Agendabundel

Bundel van de Commissie Mens en Samenleving van 18 maart 2021

1 2 3

Opening Aanvang: 14.00 uur. DIGITAAL Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten Verslagen * Het conceptverslag van de openbare commissie Mens en Samenleving van 11 februari 2021, ter vaststelling. * Het GEHEIME conceptverslag van de besloten commissie Mens en Samenleving, Werk en Inkomen, van 11 februari 2021, ter vaststelling. * Het op 18 maart 2021 openbaar te maken conceptverslag van de besloten commissie Mens en Samenleving, Werk en Inkomen van 11 februari 2021, ter vaststelling en openbaar making. * Het GEHEIME conceptverslag + presentatie van de besloten commissie Mens en Samenleving, Sport, van 11 februari 2021, ter vaststelling. * Het op 18 maart 2021 openbaar te maken conceptverslag + presentatie van de besloten commissie Mens en Samenleving, Sport, van 11 februari 2021, ter vaststelling en openbaar making. * Verslag Adviescommissie Controle en Financiën van 7 januari 2021 - ter informatie. * Verslag Adviescommissie Controle en Financiën van 28 januari 2021 - ter informatie. Concept Verslag commissie Mens en Samenleving, 2021-02-11.pdf Adviescommissie CF 07-01-2021.docx Adviescommissie CF 28-01-2021.docx

4.1

Toezeggingen/moties/brievenlijst Ter vaststelling. Lijst toezeggingen-moties-brieven MS dd15 maart 2021(inclusief voortgangsinformatie).pdf

4.2

Lange Termijn Agenda Ter informatie. LTA M&S per 4 maart 2021.xlsx

5

1e Technische begrotingswijziging 2021 Aanvang: 14.00 uur; DIGITAAL Indicatieve behandeltijd: 15 min. Beleidsveld: Financiën - wethouder Klein Na het vaststellen van de Programmabegroting kent het jaar drie rondes van technische aanpassingen. Dit betreft de eerste technische wijzing van de Programmabegroting 2021. Dossier 1587 voorblad Raadsvoorstel 1e Begrotingswijziging 2021.docx Eerste BGW 2021 raad.docx

6

Raadsbrief invoeren bodycam boa's Indicatieve aanvang: 14.20 uur; DIGITAAL Indicatieve behandeltijd: 120 min. Beleidsveld: Openbare Orde en Veiligheid en Handhaving - Burgemeester Geagendeerd door M. Koning (D66), H. de Boer (GroenLinks), T. Meerding (VVD), B. Isik (PvdA), J Koppelaar (Student & Starter), B. van Steeg (CDA), M. Sungur (DENK), L. Snippe (Partij voor de Dieren), R. Streefland (ChristenUnie), R. Wiegant (SP), H. van Deún (PVV), K. de Boer(StadsbelangUtrecht) Alle fracties agenderen de voorgenomen invoering van bodycams voor handhavers voor een commissiedebat. Hierover is de raad op 3/2/2021 d.m.v. een raadsbrief geïnformeerd. In combinatie met het aanvragen van dit commissiedebat zijn gelijktijdig schriftelijke vragen (15/2/2021) ingediend door de fracties van D66, GroenLinks, PvdA, DENK, S&S en de PvdD over deze voorgenomen invoering van bodycams. De VVD, CDA, CU, SP, PVV en SBU hebben de schriftelijke vragen niet mede-ingediend, maar willen wel graag in debat gaan over dit thema. Zij steunen dan ook de aanvraag van dit commissiedebat.

Alle fracties willen het debat aangaan over: * nut en noodzaak van de invoering van bodycams; * de pilot en de daaruit volgende onderzoeksresultaten; * hoe de zeggenschap over het gebruik van de camera en de beelden is geregeld; * hoe het college voornemens is om bij invoering van de bodycams te waarborgen dat de privacy en veiligheid van Utrechters en bezoekers van onze stad optimaal worden geborgd. Dossier 1643 voorblad Besluit tot wijziging besluit bodycams.pdf Raadsbrief Invoering bodycam boa’s.pdf

6.1

Beantwoording SV 2021, nr. 40 Bodycams voor handhavers

Dossier 1717 voorblad Beantwoording SV 2021 nr 40 over Bodycams voor handhavers.pdf Bijlage 1 bij SV 2021 nr 40 - DPIA bodycam 2020.pdf Bijlage 2 bij SV 2021 nr 40 - Hoofdstuk 7 Bodycam - Bejegeningsprotocol.pdf 7

Raadsbrief kostendelersnorm Indicatieve aanvang: 16.25 uur; DIGITAAL Indicatieve behandeltijd: 60 min. Beleidsveld: Werk en Inkomen - wethouder Voortman Geagendeerd door R. van der Zweth (PvdA), J. Kleinrensink (GroenLinks), A-M. Podt (D66). De fracties bespreken graag de beantwoording en informatie rondom het toepassen van de kostendelersnorm in Utrecht. Uit vergelijkend onderzoek blijkt dat in andere steden van de regel wordt afgeweken maar in Utrecht amper. De fracties hebben op meerdere momenten erop aangedrongen om dat ook te doen en vinden de beantwoording tot nu toe onvoldoende. De fracties gaan daarom graag het debat aan over o.a. het inzichtelijk maken aantal keren maatwerk/afwijken van de norm, het toepassen van vaste protocollen om uitzonderingen laagdrempelig mogelijk te maken en de opties te verkennen om te werken met maatwerkteams die ondersteunen om uitzonderingen te maken. In deze coronatijd wordt al soepeler met de norm omgegaan, we betrekken graag de geleerde lessen bij het debat. Daarnaast willen de fracties in gesprek wat beter gedaan kan worden in de signalering van mogelijke problemen, bijvoorbeeld wanneer 18jarige zich uitschrijven bij hun ouders zonder opgave van nieuw adres. Dossier 1652 voorblad Raadsbrief Kostendelersnorm.pdf

7.1

SV 2020 nr 85 Soepel met de kostendelersnorm Dossier 1654 voorblad SV 2020 nr. 085 Soepel met de kostendelersnorm (met antwoord).pdf

7.2

SV 2020 nr. 296 Maatwerk bij toepassen kostendelersnorm Dossier 1653 voorblad SV 2020 nr. 296 Maatwerk bij toepassen kostendelersnorm (met antwoord).pdf

3 Verslagen 1 Concept Verslag commissie Mens en Samenleving, 2021-02-11.pdf

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE MENS & SAMENLEVING D.D. 11 FEBRUARI 2021 [Typ hier]

11 februari 2021 Verslag door Vaststelling verslag

10

20

Stadhuis, digitaal in de raadszaal Geertjan Benus (Notutekst) 18 maart 2021

Aanwezigen: Volksgezondheid: De voorzitter, de heer De Pagter en de wethouder Eerenberg, en voorts de leden: de heer M. Vonk (GroenLinks), de heer H. Bakker (D66), de heer D. Gilissen (VVD), mevrouw H. Assen (PvdA), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw L.Snippe (Partij voor de Dieren), mevrouw T. Sturkenboom (Student & Starter), de heer K. de Boer (Stadsbelang Utrecht). en van de griffie mevrouw E. Hamelink (commissiegriffier) en mevrouw I. Arets (commissiesecretaris). Onderwijs: De voorzitter, de heer De Pagter (voorzitter in het ochtenddeel van de vergadering) en mevrouw R. Heijne (voorzitter van het middagdeel van de vergadering) en de wethouder Van Ooijen en voorts de leden mevrouw J. Kleinrensink (GroenLinks), de heer M. Saiah (D66), mevrouw R. Streefland (ChristenUnie), mevrouw H. Assen (PvdA), de heer G. te Hoonte (VVD), de heer B. Kos (CDA), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), mevrouw M. van Mil (Student & Starter), de heer R. Wiegant (SP), de heer I. Simşek (DENK), de heer K. de Boer (Stadsbelang Utrecht), en van de griffie zijn aanwezig mevrouw W. Kok (commissiegriffier) en I. Arets (commissiesecretaris). Verslag openbare vergadering commissie Mens & Samenleving d.d. 11 februari 2021

30

1. Opening en mededelingen............................................................................................................................... - 1 2. Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten .................................................................. - 2 3. Verslagen .................................................................................................................................................... - 2 4.1 Toezeggingen/moties/brievenlijst .................................................................................................................. - 2 4.2 Lange termijn agenda .................................................................................................................................... - 2 5. Raadsvoorstel Zienswijze concept kaderbrief 2022 GGD regio Utrecht ..................................................... - 2 6. Raadsvoorstel Statutenwijziging bij fusie NUOVO scholengroep en Anna van Rijn College Nieuwegein. - 10 7. Raadsvoorstel Gemeentelijke bijdrage aan een stedelijk aanmeldbeleid basisonderwijs ......................... - 13 -

Ochtendvergadering 11 februari 2021

1. Opening en mededelingen De voorzitter, de heer De Pagter, opent de digitale vergadering omstreeks 12.30 uur met iedereen welkom te heten Besproken worden onderwerpen uit de portefeuilles van wethouder Eerenberg en wethouder Klein. 40

Mededelingen Geen. Pagina 1 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021 Middagvergadering 11 februari 2021

De voorzitter, de heer De Pagter, opent de digitale openbare vergadering om 12.30 uur. Hij is voorzitter van het eerste deel van deze vergadering tot 14.00 uur.

50

De voorzitter, mevrouw Heijne, heropent de digitale vergadering om 14.00 uur en heet iedereen welkom. Zij brengt het DB-besluit van 28 januari in herinnering over de vergaderorde. De behandeltijd in de gemeenteraad mag maximaal één uur zijn. Wanneer de commissie denkt meer tijd nodig te hebben in de raad, denkt het DB dat het gaat om een opiniërende bespreking en dat de commissiebespreking nog niet voltooid is. Dan komt het voorstel eerst weer terug naar de commissie. Zij stelt voor het debat goed te voeren zodat het voorstel met de maximale bespreektijd van één uur naar de raad door te geleiden is. Mededelingen Geen.

60

2. Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten De voorzitter stelt de agenda voor de gehele vergadering conform vast. Besproken zullen worden de punten 5, 6 en 7. Hiermee is de agenda voor de gehele vergaderdag conform vastgesteld. 3. Verslagen De verslagen van 7 en 14 januari 2020 worden conform vastgesteld.

70

80

90

4.1 Toezeggingen/moties/brievenlijst Geen opmerkingen. Aldus vastgesteld. 4.2 Lange termijn agenda Geen opmerkingen. Aldus vastgesteld. 5. Raadsvoorstel Zienswijze concept kaderbrief 2022 GGD regio Utrecht De voorzitter licht de agendering van dit raadsvoorstel toe. De GGD Utrecht stuurde een brief naar de gemeenteraad waarin hij de mogelijkheid biedt een zienswijze in te dienen over de concept kaderbrief 2022. De door het college voorgestelde zienswijze gaat in op drie punten: (1) de directe en indirecte gevolgen van corona op de GGD Regio Utrecht, (2) Het verzoek aandacht te hebben voor de gevolgen van corona op de fysieke en psychische gezondheid en (3) het belang van vaccinatie en de SOAbestrijding, aangevuld met opmerkingen over de aangekondigde nieuwe normen voor de infectieziektenbestrijding. Dit raadsvoorstel zal in twee termijnen worden behandeld. Hij geeft de fracties het woord. De commissie De heer Gilissen (VVD) kan zich in grote lijnen vinden in de onderwerpkeuzes in de zienswijzebrief op de kaderbrief van de GGD. Hij schaart zich achter de complimenten voor de organisatie. Hij vraagt in het kader van boeien en binden van toekomstige medewerkers aandacht voor het belonen en die aandacht toe te voegen. Hij vraagt daarvoor ruimte in de begroting. Hij vraagt of de wethouder bereid is daarover een passage in de zienswijzebrief op te nemen.

Pagina 2 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

100

110

120

130

140

De heer Bakker (D66) dankt de wethouder voor deze conceptzienswijze. Hij sluit zich aan bij de inbreng van de heer Gilissen over de dankzegging aan alle medewerkers van de GGD voor het geleverde werk. Hij vraagt de wethouder dit blijvend onder de aandacht te brengen van medewerkers. Met betrekking tot de zienswijze kan hij zich goed vinden in de woorden van het college over de seksuele gezondheid en de vaccinatiebereidheid. Op drie elementen ziet hij de zienswijze graag nog terug: (1) Corona doet veel met de GGD als instituut, als organisatie. De druk is momenteel ontzettend groot. Hij begrijpt ook dat op dit moment niet helemaal de rust en de ruimte bestaat goed na te denken over de organisatie die de GGD wil zijn en zijn visie daarop. Hij voorziet dat die discussie wel gaat komen. Wat dat betreft ziet hij in de kaderbrief daar nog geen opmaat naar. Hij verzoekt de wethouder dit in de zienswijze nog eens te benadrukken en daarover na te denken als organisatie. Hij vraagt de aandacht van de organisatie in die zin dat zij geen speelbal wordt. (2) In de kadernota derde hoofdstuk staan heel veel trends en ontwikkelingen. Het is hem niet helder hoe de organisatie vanuit die 13 trends toewerkt naar een kaderbrief. Hij ziet in dat opzicht hierin weinig handvatten.

Mogelijk is dat ook niet de rol van de raad om daar dicht bovenop te zitten, maar het geeft hem geen vertrouwen in het vervolg. Hij ziet dit organisatorische aspect graag belicht in de zienswijze. Wellicht kan de wethouder daarover iets zeggen in zijn rol vanuit de APD. (3) Veel constellatie is ontstaan over de beveiliging van het ICT-deel van de GGD en de bescherming van de privacy van gevaccineerden. Zeer recent vonden weer incidenten plaats. De heer Bakker is erover verbaasd dat de woorden ICT en beveiliging in de hele kaderbrief niet voorkomen. Hij vindt dat dat meer prioriteit moet krijgen. Dit is in ieder geval al veel langer een aandachtspunt. Hij krijgt graag de reactie van de wethouder, hoe hij de rol en verantwoordelijkheid vanuit het college zelf ziet, en hoe hij nagaat hoe het college de beveiliging kan waarborgen en monitoren in de toekomst. Hij vraagt ook graag aandacht hiervoor in de zienswijze. De heer De Boer (Stadsbelang Utrecht) sluit zich aan bij de inbreng van de heer Bakker over ICT. In de brief wordt gesproken over onzekerheid. Die is er natuurlijk. Dat neemt niet weg dat er ook zekerheden zijn en dat er een duidelijke opgave ligt.

Hij noemt de onderdelen die zijns inziens meer en blijvend aandacht moeten krijgen: vaccinatie, prenatale huisbezoeken, psychische gezondheid van schoolgaande jeugd, online dienstverlening jeugdgezondheidszorg, preventieve programma's in de gezondheidsbevordering, psychosociale hulp. Hij vraagt het college daarop meer focus te richten. Hij vraagt of de wethouder het met Stadsbelang eens is dat er primair aandacht moet zijn voor de onderdelen die hij heeft genoemd. De GGD’s zullen wat hem betreft keuzes moeten maken als het gaat om de prioritering. Die ziet hij onvoldoende terug in de kaderbrief. Hij vraagt de wethouder of hij die daarop kan aanscherpen. In de brief wordt ook gesproken over een gelijk aantal geboorten. Uit diverse berichten blijkt dat de crisis kan zorgen voor een zogenaamde corona-stijging. De Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen ziet een stijging in het aantal geboorten, vooral in ziekenhuizen in Utrecht. Hij vraagt of de wethouder die toename kan bevestigen en dat die toename meegenomen dient te worden voor 2022 omdat dit gevoel geeft voor de financieringsystematiek. Hij vraagt of de wethouder dit gaat bespreken met de GGD om dit te onderzoeken en aan te passen

Pagina 3 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

150

160

170

180

op basis van het onderzoek naar coronagerelateerde ontwikkelingen. Hij vraagt hierop een toezegging. Dit zou ook effect hebben op de nazorg. Hij vraagt of de wethouder dat ook meeneemt in zijn gesprekken met de GGD Jeugd en Gezin of dat dit deels buiten de scope valt van de GGD. Het belang van vaccinatie voor corona was al een aandachtspunt: tegenvallende cijfers en problemen met betrekking tot communicatie gericht op kennisbevordering. Vooral als het gaat om bepaalde groepen Utrechters. In het kader van de vaccinatiebereidheid werkt zijns inziens de huidge aanpak onvoldoende. Hij vraagt of de wethouder de nadruk kan leggen op het huidige programma en brede aanpak in samenwerking met de gemeenteraad in verband met het coronavaccin in de komende jaren. Daarmee krijgt de gemeente te maken. Vaccineren en de bereidheid daartoe, vergen zijns inziens meer aandacht en aanscherping. De heer Vonk (GroenLinks) sluit zich aan bij de inbreng van de VVD over het waarderen van medewerkers. Hij vraagt meer aandacht voor hun welzijn. Hij onderstreept de inbreng van D66 over privacy. Een onderzoek is nakende naar de lange termijneffecten van de coronapandemie op de volksgezondheid en op de psychische gezondheid. Hij vraagt de wethouder naar de mogelijkheden om als stad na te gaan wat te leren is van die effecten en van de lange termijneffecten van de pandemie op de gezondheid.

Hij breekt een lans voor het tijdig herkennen van deze effecten om waar nodig daarop ondersteuning te bieden. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Eerder begreep hij dat de PrEP goed gestart is, ondanks de coronapandemie. Het is een belangrijk middel de ontwikkeling van het HIV-virus te voorkomen. Zijn hoop is gevestigd op een positieve respons op de aanvraag op de ASV-regeling. Met betrekking tot de voorlichting gericht op de seksuele gezondheid van jongeren vindt hij die desbetreffende rol van de GGD belangrijk. De GGD kan in deze tijd minder op scholen aanwezig zijn. Hij vraagt de wethouder in de komende jaren hiervoor extra aandacht te hebben, ook omdat hem berichten bereiken dat de seksuele ontwikkeling van jongeren momenteel spaak loopt. De heer Van Steeg (CDA) uit veel waardering voor het werk van de GGD in deze moeilijke tijden. Hij dankt het college voor zijn brief. Hij kan zich in grote lijnen daarbij aansluiten. Hij kan zich ook aansluiten bij de inbreng van de heer Bakker over ICT. Hij is geïnteresseerd in hoe zich dit verhoudt in Utrecht tot de landelijk ICT en hoe één en ander geborgd is. Hij vraagt naar de gevolgen van de lage salarissen voor de doorloop in het personeelsbestand. In de brief worden nieuwe plannen genoemd. Hij vraagt naar de betekenis daarvan in financieel opzicht voor de toekomst.

Ook zonder de coronacrisis is er veel financiële onzekerheid. Hij verneemt graag de visie daarop van de wethouder voor de komende jaren. Hij sluit zich aan bij de heer Vonk over het onderzoek en of de raad over de impact op de organisatie van corona geïnformeerd wordt. Hij vraagt of de gemeente daaraan een bijdrage kan leveren; hoe ervoor te zorgen dat dit ook in de gemeente Utrecht verder te brengen is.

190

Pagina 4 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

200

210

220

230

Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) dankt het college voor de waardering die de inbreng van haar fractie kreeg gezien de zienswijze van het college. Zij vindt het prettig te lezen dat vanuit het college een handreiking is gedaan om via de dialoog gezamenlijk op te trekken in het bestuur. De seksuele en psychische gezondheid zijn expliciet genoemd. Zij maakt zich wel zorgen over de manier waarop hierover gesproken is in de brief van het college. Seksuele gezondheid wordt getoetst in de ASV-regeling. Zij begrijpt dat vanwege het lastige pakket waarin de gemeente zit. De gemeente is afhankelijk van de landelijke subsidieregeling. Tegelijkertijd maakt zij zich zorgen over wat te doen in de tussentijd in afwachting van de reactie van het ministerie van VWS. Jonge Utrechters wachten momenteel op een SOA-test omdat de huisarts het te druk heeft. Zij attendeert op een rapport van onder meer de Rutgerstichting en zij is benieuwd naar de visie van de wethouder op het daadwerkelijk uitvoeren van de SOA-testen. Zij vraagt of de wethouder hierop een toezegging kan doen. Haar fractie is ook benieuwd hoe uiteindelijk een inhaalslag te maken in de SOAzorg. Zij verwacht dat die boeggolf er zeker gaat komen. Zij noemt de “week van de liefde” als een ander punt met betrekking tot de seksuele gezondheid. Een initiatief gericht op de voorlichting op scholen in het voortgezet onderwijs.

Haar fractie is benieuwd hoeveel scholen in Utrecht hieraan meedoen met het afnemen van lespakketten. Zij vraagt naar een update in de informatie over de voortgang in de seksuele ontwikkeling gedurende de pandemie. Zij vindt het goed dat er aandacht is voor de psychische gezondheid. In de kaderbrief vanuit de regio zelf is dit nadrukkelijk toegespitst op de schoolgaande jeugd. Haar fractie ziet graag dat hier op meer aandacht komt voor studenten. In de afgelopen tijd zijn veel onderzoeken gedaan en las de fractie veel artikelen. Zij noemt in dit verband de benarde situatie van studenten. Zij ziet hierop graag een aanscherping in de zienswijze, dat in dit licht er ook aandacht is voor deze groep. Mevrouw Assen (PvdA) ziet veel terug in deze brief van de discussie die is gevoerd in deze commissie. Op een aantal punten kan zij zich goed aansluiten; bij de inbreng van de VVD over het belonen van medewerkers, bij de inbreng van D66 over het belang van ICT en privacy, bij de inbreng van mevrouw Sturkenboom over de bestrijding van SOA’s en de aandacht voor studenten. De PvdA geeft prioriteit aan de aandacht voor de verkleining van de gezondheidsverschillen in Utrecht. Wat haar fractie betreft moet iedere Utrechter gelijke kansen hebben op een gezond leven in fysieke en psychische zin. Tot haar spijt is dat nu niet het geval en corona vergroot het uit.

De inzet daarop ziet zij goed terug in de brief. Haar fractie wil wel graag in de monitoring daarvan voortgaand geïnformeerd worden. Zij hoopt dat de wethouder daarop een toezegging kan doen. Zij vraagt over de wijkgerichte vaccinaties of de inzet daarop nu specifiek coronagerelateerd is of structureel en of die alleen om reguliere vaccinaties gaat of ook om coronavaccinaties. Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) uit haar waardering voor het werk van de GGD Regio Utrecht voor alle inspanningen in deze coronacrisis die inmiddels al bijna een jaar duurt. Zij sluit zich graag aan bij het punt van D66 over ICT en privacy. Haar fractie kan zich prima vinden in de zienswijze van het college.

Pagina 5 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

240

250

260

270

280

Gelijke kansen op gezond leven zijn voor haar partij ontzettend belangrijk. Zij vindt het fijn te lezen dat het college het belang benadrukt in zijn zienswijzebrief. De mensen die toch al een kwetsbare positie hebben, worden extra hard geraakt in deze coronacrisis. Dat is bekend. Al eerder is gezegd dat het voor haar fractie van belang is dat deze groepen extra aandacht en bescherming krijgen. Zij doelt dan op kinderen en jongeren en het psychisch welbevinden van onder meer de ouders. Ook andere groepen staan onder druk. MIND is een belangrijke voorlichtingsorganisatie voor mensen met psychische problemen. Volgens MIND neemt met de avondklok de druk toe bij mensen met psychische aandoeningen; zij denkt daarbij aan mensen met suïcidale gedachten, of aan mensen met verward gedrag. Haar fractie maakt zich daarover zorgen. Daarom grijpt haar fractie de gelegenheid aan om van de wethouder vernemen of hiervan signalen zijn in Utrecht en hoe hiermee wordt omgegaan. Zij vraagt of de wethouder bereid is om dit signaal van MIND over te brengen naar de hulpdiensten, indien dit nog niet het geval is. Wethouder Eerenberg dankt de commissie voor haar aanscherping op de zienswijze van het college. Hij zal de aanscherpingen een voor een langslopen. Hij denkt dat met de inbreng van de commissie tot een veel betere zienswijzebrief te komen is.

Hij schaart zich achter de complimenten voor de medewerkers van de GGD. Hij doet de suggestie dat de gemeenteraad een manier gebruikt om die waardering naar de medewerkers zelf direct te uiten. De VVD vraagt terecht aandacht voor het mensenwerk. Hij vindt het in dat licht een goede suggestie om ook aandacht te schenken aan belonen. Er is veel krapte op de arbeidsmarkt; dat geldt ook voor de GGD. Gelukkig gaat het daarbij niet alleen om geld het gaat daarbij ook om werkgeverschap. Belonen hoort daarbij. Om die reden wil de GGD het genoemde onderzoek doen. Wat hem betreft voegt hij dit onderwerp toe aan de zienswijze. Hij attendeert de commissie erop dat dit financiële consequenties kan hebben. Hij is ervan overtuigd dat de GGD alles op alles zal zetten om een goed werkgever te zijn. Dan gaat het ook om veiligheid in relatie tot corona, dan gaat het ook om werkdruk, en ook om duurzame inzetbaarheid. Hij onderstreept al deze elementen die de VVD inbracht. D66 vraagt aandacht voor de toekomst van de GGD-en. De wethouder deelt die zorg; voor de GGD is op dit moment veel aandacht. Hij geeft een korte uiteenzetting over hoe de GGD georganiseerd is in Nederland. Ook de regionale GGD-en zijn onderling verschillend. Vanuit de coronacrisis wordt gekeken naar wat het bestuur vindt van het functioneren van de GGD. Hij refereert daarbij aan de inbreng van de heer Bakker daarover.

Hij vindt dit een goede suggestie die discussie vóór te willen zijn. De insteek van het college daarbij zou het juist om de borging van de waarde gaan van de regionale lokale verankering van de GGD voor zekere reguliere taken van de GGD. Hij noemt de pesticidenbestrijding die mogelijk iets efficiënter te organiseren is. Er staat een onderzoek van VWS op de rol dienaangaande. De gemeente Utrecht zal nagaan in hoeverre zij daaraan een bijdrage kan leveren. De heer Bakker vraagt aandacht voor de relatie tussen enerzijds de geconstateerde trends en anderzijds de strategie in de kadernota. De bedoeling van de GGD is te schetsen door welke bril de GGD gekeken heeft bij het opstellen van de voorliggende

Pagina 6 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

290

300

310

320

330

stukken. De gemeente zei vaker dat de relatie onduidelijk is tussen de trends en de te maken keuzes. Wat het college betreft zegt het college dat opnieuw. Op de aandacht die gevraagd is voor ICT zijn raad en college het met elkaar eens. Ook daarin zitten weer twee lijnen: (1) de landelijke organisatie die landelijke systemen beheert en organiseert waarvan VWS vaak de opdrachtgever is. Dan gaat het om een regionaal systeem. Wat de wethouder betreft is het klip en klaar: de veiligheid van de systemen en de privacy van de inwoners moeten met stip op nummer één staan. Tot op heden is dat op een aantal plekken niet gelukt. Dat is fout. Daar ligt de grote opgave voor de landelijke GGD organisatie en VWS. Dat is ook een opdracht voor de eigen GGD in Utrecht. Hij zal dat ook in het bestuur inbrengen. Hij heeft dat ook toegezegd in mondelinge vragen. Hij zou het heel goed vinden om dit stevig neer te schrijven in de zienswijzebrief. Hierop moet wat hem betreft actie komen. Wat hem betreft wordt dit aan de zienswijze toegevoegd. Stadsbelang Utrecht benadrukt dat de basisdienstverlening van de GGD belangrijker wordt dan ooit door de coronacrisis: alles wat met gezondheid te maken heeft, gezonde levensstijl en ook snel de resultaten van beleid zien. Ook de PvdA zegt daarover goede dingen in de ogen van de wethouder. De gezondheid is oneerlijk verdeeld, in Nederland en in de stad Utrecht.

Hij kan het niet anders dan eens zijn met de analyse van Stadsbelang Utrecht. De opsomming die de fractie te berde bracht stemt de wethouder gerust. Heel veel activiteiten doet de gemeente zelf. Stadsbelang Utrecht en de wethouder zijn het met elkaar eens op dit vlak. Stadsbelang vroeg of bestuurlijk al een inschatting is gemaakt over de impact van de coronaboeggolf; of die er is en in welke mate. De wethouder kan dat niet produceren. Over de dienstverlening van de GGD is afgesproken dat wanneer het inwonertal gaat stijgen, dat opgepakt gaat worden in de reguliere dienstverlening. De wethouder heeft geen signalen over een dermate explosieve stijging dat die niet meer op te pakken zijn in de reguliere afspraken. Mocht de heer De Boer signalen hebben daaromtrent, zal hij het gesprek graag met de GGD daarover aangaan. Ook is hij het eens met de inbreng over de vaccinatiebereidheid. Daarop neemt de gemeente heel veel initiatieven. Een werkgroep is gevormd om na te gaan in hoeverre mensen zin hebben om de vaccinatie te halen. Daarop zijn allerlei initiatieven. De wethouder verwacht dat die in de komende tijd duidelijk gaan worden. Hij besteedt aandacht aan de communicatie hieromtrent. GroenLinks sprak over de coronamonitor. De wethouder deelt mee dat die in aantocht is. Centrale vraag daarbij is hoe het met de gezondheid gesteld is als gevolg van corona.

De gemeente doet dat samen met de GGD regio Utrecht en levert daarin een grote bijdrage. In die zin zegt de wethouder dit toe. Dit loopt al. Naast de monitor worden wekelijks gesprekken gevoerd met alle betrokken partijen: onderwijs, zorg, de signalen uit de wijken. Elke week wordt nagegaan hoe het gaat. De gemeente krijgt middelen om in het kader van PrEP, de bestrijding van HIV, de wachtlijsten weg te werken. De wethouder zal later een brief aan de raad hierover sturen met informatie over de exacte bedragen die hiermee gemoeid zijn. Hij vindt het mooi te melden zeker voor alle partijen die in de raad hebben gezegd dat het beter moet. Daarin lijkt nu beweging te komen. In ieder geval voor PrEP. Als het gaat om ASG wacht het college nog op de uitwisseling van informatie met VWS. De gevraagde extra aandacht voor de seksuele ontwikkeling onder jongeren, zal de wethouder overbrengen aan de GGD. Hij hoopt hiermee de inbreng van het CDA ook te hebben afgedaan. Als het gaat om ICT maakt hij nog een onderscheid tussen landelijke en lokale systemen. Het CDA

Pagina 7 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

340

350

360

370

vraagt dan ook nog naar de financiële onzekerheid. Op de langere termijn zal het gesprek gevoerd worden over de begroting in relatie tot de verbonden partijen. De coronasituatie maakt duidelijk dat de regio een robuuste GGD organisatie nodig heeft waarbij ook de randvoorwaarden voor ICT op orde moeten zijn. Student & Starter doet een concrete suggestie communicatie te organiseren voor mensen die onterecht wachten op een SOA-test. De wethouder vindt het een goede suggestie. Hij zegt toe dat hij nagaat waar een goed medium hiervoor is. Hij zal mogelijk hierover contact opnemen met studentenverenigingen en organisaties. Het zal niet goed zijn wanneer mensen denken met een mogelijke SOA door te moeten blijven lopen vanwege de omstandigheden. Daar moet de gezondheidszorg zo snel mogelijk bij zijn. Hij zal de raad hierover een terugkoppeling geven in een volgende coronabrief over de vormgeving van de communicatie. Hetzelfde geldt voor “de Boeggolf” van Student & Starter. Dat vergt nadere studie. De wethouder merkt op dat het college en de fractie het eens zijn over dat hij er komt, zonder dat duidelijk is wanneer en in welke mate en hoe die boeggolf moet worden opgepakt. Ook daarvoor heeft de gemeente het Rijk nodig voor de goede condities. Hij zal hierover terugkomen bij de raad in een coronabrief zodra daarover meer kennis is verzameld.

Het laatste punt van Student & Starter gaat over de mentale gezondheid van studenten. Ook de wethouder kreeg hiervan signalen, ook in de gesprekken die in de stad gevoerd zijn. Ook voor studenten geldt dat het een pittige tijd is. Hij kan zich daarin goed verplaatsen. Hij zal ook dit onderwerp toevoegen aan de zienswijze. Wat hem betreft is deze inspanning breder dan alleen de GGD Regio Utrecht; de gemeente zal haar eigen partners hierop moeten bevragen. Richting de PvdA zet de wethouder uiteen dat hij al iets zei over de gezondheidsverschillen. Het college deed hierover al eerder een toezegging. Hij herbevestigt die toezegging bij dezen. Wat het college betreft zal dit onderdeel zijn van de monitor op corona en de verschillen in de stad. Hij deelt de verwachting dat die verschillen eerder zullen toenemen dan afnemen. De wethouder vindt dat geen goede zaak. Met betrekking tot de wijkgerichte vaccinaties tegen corona naar analogie van het testen met daarop de mogelijkheid op het testen acties te organiseren, werken het consultatiebureau en de jeugdgezondheidszorg al fijnmazig. Daaraan kan de fijnmazigheid in het vaccinatieprogramma worden toegevoegd. Tenslotte beantwoordt de wethouder het signaal van MIND zoals ingebracht door de Partij voor de Dieren. Hij onderschrijft die inbreng volledig en refereert aan zijn desbetreffende antwoord richting de PvdA.

Hij zal die zorg nogmaals overbrengen. Hiermee rondt hij zijn beantwoording af. De voorzitter constateert dat de commissie geen antwoorden op gestelde vragen mist. Hij stelt de tweede termijn aan de orde. De vraag aan de fracties is welke vragen zij nog hebben naar aanleiding van de reactie van de wethouder, hoe hij het raadsvoorstel wil doorgeleiden naar de raad en welke onderwerpen zij willen inbrengen in de raadsbehandeling.

380

Tweede termijn De heer Gilissen (VVD) dankt de wethouder voor het opnemen van belonen in de zienswijze. Zijn fractie realiseert zich dat belonen niet gratis is. Hij ziet 2021 als een jaar om een en ander goed in kaart te brengen: wat is nodig voor die robuuste GGD-

Pagina 8 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

organisatie. Hij stelt voor de desbetreffende gegevens goed op een rijtje te zetten. Hij stelt voor daarover een goed debat te voeren in het kader van de P&C-cyclus en de kaderbrief nu. Er komt een strekt ter vervanging, hij ziet die vervanging met veel vertrouwen tegemoet. 390

Mevrouw Sturkenboom (Student & Starter) dankt de wethouder voor de gedane toezeggingen. De suggesties zullen worden meegenomen in de strekt ter vervanging. Zoals het er nu naar uitziet kan haar fractie daar prima mee instemmen. Zij spreekt haar dank uit voor aanscherpingen die de wethouder meeneemt.

400

Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) dankt de wethouder voor de beantwoording. Zij vindt het fijn te vernemen dat de wethouder zegt dat systematisch door de ICT portefeuille moet worden gegaan om de privacy te verbeteren. Zij vraagt in hoeverre dat lokaal te regelen is. Zij vraagt of de wethouder hieraan nog een termijn kan verbinden of eventueel een toezegging. De heer De Boer (Stadsbelang Utrecht) is blij dat de wethouder het eens is met Stadsbelang Utrecht. Hij zou graag iets meer duidelijkheid krijgen rondom de prioritering en daarmee ook over de strekt ter vervanging. De heer Bakker (D66) is blij met de punten die de wethouder overnam. Hij kan zich aansluiten bij het positivisme van de heer Gilissen aan het einde van zijn tweede inbreng. Wat zijn fractie betreft hoeft de strekt ter vervanging niet meer behandeld te worden wanneer die strekt ter vervanging voldoet aan de inbreng uit de commissie.

410

De heer Vonk (GroenLinks) is ook blij met de beantwoording door de wethouder, dat hij het punt van de seksuele ontwikkeling meeneemt naar de GGD. Wanneer de punten meegenomen worden in de strekt ter vervanging, hoeft die strekt ter vervanging niet meer besproken te worden in de raad. Mevrouw Assen (PvdA) deelt de inbreng van de heer Gilissen en de heer Bakker. Zij ziet dat met optimisme tegemoet.

420

430

De heer Van Steeg (CDA) heeft ook geen behoefte aan de behandeling in de raad van de strekt ter vervanging. Wethouder Eerenberg 2021 neemt de suggestie van de VVD met betrekking tot 2021 als onderzoeksjaar over. Richting mevrouw Snippe vindt hij het lastig een termijn te verbinden aan de ICT exercitie. Dit betreft de portefeuilles van de GGD’n Regio Utrecht. Hij komt hierover in een later stadium bij de commissie terug om te vertellen hoe het proces er precies uit gaat zien. Hij stelt voor in een van de coronabrieven te vertellen hoe het gesprek met het bestuur is afgelopen en in hoeverre hij de raad perspectief kan schetsen over hoe het proces er uit gaat zien. Hij zal zijn collegabestuurders daarvan moeten overtuigen. Hij ziet het positief in. Stadsbelang Utrecht ging in op de prioritering. De prioritering vanwege de corona ligt nu achter het bestuur. Een ander kan parallel aan elkaar lopen met een grote uitzondering, namelijk de reizigersvaccinatie. Hij denkt dat de raad zich dat goed kan voor-

Pagina 9 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

440

450

460

stellen. Die vaccinatie heeft op dit moment een lage prioriteit. Ook die sector kent mensen die heel goed injecties kunnen zetten. Dat komt goed uit in de crisis. De wethouder kan niet zeggen hoe de toekomstige prioriteringsdiscussie binnen de GGD Regio Utrecht er uit gaat zien. Die opdracht licht er ook niet. Dat zal mogelijk gepaard gaan met een financiële opdracht. Vooralsnog heeft de GGD Utrecht een opdracht waarin een aantal basisvragen verwoord zijn. Die zal de GGD moeten uitvoeren. Die maken geen deel uit van de prioriteringsdiscussie. In het afgelopen jaar is gezien dat een stevige robuuste GGD ook echt van essentieel belang is. Hij beseft dat hij nu in algemene termen spreekt. Dat wordt erdoor veroorzaakt omdat de prioriteringsdiscussie niet aan de orde is. De voorzitter constateert dat hiermee de commissie aan het einde van de behandeling van dit agendapunt is gekomen. Hij recapituleert de gedane toezeggingen: de wethouder zal − Aandacht geven aan communicatie rondom SOA-testen en de Boeggolf. Hij komt daarover terug bij de commissie in een volgende coronabrief. − Over de communicatie zal hij zeker kunnen terugkomen in de volgende of de daaropvolgende coronabrief. Hij durft geen voorspelling te doen over de boeggolf.

Conclusies De wethouder zal de zienswijze op een aantal punten aanscherpen: binden, boeien en belonen, goed werkgeverschap, lokale en regionale verankering, Trends in ontwikkelingen, ICT en privacy, mentale gezondheid studenten. De voorzitter concludeert dat er nog een strekt ter vervanging komt. Daarmee zal dit agendapunt in eerste instantie niet doorgeleid worden naar de raad. Wanneer dit agendapunt alsnog voorgelegd wordt aan de raad, stelt hij een behandeltijd van 5 minuten voor. Hij constateert desgevraagd dat de commissie hiermee kan instemmen. De voorzitter schorst de vergadering om 13.19 uur tot 14.00 uur. Middagvergadering 6. Raadsvoorstel Statutenwijziging bij fusie NUOVO scholengroep en Anna van Rijn College Nieuwegein Beleidsveld: Onderwijs, wethouder Klein

470

480

De voorzitter, mevrouw Heijne, leidt de bespreking van dit agendapunt in. Het college vraagt de raad in te stemmen met de statutenwijziging bestaande uit ten eerste de toevoeging van de gemeente Nieuwegein en ten tweede de mogelijkheid om een taakverdeling af te spreken voor een meerhoofdig college van bestuur. Zij geeft de commissie het woord. Mevrouw Assen (PvdA) schat in dat het voor het Anna van Rijn College van wezenlijk belang is dat zij onderrdeel wordt van NUOVO. Daarom stemt haar fractie in met de statutenwijziging. Haar fractie heeft wel een zorg. De schaalvergroting die ontstaat, kan ook door steeds te groeien met één school een glijdende schaal zijn. De vraag is wanneer groei voordelig is voor school, schoolleiding en leerling en wanneer nadelig. Die discussie wil haar fractie graag op een later moment voeren. Zeker omdat tijdens de

Pagina 10 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

informatiesessie is aangegeven dat het niet ondenkbaar is dat dit type verzoeken zoals nu van het Anna van Rijn college en alles wat daaruit voortkomt, ook afkomstig kan zijn van omliggende gemeenten vanwege de organisatievorm aldaar. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen hierover op een later moment het gesprek aan te gaan.

490

500

510

Mevrouw Streefland (ChristenUnie) brengt het overleg van een paar weken geleden in herinnering zoals mevrouw Assen al deed. Een deel ging over de set criteria waarop de schaalvergroting gewenst was. Het zou mooi zijn wanneer de wethouder daartoe een aanzet gaf om daarover met raad en schoolbestuur te spreken. Dit lijkt haar het moment om ook met de andere schoolbesturen hierover te spreken. Zij deelt in dit opzicht het standpunt van mevrouw Assen. Daarnaast heeft zij nog een punt van zorg namelijk dat door de fusie het bestuur van het Anna van Rijn college besloten heeft het onderwijs aan de meest kwetsbare kinderen af te stoten. Dit heeft te maken met de continuïteit van het totale aanbod. Zij begrijpt die overweging goed. Zij vindt dit ingewikkeld vanuit het perspectief van de kwetsbare groep. De fusie zou moeten gaan over juist de zorg te dragen voor ook die groepen en docenten die complex onderwijs verzorgen. Zij vindt dat Utrecht de beeldvorming moet tegengaan dat de omarming vooral gaat over de hogere segmenten (HAVO/VWO). Eerder was dat al te zien bij een ander schoolbestuur die destijds het VMBO afstootte. De raad gaat niet over de bestuurlijke ruimte die is genomen. Zij is benieuwd naar de reactie van de wethouder over deze inbreng van haar. Hoe kan de wethouder vanuit haar rol zorg blijven dragen dat het beste onderwijs behouden blijft voor deze kinderen.

Wat is haar visie en wat kan de wethouder doen aan deze oproep van de ChristenUnie en de vertolking daarvan in het overleg met schoolbesturen. Mevrouw Assen (PvdA) sluit zich graag met deze oproep aan vanwege het belang daarvan. De heer De Boer (Stadsbelang Utrecht) sluit zich aan bij de inbreng van mevrouw Assen. Een fusie wil niet zeggen dat het automatisch goed kan gaan. Ook hij is er voorstander van daarover het gesprek aan te gaan.

520

530

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) kan zich volledig aansluiten bij de oproepen die gedaan zijn door de PvdA en de ChristenUnie en zij benadrukt daarin dat grootschaligheid niet altijd het grootste belang is. In aanvulling daarop, zag zij in de stukken dat voor een meerhoofdig college gekozen wordt. In de brief van het college van B&W las zij dat het onderdeel blijft van de agenda in Utrecht. Wat haar betreft is het goed alert te blijven op hoe de Utrechtse belangen of het Utrechts beleid ook echt een onderdeel blijft van deze school, juist wanneer zij in deze gemeenschap zit. Dit kan leiden tot confrontaties wanneer een andere gemeente iets anders wil. Zij is benieuwd hoe de wethouder daartegen aankijkt. De heer Kos (CDA) sluit zich aan bij de sprekers die vóór hem het woord voerden. Het CDA kan instemmen met deze statutenwijziging. Hij deelt de zorg van het college bij het verlenen van de toestemming. Zijn fractie is op zich blij dat rekening wordt gehouden dat in de statuten daarmee rekening gehouden lijkt te zijn zodat een extra

Pagina 11 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

bestuurder aan te stellen is. Hij vraagt de wethouder zicht te houden op samenwerking tussen schoolbesturen.

540

550

560

570

Beantwoording door het college Wethouder Klein dankt de commissie voor de gestelde vragen. Ook het college gaf bepaalde opmerkingen mee bij deze fusie. Een groter schoolbestuur kan meer flexibiliteit verzorgen, bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van leraren die op meerdere plekken hun loopbaan zouden kunnen vervolgen en ook voor leerlingen die op een gemakkelijker manier bepaalde overstappen kunnen maken. Het college heeft in zijn brief geschreven graag te zien dat dergelijke kansen dan ook verzilverd worden en dat de gemeente dat graag in de praktijk terugziet. Daarnaast vroeg het college aandacht voor die sterke groei. Dit is niet de eerste uitbreiding. Dat betekent dat goed gekeken moet blijven worden binnen de organisatiecultuur, naar de continuïteit en naar de communicatie tussen de bestuurslagen en de uitvoerende lagen. Dat moet goed aandacht blijven houden. Dat zijn zaken die te maken hebben met omvang. Hierbij tekent zij aan dat kleinschaligheid ook nadelen heeft. Een groter worden bestuur heeft niet alleen nadelen. De wethouder denkt dat het heel zinvol kan zijn om hierover nader van gedachten te wisselen en om daarbij mensen uit de wetenschap uit te nodigen. Dit vindt niet alleen in Utrecht plaats. Zij kan zich voorstellen dat vanuit de raad het initiatief genomen wordt voor een Raadsinformatiebijeenkomst. Het college zal daaraan dan zijn bijdrage leveren.

Zij bevestigt dat het goed is gezamenlijk na te gaan wat daar plaatsvindt en welke belangrijke punten er zijn om in de gaten te houden en op welke wijze daarop al of niet invloed is uit te oefenen. Zij wil de kans aan de raadsleden geven om zelf het initiatief te nemen voor bijvoorbeeld een Raadsinformatiebijeenkomst. De wethouder heeft hiermee gereageerd op de oproep van de PvdA, Stadsbelang Utrecht en het CDA. En voor dit gedeelte ook de ChristenUnie. En de ChristenUnie vroeg ook aandacht voor de groei van schoolbesturen die niet behoren tot het openbaar onderwijs. De gemeente heeft een belangrijke verantwoordelijkheid voor het instandhouden van het openbaar onderwijs. Zij kan zich voorstellen dat voor de Raadsinformatiebijeenkomst breder schoolbesturen worden uitgenodigd. In antwoord op de vraag van GroenLinks zet de wethouder uiteen dat voor Utrecht NUOVO als schoolbestuur een hele belangrijke partner is om ook te werken aan de doelstellingen die in Utrecht gezamenlijk geformuleerd zijn in de Utrechtse Onderwijsagenda. Ze denkt daarbij ook aan de internationalisering van het onderwijs. Zij noemt in dit verband de schakelklassen. Utrecht Leert speelt nu ook een belangrijke rol. Het college heeft voor de continuïteit daarvan aandacht gevraagd. Daarover is ook gesproken. Het schoolbestuur heeft dat ook toegezegd. Dit moet goed worden gemonitord.

Tegelijkertijd denkt de wethouder dat het fair is te zeggen dat ook in buurgemeenten fusies plaatsvinden en dat het van belang is contact te blijven hebben met de buurgemeenten. Zij is er geen voorstander van de luiken dicht te doen zodra de gemeentegrenzen in zicht komen en juist na te gaan wat er voor leerlingen belangrijk is om de handen ineen te slaan. De voorzitter nodigt de commissie uit in te gaan op niet beantwoorde vragen.

Pagina 12 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

580

Mevrouw Streefland (ChristenUnie)vraagt de wethouder alsnog in te gaan op haar vraag of de wethouder in overleg met de schoolbesturen vooral ook specifiek aandacht besteedt aan het onderwijs dat zich meer richt op het VMBO en praktijkgerichte leerwegen. In dit soort voorstellen maar ook in bestuurlijk overleg omdat juist deze groep extra bestuurlijke bescherming nodig heeft. De voorzitter constateert dat geen van de commissieleden gemiste te vragen hebben. Wethouder Klein antwoordt dat het belangrijk is dat voor alle kinderen en alle leerlingen passend onderwijs aangeboden blijft worden. Zij zegt graag toe daarvoor vanuit haar rol aandacht te blijven vragen in het bestuurlijk overleg. Zij gaat ervan uit dat de schoolbesturen dat zelf ook heel belangrijk blijven vinden.

590

De voorzitter constateert dat de commissie geen behoefte heeft aan een tweede termijn. Zij concludeert na afstemming met commissie dat dit agendapunt met de A-status doorgeleid wordt naar de raad. Hiermee rondt zij de bespreking van dit agendapunt af. Op verzoek van de heer Te Hoonte (VVD) schorst de voorzitter de vergadering gedurende 5 minuten. Zij heropent de vergadering om 14.25 uur. .

600

7. Raadsvoorstel Gemeentelijke bijdrage aan een stedelijk aanmeldbeleid basisonderwijs Beleidsveld: Onderwijs - wethouder Klein De voorzitter leidt de bespreking van dit agendapunt in. Het college vraagt de raad met dit voorstel samen met de schoolbesturen te komen tot het vastleggen van afspraken over nieuw aanmeldbeleid in de vorm van een samenwerkingsovereenkomst of een convenant en de uitkomsten van de verkenning naar mogelijke structurele kosten van een nieuw stedelijk aanmeldbeleid te betrekken bij de Voorjaarsnota 2021. Zij geeft de commissie het woord.

610

620

Mevrouw Assen (PvdA) is er blij mee dat dit raadsvoorstel er nu eindelijk is. Zij schetst de gang van zaken in het verleden onder de vorige wethouder. Zij prijst zich er gelukkig mee dat de motie het gehaald heeft gericht op het onderzoek naar het aanmeldbeleid. Scholen omzeilen de wet en vergroten daarmee de segregatie, was de harde conclusie. Na het initiatiefvoorstel van de PvdA ligt nu een collegevoorstel voor om daaraan een einde te maken met een Centraal Aanmeldmoment en -punt. Haar fractie vindt het hard nodig gelijke kansen te bieden. Zij is dankbaar voor wat er nu ligt maar waarschuwt dat het bestuur er nog niet is. Dat is bekend uit ervaringen in onder meer Amsterdam. Ook nu is haar fractie kritisch. Zij pleit ervoor te leren van de gemeenten die de gemeente Utrecht zijn voorgegaan. Ook volgens het ministerie is het tegengaan van segregatie en de inzet op gelijke kansen de grootste opgave in het onderwijs. Het ministerie noemt het aanmeldbeleid als middel om hierop te sturen. Zij legt de vraag voor waarom de gemeente Utrecht dat niet doet. Zij leest dat bij het monitoren van het aanmeldbeleid gekeken wordt naar de effecten op afspiegeling en tweedeling. Haar fractie vindt dat goed. Het is nodig om bij te kunnen sturen op het aanmeldbeleid. Waarom niet aan de voorkant?

Pagina 13 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

630

640

650

660

670

Vanaf 1 januari 2021 is de beleidsagenda tegen segregatie opgesteld vanuit het ministerie waarbij gemeenten zich kunnen aansluiten. Amsterdam en Groningen ging Utrecht voor. Zij vraagt of de wethouder van plan is zich aan te sluiten. Het aanmeldbeleid wordt ook daar genoemd als middel tegen segregatie. De PvdA wil op dit punt een motie indienen om resultaatdoelen toe te voegen aan het centrale aanmeldbeleid. Ook de monitoring en de mogelijkheid bij te sturen zijn cruciaal om het aanmeldbeleid echt bij te laten dragen aan kansengelijkheid. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) is het eens over het tegengaan van segregatie in het onderwijs. Zij denkt dat velen in deze commissie daarover hetzelfde denken. Het aanmeldbeleid vindt zij slechts een van de dingen die mogelijk zijn. Zij vraagt of het wellicht logischer is breder te kijken hoe de segregatie tegen te gaan in het onderwijs. Zij stelt voor na te gaan welke knoppen in het onderwijs er zijn om er segregatie mee tegen te gaan. Mevrouw Assen (PvdA) kijkt graag breder. Bekend is dat dit een knop is. Zij refereert dan uitspraken van het ministerie, de Staat van het Onderwijs. Zij zou het betreuren wanneer hier steeds mooie woorden gesproken worden over het tegengaan van segregatie en de knoppen gebruikt worden. Onderwijshuisvesting wordt in dat licht ook expliciet genoemd.

De heer Te Hoonte (VVD ) heeft geprobeerd te begrijpen waarom dit segregatie zou moeten tegengaan. Hij vraagt hoe dit dan zou werken in de ogen van mevrouw Assen. Hij noemt als voorbeeld een kind dat in Overvecht woont en kan kiezen tussen drie scholen. Hoe werkt dat segregatie tegen? Mevrouw Assen (PvdA) noemt haar motief om segregatie tegen te gaan. Zij beseft dat het niet vanzelf gaat. Wanneer de heer Te Hoonte stelt dat dat gemakkelijker is in de ene wijk dan in de andere, deelt zij die mening. Zij onderkent dat er gemengde wijken zijn en sterk gesegregeerde. In de gemengde wijken zijn ook veel scholen met segregatie te zien. Zij wil dat het tegengaan van segregatie een expliciet doel is om daarop te kunnen monitoren. De heer Te Hoonte (VVD) vroeg hoe dit aanmeldbeleid dat nu voorligt in de ogen van mevrouw Assen segregatie tegengaat. Hij kan dat er niet uithalen. Dit heeft een enorme versterking van het naar school gaan in de eigen buurt. Dat stimuleert het mengen van kinderen tussen verschillende buurten niet. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vraagt in hoeverre het voorstel dat mevrouw Assen voorstaat, verschilt van de onderzoeksvraag naar de knoppen waaraan gedraaid moet worden; in hoeverre gaat de motie hierop iets anderszijn dan wat de schoolbesturen en de gemeente nu zelf gaan doen.

Mevrouw Assen (PvdA) gaat in op de inbreng van mevrouw Streefland en benadrukt dat woorden ertoe doen en ook dat het opnemen van en uitspreken over ertoe doet in het expliciet tegengaan van segregatie. Daarvan gaat effect uit, is haar fractie van overtuigd. Niet dat daarmee alles bereikt wordt wat de gemeente wil. Tot nu toe zei de wethouder steeds dit niet te willen koppelen als doel hieraan. Zij deelt mee graag antwoord te krijgen op die brede onderzoeksvraag. Voor een deel is dat antwoord al gegeven. Zij refereert aan uitingen van het ministerie en van andere partijen in het onderwijs: het aanmeldbeleid is een middel om iets te doen tegen segregatie. Zij bevestigt graag naar het grotere plaatje te willen kijken en beslist vervolgens graag aan welke knoppen de gemeentelijke organisatie nog meer draait. Zij wil dat ook op dit punt, omdat dat ook al aangetoond is. Zij haalt de vraag van de heer Te Hoonte terug: hoe dit voorstel daaraan bijdraagt. Hij sprak over de buurt. Zoals zij dit voorstel heeft opgevat, gaat het niet om de wijkgren-

Pagina 14 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

680

690

700

710

720

zen maar om de omgeving. Zij verneemt graag of zij dit op de juiste manier heeft opgevat. Dat betekent dat wanneer het goed is, scholen een afspiegeling zijn van de buurt en de omgeving. Dat is vaak nu niet het geval. Op die manier kan dit aanmeldbeleid al bijdragen aan minder segregatie. De heer Te Hoonte (VVD) doet een nieuwe poging. Hij schetst de situatie van een leerling aan de zuidkant van Overvecht, kunnen de ouders beslissen om het kind in te schrijven op een school in Tuindorp of Tuinwijk. Dat is menging van scholen in zijn beleving. Volgens deze regeling zou een beperkt aantal scholen in de buurt van het kind in eerste instantie in aanmerking komen voor voorrang. Hij attendeert op de derde regel in het lijstje. Dat zouden dan zomaar drie scholen in Overvecht kunnen zijn waardoor de menging juist terugloopt. Mevrouw Assen (PvdA) begrijpt de heer Te Hoonte nu beter. Zij denkt niet dat dat de praktijk zal zijn. In veel gevallen wordt de grens nu hard getrokken bij de wijkgrens. In de nieuwe situatie, zou een kind dat in het zuiden van Overvecht woont wel degelijk als voorrangsschool de school in tuindorp kunnen krijgen. Dat zou de menging kunnen bevorderen. Zij verneemt graag van de wethouder of zij dit goed begrepen heeft. De heer Te Hoonte (VVD) valt het op dat begonnen wordt met regels te stellen terwijl er geen inzicht is op welke school welke grens hanteert.

Hij vraagt de toezegging van de wethouder expliciet te maken over een cap op het aantal leerlingen en dat onderdeel te laten zijn van het voorstel. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) merkt op dat hierover uitvoerig en veelvuldig eerder is gesproken en ook over de wijken en wanneer dan wel en niet. In het aanmeldbeleid kan een school niet meer zeggen dan dat er sprake is van een cap omdat een leerling net aan de andere grens van de wijk woont. Zij vindt dat meer gereguleerd. De enige zorg van haar fractie is dat deze wijken in de stad zoals mevrouw Assen aangeeft soms heel gemengd en soms gesegregeerd zijn. Scholen met homogene groepen hebben juist baat bij kinderen uit andere wijken die daar naar toe kunnen om de school gemengder te maken. Het meer mengen van scholen hoeft niet altijd langs dezelfde route te gaan. Wanneer dat vastgeklikt wordt in een motie in de zin van dat het moet, zou dat het tegenovergesteld effect kunnen krijgen. Zij zou dat willen laten bij de schoolbesturen en de gemeente om te onderzoeken hoe dit op welke wijze het beste te kunnen doen. Zij vraagt of mevrouw Assen daarop zou willen wachten. Mevrouw Assen (PvdA) is niet voornemens te zeggen hoe dit moet. Zij neemt zich voor te zeggen dat het doel is van dit aanmeldbeleid segregatie tegen te gaan. Dat is onder andere met gemengde scholen.

Zij deelt de woorden van mevrouw Streefland en de mogelijke consequenties van het voorstel. Wanneer daaruit blijkt dat de school in de gesegregeerde wijk met vooral hoog opgeleide ouders nu gesegregeerder wordt omdat eerder kinderen van buiten de wijk de school bezochten nu niet meer, zou dat uit de monitoring blijken. Dan kan het geen kwaad wanneer dat expliciet gemaakt wordt. De heer Saiah (D66) heeft eerder gezegd dat naar het bredere plaatje gekeken moet worden wanneer gesproken wordt over het tegengaan van segregatie. Het gaat over de stereotyperingen die mensen hebben, en ook over waar mensen elkaar tegenkomen. Het is een breed plaatje waarbij het hoe ook bekend moet zijn, zonder het hoe af te schuiven op het onderwijs. Hij vraagt hoe mevrouw Assen dit ziet.

Pagina 15 van 38

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 11 februari 2021

730

740

750

760

Mevrouw Assen (PvdA) wil als laatste woorden zonder acties; zij vreest die wel. Zij vindt het een beetje flauw. Steeds wanneer gezegd wordt dit in een breder plaatje te moeten bekijken en nu niets doen, is geen actie precies waartoe dat leidt: Zij wil heel graag een Raadsinformatiebijeenkomst agenderen met alle partijen om na te gaan hoe segregatie verder is tegen te gaan. Zonder dit expliciet op te nemen als doel, verwacht zij dat het vervliegt, dat het wegloopt. Zij vervolgt haar bijdrage. Monitoren en bijsturen is cruciaal op het aanmeldbeleid en voor een bijdrage aan de kansengelijkheid. Zij vraagt de wethouder hoe dit concreet is geborgd. Met betrekking tot het voorliggende voorstel worden altijd mensen ook onzeker vanwege de verandering, bijvoorbeeld omdat ze al een kind hebben ingeschreven. Voor ouders, scholen en leerkrachten is te zien dat het onderdeel “loten” het gevoel van onzekerheid versterkt. Loten ziet zij niet terug bij gemeenten die al met een dergelijk aanmeldbeleid werken. Daar worden leerlingen op basis van aangegeven voorkeuren geplaatst. Zij vraagt naar de reden om te kiezen voor loten. Zij vraagt of erop wordt ingezet dat ouders een behoorlijk aantal voorkeurscholen aangeven waaruit de keuze dan wordt gemaakt. Zij legt dit als vragen voor aan de wethouder.

Met betrekking tot de schooldichtheid in relatie tot de omgeving van het woonadres, krijgen alle ouders de keuze uit evenveel scholen. Haar fractie vindt dat goed. Zij vraagt wat het betekent als het gaat om de afstand in wijken waar de schooldichtheid lager is. Met betrekking tot de verkenning van de rol van consultatiebureaus en centra voor Jeugd en Gezin en bibliotheken, vraagt mevrouw Assen waaruit de verkenning bestaat. Zij merkt op dat haar fractie vooral de eerste twee partijen cruciaal vindt in de zorg voor goede voorlichting. Meerdere partijen gaven aan te hechten aan de Ombudsfunctie. Zij vraagt hoe hard het is dat die Ombudsfunctie er komt. Hoe zal ervoor gezorgd worden dat met dit aanmeldbeleid ook het schooljaar in gaat en er geen tijd verloren gaat en dat tegelijkertijd ervoor gezorgd wordt dat ouders weten wat ze kunnen verwachten. De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat mevrouw Assen stelt dat in andere plaatsen niet geloot wordt. Hij heeft vernomen dat dit loten wel plaatsvindt in Den Haag. Hij vraagt hierop de reactie van mevrouw Assen. Mevrouw Assen (PvdA) licht toe dat haar fractie de gemeenten Deventer, Nijmegen en Amsterdam heeft meegenomen in de voorbereiding. Daar vond geen loting plaats. Zij houdt het voor mogelijk dat het in andere gemeenten wel plaatsvindt. Mevrouw Streefland (ChristenUnie) vindt dat loten veel stress geeft, maar ook eerlijk is.

In het kader van een eerlijk aanmeldbeleid, open en transparant zou het misschien wel een heel goed instrument kunnen zijn. Zij vraagt of mevrouw Assen het daarmee eens is. Mevrouw Assen (PvdA) deelt met mevrouw Streefland dat dit zo zou kunnen uitpakken. Niet voor niets zijn ook in het voorstel van haar fractie de voorrangsregels voorgesteld de buurtscholen, broertjes/zusjes-regeling, et cetera. In andere gemeenten is gezien dat daarmee in de 90% van de aangegeven voorkeuren, op die voorkeuren geplaatst kunnen worden. Zij vraagt zich af of het loten dan nog nodig is, dat het niet afdoende is die voorrangsregels te hebben. Haar fractie is ook benieuwd waarom hiervoor gekozen is na de eerdere sessies met de ambtenaren. Wellicht laat haar fractie zich overtuigen.