan deze uitstoot door het wegverkeer.

40

De heer Bosch (UtrechtNu!) heeft een punt van orde. Hij vraagt of de wethouder gewoon antwoord kan geven op de vragen. De duidelijke vraag van de heer Otto wordt niet beantwoord.

45

50

55

60

Wethouder Oosters zegt dat zij wel antwoord geeft. De tabel gaat over lokale uitstoot, 40% daarvan wordt veroorzaakt door wegverkeer. Het is goed om een aantal zaken recht te zetten over het kaartje met meetpunten. Er worden veel overschrijdingen verwacht langs de drukke wegen zoals snelwegen. Er zijn ook punten in de stad waar een overschrijding wordt verwacht. Daarnaast zijn er punten waar een overschrijding dreigt. Er zijn maatregelen in de hele stad nodig. Een toename van schone auto’s in de stad zal ook leiden tot een toename van schone auto’s op de snelwegen en dit heeft weer een positief effect op de luchtkwaliteit. De ambitie in de nota gaat over de WHO-adviesnormen. In Utrecht voldoen we vrijwel nergens aan deze adviesnormen. De heer Bosch (UtrechtNu!) wijst op een van de andere punten op het kaartje, de WSW, waar de herinrichting ervoor heeft gezorgd dat de auto’s dagelijks stilstaan. Is hier i.v.m. de luchtkwaliteit een fout gemaakt door het college? Wethouder Oosters vindt dit een specifieke vraag waar deze conclusie niet uit kan worden getrokken. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt om een specifiek antwoord op deze specifieke vraag. Wethouder Oosters antwoordt dat de vraag over meetresultaten van een bepaalde locatie gaat Pagina 24 van 46

waar zij nu geen antwoord op heeft. Zij kan deze beantwoording wel op een later moment verzorgen. 5

10

15

De voorzitter geeft aan dat het om technische vragen gaat. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt waarom de gemeente gaat ontwikkelen op plekken waar de grenswaarden al worden overschreden en waar kinderen die hier opgroeien een grote kans hebben op het ontwikkelen van gezondheidsklachten. Mevrouw De Vries (PvdD) heeft een punt van orde. De heer Bos is vanmiddag niet aanwezig geweest bij het debat en doet nu een inbreng tijdens de beantwoording van de gestelde vragen. Deze vraag staat ook niet op haar lijst met te beantwoorden vragen. Zij vindt dit frustrerend. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) antwoordt dat mevrouw De Vries graag veel kletst over luchtkwaliteitsnormen. De voorzitter verzoekt de heer Bos om het niet persoonlijk te maken maar te reageren op wat zij zegt.

20

25

De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) geeft aan dat mevrouw De Vries een van de raadsleden is die instemt met bouwontwikkelingen op plekken waar de luchtkwaliteitsnormen zwaar worden overschreden. De voorzitter geeft aan dat het debat niet op deze wijze wordt gevoerd en stelt voor om terug te gaan naar de wethouder voor de beantwoording van de gestelde vragen. Mevrouw De Vries (PvdD) vindt het niet prettig om op deze persoonlijke manier aangevallen te worden door de heer Bos.

30

35

40

45

De voorzitter geeft het woord aan wethouder Oosters. Wethouder Oosters zegt dat bij bouwontwikkelingen altijd gekeken moet worden naar de milieunormen die zijn gesteld. Deze nota gaat over de maatregelen die genomen kunnen worden om de luchtkwaliteit te verbeteren, ook op de plekken waar de heer Bos naar verwijst. Zij vervolgt de beantwoording van de vragen. Er zijn in de wet geen regels vastgelegd over de omvang van milieuzones, de gemeente mag de omvang zelf bepalen. Als er een referendum aan de orde is, dan zal het college hiernaar handelen. Het zal wel een vertraging van de maatregelen met zich meebrengen en dit heeft impact op de snelheid waarmee de luchtkwaliteit van de stad wordt verbeterd. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst is de effectiviteit van een verbod op brom- en snorfietsen al besproken. Ook toen is gezegd dat het wel degelijk een belangrijk lokaal effect heeft om deze maatregel in te voeren. Brom- en snorfietsen stoten relatief veel fijnstof uit die voor mensen die in de buurt van deze brom- en snorfietsen fietsen, tot gezondheidsschade kan leiden. Daarom is dit een belangrijke maatregel in het hele pakket. De heer Bosch (UtrechtNu!) vraagt naar het meetbare verschil hiervan.

50

55

60

Wethouder Oosters antwoordt dat het om een lokaal verschil gaat dat lastig meetbaar is op gemeentelijk niveau. Het is evident dat het een effect heeft op de mensen die eromheen fietsen. Zij vervolgt de beantwoording. Gevraagd is naar een tijdelijke ontheffing voor startende ondernemers. De prijzen van fossiele brandstofauto’s en elektrische auto’s komen steeds dichter bij elkaar. Daarnaast moet er goed gekeken worden naar de omstandigheden bij het instellen van een ZE-zone in de hele stad. De raad zal goed geïnformeerd worden welke ontheffingen op welke manier zullen gelden. Bij het invoeren van een milieuzone zijn ondernemers vooral gebaat bij tijdige duidelijkheid zodat zij op tijd kunnen investeren in een nieuwe auto/bestelbus. Er is nog geen groot bedrag gereserveerd voor ondernemers bij het instellen van een ZE-zone in 2030 en realistisch gezien kan spreker niet veel toezeggingen doen. Wel blijft het college actief in contact met de branche. Er zullen op tijd maatregelen worden genomen als blijkt dat de zone voor teveel ondernemers niet haalbaar is. Pagina 25 van 46

5

10

15

20

25

30

35

De heer Vasters (D66) geeft aan dat niet alles geld hoeft te kosten, er kon ook meegedacht worden over andere vervoerswijzen of het collectief inkopen van busjes e.d. Zijn dit zaken die meegenomen kunnen worden in de aanpak? Wethouder Oosters geeft aan dat de suggesties kunnen helpen en meegenomen kunnen worden in het uitvoeringsprogramma. Het lijkt niet nodig om het aantal stop & dropplekken uit te breiden omdat het om een beperkte doelgroep gaat en de vraag beperkt is. De huidige plekken zijn zeer verspreid en liggen binnen loopafstand van de horecaondernemingen. Het luchtkwaliteitsplan is in nauwe samenwerking met de collega’s van mobiliteit opgesteld en daardoor is er een match met het mobiliteitsbeleid. Er wordt samen met hen gekeken naar alternatieven voor personenauto’s en om te zorgen voor zoveel mogelijk schone personenauto’s. De PvdD heeft gevraagd om een toezegging om parken rookvrij te maken. In de roadmap van 2024 is aangegeven dat het college terughoudend wil zijn met het aanwijzen van te grote rookvrije zones. Als een rookvrije zone te groot is of niet duidelijk is gemarkeerd kan dit leiden tot een waterbed effect. Mevrouw De Vries (PvdD) geeft aan dat parken duidelijk gedefinieerd zijn als locatie en zouden hiermee geschikt zijn om als rookvrije zone aangeduid te worden. Wethouder Oosters vreest dat veel mensen naast de grens van het park gaan staan.

Het college denkt dat het uitbreiden van de rookvrije zones niet effectief genoeg zal zijn. In de roadmap is duidelijk aangegeven welke maatregelen wel worden genomen. Mevrouw De Vries (PvdD) geeft aan dat mensen in parken samenkomen en dat daar ook vaak kinderen zijn die gevoelig zijn voor rook. Het is belangrijk dat er voldoende plekken zijn waarbinnen roken niet wordt geaccepteerd. Wethouder Oosters denkt dat het nog niet een effectieve maatregel is die zij wil opnemen in het kader van de luchtkwaliteit. Het kan beter meegenomen bij volksgezondheid en het rookverbod op terrassen. Mevrouw De Vries (PvdD) wijst op de samenhang tussen luchtkwaliteit en volksgezondheid. Kan de wethouder hier samen met de wethouder die over volksgezondheid gaat werk van maken? Wethouder Oosters geeft aan dat zij met haar collega Eerenberg het gesprek hierover aangaan om te bekijken waar meer winst is te behalen.

40

45

50

55

60

De heer Van Straalen (CU) vindt dat er goed gekeken zou kunnen worden naar een uitbreiding van het rookverbod naar parken. Wethouder Oosters geeft aan dat volksgezondheid en luchtkwaliteit bij uitstek samen hangen maar vanwege het waterbedeffect en de negatieve bijeffecten op de randen van de gebieden zal deze strategie waarschijnlijk niet werken. Zij zegt toe wel het gesprek met haar collega Eerenberg aan te gaan. Inzake de rookvrije terrassen zet de gemeente in om een pact te sluiten met horecaondernemingen. De gemeente is actief op zoek naar meer horecaondernemers die zich hierin willen onderscheiden. Er zijn inmiddels 10 rookvrije terrassen bekend. Op de vraag hoe het ervoor staat met de vierde aanvliegroute geeft spreker aan dat het Rijk eerst komt met de eerste schetsen van de route komt. Pas dan kan hierop worden gereageerd. Op de lobbybrief die vanuit de gemeente is verstuurd is nog geen reactie ontvangen. Sinds 2021 werkt de gemeente aan emissieloos bouwen, in eerste instantie op de eigen bouwplaatsen. Dieselaggregaten komen op steeds minder bouwplaatsen voor. Op bouwplaatsen van andere opdrachtgevers gelden de algemene emissiereductie eisen vanuit de Omgevingswet. Er wordt gewerkt aan een specifieke Utrechtse uitwerking waarmee gerichte eisen kunnen worden gesteld aan bouwmachines.

Uiterlijk in Q2 2025 ontvangt de raad meer informatie over een uitwerking van het weren van de oude dieselmachines op de bouwplaatsen. Door steeds meer goede aansluitingen op evenementenlocaties aan te brengen worden ook hier mooie stappen gezet. Doordat deze aansluitingen nog niet overal aanwezig zijn, kan deze eis nog niet hard Pagina 26 van 46

worden gesteld.

5

Bomen zijn geen onderwerp in de nota omdat het effect van bomen op luchtkwaliteit beperkt is, zeker in de stad. Alleen grote oppervlakten van planten en bos nemen significante hoeveelheden kooldioxide op. Het effect op de luchtkwaliteit kan niet echt als significant worden beschreven. De heer Otto (EenUtrecht) vindt het lastig dat een verbetering van 0,25% wel wordt meegenomen in de maatregelen maar alle bomen die CO-2 opvangen niet.

10

15

20

25

30

35

Wethouder Oosters merkt op dat er groenbeleid is in de stad dat zeker bijdraagt aan de wens maar het is geen maatregel die echt wat kan bijdragen aan de verbetering van de luchtkwaliteit. Mevrouw De Vries (PvdD) benadrukt dat groen en bomen schadelijke stoffen uit de lucht opnemen. Dit is toch een feit? Wethouder Oosters beaamt het maar het effect ervan is zeer beperkt. Om het mee te kunnen nemen als effectieve maatregel zou er een grote hoeveelheid groen en bomen geplant moeten worden. Dit kan in deze nota niet waar worden gemaakt maar gebeurt wel zoveel mogelijk in het groenbeleid. Mevrouw De Vries (PvdD) zegt dat het effect afhangt van de hoeveelheid bomen en roept het college op om verder te gaan met vergroenen en zo min mogelijk bomen te kappen. Wethouder Oosters ziet dit ook zo. Dat het niet in de nota staat betekent niet dat er niets mee wordt gedaan. Zij vervolgt haar beantwoording. Er worden geen nieuwe gevoelige bestemmingen (scholen, kinderdagverblijven) toegestaan binnen 300 meter van de snelweg en binnen 50 meter van een drukke lokale weg. Dit is verankerd in het volksgezondheidsbeleid. In uitzonderlijke gevallen worden uitzonderingen gemaakt maar daar worden mitigerende maatregelen getroffen om het effect zo klein mogelijk te maken. Het beleid over luchtkwaliteit wordt opgesteld voor alle inwoners.

De invloed van de gemeente op het klimaat binnenshuis is echter beperkt. Er kan wel door middel van voorlichting en communicatie wat worden gedaan aan de vervuiling binnenshuis door bijvoorbeeld wokken en het branden van kaarsen. Dit wordt meegenomen in het uitvoeringsprogramma. Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt of er een extra budget kan worden opgenomen voor de mitigerende maatregelen die nodig zijn voor scholen en kan de raad vaker worden geïnformeerd wanneer er wordt afgeweken van de afstandsnormen.

40

Wethouder Oosters antwoordt dat de raad altijd wordt geïnformeerd bij projecten over of er wel of niet wordt voldaan en welke mitigerende maatregelen er eventueel worden toegepast. Er is geen geld gereserveerd om nog meer mitigerende maatregelen bij huidige gebouwen te realiseren.

45

Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt wat er wel extra kan worden gedaan aan luchtkwaliteit dat ten goede komt aan de scholen. Wethouder Oosters wijst erop dat de financiering voor scholen op dit gebied via het Rijk loopt.

50

55

60

Mevrouw Zwinkels (CDA) vraagt wat de gemeente extra kan doen. Wethouder Oosters wijst erop dat het budget beperkt is en bedoeld is voor de meest effectieve maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren. Voor scholen is er financiering vanuit het Rijk en de gemeente heeft niet de keuze gemaakt om hierop vanuit de gemeente verder in te zetten. Zij vervolgt haar beantwoording. Door de nota en de stikstofvermindering is er juist de mogelijkheid om door te gaan met bouwen. Met de bouwers in de stad is een convenant afgesloten voor emissieloos bouwen. Zij zijn op de hoogte van de maatregelen en er is goed contact met hen over de haalbaarheid daarvan. De regels gelden voor alle bouwplaatsen waar een omgevingsvergunning voor nodig is en waar een B- of C-plan voor gevraagd wordt. In de praktijk gaat het over grote projecten vanaf € 1 miljoen van grote aannemers, ontwikkelaars en corporaties. Pagina 27 van 46

De heer Van Straalen (CU) vraagt of er ook wordt gehandhaafd bij kleinere verbouwingen bijvoorbeeld van woonhuizen. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

Wethouder Oosters geeft aan dat de maatregelen gelden voor de grote bouwplaatsen van de grote projecten. Zij vervolgt haar beantwoording. Gevraagd werd waarom er in de participatie geen vragen zijn gesteld over het wegverkeer. Bij het opstellen van het mobiliteitsbeleid in het najaar van 2023 is er uitgebreid gesproken met inwoners over maatregelen voor het wegverkeer. Er was daardoor al veel bekend over het draagvlak onder inwoners. Daarom is het nu niet meegenomen. De voorzitter vraagt of er vragen niet zijn beantwoord en geeft vervolgens het woord aan Student & Starter. De heer Van Rooij (Student & Starter) had de wethouder nog gevraagd of er breder dan alleen naar de U-pas wordt gekeken aangaande de sloopregeling. Wethouder Oosters geeft aan dat het een afweging is waar het geld van de sloopregeling het best voor kan worden ingezet. Het meest sympathiek is om dat te doen voor mensen met een laag inkomen die afhankelijk zijn van hun auto. De U-pas lijkt hiervoor de beste manier. Er wordt nog onderzoek gedaan naar hoe de maatregel het best kan worden ingevoerd. De zorg van Student & Starter wordt meegenomen en in het uitvoeringsprogramma zal opgenomen worden hoe de regeling zo sociaal mogelijk zal worden ingericht. De voorzitter constateert dat dit het einde is van de eerste termijn en vraagt of er behoefte is aan een tweede termijn.

Hij geeft het woord vervolgens aan EenUtrecht. De heer Otto (EenUtrecht) benadrukt het belang van een referendum. Een eventuele vertraging van het proces daardoor moet geaccepteerd worden. Wethouder Oosters zegt dat het college uiteraard een eventueel referendum zal organiseren. Dit betekent uitstel van de invoering van de maatregelen en dat zou zij als wethouder luchtkwaliteit wel jammer vinden. De heer De Pagter heeft een punt van orde. Hij heeft de indruk dat in de beantwoording door de wethouder de milieuzones en de ZE-zones door elkaar heen zijn gebruikt. Dit is een aandachtspunt bij het vaststellen van de notulen. Wethouder Oosters denkt dat dit niet het geval is. In 2027 is de geografische uitbreiding van de huidige milieuzone en na 2030 als het wettelijk mogelijk is zou de gemeente graag een ZE-zone instellen voor stadslogistiek. De voorzitter constateert dat hiermee het eind van dit debat is bereikt. De beleidsnota wordt voor bespreking in de raad geagendeerd voor 60 minuten.

Lijst van toezeggingen

Beleidsnota Luchtkwaliteit (wethouder Oosters): De wethouder zegt toe: - De evaluatie van de ontheffing van de scouting met betrekking tot het houtstookverbod in 2027 naar de raad te sturen; - Aanvullende informatie aan te leveren inzake het aandeel van de snelwegen ten opzichte van het lokale verkeer; - Nadere informatie aan te leveren over machines op bouwplaatsen (Q2 2025); - In het uitvoeringsprogramma tevens de luchtkwaliteit binnenshuis mee te nemen.

Pagina 28 van 46