Agendabundel

Als het gaat om breder, samenhangend en innoverend beleid anno 2022 kan een al te star vasthouden aan onnodig (rood) asfalt contraproductief zijn, vooral als het gaat om het milieu, de klimaatcrisis en de zorg voor latere generaties. Conclusie Een nieuw beleid ten aanzien van asfalt in de stad is hard nodig in verband met het milieu, de klimaatcrisis, de fietsveiligheid, de gezondheid van de bewoners en de natuur. Het alternatief voor asfalt is duidelijk: milieuvriendelijke, fietsvriendelijke en comfortabele klinkers. Kortom: • Gemeente: weeg in uw beleid ook het effect op het milieu en het klimaat mee, bij uw grootschalig voorgestaan gebruik van asfalt. • Volg het voorbeeld van Arnhem waar asfalt zoveel mogelijk wordt geweerd. • Kies voor een beleid dat goed is voor ons milieu en de klimaatcrisis echt te lijf wil gaan, zoals verwoord in één van de drie speerpunten van het Coalitieaccoord 2022-2026 • Wees dus uw tijd vooruit, verban binnen de stadsgrenzen zoveel mogelijk onnodig asfalt ten behoeve van groen, de bomen en de klimaatadaptatie. • Gemeente: neem burgerparticipatie serieus. Gebruik geen asfalt bij de herinrichting van de Weerdsingel OZ – ga voor een innoverend en milieuvriendelijk experiment met klinkers dat door de burgers wordt ondersteund!

1 Aanvullende informatie - Weerdsingel voorstel asfaltloos experiment

Best gemeenteraadslid, Door de geringe tijd tijdens de presentatie van Ko Vossen en ik (Frank Ooms) op de Raadsinformatiebijeenkomst over de Weerdsingel OZ kon ik mijn bijdrage over het milieu niet afmaken. Ik beloofde jullie dat ik mijn hele verhaal daarom naar jullie zou toezenden. Dat doe ik bij deze. Asfalt versus klinkers. Waarom wil de gemeente Utrecht zo graag asfalt op de Weerdsingel OZ? In een gesprek met een vertegenwoordiger van één van de coalitiepartijen werd ons duidelijk waarom. Hij beaamde dat het effect op het milieu van het door de gemeente grootschalig voorgestane gebruik van asfalt, niet wordt meegewogen in het beleid. Eerlijk gezegd vinden wij dit antwoord choquerend. Als je asfalt zo breed uitrolt in onze stad, dan moet je toch nagedacht hebben over de effecten daarvan? Wij noemen hier een aantal effecten. 1.Asfalt is milieuonvriendelijk We weten inmiddels allemaal dat we met z’n allen het milieu aan het verpesten zijn. We weten bijvoorbeeld dat in àlle fasen - productie, aanleg, gebruik en recycling - asfalt slecht is voor ons milieu en onze gezondheid. Niet voor niets liggen asfaltfabrieken steeds vaker onder vuur zoals heel recent nog in Deventer. Groen Links in de Tweede Kamer heeft hier zelfs vragen over gesteld.

Het is inmiddels bekend dat van productie tot en met recycling sprake is van uitstoot van kankerverwekkende stoffen, waaronder PAK’s, benzeen, CO2, Pfas. (Lees: NRC 10 augustus over Pfas). Zelfs als het asfalt er al ligt blijkt dat het op zonnige dagen veel vervuilender is dan de brandstofauto’s die eroverheen rijden. (bron: Scientias 3-9-2020). 2. Asfalt is slecht in het kader van de klimaatcrisis Klimaatverandering brengt meer extreme hitte, droogte en regenbuien met zich mee. Asfalt versterkt de klimaatcrisis door hittestress en waterafvoerproblemen. Bij extreem warm weer veroorzaakt asfalt hittestress: de temperatuur van het asfalt wordt veel hoger dan de buitentemperatuur en kan tot wel 60° oplopen. De hitte blijft dan hangen boven het asfalt. Bij extreme regenbuien (zoals recentelijk in Limburg, België en Duitsland) veroorzaakt asfalt waterafvoerproblemen, omdat het weinig tot niet waterdoorlatend is. Meer groen helpt natuurlijk, maar een geheel klinker (of ZOAK, Zeer Open Afval Keramiek) wegdek is waterdoorlatend en waterabsorberend, èn staat dus garant voor een goede waterafvoer. De afwaterproblemen betreffen ook de huizen aan de Weerdsingel OZ. Daar lag tot medio jaren ‘90 asfalt. Deze oudste singelhuizen hadden toen structureel last van vocht. Hevige regenval leidde regelmatig tot onderstromende kelders en souterrains.

Sinds het asfalt is vervangen door klinkers, heeft men daar bijna geen last meer van. De bewoners willen dit graag zo houden. 3. Asfalt is slecht voor de natuur, de bomen, het groen langs de singel Beide extreme klimaatomstandigheden hebben invloed op de natuur rondom en langs de singels. Hittestress is funest. Mèt asfalt zullen de extreme temperaturen voor de bomen alleen maar hoger worden. Flora en fauna langs de singel zijn ermee gebaat dat het groen optimaal van water wordt voorzien. Bij extreme regenval is het talud meer gebaat bij een snelle waterafvoer richting singel, dan bij asfalt dat een extra barrière vormt – klinkers laten water door en doseren het. Geraadpleegde gemeentelijke deskundigen waren het erover eens dat een stenen wegdek het beste is voor de watertoevoer naar de bomen. Gemeentelijk beleid en landelijke adviezen (RLI) ondersteunen dit. 4. Asfalt nodigt uit tot hard rijden en is dus onveiliger dan fietsvriendelijke klinkers. Veiligheidsargumenten pleiten ook tegen asfalt en vóór klinkers. Klinkers zijn stroever en dus snelheidsremmend. Asfalt nodigt uit tot hard rijden en vergroot de fietsonveiligheid. De nabijgelegen Koekoekstraat is geasfalteerd tot fietsstraat, en is nu een gevaarlijke racebaan en onveilig voor fietsers. Wij vrezen dat er ook op de Weerdsingel OZ veel te hard zal worden gereden met asfalt.

De nieuwe verkeersdeelnemers, het e-verkeer (e-fietsers en e-auto’s) nemen in rap tempo toe, sneller dan eerder gedacht. Op asfalt is dit verkeer niet te horen; het kan ook steeds hogere snelheden

2 bereiken (denk aan speedpedelecs!) Zelfs in een 30 km zone kan het e-verkeer, als het zich mengt met langzamere verkeersdeelnemers (fietsers en voetgangers), zeer onveilige verkeerssituaties veroorzaken. Asfalt vergroot deze onveiligheid. Klinkers zijn veiliger voor de huidige en de toekomstige verkeersdeelnemers. 5. Asfalt is economisch niet duurzaam, het is duurder dan klinkers De gemeentelijke Kadernota Kwaliteit Openbare ruimte (dec 2016) meldt een levensduur van 10-70 jaar voor asfalt tegen 70-80 jaar voor gebakken klinkers. 6. Asfalt tast het historisch aanzien van de singel aan In de jaren ‘90 is de Weerdsingel OZ als proef ingericht als fietsstraat gericht op het gebruik door meer fietsers en met meer veiligheid. Als eerste stuk singel werd hier al het asfalt verwijderd en door klinkers vervangen. Hiermee is het historisch aanzien van de singel hersteld en het beschermd stadsgezicht versterkt. Het opnieuw aanleggen van asfalt op de fietspaden tast het historisch karakter van de lommerrijke singel met zijn oude singelpanden aan. De herkenbaarheid van de singelroute wordt niet bepaald door het asfalt fietspad, maar door de aanwezigheid van de singel. Een eenvormige inrichting van alle singels met rood asfalt fietspaden is niet nodig – een rood stenen fietspad is een beter alternatief dat aansluit bij het asfaltloos noordelijk poortgebied (Bemuurde Weerd).

Utrecht – fietsstad – kan ook zonder asfalt De Weerdsingel OZ is vooral geschikt voor de langzame, toeristische, genietende fietser, zeker nu de fietsbrug bij de Weerdsluis is geschrapt. Ook wordt dit stuk van de singel gebruikt door vele wandelaars en toeristen. De snelle, gehaaste fietser kan verschillende korte routes door de binnenstad kiezen of aan de noordzijde de route via de Herenweg-Adelaarstraat. In Utrecht blijkt de Fietsersbond voor Groen Links en de afdeling Verkeer een belangrijke stakeholder en pleitbezorger voor rood asfalt fietspaden. Dat was in het kader van het fietsbeleid van de gemeente een begrijpelijke keuze. Maar als het gaat om breder beleid dat rekening houdt met de effecten van asfalt op het milieu, het klimaat en de veiligheid mag de burger meer verwachten. Anders komt er verzet. Verzet is mogelijk al gebleken uit de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen. We kunnen wat leren van Arnhem waar Groen Links in het kader van de klimaatveranderingen asfalt zoveel mogelijk weert. Conclusie Een nieuw beleid ten aanzien van asfalt in de stad is hard nodig in verband met het milieu, de klimaatcrisis, de fietsveiligheid, de gezondheid van de bewoners en de natuur. Het alternatief voor asfalt is duidelijk: milieuvriendelijke, fietsvriendelijke en comfortabele klinkers.

Kortom: • Gemeente: weeg in uw beleid ook het effect op het milieu, het klimaat, de veiligheid en onze gezondheid mee, bij uw grootschalig voorgestaan gebruik van asfalt. • Volg het voorbeeld van Arnhem waar asfalt zoveel mogelijk wordt geweerd. • Kies voor een beleid dat goed is voor ons milieu en de klimaatcrisis echt te lijf wil gaan, zoals verwoord in één van de drie speerpunten van het Coalitieaccoord 2022-2026 • Gemeente: neem burgerparticipatie serieus. Gebruik geen asfalt bij de herinrichting van de Weerdsingel OZ - ga voor een innoverend en milieuvriendelijk experiment met klinkers dat door de burgers wordt ondersteund! In een straatenquete gehouden in 2022 stemde 86,4 % van de bewoners tegen asfalt, een daaropvolgende petitie werd 3845 maal ondertekend. • We vragen u, gemeenteraad, om het College op te dragen bij de herinrichting van de Weerdsingel OZ gebruik te maken van fietsvriendelijke klinkers in plaats van asfalt. Bewoners van de Weerdsingel OZ

1 Bijdrage bewoners - Rotonde-Noorderbrug-voor-uw-Veiligheid

Rotonde aan de Noorderbrug is essentieel voor de Veiligheid van Alle Fietsers!

Wij kijken sinds 1996 uit op de Rotonde aan de Noorderbrug en maken ons grote zorgen om de Veiligheid van Fietsers in de plannen van de wethouder.

Rotonde aan de Noorderbrug ligt scheef

De rotonde ligt zodanig scheef dat als het sneeuwt de fietsen bij bosjes onderuit gaan en een auto die onderaan stil valt soms geduwd moet worden om weg te komen. Helling af Helling op Horizon

Rotonde heeft een bufferfunctie en zorgt voor soepele ‘Flow’ voor alle (fiets)verkeer

Rotonde heeft veel veilige voordelen: • Afremmend effect op autoverkeer • Men heeft alleen verkeer van links • Door de ‘Flow’ staat niemand stil • Met ‘vaart erin’ tegen de helling op. [video1A - 20 sec.] [video1B - 200 sec.]

Rotonde heeft een bufferfunctie

Voor vrachtauto’s en bussen is de bocht naar rechts te krap, ze rijden dan een rondje alvorens af te slaan. Ook zoekende auto’s schuifelen vaak een extra rondje, geen probleem!

Rotonde heeft een bufferfunctie

[video2 - 30 sec.] Veel auto’s uit de buurt die de stad uit willen maken deze ‘slinger’. In de plannen moeten die de weg 2x oversteken op 20 meter afstand?

Een ‘eenvoudige kruising’

Een 3-voudige kruising in een bocht. Aangenomen dat de bocht vlak ligt, zal de helling de brug op/af steiler worden met ‘harder de helling af’ en nauwelijks nog de helling op.

Dat gaat zonder de rotonde helemaal goed komen Hugo!

1 Bijdrage bewoner - Idee 'meanderen door het groen'

Idee: wandelpad in het groen leggen en laten meanderen met de positie van de bomen. Voordeel: • •

‘In het groen wandelen’. Natuurlijke routing. Oplossing voor schaarste aan ruimte (weg, fietsstroken, stoep etc.)

Bellamystraat

Hopakker

huizen stoep en parkeren. straat

groen singel Natuurlijke loop van het pad door het groen

Bomen staan niet op één rij

huizen

Huidige rotonde gebied

.

stoep en parkeren straat

groen singel Natuurlijke loop van het pad door het groen

Bomen staan niet op één rij

Huidige rotonde gebied

huizen stoep en parkeren

.

straat

groen singel Bomen staan niet op één rij

Natuurlijke loop van het pad door het groen. Soms langs twee kanten mogelijk.

Kivietdwarsstraat Vaaltbrug

huizen stoep en parkeren straat

groen singel Bomen staan niet op één rij

Natuurlijke loop van het pad door het groen

1 Info-blad web-versie.docx

Weerdsingel OZ Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Soort bijeenkomst Werkvorm

27 september 2022 Gertjan te Hoonte 21.15 – 22.30 uur Stadhuis, Hal Bespreken Raadsbrief Gesprek tussen raadsleden, ambtenaren, omwonenden en andere betrokkenen Wethouder Van Hooijdonk Presentatie projectleider 2 ambtenaren Presentatie bewoner namens Actiegroep Weerdsingel De gemeenteraad debatteert over dit onderwerp tijdens de vergadering van de commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte d.d. 6 oktober 2022 Wilt u nog informatie delen met raadsleden, stuur dit naar raadsinformatiebijeenkomst@utrecht.nl Website gemeente en facebook

Portefeuillehouder Betrokken ambtenaren / presentatoren

Vervolg

Links naar Deelnemers:

47 bewoners Weerdsingel OZ 1 deelnemer namens de ondernemers 1 deelnemer namens de Fietsersbond 1 deelnemer namens Actiecomité Weerdsingel OZ 1 externe adviseur Goudappel

Programma • • • • • • • •

Presentatie bewoners, namens Actiegroep Weerdsingel Vragen van raadsleden Input andere bewoners / belanghebbenden Presentatie projectleider Inhoudelijke vragen van bewoners voor zover niet gedekt door 11 eigen punten Vragen van raadsleden Input andere bewoners / belanghebbenden Reflectie raadsleden

1

Motivatie Agendeerders Gert Dijkstra (EenUtrecht), Wilma Duitscher (EenUtrecht), Charlotte Passier (Volt), Fred Dekkers (GroenLinks), Marijn de Pagter (VVD), Jantine Zwinkels (CDA), Berdien van der Wilt (D66), Joost Vasters (D66), Rob van der Enk (S&S) en Rik van der Graaf (CU), Maarten van Heuven (Partij voor de Dieren) en Mohammed Talhaoui (PvdA). Eind 2019 is de gemeente gestart met een plan voor het herinrichten van de Weerdsingel OZ. In september 2022 legt het college het IPVE voor aan de raad. Een aantal bewoners heeft bij de start gevraagd of zij daarin alternatieven konden inbrengen; en dat kon, zo werd vastgelegd. Eind 2020/begin 2021 hebben de bewoners in een petitie, ondertekend door maar liefst 3.845 Utrechters, een pleidooi gehouden voor een eigen alternatief: een asfaltloos en milieuvriendelijk Weerdpark; met daarin 5 wensen voor een betere groenere inrichting van het gebied én 6 wensen om de route verkeersveiliger te maken of te houden. Volgens de bewoners heeft de gemeente geen van deze 11 wensen gehonoreerd. De gemeente houdt onverkort vast aan het eigen plan en wil het bewonersalternatief niet als een gelijkwaardig plan meenemen/beoordelen. De bewoners zouden graag zien dat het eigen alternatief wel serieus wordt bekeken en vergeleken met dat van de gemeente én dat er zo mogelijk gezocht wordt naar een oplossing met het beste van beide opties.

EenUtrecht wil in een commissiedebat nagaan of dat niet alsnog mogelijk is. GroenLinks, EenUtrecht, Volt, D66, S&S, CU en mogelijk nog meerdere partijen willen graag een RIB organiseren met bewoners, gebruikers van de fietsroute en ambtenaren waar in ieder geval aan bod komen: De functie van de fietsroute en herinrichting van de Weerdsingel OZ, mede in relatie tot de Binnenstadsas en de Route om de Noord. Hoe sluit de route over de Weerdsingel OZ aan op het fietsnetwerk? Hoe is het schrappen van de brug over de Weertsingel verwerkt in de voorstellen? Profiel en materiaal? Welke materialen zijn voor het hele profiel gekozen? Waarom is gekozen voor rood asfalt voor de fietsstraat? Is er onderzoek gedaan naar de duurzaamheid van asfalt in vergelijking met klinkers? Verwachte ontwikkeling gebruikers en snelheden? Wat zijn de verwachtingen t.a.v. de aantallen gebruikers na herinrichting en van de snelheden van de verschillende gebruikers op verschillende momenten van de dag? Hoe gaan we om met verschillende snelheden van fietserts op deze route? Zijn er nog extra maatregelen mogelijk om problemen met hoge of verschillende sneden te beperken? Groen: Inpassing in het Zocherplantsoen, Gevolgen van herinrichting voor groen.

Auto parkeren: Waarom is verplaatsen van auto parkeren naar de parkeergarage en daarmee ruimte maken voor meer groen niet meegenomen in de planontwikkeling? Kan dit alsnog meegenomen worden in de verdere uitwerking en uitvoering van de plannen? Rotonde bij de Noorderbrug: Welke keuze zijn er gemaakt bij het herontwerp van de rotonde bij de Noorderbrug, zowel verkeerskundig als t.a.v. de openbare ruimte en het groen? Hoe is er rekening gehouden met het beheer van het groen in de Rotonde door omwonenden? Evaluatie van de participatie door gemeente en betrokkenen? Wat is er goed gegaan? Wat ging er niet goed en kon er beter? Hoe kijken gemeente en verschillende betrokkenen aan tegen vervolg van het traject? EenUtrecht, Volt, GroenLinks, D66, S&S, CU (en anderen) willen graag het IPVE en het voorstel van de bewoners in de commissie bespreken.

2

Bijdragen Betrokken burger van Utrecht Bewonerscollectief Weerdsingel is al 3 jaar bezig om zijn visie over het voetlicht te brengen en krijgt daar nu weer de kans voor. Tegelijk is aan de verkeersplannen te zien zoals die nu zijn gepresenteerd dat er (tot nu toe) niet door de wethouder en haar ambtenaren naar de constructieve voorstellen en kritiek van deze bewoners wordt geluisterd. Waarom niet? Wat zijn de inhoudelijke argumenten daarvoor? Zou een burgerberaad hier niet op zijn plaats zijn om dit langdurige verzet van burgers op inhoudelijke gronden te beoordelen? In plaats van het - zo lijkt het - doordrukken van een bepaald model voor de Utrechtse singels? Namens ondernemers Graag toelichting hoe er voldoende bereikbaarheid van instellingen en bedrijven aan de Weerdsingel OZ wordt gewaarborgd, denkend aan de spits bij de kinderopvang, inname en uitgifte van deelauto's, aanrijden met auto voor een autobedrijf en aan vele andere MKB-ers. Daarnaast graag toelichting hoe de verkeersveiligheid van verkeersdeelnemers door gemeente wordt gegarandeerd in situaties waarin toeleveranciers en bezorgdiensten rondom een toch al complex kruispunt zullen gaan parkeren om inen uit te laden. Betrokken bewoner We zijn doodbang voor de plannen van GL/wethouder Van Hooijdonk.

De stad wordt voor ons als bewoners steeds onbewoonbaarder met alle asfaltering / racebanen voor fietsers, geen mogelijkheid meer om je gezin met auto te vervoeren. De groenvoorziening die geroepen wordt is een farce. T klinkt allemaal zo aardig in tekst maar de uitvoering is verschrikkelijk. Om te huilen, werkelijk om te huilen hoe het historisch karakteristiek van onze straat te niet wordt gedaan. En waarom? Voor die paar fietsen die hier langskomen? Het blijft een scoringsbriefje van wethouder Van Hooijdonk die maar door dramt en doordramt om haar ‘km’s rood fietspad’ te vergroten. T maakt niet uit hoe en waar als t er maar komt is onze stellige indruk. We worden als bewoners (man vrouw 2 kinderen) de stad uitgejaagd. Geldverspilling is t in deze dure tijden. Deelnemer Bij het meubilair staan op het eerste gezicht geen fietsenstallingen genoemd. Gezien de blamage in de Voorstraat lijkt het me van belang soort en aantal te vermelden. In een bijlage staat vermeld dat er 7 stallingen zijn met 77 plaatsen. De werkelijkheid op woensdag 21 september rond 19.30 laat zien dat er ongeveer 180 fietsen staan geparkeerd op betreffend stuk.

En dan is er net een schoningsactie van de gemeente geweest, te zien aan een aantal gaten en het ontbreken van fietswrakken! De nota gaat dus uit van autoverkeer, doorgaand fietsverkeer en groen en heeft volstrekt geen aandacht voor het feitelijke aantal fietsen. Ook wordt geen rekening gehouden met groei van het aantal fietsen in dit deel van de stad. Ik vind dit te bizar voor woorden! Ik kan u een overhandigen video (deze video staat in iBabs). Omissie in het concept IPvE/FO is de ontbrekende/geringe aandacht voor fietsparkeren door bewoners en bezoekers. Zeker in samenhang met de versmalling van de stoepen vind ik het onbegrijpelijk dat er blijkbaar geen (beleids)plan of aandacht is voor het fietsparkeren. Zo mis ik bij de beschrijving van het meubilair een beschrijving van het aantal en de soort fietsenrekken, zodat hopelijk de blamage van de fietsenrekken in de Voorstraat (fietssloten konden er niet aan vastgemaakt worden; rekken zijn later aangepast) voorkomen kan worden. 3