Agendabundel

Bundel - Raadsinformatiebijeenkomst van 26 maart 2024 1

2

Rijnenburg Tijd:19.30 - 20.30 uur Locatie: oude Stadhuis Beleidsterrein: Ruimtelijke Ordening en Energie / Portefeuillehouder: Eelco Eerenberg en Lot van Hooijdonk Agendeerders: Gertjan te Hoonte (VVD), Gert Dijkstra (EenUtrecht), Hessel Stellinga (CDA), Linda Bode (Volt), Fred Dekkers (GroenLinks) Motivatie: De grondeigenaren in Rijnenburg hebben een alternatief plan voor energieopwekking in relatie tot woningbouw opgesteld. Door de eigenaren is aangegeven dat verwacht wordt dat dit beter aansluit op de toekomstige doelstellingen in Rijnenburg. Het college heeft aangegeven verder niet in te gaan op dit plan, omdat de ontwikkeling met Rijnenergie reeds is ingezet. De fracties van VVD, EenUtrecht, CDA, Volt en GroenLinks willen graag in een Raadsinformatiebijeenkomst een toelichting van de grondeigenaren op hun alternatieve plan. Waarom zien de grondeigenaren dit als een beter plan? Waar levert het in hun ogen voordelen (in proces, woningbouw, energie, etc.) op? Hoe kijken zij aan tegen de reactie van de gemeente? De raadsleden willen daarnaast een inhoudelijke ambtelijke vergelijking op hoe de plannen zich tot elkaar verhouden (in ieder geval op energiepotentie, (aansluiting op de) woningbouw, relatie met andere opgaven in het gebied (groen, uitbreiding Stedin en TenneT, etc), proces, maakbaarheid, etc.). En een toelichting op eventuele knelpunten die de gemeente ziet.

Tot slot willen de raadsleden andere belanghebbenden waaronder in ieder geval Rijnenergie, Buren van Rijnenburg Reijerscop, buurgemeente, inwoners de ruimte geven om te reageren vanuit hun perspectief. De agenderende fracties geven mee aan de aanmelders dat voor het Bestemmingsplan Energielandschap Rijnenburg en Reijerscop zoals dat ondertussen naar de raad verstuurd is op een later moment een aparte Raadsinformatiebijeenkomst zal worden georganiseerd. Rijnenburg-Concept-doc-Info-en-Bijdragen-deelnemersWEB Presentatie -RIB-Rijnenburg-Consortium Grondeigenaren Rijnenburg Presentatie-RIB-Rijnenburg-Gemeente Utrecht Bijdrage 1-RIB-Rijnenburg-Stichting Watersportbaan Midden-Nederland/Roeiclub Rijnenburg io Bijdrage 2-RIB-Rijnenburg-Stichting Watersportbaan Midden-Nederland/Roeiclub Rijnenburg io Stand van zaken studentensport Utrecht

2.1

3

3.1

Tijd: 20.00 - 21.30 uur Locatie: Olympos (Uppsalalaan 3, 3584 CT Utrecht) Beleidsveld: Sport / Wethouder: Eva Oosters Agendeerders: Ruben Snijder (Student & Starter), Bert van Steeg (CDA), Emma Dolmans (D66), Jelle Vintges (VVD), Titus Stam (PvdA) Motivatie: Ontvangen signalen uit de studentenpopulatie geven aan dat er gering gehoor wordt gegeven aan de ervaren problematiek, wensen en kansen die studentenbesturen zien met betrekking tot de studentensport in Utrecht. Ondanks goede inzet, is het tekort aan beschikbare ruimte, veld- en zaalbezetting en de oplopende wachtlijsten- en tijden in de studentensport een urgent en terugkerend thema in de Utrechtse raad. Daarnaast is er in het uitvoeringsprogramma binnensport vastgesteld dat er een convenant komt voor de studentensport in Utrecht in samenwerking met Olympos, Hogeschool Utrecht en Universiteit Utrecht. Ook staat de herontwikkeling van het studentensportcomplex Olympos op de planning. De RIB heeft tot doel een helder beeld te geven van de actuele situatie van de studentensport in Utrecht, de uitdagingen te identificeren, een voorschot te nemen op het realiseren van het convenant Studentensport en mogelijke samenwerking te verkennen.

Daarvoor gaan de fracties van Student & Starter, CDA, D66, VVD, PvdA graag in gesprek met de studentensportbestuurders, de gemeente, de universiteit Utrecht, de sportraad en SportUtrecht over de huidige status van de studentensport in Utrecht. De RIB willen de agendeerders onderverdelen in 6 blokken waarbij de volgende partijen willen uitnodigen. 1. Aftrap en toelichting (5 min) 2. Uitleg sportbeleid, capaciteit, plannen studentensport (10 min) Gemeente Utrecht SportUtrecht 3. Ervaren problematiek, wensen en kansen in de studentensport (25 min) Universiteit Utrecht & Hogeschool Utrecht Sportraad Studentenbestuurders 4. Herontwikkeling Olympos: stand van zaken, kansen, wensen (25 min) Universiteit Utrecht Vertegenwoordiging Olympos Sportraad Studentenbestuurders 5. Uitdagingen en mogelijke samenwerkingen: Convenant Studentensport (15 min) Universiteit Utrecht & Hogeschool Utrecht Gemeente Utrecht Sportraad 6.

Uitloop en vragen (10 min) Studentensport Utrecht-doc-Info-en-Bijdragen-deelnemersWEB Presentatie-RIB-Stand van zaken Studentensport-Gemeente Utrecht Presentatie-RIB-Stand van zaken Studentensport-Sport Utrecht Presentatie-RIB-Stand van zaken Studentensport-Sportraad Inbreng-RIB-Stand van zaken Studentensport-Sportraad Inbreng-RIB-Stand van zaken Studentensport-Voorzitters sportverenigingen Ruimte voor Sport op het Utrecht Science Park - Def Uitvoeringsprogramma Utrechtse binnensport 2024 – 2030 Uitvoeringsprogramma Utrechtse binnensport 2024 – 2030 Motie_ in teamverband met randgemeente sport mogelijk maken Raadsbrief Pak de kansen voor Sport (studentensport) USP M65 Stadsbrede visie op studentensport Voorkeursrecht gemeenten (horen indieners zienswijzen) Tijd: 20.30 - 21.00 uur Locatie: oude Stadhuis Beleidsterrein: Grondzaken / Portefeuillehouder: Linda Voortman Agendeerders: Gertjan te Hoonte (VVD), Cees Bos (Standsbelang Utrecht), Hessel Stellinga (CDA), Linda Bode (Volt) Raadsvoorstel Vestigen voorkeursrecht Ravellaan Noord Dossier 3884 voorblad.pdf Raadsvoorstel Vestigen voorkeursrecht Ravellaan Noord CONCEPT Perceelslijst Ravellaan Noord CONCEPT Kadastrale tekening A40 550 CONCEPT Aangetekende brief aan eigenaren na raadsbesluit CONCEPT Kennisgeving ter inzage legging Gemeenteblad Ravellaan Noord na raadsbesluit

3.2

Flyer Het vestigen van een voorkeursrecht onder de Omgevingswet (januari 2024) Raadsbrief Zienswijzen voorkeursrecht Ravellaan Noord Dossier 4002 voorblad Bijlage Zienswijzen voorkeursrecht Ravellaan Noord Raadsbrief Zienswijzen voorkeursrecht Ravellaan Noord

Rijnenburg Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Soort bijeenkomst Werkvorm Portefeuillehouder Betrokken ambtenaren/presentatoren Vervolg

26 maart 2024 Marijn de Pagter 19.30 – 20.30 uur Zaal Bespreken raadsvoorstel Regulier Eelco Eerenberg en Lot van Hooijdonk Deelnemers De gemeenteraad debatteert over dit onderwerp tijdens de vergadering van de commissie: Ruimtelijke Ordening en Grondzaken. Wilt u nog informatie delen met raadsleden, stuur dit naar raadsinformatiebijeenkomst@utrecht.nl Website gemeente en facebook Twee deelnemers, Consortium Grondeigenaren Rijnenburg Eén deelnemer, Buren van Rijnenburg en Reijerscop Twee deelnemers Eén deelnemer, Stichting Watersportbaan Midden-Nederland/Roeiclub Rijnenburg io Dertien deelnemers, Rijne Energie

Links naar Deelnemers

Programma 1. Welkom 2. Presentatie Consortium Grondeigenaren Vragen raadsleden 3. Presentatie Gemeente Vragen raadsleden 4. Reactie Rijne Energie, Buren van Rijnenburg & Reijerscop en anderen Vragen raadsleden 5. Reflectieronde

1

Motivatie Agendeerders Gertjan te Hoonte (VVD), Gert Dijkstra (EenUtrecht), Hessel Stellinga (CDA), Linda Bode (Volt), Fred Dekkers (GroenLinks) Motivatie: De grondeigenaren in Rijnenburg hebben een alternatief plan voor energieopwekking in relatie tot woningbouw opgesteld. Door de eigenaren is aangegeven dat verwacht wordt dat dit beter aansluit op de toekomstige doelstellingen in Rijnenburg. Het college heeft aangegeven verder niet in te gaan op dit plan, omdat de ontwikkeling met Rijnenergie reeds is ingezet. De fracties van VVD, EenUtrecht, CDA, Volt en GroenLinks willen graag in een Raadsinformatiebijeenkomst een toelichting van de grondeigenaren op hun alternatieve plan. Waarom zien de grondeigenaren dit als een beter plan? Waar levert het in hun ogen voordelen (in proces, woningbouw, energie, etc.) op? Hoe kijken zij aan tegen de reactie van de gemeente? De raadsleden willen daarnaast een inhoudelijke ambtelijke vergelijking op hoe de plannen zich tot elkaar verhouden (in ieder geval op energiepotentie, (aansluiting op de) woningbouw, relatie met andere opgaven in het gebied (groen, uitbreiding Stedin en TenneT, etc), proces, maakbaarheid, etc.). En een toelichting op eventuele knelpunten die de gemeente ziet.

Tot slot willen de raadsleden andere belanghebbenden waaronder in ieder geval Rijnenergie, Buren van Rijnenburg Reijerscop, buurgemeente, inwoners de ruimte geven om te reageren vanuit hun perspectief. De agenderende fracties geven mee aan de aanmelders dat voor het Bestemmingsplan Energielandschap Rijnenburg en Reijerscop zoals dat ondertussen naar de raad verstuurd is op een later moment een aparte Raadsinformatiebijeenkomst zal worden georganiseerd.

Bijdrage Deelnemer, Buren van Rijnenburg en Reijerscop Alternatief Rijnenburg is mogelijk een win-win situatie voor alle betrokken partijen BVRR bijdrage RIB 26-3-2024 Geachte raadsleden, Dank voor deze raadsinformatiebijeenkomst over het Alternatief Rijnenburg. Het Alternatief Rijnenburg is door het Consortium van grondeigenaren en projectontwikkelaars (Kopgroep Rijnenburg) op 1 december 2023 aangeboden aan het College en inmiddels aan de gemeenteraad verstrekt. Puntsgewijs een korte reactie. 1. Alternatief is beter voor duurzame energieopwekking dan het huidige plan. Het aangepast bestemmingsplan (15-2-2024) bevat vier windturbines. Echter de aangepaste Omgevingsvergunning is beperkt tot drie turbines. Overleg met Rijkswaterstaat (RWS) heeft in de afgelopen zes maanden niet tot een oplossing geleid voor de bezwaren van RWS tegen de meest oostelijke turbine (oksel Knoooppunt Oudenrijn) wegens veiligheidsrisico’s voor het verkeer op het knooppunt. Als de raad instemt met het huidige plan worden

2

er, als het plan stand houdt voor de RvS, drie turbines gerealiseerd met een maximale opbrengst van 67,5 GWh. Het Alternatief bevat ook drie turbines (als de turbine in de oksel vervalt) maar biedt daarnaast nog eens 100 ha. aan zonne-energie (goed voor de opbrengst van vier megagrote windturbines). Het Alternatief leidt dus tot ruim tweemaal zoveel duurzame energie. 2. Locatie Alternatief beter voor huidige omwonenden en toekomstige bewoners. Het Alternatief omvat een compact energiepark in de noordoost hoek van Rijnenburg. De locatie ligt ter hoogte van bedrijventerrein Strijkviertel westelijk van de hoogspanning. Voor BVRR is dit Alternatief wellicht acceptabel maar uitsluitend als: a. De turbine in de oksel bij Knooppunt Oudenrijn inderdaad vervalt. b. Er een zeer ruime uitkoopregeling wordt geboden aan een vijftal dichtstbijzijnde bewoners aan de Heycopperkade en Ringkade (binnen 550 meter van turbines). c. Het blijft bij de turbines in het Alternatieve plan en niet turbine 1 uit het huidige plan, in het westen van Reijerscop, er alsnog bij wordt getrokken. Deze turbine zou op meer dan 2,5 km afstand van de overige komen te staan. De Kopgroep noemt dit te ver afgelegen, niet rendabel en niet realiseerbaar.

De compacte locatie van de windturbines in het Alternatief in de noordoosthoek van Rijnenburg levert minder (geluids-)overlast en gezondheidsschade op voor huidige omwonenden in Nieuwegein en De Meern en toekomstige bewoners van Rijnenburg.

3. Alternatief is beter inpasbaar in natuurlijke omgeving en in een integraal plan voor Rijnenburg. Het Alternatief biedt een compact energiepark geconcentreerd in de noordoosthoek van Rijnenburg. De drie turbines in het Alternatief liggen dicht bij elkaar in een straal van ongeveer 500 meter. In het huidige plan liggen de vier turbines verspreid over een afstand van 4 km door het hele noordelijke gebied van Rijnenburg en Reijerscop. Het Alternatief is beter inpasbaar in een integraal plan voor het toekomstige stadsdeel Rijnenburg met 22.000 tot 25.000 woningen, bedrijven (in noordoosthoek), optimale waterberging, groen recreatie, sport en (OV-)ontsluiting. 4. Maak een heroverweging om te komen tot een beter plan Tenslotte: de benodigde verzwaring van de netcapaciteit gaat tot 2028-2029 duren. Gebruik deze ruimte om het alternatief te onderzoeken en implementeren, dat evident veel voordelen lijkt te kennen. Ook kunnen we zo aan de dringende oproep van de Provincie tegemoet komen om te voorzien in meer energie-opbrengst. Door Rijne Energie en collegepartijen is gesuggereerd dat het alternatief te laat zou komen. Waarom komt de Kopgroep nu pas met het Alternatief? Er zijn inmiddels de nodige investeringen gedaan en kosten gemaakt. Het probleem is dat in het verleden de focus lag op een eenzijdig Energiepark Rijnenburg en Reijerscop.

In de Visie en uitnodigingskader (9-7-2020) ging het alleen over zoekgebieden voor zonen windenergie. De grootste coalitiepartij was destijds tegen toekomstige woningbouw. Sinds het coalitieakkoord van juli 2022 is er politiek overeenstemming gekomen over toekomstige woningbouw voor een stadsdeel Rijnenburg. Het is dus niet verwonderlijk dat de Kopgroep nu met een Alternatief

3

voorstel voor duurzame energieopwekking komt dat beter aansluit op een integraal plan voor het gehele gebied. Ten aanzien van de gemaakte kosten en meerkosten voor RE c.s. biedt de Kopgroep in het Alternatief een financiële garantie, zodat dit geen argument meer kan zijn om het Alternatief af te wijzen. Het feit dat RE nu wil doorpakken omdat hun investeerders rendement willen zien is naar ons idee ook niet relevant. De uitkeringen aan de investeerders komen sowieso niet eerder dan dat er energie aan het net geleverd gaat worden. Dus niet eerder dan 2029. Het feit dat het Alternatieve plan kan rekenen op steun en mee-ontwikkeling door de grondeigenaren, in plaats van dat partijen elkaar nog jarenlang in een juridische strijd bezighouden met onzekere uitkomsten, pleit zeer voor het Alternatief. Namens Buren van Rijnenburg en Reijerscop (BVRR) www.bvrr.nl Deelnemer, Stichting Watersportbaan Midden-Nederland/Roeiclub Rijnenburg io Hoi, Namens de 3 Utrechtse roeiverenigingen ijvert de stichting waarvan ik voorzitter ben van al ruim 25 jaar voor extra roeiwater in Utrecht. In het beoogde energielandschap van Rijnenburg zijn twee zoekgebieden aangewezen voor het roeiwater. Roeiend Utrecht is benieuwd hoe de grondeigenaren tegen de inrichting van de complete polder aankijken - zeker wat het noordelijk deel betreft - en de inpassing van het roeiwater in het bijzonder.

Ik zal erbij zijn om - waar nodig en gewenst - deel te nemen aan het gesprek en te reageren op de inbreng van de grondeigenaren. Ik stuur nog een mail met 2 sheets die handig kunnen zijn. Tot dinsdag! Zojuist heb ik mezelf namens de Utrechtse roeiers aangemeld voor de Rijnenburg-RIB, primair als toehoorder, maar kan staande de bijeenkomst reflecteren op de (vooralsnog onbekende) plannen van de grondeigenaren. Daarvoor zijn twee sheets handig (zie bijlagen). Hier ook een stukje over het rapport van bureau Buiten dat gaat over de haalbaarheid van roeiwater in Rijnenburg: https://nlroei.nl/onderzoek-wijst-uitroeien-in-rijnenburg-op-liefst-twee-locaties-realistisch/ En hier het rapport: https://drive.google.com/file/d/1a3EtprOKwSoMI3Qq0HVI5K4YFSROG1zd/view?pli=1 Uiteraard wil ik een en ander nader toelichten voor jullie (fracties) voor zover dat nog niet is gedaan. Dat kan ook op een ander moment dan dinsdag a.s.

4

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 22948-P internal use only

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg

uitgangspunten:

■

min. 800m afstand tot woonwijk

■

min. 500m afstand tot woonbestemming (bouwvlak) losse woningen

■

min. 500m onderlinge afstand windturbines

■

min. 250m afstand Tennet onderstation

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24

RUIMTELIJKE CONSEQUENTIE

rUImtECLaIm BIJ VOOrStEL CONSOrtIUm (4 mOLENS) internal use only

112,32 METER

250 - 270 METER

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

112,32 METER

250 - 270 METER

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Windturbines Rijne Energie in de polder Rijnenburg

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Windturbines Rijne Energie in de polder Rijnenburg

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg

Gewenste maximalisering duurzame energie Berekening op basis van rapportage Pondera (*) d.d. 9-10-2023 en info website Rijne Energie. vermogen incl. verliezen Consortium Rijne Energie Consortium grondeigenaren

4 5

Wind(*)

Zon

112,5 GWh/j 135,9 GWh/j

7,2 GWh/j 119,7 GWh/j 90 GWh/j 225,9 GWh/j

➢ Inclusief windturbine ‘Oudenrijn’ = + 89 % meer vermogen

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Totaal

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Windturbines Rijne Energie in de polder Rijnenburg

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg

Gewenste maximalisering duurzame energie Berekening op basis van rapportage Pondera (*) d.d. 9-10-2023 en info website Rijne Energie. vermogen incl. verliezen Consortium Rijne Energie Consortium grondeigenaren

3 4

Wind(*)

Zon

84,4 GWh/j 108,7 GWh/j

7,2 GWh/j 91,6 GWh/j 90 GWh/j 198,7 GWh/j

➢ Éxclusief windturbine ‘Oudenrijn’ = + 117% meer vermogen ➢ Exclusief windturbine ‘Oudenrijn’ = + 170 % meer vermogen

RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Totaal

Alternatieve inrichting windturbines en zonnepanelen in de polder Rijnenburg Ontwerpplan: • Vaststelling raad 2024 Q2 • Beroep Raad van State: + 2 jr. (2026) • Minnelijk overleg & aanvraag gedoogbesluiten Minister (BP): +1,5/2 jr. • Afronding beroepen en BP gedoogbeschikkingen 2027/2028 VASTSTELLING

GEDOOGBESLUIT MINISTER

BEROEP/RAAD VAN STATE C O N G E S T

TAM IMRO OF BOPA’S

I

E

2 0 2 9 / 2 0 3 0

BEROEP/RAAD VAN STATE

Alternatief plan: ➢ Als (tijdelijk) TAM IMRO bestemmingsplan (vóór 01.01.2025) óf ➢ Met BOPA ’s (afwijkingsvergunningen onder de Omgevingswet/Ow) • Gedoogbesluiten BP/Hoofdstuk 10 Ow niet nodig (gronden eigendom consortium) • Afronding zonder beroepen medio/ultimo 2025 (gronden eigendom consortium) • Afronding inclusief beroepen medio/ultimo 2027 RIJNENBURG, KAARTENBOEK WINDENERGIE 26 maart 24 internal use only

Energielandschap Rijnenburg en Reijerscop

raadsinformatiebijeenkomst alternatief initiatief energie Rijnenburg

RIB 26 maart 2024

Ambitie duurzame energie

Bron: RSU 2040

Check of er nog een actuele afbeelding is

Besluitvormingsproces energielandschap Rijnenburg en Reijerscop

Raadsbesluiten energielandschap • 2016: motie ‘bouwpauze Rijnenburg’ • 2017: startnotitie door de raad vastgesteld • 2020 uitnodigingskader en visie vastgesteld op basis van onderzoek scenario’s en participatie • 2023 oplegger RSU – permanent energielandschap Rijnenburg

Windplan consortium Rijne Energie • 2021 selectie consortium Rijne Energie, Windunie, Eneco en BHM Solar Ø ontwikkelrecht voor windenergie in Rijnenburg en Reijerscop ligt bij consortium Rijn Energie Ø Rijne Energie neemt zelf initiatief om met grondeigenaren tot een groter plan te komen

Rol van de gemeente Rol van gemeente wijzigt naar toetsende rol. Waar toetsen we dan op?

• uitnodigingskader en visie energielandschap bv geluidarme windmolens, beperken hinder slagschaduw

• bestemmingsplan bv lokale normen voor milieuaspecten, uitvoerbaarheid

• Afspraken met Rijne Energie zijn vastgelegd in een anterieure overeenkomst

Windplan consortium Rijne Energie • 2021 NRD milieueffectrapportage • 2022 MER, onderzoeken, start bestemmingsplan en aanvraag omgevingsvergunning • 2023 Ter inzage ontwerp bestemmingsplan, MER, onderzoeken incl toetsing door Commissie m.e.r. • Feb 2024 collegebesluit bestemmingsplan

Alternatief initiatief grondeigenaren > Rol van gemeente is toetsend: Rijne Energie heeft het ontwikkelrecht en stemt af met grondeigenaren of het een haalbaar initiatief betreft

• juli 2023: aangekondigd in zienswijze op het voorontwerp bestemmingsplan • december 2023: aangeboden aan college

Studentensport Utrecht Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Werkvorm Portefeuillehouder Betrokken ambtenaren/presentatoren Vervolg

26 maart 2024 Fred Dekkers 20.00 – 21.30 uur Olympos (Uppsalalaan 3, 3584 CT Utrecht) Gesprek tussen raadsleden en aanwezigen. Eva Oosters Twee deelnemers Dit onderwerp is nog niet geagendeerd voor een debat in de gemeenteraad. Wilt u nog informatie delen met raadsleden, stuur dit naar raadsinformatiebijeenkomst@utrecht.nl Website gemeente en facebook Vier deelnemers, USHC Vier deelnemers, Sportraad Utrecht Eén deelnemer, USDV U Dance Vier deelnemers, Universiteit Utrecht Negen deelnemers Eén deelnemer, VIDIUS Vier deelnemer, Studentenvolleybalvereniging USV Protos Twee deelnemers, TC de Uithof Eén deelnemer, USVV Odysseus ‘91 Twee deelnemers, STUdance Eén deelnemer, Hogeschool Utrecht Twee deelnemers, USBF Eén deelnemer, Utrechtse Studenten Rugby Society Eén deelnemer, Volleybalvereniging VanSlag Vier deelnemers, USS Mesa Cosa Twee deelnemers, S.S.V. UTKA Ultimate Eén deelnemer, Orca Eén deelnemer, Olympos

Links naar Deelnemers

Programma De RIB willen we onderverdelen in 6 blokken waarbij de volgende partijen willen uitnodigen. 1. Aftrap en toelichting (5 min) 2. Uitleg sportbeleid, capaciteit, plannen studentensport (10 min) 1

3.

4.

5.

6.

a. Gemeente Utrecht b. SportUtrecht Ervaren problematiek, wensen en kansen in de studentensport (25 min) a. Universiteit Utrecht & Hogeschool Utrecht b. Sportraad c. Studentenbestuurders Herontwikkeling Olympos: stand van zaken, kansen, wensen (25 min) a. Universiteit Utrecht b. Vertegenwoordiging Olympos c. Sportraad d. Studentenbestuurders Uitdagingen en mogelijke samenwerkingen: Convenant Studentensport (15 min) a. Universiteit Utrecht & Hogeschool Utrecht b. Gemeente Utrecht c. Sportraad Uitloop en vragen (10 min)

Motivatie Agendeerders Ruben Snijder (Student & Starter), Bert van Steeg (CDA), Emma Dolmans (D66), Jelle Vintges (VVD), Titus Stam (PvdA) Motivatie Ontvangen signalen uit de studentenpopulatie geven aan dat er gering gehoor wordt gegeven aan de ervaren problematiek, wensen & kansen die studentenbesturen zien met betrekking tot de studentensport in Utrecht. Ondanks goede inzet, is het tekort aan beschikbare ruimte, veld- en zaalbezetting en de oplopende wachtlijsten-en tijden in de studentensport een urgent en terugkerend thema in de Utrechtse raad. Daarnaast is er in het uitvoeringsprogramma binnensport vastgesteld dat er een convenant komt voor de studentensport in Utrecht in samenwerking met Olympos, Hogeschool Utrecht en Universiteit Utrecht. Ook staat de herontwikkeling van het studentensportcomplex Olympos op de planning. De RIB heeft tot doel een helder beeld te geven van de actuele situatie van de studentensport in Utrecht, de uitdagingen te identificeren, een voorschot te nemen op het realiseren van het conventant Studentensport en mogelijke samenwerking te verkennen. Daarvoor gaan de fracties van Student & Starter, CDA, D66, VVD, PvdA graag in gesprek met de studentensportbestuurders, de gemeente, de universiteit Utrecht, de sportraad en SportUtrecht over de huidige status van de studentensport in Utrecht.

Bijdrage Naam en (evt). organisatie

2

Studentensport

26-03-2024

Gemeentelijk beleid • Gemeentelijke accommodaties: • Gemeente investeert, beheert en exploiteert • Uitgangspunt: Toegankelijk voor alle inwoners, inclusief studenten(verenigingen) • 3 soorten tarieven (maatschappelijk, vereniging, commercieel) • Accommodaties van organisaties/ondernemers: • Besluiten zelf voor wie en welke tarieven • Sportvoorzieningen USP: • Geëxploiteerd door Mesa Cosa (namens UU en HU) • Primair voor studenten, studentensportverenigingen en medewerkers USP • Hoger tarief voor niet-studenten

Capaciteit • Verdichtende stad, groeiend aantal inwoners  druk op sportaccommodaties • Signaal van wachtlijsten is bekend, geldt ook voor niet-studentensportverenigingen • Uitbreiding van sportaccommodaties gebaseerd op capaciteitsraming Mulier Instituut (studenten meegenomen)  elke twee jaar • Binnensport: voorstel voor aanpassing kengetal ligt ter besluitvorming bij de raad  1:15.000 ipv 1:17.500 inwoners • Binnensport: investeren in sporthallen samen met ontwikkelingen voortgezet onderwijs  financieel slim combineren + efficiënt in combinatie onderwijs en verenigingsgebruik. • Binnensport: Met geplande uitbreiding sporthallen voldoende capaciteit t/m 2030. Overschot aan binnensportruimte aan de oostkant van de stad. Op piekuren blijven knelpunten ontstaan. • Buitensport t/m 2040 tekort aan velden. Uitbreiding momenteel gezocht op drie zoeklocaties: Maarschalkerweerd Noord, Rijnvliet en Nieuw Welgelegen • Op sommige sportparken nog ruimte (met name op zondag)

Studenten en gemeentelijke sportaccommodaties • Ook studenten(teams) bij veel niet-studentensportverenigingen in de stad  verschillende redenen: geen specifieke sportvoorzieningen beschikbaar op USP (bijvoorbeeld zwembad, atletiekbaan), mogelijkheden om lid te worden, locatie, speelniveau, sfeer, etc. • Studentenverenigingen maken gebruik van gemeentelijke sportaccommodaties. Onder andere: • Honkbal in sporthal Galgenwaard • Voetbal en Hockey op sportpark Maarschalkerweerd • Turnen in turnzaal Nieuw Welgelegen • Korfbal op sportpark Hoograven • Zwemmen in zwembad De Kwakel • Roeien in diverse gymzalen • Zaalhockey en Rugby incidenteel • Krachtsportruimte Kratistos gevestigd in P&R

Herontwikkeling Olympos • UU is eigenaar van sportcomplex Olympos • De herontwikkeling van het sportcomplex en de keuzes die daarin gemaakt worden, zijn een verantwoordelijkheid van de UU • Gemeente is vanuit sportbeleid vertegenwoordigd in de klankbordgroep: • Advies gegeven in verkenningsfase • Afspraak om ook advies te geven in initiatieffase • Aanbod om gezamenlijk te kijken naar oplossingen binnen gemeentelijke sportaccommodaties tijdens bouwwerkzaamheden in 2028

Mogelijke samenwerkingen • Constructief periodiek overleg tussen Olympos/Mesa Cosa, Sportraad (belangenbehartiger van de studentensportverenigingen (SSV’s), SportUtrecht en de gemeente  is overgegaan in klankbordgroep voor herontwikkeling Olympos • Contact vastgoedloket over mogelijkheden gebruik gemeentelijke sportaccommodaties • Initiatief voor convenant is afkomstig van Mesa Cosa. Eerste verkenning convenant studentensport tussen Mesa Cosa en gemeente heeft plaatsgevonden. • Betrokken partijen: Olympos/MesaCosa, UU, HU, MBO Utrecht, SportUtrecht, Gemeente Utrecht • Mogelijke onderwerpen: • Structurele overlegstructuur • Samenwerking tussen betrokken partijen om zoveel mogelijk studenten in de stad aan het sporten te krijgen. Iedere partij vanuit eigen rol en positie. • Synergie tussen sportaccommodaties van gemeente en UU • Talentontwikkeling • Betrekken MBO-studenten

Stand van zaken studentensport

Raadsinformatiebijeenkomst| 26-03-2024

Vitaal sportlandschap als basis Onze missie: “SportUtrecht zet Utrecht in beweging” Want sporten en bewegen is een essentiële sleutel tot een gezond en gelukkig leven Met het vitaal sportlandschap als basis: • Vitaal: een goede, fijne plek voor iedereen (sociaal veilig, welkom) • Sportlandschap: voldoende sportaanbod in de stad (10 minuten) en plekken waar je kunt sporten en bewegen

Randvoorwaarden Ruimte voor sport

26 maart 2024

Positieve sportcultuur

Passend aanbod

3

Sportende studenten volwaardig onderdeel van dit landschap

Onderwijs

26 maart 2024

Vitaal Sportlandschap

Vitaal Sportlandschap

Zorg

4

Huidige situatie 

Utrechtse studentensport; grote populatie en jaarlijkse instroom, resulteert o.a. in druk op Sportcentrum Olympos en in wachtlijsten studentensportverenigingen.



Sportstad Utrecht; stads breed grote behoefte aan voldoende capaciteit voor sport & bewegen.



Utrecht; schaarste in ruimte en financiële middelen, vraagt om (integrale) visievorming en collectieve aanpak.



Herontwikkeling Olympos 2.0: gaat nu vooral over financiën en bouwtechnische mogelijkheden ipv kansen voor studenten en de stad.

26 maart 2024

5

Advies SportUtrecht 

Een vitale stad maken we met elkaar en zien we daarmee ook als een stadsbrede verantwoordelijkheid: ga in goed gesprek met elkaar, ongeacht

de financiële uitdagingen (GU (Beleid, VGE), UU, HU, MBO, Studentensport, SportUtrecht). 

Neem de studenten(sport) en hun uitdagingen serieus.



Veel studenten dragen graag actief bij en blijven ook na hun studententijd in Utrecht wonen en sporten; benut (vroegtijdig) hun kennis en energie.



Vanuit inhoudelijke kansen en visievorming ▪

Spreiding & programmeringsvraagstukken

▪

Vitale (satelliet)clubs en aanbod

▪

(kennis over) Goed bestuur

▪

Maatschappelijke uitdagingen in de stad

26 maart 2024

6

Advies SportUTrecht  Houd de winkel open tijdens de verbouwing:

aandacht voor fasering en behoud van de bestaande sportcapaciteit tijdens de

verbouwing van Olympos 2.0; ▪ Waar mogelijk in tijdelijkheid van voorzieningen en met het oog op het waarborgen van continuïteit (en

daarmee vitaliteit) voor de studentensportclubs.

26 maart 2024

7

Vragen?

Niels Vreeswijk Voorzitter Sportraad Utrecht

Annick Snelle Voorzitter USV Protos

Anne van den Hurk Voorzitter STUdance

Studenten(top)sport, ook op het Merwede Over het roeiwater van de Utrechtse roeiers

SPORTCENTRUM OLYMPOS

USS Mesa Cosa, RIB Maart 2024

Een paar kengetallen van Sportcentrum Olympos nu

● Per jaar 15.000 sporters ● 5.500 sporters lid bij één van de 20 verenigingen op ● ● ●

Olympos. Per jaar ook ongeveer 7.600 individuele sporters (fitness, groepslessen, cursussen, tennis, squash etc.). Naast studenten, ongeveer 10-15% nietstudentsporters bij verenigingen. Verenigingen zijn genoodzaakt elk jaar 2.000 potentiële leden af te wijzen

● 30 fte; 55 personen + 20-30 freelance sportdocenten ● De wijk Utrecht Science Park + directe omgeving kent ± 4.500 inwoners (merendeel student)

Vergeleken met de 12 studentensteden in NL Utrecht: ● #1 in aantal verenigingssporters. (7.700 studentverenigingssporters waarvan 5.500 op Olympos), ● #2 Totaal aantal studenten, MBO studenten nog niet meegeteld ● #4 Totaal aantal sporters nu: 15.000, ● #5 Totaal oppervlak binnensport, ● #6 Totaal oppervlak buitensport Olympos

●

Deelname in Utrecht op Olympos is nog relatief laag (UU 24%, HU 6%), in andere steden: 40-60% en 16-20%. => Groei is mogelijk als de capaciteit er komt.

Kansen op het USP voor samenwerking: Er is grote behoefte aan meer sportcapaciteit, én de vraag is er: ● Verenigingen:

● ● ● ● ●

sturen jaarlijks meer aspirant leden weg dan dat ze kunnen aannemen De Universiteit is voornemens een nieuw Olympos te bouwen rond 2028 maar kan vermoedelijk niet alleen de volledige capaciteit realiseren. Er is wel ruimte op het Utrecht Science Park in het bestemmingsplan ○ Voor twee extra sport velden en halruimte. Er komen meer mensen wonen op het USP De stad Utrecht heeft nu ook al een sport capaciteitstekort En in de komende jaren zullen de stad, en hrt aantal studenten dat hier woont alleen maar groeien (tegen landelijke verwachting in).

Sport en bewegen is belangrijk Sporten, bewegen en elkaar ontmoeten is belangrijk voor: Studenten; jonge mensen in een belangrijke vormende fase van hun leven: ○ Leren besturen en verantwoordelijkheid nemen ○ Ontwikkelen hun sociale netwerk ○ Leren het effect van een gezonde leefstijl

● ● ●

De Universiteit en Hogeschool Utrecht, ○ Studenten-welzijn (denk aan coronatijd) ○ minder uitvallers, gaat niet ten koste van studieprestaties. ○ Preventief; voorkomt ziekteverzuim, uitval etc. De stad Utrecht,

●

Sportfaciliteit voor grote groep inwoners verenigingsleden komen uit de gehele stad. ○ Gastspelers/ gastteams ○ Welzijn grote groep inwoners (80.000) preventie vs zorgkosten (GGZ etc.) Instellingen en bedrijven op het Utrecht Science Park.

○

○ ○

Duurzame inzetbaarheid personeel: gezonde geest in een gezond lichaam Positief voor vestigingsklimaat en informele ontmoeting (tussen bedrijven)

Niels Vreeswijk Voorzitter Sportraad Utrecht

Feije Bosman

Voorzitter Utrechtse Studenten Rugby Society (USRS)

Feije Bosman

Voorzitter Utrechtse Studenten Rugby Society (USRS)

Feije Bosman

Voorzitter Utrechtse Studenten Rugby Society (USRS)

Lisa Elbertse

Voorzitter Utrechtse Studenten Hockey Club (USHC)

Niels Vreeswijk Voorzitter Sportraad Utrecht

Goedenavond allen, en bedankt dat ik jullie vanavond een paar keer mag toespreken. Ik ben voorzitter van de Sportraad Utrecht: de koepelvereniging voor alle studentensporters en ik ben hier om alle 12.000 sporters te vertegenwoordigen. Sport is belangrijk voor iedereen, maar zeker voor de groep die aan het begin staat van zelfstandigheid en gaat beginnen aan actieve deelname in de maatschappij: studenten van de universiteit, hogeschool, een ook de mbo-instellingen. En hoe mooi is het dat je dat kan met leeftijdsgenoten. Ik kan nu allemaal positieve effecten van studentensport opnoemen, enkele staan hier achter mij, maar ik denk dat een verhaal veel meer verteld. Zelf hockey ik ook, en we gingen na onze wedstrijd op Kampong drie weken geleden terug naar Olympos om nog een biertje te drinken. Iedereen droop snel af, maar ik bleef over met een teamgenoot. Ik kan het prima met hem vinden, maar ik weet wel dat hij een totaal andere politieke voorkeur heeft dan ik. Al snel kwamen alle politieke thema’s aan bod. Normaal, op familiebijeenkomsten bijvoorbeeld, probeer je dit soort gesprekken misschien toch te vermijden. Maar nu gingen we ze allemaal langs. En waar we dachten in eerste instantie het totaal niet met elkaar eens te zijn, bleek toch vaak dat er een gedeelde mening of mogelijke oplossing is. En zo hebben we een paar uur gezeten.

Dit is wat mij betreft een van de positieve effecten van sport. Niet het eerste waar je aan denkt, dat zijn toch vaak de fysieke voordelen. Ook heel belangrijk, maar het gaat zo veel verder dan dat. Zoals het voorbeeld van net, je komt in een team met mensen met andere sociaal economische achtergronden, andere perspectieven, normen en waarden. Je leert met elkaar omgaan, ook al ben je niet hetzelfde. Iets, wat erg belangrijk is in de huidige gepolariseerde maatschappij. Of stel je dit eens voor. Je komt als nieuwe student in Utrecht. Helaas heb je nog geen huis, want die wachttijden kunnen wel oplopen tot meer dan twee jaar. De gezelligheidsverenigingen zitten vol, en in deze wereld vol met prestatiedruk wil je toch graag een uitlaatklep. Sporten. Sporten doe je je hele leven al, dus dat wil je blijven doen. Misschien een andere sport dan vroeger, bijvoorbeeld roeien. Helaas, uitgeloot. Dan maar dezelfde sport als vroeger, volleybal. Helaas, een wachtrij van twee jaar. Turnen bij U-Turn in gemeentelijke accommodaties? Mooi, binnengekomen. Dan krijg je je trainingstijden te horen, tot half twaalf. Als kleinere vereniging word je tenslotte aan de randen van de tijdsloten geplaatst in gemeentelijke zalen. Maar tot half twaalf, dan is de laatste trein terug naar je ouders al vertrokken. Dus helaas, ook hier kan je niet sporten.

Dit betekent teleurstelling op teleurstelling, wat, zoals iedereen altijd zegt, ‘de mooiste tijd van je leven’ zou moeten worden. En dat, terwijl de mentale gezondheid onder studenten al flink onder druk staat. En we moeten natuurlijk consequent blijven, ook hier is een lange wachtrij. Het is belangrijk om te blijven investeren in deze groep. En hopelijk, kunnen al deze mensen een plek krijgen bij een van onze mooie verenigingen, en kunnen we ze een plekje bieden dat hen kan helpen om van Utrecht echt hun thuis te maken. Dankuwel.

Waar ik net sprak over de gehele studentensport, gaat het nu over het nieuwe Olympos. Er is momenteel namelijk een nijpend probleem: het zit prop-vol. Afgelopen maand is er een onderzoek gedaan naar de studentensport, hier op het USP. Dit is uitgevoerd door het Mulier instituut, het onafhankelijke sportonderzoekscentrum, waar ook de gemeente gebruik van maakt. Graag wil ik enkele conclusies met jullie delen. Als eerst: tekorten bij hockey, rugby, tennis en voetbal: nu, en in de toekomst. Voor de binnensport is er een heel hoge bezetting van de drie hallen in de avonduren doordeweeks, en geen ruimte voor extra gebruik. Veel verenigingen hanteren wachtlijsten of ledenstops, volgens onze eigen data kunnen hierdoor een kleine 3000 mensen nu niet sporten. Er zulen veel potentiele nieuwe gebruikers komen als er ruimte beschikbaar komt, gezien de huidige capaciteit, pilots met MBO-instellingen, toename van het aantal bedrijven op het USP en toename van het aantal woningen op het USP. Extra veld- en zaalruimte is nodig om de vraag te kunnen faciliteren. Een kleine opsomming van getallen: huidige capaciteit hockey: 1 veld. Behoefte 2040: 4 velden. Rugby. Huidige capaciteit 1 veld, behoefte 2040: 3 velden. Tennis: huidig 7 banen, 2040 12 banen en ga zo maar door.

Ook verenigingen die nu af en toe uitwijken naar andere steden kunnen, wanneer er extra ruimte beschikbaar komt, gewoon op hun eigen club sporten. Een voorbeeld is het zaalhockey van USHC. De hallen zitten vol, dus in de winter is er bijna geen ruimte om hier te trainen. Noodoplossing: training in de blaashal van hockeyclub Voordaan in Groenekan, waarvoor je eerst een halfuur in het donker moet fietsen. Uiteraard krijg je niet de mooiste tijden, dus dat betekent om half twaalf klaar met trainen, en dan nog terug naar Utrecht op de fiets. Of een ander voorbeeld: de rugby, waar Feije straks nog meer over zal vertellen. Momenteel lopen er gesprekken met de Universiteit en een adviesbureau. Deze gesprekken zijn positief en constructief van aard, dat vinden we heel erg fijn. Vorig jaar heeft het College van Bestuur besloten een extra hockey- en voetbalveld aan te leggen, en het rugbyveld te verkunstgrassen. Maar ook de binnensport heeft meer ruimte nodig, er moet een zaal bij, en ook de tennis heeft een probleem en heeft uitbreiding nodig. Wij vinden het belangrijk dat er ook gekeken wordt naar wat sport allemaal oplevert, ook al is dat soms lastig uit te drukken in geld. Die kan wordt helaas snel vergeten. Dus laten we afspreken dat met elkaar te gaan doen. Dankuwel.

Nu het einde van de avond nadert, heeft iedereen kunnen horen waarom sport zo belangrijk is, en waar de kansen liggen. Wat ons betreft is een van deze kansen een convenant. Hoe mooi zou het zijn als alle partijen hier, gemeente, universiteit, hogeschool, mesa cosa en de verenigingen, afspreken samen te werken om zo de beste sport voor elkaar te krijgen. Dat we samen constructief om tafel gaan om te kijken wat wel kan, in plaats van wat niet. En dat we een gezamenlijke verantwoordelijkheid moeten nemen en voelen om onze gedeelde doelen te bereiken. En om het Mulier-onderzoek nog eens te citeren: ‘samenwerking met bijvoorbeeld gemeente Utrecht, waar ook uitdagingen liggen in het faciliteren van sport, kan nuttig zijn om beschikbare tijdvakken te gebruiken en krapte op te vangen in de stad.’ Momenteel vinden er overdag voornamelijk tentamens plaats in de hallen, maar wie weet wat er nog meer mogelijk kan zijn! Waar liggen de doelen en ambities, en hoe kunnen we elkaar versterken? Door de handen in een te slaan, kunnen we, wat ons betreft, samen het mooiste voor Utrecht maken: iets wat we allemaal willen. Meer sporters in Utrecht, meer gezonde mensen. Het nieuwe Olympos kan het paradepaardje van Utrecht worden, zowel als voor de universiteit als de gemeente. De bouw in 2028 is spannend voor de verenigingen. Heel erg gaaf als verenigingen kunnen groeien.

Maar de bouw moet wel gefaseerd gaan. Het kan niet verkocht worden aan een vereniging dat ze bijvoorbeeld even een half jaar met een de helft van de velden moeten, om daarna een extra veld te krijgen. Het aantal leden dat je dan verliest, betekent het einde van je vereniging. Dit moet dus te allen tijde voorkomen worden, ook als er bijvoorbeeld iets misgaat tijdens de bouw. De oplossing: mocht er iets misgaan, kan je met je vereniging tijdelijk sporten bij een andere club. Nu worden er al tussen bestuurders van verenigingen in heel Utrecht hier kleine afspraken over gemaakt. Maar hoe mooi zou het zijn dat hier de gemeente garant voor kan staan, en kan verzekeren dat iedereen, altijd kan blijven sporten tijdens de bouw. Ik wil graag afsluiten met de volgende boodschap. Sporten is goed voor je, meer dan alleen fysieke voordelen. Iedereen die zou willen sporten, moet deze kans krijgen. Laten we dus vooral ook kijken wat sport oplevert, ook al is dat soms lastig uit te drukken in geld. Dus niet alleen naar de vastgoedkant van het verhaal, maar vooral ook naar de mensen waar het om gaat: mensen die willen sporten, maar nu geen plek kunnen vinden. En laten we er samen voor zorgen, dat iedere student een plek krijgt om te sporten in Utrecht. Dankuwel

USHC Goedenavond allemaal, Elk jaar wordt in de tweede week van augustus de UITWEEK georganiseerd in Utrecht. Tijdens deze week komen alle nieuwe studenten hun eerste kijkje nemen in onze prachtige stad. Tijdens deze week worden de nieuwe studenten wegwijs gemaakt in alles wat Utrecht te bieden heeft. Je leert de weg in Utrecht, krijgt tips voor het starten van je studententijd en bovenal is dit een week waarin je de kans krijgt om vrienden voor het leven te maken. Hier ziet u een kort filmpje van de sportmarkt die jaarlijks door alle sportverenigingen georganiseerd wordt tijdens de uitweek. Zoals u allemaal ziet, een erg druk bezochte middag. Dit is natuurlijk geweldig en laat goed zien hoe graag iedereen wilt gaan sporten in zijn of haar nieuwe stad. Goed om hier even te benoemen is dat ik nu in ga op de studenten, maar dat het zeker niet alleen studenten zijn die hier op Olympos sporten. Veel oud-studenten blijven hier hangen en ook medewerkers van het USP sporten hier. Tijdens de uitweek zijn alle verenigingen druk bezig met het werven van nieuwe leden. Ik spreek uit ervaring dat dit ontzettend leuk is om te doen, maar wat het een stuk minder leuk maakt is het feit dat we het overgrote deel van deze studenten moeten afwijzen omdat wij simpelweg geen plek hebben voor zoveel nieuwe leden.

Wij bij de USHC hebben een wachtlijst van meer dan 500 mensen en elk jaar krijgen we ruim 200 nieuwe aanmeldingen, en daar zijn wij hier op Olympos zeker niet de enige in. Jaarlijks hebben wij plek voor maximaal ongeveer 200 nieuwe leden. Dit betekent dat wij gemiddeld 500 mensen wegsturen, die dus niet bij ons kunnen komen sporten. Hier zijn wij helaas niet de enige in. Er zijn ook hoge wachtrijen bij andere verenigingen, onder andere Tennis en Voetbal hebben ook enorme wachtlijsten. Voor nu heb ik het dan enkel over de buitensport maar ook bij verschillende binnensporten zien we deze wachtrijen. Daarnaast wil ik dan ook graag nog even benoemen dat wij voor zaalhockey moeten uitwijken naar de Bilt aangezien en voor ons geen ruimte is om te zaalhockeyen in Olympos. Dit is natuurlijk super jammer want het zou toch zo fijn zijn als iedereen die wilt komen sporten op Olympos dit ook daadwerkelijk kan gaan doen. Wij als studentensportverenigingen zouden heel graag willen uitbreiden maar met het huidige ruimtegebrek is dit niet mogelijk. Er zijn simpelweg te weinig velden en zalen. Nu wordt er voor het nieuwe Olympos gekeken naar nieuwe velden, maar zoals het er nu naar uit ziet is ook dit nog niet genoeg. Natuurlijk zijn wij blij dat we hierdoor minder toekomstige leden hoeven weg te sturen maar alsnog zijn het er volgens ons nog veel te veel.

Ik hoop dat we in de toekomst er samen voor kunnen gaan zorgen dat iedereen die wil sporten dit ook daadwerkelijk kan doen bij ons!

Protos Goedenavond allen, Mijn naam is Annick Snelle, naast dat ik fractiemedewerker ben voor D66 Utrecht, ben ik ook voorzitter van studentenvolleybalvereniging USV Protos. In die hoedanigheid sta ik hier om jullie wat over de knelpunten te vertellen. Dat sporten grote voordelen heeft, hoef ik jullie niet te vertellen. Onze vereniging heeft 7 heren en 11 damesteams met in totaal 230 enthousiaste volleyballers. Helaas hebben wij ook te kampen met een wachtrij van 380 volleyballers, bijna het dubbele van onze vereniging. De andere volleybalvereniging Van Slag, heeft 460 leden en 195 studenten op de wachtrij. Jammer, want dit zijn stuk voor stuk studenten die graag hun sport op Olympos willen uitoefenen. Het verschil tussen de twee volleybalverenigingen is dat wij bondscompetitie spelen, en Van Slag een interne competitie. Hierdoor kunnen we zo veel mogelijk mensen laten volleyballen binnen de beperkte ruimte. Overigens hanteren bijna alle andere volleybalverenigingen in Utrecht een ledenstop of wachtrij, waardoor het voor volleyballers best lastig is een plek bij een vereniging te krijgen (of scoren, om even in het sportjargon te blijven). Door de beperkte zaalcapaciteit op Olympos en het feit dat studenten nu eenmaal vooral ‘s avonds kunnen sporten, huren wij de zalen van 18:30 tot 23:30.

De pechvogels die 2x trainen en laat zijn ingeroosterd spelen dan op de maandag en de donderdag tot 23:30. Vervelend, vooral als je de volgende dag vroeg stage, werk of studie hebt. Misschien herkennen andere sporters dit ook, maar door fanatisme en adrenaline slaap je vaak niet voor 01 uur. Als je wekker dan weer om 7 uur gaat, jullie snappen het punt. Dit geldt overigens ook voor andere sporten. Dit is best een aanslag op je nachtrust, je concentratie en daarom je prestaties. Toch vinden onze leden dit het waard, omdat zij graag hun sport uitoefenen. Het huren van andere zalen blijkt lastig door de beperkte capaciteit, en de kosten, omdat wij het sporten voor onze leden zo goedkoop mogelijk proberen te houden. Verder wil je eigenlijk dat je hele vereniging op één plek sport, zodat je die verbintenis tussen je leden houdt. De beperkte capaciteit is ook zichtbaar bij Van Slag, waarbij er tussen alle aanmeldingen die in 2 minuten (!) binnenstromen wordt geloot. Hiervoor waren de inschrijvingen al binnen 10 seconden vol en was het afhankelijk van je internetsnelheid of je nog een keer extra kon trainen naast je wedstrijd of niet.

Schaarste is er hier op Olympos voor de binnensporters dus alom, waardoor een capaciteitsuitbreiding ontzettend welkom is voor de huidige én toekomstige sporters! Wij hopen dat jullie een rol kunnen spelen in het faciliteren van de sport en nodigen jullie anders van harte uit de leuke sfeer op Olympos een keer op het veld mee te maken!

STUdance Hallo allemaal, Nogmaals bedankt voor jullie aanwezigheid. Mijn naam is Anne van den Hurk en ik ben de voorzitter van studentendansvereniging STUdance. Zoals Annick zojuist omschreef is er bij de studentensport sprake van schaarste. Desalniettemin kunnen wij met de studentensport meer dan alleen een impact maken via sport. Onze sportverenigingen maken namelijk ook een grote maatschappelijke impact. Dit wordt gefaciliteerd door verschillende initiatieven. Deze initiatieven gebeuren op allerlei vlakken van de samenleving. Ik zal een aantal van deze initiatieven uitlichten. Zo werkt STUdance sinds dit jaar een samen met de U-pas voor onze Eindvoorstelling. Deze pas zorgt ervoor dat mensen met een lager inkomen ook toegang hebben tot sportieve en culturele uitjes. Daarnaast werken wij sinds een aantal jaar samen met stichting MOVE. Stichting MOVE heeft als doel om via allerlei projecten kansarme kinderen een steuntje in de rug te geven om zo de kloof met de samenleving te verminderen. USVV Odysseus is een aantal jaar geleden begonnen met het organiseren van een jaarlijkse anti-homofobiedag. Deze dag had als doel om homoseksualiteit binnen de vereniging bespreekbaar te maken. In het jaar 2014-2015 hebben de besturen van de verenigingen USVV Odysseus ’91, USRS, USHC, TC De Uithof, STUdance en USV Protos besloten om samen een front te vormen om dit statement uit te dragen.

Samen met At Risk, een andere tennisclub in Utrecht, en Sport Utrecht organiseert TC de Uithof een tennisdag waarbij kinderen uit gezinnen met lage inkomens van school worden gehaald en meegenomen worden naar de tennisclub! Op deze dag maken ze kennis met het tennissen en zullen er andere leuke activiteiten zijn. Deze dag wordt afgesloten met samen eten op de tennisclub! Een ander voorbeeld is de USHC. Afgelopen jaar heeft zij met bijna alle hockeyclubs uit omgeving Utrecht een postercampagne genaamd Samen Utrecht opgezet om verharding op het veld tegen te gaan, en iedereen thuis te laten voelen in de hockeywereld. Hier kwamen erg veel positieve reacties op. Als laatste uitlichting organiseert U.S.R. Triton al sinds 2019 roeidagen voor blinde/slechtziende mensen. Dit concept Rowing Blind is opgezet in Utrecht met een najaarsen voorjaarseizoen. Rowing Blind is nu al landelijk bekend en is uitgegroeid naar andere studentensteden zoals Leiden, Groningen en Amstelveen! Op deze manier is Triton erg maatschappelijk betrokken. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de impact die we maken als studentensportverenigingen, de volledige lijst is veel langer. We kunnen zo veel gave dingen doen, omdat wij geen vrijwilligerstekorten hebben. Bijna elk lid staat te popelen om te helpen met dingen te organiseren, voor de vereniging, of daar buiten.

Dit, in tegenstelling tot veel andere verenigingen in Utrecht. En al deze actieve leden en ervaren bestuurders nemen graag hun kennis mee naar later, als ze bij andere verenigingen gaan sporten. Daardoor kunnen wij echt maatschappelijke impact maken.

Karin Wezenberg-Hoenderkamp

Mulier Instituut | 2024

In opdracht van Universiteit Utrecht Mulier Instituut Karin Wezenberg-Hoenderkamp

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het Mulier Instituut. © Mulier Instituut Utrecht, 10 april 2024 www.mulierinstituut.nl info@mulierinstituut.nl Disclaimer U mag delen uit deze publicatie overnemen op voorwaarde van bronvermelding: auteur(s), de titel van de publicatie en het jaar van uitgave. Er gelden gebruiksvoorwaarden voor de foto's in deze publicatie. Neem foto's daarom niet over zonder toestemming van het Mulier Instituut.

Het Mulier Instituut doet sportonderzoek voor

Ons doel is bijdragen aan goed onderbouwd beleid,

beleid en samenleving. Voor overheden,

gericht op de bevordering van sport, sportief

maatschappelijke organisaties,

bewegen en versterking van de sportsector. Dit doen

onderwijsinstellingen, sportorganisaties en

we op verschillende manieren:

bedrijven onderzoeken we allerlei thema’s op het gebied van sport en sportief bewegen: van de

We verzamelen data en monitoren de Nederlandse

sportdeelname van (groepen) Nederlanders tot de

sportsector en beleidsprogramma’s.

motorische vaardigheden van kinderen, en van diversiteit en inclusie in de sport tot de economische impact van sportevenementen.

We ontwikkelen kennis en onderzoeksmethoden via verkennende en verdiepende studies. We duiden onderzoeksuitkomsten en vertalen deze

Het Mulier Instituut is een onafhankelijke stichting zonder winstoogmerk.

naar de beleidspraktijk. We onderbouwen beleidsbeslissingen met expertise en advies. We bieden gevraagd en ongevraagd duiding en reflectie in de rol van ‘kritische vriend’ van de sportsector. We zetten ons in voor de bevordering van de sportwetenschap.

HKU

Hogeschool voor de Kunsten

HU

Hogeschool Utrecht

SSH

Stichting Studenten Huisvesting

UMC-U

Universitair Medisch Centrum-Utrecht

USP

Utrecht Science Park

UU

Universiteit Utrecht

UvH

Universiteit voor Humanistiek

Samenvatting

Op het Utrecht Science Park (USP) worden tot 2040 6.500 woningen gebouwd. 80 procent daarvan is voor studenten. Naast de extra woningen wordt een toename van mogelijk 4.000 tot 8.000 banen verwacht. Met de uitbreiding van het woonaanbod op het USP en de extra banen wordt de druk op de sportruimte groter. Sport is daarbij niet alleen maar een vrijetijdsbesteding, maar wordt steeds meer bezien vanuit de bijdrage die ze kan leveren aan maatschappelijke doelen. Zoals gezondheid, eenzaamheid tegengaan, actieve en gezonde leefstijl, verschillen verkleinen, kansengelijkheid bevorderen en de leefbaarheid vergroten.

De doelstelling van het onderzoek is cijfermatig inzicht geven in het huidige aanbod en gebruik van binnen- en buitensportaccommodaties op het USP door studenten en medewerkers, en hoe dit aanbod zich verhoudt tot de (toekomstige) behoefte.

Er zijn tekorten bij hockey, frisbee, korfbal, rugby, tennis en voetbal, nu en in 2040. De drie sporthallen worden op doordeweekse avonden en in de weekenden volop gebruikt. Er is nauwelijks ruimte voor intensivering van het gebruik, zeker niet op de doordeweekse avonden. Overdag is de bezetting lager, maar worden de hallen deels gevuld door tentamenweken. We verwachten een toename van zeker 400 zaalsporters. Hiervoor is extra zaalruimte nodig. Een extra sporthal kan met deze sporters in de avonden en weekenden een goede bezetting behalen. Overdag moet dan naar andere doelgroepen en/of activiteiten gezocht worden. Samenwerkingen met de gemeente Utrecht, onderwijsinstellingen en/of commerciële partijen kunnen hierbij helpen. Er zijn veel potentiële nieuwe gebruikers als er ruimte beschikbaar komt, zoals mbo-studenten en -medewerkers. Wachtlijsten opheffen, extra trainingen, uitbreiding van zaalhockey en uitbreiding van de interne futsalcompetitie bieden daarnaast mogelijkheden. Benutting van sportaccommodaties (vooral overdag) is een landelijke uitdaging. Dit is ook vastgesteld als een van de zes grote maatschappelijke uitdagingen op het gebied van sport en bewegen.

Hoofdstuk 1

In dit hoofdstuk beschrijven we de achtergrond, doel- en vraagstelling en werkwijze van het onderzoek.

In de omgevingsvisie Utrecht Science Park (USP) 2040 staan uitgangspunten voor ruimte voor sport (Gemeente Utrecht, 2022). Op het USP worden momenteel 2.500 woningen gerealiseerd, en tot 2040 nog eens circa 4.000. Van deze 6.500 extra woningen is ongeveer 80 procent voor studenten. Naast de woningen komt er een toevoeging van mogelijk 4.000 tot 8.000 banen. De Universiteit Utrecht (UU) hecht veel belang aan ruimte om te sporten, zowel voor studenten als voor medewerkers. Sport is tenslotte niet alleen maar een vrijetijdsbesteding, maar wordt steeds meer bezien vanuit de bijdrage die ze kan leveren aan maatschappelijke doelen. Zoals gezondheid, eenzaamheid tegengaan, actieve en gezonde leefstijl, verschillen verkleinen, kansengelijkheid bevorderen en de leefbaarheid vergroten (Mulier Instituut, 2024).

De doelstelling van het onderzoek is cijfermatig inzicht geven in het huidige aanbod en gebruik van binnen- en buitensportaccommodaties op het USP door studenten en medewerkers (van onder andere UU en Hogeschool Utrecht (HU)), en hoe dit aanbod zich verhoudt tot de (toekomstige) behoefte.

De hoofdvraag van het onderzoek is: hoe verhoudt het huidige (2023) aanbod zich tot de huidige en toekomstige (2030 en 2040) cijfermatige behoefte aan binnen- en buitensportaccommodaties op het USP? Om deze hoofdvraag te beantwoorden hebben we drie deelvragen opgesteld: Wat is het huidige aanbod van binnen- en buitensportaccommodaties op het USP? Wat is de actuele en toekomstige (2030 en 2040) normatieve behoefte aan binnen- en buitensportaccommodaties op het USP? Wat is het huidige sportieve gebruik van de binnen- en buitensportaccommodaties op het USP?

Om de toekomstige normatieve behoefte aan binnen- en buitensportvoorzieningen te bepalen maken we gebruik van prognoses van de grootste gebruikers van de sportvoorzieningen op het USP: studenten van de UU en de HU en medewerkers

van de UU, de HU en het Universitair Medisch Centrum-Utrecht (UMC-U). Overige (potentiële nieuwe) gebruikers nemen we in de duiding van de resultaten mee. Binnensport De landelijke kengetallen die we doorgaans gebruiken voor de bepaling van de behoefte aan binnensport, zijn niet rechtstreeks te gebruiken. Deze zijn namelijk gebaseerd op percentages van de totale bevolking die gebruikmaken van binnensportvoorzieningen. We maken daarom op basis van het huidige gebruik een beredeneerde schatting van het huidige aandeel studenten/medewerkers dat gebruik maakt van de sporthallen. Dat vertalen we vervolgens naar de toekomst. We maken hiervoor gebruik van ledenaantallen van de (grootste) zaalsportverenigingen en gegevens over individuele sporters (via de OlymPas). Buitensport De normatieve behoefte aan buitensportvoorzieningen bepalen we aan de hand van algemeen geaccepteerde en vastgelegde richtlijnen van de sportbonden. Deze richtlijnen houden rekening met het aantal en soort teams (junioren/senioren). We kunnen ze daardoor grotendeels toepassen op studentensportverenigingen (met alleen maar seniorenteams). Waar nodig beschrijven we waar de situatie op het USP afwijkt van de uitgangspunten die de sportbonden hanteren en wat dat betekent voor de uitkomsten.

De ontwikkeling van de normatieve behoefte in 2030 en 2040 ramen we aan de hand van prognoses van aantallen studenten en medewerkers. Gebruik van voorzieningen We analyseren reserveringsoverzichten van het kalenderjaar 2023 van de drie sporthallen en de overige voorzieningen van Olympos om het gebruik inzichtelijk te maken. Duidelijk wordt op welke momenten zich knelpunten in de bezetting voordoen en waar mogelijkheden voor intensivering liggen. Reserveringsaanvragen die niet gehonoreerd kunnen worden, bijvoorbeeld door gebruik aan ruimte, nemen we niet mee in het onderzoek, omdat deze niet worden geregistreerd. Wel hebben we aan studentensportverenigingen gevraagd of er wachtlijsten zijn en of ze gebruik maken van voorzieningen buiten het USP. Studentensport Van de studentensportverenigingen hebben we gegevens ontvangen over (ontwikkeling in) aantal, herkomst (postcodes) en onderwijsinstelling van leden. Daarnaast hebben de verenigingen gegevens over aantal teams en structureel gebruik van voorzieningen buiten USP aangeleverd. Gegevens over aantallen studenten en studentenhuisvesting kregen we van UU, HU en Stichting Studenten Huisvesting (SSH). Sportcentrum Olympos heeft

verhuuroverzichten aangeleverd. Gegevens over (verwachte) aantallen medewerkers op het USP leverden UU, HU en UMC-U.

Leeswijzer In hoofdstuk 2 van dit rapport beschrijven we de uitgangsgegevens waarop we in het vervolg van het rapport voortbouwen. Het gaat hierbij om de aanwezige sportvoorzieningen op het USP, de gebruikers van deze voorzieningen en prognoses voor de aantallen studenten en medewerkers. Hoofdstuk 3 gaat over de buitensport, waarbij we hockey, korfbal, rugby, tennis en voetbal in aparte paragrafen behandelen. Voor deze sporten gaan we in op de huidige en toekomstige behoefte. In de laatste paragraaf hebben we aandacht voor de overige buitensporten: frisbee, survival en klimmen. Hoofdstuk 4 bevat de resultaten van de analyses voor de binnensport. We presenteren bezettingsoverzichten voor verschillende tijdvakken en geven daarmee inzicht in eventuele mogelijkheden om gebruik te intensiveren. Ook geven we inschattingen voor toekomstig gebruik, zowel voor de drie sporthallen als voor de overige indoor voorzieningen. In hoofdstuk 5 presenteren we de belangrijkste bevindingen van dit onderzoek. We hebben ervoor gekozen de resultaten in de inhoudelijk hoofdstukken kort en bondig te rapporteren. Een verantwoording van de onderzoeksmethode hebben we in bijlage 2 opgenomen.

Hoofdstuk 2

In dit hoofdstuk beschrijven we de sportvoorzieningen op het USP en de (toekomstige) studenten- en medewerkerspopulatie. De sportvoorzieningen op het USP behoren tot het Sportcentrum Olympos. Utrechtse Studenten Sportstichting Mesa Cosa exploiteert en beheert deze. Het Sportcentrum bevat zowel indoor als outdoor voorzieningen. De sportvoorzieningen worden vooral gebruikt door medewerkers en studenten van het Utrechtse hoger onderwijs.