Agendabundel
Tekst van het document
Bundel - Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën van 6 november 2025 1 2 3
3.1
3.2
3.3
3.4 3.5 3.6 4 5
6 7
8
9
Opening Vaststellen van de agenda van 6 november 2025 Vaststellen van de behandelvoorraad Ter vaststelling. Lange Termijnagenda Commissie Veilgheid, Bestuur en Financiën 6 november 2025 Concept behandelvoorraad commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 6 november 2025 Raadsvoorstel Intrekken diverse verouderde regelingen Dossier 4874 voorblad Raadsvoorstel intrekken diverse verouderde regelingen Besluit intrekking diverse regelingen van de raad van Utrecht - DROP Raadsvoorstel Beleidsnota Risicomanagement “Voor elk spannend traject een risicosessie” Dossier 4933 voorblad Raadsvoorstel Beleidsnota Risicomanagement Beleidsnota Risicomanagement Raadsvoorstel inzake bijdrage van fracties aan presentievergoeding commissieleden 2026 Dossier 4963 voorblad Raadsvoorstel inzake bijdrage van fracties aan presentievergoeding commissieleden 2026 Conceptverordening op de financiële bijdrage aan fracties gemeente Utrecht_def Conceptverordening op de financiële bijdrage aan fracties gemeente Utrecht_met wijzigingen Gewijzigde Bijlage A bij de Verordening op de financiële bijdrage aan fracties gemeente Utrecht Besluit tot wijziging Verordening financiële bijdrage fracties Utrecht Initiatiefvoorstel Erken de rechten van de Utrechtse natuur 20251030 initiatiefvoorstel PvdD erken de rechten van de Utrechtse natuur RIB Erken de rechten van de Utrechtse natuur De uitspraak van de Raad van State
met betrekking tot demonstraties bij de abortuskliniek Verslag besloten vergadering Geen. Toezeggingen/Moties Ter vaststelling: Lijst Toezeggingen en Moties commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 6 november 2025 Lijst aangenomen Moties commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 6 november 2025 Lijst aangenomen moties commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 6 november 2025 Toezeggingen en motielijst commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën Ingekomen stukken Geen. Verslag Adviescommissie Controle en Financiën Ter kennisname: Verslag adviescommissie Controle en Financiën 5 juni 2025 Verslag Adviescommissie Controle en Financiën 5 juni 2025 Raadsvoorstel Evaluatie Utrechts Ombudsloket en wijziging Verordening gemeentelijke ombudsman Utrecht Dagelijks Bestuur, Ombudszaken Indicatieve behandeltijd: 60 minuten In dit raadsvoorstel wordt voorgesteld om (mede naar aanleiding van de recent uitgevoerde evaluatie) de kinderombudsfunctie expliciet in de verordening te verankeren door deze taak integraal te beleggen bij de ombudsman. Dossier 4893 voorblad Raadsvoorstel Evaluatie Utrechts Ombudsloket en wijziging Verordening gemeentelijke ombudsman Utrecht conceptversie Verordening gemeentelijke ombudsman Utrecht met wijzigingen conceptversie Verordening gemeentelijke ombudsman Utrecht ter besluitvorming Evaluatie Utrechts Ombudsloket kort samengevat Situatie bij het Bollendak
Burgemeester, Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid Wethouder: Rik van der Graaf, Beleidsterrein: Asiel en Integratie Indicatieve behandeltijd: 120 minuten Geagendeerd door: Tess Meerding (VVD), Bert van Steeg (CDA), Derk van Bergen ( ChristenUnie), Maarten Koning (D66), Stevie Nolten (Bij1). De fracties van de VVD, CDA, ChristenUnie, D66 en Bij1 willen graag in brede zin spreken over de veiligheidsproblematiek zoals die nu speelt in het stationsgebied. Dit thema ‘leeft’ in de stad en problemen lijken toe te nemen. In mei heeft de VVD al aangekondigd opnieuw een debat te willen agenderen over de veiligheidsproblematiek rondom het Bollendak. Inmiddels zijn er in dat kader meer nieuwsberichten en raadsbrieven naar buiten gekomen o.a. ook over de Nachtsluiting van Hoog Catharijne. De fracties willen daarbij ingaan op de wenselijkheid en effectiviteit van de maatregelen die nu genomen worden, en willen voorstellen doen voor aanvullende, alternatieve maatregelen. Dit debat raakt naast veiligheid ook aan de thema’s zorg, opvang en migratie en samenhang met landelijk beleid.
Dossier 4945 voorblad Raadsbrief Afsluiten Hoog Catharijne in de nacht Beantwoording SV2025 nr 65 over Opnieuw gaat het helemaal mis onder het Bollendak 9.1 Raadsbrief overlast station en omgeving Raadsbrief overlast station en omgeving Inzet en resultaten aanpak overlast station en omgeving Factsheet Meldpunt Perspectief 2024 Cijfers PGA 2024 9.2 Raadsbrief Verlenging en aanpassing verblijfsontzeggingsgebied Stationsgebied en Lombok-Oost Raadsbrief Verlengen en uitbreiden verblijfsontzeggingsgebied (Stationsgebied en Lombok-Oost) 10 Verloren zaak: ‘online gebiedsverbod’ Burgemeester, Beleidsterrein: Openbare Orde en Veiligheid Indicatieve behandeltijd: 120 minuten Geagendeerd door: Maarten Koning (D66), Gert Dijkstra (EenUtrecht), Yvonne Hessel (UtrechtSolidair), VVD, LINK, DENK, GroenLinks, CDA, Linda Bode (Volt) en Victor Paalman (Horizon) Op 11 juni 2025 oordeelde de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in hoger beroep, aangespannen door de gemeente, net als in de voorgaande uitspraak dat de digitale groepschat Telegram niet kan worden aangemerkt als openbare plaats in de zin van de APV. Eveneens volgt uit de uitspraak dat het APV-verbod zo moet worden begrepen dat de gedragingen die leiden tot wanordelijkheden plaats moeten vinden op of aan een openbare plaats.
Ook geeft de uitspraak in hoger beroep perspectief: deze verwijst naar de landelijke wetgever om te komen met een wettelijke basis. De poging om een ‘online gebiedsverbod’ op te leggen was van begin af een experiment over de vraag hoe ver de reikwijdte van de APV strekt. Een experiment waar de online uiting van een minderjarige jongen die daarover ook strafrechtelijk vervolgd is, als onderwerp werd gebruikt. Na het eerste verlies in deze zaak werd er door de gemeente hoger beroep aangetekend, wat wederom gemeenschapsgeld kostte. Experts hadden de gemeente al gewaarschuwd dat dit kansloos zou zijn. Agenderende partijen willen met de burgemeester terugblikken op de gevolgen van hetgeen gebeurd is en vooruitkijken om dergelijke debacles in de toekomst te voorkomen. De fracties van de VVD en CDA willen graag in debat over de uitspraak van de rechter van 11 juni 2025, waarin is uitgesproken dat het online gebiedsverbod niet had mogen worden opgelegd door de burgemeester. De fracties willen het graag hebben over de uitspraak zelf en over welke mogelijkheden er voor de gemeente wel zijn om op te treden tegen online opruiing.
Raadsbrief Uitspraak Raad van State online gebiedsverbod 10.1 M46 Stevige lobby Motie Stevige lobby 2023-03-09 1.docx 10.2 M47 Geen hoger beroep Motie - Geen hoger beroep.docx 10.3 M73 Geen Online Gebiedsverbod op deze manier M73 Geen Online Gebiedsverbod op deze manier.docx 11 Raadsvoorstel Beleidsnota Waarderen, Activeren en Afschrijven van Vaste Activa (WAAVA)
Wethouder: Schilderman, Beleidsterrein: Financiën Indicatieve behandeltijd: 45 minuten. In dit raadsvoorstel wordt voorgesteld om de beleidskaders voor het waarderen, activeren en afschrijven van vaste activa (WAAVA) aan te passen. Het gaat hierbij om het verwerken van wettelijke ontwikkelingen uit de BBV en de besluitvorming uit de Voorjaarsnota 2024, maar ook om de invulling van enkele beleidskeuzes: - Restwaarde voor nieuwe investeringen in vaste activa toepassen als uitgangspunt; - Activeringsgrens naar 100.000 euro; - Componentenmethode beperkt gebruiken, alleen voor grond en investeringen waar dit een materieel financieel effect heeft; T.a.v. circulair investeren wordt voor het eerst gewerkt met restwaarden. Dit brengt o.a. kosten met zich mee voor de invoering. De dekking hiervoor wordt betrokken bij de eerstvolgende integrale afweging. Dossier 4793 voorblad Raadsvoorstel Beleidsnota Waarderen activeren en afschrijven van vaste activa (WAAVA) Beleidsnota Waarderen activeren en afschrijven van vaste activa (WAAVA)
LANGE TERMIJNAGENDA COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN 6 NOVEMBER 2025 Onderwerp
Voorjaarsno
Beleidsveld
Financiën
ta 2025,
Portefeuille
Planning
Fatale
Datum
Beoogd
Beoogd kwartaal
Beoogd
Toelichting
Toelichting in
houder
aanbieden
termijn
aangeboden
kwartaal
commissie
kwartaal
wijziging
geval van
aan raad
Raads-
commissie
inhoudelijk
raadsbehan
planning
gestopt
besluit
procedureel
Wethouder
2025 Q2
15-05-2025
2025 Q2
13-05-2025
deling
Schilderman
eerste bestuursrap portage 2025 en meelopende stukken Zienswijze
Financiën
meerjarenb
Wethouder Schilderman
egroting BghU 2026 - 2029 Veiligheidsr
Openbare
Burgemeest
egio Utrecht
Orde en
er Dijksma
(VRU)
Veiligheid
zienswijze ontwerpbeg roting VRU 2027 en jaarstukken 2025
2026 Q2
22-062026
2026 Q2
2026 Q2
2026 Q2
LANGE TERMIJNAGENDA COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN 6 NOVEMBER 2025 Onderwerp
Raadsvoorst
Beleidsveld
Evenementen
el grote
Portefeuille
Planning
Fatale
Datum
Beoogd
Beoogd kwartaal
Beoogd
Toelichting
Toelichting in
houder
aanbieden
termijn
aangeboden
kwartaal
commissie
kwartaal
wijziging
geval van
aan raad
Raads-
commissie
inhoudelijk
raadsbehan
planning
gestopt
besluit
procedureel
Wethouder
2025 Q4
2025 Q4
deling 2026 Q1
2026 Q1
2026 Q4
2026 Q4
Oosters
locatie voor evenemente n Actualisatie financiële verordening
Financiën
Wethouder Schilderman
2026 Q4
20250722 Was Q4 2024, wordt Q4 2026. Om de nieuwe raad in de gelegenheid te brengen zich hierover uit te spreken, is de planning van de financiële verordening aangepast
LANGE TERMIJNAGENDA COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN 6 NOVEMBER 2025 Onderwerp
Beleidsveld
Portefeuille
Planning
Fatale
Datum
Beoogd
Beoogd kwartaal
Beoogd
Toelichting
Toelichting in
houder
aanbieden
termijn
aangeboden
kwartaal
commissie
kwartaal
wijziging
geval van
aan raad
Raads-
commissie
inhoudelijk
raadsbehan
planning
gestopt
besluit
procedureel
deling naar Q4 2026.
Zienswijze
Openbare
Burgemeest
kadernota
Orde en
er Dijksma
2027 VRU
Veiligheid
2025 Q4
10-03-
2026 Q1
2026 Q1
2026 Q1
2025 Q3
2025 Q4
2025 Q4
2026
(Veiligheids regio Utrecht) Nota Verbonden Partijen
Financiën
Wethouder Schilderman
2025 Q2
20250526 Was Q4 2024, Wordt Q2 2025. De nota Verbonden Partijen wordt aangepast na de technische sessie op 28 november 2024. De planning is
LANGE TERMIJNAGENDA COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN 6 NOVEMBER 2025 Onderwerp
Beleidsveld
Portefeuille
Planning
Fatale
Datum
Beoogd
Beoogd kwartaal
Beoogd
Toelichting
Toelichting in
houder
aanbieden
termijn
aangeboden
kwartaal
commissie
kwartaal
wijziging
geval van
aan raad
Raads-
commissie
inhoudelijk
raadsbehan
planning
gestopt
besluit
procedureel
deling daarom aangepast naar Q2 2025.
Nota WAAVA
Financiën
Wethouder Schilderman
2025 Q2
15-07-2025
2025 Q2
2025 Q2
2025 Q2
20250303 Was Q4 2024, wordt Q2 2025. De operationalis atie van de Nota WAAVA op ambitie rond circulariteit wordt verder uitgewerkt. Daarnaast vindt hierover gesprek met de accountant
LANGE TERMIJNAGENDA COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN 6 NOVEMBER 2025 Onderwerp
Beleidsveld
Portefeuille
Planning
Fatale
Datum
Beoogd
Beoogd kwartaal
Beoogd
Toelichting
Toelichting in
houder
aanbieden
termijn
aangeboden
kwartaal
commissie
kwartaal
wijziging
geval van
aan raad
Raads-
commissie
inhoudelijk
raadsbehan
planning
gestopt
besluit
procedureel
deling plaats. De planning van de nota WAAVA is daarom aangepast naar Q2 2025.
Eindejaarsw
Financiën
ijziging
Wethouder
2025 Q4
Schilderman
2025 Beleidsnota
Financiën
Risicomana
Wethouder
2025 Q4
Schilderman
gement Jaarstukken
Financiën
2024 en
Wethouder
2025 Q2
15-05-2025
Schilderman
Resultaatbe stemming Veiligheidsr
Openbare
Burgemeest
egio Utrecht
Orde en
er Dijksma
(VRU)
Veiligheid
zienswijze
2025 Q2
12-062025
2025 Q2
2025 Q2
2025 Q2
LANGE TERMIJNAGENDA COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN 6 NOVEMBER 2025 Onderwerp
Beleidsveld
Portefeuille
Planning
Fatale
Datum
Beoogd
Beoogd kwartaal
Beoogd
Toelichting
Toelichting in
houder
aanbieden
termijn
aangeboden
kwartaal
commissie
kwartaal
wijziging
geval van
aan raad
Raads-
commissie
inhoudelijk
raadsbehan
planning
gestopt
besluit
procedureel
ontwerpbeg roting VRU 2026 en jaarstukken 2024 Programma begroting 2026, Tweede bestuursrap portage 2025 en Verordening en 2026
Financiën
Wethouder Schilderman
2025 Q3
18-09-2025
deling
Concept-behandelvoorraad commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 6 november 2025
Titel
Soort
Ontvangen
Beleidsterrein
Beschrijving
In commissie
Behandelduur en - wijze
3.1
Raadsvoorstel Intrekken diverse verouderde regelingen
Raadsvoorstel
23-09-2025
Juridische Zaken
Uit inventarisatie is gebleken dat een aantal geldende regelingen niet meer actueel zijn, bijvoorbeeld doordat ze zijn verlopen of ingehaald zijn door landelijke regelgeving. Dit raadsvoorstel beoogt dit bestand op te schonen door de 11 in het voorstel opgesomde verouderde regelingen in te trekken.
-
Gezien het technische karakter wordt voorgesteld dit onderwerp als A-punt door te geleiden naar de raad.
3.2
Raadsvoorstel Beleidsnota Risicomanagement
Raadsvoorstel
17-10-2025
Financiën
Met deze nieuwe beleidsnota risicomanagement stelt de raad nieuwe kaders vast voor gemeentebreed risicomanagement. Waarbij voorheen de focus vooral lag op de financiële impact van risico’s, is risicomanagement inmiddels doorgegroeid naar een integrale aanpak waarbij ambities en (strategische) doelstellingen centraal staan. NB: kaders t.a.v. het weerstandsvermogen worden in dit voorstel nog niet herzien.
11-12-2025
45 minuten
Raadsvoorstel inzake bijdrage van fracties aan presentievergoeding commissieleden 2026
Raadsvoorstel
Dit raadsvoorstel is een uitwerking van het raadsbesluit van voor de zomer (uitwerking werkdruk en werkwijze) waarbij is besloten dat vanaf de raadswissel iedere fractie hetzelfde bedrag aan de bekostiging van de presentievergoedingen van commissieleden betaalt. Ook wordt voorgesteld de jaarlijkse accountantsbijdrage te verhogen omdat deze niet langer toereikend is.
11-12-2025
3.3
23-10-2025
Bestuurlijke zaken
Voorstel is het college te verzoeken een technische bijeenkomst te organiseren over dit onderwerp, bij voorkeur op 4 december a.s. (RIB-avond VBF).
Het DB heeft besloten dit voorstel als A-punt naar de raad door te geleiden van 20 november a.s.
Concept-behandelvoorraad commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 6 november 2025
Titel
Soort
Ontvangen
Beleidsterrein
Beschrijving
In commissie
Behandelduur en - wijze
3.4
Initiatiefvoorstel Erken de rechten van de Utrechtse natuur
Raadsvoorstel
30-10-2025
Samen Stad Maken
Met dit initiatiefvoorstel stelt de Partij voor de Dieren voor om de rechten van de Utrechtse natuur te erkennen. Het voorstel omvat een uitspraak dat niet-menselijk leven in Utrecht belangen heeft die moeten worden meegewogen in gemeentelijk beleid, bestuurlijke besluitvorming en samenwerking. Ook wordt voorgesteld een onafhankelijke voogd te benoemen die de stem van de natuur kan vertegenwoordigen in samenwerkingsprocessen. Ook stuurt het voorstel aan op samenwerking met andere gemeenten en verschillende initiatieven op dit terrein en de Rechten van de Natuur te volgen, richting de landelijke overheid te lobbyen voor het toekennen van rechtspersoonlijkheid aan de natuur en uit te werken hoe de rechten van de natuur in gemeente Utrecht vorm krijgen zodra dit juridisch mogelijk is.
11-12-2025
90 minuten
3.5
RIB Erken de rechten van de Utrechtse natuur
Raadsinformatiebijeenkomst
29-10-2025
Samen Stad Maken
De beweging voor de Rechten van de Natuur is een snelgroeiende mondiale beweging. In Utrecht heeft de gemeenteraad eerder besloten om extra moeite te doen om de ongehoorde stem van de natuur te horen (A62 Inclusie en diversiteit, welke stemmen verdienen extra aandacht? - Ureka Gemeente Utrecht). De fractie van de Partij voor de Dieren heeft een initiatiefvoorstel geschreven om hier uitwerking aan te geven. Het doel van deze Raadsinformatiebijeenkomst is om in aanloop van de bespreking van dit voorstel beter beeld te krijgen van de beweging voor de Rechten van de Natuur en de manieren waarop de stem van de natuur een plek kan krijgen binnen Samen Stad Maken.
-
4-12-2025 (RIB-avond VBF)
Geagendeerd door: 1. Partij voor de Dieren 2. BIJ1 3. ChristenUnie 4. LINK 5. EenUtrecht 6. Volt 7. GroenLinks 8. Horizon
Deze RIB heeft betrekking op het gelijknamige initiatiefvoorstel, waarvan wordt voorgesteld dit op 11 december in de commissie te bespreken.
Concept-behandelvoorraad commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 6 november 2025
3.6
Titel
Soort
Ontvangen
Beleidsterrein
Beschrijving
In commissie
Behandelduur en - wijze
De uitspraak van de Raad van State met betrekking tot demonstraties bij de abortuskliniek
Agendering
28-10-2025
Openbare Orde en Veiligheid
De gemeente heeft een rechtszaak gevoerd over demonstraties bij de abortuskliniek in Utrecht. Afgelopen augustus heeft de Raad van State hier uitspraak over gedaan. Naar aanleiding van die uitspraak is door een aantal fracties schriftelijke vragen gesteld over deze uitspraak, de huidige situatie en het handelingsperspectief. De agenderende fracties willen in gesprek over de uitspraak van de Raad van State en de antwoorden op deze schriftelijke vragen.
11-12-2025
120 minuten
Financiën
De fracties van Volt, VVD, CDA en GroenLinks willen met deze agendering de rol van de raad verstevigen in de inzet van de middelen (ruim 1 miljoen euro in 2025) voor versterking van de financiële functie binnen de ambtelijke organisatie. Deze versteviging bestaat uit meer dan agenderen in de adviescommissie Control& Financiën, wat een niet-politiek orgaan is. De fracties zien graag meer specifieke, structurele borging dan nu via de paragraaf bedrijfsvoering wordt gegeven. De beantwoording van de schriftelijke vragen geven nu onvoldoende vertrouwen dat het kunnen volgen en eventueel bijsturen vanuit de raad voldoende geborgd is.
Geagendeerd door: 1. ChristenUnie 2. Partij van de Arbeid 3. VVD 4. Partij voor de Dieren 5. GroenLinks 6. Volt 7. CDA 8. Bij1 9. Student en Starter
Reeds eerder besloten:
3.6
Versterken financiële functie
Agendering
Geagendeerd door: 1. 2. 3. 4.
Volt VVD CDA GroenLinks
18-09-2025
06-11-2025
De wethouder heeft eerder toegezegd (ID 1008) de raad middels een raadsbrief in het najaar (Q4) 2025 te informeren over de voortgang van het programma versterken van de financiële functie. Voorstel is deze brief bij het debat te betrekken en te
Concept-behandelvoorraad commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 6 november 2025 agenderen in de commissie van 11 december 2025. Tijd: 60 min
Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën Dossiernummer
4874
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
6 november 2025
Agendapunt
3.1
Titel
Raadsvoorstel Intrekken diverse verouderde regelingen
ID
5102
Behandelend ambtenaar
Renate Gerritse
Telefoon E-mail
renate.gerritse@utrecht.nl
Datum collegebesluit
16 september 2025
Geocodering
Stad Utrecht
Thema
Bestuur en ondersteuning
Portefeuillehouder
Wethouder Schilderman
Beleidsveld
Juridische Zaken
Referendabel
Ja
Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)
Florien Bouts/Juridische zaken, Ombudszaken/0629098240
Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Veiligheid, Bestuur en
6 november 2025
Financiën Voorgesteld besluit
Voorstel aan de gemeenteraad
Besluit intrekking diverse verouderde regelingen gemeenteraad Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim
Juridische Zaken Bedrijfsvoerings- en Strategienetwerk Renate Gerritse 7651065 Volgt Ja Nee
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. Het bijgevoegde besluit tot intrekking van diverse regelingen van de raad vast te stellen, waarmee een aantal verouderde regelingen wordt ingetrokken.
Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Samenvatting Een aantal Utrechtse regelingen in het overzicht van geldende regelingen op www.overheid.nl is niet actueel meer maar nooit ingetrokken. Met dit raadsvoorstel wordt beoogd deze regelingen allemaal in één keer in te trekken.
Context Aanleiding Uit een inventarisatie in de organisatie blijkt dat in het overzicht van geldende regelingen op www.overheid.nl diverse regelingen van de raad staan die niet actueel meer zijn. Er is bijvoorbeeld een nieuwe regeling over datzelfde onderwerp vastgesteld, of er kon maar tot een bepaalde datum gebruik gemaakt worden van de regeling. Soms is er nieuwe landelijke regelgeving gekomen waardoor de regeling achterhaald is. De regeling is dan weliswaar van rechtswege vervallen (artikel 122 Gemeentewet) maar verdwijnt niet automatisch uit het overzicht van geldende regelingen. Het overzicht van geldende regelingen is daarmee niet actueel, want zou alleen relevante regelingen moeten tonen. Zulke regelingen kunnen ook onterechte verwachtingen wekken bij de lezer, bijvoorbeeld de verwachting dat er voor een bepaalde activiteit nog subsidie kan worden aangevraagd. Deze regelingen moeten dus worden ingetrokken. Daarom hebben het college en de burgemeester onlangs een intrekkingsbesluit genomen voor door hen vastgestelde regelingen die niet relevant meer zijn. De raad wordt nu voorgesteld een soortgelijk besluit te nemen voor een aantal regelingen van de raad. Eerdere inventarisatie in 2020 In 2020 heeft de raad ook al een veegbesluit genomen. Veel van de regelingen die nu worden ingetrokken, bestonden toen ook al.
Sommige daarvan waren echter nog niet uitgewerkt, de status ervan in het licht van de Omgevingswet was bijvoorbeeld niet helemaal duidelijk, er liep mogelijk nog een procedure of er was nog een aanvraag niet helemaal afgehandeld. In die gevallen werd de regeling uit voorzorg aangehouden. Daarnaast kon bij sommige regelingen niet goed worden ingeschat wat de gevolgen van intrekking zouden zijn, waardoor de intrekking nog vooruitgeschoven werd. Er zijn ook regelingen die destijds simpelweg niet in beeld kwamen. Dit kan te maken hebben gehad met de toenmalige zoekfunctionaliteit en technische infrastructuur van KOOP (Kennis- en Exploitatiecentrum Officiële Overheidspublicaties), die de afgelopen jaren aanzienlijk zijn verbeterd. Voorkomen van intrekkingsbesluiten is niet altijd mogelijk In de formats voor regelgeving die wij bij de gemeente Utrecht hanteren, staat een intrekkingsbepaling. Wanneer nieuwe regelgeving wordt vastgesteld, wordt de oude regeling doorgaans ingetrokken. De formats voorzien bovendien in overgangsregelingen voor besluiten die nog onder het oude regime genomen moeten worden. Hierdoor hoeft de oude regelgeving niet langer in stand te blijven en zijn afzonderlijke intrekkingsbesluiten meestal overbodig. Toch zijn intrekkingsbesluiten niet altijd te vermijden.
Soms is er geen sprake van nieuwe regelgeving en kan intrekking dus niet op de gebruikelijke manier worden bereikt. De regelingen die nu worden ingetrokken zijn bovendien vaak sterk verouderd en waren niet altijd goed in beeld. Kortom: hoewel intrekkingsbesluiten meestal niet nodig zijn, kunnen ze in bepaalde gevallen niet worden voorkomen. Juridische context Op grond van artikel 108 en 147 Gemeentewet is de gemeenteraad bevoegd regelgeving vast te stellen. De bevoegdheid regelgeving vast te stellen houdt ook de bevoegdheid in tot het wijzigen en intrekken. De in te trekken regelingen De hierna genoemde regelingen van de raad zijn niet actueel meer om uiteenlopende redenen: 1. Verordening Wet inburgering gemeente Utrecht 2011, incl. 1e wijziging en 2. Verordening boete Wet inburgering nieuwkomers Deze verordeningen zijn gebaseerd op voormalige wetgeving op het gebied van inburgering: de Wet inburgering Nieuwkomers en de Wet inburgering (versie 2013). De regelingen zijn aangehouden in verband met het overgangsrecht voor de oude doelgroepen, die nog onder deze oude wetgeving vielen. Inmiddels wordt er geen dienstverlening meer aan deze doelgroepen verleend en kunnen deze regelingen worden ingetrokken. 3. Beheersverordening Tuindorp 2
4. Beheersverordening Zuilen 5. Beheersverordening Voordorp - Voorveldsepolder: Deze drie beheersverordeningen kunnen vervallen; er is inmiddels een bestemmingsplan vastgesteld dat deze verordeningen vervangt en dat bestemmingsplan is ook onherroepelijk geworden. 6. Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid Utrecht 1999 Deze verordening is door de huidige “Verordening huisvesting scholen gemeente Utrecht” achterhaald. 7. Verordening op het Gemeenteblad van Utrecht Deze verordening komt uit 1938 en is sindsdien niet gewijzigd. In de tussentijd is het wettelijk kader voor bekendmakingen echter ingrijpend veranderd. Sinds 2014 zijn overheden verplicht een elektronisch publicatieblad te hebben en per 1 juli 2021 moet dit, op grond van de Bekendmakingswet, gepubliceerd worden op www.officielebekendmakingen.nl. De bepalingen uit de Utrechtse verordening zijn hierdoor achterhaald. Regels over het bestaan van een gemeenteblad, de inhoud daarvan, de kosten, toegankelijkheid en beschikbaarstelling volgen nu rechtstreeks uit de Bekendmakingswet. De verordening kan dus worden ingetrokken. 8. Trouwen in Utrecht per 1 januari 2001 Dit onderwerp is inmiddels afdoende geregeld in het Reglement burgerlijke stand gemeente Utrecht. 9. Verordening tot vaststelling van de Kom der gemeente Utrecht Deze verordening stamt uit 1957 en is verouderd.
Vroeger werden komverordeningen gebruikt om de bebouwde kom aan te duiden met ruimtelijke ordeningseisen, en was het de voorloper van het bestemmingsplan. Sinds de invoering van de Wegenverkeerswet in 1994 kan op grond van artikel 20a de bebouwde kom van een gemeente worden vastgesteld bij besluit van de gemeenteraad. Daarnaast biedt artikel 27 lid 2 van de Wegenwet ook een grondslag voor Gedeputeerde Staten om grenzen van de bebouwde kom vast te stellen. Voor deze laatste grondslag is gekozen in onze Utrechtse APV. Bovendien is de verordening bedoeld om de term “binnen de kom der gemeente” in Utrechtse strafverordeningen nader uit te werken (artikel 1), maar die term komt in Utrechtse verordeningen helemaal niet meer voor. Al met al kunnen we vaststellen dat de komverordening ingetrokken kan worden. 10. Verordening op de Commissie voor Welstand- en Monumenten Deze verordening is inmiddels volledig vervangen door de Verordening Commissie Omgevingskwaliteit gemeente Utrecht. 11. Privacyverordening gemeente Utrecht De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) is een Europese verordening, die rechtstreeks van toepassing is in alle lidstaten. Dat betekent dat de AVG directe werking heeft binnen de Nederlandse rechtsorde. In Nederland zijn aanvullende regels vastgelegd in de Uitvoeringswet AVG.
De Privacyverordening gemeente Utrecht bevat geen bepalingen die naar buiten toe werken (dus geen regels die gelden voor iedereen binnen de gemeente); de bepalingen zijn uitsluitend intern gericht. In 2021 heeft prof. mr. dr. Aline Klingenborg (Rijksuniversiteit Groningen) ons geadviseerd over passende vormen van zelfregulering en transparantie richting inwoners. Haar advies was om duidelijk gegevensbeschermingsbeleid vast te leggen, zodat inwoners kunnen zien hoe de gemeente Utrecht haar bevoegdheden op dit gebied in de praktijk toepast. Op basis van dit advies is in 2023 het strategisch beleidskader “Gegevensbescherming in Utrecht” vastgesteld. Daarnaast zijn in 2024 hernieuwde privacyverklaringen gepubliceerd op de gemeentelijke website. Deze verklaringen zijn vooraf getoetst bij inwoners. Uit die toetsing bleek dat de nieuwe vormgeving en taalgebruik de transparantie daadwerkelijk verbeteren. Omdat de doelstellingen van de Privacyverordening inmiddels via andere kanalen worden bereikt, wordt voorgesteld de Privacyverordening in te trekken. Beslistermijn Geen specifieke beslistermijn voorzien. Beoogd effect Met deze intrekking ineens ontstaat een actueel en transparant digitaal overzicht van geldende Utrechtse regelingen.
3
Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad - 5 november 2020: Besluit tot intrekking van diverse regelingen van de raad van gemeente Utrecht
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
Het besluit tot intrekking van diverse regelingen van de gemeenteraad vast te stellen, waarmee een aantal achterhaalde regelingen wordt ingetrokken.
Argumenten 1.1
Hiermee ontstaat een actueel overzicht van geldende Utrechtse regelingen op www.overheid.nl. Een actueel overzicht is transparant en wekt geen onterechte verwachtingen.
Kanttekeningen/Risico’s 1.1
Er is geen garantie dat er de komende tijd geen intrekkingsbesluiten meer nodig zijn Dit veegbesluit is tot stand gekomen door een eenmalige inventarisatie bij alle organisatieonderdelen. Wetgeving en beleid zijn echter doorlopend in beweging, het is dus mogelijk dat nieuwe intrekkingsbesluiten nodig zijn.
Financiën Uitvoering van dit voorstel brengt geen kosten of financiële risico’s met zich mee.
Vervolg Het Besluit intrekking diverse regelingen gemeenteraad wordt na vaststelling bekendgemaakt op www.overheid.nl en kan dan vijf weken na bekendmaking in werking treden.
Samen stad maken (voorheen: Participatie) Gemeente aan zet van toepassing, er is voor dit voorstel niet samengewerkt met Utrechters.
Communicatie Het intrekkingsbesluit wordt bekendgemaakt in het digitaal gemeenteblad en verwerkt op overheid.nl.
(Niet)Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.
Bijlage(n) Bijlagen besluitvorming - Besluit intrekking diverse regelingen van de raad van Utrecht Bijlagen informatief -
4
Besluit intrekking diverse
regelingen van de raad van Utrecht De raad van de gemeente Utrecht, Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van <datum >, Gelet op artikelen 108 en 149 Gemeentewet en artikel 19 Bekendmakingswet, Overwegende dat het wenselijk is om verouderde en niet-actuele regelgeving in te trekken, in verband met rechtszekerheid en overzichtelijkheid, Besluit: Artikel I
De volgende regelingen worden ingetrokken:
1. Verordening Wet inburgering gemeente Utrecht 2011, incl. 1e wijziging 2. Verordening boete Wet inburgering nieuwkomers; 3. Beheersverordening Tuindorp; 4. Beheersverordening Zuilen; 5. Beheersverordening Voordorp - Voorveldsepolder; 6. Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid Utrecht 1999; 7. Verordening op het Gemeenteblad van Utrecht; 8. Trouwen in Utrecht per 1 januari 2001; 9. Verordening tot vaststelling van de Kom der gemeente Utrecht; 10. Verordening op de Commissie voor Welstand- en Monumenten; 11. Privacyverordening gemeente Utrecht; Artikel II
Dit besluit treedt in werking vijf weken na bekendmaking in het gemeenteblad. Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van <datum> De burgemeester,
Sharon A.M. Dijksma De griffier,
Miguel Israel
Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën Dossiernummer
4933
Vertrouwelijk
Nee
Vergaderdatum
6 november 2025
Agendapunt
3.2
Titel
Raadsvoorstel Beleidsnota Risicomanagement “Voor elk spannend traject een risicosessie”
ID
5161
Behandelend ambtenaar
Annemieke Jutte
Telefoon E-mail
annemieke.jutte@utrecht.nl
Datum collegebesluit
14 oktober 2025
Geocodering
Stad Utrecht
Thema
Bestuur en ondersteuning
Portefeuillehouder
Wethouder Schilderman
Beleidsveld Referendabel
Ja
Reden niet referendabel Raadsadviseur (lijst)
Jelmer Lok/Cie Veiligheid, Bestuur en Financiën
Behandelvoorstel Resultaat commissiebehandeling Resultaat raadsbehandeling Geagendeerd
Vergaderdatum
Commissie Veiligheid, Bestuur en
6 november 2025
Financiën Voorgesteld besluit
Voorstel aan de gemeenteraad
Beleidsnota Risicomanagement “Voor elk spannend traject een risicosessie” Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim
Financiën Bedrijfsvoerings- en Strategienetwerk Annemieke Jutte 31954403 Volgt Ja Nee
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1.
De Beleidsnota Risicomanagement “Voor elk spannend traject een risicosessie” inclusief bijlage vast te stellen, onder intrekking van de Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen uit 2019, met als belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de oude nota: a) Een integrale benadering van risico’s bij maatschappelijke ambities en doelstellingen plus de maatregelen daarbij, in plaats van de focus vooral op de financiële impact van risico’s en de gevolgen voor het weerstandsvermogen; b) De informatievoorziening over de belangrijkste risico’s naar de raad is vastgelegd in begrotingsprogramma’s, begrotingsparagrafen, beleidsnota’s en risicovolle projecten met in de breedte aandacht voor risico’s bij maatschappelijke ambities en doelstellingen, in plaats van de informatievoorziening toe te spitsen op financiële impact van risico’s in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing; c) Deze kaders waarmee we de afgelopen jaren al lerend steeds meer zijn gaan werken worden nu ook vastgelegd in beleid als basis voor verdere aanscherping van de informatievoorziening over risico’s naar de raad; d) De financiële kaders van de Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen uit 2019 blijven van kracht en zijn integraal opgenomen in de bijlage, te weten: i. Hoofdstuk 4 “Weerstandsvermogen”, met daarin specifiek de kaders voor de onderbouwing van het weerstandsvermogen; ii.
Bepaling uit hoofdstuk 3.3: “Voor risico's met structurele financiële gevolgen tellen alleen de verwachte gevolgen in de eerste drie jaar mee voor een dalend percentage, namelijk 100% in het eerste jaar, 50% in het tweede jaar en 25% in het derde jaar (totaal 175%)”.
Burgemeester en wethouders van Utrecht,
de secretaris,
de burgemeester,
Samenvatting Met de Beleidsnota Risicomanagement “Voor elk spannend traject een risicosessie” stelt de raad de nieuwe kaders voor gemeentebreed risicomanagement vast, inclusief informatievoorziening over de belangrijkste risico’s aan de raad. Waarbij voorheen de focus vooral lag op de financiële impact van risico’s, is risicomanagement inmiddels doorgegroeid naar een integrale aanpak waarbij ambities en (strategische) doelstellingen centraal staan. En zijn we, al lerend, steeds maar gaan werken conform deze vernieuwde kaders. Met deze nieuwe beleidsnota verankeren we deze kaders, zodat we deze ontwikkeling kunnen vasthouden en verder kunnen aanscherpen. Dit is belangrijk omdat een uitsluitend financiële benadering van risico’s het inzicht beperkt. Veel essentiële risico’s hebben een bredere impact dan alleen financieel. Denk bijvoorbeeld aan de gevolgen van de krappe arbeidsmarkt op zowel onze uitvoeringkracht als die van onze partners met als gevolg vertraging bij de uitvoering van projecten, langere wachttijden in de zorg of hoge werkdruk bij professionals. Met een integrale benadering kijken brengen we alle bedreigingen en kansen om onze maatschappelijke opgaven te realiseren in beeld. En treffen we gerichte maatregelen om bij te sturen. Aangescherpte kaders vanuit een brede blik op risicomanagement is juist nu belangrijk omdat: • • • •
De uitdagingen waar Utrecht voor staat – zoals woningbouw, energietransitie, klimaatadaptatie en inclusie - sterk met elkaar verweven zijn. Een brede blik voorkomt dat risico's in ‘kokers’ worden bekeken. Toenemende schaarste (personeel, financiën) betekent dat de we bewuster moeten afwegen welke risico's acceptabel zijn en waar inzet het meeste effect heeft. Een brede blik helpt om risico's af te wegen in het licht van maatschappelijke waarde, niet alleen geld De maatschappij sneller verandert dan ooit, denk aan digitalisering en veranderende wetgeving. Proactief risicomanagement zorgt dat we vooruitkijken, weten waar het spannend wordt en welke maatregelen we moeten treffen. De focus verschuift van het vermijden van risico's naar het bewust omgaan met onzekerheden. Risicomanagement vanuit ambities ondersteunt een wendbare, lerende en risicobewuste organisatie. Waarbij we risico's soms ook bewust aangaan om onze ambities te kunnen realiseren
De kaders voor de opbouw voor het weerstandsvermogen wijzigen op dit moment niet. Voor actualisatie van deze kaders wachten we de ontwikkelingen van Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) af zodat wij deze als uitgangspunt kunnen nemen bij het opstellen van nieuwe kaders voor het weerstandsvermogen. Deze ontwikkelingen hebben gevolgen voor de paragraaf risicomanagement en weerstandsvermogen ook in relatie tot de overige financiële kengetallen. Bovendien zijn de kaders hiervan nog steeds in lijn met de huidige aanpak. Daarom blijven hoofdstuk 4 en deels hoofdstuk 3.3 van nota “Risicomanagement en weerstandsvermogen” uit 2019 van kracht.
Context Aanleiding We leven in een tijdperk vol onzekerheden, gevoed door dynamiek en complexiteit. Veel in ons werk verandert continu, zoals digitalisering en verduurzaming. Bij het realiseren van onze maatschappelijke ambities en doelen zijn we afhankelijk van onze stakeholders zoals onze inwoners, Rijksoverheid, bedrijfsleven en de vele maatschappelijke partners. Hoe gaan we om met deze onzekerheden en afhankelijkheden? In zo’n omgeving is het essentieel om flexibel, wendbaar en veerkrachtig te zijn. En om risico’s te durven nemen en ervan te leren. Risicomanagement helpt daarbij: expliciet en gestructureerd met elkaar de dialoog voeren over deze onzekerheden en bepalen welke maatregelen we kunnen en willen treffen. Het vakgebied risicomanagement is de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar traditioneel risicomanagement vaak ging om financiële risico’s en compliance, ligt de focus tegenwoordig veel breder. Ook in Utrecht zijn we in deze ontwikkeling meegegaan. Al lerend zijn we gaan werken met kaders die meer passen bij het huidige risicomanagement. De afgelopen jaren zijn dan ook stappen gezet om risicomanagement breed te verankeren in de organisatie. De informatievoorziening naar de raad over onze belangrijkste (strategische) risico’s en 2
maatregelen is daardoor toegenomen, zoals bij de Voortgangsrapportages Regeling Risicovolle projecten, Beleidsnota's en in de begrotingsprogramma's. Hierin gaan we in op de belangrijkste risico’s die onze ambities en doelstellingen in de weg staan. De gevolgen van deze risico’s zijn vaak niet alleen financieel maar hebben gevolgen voor onze maatschappelijke ambities in de stad. Daar horen gerichte maatregelen bij en daar sturen we ook op. Bij de in 2019 door de gemeenteraad vastgestelde kaders lag de focus vooral lag op de financiële impact van risico’s. Met dit nieuwe, integrale beleid creëren we een goede basis om ook in de komende jaren risicomanagement, inclusief de informatie naar de raad over de belangrijkste risico’s, in de breedte verder aan te scherpen. Juridische context Op grond van de Gemeentewet en de Verordening financieel beleid en beheer gemeente Utrecht is de raad bevoegd de nota Risicomanagement vast te stellen. Beslistermijn Er is geen specifieke beslistermijn voorzien. Beoogd effect Risicomanagement is erop gericht dat doelen beter gerealiseerd kunnen worden als risico's in alle fases van besluitvorming en daadwerkelijke realisatie in beeld zijn en onderdeel vormen van (bij)sturen op onze ambities en doelstellingen.
Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad Naar aanleiding van de accountantscontrole van de jaarrekening 2023 was het advies van de accountant om de kaders voor risicomanagement in lijn te brengen met de aanpak in de praktijk. In de Raadsbrief 'Reactie op Managementletter 2023' hebben we dan ook aangegeven, conform het advies van de accountant, te komen met een herziening van de nota Risicomanagement.
Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1
De Beleidsnota Risicomanagement “Voor elk spannend traject een risicosessie” inclusief bijlage vast te stellen, onder intrekking van de Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen uit 2019, met als belangrijkste wijzigingen ten opzichte van de oude nota: a) Een integrale benadering van risico’s bij maatschappelijke ambities en doelstellingen plus de maatregelen daarbij, in plaats van de focus vooral op de financiële impact van risico’s en de gevolgen voor het weerstandsvermogen; b) De informatievoorziening over de belangrijkste risico’s naar de raad is vastgelegd in begrotingsprogramma’s, begrotingsparagrafen, beleidsnota’s en risicovolle projecten met in de breedte aandacht voor risico’s bij maatschappelijke ambities en doelstellingen, in plaats van de informatievoorziening toe te spitsen op financiële impact van risico’s in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing; c) Deze kaders waarmee we de afgelopen jaren al lerend steeds meer zijn gaan werken worden nu ook vastgelegd in beleid als basis voor verdere aanscherping van de informatievoorziening over risico’s naar de raad, d) De financiële kaders van de Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen uit 2019 blijven van kracht en zijn integraal opgenomen in de bijlage, te weten: i. Hoofdstuk 4 “Weerstandsvermogen”, met daarin specifiek de kaders voor de onderbouwing van het weerstandsvermogen; ii.
Bepaling uit hoofdstuk 3.3: “Voor risico's met structurele financiële gevolgen tellen alleen de verwachte gevolgen in de eerste drie jaar mee voor een dalend percentage, namelijk 100% in het eerste 3
jaar, 50% in het tweede jaar en 25% in het derde jaar (totaal 175%)”. Argumenten 1.1
Met de nieuwe beleidsnota brengen we de kaders voor risicomanagement in lijn met de huidige integrale aanpak Risicomanagement is de laatste jaren gegroeid. Waarbij we eerst alleen keken naar de financiële gevolgen van risico's, vertaald naar weerstandvermogen, hanteren we nu een integrale aanpak waarbij ambities en doelstellingen centraal staan. Tijdens risicosessies brengen we de risico’s op onze maatschappelijke ambities en doelstellingen in kaart en treffen we gerichte maatregelen. Ook de informatievoorziening naar de raad is verbeterd. Met de nieuwe nota brengen we kaders in lijn met de aanpak zoals we die nu hanteren.
1.2
Bij de implementatie van de nieuwe beleidsnota wordt toepassing van risicomanagement verder aangescherpt met heldere informatievoorziening naar de raad Toepassing van de beleidsnota in de organisatie leidt tot aanscherping van risicomanagement in de organisatie en betere informatievoorziening naar de raad over de belangrijkste risico’s Verder zal de paragraaf bedrijfsvoering vanuit Begroting 2027 ingaan op: • Belangrijkste (externe) risico’s die de gemeentebrede bedrijfsvoering raken inclusief maatregelen
1.3
De financiële kaders voor de opbouw van het weerstandsvermogen uit de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen uit 2019 zijn nog steeds in lijn met de huidige aanpak en informatievoorziening naar de raad De kaders voor de opbouw van het weerstandsvermogen uit de huidige nota risicomanagement en weerstandsvermogen uit 2019 zijn nog steeds van kracht. Op dit punt zijn de kaders namelijk nog steeds in lijn met de aanpak in de praktijk en de informatievoorziening aan de raad. Dit geldt ook voor de waardering van risico’s met structurele financiële gevolgen. Er is op dit moment dus geen directe noodzaak om deze aan te passen.
1.4
Voor het actualiseren van deze financiële kaders wachten we de ontwikkelingen van de BBV af Actualisering van de financiële kaders is op termijn wel wenselijk om de financiële kengetallen, waaronder de ratio weerstandvermogen, meer in samenhang te presenteren en hier beleid op te formuleren. Hierover is al een oriënterend gesprek gevoerd met de adviescommissie Controle en Financiën. De verwachting is dat eind 2025 de commissie BBV een advies oplevert dat gevolgen zal hebben voor de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing en voor de financiële kengetallen. Wijzigingen zullen dan ingaan vanaf de begroting 2028. Wij willen dit advies afwachten zodat wij deze als uitgangspunt kunnen nemen bij het opstellen van de nieuwe kaders. Zodra dit advies bekend is, gaan we hiermee aan de slag. Vooruitlopend daarop zijn de financiële kengetallen in de begroting 2026 meer in samenhang met elkaar gepresenteerd.
Financiën Verdere implementatie en borging van het systeem van risicomanagement is gedekt uit het Programma Algemene middelen en Overhead.
Vervolg Zoals aangegeven in de Beleidsnota Risicomanagement “Voor elk spannend traject een risicosessie” wordt de raad via de begrotingscyclus geïnformeerd over de belangrijkste risico’s en maatregelen. De financiële kaders voor het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen zullen, afhankelijk de 4
ontwikkelingen BBV, op een later tijdstip aan de raad worden voorgelegd. Implementatie van deze kaders zal op zijn vroegst zijn in begroting 2028.
Samen stad maken (voorheen: Participatie) ‘‘Gemeente aan zet’ is van toepassing, er is niet samengewerkt met Utrechters voor dit voorstel.
Communicatie Er is geen aanvullende communicatie voorzien.
(Niet) Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing
Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Beleidsnota Risicomanagement “Voor elk spannend traject een risicosessie” Besluitvorming informatief -
5
Beleidsnota Risicomanagement 2025 “Voor elk spannend traject een risicosessie”
Vastgesteld in college: 14 oktober 2025 Organisatieonderdeel: Concerncontrol
Inhoudsopgave A.
Samenvatting ............................................................................................................................3 1.
Introductie .................................................................................................................................3
2.
Doelstellingen ...........................................................................................................................4
B.
Kaders gemeentebreed risicomanagement ...........................................................................5 1.
Inleiding ......................................................................................................................................5
2.
Drie doelstellingen ......................................................................................................................7
C.
Monitoren, sturen en verantwoorden ...................................................................................12 1.
Indicatoren ..............................................................................................................................12
2.
Risico’s ....................................................................................................................................13
3.
Financiën .................................................................................................................................15
4.
Voortgang en verantwoording ..............................................................................................15
Bijlage ....................................................................................................................................................16
A. Samenvatting 1.
Introductie
Het vakgebied risicomanagement is de afgelopen jaren sterk veranderd. Waar traditioneel risicomanagement vaak ging om financiële risico’s en compliance, ligt de focus tegenwoordig veel breder. Ook in Utrecht zijn we in deze ontwikkeling meegegaan. Al lerend zijn we gaan werken met kaders die meer passen bij het huidige risicomanagement. Van focus op alleen financiële impact naar een integrale aanpak Waar voorheen de focus vooral lag op de financiële impact van risico’s, is risicomanagement inmiddels doorgegroeid naar een integrale aanpak waarbij ambities en (strategische) doelstellingen centraal staan. Risicomanagement is breder verankerd in de organisatie. De informatievoorziening naar de raad over onze belangrijkste strategische risico’s en maatregelen is daardoor toegenomen. Met deze nieuwe beleidsnota verankeren we deze kaders, zodat we deze ontwikkeling kunnen vasthouden en verder kunnen aanscherpen. Dit is belangrijk omdat risicomanagement dat ambities en doelstellingen centraal stelt, in plaats van enkel een financiële vertaling, fundamenteel sterker is. Een uitsluitend financiële benadering beperkt het inzicht tot financieel kwantificeerbare risico's, terwijl veel essentiële risico's een bredere impact hebben dan alleen financieel.
Denk bijvoorbeeld aan de gevolgen van de krappe arbeidsmarkt op zowel onze uitvoeringkracht als die van onze partners met als gevolg langere wachttijden in de zorg of hoge werkdruk bij professionals. Of de problematiek rondom netcongestie waardoor we onze duurzaamheidsambities mogelijk niet halen of projecten later worden opgeleverd. Een ander voorbeeld is de toename aan crises en de mogelijke effecten daarvan op de veiligheid in de stad. Ook kunnen onze opgaven mogelijk te maken krijgen met bijvoorbeeld weerstand bij bewoners en ondernemers vaak ook door de veelheid aan stakeholders en belangen.
Aanscherping kaders vanuit integrale blik Met een integrale benadering kijken brengen we alle bedreigingen en kansen om onze maatschappelijke opgaven te realiseren in beeld. En treffen we gerichte maatregelen om bij te sturen. Aangescherpte kaders vanuit een brede blik op risicomanagement is juist nu belangrijk omdat: • De uitdagingen waar Utrecht voor staat – zoals woningbouw, energietransitie, klimaatadaptatie en inclusie - sterk met elkaar verweven zijn. Een brede blik voorkomt dat risico's in ‘kokers’ worden bekeken. • Toenemende schaarste (personeel, financiën) betekent dat de we bewuster moeten afwegen welke risico's acceptabel zijn en waar inzet het meeste effect heeft. Een brede blik helpt om risico's af te wegen in het licht van maatschappelijke waarde, niet alleen geld • De maatschappij sneller verandert dan ooit, denk aan digitalisering en veranderende wetgeving. Proactief risicomanagement zorgt dat we vooruitkijken, weten waar het spannend wordt en welke maatregelen we moeten treffen. • De focus verschuift van het vermijden van risico's naar het bewust omgaan met onzekerheden. Risicomanagement vanuit ambities ondersteunt een wendbare, lerende en risicobewuste organisatie.
Waarbij we risico's soms ook bewust aangaan om onze ambities te kunnen realiseren Deze beleidsnota schetst hoe (strategisch) risicomanagement binnen de gemeente Utrecht is vormgegeven inclusief informatievoorziening van college naar raad over onze belangrijkste risico’s. Risicomanagement vormt geen zelfstandig vakgebied. Het is een tool die ons helpt bij het bereiken van onze ambities en doelstellingen en zorgt voor extra informatie bij het besluitvormingsproces. Op alle beleidsterreinen, programma's en projecten.
Met implementatie van het beleid “voor elk spannend traject een risicosessie” willen we het risicogestuurd werken en de beheersing van onze processen, programma’s en projecten steviger implementeren. Risicomanagement betekent expliciet en bewust met elkaar de risico’s en onzekerheden in kaart brengen en daar gericht maatregelen op treffen, zeker bij spannende trajecten waarbij de onzekerheid groot is. Risicosessies, waarbij we de dialoog voeren over risico’s en onzekerheden, vormen het startpunt bij deze bewustwording Deze beleidsnota vervangt de hoofdstukken 1, 2 en 3 van de huidige Nota “Risicomanagement en weerstandsvermogen” uit 2019. Hiermee stelt de raad de kaders voor gemeentebreed strategisch risicomanagement vast, inclusief informatievoorziening daarover aan de raad. Hoofdstuk 4 “Weerstandsvermogen” een deel van hoofdstuk 3.3 van deze oude nota, blijven vooralsnog van kracht. Hierin wordt heel specifiek ingezoomd op één onderdeel van risicomanagement, namelijk de kaders voor de financiële impact van risico’s. In de Bijlage zijn deze passages integraal opgenomen. De beleidsnota kent belangrijke raakvlakken met de volgende beleidsdocumenten • Regeling Risicovolle Projecten • Beleidsnota standaard voor beleidscyclus
2.
Doelstellingen
We leven in een tijdperk vol onzekerheden, gevoed door dynamiek en complexiteit., Veel in ons werk verandert continu, zoals digitalisering en verduurzaming. Bij het realiseren van onze maatschappelijke ambities en doelen zijn we afhankelijk van onze stakeholders zoals onze inwoners, Rijksoverheid, bedrijfsleven en de vele maatschappelijke partners. Hoe gaan we om met deze onzekerheden en afhankelijkheden? In zo’n omgeving is het essentieel om flexibel, wendbaar en veerkrachtig te zijn. En om risico’s te durven nemen en ervan te leren. Risicomanagement helpt daarbij: expliciet en gestructureerd met elkaar de dialoog voeren over deze onzekerheden en bepalen welke maatregelen we kunnen en willen treffen. Risicomanagement is erop gericht dat doelen beter gerealiseerd kunnen worden als risico's in alle fases van besluitvorming en daadwerkelijke realisatie in beeld zijn en onderdeel vormen van het (bij)sturen op onze ambities en doelstellingen. De doelstellingen van de Utrechtse aanpak van risicomanagement zijn: 1. Positieve en open cultuur ten aanzien van strategische onzekerheden en dilemma’s bij bestuur, management en organisatie 2. Bewustwording bij bestuur en organisatie dat risicogestuurd werken met daarbij regelmatig de dialoog over risico’s en maatregelen bijdraagt aan het verwezenlijken van ambities en doelstellingen 3.
Zorgdragen voor gemeenschappelijkheid in aanpak risicomanagement en risicotaal die consequent wordt toegepast
B. Kaders gemeentebreed risicomanagement 1.
Inleiding
In dit hoofdstuk beschrijven we de gemeentebrede aanpak voor risicomanagement aan de hand van de drie doelstellingen 1. Positieve en open cultuur ten aanzien van strategische onzekerheden en dilemma’s bij bestuur, management en organisatie 2. Bewustwording bij bestuur en organisatie dat risicogestuurd werken met daarbij regelmatig de dialoog over risico’s en maatregelen bijdraagt aan het verwezenlijken van ambities en doelstellingen 3. Zorgdragen voor gemeenschappelijkheid in aanpak risicomanagement en risicotaal die consequent wordt toegepast Weerbare organisatie De indeling van Kaplan en Mikes1 vormt de basis voor onze focus voor risico’s en maatregelen, zie onderstaand figuur:
Toelichting Te beheersen risico’s Bij “te beheersen risico’s” speelt de beheersing van interne bedrijfsvoeringsprocessen een belangrijke rol. Vaak gaat het om risico’s die, als ze optreden, veel aandacht krijgen in de media, juist omdat vaak de interne processen dan onvoldoende op orde blijken. De basis op orde vormt bij deze processen een belangrijke randvoorwaarde om onze doelstellingen en ambities voor de stad waar te kunnen 1 Kaplan en Mikes, Managing Risks: a new framework (2012)
maken. Maatregelen die we treffen om te zorgen dat ongewenste gebeurtenissen zo min mogelijk optreden liggen vooral bij de juiste inzet van beheersingsstrategieën: heldere kaders, zelfcontrole, 4ogenprincipe en periodieke (onafhankelijke) toetsing en audit Strategische beleidsrisico’s Bij “strategische beleidsrisico’s” gaat het om risico’s die we bewust aangaan in onze programma’s, projecten of ons beleid. We zijn ambitieus in ons beleid, hebben mooie ambities voor de stad, en daar horen nu eenmaal onzekerheden en risico’s bij. Overigens kunnen deze onzekerheden ook kansen bieden. Het gaat om onzekerheden, risico’s en kansen, die rechtstreeks verbonden zijn aan de keuzes die we maken in ons beleid. We krijgen te maken met belangenafwegingen, veelheid aan stakeholders, belangrijke financiële beslissingen en/of belangrijke innovaties. De ijking van de Regeling Risicovolle Projecten (RRP) vormt een leidraad bij het inzichtelijk krijgen van de belangrijkste risicovolle thema’s Maatregelen zijn vooral gericht op dialoog met onze partners, zorgdragen voor draagvlak bij inwoners, oog voor verschillende belangen ook tussen opgaven, zowel binnen als buiten de organisatie.
Externe risico’s Bij externe risico’s gaat het om onzekerheden die van buiten op ons afkomen, zoals ontwikkelingen Rijk, veranderende wet- en regelgeving, maar ook de arbeidsmarkt of de ontwikkelingen rondom de huidige geopolitieke situatie. Maatregelen liggen vooral op het verlagen van de impact, zoals het weerbaar en wendbaar maken van de organisatie. Voorbereid zijn om de komende ontwikkelingen, zoeken naar alternatieven, of het aanhouden van een financiële buffer (benodigd weerstandscapaciteit). Maar ook bij externe ontwikkelingen zijn er maatregelen die we aan de voorkant kunnen nemen, zoals bijvoorbeeld lobby naar het Rijk.
We richten risicomanagement als volgt in vanuit de drie cycli vanuit sturen en verantwoorden,
Planning- en controlcyclus
Focus op
Relatie tussen cycli
Begrotingscyclus
• Externe risico’s, zowel in programma’s als paragrafen en de maatregelen die we treffen om onze weerbaarheid en wendbaarheid te vergroten
Externe risico’s beleidscyclus komen op hoofdlijnen terug in begrotingsprogramma’s
Beleidscyclus
Management cyclus
• Te beheersen risico’s; projectbeheersing • Strategische beleidsrisico’s; risico’s verbonden aan onze beleidskeuzes • Externe risico’s • Te beheersen risico’s; risico’s vanuit de bedrijfsvoeringsprocessen) • Externe risico’s op het gebied van bedrijfsvoering
Belangrijkste externe risico’s met financiële gevolgen komen terug in paragraaf weerstandsvermogen Belangrijkste externe risico’s bedrijfsvoering (management cyclus) komen terug in paragraaf bedrijfsvoering
2.
Drie doelstellingen
1.Positieve en open cultuur: “risico’s en ambities gaan hand in hand” Opgavegericht werken is werken aan de vraagstukken in de stad om ‘Gezond stedelijk leven’ voor iedereen te realiseren. Dit doen we met alle belangen in beeld. We realiseren onze ambities in een dynamische en complexe omgeving. We moeten ons realiseren dat al onze activiteiten gepaard gaan met onzekerheden. Risico’s en ambities gaan nu eenmaal hand in hand. Als we in dit krachtenveld deze onzekerheden vooraf zoveel mogelijk kennen, kunnen we ook gerichte maatregelen treffen, en hierover communiceren. De raad en het college spelen een grote rol bij het risicomanagement. Met name de ‘tone at the top’ van raad, college en management bepaalt veel van de effectiviteit van het risicomanagement in de organisatie. Risicomanagement wint aan kwaliteit in een organisatiecultuur waarin het vanzelfsprekend is dat onzekerheden transparant en begrijpelijk worden gecommuniceerd, in onze startdocumenten, beleidsnota’s en voortgangsrapportages. De informatievoorziening naar de raad over onze belangrijkste risico’s willen we verder aanscherpen. De focus is daarbij als volgt: Begrotingscyclus a) Begrotingsprogramma: Belangrijkste externe risico’s en maatregelen in relatie tot de ambities van het programma.
b) Paragrafen: belangrijkste externe risico’s en maatregelen verbonden aan de inhoud van de paragraaf, zoals de paragrafen Risicomanagement en weerstandsvermogen, Verbonden partijen en Bedrijfsvoering Beleidscyclus a) Beleidsnota’s en voortgangsrapportages: Belangrijkste risico’s bij de ambities en doelstellingen van de opgaven, en de maatregelen. Inclusief informatie hoe de inventarisatie tot stand is gekomen en wie daarbij betrokken waren. Zie ook Beleidsnota standaard voor beleidscyclus b) Programma’s en Projecten Risicomanagement vormt een integraal onderdeel van project- en programmamanagement. Belangrijkste informatievoorziening naar de raad gaat via de Regeling Risicovolle Projecten (RRP) 3. Managementcyclus a) In de managementcyclus richten we ons vooral op de bedrijfsvoeringsrisico’s. De belangrijkste externe bedrijfsvoeringsrisico’s (denk aan krapte op de arbeidsmarkt of cyberrisico’s) komen terug in de paragraaf bedrijfsvoering van de begrotingscyclus
2.Bewustwording bij bestuur en organisatie: “voor elk spannend traject een risicosessie” Bewustwording bij bestuur, management en organisatie dat regelmatig de dialoog voeren over risico’s bijdraagt aan het verwezenlijken van ambities en doelstellingen, vormt een belangrijke pijler bij de aanpak van risicomanagement. Hierbij geldt “voor elk spannend traject een risicosessie”. Risicomanagement is een belangrijk instrument om onze ambities voor de stad waar te kunnen maken. Immers hoe groter en innovatiever onze ambities, hoe groter onze risico’s en hoe belangrijker om deze te kennen. Risicomanagement vormt daarom een belangrijk onderdeel bij de uitvoering van onze opgaven, projecten en processen. Bewust en expliciet omgaan met kansen en bedreigingen levert een positieve bijdrage aan het bereiken van de ambities, doelstellingen en resultaten. En zorgt voor een weerbare en wendbare organisatie. Risicomanagement passen we toe op allerlei projecten en opgaven, van beleidsontwikkeling tot complexe projecten in sociaal of fysiek domein of op interne kritieke processen Risicomanagement draagt bij aan • Een betere beheersing van programma’s, projecten en/of processen. Door inzichtelijk te maken welke risico’s van invloed kunnen zijn op de ambities, doelstellingen en beheersaspecten kunnen gericht maatregelen getroffen worden; • Het stellen van prioriteiten.
Door het uitvoeren van een risico-inventarisatie ontstaat inzicht in de belangrijkste, meest risicovolle thema’s. • Betere besluitvorming. Inzicht in de risico’s helpt bij het afwegen van verschillende opties en scenario’s • Weerbaar en wendbaar maken van de organisatie. Door voorbereid te zijn op externe risico’s (denk aan de huidige geopolitieke situatie), maar ook doordat regelmatig de dialoog voeren over risico’s bijdraagt aan een risicobewuste cultuur waarin we zorgen openlijk met elkaar bespreken Wanneer is een traject ‘spannend’? Een spannend traject kan zijn een programma, project of veranderopgave maar ook kritieke interne processen. Een risicosessie voeren we in ieder geval uit bij de volgende ‘spannende’ trajecten 1. Start van een beleid, overzicht van risico’s en maatregelen vormen vast onderdeel van een beleidsnota 2. Start van projecten en programma’s, afhankelijk van het risicoprofiel worden eisen gesteld aan inrichting van risicomanagement. Bij bepaling van het risicoprofiel maken we gebruik van de 10 ijkpunten van de RRP. Bij projecten en programma’s met een score van 20 of hoger stellen we eisen aan de inrichting van risicomanagement 3. Kritieke interne processen (denk aan financiële processen of processen rondom informatievoorziening) Wat is een risicosessie? Een risicosessie vormt de start van het proces van risicomanagement.