Agendabundel
Tekst van het document
Sportvoorzieningen USP Outdoor voorzieningen (buitensport) De outdoor sportvoorzieningen van Sportcentrum Olympos zijn: twee hockeyvelden (één waterveld en één zandgestrooid kunstgrasveld; op het kunstgrasveld zijn ook twee korfbalvelden); negen tennisbanen (kunstgras); één voetbalveld (kunstgras); één combiveld voornamelijk voor voetbal, frisbee en evenementen (natuurgras); één rugbyveld (natuurgras), waarop ook gevoetbald wordt; één rugby-oefenveld (natuurgras); één survivalbaan; één beachvolleybalveld; één buitenklimwand Kalymnos. Indoor sportvoorzieningen (binnensport) De indoor sportvoorzieningen van Sportcentrum Olympos zijn: drie sporthallen (twee sporthallen van 44x24 meter, één sporthal van 48x28 meter); vier squashbanen; één danszaal met sportvloer en grote spiegelwand; één danszaal met houten vloer en grote spiegelwand; één fitnessruimte met een speciale ruimte voor circuittraining; één spinningruimte met dertig fietsen, ook geschikt voor pole fitness; één zaal (Marius Buiting-zaal) geschikt voor zowel sporten als vergaderingen en lezingen (221 m2); een tweede fitness- en krachtsportlocatie Kratistos (in de P+R naast Olympos). Naast deze sportvoorzieningen zijn er twee vergaderzalen (10 en 20-25 personen), het Sportcafé Olympos en kleed- en behandelkamers (voor Sportmedisch Adviescentrum, InspanningLoont en Trias Fysiotherapie) (Sportcentrum Olympos, 2024).
Gebruikers van de sportvoorzieningen moeten een OlymPas hebben. Voor studenten van de UU, HU, Hogeschool voor de Kunsten (HKU) of Universiteit voor Humanistiek (UvH) en medewerkers van de UU, HU, UMC-U, Hubrecht instituut/Westerdijk instituut, UvH en Genmab is de OlymPas met korting te verkrijgen. Medewerkers van GenDx en QVQ sporten gratis (Sportcentrum Olympos, 2024b). In 2023 werden 13.517 OlymPassen uitgegeven, waarvan 86 procent aan studenten (tabel 2.1). Iets minder dan de helft (45%) is uitgegeven aan leden van een Studentensportvereniging (SSV sporter). Dit zijn grotendeels studenten (94%). 40 procent van de medewerkers die lid zijn bij een Studentensportvereniging werkt bij de UU, 34 procent bij Olympos en 20 procent bij UMC-U (tabel 2.2). De alumni zijn allemaal afgestudeerd aan de UU. De niet-SSV-sporters (55% van alle uitgegeven OlymPassen) zijn deelnemers aan fitness, groepslessen of cursussen, of huurders van tennis- of squashbanen. Zij kunnen ook alleen ingeschreven zijn met hun futsalteam en deelnemen aan de interne futsalcompetitie. De niet-SSV-sporters zijn relatief vaak medewerkers (16%). Tabel 2.1 Kenmerken uitgegeven OlymPassen, 2023 (in procenten) Totaal
SSV-sporter Niet-SSV-sporter
(n=13.517)
(n=6.110)
(n=7.407)
Student
86
94
79
Medewerker
10
2
16
Alumni
1
1
2
Overig
3
3
3
Bron: Sportcentrum Olympos, 2024. Bewerking: Mulier Instituut.
De SSV-sporters kunnen bij meerdere verenigingen lid zijn. De 6.110 OlymPassen die zijn uitgegeven aan SSV sporters in 2023, zijn goed voor 6.646 lidmaatschappen bij studentensportverenigingen. De meeste van deze lidmaatschappen horen bij verenigingen die hoofdzakelijk op Olympos sporten (83%). De hockey-, tennis-, voetbal-, volleybal- en dansstudentensportverenigingen hebben daarvan de meeste leden. De overige verenigingen huren extern faciliteiten (ijshockey, wielrennen, ruitersport, schaatsen, klimmen, turnen, zwemmen en waterpolo). In tabel B1.1 in bijlage 1 staat (de ontwikkeling in) het aantal leden per sportvereniging.
De verenigingen voor boardsporten (Spin), roeien (Orca en Triton) en zeilen (Histos)1 hebben eigen faciliteiten. Een (onbekend) percentage van hun leden traint ook op Olympos als niet-SSV-sporter. Ze kunnen dus gebruikmaken van (cursusaanbod en groepslessen van) de fitness, studio’s, klimmen, tennis en squash, maar niet van de sportzalen en -velden. Ongeveer drie kwart van de studenten (76%) met een OlymPas studeert aan de Universiteit Utrecht en 15 procent aan de Hogeschool Utrecht (tabel 2.2). Hierin is geen groot verschil te zien tussen de SSV- en niet-SSV-sporters. Van de medewerkers werken de meeste houders van een OlymPas bij de UU (43%) of het UMC-U (29%). Tabel 2.2 OlymPassen naar type sporter en type onderwijsinstelling, 2023 (in procenten) Totaal
SSV-sporter
Niet-SSV-sporter
Studenten
(n=11.589)
(n=5.755)
(n=5.834)
UU
76
73
78
HU
15
17
14
Overig
9
10
8
Medewerkers
(n=1.313)
(n=127)
(n=1.186)
UU
43
39
44
UMC-U
29
34
31
Olympos
10
20
8
USP
9
5
9
Overig
9
2
8
Bron: Sportcentrum Olympos, 2024. Bewerking: Mulier Instituut.
Het aantal OlymPassen voor niet-SSV-sporters is in 2023 afgenomen ten opzichte van 2019, maar wel weer hoger dan in de coronajaren (figuur 2.1). Ten opzichte van 2019 is het aantal OlymPassen voor SSV-sporters in 2023 toegenomen, nadat in de coronajaren (2020 en 2021) een terugval te zien was. Bij het aantal leden van de studentensportverenigingen zien we ook een toename in 2023 ten opzichte van 2019. Het aantal leden ligt in 2023 wel lager dan in 2022 (figuur 2.2). In tabel B1.1 in bijlage 1 staat de ontwikkeling in het aantal leden per studentensportvereniging.
1
Deze vier verenigingen worden samen SHOT-verenigingen genoemd.
Figuur 2.1 Ontwikkeling aan OlymPassen 2019-2023* (in aantallen) 16.000 14.000
5.642
12.000
5.447
10.000
8.000
6.107
6.110
7.545
7.407
2022
2023
5.635
8.872
6.000
6.943 5.705
4.000 2.000 2019
2020
2021
Niet-SSV-sporters
SSV-sporters
Bron: Sportcentrum Olympos, 2024. Bewerking: Mulier Instituut. *
Voor 2020,2021 en 2022 hebben we de OlymPassen uitgegeven aan leden van de SHOT-verenigingen buiten beschouwing gelaten. In 2019 en 2023 was een OlymPas voor deze verenigingen niet nodig.
Figuur 2.2 Aantal leden Studentensportverenigingen 2019-2023* (in aantallen) 8.000 7.000 6.000 5.000 4.000 3.000 2.000 1.000 2019
2020
Aantal Olympassen SSV-sporters
2021
Exclusief leden van SHOT-verenigingen.
2023
Aantal leden SSV (zonder SHOT)
Bron: Sportcentrum Olympos, 2024. Bewerking: Mulier Instituut. *
2022
Samenvattend Vooral studenten, zeker voor de SSV. Vooral UU. Lichte groei SSV, lichte daling niet-SSV. Lage deelname door medewerkers. Van de medewerkers UU, Olympos en UMC-U grootste gebruikers.
Twaalf studentensportverenigingen2 die gebruikmaken van voorzieningen op Olympos, hebben gegevens over de herkomst van hun leden aangeleverd (postcode-4). 64 procent van deze sporters komt uit Utrecht, 12 procent uit een aangrenzende gemeente. Van deze sporters in Utrecht komt ruim een derde uit de wijk Oost (36%) en 16 procent uit de wijk Noordoost. Het percentage leden uit Utrecht varieert tussen de 50 en 76 procent voor de verschillende verenigingen. In tabel B1.2 in bijlage 1 staat de herkomst van de leden van de twaalf verenigingen in totaal. Rugby heeft het laagste aandeel leden uit Utrecht, basketbal het hoogste. Het beeld dat we verkrijgen uit deze cijfers komt overeen met een eerdere analyse. Die constateerde dat: minimaal 80 procent van iedereen die op Olympos sport uit Utrecht of omringende gemeenten komt; 69 procent van de SSV-sporters uit de gemeente Utrecht komt; en 70 procent van de niet-SSV-sporters uit Utrecht komt.
Samenvattend Het grootste deel van de sporters komt uit de (directe) omgeving van Olympos, maar zeker niet iedereen. Binnen Utrecht komt het grootste deel van de sporters uit de wijk Oost, waarin het USP ligt.
De UU en de HU zijn de grootste onderwijsinstellingen op het USP. In 2023 studeren hier in totaal ruim 75.000 studenten (tabel 2.3). Tot 2035 verwacht de UU een toename van 3 tot 5 procent, terwijl de HU een stabiel aantal studenten verwacht.
2
HV Beertje, SB Helios, TC De Uithof, US Beat it, USBF, USDV U Dance, USHC, USKV Hebbes, USV Protos, UTKA Frisbee, v.v. Van Slag, VSRC.
Tabel 2.3 Studentenaantallen UU en HU 2023-235* (in aantallen) 2023
2030
2035
Universiteit Utrecht
40.055
42.295
41.607
Hogeschool Utrecht
35.593
Ongeveer gelijk Ongeveer gelijk
Bron: Universiteit Utrecht, 2024. Hogeschool Utrecht, 2024. Bewerking: Mulier Instituut. *
Het aantal studenten hebben we gelijkgesteld aan 97 procent van het verwachte aantal inschrijvingen (i.v.m. studenten die bij meerdere opleidingen zijn ingeschreven).
In tegenstelling tot de studentenaantallen laat de huisvesting van studenten wel grote veranderingen zien de komende jaren (tabel 2.4). Het huidige aanbod van ruim 13.000 studentenkamers en -woningen in Utrecht neemt tot 2030 met ruim 5.000 toe. Ook op het USP vindt in deze periode uitbreiding plaats: van 3.000 in 2023 tot circa 7.000 in 2040. Tabel 2.4 Studentenkamers en -woningen in Utrecht 2023-2040 (in aantallen) 2023
2025
2030
Utrecht
13.000
Niet bekend 18.300
USP
3.000
3.900
5.000*
2040 20.300* 7.000
Bron: SSH 2024. Bewerking: Mulier Instituut. *
De prognoses voor studentenkamers en -woningen lopen voor Utrecht niet verder dan 2020 en voor USP is het aantal in 2030 niet bekend. De schatting voor het aantal op USP in 2030 is gebaseerd op gelijkmatige toename tussen 2025 en 2040. De toename in Utrecht hebben we gelijkgesteld aan de toename op USP.
Samenvattend Ongeveer 75.000 studenten van UU en HU in Utrecht. Geen grote veranderingen tot 2040 in aantal studenten (HU en UU). Wel meer studenten in Utrecht, en veel meer in USP.
In totaal werken ongeveer 17.000 mensen bij de UU en de HU en 12.000 bij UMCU (tabel 2.5). 95 procent van de medewerkers aan de UU of HU werkt aan een faculteit of afdeling die in Utrecht is gevestigd. De UU heeft een aantal gebouwen buiten het USP (in de binnenstad en De Kromhoutkazerne). De meeste opleidingen van de HU worden op het USP
aangeboden, een paar in Amersfoort. Tot 2040 worden geen grote veranderingen in aantallen medewerkers aan de UU, HU of UMC-U verwacht. Tabel 2.5 Medewerkers UU, HU en UMC-U naar locatie, 2023 (in aantallen
*
Universiteit
Hogeschool
Utrecht
Utrecht*
Totaal
8.584
9.003
12.000
Utrecht
8.582
8.077
12.000
USP
6.463
8.077
12.000
Binnenstad
2.030
Kromhoutkazerne
90
UMC-U
Bron: Jaarverslag UU 2022 via Universiteit Utrecht. Hogeschool Utrecht. UMC-U Utrecht. Bewerking: Mulier Instituut. Geen exact cijfer bekend. Verhouding tussen Utrecht en buiten Utrecht hebben we gelijkgesteld aan de verhouding tussen studenten Utrecht en buiten Utrecht.
Samenvattend Bijna 15.000 medewerkers UU en HU op USP. 12.000 medewerkers UMC-U op USP. Geen grote verandering verwacht in aantallen tot 2040. Nog relatief lage deelname.
De huidige gebruikers van de sportvoorzieningen zijn vooral studenten, waarvan ongeveer 75 procent aan de UU studeert. De medewerkers die actief zijn op Olympos werken vooral bij UU, gevolgd door UMC-U. Naar de toekomst toe is het nodig niet alleen naar de huidige gebruikers, maar ook naar potentiële gebruikers(groepen) te kijken. Voor medewerkers biedt Olympos mogelijkheden om dicht bij de werkplek te sporten. Recent onderzoek naar zitgedrag tijdens het werk (TNO, 2024) concludeert dat Nederland ‘Europees kampioen zitten’ is. De aandacht hiervoor kan Olympos gebruiken om meer sportende medewerkers te krijgen. Voorwaarde is wel dat er ruimte voor moet zijn. Daarnaast komen er meer woningen voor medewerkers op het USP. Nieuwe of uitbreiding van bestaande doelgroepen waaraan ze kunnen denken zijn bijvoorbeeld: (meer) medewerkers UU en UMC-U; medewerkers van de HU (nu nog nauwelijks in het bezit van een OlymPas); RIVM;
medewerkers van nieuwe woningen USP. Qua studenten liggen er mogelijk kansen om meer mbo’ers op Olympos te laten sporten. Momenteel loopt hiervoor een pilot. Ook het aandeel studenten van de HU lijkt mogelijkheden voor intensivering te bieden. Binnen dit onderzoek hebben we geen uitgebreide analyse gedaan van potentiële gebruikers. De genoemde gebruikersgroepen volgen uit de document- en dataanalyse die we voor dit onderzoek hebben uitgevoerd.
Hoofdstuk 3
In dit hoofdstuk staat de behoefte aan buitensportvoorzieningen centraal. We gaan in op de sporten hockey, korfbal, rugby, tennis en voetbal. Daarvan beschrijven we de situatie in het huidige seizoen, de (toekomstige) veldbehoefte en een aantal aandachtspunten. In de laatste paragraaf beschrijven we de overige buitensporten: beachvolleybal, frisbee, klimmen en survival. In dit hoofdstuk rapporteren we bondig de resultaten van de analyses. Een verantwoording van de onderzoeksmethode staat in bijlage 2. Een paar uitgangspunten noemen we hier, omdat deze van belang zijn bij het lezen van de resultaten: Wachtlijsten hebben we niet meegenomen in de kwantiatieve analyses. Bij een aantal vereniginen zijn wachtlijsten. De omvang van wachtlijsten is altijd discutabel. Mensen kunnen op meerdere wachtlijsten staan, al een andere sport hebben gekozen of niet meer willen. Sommige verenigingen werken niet met wachtlijsten, maar met ledenstops of geen van beide. We gebruiken de wachtlijsten daarom alleen voor de duiding van de resultaten. Er worden geen grote veranderingen verwacht in het totale aantal studenten/medewerkers op het USP. Wel in het aantal studenten/medewerkers dat op het USP gaat wonen. De doelgroep komt daarmee dichter bij de sportvoorzieningen te wonen en krijgt daar ook (meer) hun thuisbasis.
Normeringen en richtlijnen van sportbonden kunnen we (grotendeels) gebruiken voor studentensportverenigingen, omdat ze rekening houden met het soort teams (pupillen, junioren, senioren) binnen een vereniging. Als de situatie van studententeams toch anders is dan uitgangspunten van de bonden, beschrijven we dat in de duiding van de resultaten.
Situatie seizoen 2023/’24 De Utrechtse Studenten Hockey Club (USHC) heeft ongeveer 600 leden en heeft in het seizoen 2023/’24 26 teams in de bondscompetitie (zeventien damesteams en negen herenteams). Dertien teams nemen deel aan de zaalcompetitie (zie binnensport). De wedstrijden spelen ze op zondag, volgens de speeldagenkalender van de Koninklijke Nederlandse Hockeybond (KNHB) (KNHB, 2024). Het eerste dames- en eerste herenteam spelen eerste klasse. USHC heeft acht selectieteams (vijf dames en drie heren) die twee keer in de week 90 minuten trainen. De overige teams trainen één keer in de week 90 minuten. Op maandagavond traint een aantal trainingsgroepen bestaande uit leden die geen wedstrijden spelen.
Enkele kenmerken van USHC zijn: In seizoen 2023-’24 studeert bijna drie kwart van de leden aan de UU en een kwart aan de HU. 60 procent van de leden woont in Utrecht, waarvan de meeste in de wijken Oost (30%) en Noordoost (18%). Het aantal leden is constant, met uitzondering van coronajaren. De wachtlijst is lang en constant. Op Olympos zijn twee hockeyvelden (één waterveld en één zandgestrooid kunstgrasveld). Op het kunstgrashockeyveld zijn ook twee korfbalvelden uitgelijnd. De korfbalvereniging gebruikt deze korfbalvelden voor een deel van de trainingen en wedstrijden (zie paragraaf 3.2). Gebruik velden Doordeweeks overdag worden beide hockeyvelden nauwelijks gebruikt (figuur 3.1 en figuur 3.2). In de avond worden ze, met uitzondering van januari, februari en december, volop gebruikt. Hierbij ligt de grootste piek tussen 19:00 en 22:00 uur. In de maanden januari, februari en december trainen de teams vooral in de zaal. De velden worden doordeweeks vooral voor hockey gebruikt. Alleen op maandag wordt structureel gekorfbald op veld 2. In het weekend worden de kunstgrasvelden alleen op zondag structureel gebruikt (figuur 3.3). Op zaterdag zijn af en toe inhaalwedstrijden van USHC en vinden korfbalwedstrijden op veld 2 plaats. Figuur 3.1 Doordeweekse bezetting kunstgrasveld 1 (hockey) per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
07:00-18:00
-
3
4
17
20
32
-
6
21
49
5
1
15
18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30
10 12 13 9 -
44 56 56 50 33 -
70 100 100 83 65 -
75 100 100 81 61 -
69 100 100 81 63 -
66 100 100 89 77 -
-
56 78 78 72 56 -
71 95 95 86 62 -
74 94 94 88 59 -
70 100 100 91 64 -
3 6 6 3 -
57 79 79 68 51 -
07:00-23:30
3
16
28
37
38
48
-
25
39
58
29
2
30
Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
dec Hele jaar
Figuur 3.2 Doordeweekse bezetting kunstgrasveld 2 (hockey) per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
Hele jaar
07:00-18:00
18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30
6 12 3 -
6 17 11 -
40 80 80 53 25 -
8 42 92 100 69 22 -
2 41 91 100 72 25 -
12 32 55 64 45 9 -
-
17 44 56 56 33 -
14 40 86 95 86 57 -
3 38 79 88 82 59 -
41 91 86 73 64 -
3 6 6 3 -
4 28 60 66 51 28 -
07:00-23:30
1
2
17
25
21
20
-
12
31
23
21
1
17
Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
Figuur 3.3 Weekendbezetting kunstgrasvelden hockey naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Veld Zaterdag Kunstgrasveld 1 Kunstgrasveld 2 Zondag Kunstgrasveld 1 Kunstgrasveld 2
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec Hele jaar
-
-
17 -
25 4
33 18
15 19
89
67 67
4 18
-
-
-
11 10
-
52 -
100 100
100 100
100 100
100 75
-
56 -
100 100
100 100
100 100
67 33
77 65
Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
Veldbehoefte De behoefte van de verenigingen is gebaseerd op de richtlijn van de KNHB en gaat uit van standaard verenigingsactiviteiten van de bij de bond ingeschreven teams.
Richtlijn KNHB De veldbehoefte van USHC hebben we berekend aan de hand van de richtlijn van de KNHB. De richtlijn bedraagt zeven wedstrijdrondes per weekenddag op een zandveld en zes wedstrijdrondes op een (semi-)waterveld. Per ronde is plek voor één normteam, waarbij seniorenteams gelijkstaan aan één normteam, Hierbij moeten verenigingen 60 procent van hun teams op een wedstrijddag kunnen inplannen.
Toepassing van deze richtlijn geeft een veldbehoefte van drie wedstrijdvelden. Er is geen aparte richtlijn voor het aantal trainingsvelden. Met de huidige twee wedstrijdvelden constateren we daarmee een tekort van één wedstrijdveld. De vereniging wijkt in de huidige situatie soms uit naar hockeyclub Voordaan, omdat er geen ruimte is op de velden bij Olympos. Tabel 3.1 Aanbod-behoefteanalyse velden hockeyvereniging USHC in het seizoen 2023/’24 Aantal
Aantal teams
Behoefte wedstrijdvelden
Vereniging
velden
Zaterdag Zondag
Zaterdag
Zondag
USHC
2
-
3 (2,6)
26
Aandachtspunten USHC heeft een grote, constante wachtlijst. De behoefte van drie velden is berekend op basis van het huidige aantal teams, dus zonder rekening te houden met de wachtlijst. Wanneer een derde veld beschikbaar zou zijn, is er op basis van de richtlijn ruimte voor vier extra teams (ongeveer 80 leden) en hoeven de huidige teams niet uit te wijken naar Voordaan. De KNHB hanteert geen richtlijn voor trainingsvelden. De verhuuroverzichten laten zien dat de velden op trainingsavonden volop in gebruik zijn. De meeste teams trainen één keer in de week. Velden worden op zaterdag niet structureel gebruikt (figuur 3.3 ). Sinds HC UNO een eigen accommodatie heeft, zijn er geen grote verenigingen die de hockeyvelden structureel huren. Op sommige zaterdagen heeft USHC wel inhaaldagen. De bondscompetitie vanuit de KNHB vindt voor seniorenteams plaats op zondag. Prognose tot 2040 De toename van het aantal studentenkamers en -woningen in USP en Utrecht als geheel zal zorgen voor een toename van het (potentiële) aantal leden. Op basis van de uitgangspunten zoals beschreven in bijlage 2 verwachten we in 2030 en 2040 een veldbehoefte van vier wedstrijdvelden op zondag (tabel 3.2). Ten opzichte van de huidige situatie betekent dit twee extra velden. Op de vier velden kunnen in totaal dertien extra teams ten opzichte van de huidige situatie spelen.
De velden worden in deze situatie op zaterdag niet door USHC gebruikt. De seniorencompetitie vindt volgens de competitie-indeling van de KNHB plaats op zondag.
Tabel 3.2 Behoefte wedstrijdvelden hockeyvereniging USHC 2023-2040, naar weekenddag Zaterdag
Zondag
2023
-
3 (2,6)
2030
-
4 (3,2)
2040
-
4 (3,5)
Samenvattend Behoefte aan drie velden in huidige situatie, oplopend naar vier velden in 2030 en 2040. Huidig aanbod is twee velden. Veel leden studeren aan UU en HU, wonen veelal in Utrecht/USP. Vereniging wijkt nu soms uit naar andere locatie. Op trainingsavonden worden de velden volop gebruikt. Van maandag tot en met vrijdag door hockey, op maandag ook door korfbal. Overdag en op zaterdag is de bezetting van de velden laag. Vereniging heeft een constante, lange wachtlijst. Velden worden op zaterdag niet structureel door USHC gebruikt. Een van de velden wel voor korfbalwedstrijden. Op trainingsavonden en zondagen geen ruimte voor extra teams, meer trainingen voor huidige teams (veel teams trainen nu één keer in de week) of (extra) trainingsleden. Op zaterdag wel ruimte.
Situatie seizoen 2023/’24 USKV Hebbes heeft ongeveer vijftig leden en geen wachtlijst. Bijna alle leden studeren aan de UU of HU. Ruim 70 procent van de leden komt uit Utrecht, waarvan de meeste uit de wijken Oost en Noordoost. Deze aantallen zijn vrijwel constant de afgelopen jaren. De vereniging heeft dit seizoen drie teams actief in de bondscompetitie. De afgelopen jaren waren dit steeds drie of vier teams. Twee teams spelen op zaterdag en één midweekteam op woensdag. Er wordt twee keer in de week op het veld getraind: een keer op de korfbalvelden op het hockeyveld (maandag van 19:30 tot 22:00 uur) en een keer op het veld bij Korfbalclub Hoograven (HKC). In het zaalseizoen trainen ze in hal 2 (zie binnensport). Veldbehoefte De behoefte van de vereniging is gebaseerd op de richtlijn van de KNKV en gaat uit van standaard verenigingsactiviteiten van de bij de bond ingeschreven teams.
De richtlijn De veldbehoefte van de korfbalverenigingen hebben we berekend aan de hand van de richtlijn uit het Handboek Sportaccommodaties van NOC*NSF. Hierbij vermenigvuldig je het aantal teams met een belastingcoëfficiënt, die afhankelijk is van de leeftijdscategorie. De som van de uitkomsten bedraagt het aantal normteams. De senioren-, Aen B-teams staan gelijk aan één normteam, C- en D-teams aan 0,625 normteam en E- en F-teams aan 0,4 normteam. USKV Hebbes speelt op zaterdag en heeft alleen seniorenteams. De richtlijn bedraagt voor zaterdagverenigingen één veld voor een vereniging met zeven normteams of minder, twee velden voor een vereniging die tussen de zeven en veertien teams telt, en drie velden voor een vereniging met veertien normteams of meer.
Toepassing van deze richtlijn geeft een veldbehoefte van één korfbalveld (tabel 3.3). Er is geen aparte richtlijn voor het aantal trainingsvelden. Met de huidige twee velden constateren we daarmee een overschot van één wedstrijdveld. Omdat de korfbalvelden op het hockeyveld liggen, bestaan er wel knelpunten in de afstemming met hockey. Voor de wedstrijden in het weekend levert dit, vanwege de verschillende wedstrijddagen, geen knelpunten op. Voor de trainingen is dit anders, omdat ook hockey alle velden nodig heeft voor trainingen. Alleen de maandagavond, de dag na de hockeywedstrijden, heeft de hockeyvereniging aan één veld genoeg en kan de korfbalvereniging het andere veld gebruiken. Het midweekse team speelt de wedstrijden op het hockeyveld. Tabel 3.3 Aanbod-behoefteanalyse velden korfbalvereniging USKV Hebbes in het seizoen 2023/’24 (in aantallen)
Vereniging USKV Hebbes
Aantal velden 2
Aantal teams
Behoefte wedstrijdvelden
Zaterdag Zondag Zaterdag Zondag 2
-
1 (0,3)
-
Aandachtspunten Medegebruik van hockeyvelden is een knelpunt voor de trainingen. USKV Hebbes wijkt een keer in de week uit naar HKC Hoograven.
De vereniging heeft ook trainingsleden die geen competie spelen of nog bij hun ‘oude’ club wedstrijden spelen. Het midweekteam speelt wedstrijden op woensdag. De veldcompetitie loopt van september tot begin november en van eind maart tot eind juni. In de wintermaanden vindt de zaalcompetitie plaats (zie binnensport). Prognose tot 2040 De toename van het aantal studentenkamers en -woningen in USP en Utrecht als geheel zorgt voor een toename van het (potentiële) aantal leden. Op basis van de uitgangspunten zoals beschreven in bijlage 2 verwachten we in 2030 en 2040 een veldbehoefte van één wedstrijdveld op zaterdag. De behoefte verandert niet ten opzichte van de huidige situatie. Tabel 3.4 Behoefte wedstrijdvelden korfbalvereniging USKV Hebbes 2023-2040, naar weekenddag (in aantallen) Zaterdag
Zondag
2023
1 (0,3)
-
2030
1 (0,4)
-
2040
1 (0,4)
-
Samenvattend De vereniging heeft behoefte aan één veld, en dat blijft zo tot 2040. Op het hockeyveld liggen twee korfbalvelden uitgelijnd. De vereniging wijkt een keer in de week voor trainingen uit naar HKC Hoograven, omdat het veld alleen op maandag beschikbaar is. Op andere dagen wordt het voor hockey gebruikt.
Situatie seizoen 2023/’24 Op Olympos zijn drie rugbyverenigingen actief in het seizoen 2023/’24: RUS (Rugbyende Utrechtse Studenten), U.S.R.S (Utrechtse Studenten Rugby Society) en V.S.R.C. (Veterinaire Studenten Rugby Club). RUS RUS is de afgelopen jaren in ledenaantal gegroeid van ruim 80 leden in seizoen 2019/’20 tot 120 leden in het huidige seizoen. De vereniging heeft dit seizoen een ledenstop opgelegd gekregen vanwege de veldkwaliteit en daardoor beperkte veldcapaciteit. Ongeveer 85 procent van de leden studeert aan de UU of HU.
In het huidige seizoen spelen, net als in de vorige seizoenen, twee teams in de bondscompetitie: één team in de Ereklasse Dames (hoogste klasse) en één team in de derde klasse dames. Daarnaast is er een Jonghe Honden-team dat speelt in de ‘Jonghe Honden Competitie’ van de Nederlandse Studenten Rugby Bond. In deze competitie spelen zij tegen Jonghe Honden-teams van andere grote Nederlandse studentensteden. U.S.R.S. U.S.R.S. heeft in seizoen 2023/’24 109 leden. Ledencijfers van afgelopen jaren zijn niet bekend. Ruim 85 procent van de leden studeert aan de UU of HU. De vereniging heeft dit seizoen een ledenstop opgelegd gekregen vanwege de veldkwaliteit en daardoor beperkte veldcapaciteit. De vereniging heeft vier competitieteams en een Jonghe Honden-team. De vier competitieteams spelen in de bondscompetitie van Rugby Nederland: Futureklasse, derde klasse, derde klasse en vierde klasse. Bij het Jonghe Honden-team stromen ieder jaar een kleine honderd nieuwe rugbyspelers in. Op de training is veel aandacht voor basisvaardigheden en spel. De Jonghe Honden spelen in een aparte ‘Jonghe Honden Competitie’ van de Nederlandse Studenten Rugby Bond. In deze competitie spelen zij tegen Jonghe Honden-teams van andere grote Nederlandse studentensteden. V.S.R.C. V.S.R.C. heeft een kleine honderd leden. Dit aantal is de laatste jaren vrij constant.
Ieder jaar stromen ongeveer vijftien leden uit, maar ook in. Alle leden studeren aan de UU. Ongeveer drie kwart woont in Utrecht of omliggende gemeenten. De vereniging heeft dit seizoen een ledenstop opgelegd gekregen vanwege de veldkwaliteit en daardoor beperkte veldcapaciteit. De vereniging speelt mee in de Nederlandse studentenrugbycompetitie met een heren- en damesteam. Trainingen en wedstrijden vinden op maandagavond op het rugbyveld plaats. Uitwijkmogelijkheden heeft de vereniging in Bilthoven bij de Stichtsche Football Rugby Club. Gebruik velden Doordeweeks vinden in de avonduren de trainingen plaats en hebben het rugbyveld en het oefenveld een hoge bezetting (figuur 3.4 en figuur 3.5). Doordeweeks worden beide velden alleen structureel voor rugby gebruikt. In het weekend wordt het rugbyveld op zaterdag structureel voor voetbalwedstrijden gebruikt en op zondag voor rugbywedstrijden (figuur 3.6).
Figuur 3.4 Doordeweekse bezetting rugbyveld per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30
12 50 76 53 -
2 8 53 89 67 -
10 53 85 63 -
3 11 53 83 61 -
3 13 56 88 63 -
62 70 84 95 89 34 -
-
22 44 44 22 -
5 19 57 71 33 -
21 59 76 38 -
20 61 82 41 -
19 59 81 41 -
8 21 58 81 54 4 -
07:00-23:30
12
14
13
15
15
64
-
8
14
12
12
12
19
dec Hele jaar
07:00-18:00
Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
Figuur 3.5 Doordeweekse bezetting rugby-oefenveld per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
Hele jaar
07:00-18:00
18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30
25 71 88 53 -
14 61 94 58 -
10 60 95 58 -
2 14 58 100 61 -
1 13 59 94 59 -
62 70 86 100 86 34 -
-
22 56 67 33 -
19 64 86 40 -
1 21 71 100 50 -
20 66 91 45 -
19 69 100 50 -
7 23 66 93 55 4 -
07:00-23:30
14
14
13
16
14
64
-
11
13
15
13
14
20
Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
Figuur 3.6 Weekendbezetting rugbyvelden naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief vakantieen feestdagen) (in procenten Veld Zaterdag Rugbyveld Rugby oefenveld Zondag Rugbyveld Rugby oefenveld
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec Hele jaar
8 -
50 -
40 -
50 -
43 -
64 45
100 100
67 67
75 -
68 -
51 6
42 -
52 10
15 10
20 13
35 23
30 20
15 10
45 45
50 50
33 33
8 5
32 20
30 20
15 10
27 21
Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
Veldbehoefte De behoefte van de verenigingen is gebaseerd op de richtlijn van de Rugbybond en gaat uit van standaard verenigingsactiviteiten van de bij de bond ingeschreven teams.
De richtlijn De richtlijn van Rugby Nederland gaat uit van standaard verenigingsactiviteiten van de bij de bond ingeschreven teams (wedstrijden en trainingen). Eventueel mede-/nevengebruik van de velden is hierin niet meegenomen. Deze richtlijn is niet geaccordeerd door de Vereniging Sport en Gemeenten (VSG) of Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG).
Toepassing van deze richtlijn voor de verenigingen RUS en U.S.R.S. geeft een veldbehoefte van twee rugbyvelden (tabel 3.5). Er is geen aparte richtlijn voor het aantal trainingsvelden. Met het huidige veld constateren we daarmee een tekort van één wedstrijdveld. V.S.R.C. speelt in de studentenrugbycompetitie en hebben we daarom niet in de toepassing van de richtlijn meegenomen (ze spelen minder wedstrijden). Deze vereniging maakt wel gebruik van het rugbyveld. Ook wanneer we deze vereniging wel meenemen, blijft de behoefte van twee rugbyvelden bestaan.
Tabel 3.5 Aanbod-behoefteanalyse velden rugbyverenigingen Olympos Sportcentrum in het seizoen 2023/’24 (in aantallen)
Vereniging
**
wedstrijdvelden
Aantal teams
RUS
2
U.S.R.S.
4*
V.R.S.C.
2**
Totaal *
Aantal
1
Veldbehoefte
2
Exclusief het Jonghe Honden-team. Dit team speelt in de Jonghe Honden Competitie van de Nederlandse Studenten Rugby Bond af en toe wedstrijden. V.R.S.C heeft twee teams spelen in de studentenrugbycompetitie. Die spelen minder wedstrijden en op de maandagavond.
Aandachtspunten Er is een ledenstop bij de rugbyverenigingen vanwege de beperkte beschikbaarheid van het veld door de veldkwaliteit. V.S.R.C. speelt geen volwaardige bondscompetitie. Daarmee is de onafgeronde veldbehoefte lager dan in de tabel. Omdat bij U.S.R.S. naast de vier competitieteams een Jonghe Honden-team speelt, is de onafgeronde behoefte juist weer wat hoger. We nemen aan dat deze twee situaties tegen elkaar weg te strepen zijn. De onafgeronde behoefte laat zien dat twee wedstrijdvelden volop in gebruik zullen zijn. Dit vraagt om een goede kwaliteit van het natuurgras. Rugby is landelijk een groeiende sport. Prognose tot 2040 De toename van het aantal studentenkamers en -woningen in USP en Utrecht als geheel zorgt voor een toename van het (potentiële) aantal leden. Op basis van de uitgangspunten zoals beschreven in bijlage 2 verwachten we in 2030 en 2040 een veldbehoefte van drie wedstrijdvelden. De behoefte neemt daarmee met één veld toe ten opzichte van de huidige situatie.
Tabel 3.6 Behoefte wedstrijdvelden rugbyverenigingen Olympos Sportcentrum 20232040 (in aantallen) Veldbehoefte 2023
2 (2,0)
2030
3 (2,5)
2040
3 (2,7)
Samenvattend Behoefte aan twee (wedstrijd)velden in de huidige situatie, oplopend tot drie velden in 2040. Huidige capaciteit is één (wedstrijd)veld. Verenigingen zijn gegroeid en hebben ledenstop opgelegd gekregen. In de analyse hebben we geen rekening gehouden met wachtlijsten. Veel gebruik van de rugbyvelden vraagt veel van de kwaliteit van het rugbyveld. Het rugbyveld wordt daarnaast niet alleen voor rugby, maar ook voor voetbalwedstrijden gebruikt. Rugby laat landelijk een groei zien. Er komen dus mogelijk nog extra leden door de groeiende populariteit.
Situatie seizoen 2023/’24 T.C. De Uithof is de tennisvereniging die actief is op Olympos. De vereniging heeft bijna 600 leden en is licht gegroeid de afgelopen jaren (3% ten opzichte van het seizoen 2019/’20). De vereniging moet jaarlijks veel studenten afwijzen, vanwege ruimtetekort. Ze maken geen gebruik van andere banen, omdat het overal in Utrecht vol is (Wezenberg-Hoenderkamp et al., 2022). Ongeveer 60 procent van de leden woont in Utrecht, waarvan de meeste in de wijken Oost en Noordoost. De vereniging heeft 250 in de bondscompetitie spelende leden, verdeeld over 36 teams. Alle leden zijn bij de bond ingeschreven, maar vanwege beperkte capaciteit van de banen kan niet iedereen competitie spelen. Het aantal varieert nauwelijks afgelopen jaren. Veruit het grootste deel van de leden is student, waarbij het aandeel studenten van de UU hoger is dan dat van de HU. Op Olympos zijn negen smashcourt-tennisbanen, waarvan TC de Uithof er standaard zeven mag gebruiken voor trainingen, tossavonden, competitie en toernooien. Alle negen banen worden ook (veel) door andere OlymPashouders gebruikt. Dit gebruik is vooral overdag, het hele jaar door. Gebruik banen In de verhuuroverzichten van Olympos wordt een deel van het gebruik van de tennisbanen geregistreerd. Het gaat dan bijvoorbeeld om tennislessen en de
activiteiten van T.C. De Uithof. Los gebruik door OlymPashouders staat niet geregistreerd. In figuur 3.7 staat de bezetting per maand (zonder los gebruik door OlymPashouders). De bezetting verschilt per baan. In figuur B1.1 in bijlage 1 staat de bezetting per baan en per tijdvak. In het weekend worden de banen op competitiedagen de hele dag gebruikt. Figuur 3.7 Doordeweekse bezetting tennisbanen 1-9 (exclusief ‘los’ gebruik door OlymPashouders) per tijdvak en per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tijdvak
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
18:00-19:00 19:00-20:00 20:00-21:00 21:00-22:00 22:00-23:00 23:00-23:30
12 35 39 35 35 15 -
8 28 30 30 17 6 -
14 51 51 51 36 18 -
17 48 54 57 40 20 -
19 56 60 55 37 19 -
07:00-23:30
18
12
22
24
27
jul
aug
sep
okt
nov
dec Hele jaar
12 48 46 42 35 29 -
5 25 25 17 5 2 -
15 39 50 48 36 20 -
17 48 63 60 47 23 -
15 45 53 49 33 12 -
15 48 53 47 31 10 -
14 44 48 46 33 17 -
20
8
21
26
21
22
21
07:00-18:00
Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
Figuur 3.8 Weekendbezetting tennisbanen 1-9 (exclusief ‘los’ gebruik door OlymPashouders) naar weekenddag (9:00-19:00 uur), per maand, 2023 (exclusief vakantie- en feestdagen) (in procenten) Tennis Zaterdag Tennisbanen 1-9 Zondag Tennisbanen 1-9
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec Hele jaar
-
-
20
61
85
61
-
-
47
56
10
-
33
-
-
22
52
78
54
-
-
45
64
2
-
27
Bron: Verhuuroverzichten Sportcentrum Olympos, 2023. Bewerking: Mulier Instituut.
Baanbehoefte De behoefte is gebaseerd op de richtlijn van de KNLTB en gaat uit van standaard verenigingsactiviteiten van de leden ingeschreven bij de bond. Eventueel mede- of nevengebruik van de banen is hierin niet meegenomen.
Richtlijn KNLTB De baanbehoefte van de tennisverenigingen hebben we berekend aan de hand van de richtlijn van de KNLTB. De richtlijn bedraagt zeventig tot negentig bondsleden per verlichte baan. In hoeverre de minimale behoefte of de maximale behoefte van toepassing is voor een vereniging, is afhankelijk van diverse factoren. Bijvoorbeeld de demografische opbouw van het ledenbestand en het aantal deelnemende teams aan de competities. Bij TC de Uithof is het aantal leden dat geen competitie speelt hoog. Zij kunnen vrij spelen, trainingen volgen en bijvoorbeeld aan de laddercompetitie deelnemen. Het aantal deelnemers aan de competitie wordt beperkt door de beschikbaarheid van banen.
Toepassing van de richtlijn op het aantal leden bij de bond ingeschreven levert een behoefte van zeven tot negen banen op (tabel 3.7). Tabel 3.7 Aanbod-behoefteanalyse banen bondsleden T.C. De Uithof in het seizoen 2023/’24 (in aantallen) Behoefte Vereniging
Aanbod
Aantal bondsleden
Minimaal
Maximaal
T.C. De Uithof
7
591
7 (6,6)
9 (8,5)
Aandachtspunten De richtlijn gaat uit van verenigingen met jeugdleden. Jeugdleden kunnen (over het algemeen) eerder op de dag van de banen gebruikmaken. De richtlijn van zeventig tot negentig leden per baan is daarmee aan de hoge kant. Er is lopend onderzoek naar of ongeveer 55 leden per baan voor een vereniging met weinig jeugd passend zou zijn. In dat geval zouden bij T.C. De Uithof elf banen voor de bondsleden nodig zijn. De vereniging moet jaarlijks (veel) studenten afwijzen vanwege ruimtetekort. Het gaat jaarlijks om meer dan honderd studenten. Leden van de verenigingen spelen ook padel tijdens clubavonden bij Peakz. Padel is nog geen officieel onderdeel van de vereniging. Prognose tot 2040 De toename van het aantal studentenkamers en -woningen in USP en Utrecht als geheel zorgt voor een toename van het (potentiële) aantal leden. Op basis van de uitgangspunten zoals beschreven in bijlage 2 verwachten we in 2040 een behoefte van negen tot elf banen voor de bondsleden, met een groei tot 770 bondsleden. De