Agendabundel
Tekst van het document
Bundel van de Raadsinformatiebijeenkomst van 8 juni 2021
1
Programma Detentie en Terugkeer Tijd: 21.30-23.00 uur Beleidsveld: Openbare orde en Veiligheid/Burgemeester Dijksma Digitale raadsinformatiebijeenkomst gesprek raadsleden met ambtenaren en genodigde experts/ervaringsdeskundigen. Agendeerders: PvdA, Bülent Isik, SP, Ruurt Wiegant, S&S, Tessa Sturkenboom, ChristenUnie, Rachel Streefland-Driesprong VVD, Tess Meerding, CDA, Bert van Steeg In de raadsbrief Programma Detentie en Terugkeer van 30 maart 2021 wordt gemeld dat bijna de helft van alle gedetineerden na vrijlating binnen twee jaar weer veroordeeld wordt. Degenen met schulden, zonder geldig ID-bewijs, zonder inkomen, werk of dagbesteding, zonder startkwalificatie en/of zonder huisvesting hebben de grootste kans om te recidiveren. Bovengenoemde fracties willen graag met deskundigen en betrokkenen in gesprek om te bekijken hoe we de kans op terugval kunnen verkleinen. Hoe kan de aanpak tijdens de detentie verbeterd worden (bv via opleidingstrajecten), hoe kunnen rolmodellen worden ingezet en hoe kunnen ouders meer betrokken worden? Detentie en terugkeer-doc-Info-en-Bijdragen-deelnemers (WEB).docx
1.1
Raadsbrief Programma Detentie en Terugkeer Dossier 1897 voorblad Raadsbrief Programma Detentie en Terugkeer.pdf
2
Actieagenda Werkbeweging Tijd: 19.30-21.00 uur Beleidsveld: Werk en inkomen/ wethouder Voortman Digitale raadsinformatiebijeenkomst georganiseerd door het college van B&W: een gesprek tussen wethouder, raadsleden, werkmatchers, bedrijfsadviseurs, werkzoekenden en overige betrokken partijen. Agendeerders; wethouder Voortman, ondersteund door Rick van der Zweth (PvdA), Julia Kleinrensink (GrLi), Tess Meerding (VVD), Anne-Marijke Podt (D66) en de CU. In de raadsbrief Voortgangsrapportage Actieagenda Werkbeweging van 26 april jl. heeft het college aangekondigd een RIB te willen organiseren over deze Voortgangsrapportage. Hun inzet voor werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt roept ongetwijfeld, zeker in deze tijd, vragen op. Zij zullen daarbij ook werkmatchers, bedrijfsadviseurs, werkzoekenden en partners uitnodigen, zodat u met hen kunt kennismaken. Gespreksleider: A. van E. (interim Unit Manager Werk) Inleiding (5 minuten): P. de L. (programmamanager Werkbeweging): Werkbeweging in vogelvlucht Filmpjes klantreizen (6 min): Op dit moment bereiden we een aantal filmpjes voor waarin een klantreis wordt gemaakt en werkzoekenden en partners aan het woord zijn.
Afhankelijk van de datum van agendering kunnen we 1 tot 3 filmpjes laten zien Blokje werkzoekenden (15 min): 2 à 3 werkzoekenden vertellen over hun ervaringen met contacten werkmatchers en trajecten/ondersteuning, wat ze nodig hebben, waar ze nu staan. We zullen iig hiervoor werkzoekenden die deelnemen aan de filmpjes en een werkzoekende uit onze klankbordgroep vragen. Beantwoorden vragen raadsleden Blokje werkmatchers en bedrijfsadviseurs (15 min): professionals vertellen over hun werk (19/T390) en reflecteren over voortgang Werkbeweging. Beantwoorden vragen raadsleden. Optie: koppeltjes te maken tussen werkmatchers en werkzoekenden.
2.1
Blokje partners (30 min): We streven naar minimaal één werkgever, één contractpartner en één andere partner om te reflecteren op de samenwerking en voortgang Werkbeweging. Overige vragen (20 minuten): ruimte voor beantwoording overige vragen. Raadsbrief Voortgangsrapportage Actieagenda Werkbeweging Dossier 1896 voorblad Bijlage Voortgangsrapportage Werkbeweging.pdf Raadsbrief Voortgangsrapportage Actieagenda Werkbeweging.pdf
3
Plan van Aanpak Sportpark Overvecht Noord
Tijd: 19.30-20.30 uur Beleidsveld: Sport/ Wethouder van Ooijen Digitale raadsinformatiebijeenkomst; een gesprek tussen raadsleden, ambtenaren, sportverenigingen en clubs. Agendeerders: Bert van Steeg, CDA, Lau Bosse, PvdA, Has Bakker, D66, Martijn van Dalen, VVD, Jan Wijmenga, ChristenUnie, Tessa Sturkenboom, Student en Starter De agenderende fracties CDA, PvdA, D66, VVD, ChristenUnie en Student & Starter willen graag terugkijken op de periode sinds zomer 2020 en weten op welke manier het toekomstplan tot stand gekomen is. Daarbij horen de fracties graag wat de redenen zijn voor de gemaakte keuzes en welke afspraken zijn gemaakt met de betrokken clubs op welk moment. Van de gemeente willen de fracties horen waarom gekozen is voor deze oplossing en in hoeverre deze voldoet aan de geldende eisen op gebied van capaciteit, veiligheid, volksgezondheid en parkeerdruk. Daarnaast willen de agenderende fracties graag van de experts weten in hoeverre het geboden toekomstplan voldoet aan de geldende normen en eisen. Daarbij willen ze graag weten in hoeverre de gezondheid van sporters in het geding is of kan zijn, nu wordt voorgesteld een veld te gebruiken voor zowel honden als voetbal. Van de experts wensen zij daarnaast graag te horen in hoeverre de nieuwe velden voldoen aan de vereiste capaciteit in omvang en in het licht van eventuele toekomstige groei.
Ook wensen ze te horen in hoeverre de geboden mogelijkheid van gebruik van een veld voor één zaterdag per maand in praktijk werkbaar kan zijn voor een voetbalclub, die ieder weekend voldoende speelcapaciteit nodig heeft. Ook willen de fracties in gesprek met de betrokken verenigingen over het toekomstplan Overvecht-Noord. Zij willen weten hoe zij de afgelopen tijd beleefd hebben, hoe zij zijn betrokken zijn bij het vinden van een oplossing en in hoeverre de geboden oplossing voldoet aan hun verwachtingen. Daarnaast willen de fracties van de clubs weten hoe zij kijken naar de gezamenlijke toekomst op het sportpark. Sportpark-Overvecht-Concept-Info-en-Bijdragen-deelnemers-WEB.docx Bijdrage-FC-Utrecht-RIB-Sportpark-Overvecht.pdf Presentatie-RIB-Sportpark-Overvecht-Noord-GU.pptx Overvecht-Noord-herinrichting-totaal-plan-GU.pdf 3.1
Raadsbrief Plan van Aanpak Sportpark Overvecht Noord Dossier 1907 voorblad Herinrichtingplan.pdf Raadsbrief Plan van Aanpak Sportpark Overvecht Noord.pdf
4
Studie Zuidpoort Tijd: 21.00-22.30 uur Beleidsveld: Mobiliteit en Ruimtelijke Ontwikkeling/ Wethouders Van Hooijdonk en Verschuure Digitale raadsinformatiebijeenkomst; een gesprek tussen raadsleden, betrokken ambtenaren, inwoners en andere betrokkenen. Agendeerders: Susanne Schilderman, D66, Henk van Deun/David Bosch, PVV, Cees Bos/Stefan Gaillard, Stadsbelang Utrecht, Thijs Weistra, GroenLinks, Marijn de Pagter, VVD, Eva Oosters, S&S, Bülent Isik, PvdA, Ruurt Wiegant, SP, Jan Wijmenga/Rik van der Graaf, ChristenUnie, Lisanne Snippe, PvdD, Bert van Steeg, CDA. Het betreft een raadsvoorstel dat ook (wellicht in 2 keer) behandeld zal worden in de commissie. Dit kan in ieder geval niet gelijktijdig met de RSU en IRP maar bij voorkeur wel in hetzelfde schema. Gelieve zijn zowel de wethouders Mobiliteit als ruimtelijke ontwikkeling aanwezig. De fracties wensen de studie zuidpoort in een Raadsinformatiebijeenkomst te bespreken. Hierin staan de wensen en ideeën van de inwoners met betrekking tot studie Zuidpoort centraal. Uit de participatie over de studie zuidpoort blijkt dat dit veel reacties heeft opgeroepen van bewoners van de omgeving Ledig erf en gebruikers van het gebied.
De fracties vinden het van belang dat hiervoor voldoende ruimte is daarom organiseren ze een losse raadsinformatiebijeenkomst over dit onderdeel van het mobiliteitsplan, zodat er ook specifiek ingegaan wordt op het tweede beslispunt dat door het college voorgesteld wordt. De fracties organiseren een week eerder een losse RIB over het mobiliteitsplan. Zuidpoort-Info-en-Bijdragen-deelnemers-WEB.docx Bijdrage-Fietsersbond-RIB-Zuidpoort.docx Bijdrage-inwoner-deelnemer-RIB-Zuidpoort.docx
4.1
Raadsbrief Vrijgave voor inspraak Verkeersstudie Zuidpoort Dossier 1924 voorblad Kwaliteit in de Zuidpoort.pdf Raadsbrief Vrijgave voor inspraak Verkeersstudie Zuidpoort.pdf
4.2
Rapport kwaliteit in de Zuidpoort Bijlage 5 Rapport Kwaliteit in de Zuidpoort.pdf
4.3
Participatieverslag Zuidpoort Bijlage 6 Participatieverslag Zuidpoort.pdf
1 Programma Detentie en Terugkeer 1 Detentie en terugkeer-doc-Info-en-Bijdragen-deelnemers (WEB).docx
Detentie en terugkeer Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Soort bijeenkomst Werkvorm
8 juni 2021 Fred Dekkers 21.30-23.00 uur Digitaal Bespreken raadsbrief Gesprek tussen raadsleden, ambtenaren en genodigden expert/ervaringsdeskundigen Burgemeester Dijksma 2 ambtenaren Gemeente Utrecht, afdeling OOV Dit onderwerp is nog niet geagendeerd voor een debat in de gemeenteraad. Website gemeente en facebook 2 ervaringsdeskundigen deelnemer, Exodus deelnemer, student van prof. B. de Graaf deelnemer, PI Nieuwegein deelnemer, Rechtspraak deelnemer, Reclassering Nederland deelnemer, Lister deelnemer, strafrechtadvocaat en onderzoeker 2 deelnemers, van der Hoevenkliniek
Portefeuillehouder Betrokken ambtenaren/presentatoren Vervolg Links naar Deelnemers
Programma Opening door gespreksleider Anonieme ex-gedetineerde aan het woord Toelichting door gemeente Utrecht Vragen raadsleden Overige aanwezigen aan het woord Vragen raadsleden Afsluiting en reflectieronde
Motivatie Agendeerder; Bülent Isik (PvdA),Ruurt Wiegant (SP),Tessa Sturkenboom (Student & Starter), Rachel Streefland-Driesprong (ChristeUnie), Tess Meerding (VVD), Bert van Steeg (CDA). In de raadsbrief Programma Detentie en Terugkeer van 30 maart 2021 wordt gemeld dat bijna de helft van alle gedetineerden na vrijlating binnen twee jaar weer veroordeeld wordt. Degenen met schulden, zonder geldig ID-bewijs, zonder inkomen, werk of dagbesteding, zonder startkwalificatie en/of zonder huisvesting hebben de grootste kans om te recidiveren. Bovengenoemde fracties willen graag met 1
deskundigen en betrokkenen in gesprek om te bekijken hoe we de kans op terugval kunnen verkleinen. Hoe kan de aanpak tijdens de detentie verbeterd worden (bv via opleidingstrajecten), hoe kunnen rolmodellen worden ingezet en hoe kunnen ouders meer betrokken worden?
Bijdrage deelnemer, strafrechtadvocaat en onderzoeker Ik ben geïnteresseerd in deze bijeenkomst vanwege mijn beroep en onderzoek naar de ontwikkelingen in de (proces)houding van terrorisme-verdachten en veroordeelden, (al dan niet) in relatie tot voortschrijdend inzicht ten aanzien van de eigen eerder gemaakte keuzes en toenmalige overtuigingen, die geleid hebben tot de strafbare feiten waarvoor zij terecht staan c.q. veroordeeld zijn.
2
1.1 Raadsbrief Programma Detentie en Terugkeer 1 Dossier 1897 voorblad.pdf
Raadsinformatiebijeenkomst Dossiernummer
1897
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
8 juni 2021
Agendapunt
1.1
Omschrijving
Raadsbrief Programma Detentie en Terugkeer
ID
1952
Behandelend ambtenaar
Karen Katier
Telefoon
06 14614674
k.katier@utrecht.nl
Datum collegebesluit
30 maart 2021
Thema Portefeuillehouder
Burgemeester Dijksma
Beleidsveld
Openbare Orde en Veiligheid
Referendabel Raadsadviseur (lijst)
Jochim Schueler/Welzijn, Maatschappelijke ondersteuning, Asiel en integratie/06-42238564
Geagendeerd
Vergaderdatum
Raadsinformatiebijeenkomst
8 juni 2021
Voorgesteld besluit
1 Raadsbrief Programma Detentie en Terugkeer.pdf
Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl
Aan de gemeenteraad
Behandeld door
Karen Katier
Datum
30 maart 2021
Doorkiesnummer
06 14614674
Kenmerk
8647359
k.katier@utrecht.nl
Onderwerp
Programma Detentie & Terugkeer
Bijlage(n)
-
Beleidsveld
Openbare Orde en Veiligheid
Geachte leden van de raad, Jaarlijks keren er ruim 700 Utrechtse gedetineerden terug uit verschillende gevangenissen en jeugdinrichtingen naar onze stad. Zowel in de periode voor zij kwamen vast te zitten als na hun vrijlating, zorgt een deel van hen voor veel overlast en criminaliteit. In november 2019 droeg u ons in een motie op om samen met de stakeholders en het Zorg en Veiligheidshuis de aanpak van exgedetineerden te actualiseren en te verbeteren. In deze brief vindt u de aanpak voor een programma Detentie & Terugkeer waarin partijen gezamenlijk beter in staat worden gesteld om achterliggende problematiek bij gedetineerden aan te pakken en daarmee het risico op recidive terug te dringen. Grote verandering daarin is de integrale samenwerking vanaf de eerste dag van de detentie en gerichte inzet met een plusprogramma op gedetineerden met een hoog recidive risico. Aanleiding Bijna de helft van alle gedetineerden wordt na vrijlating binnen twee jaar opnieuw veroordeeld, blijkt uit landelijke cijfers. Degene met schulden, zonder geldig identiteitsbewijs, zonder inkomen, werk of dagbesteding, zonder startkwalificatie en/ of huisvesting heeft de grootste kans om te recidiveren (monitor nazorg ex-gedetineerden WODC 2020). Ook in Utrecht zien we dat veel (ex-)gedetineerden te maken met achterliggende problematiek op meerdere leefgebieden.
Een deel van hen vraagt niet om hulp - omdat ze dat niet willen of niet kunnen, bijvoorbeeld door een licht verstandelijke beperking (LVB) - terwijl hun problemen groot zijn. Om het perspectief van (ex-)gedetineerde te verbeteren en daarmee de kans op recidive te verminderen, is een verschuiving nodig van perspectief: niet vanaf dag 1 van de vrijlating een gedetineerde in beeld, maar vanaf dag 1 van de detentie al bezig met de blik op buiten. Kortom: van Nazorg Detentie naar Detentie & Terugkeer. Hiermee bieden we een integrale aanpak vanaf de eerste dag van de detentie met regie vanuit gemeente (afdeling Openbare Orde en Veiligheid), waarmee we de detentieperiode benutten als impactmoment en vindplaats. Dit gaat veel van ons vragen: we willen de basis op orde voor de verschillende leefdomeinen voor alle exgedetineerden en we willen daarnaast gerichter inzetten op gedetineerden met een hoog recidive risico en hoog risicopersonen (risico-gestuurd werken). Een belangrijke verandering, die we in deze brief graag verder toelichten.
Burgemeester en wethouders Datum 30 mrt 2021 Kenmerk 8647359
Re-integratie (ex-)gedetineerden als wettelijke opgave van de gemeente De re-integratie van (ex-)gedetineerden is een wettelijke taak van zowel de gemeente, reclassering als Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI). Het landelijk afgesloten bestuurlijk akkoord re-integratie exjustitiabelen (juli 2019) benadrukt het belang van samenwerking tussen betrokken partners meteen bij de start van detentie1. Binnen de opgave van de re-integratie (ex-)gedetineerden hebben de verschillende betrokken partners - gemeente, Penitentiarie Inrichtingen (PI) en Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI) van DJI, reclassering, partners in het Zorg en Veiligheidshuis, de zorgpartners, het sociaal domein en het lokale veld - hun eigen taken, verantwoordelijkheden en trekkersrol. Dit geldt voor zowel de inzet op de leefgebieden2 tijdens en na detentie (belangrijke taak gemeente), als in de directe begeleiding tijdens detentie (DJI) en een mogelijk verplicht toezicht na detentie (reclassering). Met elkaar staan we voor deze opgave aan de lat voor zowel minderjarige (JJI) als meerderjarige (PI) (ex-)gedetineerden. Knelpunten in de huidige aanpak Kijkend naar de huidige praktijk kent de aanpak in Utrecht drie belangrijke knelpunten: 1. Regie op de gezamenlijke opgave ontbreekt: Alle hiervoor genoemde partijen werken hard, maar er is niet één organisatie met zicht op het geheel. 2.
Hulpverlening buiten en tijdens detentie zijn veelal gescheiden trajecten: Lopende inzet voorafgaand aan de detentie stokt vaak wanneer iemand gedetineerd raakt. 3. Er is onvoldoende aandacht voor en passende inzet op zogenaamde niet-willers en niet kunners: De risico’s op recidive zijn juist groot zijn bij gedetineerden die niet zelf om hulp vragen, maar wel veel achterliggende problematiek hebben. Nieuwe uitgangspunten Detentie & Terugkeer De belangrijkste veranderingen zijn3: 1. Niet na en los van elkaar, maar integraal samenwerken. Door het opzetten van een intensieve samenwerking vanuit veiligheid en zorg met alle partners binnen én buiten de gemeente, gaan we niet volgtijdelijk, maar tegelijkertijd aan de slag met één organisatie die zicht heeft op het geheel (zonder dat die organisatie “over alles gaat”). Zo versterken interventies en inzet elkaar. 2. Niet aan het eind of na de detentie starten met terugkeer naar samenleving, maar op de eerste dag van de detentie. Door tijdig en al in de gevangenis te starten met o.a. schuldhulpverlening, begeleiding, een WMO-gesprek of het zoeken naar een geschikte verblijfsplek, benutten we de detentieperiode als vindplaats en impactmoment en gaat iemand zoveel als mogelijk met de juiste hulp en begeleiding naar buiten. Nu valt er te vaak een gat waardoor kans op recidive groot is.
Dit vraagt om tijdige, outreachende inzet van alle partners en het wegnemen van (financiering) drempels. 3. Inzetten op niet-willers en niet-kunners die niet om hulp vragen: risico-gestuurd. Gerichte, proactieve en niet vrijblijvende inzet is nodig op deze gedetineerden. Dit zijn de mensen die niet alleen voor hoge maatschappelijke kosten zorgen, maar ook voor criminaliteit en overlast in de wijken. Veelal jongvolwassenen die niets nodig denken te hebben van de overheid, maar vaak ook niet op een legale manier aan geld komen en daarmee vatbaar zijn voor de verleidingen van het snelle (drugs)geld. We zien nadrukkelijk een verband met jongeren/ jongvolwassenen in jeugdgroepen. Dit vraagt om een intensieve persoonsgerichte aanpak en 1 Dit bestuurlijk akkoord vertalen we de komende tijd naar een regionale werkwijze. 2 Onderdak in de gemeente van herkomst, inkomen uit werk of een (tijdelijke) uitkering, Dagbesteding of school, Inzicht in
schulden en plan om deze af te lossen, een geldig ID-bewijs, het vaststellen van zorgbehoeften en indien nodig continuïteit van zorg 3 Er gebeurt al veel rond het verbeteren van de re-integratie van ex-gedetineerden in het land. Voorliggend plan in Utrecht is dan ook gebaseerd op good practices elders.
2/3
Burgemeester en wethouders Datum 30 mrt 2021 Kenmerk 8647359
om mensen die weten aan te sluiten bij de leefwereld van deze moeilijk bereikbare groep, mogelijk met ervaringsdeskundigen. De twee programmalijnen van Detentie & Terugkeer Onze ambitie is om via het programma Detentie & Terugkeer perspectief te bieden en de kans op terugval in criminaliteit van alle (ex-)gedetineerden die terugkeren naar de gemeente Utrecht zo klein mogelijk te maken. Dit brengen we in praktijk door twee programmalijnen:
Programmalijn 1 Basisprocessen op orde voor alle (ex) gedetineerden Voor alle Utrechtse (ex) gedetineerden gaan we er samen met alle partners voor zorgen dat de basisprocessen op orde komen. Dit betekent dat iedereen tijdens zijn detentie kan werken aan het verbeteren van zijn situatie op de leefgebieden en, als alle Utrechters, toegang heeft tot de instanties en hulp die daarvoor nodig is. Hierbij gaan we uit van de levensloopgedachte, en zorgen we ervoor dat detentie niet leidt tot een breuklijn. Dit doen we o.a. door het beter ontsluiten van aanbod, de samenwerking tussen de partners te verbeteren, toe te werken naar gezamenlijk analyse en monitoring en het agenderen van systeemfouten.
Programmalijn 2 Gerichte inzet op gedetineerden met een hoog recidive risico. Een deel van de (vaak jonge) gedetineerden met problemen zal niet zelf om hulp vragen en de kans dat zij zonder hulp hun leven alsnog op de rit krijgen is klein. De maatschappelijke kosten hiervan zijn hoog en de impact op slachtoffers door recidive is enorm. Daarom gaan we extra inzetten op deze gedetineerden door middel van een persoonsgerichte intensieve aanpak, die niet vrijblijvend is (plusprogramma). Deze intensieve aanpak is niet nodig en ook niet haalbaar voor alle ruim 700 gedetineerden per jaar. We richten ons eerst op de gedetineerden die onder de Top X en de lokale PGA4 vallen en daarna breiden we - gelet op problematiek - gefaseerd uit naar jeugdigen, jongvolwassen met een hoog recidive risico en twintigers die ook extra aandacht krijgen vanuit het programma “veilige, leefbare stad en de aanpak van ontwrichtende effecten van (drugs) criminaliteit in de wijken”. In het eerste jaar nemen we 80 tot 100 gedetineerden op in het plusprogramma. Voor deze gedetineerden zetten we in op het maken we een gezamenlijk plan van aanpak met casusregie en werken we gericht aan motivatie. Dit vraagt een lange adem, maar is hard nodig.
Vervolgstappen Samen met DJI, de reclassering, partners in het Zorg en Veiligheidshuis, de zorgpartners, het sociaal domein en het lokale veld werken we een implementatieplan uit om de ambitie te bereiken. De uitvoerders van de betrokken organisaties zijn hierin een cruciale schakel. Zij weten als geen ander wat wel en niet werkt. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht, de secretaris,
de burgemeester,
De Top X-aanpak van het Zorg en Veiligheidshuis Utrecht is een persoonsgerichte aanpak (PGA) van vaak jonge plegers van (high impact) misdrijven die problemen hebben op verschillende gebieden. De lokale PGA is net als de TopX een integrale aanpak op snijvlak van zorg en veiligheid, maar de doelgroep is minder zwaar dan in de top X. Bij deze aanpak zijn m.n. de lokale partners betrokken (gebiedsmanager veiligheid, JoU, wijkagent, buurtteam) en staat de strafrechtketen meer op afstand. 4
3/3
2.1 Raadsbrief Voortgangsrapportage Actieagenda Werkbeweging 1 Dossier 1896 voorblad.pdf
Raadsinformatiebijeenkomst Dossiernummer
1896
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
8 juni 2021
Agendapunt
2.1
Omschrijving
Raadsbrief Voortgangsrapportage Actieagenda Werkbeweging
ID
1951
Behandelend ambtenaar
M.J. Blommesteijn
Telefoon
030 -28 66153
m.blommesteijn@utrecht.nl
Datum collegebesluit
20 april 2021
Thema Portefeuillehouder
Wethouder Voortman
Beleidsveld
Werk en inkomen
Referendabel Raadsadviseur (lijst)
Eveline Hamelink/Werk en Inkomen, Volksgezondheid, Jeugd, Milieu/06-39276727
Geagendeerd
Vergaderdatum
Raadsinformatiebijeenkomst
8 juni 2021
Voorgesteld besluit
1 Bijlage Voortgangsrapportage Werkbeweging.pdf
Voortgangsrapportage Gemeente Utrecht, 26 april 2021
1
Leeswijzer Samen met een groot aantal partners zijn we volop aan de slag met de uitvoering van de actieagenda Werkbeweging. In deze voortgangsrapportage nemen we u mee in de belangrijkste ontwikkelingen. In de introductie geven we een beknopte samenvatting van de actieagenda en de wijze waarop we de voortgang monitoren. Vervolgens geven we de voortgang weer. We beginnen in deel I met de voortgang op de ambitie 2.000 bewegingen richting werk. We tonen eerst de cijfers en daarna volgt een duiding van de realisatie van onze ambitie. In dit deel tonen we ook de voortgang op de indicatoren aandeel actief en cofinanciering. In de delen II tot en met IV komt de voortgang op de actielijnen aan bod. We geven een overzicht van de belangrijkste acties en resultaten en geven extra cijfermatige informatie, inclusief een duiding van de uitkomsten. We sluiten elk deel af met een overzicht van de belangrijkste speerpunten voor 2021. Tot slot is de financiële voortgang opgenomen in deel V. De bijlagen bevatten extra toelichting. In de hoofdtekst zijn links opgenomen naar de betreffende bijlagen. -
Introductie I. Voortgang ambitie realisatie 2.000 bewegingen naar werk II. Voortgang actielijn1 III. Voortgang actielijn 2 IV. Voortgang actielijn 3 V. Voortgang financieel Bijlagen o Bijlage 1. Toelichting Utrechtse manier van sturen en verantwoorden o Bijlage 2. Toelichting impact corona o Bijlage 3. Toelichting indicatoren en realisatie Werkbeweging o Bijlage 4. Overzicht openstaande toezeggingen en moties
pagina 3 pagina 4 pagina 9 pagina 16 pagina 21 pagina 23 pagina 24 pagina 25 pagina 27 pagina 30
2
Introductie Utrecht is een welvarende stad en veruit de meeste inwoners werken en doen mee in de maatschappij. Tegelijkertijd zien we ook dat er een groep Utrechters Achterblijft: een groep die al langer in de bijstand zit, voor wie de stap naar werk groter is. De actieagenda Werkbeweging heeft vooral aandacht voor deze
Utrechtse werkzoekenden. Zij hebben meer en andere ondersteuning nodig bij de beweging richting werk. De ambitie is dat 2.000 Utrechters met een uitkering in 2,5 jaar een stap zetten richting arbeidsmarkt. Dit is aanvullend op de al bestaande doelstellingen binnen Werk en Inkomen. Samen met werkgevers, partners en werkzoekenden spraken we over wat daarbij nodig is. Dat ziet u terug in de drie actielijnen van deze agenda.
1.
Vaker persoonlijk contact en meer maatwerk Met en voor de werkzoekende zelf
2.
Meer passend werk en meer banen Een palet aan mogelijkheden passend bij iemands talent en mogelijkheden
3.
Vooroordelen en discriminatie verminderen Met aandacht voor werkgevers, werkzoekenden en onze dienstverlening
Op 5 december 2019 is de actieagenda Werkbeweging met brede steun door u vastgesteld. Vooruitlopend daarop heeft u ons in de zomer van 2019 toestemming gegeven om alvast aan de slag te gaan met onder andere het werven van extra werkmatchers en bedrijfsadviseurs. Het startpunt van Werkbeweging markeren we dan ook als juli 2019 (kwartaal 3 2019).
Wij gebruiken de ‘Utrechtse manier van sturen en verantwoorden’ om de uitvoering van de actieagenda te volgen, te sturen op de voortgang en om te leren hoe we Utrechters optimaal kunnen ondersteunen bij het maken van een beweging richting werk. Hiermee krijgt u een breder en rijker palet aan informatie. {Bijlage 1.
Toelichting Utrechtse manier van sturen en verantwoorden]. Graag gaan we met u in gesprek over deze voortgangsrapportage. We zullen daarom een
informatiebijeenkomst organiseren. Daarbij nodigen we ook werkmatchers, bedrijfsadviseurs, werkzoekenden en partners uit zodat u met hen, hun werkwijze en ervaringen kunt kennismaken. Klankbordgroepen
We voeren de actieagenda Werkbeweging uit met een groot aantal partners in de stad. We hebben drie klankbordgroepen waarin we met een vaste groep vertegenwoordigers kunnen sparren over onder meer de realisatie, ervaringen en lessen voor de toekomst.
De uitgevoerde acties en beschikbare resultaten over 2020 zijn verzameld en voorgelegd aan klankbordgroep Werkgevers, en de klankbordgroep Contract)partners met de vraag om
de resultaten te duiden en er lessen uit te trekken voor de komende periode. Met de klankbordgroep Werkzoekenden hebben we verschillende thema’s uitgediept en toetsen we onze aanpak. Daarnaast brengen we met een jaarlijks Klanttevredenheidsonderzoek (KTO) de ervaringen van onze doelgroep met de actieagenda in beeld.
3
I. Voortgang ambitie 2.000 bewegingen richting werk en overige kernindicatoren Inleiding
We zijn in de zomer van 2019 aan de slag gegaan met Werkbeweging, waren behoorlijk op stoom en toen veranderde de wereld om ons heen door de komst van
corona. De effecten van de pandemie en bijbehorende (lockdown)maatregelen hadden hun weerslag op de voortgang van Werkbeweging. De arbeidsmarktkansen
kantelden bijna van de ene op de andere dag, wat ook was van invloed op de bewegingen naar betaald werk voor onze doelgroep. Ook de mogelijkheden voor het bieden van ondersteuning kwamen onder druk te staan [Bijlage 2. Toelichting impact corona]. Dit alles vroeg - en vraagt nog steeds - om aanpassingsvermogen van onze werkzoekenden, samenwerkingspartners, werkgevers en onze medewerkers. We zijn er trots op dat het met elkaar gelukt is om onder zulke moeilijke omstandigheden Werkbeweging goed in gang te houden.
Ambitie: realisatie 2.000 bewegingen richting werk Met Werkbeweging hebben we de ambitie om een plus te zetten op onze bestaande dienstverlening met als doel 2.000 extra bewegingen richting werk te creëren en daarmee de kansen op betaald werk te vergroten. Voorbeelden van bewegingen richting werk zijn deelname aan werkervaringsplaatsen, taaltrajecten, scholing en (deeltijd)werk. We onderscheiden vier kernindicatoren: plaatsingen, scholing, deeltijdwerk en uitstroom naar werk. Samen vormen ze de bewegingen richting werk.
Toelichting vier kernindicatoren (zie ook raadsbrief Monitor Werkbeweging)
Plaatsingen: werkervaring en ontwikkeling (werknemers)vaardigheden: het gaat om plaatsingen waarbij onze doelgroep algemene en functiegerichte werknemersvaardigheden
ontwikkelen, en/of werken aan competenties of persoonlijke ontwikkeling. Het zijn bewegingen richting werk en daarmee een opstap naar betaald werk en volledige uitstroom uit de uitkering. De werkervaringsplekken (additionele werkplekken met behoud uitkering) kunnen ook samengaan met het volgen van een opleiding/scholing. We nemen dit op bij deze indicator omdat het een werkelement bevat. Deze plekken worden niet meegenomen bij de indicator scholing.
Scholing: de scholingstrajecten die worden ingezet leiden op tot een beroep of het behalen van certificaten of diploma’s die het perspectief op werk vergroten. Ook zogenoemde geïntegreerde trajecten (een opleiding aan het ROC specifiek voor anderstaligen) zijn hier onderdeel van.
Deeltijdwerk: de inzet van onze dienstverlening leidt tot (meer uren) deeltijdwerk. Dit betekent dat iemand inkomen heeft uit werk of zelfstandig beroep en dat deze inkomsten worden aangevuld tot bijstandsniveau.
Volledige uitstroom uit de uitkering naar werk: we hanteren hierbij het criterium dat de reden voor volledige uitstroom betaald werk is (reguliere arbeid of zelfstandig beroep).
De teller van Werkbeweging begint pas te lopen als de realisatie van onze dienstverlening voorafgaand aan Werkbeweging is behaald. Dit is de zogenoemde
basiswaarde, gebaseerd op de periode 2017 tot de start van Werkbeweging. We hebben de lat hoog gelegd omdat onder andere de basiswaarde ook het jaar bevat waarin extra is geïnvesteerd in onze doelgroep met de inzet van de buig-impulslijnen. [zie voor meer informatie Bijlage 3. Toelichting indicatoren Werkbeweging]. Figuur 1 geeft de realisatie van Werkbeweging en de basiswaarde weer voor de periode vanaf de start tot en met kwartaal 1 2021. De gegevens zijn cumulatief: alles boven de lijn van de basiswaarde is de plus op de bestaande dienstverlening. In figuur 2 is de realisatie van Werkbeweging per kwartaal opgenomen. De figuren bevatten de feiten. Daarna volgt een toelichting met de duiding van de realisatie.
4
Figuur 1. Realisatie Werkbeweging cumulatief ten opzichte van de basiswaarde en de ambitie (tot en met eerste kwartaal 2021)
Figuur 2. Realisatie Werkbeweging per kwartaal ten opzichte van de
basiswaarde per kwartaal (tot en met eerste kwartaal 2021)
2.000 ext ra bewegingen
7000
* 800
6000
700 5000
600
4000
500
415
Bestaande dienstv erlening Arr. 3 Plaatsingen, Scholing, Deeltijdwerk en Uitstroom Werk
3000
615 2000
400 300 200 100
1000
0 2019 Q3
0 start Werkbeweging
Q4
2020 Q1
Q2
Q3
Q4
2021 Q1
einde Werkbeweging Basiswaarde
Realisatie Werkbeweging
Norm
Vanaf de start van Werkbeweging is sprake van een plus op de reguliere bestaande dienstverlening. Het totaal aantal bewegingen richting werk is namelijk hoger dan de basiswaarde. De eerste kwartalen lagen we op koers, de stand was 615 in kwartaal 1 2020 (3 kwartaal van Werkbeweging) en daalde naar 415 extra bewegingen in kwartaal 1 2021 e
omdat de rekensystematiek ook negatieve saldo’s bevat. De plus op de reguliere dienstverlening is met de huidige ontwikkeling van de realisatie niet meer voldoende hoog om het totaal van 2.000 extra bewegingen te realiseren. De pijl in de figuur laat de richting van de gewenste eindstand zien. Een groot deel van de realisatie wordt bepaald door de
Totaal
Basiswaarde
De ontwikkeling per kwartaal laat (ook) zien dat vanaf de start van Werkbeweging
sprake is van een plus op de reguliere dienstverlening. Het gaat om de eerste drie kwartalen (2019 kwartalen 3 en 4, en het eerste kwartaal van 2020). De
daaropvolgende kwartalen maakt de gevolgen van corona zichtbaar. Meest in het oog springend is de scherpe daling van bewegingen richting werk in kwartaal 2 en dat
daarna sprake is van herstel. Met Werkbeweging is vanaf het derde kwartaal 2020, een periode waarin diverse coronamaatregelen van kracht waren, het niveau van de
bestaande dienstverlening in stand gehouden. Het aantal bewegingen is nagenoeg gelijk aan het aantal bewegingen voorafgaand aan Werkbeweging.
kernindicator plaatsingen. Het gaat daarbij om bewegingen in de vorm van ontwikkelen werknemersvaardigheden (waaronder werkervaringsplaatsen, al dan niet gecombineerd met opleiding), persoonlijke ontwikkeling en trajecten gecombineerd met taal. De realisatie van deeltijdwerk en uitstroom naar werk is relatief laag. De basiswaarden en realisatie zijn na kwartaal 2 2020 herberekend [Bijlage 2. Toelichting indicatoren]].
5
Ambitie: duiding realisatie bewegingen richting werk Bij de start van Werkbeweging zien we het resultaat van de persoonlijke contacten van onze werkmatchers met onze doelgroep in het aantal bewegingen richting werk. Er zijn meer mensen bereikt en meer mensen hebben een stap richting werk gezet door deelname aan onder andere werkervaringsplaatsen, scholing, trajecten op het gebied van persoonlijke ontwikkeling en/of taal. Onze bedrijfsadviseurs zijn vanaf de start aan de slag gegaan met werkgevers om nieuwe
werkplekken te creëren. Daarin zijn ze geslaagd. In de eerste kwartalen van Werkbeweging zijn meer passende trajecten gecreëerd. We hadden verwacht dat we in de loop van Werkbeweging steeds meer de vruchten konden plukken van onze inspanningen. Maar toen kwam corona.
Sinds het virus uitbrak staat de arbeidsmarkt onder druk. Daardoor zijn er voor deze doelgroep minder passende plekken (werk, werkervaringsplekken en stages) beschikbaar en minder mogelijkheden om passende plekken te creëren. We merken namelijk dat werkgevers in deze zware tijden minder ruimte hebben om mee te denken over het creëren van mogelijkheden en het organiseren van goede begeleiding van onze doelgroep. Ook zijn tijdens de crisis de mogelijkheden
beperkt(er) om werkzoekenden ondersteuning te bieden zodat zij een beweging richting werk konden maken. Daarnaast is in de periode dat de Tozo-regeling
werd opgezet en uitgevoerd een deel van de werkmatchers Werkbeweging ingesprongen om zorg te dragen voor ondersteuning van de ondernemers. [Bijlage 2.
Toelichting impact corona].
Als reactie op COVID-19 hebben we samen met onze partners diverse maatregelen genomen. Dat varieert van digitale dienstverlening tot aanpassen van de
groepsgroottes en de (leer)werkplekken. Deze oplossingen maakten het mogelijk dat een deel van onze doelgroep een beweging richting werk kon maken. Ook hebben we samen met werkgevers en partners nieuwe passende (leerwerk)trajecten opgezet en zijn mensen uit onze doelgroep aan het werk gegaan.
Nu corona zo lang aanhoudt, is de huidige situatie niet meer te vergelijken met voorgaande jaren. We geven de realisatie weer volgens een systematiek waarmee de bestaande dienstverlening is afgezet tegen een periode waarin er kansen op de arbeidsmarkt waren en er geen sprake was van angst voor besmetting,
quarantaineregels en een beperkt aantal beschikbare plekken vanwege coronamaatregelen. Het is een systematiek waarbij de teller van Werkbeweging begint te lopen als het niveau voorafgaand aan Werkbeweging is behaald. Dit roept de vraag op hoe we de uitkomsten moeten duiden. We zien dat in vergelijking met de periode voor Werkbeweging het aantal mensen dat gestart is met deeltijdwerk of uitstroomt naar werk is gedaald. We zien ook dat in totaal meer mensen een
beweging richting werk hebben gemaakt dan voor de start van Werkbeweging. En we zien dat vanaf kwartaal 3 2020 het aantal bewegingen richting werk rond
hetzelfde niveau is als vóór Werkbeweging. Het is reëel om te veronderstellen dat zonder extra investering de bestaande dienstverlening tijdens corona zou zijn gedaald. Dat we vanaf kwartaal 3 in 2020 het aantal bewegingen richting werk op peil hebben weten te houden, beschouwen we als resultaat van de extra
investering die we hebben gedaan in het kader van Werkbeweging. Met de inzet van Werkbeweging kunnen we mensen ondersteuning bieden, voorbereiden en samen met werkgevers passende werkplekken vormgeven zodat ze kunnen profiteren van de kansen die de arbeidsmarkt biedt zodra die weer aantrekt. Werkzoekenden en werkgevers
Mail van werkzoekende aan een werkmatcher: (…) Hierbij ontvang je een kopie van mijn arbeidsovereenkomst (..). Het betreft een tijdelijk aanstelling voor 1,5 jaar (36 uur per
week). De ingangsdatum is 8 juni 2020. Vanaf die datum kan de uitkering worden gestopt. (…), ik wil je graag nogmaals bedanken voor je inspanningen, je constructieve en flexibele houding en, bovenal, voor het feit dat je oog hield voor de persoon, zijn context en de menselijke maat.
6
Klankbordgroep Werkgevers: wat motiveert jou om deel te nemen aan deze klankbordgroep? Mijn motivatie zijn de mensen en hun talenten. Het herontdekken van zichzelf door
maatwerk te bieden…Ideeën krijgen om het aantrekkelijk te maken voor de werkzoekende. Wat maakt dat de drempel zo hoog is om bij ons te komen werken of een werkervaringsplaats te krijgen…Een bijdrage leveren vanuit de praktijk hoe werkzoekenden te kunnen begeleiden naar betaald werk.
Overige indicatoren: aandeel actief en cofinanciering Aandeel actief
De indicator aandeel actief geeft een beeld van het aantal unieke personen dat participeert naar vermogen in verhouding tot het totaal aantal mensen dat in deze
periode in arrangement 3 zit of heeft gezeten. Het gaat om participeren richting werk door de inzet van onze dienstverlening. [Bijlage 3. Toelichting indicatoren ]. Onderstaande figuur geeft een overzicht per kwartaal. Figuur 3. Aandeel actief per kwartaal Bij de start van Werkbeweging zien we dat er percentueel meer personen in
30%
arrangement 3 actief zijn door de inzet van onze dienstverlening. In kwartaal 2 zien we de gevolgen van corona, gevolgd door een licht herstel. Het herstel in het aantal
25%
bewegingen naar werk is groter. Dat het aandeel actief niet precies hetzelfde patroon
laat zien, heeft er mee te maken dat het aantal personen in arrangement 3 is gegroeid
20%
en dat personen meerdere bewegingen naar werk maken. Bij de start van Werkbeweging waren 3.400 werkzoekenden ingedeeld in arrangement 3. Dit is gegroeid naar bijna
15%
4.000. Dit is deels een gevolg van Werkbeweging: we wilden meer mensen (onder
10%
Het doel is niet om 100% te realiseren, het gaat immers om dienstverlening die past bij
andere arrangement 4) laten profiteren van onze aanpak.
de persoon en zijn of haar situatie. Werkzoekenden die participeren naar vermogen op een activeringsplek onder begeleiding van zorgprofessionals zijn niet meegenomen in
5%
deze indicator omdat dit nog geen directe stap richting werk is. Verder heeft
hulpverlening op andere leefgebieden soms prioriteit waardoor er (nog) geen sprake is
0% 2019 Q3
2019 Q4
2020 Q1
2020 Q2
2020 Q3
2020 Q4
2021 Q1
van ‘actief’ in een directe beweging richting werk, terwijl er wel een belangrijke stap wordt gezet in herstel.
7
Cofinanciering.
We onderscheiden twee vormen van cofinanciering: 1. 2.
financiële middelen (in euro’s) via cofinanciering vanuit onder andere het Rijk, werkgevers en private organisaties en
het aantal werkgevers dat (substantiële) bijdrage in natura levert, bijvoorbeeld in de vorm van het beschikbaar stellen van ruimte, kennis en/of fte’s.
Figuur 4 overzicht realisatie cofinanciering: financieel en werkgevers. 1,5 miljo en Euro , 4 jaar (2020-2024) Regio deal; Meedo en en Ondernemen, een plus o p Werk bew eging: 17.000 Euro (st art 2021) Oranjefo nds: pro ject vo o r Taal met Co llega’s
Bijdrage o pleidingsk o st en St ep2Wo rk : leerw erk t raject met o pleiding MBO2-niveau
Cofinanciering is geen doel op zich maar draagt bij aan de realisatie van Werkbeweging.
Met de inzet van extra financiële middelen van de Regio Deal vitale wijken krijgt Werkbeweging in Overvecht een extra impuls. De komende vier jaar worden pilots en experimenten opgezet ter ondersteuning van onze doelgroep in
Overvecht. We zijn al gestart met het doorbraakpotje Werk: ‘bureaucratievrij
geld’ om doorbraken op het gebied van werk te kunnen realiseren. Ook is de
Beroepentuin uitgebreid met extra begeleiding en snuffelstages. Verder is een
netwerk opgezet van lokale ondernemers (OvO) die werkzoekenden in Overvecht helpen met stappen naar werk. In mei 2021 starten we met een project
Ut recht se bedrijven o penen hun deuren: 100 meelo o pdagen, 10 gast sprek ers en 20 ro ndleidingen
jobhulpmaatjes.
Het Oranjefonds investeert in een project voor Taal met Collega’s. Daarin worden medewerkers binnen een bedrijf opgeleid tot taalmaatje op de werkvloer.
Hierdoor ontstaan er meer mogelijkheden voor mensen die vanwege taal niet aan Ont w ik k eling t raject prak t ijk verk laring Pilo t 10 deelnemers
de slag komen en worden bedrijven inclusiever. We hebben vergevorderde
gesprekken met een bedrijf en we verwachten binnenkort te kunnen starten. De overige vormen van cofinanciering bestaan uit investeringen met gesloten beurs. Onze partners investeren in opleidingskosten en/of ondersteunend
Ont w ik k elk o st en cult uurt raining Aanpassen t aalniveau scho o lbo ek en
materiaal, in de ontwikkeling van nieuwe projecten (praktijkverklaring) en
trainingen (cultuur) of zij dragen bij door het organiseren van laagdrempelige
ontmoetingen met werkgevers. Dit zijn mooie voorbeelden van samenwerken via Werkbeweging
8
II. Voortgang actielijn 1: Vaker persoonlijk contact en meer maatwerk. Met en voor de werkzoekenden zelf
Wat aandacht krijgt groeit. We weten dat Utrechters in de bijstand te maken hebben met schulden, opvoeden van jonge kinderen, taalachterstand, lichamelijke of
psychische problemen. Zij vinden moeilijk de weg naar werk. Het vraagt een grote inspanning, en ondersteuning van velen, om in beweging te komen en talenten te ontplooien. Daarnaast kost het tijd om helemaal onafhankelijk van de uitkering te kunnen zijn. Er is daarom veel in gang gezet om meer persoonlijk contact te hebben met onze werkzoekenden met een afstand tot de arbeidsmarkt en te ondersteunen in hun beweging naar werk.
Belangrijkste acties en resultaten
Omslag in werken en contact met werkzoekenden. Werkmatchers hebben een omslag gemaakt in hun manier van werken en in de contacten met werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Zij hebben vaker contact en werken aan het opbouwen van een vertrouwensband. De extra tijd stelt hen in staat om meer aandacht te hebben voor de persoonlijke situatie, de wensen en behoeften van werkzoekenden en samen te bepalen welke stappen er mogelijk en nodig zijn. Ze laten meer van zichzelf zien en voelen meer verantwoordelijkheid om met de werkzoekenden aan de slag te gaan. Het is een omslag in werken die continu aandacht vraagt zodat werkzoekenden ook echt verschil ervaren, zich gesteund voelen en bewegingen kunnen maken richting werk of andere passende ondersteuning. Er zijn veel voorbeelden waarbij de meerwaarde van Werkbeweging zichtbaar is. Die meerwaarde is, naast bewegingen richting werk, dat werkzoekenden zich gehoord voelen, meer zelfvertrouwen hebben, weer een (dag) ritme hebben, weer beseffen dat ze wat kunnen en vertrouwen krijgen in de toekomst. Uit het klanttevredenheidsonderzoek (KTO) dat is uitgevoerd in de zomer van 2020 zien we ook dat nog niet alle werkzoekenden dit zo ervaren. Voorbeeld van een jongere met een angststoornis en een vorm van autisme, de stappen richting werk en uitstroom naar werk:
In het eerste gesprek met de werkmatcher gaf de jongere aan niet te weten waar te beginnen. De werkmatcher heeft haar informatie gegeven over de mogelijkheden van
hulpverlening en ze hebben afgesproken dat ze eerst naar de huisarts zou gaan. De drempel om op de tweede afspraak te komen was hoog en deze werd een aantal keren afgezegd. Door ruimte te bieden, is de jongere uiteindelijk over de drempel gestapt en zijn er diepgaande gesprekken geweest. Zo ontstond er uiteindelijk ruimte voor de
jongere om na te denken en haar wensen te bespreken. De jongere gaf aan graag bij de werkgever van haar moeder te willen werken, zodat er een bekende in de buurt zou zijn. Ze is toen intensief begeleid om haar kwaliteiten te leren kennen en de mogelijke vervolgstappen te bepalen. Vervolgens is er een werkervaringsplek met begeleiding gecreëerd bij de werkgever van haar moeder. Dit ging goed gegaan en na afloop (3 maanden) kreeg ze een contract en was de bijstand niet langer nodig.
9
Mail van werkzoekende aan werkmatcher over persoonlijk contact:
Vond het gesprek ook hele fijn moest net nog aan je denken. Ik heb me eigenlijk nog nooit zo goed op me gemak gevoelt bij iemand heel fijn dat je naar me hebt geluisterd en geadviseerd. Ik zie je op het volgende gesprek. Daarbij wil ik je bedanken voor de complimenten die me gaf Dat gebeurd niet vaak en daar krijg ik toch meer doorzettingsvermogen van. Mail aan werkmatcher over aan het werk gaan en rol werkmatcher:
Ik heb donderdag een gesprek op kantoor voor een contract van 24/26 uur. Ik ben al de hele week ingewerkt en mag nu al bepaalde handelingen zelfstandig doen. Ik denk dat het verstandig is als we de uitkering vanaf volgende maand stoppen. (…) . Bedankt voor het zelfvertrouwen en de bemoedigende woorden, ben super trots op mezelf dat ik me uit mijn depressie heb gevochten en nu echt een baan heb gevonden waar ik in kan gaan groeien.
Klanttevredenheidsonderzoek zomer 2020
Bijna driekwart van de werkzoekenden (die het kto hebben ingevuld) vindt dat er goed naar ze wordt geluisterd. Dit is iets meer dan de uitkomst uit het
rekenkameronderzoek Werken aan Perspectief. Vooral statushouders zijn hier zeer
tevreden over. Niet iedereen ervaart dat goed naar ze geluisterd wordt, bijna een kwart van de werkzoekenden is het (zeer) oneens met de stelling die hen hierover is voorgelegd.
Bijna driekwart van de respondenten (exclusief respondenten die de vraag hebben
beantwoord met ‘weet niet/ wil niet zeggen’) vindt het aantal contactmomenten precies goed. Dit is vergelijkbaar met het rekenkameronderzoek. Ten opzichte van 2 jaar
geleden is het aantal werkzoekenden dat het aantal contactmomenten te veel vindt
bijna verdubbeld. We pakken dit op in onze gesprekken met werkzoekenden. Het is
belangrijk om de wensen en mogelijke weerstand bespreekbaar te maken en samen te bepalen welke vorm en frequentie het best past.
Investeren in omslag in werken. We zijn met onze klankbordgroep Werkzoekenden in gesprek gegaan over hoe we persoonlijke begeleiding effectief kunnen maken en hoe we maatwerk kunnen leveren. In 2020 hebben we deze sessies voortgezet waarbij begrip, het aansluiten op de behoeften van werkzoekenden en stress-sensitieve gesprekstechnieken centraal stonden. Verder is extra geïnvesteerd in trainingen gespreksvoering en het startgesprek. De training in het herkennen van psychische problematiek is vertraagd. In 2021 zullen we deze samen met partners in de stad alsnog organiseren. Ter ondersteuning van de omslag in werken, delen werkmatchers goede voorbeelden en zijn er kennisrondes en inspiratiebijeenkomsten met onze partners georganiseerd. Er is niet één aanpak die voor iedereen werkt. We sluiten aan bij de situatie en behoeften van werkzoekenden. De ervaren afstand tussen werkmatchers en werkzoekenden is niet in één keer overbrugd, het is een proces van leren, bijstellen en doorgaan.
Overige aanpassingen in werkwijze. We zijn aan de slag gegaan met de uitkomsten van de sessies met werkzoekenden en de trainingen. Zo hebben we bijvoorbeeld onze brieven aangepast en is opnieuw onder de aandacht gebracht dat hulpverlening mee kan naar een gesprek. Binnen de startweek hebben we meer ruimte gecreëerd voor de inbreng van wensen van werkzoekenden zodat het plan van aanpak hierop aansluit. Hierin werken we ook nauw samen met de buurtteams.
Werkzoekenden in beeld. Bij de start van Werkbeweging was een groot deel van onze doelgroep niet goed in beeld. We hebben extra ontmoetingen georganiseerd om kennis te maken en deelnemers, indien van toepassing, direct een beweging richting werk te kunnen laten maken. We hebben onze aanvraagprocedure aangepast. Mensen uit arrangementen 3 en 4 krijgen nu in de tweede week van hun aanvraag een intakegesprek. Tijdens dit gesprek komen barrières ter sprake op diverse leefgebieden (psychisch, fysiek, taal, schulden etc.) zodat we de dienstverlening tijdig kunnen starten en we, indien nodig, kunnen doorverwijzen naar de juiste hulp en zorgverlening. Bij het kopje ‘Overige cijfers en duiding’ geven we in figuur 2 een overzicht van het aantal werkzoekenden en hun uiteenlopende kwetsbaarheden.
10
Corona noodzaakt ons tot digitaal werken. We zijn positief verrast dat veel werkzoekenden online trainingen en webinars hebben gevolgd, soms in klein
verband en met hulp. Het is duidelijk dat we nog meer dan voorheen moeten investeren in het digitaal vaardig maken van werkzoekenden. Scholing. We hebben onderzoek gedaan naar de behoefte van werkzoekenden en de inzet en de effectiviteit van scholing. (Zie voor meer informatie de
Dashboardbrief kwartaal 4 2020, kenmerk 8649241). We zijn aan de slag gegaan met de uitkomsten en brengen scholingsmogelijkheden vaker actief onder de aandacht in onze gesprekken met werkzoekenden, bespreken met hen wat de meerwaarde van scholing kan zijn en welke kansen dit biedt op de arbeidsmarkt. Meer informatie over scholingstrajecten, leer-werktrajecten en taal is opgenomen bij actielijn2. Praktijkvoorbeeld stap richting werk via kinderopvang en opleiding
Een alleenstaande moeder had slechte ervaringen met kinderopvang. Om het vertrouwen te krijgen, heeft ze met haar werkmatcher afspraken gemaakt om zelf op onderzoek uit te gaan. Dat bestond uit een dagje meekijken bij een opvang om te zien of de kinderen zich op hun gemak voelden. Ook heeft ze gesprekken gevoerd met de kinderopvang en informatie en uitleg gekregen over hoe zij werken. Daardoor is haar beeld veranderd en was er ruimte om een vervolgstap te zetten. De vrouw had geen kwalificaties om een
opleiding voor onderwijsassistent te volgen. De werkmatcher had er vertrouwen in dat zij het zou kunnen. Ze heeft de eerste modules gehaald en zij is inmiddels begonnen aan de derde module .
Samenwerking met partners in de stad. Utrecht heeft een rijk en gevarieerd aanbod van (informele) partners op het gebied van zorg en welzijn met meerwaarde voor onze doelgroep. We geven op verschillende manieren vorm aan de samenwerking. Het gaat om het benutten van elkaars expertise, zorgen voor warme overdrachten en/of aansluiten bij gesprekken, het bespreken van casuïstiek en het organiseren van kort lijnen tussen professionals van de verschillende organisaties. Dit alles is een proces van samen leren, bijstellen en uitproberen, er is geen blauwdruk voor het vormgeven van de samenwerking. Een voorbeeld is dat Wij3.0 en Lister vaste aanspreekpunten hebben voor onze werkmatchers, zowel voor het bespreken van casuïstiek als voor het meedenken over kwesties als activering, re-integratie en/of woonproblematiek. Dit is extra waardevol omdat zij de mogelijkheden van de vele partijen in de stad kennen. We hebben afspraken met de aanbieders van Sociale Prestatie Meewerken over hun laagdrempelig aanbod dat geschikt is voor onze doelgroep en een waardevolle opstap richting werk. Solgu heeft in de kennisrondes van werkmatchers en bij een aantal van hun teams de expertise over chronische aandoeningen gedeeld. Zoals eerder genoemd sluit het buurtteam aan bij de startweek, zodat werkzoekenden direct begeleiding kan worden geboden bij hulpvragen.
Ook zijn we samen de pilot 3-gesprekken gestart waarin met deelnemers wordt gewerkt aan afgestemde plannen. Verder hebben we afspraken met het NIZU (informele zorg) en zijn de initiatieven van vrijwilligers in kaart gebracht. Tijdens ‘All you need is Work’ in december 2019 konden werkzoekenden zelf ook kennismaken met deze partijen. Het aantal organisaties en platforms – denk bijvoorbeeld aan ADSU - is bijna ongelimiteerd, we blijven investeren in directe contacten. Maar we zijn nog niet waar we willen. Corona heeft invloed op de voortgang en de mogelijkheden voor samenwerking. Er was bijvoorbeeld niet altijd voldoende ruimte om tot concrete uitwerkingen te komen. Daarbij zijn momenteel bepaalde vormen van samenwerking niet mogelijk, zoals spreekuren of individuele gesprekken met werkzoekenden op de locaties van onze partners. Tenslotte is in de duidingssessies met onze partners geconstateerd dat er meer en betere kennisuitwisseling en samenwerking tussen onze partners moet komen (bijvoorbeeld Wij3.0, U-centraal, UW, Idid, scholingsmakelaar (RBO), Calder en Sagenn). UW en Sagenn zullen hierin het voortouw nemen. Deel II van deze rapportage bevat meer informatie over de samenwerking met partners.
11
Doorbraakpotje. Van professionals in het sociale domein horen we terug dat kleine belemmeringen soms grote gevolgen hebben voor bewegingen richting werk. Met het Werk Doorbraakpotje (in het kader van Regiodeal vitale wijken) kunnen hulpverleners inwoners ondersteunen met een bedrag tot 500 euro per inwoner om deze belemmeringen op te lossen. Er zijn minimale spelregels waardoor de administratieve lasten zeer beperkt zijn. Eind januari 2021 is een start gemaakt. In middels zijn 14 professionals aangesloten vanuit de buurtteams, JoU, Dock, Leerwerkloket, UWV, Pozitive en WenI/WSP.
Link actieagenda Schuldenvrij. Rondkomen gesprekken met jongeren en sneller en integraal saneren bij sociale renovaties (pilot Overvecht) [Raadsbrief].
Overige cijfers en duiding
Er zijn extra werkmatchers aangetrokken en ingewerkt (15 fte). Hiermee was het mogelijk om het aantal werkzoekenden in de caseloads van de werkmatchers te
verlagen naar gemiddeld 125. De werkzoekenden hebben een vast contactpersoon,
met andere woorden een vaste werkmatcher. Het is mogelijk om van werkmatcher te wisselen. Ze werken in zogenoemde focusgroepen, zodat ze expertise kunnen
opbouwen over specifieke regelingen, kennis krijgen van de doelgroep en daarmee beter kunnen werken aan maatwerk en oplossingen.
Deze acties zijn belangrijke randvoorwaarden om onze doelgroep meer aandacht en De raadsbrief toezeggingen actieagenda Werkbeweging van 19 november 2019 (kenmerk 7046378) bevat meer informatie over de focusgroepen die Werk en
maatwerk te kunnen bieden. Gezamenlijk vormen ze een vliegwiel om mensen een beweging richting werk te laten maken.
Inkomen onderscheidt en de keuze voor deze groepen
12
Figuur 1. Globale ontwikkeling persoonlijke en telefonische contacten van werkmatchers met werkzoekenden, start Werkbeweging tot en met kwartaal 1 2021 4500
Figuur 1 laat de geregistreerde contactmomenten zien. Het is een globaal beeld van de
4000
ontwikkeling omdat er binnen één registratie(code) meerdere contactmomenten
3500
kunnen zijn. Deze afweging is gemaakt zodat de administratielast voor de
3000
werkmatchers niet onevenredig hoog wordt. Naast deze vormen van contact, hebben
2500
werkzoekenden en werkmatchers ook contact via de mail.
2000
Vanaf de start van Werkbeweging is een groei zichtbaar in het aantal contacten met
1500
werkzoekenden. In het begin van de coronacrisis is het aantal contacten sterk gedaald.
1000
Corona vroeg veel aanpassing van werkzoekenden en werkmatchers om contact vanuit
500
huis te onderhouden, maar het is gelukt om het contact te intensiveren.
0 Q3 2019
Q4 2019
Q1 2020
Q2_2020
Persoonlijk contact (face-to-face)
Q3_2020
Q4_2020
Q1_2021
Telefonisch contact
Werkzoekenden en werkmatchers staan nog wel voor een aantal uitdagingen: niet iedereen is even goed telefonisch of digitaal bereikbaar; de non-verbale communicatie en het
oogcontact vallen weg en het is moeilijker om te reflecteren op iemands houding en gedrag. Eén van onze zorgpartners verwoordde dat het voor hen mogelijk eenvoudiger is om telefonisch contact te houden omdat er al sprake is van een langdurige vertrouwensband. Een vertrouwensband opbouwen en onderhouden terwijl je elkaar nog niet goed kent is lastig als er geen persoonlijk contact mogelijk is. Lastiger, maar niet onmogelijk. De voorbeelden uit het begin van dit deel illustreren het contact tussen werkmatcher en werkzoekende en het vertrouwen dat hieruit spreekt.
Corona heeft ook positieve gevolgen werkmatcher verwoordt het zo: ‘Ik heb meer inlevingsvermogen. Het is voor de inwoner erger geworden na de coronasituatie. Maar ook voor
mij, (…). Ik herken het, ik snap het.’ Voor sommige werkzoekenden levert telefonisch contact ook minder spanning op, ze hoeven niet naar het ‘imposante’ Stadskantoor te komen, of bang te zijn dat ze een bekende tegenkomen.
Werkzoekenden in beeld
De doelgroep van Werkbeweging heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Er kan sprake zijn van psychische en/of lichamelijke kwetsbaarheden,
schuldenproblematiek, laag taalniveau, laag opleidingsniveau en langdurig in de uitkering. Figuur 2 geeft een overzicht van de stand van zaken in het eerste kwartaal van 2021.
13
Figuur 2. Overzicht aantal werkzoekenden met lichamelijke-, psychische- en verslavingsproblematiek, financiële problemen en multiproblematiek. Stand kwartaal 1 2021 1800
Uit de adviezen blijkt dat bij bijna alle aanmeldingen sprake is van een beperking. Uit de
psychologische onderzoeken komt naar voren dat bijna 80 procent een behandeling zou
1600
moeten hebben, maar dat het merendeel die niet heeft. Het advies is veelal dat eerst een
1400
behandeling moet worden ondergaan vóórdat er naar werk kan worden gekeken.
1200
Bij de duiding van de realisatiecijfers is het van belang te weten dat het voor een deel
1000
van onze doelgroep nog te vroeg is om een stap richting werk te maken. Of eigenlijk: de weg richting werk kent vele stappen zoals hulpverlening GGZ, huisarts,
800
gezinsondersteuning, activering onder begeleiding van een zorgprofessional. Dit is niet
600
alleen de ervaring van onze werkmatchers. Van de respondenten uit het kto geeft 31%
400
aan hulp nodig te hebben bij lichamelijke en psychische problemen. Het gaat daarbij relatief vaak om mensen die worden begeleid vanuit de focusgroep Volwassenen (55%).
200
Maar ook relatief veel jongeren (42%) geven aan hulp bij psychische of lichamelijke
0 Lichamelijke Psychische probl. Verslavingsprobl. Financiële probl. probl.
Multiprobl.
problemen nodig te hebben om een volgende stap naar werk te kunnen maken. Bij het begeleiden richting werk zijn we afhankelijk van de mogelijkheden van andere instanties om hen hulp te bieden. Waar mogelijk zoeken we de samenwerking, maar we
Om een goed onderbouwd beeld te krijgen van de mogelijkheden hebben wij sinds de start van Werkbeweging bijna 1.000 arbeids-medische
merken ook dat we een pas op de plaats moeten maken omdat er wachtlijsten zijn in de zorg.
belastbaarheidsonderzoeken en advies aangevraagd en voor groot deel ook een psychologisch onderzoek. Onderdeel van de adviezen is ook een activerend consult waarin de werkzoekende wordt geactiveerd en oplossingsgerichte ondersteuning wordt geboden.
Overige cijfers: uitkomsten klanttevredenheidsonderzoek
In de zomer van 2020 hebben we een kto uitgevoerd (een tweede meting volgt in de zomer van 2021). De uitkomsten helpen ons om onze dienstverlening te verbeteren. Een aantal uitkomsten is in het kader hierboven opgenomen. Andere bevindingen zijn: -
Twee derde van de werkzoekenden krijgt de hulp van de gemeente die ze nodig hebben, ongeveer de helft geeft aan door deze hulp meer kans te hebben op het vinden van werk en iets meer dan de helft is tevreden over het gevolgde re-integratietraject. In het algemeen zien we dat statushouders en alleenstaande ouders het meest te spreken zijn over de ondersteuning die zij krijgen.
14
-
Er is ook ruimte voor verbetering. Niet iedereen ervaart maatwerk. Een aantal werkzoekenden heeft toegelicht dat de ondersteuning niet aansloot bij hun behoeften, zij ervaren een standaardtraject en/of zijn het niet eens met het gegeven dat ze beschikbaar moeten zijn voor werk terwijl er weinig werk is. We kunnen niet met zekerheid zeggen of zij dit bij aanvang van het traject al zo voelden of dat die gevoelens in de loop van het traject zijn ontstaan en of dit onderwerp ter sprake kwam bij hun werkmatcher. Het geeft wel aan dat het belangrijk is om hierover in gesprek te blijven en te onderzoeken wat werkzoekenden motiveert en wat een passende stap richting werk zou kunnen zijn.
-
Er zijn eveneens werkzoekenden die hun positieve ervaringen hebben toegelicht. Zo geeft een aantal aan dat de ondersteuning hen meer motivatie, zelfvertrouwen en zelfinzicht (ik kan wel wat) hebben gegeven. Andere voorbeelden die zijn genoemd over wat de ondersteuning hen heeft opgeleverd, zijn het opdoen van vaardigheden, het vergroten van hun netwerk en het krijgen van een dagritme.