Agendabundel

Bundel van de Commissie Mens en Samenleving van 29 april 2021

1 2 3

Opening Aanvang: 10.00 uur. DIGITAAL Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten Verslagen * Het conceptverslag van de openbare commissie Mens en Samenleving van 15 april 2021, ter vaststelling. * Het verslag van de adviescommissie Controle en Financiën van 28 januari 2021, ter kennisname. Concept Verslag commissie Mens en Samenleving, 2021-04-15.pdf Verslag Adviescommissie CF 04-03-2021.docx

4

Wijziging Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010, partiële herziening 2021 Indicatieve aanvang: 10.00 uur; DIGITAAL Indicatieve behandeltijd: 150 min. Beleidsveld: Openbare orde en veiligheid - burgemeester Dijksma Met het ‘Raadsvoorstel wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010, partiële herziening 2021’ worden de volgende wijzigingen voorgelegd: a) Actualisatie van het begrip ‘voertuig’ en verplaatsing van de begrippen ‘bromfiets’, ‘motorvoertuig’ en ‘parkeren’ van hoofdstuk 5 naar hoofdstuk 1 (artikel 1:1 APV). b) Wijziging van de termijn voor het doen van een kennisgeving aan de burgemeester in verband met het houden van een manifestatie te wijzigen van 24 naar 48 uur en de maandag toe te voegen aan de uitzondering voor de zaterdag, zon- en feestdagen (artikel 2:6 APV). c) Het college krijgt de bevoegdheid om een alcoholverbod in een aangewezen gebied te kunnen beperken tot bepaalde tijdstippen (artikel 2:28 APV). d) Opnemen van een verbod op zichtbare uitingen (‘colors’) van verboden organisaties (artikel 2:30a APV). e) Verruiming van het artikel met betrekking tot woonoverlast conform het gewijzigde artikel 151d Gemeentewet (artikel 2:38a APV). f) Opnemen van een verbod op het voeren van dieren (artikel 2:38b APV).

g) In de tekst van het ondermijningsartikel opnemen dat voor bestaande ondernemers geldt dat zij binnen 3 maanden na inwerkingtreding van een door de burgemeester genomen aanwijzingsbesluit een ontvankelijke aanvraag om vergunning moeten hebben ingediend (artikel 2:47, lid 15 APV). h) Schrappen van het vergunningstelsel ten aanzien van straatprostitutie en dit tegelijkertijd in werking te laten treden met de opheffing van de tippelzone op 1 juli 2021 (artikel 3:17 APV). Dossier 1692 voorblad Raadsvoorstel Wijziging APV Utrecht 2010, partiele herziening 2021.docx Besluit wijziging APV 2010, partiële herziening - DROP.docx Overzicht van de wijzigingen in Besluit tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Utrecht 2010 na partiële herziening 2021.docx Toelichting bij Besluit tot wijziging van de APV Utrecht 2010, partiële herziening 2021.pdf

4.1

Beantwoording SV 2021, nr. 83 over Wijziging van de Algemene plaatselijke verordening. Dossier 1812 voorblad Beantwoording SV 2021 nr 83 over Wijziging van de APV.pdf

5

Raadsvoorstel Rekenkameronderzoek: ‘Zo sterk als de zwakste schakel. Een onderzoek naar de informatieveiligheid in de gemeente Utrecht’ Indicatieve aanvang: 14.00 uur; DIGITAAL Indicatieve behandeltijd: 75 min. Beleidsveld: Personeel en Organisatie - wethouder Voortman Uit het rapport van de rekenkamer blijkt dat de beveiliging van informatie van de gemeente Utrecht niet op orde is. Dit betekent dat de gevoelige informatie en persoonsgegevens van de gemeente mogelijk toegankelijk zijn voor onbevoegden. Voor het onderzoek heeft de rekenkamer gebruik gemaakt van een extern bureau om de informatiebeveiliging te testen. Het externe bureau is er niet in geslaagd om via het internet binnen te dringen, maar kon zich wel fysiek toegang verschaffen en zo op de computersystemen van de gemeente geraken. De geconstateerde problemen bevinden zich op het beleid, de techniek, maar ook het gedrag van gemeentelijke medewerkers. De rekenkamer heeft acht aanbevelingen opgesteld om de informatieveiligheid op orde te brengen en stelt de raad voor om het college te verzoeken om de aanbevelingen op te volgen. In de bestuurlijke reactie op het rapport heeft het college al aangegeven hier uitvoering aan te willen geven. Aanvullende agendering J. Zwinkels (CDA): Uit het rapport van de rekenkamer blijkt dat de beveiliging van de informatie van de gemeente totaal niet op orde is.

De rekenkamer kwalificeert de interne situatie als “ernstig”. Mogelijk zijn er, in aanvulling op de aanbevelingen van de rekenkamer, nog meer acties te bedenken die de situatie structureel kunnen verbeteren. De agenderende fractie wil de gelegenheid aangrijpen om dit aan te dragen.

Dossier 1790 voorblad 20210407 Raadsvoorstel informatieveiligheid.pdf 20210407 Bestuurlijk rapport informatieveiligheid.pdf 20210407 Publiekssamenvatting informatieveiligheid.pdf 20210406 Aanbiedingsbrief raad rekenkamerrapport Informatieveiligheid.pdf 20210407 Onderzoeksrapport informatieveiligheid.pdf 6

Raadsvoorstel Zienswijze meerjarenbegroting BghU Indicatieve aanvang: 15.20 uur; DIGITAAL Indicatieve behandeltijd: 15 min. Beleidsveld: Financiën - wethouder Klein Dossier 1780 voorblad Raadsvoorstel Zienswijze meerjarenbegroting BghU 2022-2025.docx Zienswijzebrief BghU meerjarenbegroting 2022-2025.docx Jaarstukken BghU 2020 met verklaring WG.pdf Ontwerpbegroting BghU 2022 en meerjarenperspectief 2023-2025.pdf Aanbiedingsbrief BghU Utrecht.pdf

7

7.1

Aanpak van onderwijsachterstanden, die door de coronacrisis zijn vergroot . Indicatieve aanvang: 15.40 uur; DIGITAAL Indicatieve behandeltijd: 120 min. Beleidsveld: Onderwijs - wethouder Klein Geagendeerd door H. Assen (PvdA), J. Kleinrensink (GroenLinks), R. Wiegant (SP), T. Sturkenboom (Student en Starter), G. te Hoonte (VVD), B. Kos (CDA),.de fracties van D66 en de ChristenUnie. Agendering PvdA, GroenLinks, SP en Student & Starter. Op de middelen om onderwijsachterstanden te bestrijden was al gekort, als gevolg van een landelijke korting die Utrecht hard trof en treft. Uit de beantwoording van de gestelde schriftelijke vragen nummer 23 blijkt, gebaseerd op een recent onderzoek door de Universiteit Utrecht, dat de signalen die de fracties op hebben gevangen de afgelopen tijd en waar meerdere onderwijsprofessionals hun zorgen over geuit hebben terecht waren. Ook in Utrecht hebben kinderen uit sociaal-economisch zwakkere gezinnen de grootste achterstanden opgelopen, waardoor de ongelijkheid verder is toegenomen. Het college schetst hoe in overleg met partners wordt gesproken over de aanpak van de achterstanden, maar de fracties vinden de beantwoording hierop niet concreet genoeg.

De fracties zien het vorig jaar opgerichte Stadsnetwerk Gelijke Kansen als een waardevolle partner, mits deze voldoende slagkracht heeft en op breed draagvlak (zeker ook bij schoolbesturen) kan rekenen. De fracties hebben er op deze manier onvoldoende vertrouwen in dat het Stadsnetwerk in staat is om de hun toebedeelde rol goed op te kunnen pakken. Bij dit debat zal de besteding van de gelden uit het Nationaal Programma Onderwijs worden meegenomen. Recent is een Onderwijs OMT opgericht dat adviseert omtrent de meest effectieve manieren om onderwijsachterstanden te bestrijden. De fracties willen eveneens in debat over de wijze waarop deze adviezen nu betrokken worden bij de bestrijding van achterstanden en de inzet van de gelden uit het Nationaal Programma Onderwijs. In het debat betrekken de fracties ook graag de Schriftelijke Vragen over de inzet van die gelden uit het Nationaal Programma Onderwijs van 30 maart 2021. De stukken worden toegevoegd zodra deze beschikbaar zijn. Agendering VVD en CDA. De VVD- en CDA-fractie kunnen zich op delen aansluiten bij de agendering van de fracties en willen eveneens graag met het college in gesprek over de (voortgang in de aanpak van de) onderwijsachterstanden die als gevolg van de coronacrisis zijn ontstaan. De beantwoording van het college van de SV geeft deze fracties onvoldoende grip op wat het college nu concreet doet.

De fracties van de VVD en het CDA willen weten wat aansluiten bij het Nationaal Programma Onderwijs nu in de praktijk gaat betekenen en wil daar richting aan meegeven. Zij maken zich op basis van de beantwoording zorgen dat de aanpak van de achterstanden zich mogelijk te snel gaat richten op specifieke groepen. Ze maken zich ook zorgen dat lagere en middengroepen mogelijk meer achterstanden hebben, het deelt die agendering. Maar de fracties willen ook met het college in gesprek over hoe andere scholen en leerlingen waar zich misschien meer onverwacht achterstanden als gevolg van corona voordoen, worden gevonden en ondersteund. Hierbij denken zij bijvoorbeeld aan scholen die de slag naar het thuisonderwijs moeilijk konden maken of bijvoorbeeld kinderen in gezinnen die zelf zijn getroffen door coronabesmettingen of quarantainemaatregelen. Agendering D66 en ChristenUnie De fracties van D66 en de ChristenUnie kunnen zich gedeeltelijk aansluiten bij de agenderingen van de fracties. Graag gaan zij met het college in gesprek over de aanpak van onderwijsvertragingen als gevolg van de corona crisis, ook over de achterstanden die in deze periode vergroot zijn. D66 en de CU missen de focus op een lange termijn visie, de vraag die hieruit rijst is hoe we ervoor gaan zorgen dat kinderen, leraren en ouders niet de druk ervaren dat alles binnen een aantal maanden ingehaald moet worden.

In aansluiting op het Nationaal Programma ontwikkelt de gemeente ook samen met partners uit de stad lokale plannen, hierover gaan de fracties graag in debat met de fracties en het college, om zo nog een aantal punten mee te geven voor de Utrechtse aanpak. Ze gaan ook in gesprek met het college over de middelen die vrijkomen vanuit het Nationaal Programma en op welke wijze de gemeente een faciliterende rol kan nemen om scholen die dat nodig hebben hierin te ondersteunen. De fracties zien ook in dat veel nog onduidelijk is, zo ook hoeveel middelen iedere school en de gemeente zelf ook daadwerkelijk krijgt, dat bemoeilijkt het proces van plannen maken en deze tot uitvoer te laten komen. Beantwoording SV 2021 nr. 23 over Onderwijsachterstanden als gevolg van Corona; wat weten we en wat kunnen we er tegen doen?

Dossier 1821 voorblad Beantwoording SV 2021 nr 23 over Onderwijsachterstanden als gevolg van Corona.pdf 7.2

Beantwoording SV 2021 nr. 95 Ongelijk investeren van de gelden uit het Nationaal Programma Onderwijs om maximaal bij te dragen aan kansengelijkheid Dossier 1846 voorblad Beantwoording SV 2021 nr 95 over Ongelijk investeren van de gelden uit het Nationaal Programma Onderwijs om maximaal bij te dragen aan kansengelijkheid.pdf

3 Verslagen 1 Concept Verslag commissie Mens en Samenleving, 2021-04-15.pdf

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE MENS & SAMENLEVING D.D. 15 APRIL 2021 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

20

30

22 april 2021 Stadhuis, digitaal Geertjan Benus (Notutekst) 29 april 2021

Aanwezigen: Ochtendvergadering De voorzitters, de heer M. de Pagter, mevrouw J. Kleinrensink, de wethouder mevrouw L. Voortman, en de wethouder mevrouw A. Klein, en voorts de leden: mevrouw M. Deldjou Fard (GroenLinks), de heer M. Saiah (D66), mevrouw E. Bijsterbosch (D66), mevrouw J. Admiraal (ChristenUnie), mevrouw I. Raaijmakers (PvdA), mevrouw H. Assen (PvdA), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw M. van Mil (Student&Starter), mevrouw T. Meerding (VVD), mevrouw K. Verlinden (VVD), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), de heer M. Sungur (DENK), de heer S. Nagtegaal (PVV), en van de griffie de commissiegriffiers mevrouw J. Udo en mevrouw W. Kok ( en de commissiesecretaris mevrouw I Arets). Middagvergadering De voorzitters, mevrouw C. van Dun en mevrouw J. Kleinrensink, de wethouder mevrouw A. Klein en de en voorts de leden: mevrouw M. Deldjou Fard (GroenLinks), mevrouw J. Kleinrensink (GroenLinks), de heer P. van Corler (GroenLinks), de heer M. Saiah (D66), mevrouw J. Admiraal (ChristenUnie), de heer R. van der Zweth (PvdA), de heer B. Kos (CDA), mevrouw H. Assen (PvdA), de heer B. Kos (CDA), mevrouw M. van Mil (Student&Starter), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), de heer C. Bos (Stadsbelang Utrecht), de heer G.te Hoonte (VVD), de heer M. de Pagter (VVD), de heer H. van Deún (PVV), de heer F. Boudens (SP), en van de griffie de commissiegriffiers mevrouw W.

Kok en de commissiesecretaris mevrouw I. Arets. Avondvergadering De voorzitter, mevrouw E. Bijsterbosch en de wethouder de heer E. Eerenberg en verder de leden de heer M. Vonk (GroenLinks), de heer M. Saiah (D66), mevrouw R. Streefland (ChristenUnie), de heer D. Gilissen (VVD), de heer B. van Steeg (CDA), mevrouw T. Meerding (VVD), mevrouw H. Assen (PvdA), mevrouw T. Sturkenboom (Student & Sarter), de heer I. El Abassi (DENK), de heer M. Sungur (DENK), en van de griffie de commissiegriffier E. Hamelink en de commissiesecretaris mevrouw I. Arets. Verslag openbare vergadering commissie mens en samenleving d.d. 15 april 2021

40

1. Opening en mededelingen ..................................................................................................................... - 2 1. Heropening en mededelingen.......................................................................................................................... - 2 2. Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten .................................................................. - 2 3. Verslagen ............................................................................................................................................... - 2 Pagina 1 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

50

60

4.1 Toezeggingen/moties/brievenlijst .................................................................................................................. - 3 4.2 Lange termijn agenda .................................................................................................................................... - 3 5. Raadsbrief barometer culturele diversiteit .............................................................................................. - 3 6. Noodsteun voor de culturele sector ...................................................................................................... - 17 6.1 M209/2020 Geen stad zonder kunst, geen culturele top zonder keten ................................................ - 17 6.2 M431/2020 Perspectief en experimenteerruimte voort cultuur en festivals .......................................... - 17 6.3 SV36/2021 Noodsteun voor cultuur met winstoogmerk ........................................................................ - 17 6.4 Raadsbrief tijdelijk extra ruimte voor scholen ....................................................................................... - 17 6.5 Raadsbrief rapport nulmeting Fair practice code cultuurnota ............................................................... - 17 6.6 Raadsbrief en update gevolgen en aanpak coronavirus in Utrecht ......................................................

- 17 6.7 VNG Gids gemeentelijke coronasteun.................................................................................................. - 17 6.8 MV1 vragenuur 11 maart 2021 over zonder coronasteun geen broedplaats voor de makers .............. - 17 7. Raadsbrief uitvoeringsplan Utrechtse Kindcentra ............................................................................ - 24 7.1 Raadsbrief toelichting en juridische toets verhuurbeleid bij Utrechtse kindcentra ........................ - 24 8. Raadsvoorstel Ontwikkelplan Investeringsbeslissing Berlijnplein ................................................... - 32 8.1 Raadsbrief aanvullende informatie cultuurcluster Berlijnplein ........................................................ - 32 8.2 Overige documenten Berlijnplein ....................................................................................................... - 32 9. Jeugdhulp in coronatijd en daarna .................................................................................................... - 52 9.1 Raadsbrief tijdig bieden van passende jeugdhulp 2020 .................................................................. - 52 9.2 Raadsbrief onderzoek gemeentelijke uitgaven Jeugdzorg .............................................................. - 52 -

Ochtendvergadering 15 april 2021

1. Opening en mededelingen De voorzitter, de heer De Pagter, opent de vergadering om 10.00 uur en heet alle aanwezigen welkom. Eerst zullen onderwerpen behandeld worden uit de portefeuille van wethouder Voortman en daarna uit de portefeuille van de wethouder Klein. 70

Mededelingen Geen Middagvergadering 15 april 2021

Heropening en mededelingen De voorzitter, Van Dun, heropent de vergadering om 14.00 uur en heet alle aanwezigen welkom. Zij geeft aan wat op de agenda staat. Mededelingen 80 Avondvergadering 15 april 2021

Heropening De voorzitter, mevrouw Bijsterbosch , heropent de vergadering om 20.00 uur en heet alle aanwezigen welkom. Zij geeft aan wat op de agenda staat. Mededelingen Geen.

90

2. Vaststellen agenda en inventarisatie te bespreken agendapunten De voorzitter stelt de agenda voor de gehele vergadering conform vast. 3. Verslagen • •

Het conceptverslag van de openbare commissie Mens en Samenleving van 4 maart 2021, ter vaststelling Het conceptverslag van de openbare commissie Mens en Samenleving van 18 maart 2021, ter vaststelling

Pagina 2 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021 • •

100

110

Het conceptverslag van de openbare commissie Mens en Samenleving van 1 april 2021, ter vaststelling. Het geheime conceptverslag van de besloten commissie Mens en Samenleving van 1 april 2021, ter vaststelling.

De voorzitter neemt er nota van dat de commissie alle vast te stellen verslagen conform vaststelt. 4.1 Toezeggingen/moties/brievenlijst d.d. 09-04-2021 Mevrouw Meerding (VVD) vraagt het college/griffie de toezeggingenlijst te actualiseren. Veel toezeggingen zijn verlopen zonder dat daarover voortgangsinformatie is opgenomen. Wethouder Voortman zal er zelf naar kijken en het onder de aandacht brengen van haar collega's. De voorzitter neemt er kennis van dat de commissie overigens geen opmerkingen maakt. Hij stelt daarmee de lijst vast. 4.2 Lange termijn agenda LTA M&S per 1 april 2021 Geen opmerkingen. 5. Raadsbrief barometer culturele diversiteit

120

130

140

Beleidsveld: Diversiteit - wethouder Voortman Geagendeerd door I. Raaijmakers (PvdA), M. Sungur (DENK), M. Deldjou Fard (GroenLinks), T. Sturkenboom (Student&Starter), M. Saiah (D66), B. van Steeg (CDA), T. Meerding (VVD). De barometer geeft kwantitatief inzicht in de culturele diversiteit van de gemeentelijke organisatie. Dit is een nulmeting die gebruikt kan worden om diversiteitsbeleid op een meer feiten-gedreven wijze in te richten. De fracties van de PvdA, DENK, GroenLinks en Student & Starter, D66 en CDA willen met de wethouder in discussie over de resultaten van de Barometer Culturele Diversiteit, hoe we de uitkomsten moeten duiden en welke consequenties op korte termijn hieraan worden verbonden. Uit de Barometer blijkt dat de invoering van het Actieplan Diversiteit en Inclusie (april 2019) op het vlak van culturele diversiteit nog geen zichtbare resultaten heeft opgeleverd. Het college wacht tot begin 2022 met een herzien actieplan. De agenderende fracties willen in gesprek met het college over de uitkomsten van de barometer en de plannen van het college. Ook willen ze suggesties meegeven voor aanvullende acties om het diversiteitsbeleid nog verder aan te scherpen.

De voorzitter leidt de bespreking van dit agendapunt in met te refereren aan de annotatie bij de agenda (zie boven). De bespreking zal plaatsvinden in één termijn. De commissie Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat de cijfers een pijnlijke realiteit blootleggen. Slechts 14% van de ambtenaren heeft een niet-westerse immigratie achtergrond tegen 36% van alle Utrechters. Van de hoogste salarisschalen heeft slechts 3% van de Utrechtse ambtenaren een niet-westerse achtergrond. Zij stelt de wethouder volgende vragen. Hoe beoordeelt de wethouder deze cijfers? Deelt zij de mening van haar fractie dat deze cijfers absoluut te laag zijn? Zij leest in de raadsbrief niets over een duiding. Mevrouw Meerding (VVD) vraagt waarom mevrouw Raaijmakers déze cijfers gebruikt. In het rapport wordt gekeken niet naar de totale Utrechtse bevolking maar naar de beroepsbevolking. Dat cijfer zegt haars inziens meer over de onderlinge verhoudingen; daar is het cijfer niet 36%, maar 19%. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat de gemeente voor alle Utrechters is, ook de niet-werkenden. Om die reden heeft zij gekozen deze percentages te noemen. Pagina 3 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

150

160

170

180

190

Mevrouw Meerding (VVD) vindt dit antwoord bijzonder. Zij stelt dat mensen die niet werken ook niet voor de gemeente kunnen gaan werken. Zij begrijpt heel goed waarom naar de beroepsbevolking is gekeken; dan gaat het om welke mensen kunnen en willen werken. Daarmee wordt dan het aantal werkenden in de gemeente Utrecht vergeleken. De heer Nagtegaal (PVV) merkt op over de afspiegeling dat niet alleen mensen die in Utrecht wonen aangenomen worden door de gemeente. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt ook bij 19% 3% aan de top een abominabel cijfer. Zij benadrukt de urgentie. Zolang wonen voor veel mensen niet betaalbaar is in Utrecht, kan de gemeente haars inziens niet eisen van haar medewerkers dat ze in Utrecht moeten wonen. De heer Sungur (DENK) valt mevrouw Raaijmakers bij. Hij merkt op dat in het rapport niet gesproken wordt over beroepsbevolking. Het gaat in het rapport over de werkzame beroepsbevolking. Dat is daarmee een belangrijk verschil, uitgaande van de totale beroepsbevolking. Bovendien noemt hij in dit verband het begrip representativiteit; dat mensen zich enigszins kunnen herkennen in de medewerkers van de gemeente. Dan maakt het in de ogen van zijn fractie niet zoveel uit waar de medewerkers precies vandaan komen. Het gaat er zijns inziens veel meer om of mensen zich in Utrecht thuis voelen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vervolgt haar inbreng.

Zij vraagt naar wat er nu gaat gebeuren; welke concrete doelen en acties zullen hieraan verbonden worden? In zekere zin zijn deze cijfers een nulmeting. Maar op het moment van meten was het actieplan al anderhalf jaar gaande. Zij stelt dat in het gunstigste geval het resultaat van de meting van heel slecht naar iets minder slecht zal zijn. De vraag van de PvdA is hoe van slecht naar echt beter te kunnen komen. Dit gaat wat haar betreft in een wel heel erg langzaam tempo. Uit de raadsbrief spreekt weinig urgentie. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen nog voor de zomer een aangescherpt actieplan te leveren op dit punt van culturele diversiteit. Haar fractie denkt graag mee met een aangescherpt plan. Allereerst wil haar fractie concrete doelen: streefcijfers. Zij stelde deze vraag ook al bij de start van het plan. Hoeveel collega's met een niet-westerse bi-culturele achtergrond vanaf schaal 10 komen er bij? In het bedrijfsleven wordt daarvan een KPI gemaakt. Dat kan wat haar betreft bij de gemeente ook. Daarnaast wil haar fractie concrete acties. Afgelopen zomer steunde de PvdA een motie van DENK om een voorkeursbeleid voor diversiteit in hogere functieniveaus door te voeren. Veel partijen vonden dat toen voorbarig. Wat haar betreft laten deze cijfers zien dat het tot haar spijt nodig is. Zij adviseert het college ook gebruik te maken van bewezen interventies.

Het onderzoek gaat snel op dit terrein; het is ook bekend wat werkt, bijvoorbeeld voorkeursbeleid. Wat de PvdA betreft moet het ambitieniveau omhoog en moet het beleid op dit gebied minder vrijblijvend. Zij vindt dit hét moment om door te pakken. De heer Sungur (DENK) onderstreept nadrukkelijk de ambitie van het college op het gebied van het streven naar een divers personeelsbestand om daarmee effectiever te kunnen zijn als organisatie, maar vooral ook om een organisatie te kunnen zijn waarin de Utrechters zich kunnen herkennen. Zijn fractie is blij met de al ingezette acties. Hij dankt de wethouder voor haar inzet op dit onderwerp.

Pagina 4 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

200

210

220

230

240

Gebleken is uit de culturele barometer dat er nog wel een hele weg te gaan is om de ambitie waar te maken. Ook hij mist concrete streefcijfers. Hij wil de gemeente zijn als het gaat om mensen met een migratie-achtergrond op functies boven schaal 11. Wanneer is de gemeente daarin succesvol en zijn sommige acties niet meer nodig? Om die reden verzoekt hij de wethouder om voor de zomer de raad te melden welke smartdoelen de gemeente stelt als het gaat over een divers personeelsbestand en welke aanvullende acties te ondernemen. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Hij haalt de cijfers nog een keer aan en stelt vast dat wanneer ingezoomd wordt op de details het alleen maar slechter wordt. De huidige samenstelling is zijns inziens een gevaar voor het probleemoplossend vermogen van de gemeentelijke organisatie. Het ziet ernaar uit als is sinds 2016 niet veel veranderd. Met dit tempo zal het vele jaren duren voordat de gemeente in de buurt komt van waar zij wil zijn, waarbij het wat hem betreft nog maar de vraag is of zij de eindstreep zal halen. In de brief van het college mist hij de urgentie en effectieve acties. Hij stelt allereerst voor te gaan werken met een voorkeursbeleid: bij gelijke geschiktheid voor de functie vanaf schaal 11 de voorkeur te geven aan een persoon met een niet-westerse immigratie achtergrond. Dit bepleit zijn fractie al langere tijd.

De GroenLinks wethouder in Amsterdam ging vorig jaar hiertoe al over. Hij hoopt dit in Utrecht ook te kunnen doen. Dit is voor hem een tijdelijk instrument om de achterstand die er is snel te kunnen inlopen en hij hoopt dat op termijn dit soort instrumenten niet meer nodig zullen zijn. Een ander voorstel van zijn fractie is het oprichten van een personeelsnetwerk dat zich richt op personeel met een niet-westerse migratie-achtergrond. Een dergelijk netwerk kan helpen bij het vinden van medewerkers. Hij vraagt het college het ontstaan van een dergelijk netwerk te ondersteunen en aan te moedigen. Hij stelt voor in cijfers uit te drukken hoe de ontwikkelingen zijn op het gebied van medewerkers met een migratieachtergrond. Met betrekking tot de selectiecommissies, las hij dat het niet altijd goed lukt om die divers samen te stellen. Hij vraagt hoe de wethouder aankijkt tegen het aantrekken van medewerkers extern en die in te zetten in de selectiecommissies die niet divers genoeg zijn, waarbij de externe medewerker een andere achtergrond heeft. Ook dat is voor zijn fractie een tijdelijk instrument. Een ander voorstel is de samenwerking met minimaal twee externe partners om de mensen op de werkvloer met een niet-westerse migratie achtergrond te versterken. Hij kwam er achter bij de voortgangsbrief dat dit bij één partner is gebleven. Hij betreurt dat.

Hij stelt voor met meerdere commerciële en niet commerciële partners samen te werken om de mensen met een niet-westerse migratieachtergrond te versterken. Hij stelt voor deze inzet breder te trekken dan alleen de gemeentelijke organisatie, naar alle organisaties waarbij de gemeente aandeelhouder is. Hij verzoekt de wethouder het aanjagen van diversiteit op te nemen in het actieplan en na te gaan welke partijen daarvoor in zijn. Hij denkt daarbij aan VITENS of UW. Hij vraagt concluderend de wethouder om de eerder genoemde voorstellen van DENK over te nemen zodat de organisatie haar gezamenlijke ambitie kan waarmaken. Hij overweegt bij al deze punten een motie. De heer Nagtegaal (PVV) vindt voorkeur bij gelijke geschiktheid discriminatie ten opzichte van de persoon die niet wordt gekozen. Pagina 5 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

250

260

270

280

290

De heer Sungur (DENK) repliceert dat positieve discriminatie toegestaan is wanneer de grondslag juridisch is. Bovendien stelt hij voor dit tijdelijk te doen en op bepaalde functieniveaus. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) merkt op dat de barometer een kwantitatief inzicht geeft in de culturele diversiteit van de gemeentelijke organisatie. Deze meting is te gebruiken om het diversiteitsbeleid in te richten op een meer op feiten gedreven wijze. Aan het einde van de brief las zij dat de wethouder de ambitie heeft om te gaan werken aan meer diversiteit in de top. GroenLinks heeft daarvoor een voorstel. GroenLinks heeft een aantal aandachtspunten na het bekijken van de barometer. Wanneer het gaat om het bevorderen van inclusie binnen organisaties noemt zij het cijfer uit 2019. Zij wilde dat cijfer kunnen vergelijken met 2020. Het antwoord kreeg zij op het nippertje. Zij herhaalt daarom haar technische vraag: zij las dat de medewerkers de inclusie positiever zijn gaan waarderen in 2020 ten opzichte van 2019. In het medewerkersonderzoek van 2020 beantwoordde 36% van de medewerkers met “altijd” en “vaak”. In 2019 lag dit percentage op 30%. Zij vindt dat geweldig. Zij vraagt waarom de vraag dit jaar veranderd is.

Zij kreeg als antwoord dat de stelling was dat de leidinggevenden en de teamgenoten openstaan voor afwijkende ideeën en meningen en deze worden in de besluitvorming meegenomen. Zij vraagt of het juist is dat de oorspronkelijke kernvraag is veranderd ten opzichte van vorig jaar. De vraag is nu heel breed geworden. Waarom is deze keuze gemaakt? Zij krijgt hierop graag het antwoord van de wethouder. Door de resultaten van de barometer merkt haar fractie dat het van belang is om binnen het beleid intersectioneel te gaan denken. Zij stelt: binnen diversiteit bestaat diversiteit. Ze denkt daarbij aan kruisbestuivingen van diverse factoren. In de barometer is te zien dat de groep jongeren met een migratie-achtergrond gemakkelijker binnenstroomt terwijl het vanaf de leeftijd van 35 jaar lastiger wordt. GroenLinks wil dat er kansen zijn voor alle leeftijdsgroepen. Haar fractie ziet graag dat ook de cijfers groeien over de instroom van mensen van boven de 35 jaar, die hier misschien niet geboren en getogen zijn en daardoor een grotere afwijking hebben van de dominante norm. Zij vraagt of de wethouder die ambitie deelt met haar fractie. Zo ja, vraagt zij hoe de wethouder hiervoor gaat zorgen bij werving en selecties. Voor vrouwen in leidinggevende functies vanaf schaal 9 zit de gemeente Utrecht goed. Daarvan wordt GroenLinks blij.

Hoe zit het met de vertegenwoordiging van vrouwen met een niet-westerse migratie achtergrond in het kader van intersectionaliteit in de topfuncties van de gemeente? GroenLinks wil dat ook hiervoor aandacht komt. Deze groep loopt vaker achter bij de mannen en heeft vaker een grotere penibele situatie op de arbeidsmarkt. Zij vraagt of de wethouder instrumenten in huis heeft om ook dit punt vanaf nu te monitoren. Zij krijgt hierop graag een reactie. Het stimuleren van meer mensen met een niet-westerse migratieachtergrond in de top, noemt de wethouder in haar meest recente brief als een aandachtspunt; dat is ook voor GroenLinks een belangrijk onderwerp. De barometer geeft feitelijk inzicht om het beleid aan te scherpen. Voor GroenLinks is nu het moment om door te pakken en feiten gedreven doelen te formuleren om vooruit te komen. Om die reden wil GroenLinks dat de wethouder ambitieuze streefcijfers formuleert in de te verwachten voortgangsrapportage in de evaluatiebrief van het derde kwartaal voor het stimuleren van meer diversiteit in de top van de gemeentelijke organisatie. Zij noemt in dit verband ook het advies van de SER op dit gebied. Dat advies spreekt Pagina 6 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

300

310

320

330

340

over een integrale benadering. Dat beleid moet zich richten op de kweekvijver en niet alleen op de top, zo dat een meer divers samengestelde groep mensen in een goede positie komt om op termijn door te groeien naar de top. GroenLinks wil dat de gemeente voor het behalen van haar ambitie, deze beide groepen in relatie tot elkaar brengt: de kweekvijver-groep en de top. Dat de gemeentelijke organisatie het doorstromen naar hogere functies mogelijk maakt. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) is benieuwd hoe GroenLinks aankijkt tegen haar voorstel om vóór de zomer met een nieuw actieplan op dit punt te komen. Zij vraagt waarom te wachten tot het derde kwartaal. Een voortgangsrapportage ziet zij als iets anders dan een nieuw actieplan. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) begrijpt de urgentie die de PvdA schetst heel goed. Zij deelt die urgentie ook. Zij vraagt zich af of voor de zomer haalbaar is, gezien alles wat gevraagd wordt. Zij wil graag ruimte geven aan het maken van een goed plan. De heer Saiah (D66) vraagt mevrouw Deldjou Fard over de streefcijfers of het haar gaat om culturele diversiteit of diversiteit in de breedste zin van dat begrip. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) antwoordt dat het haar gaat om culturele diversiteit. Mevrouw Van Mil (Student & Starter) waardeert de inzet van de gemeente om te werken aan culturele diversiteit. Voor haar fractie ontbrak nog wel een deel.

Zij ziet percentages, cijfers. Wat haar betreft ontbreekt de duiding. Zij vraagt de wethouder aan te geven hoe zij dit ziet. Zij leest in de raadsbrief hoe het college verder gaat met de resultaten. Het college verwijst naar het actieplan diversiteit. Zij las in het NRC dat de Universiteit Utrecht voorlopig niet meedoet met de barometer; dat had iets te maken met de persoonlijke gegevens. Zij las dat er een optout was gekomen bij de universiteit waarbij mensen konden aangeven niet te willen meedoen met het delen van gegevens. Zij vraagt of dit bij de gemeente ook gebeurd is. Zij vraagt of de wethouder dat kan uitleggen. Zo nee, waarom is dat niet gebeurd bij de gemeente? Zijn de werknemers geïnformeerd over dat de gemeente mee zou doen en dat er een mogelijkheid was tot een optout? Met betrekking tot het aanjagen van de diversiteit noemt zij de activiteiten die daarop gaande zijn. Zij vraagt of bij werknemers actief gemonitord wordt of ze willen doorstromen en of dat mogelijk is en of dat voor alle werknemers geldt. De heer Saiah (D66) vindt het van belang het personeelsbestand op het stadskantoor een afspiegeling te laten zijn van de inwoners in de stad. Dit geldt wat hem betreft voor alle lagen in het personeelsbestand. Die barometer was super inzichtelijk. Zijn fractie heeft daarin heel veel kunnen lezen.

D66 vindt dat de raadsbrief die de raadsleden hierin meenam vrij algemeen was opgesteld. Er ontbrak een duiding van hoe het college wenst om te gaan met de cijfers en met een nulmeting. De vraag blijft wat de stip op de horizon is. Wat wil het college terugzien in een volgende monitor? Hij vraagt of de wethouder daarop kan ingaan. Wat zijn fractie betreft zijn de streefcijfers een middel om ergens naartoe te werken en dan vooral als een manier om scherp te blijven als bestuur op een bepaalde ambitie, zodat ook te beargumenteren is waarom de cijfers niet gehaald zijn wanneer dat dan wel het geval is.

Pagina 7 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

350

360

370

380

Al eerder vroeg D66 om een inclusieve en diverse organisatie. Aan het actieplan Diversiteit en Inclusie is te zien dat het college hieraan hard werkt. Hij realiseert zich dat de opdracht allesbehalve eenvoudig is. Dit is een hele uitdaging om de top (schaal 9 en hoger) diverser te krijgen. Ondanks die uitdaging wil D66 het college aanjagen om na te gaan wat wel en niet werkt. Door te luisteren naar de ervaringen van het personeel en die geluiden te vertalen naar het inclusiever maken van de eigen organisatie en door het creëren van goede doorstroommogelijkheden en goede opleidingstrajecten, door signalen van discriminatie op de werkvloer serieus te nemen door het aanstellen van een speciale vertrouwenspersoon, door het eigen personeel trainingen aan te bieden op het gebied van inclusieve werving. Hij verneemt graag van de wethouder hoe zij dit ziet en of zij nog wel te benutten onbenutte kansen ziet. Hij vraagt of de HR-afdeling de vrijheid voelt hiermee te experimenteren. Hij zou graag inzichtelijkheid willen krijgen hoe het zit met de in- en de uitstroom van exact deze groep. Bij andere grote organisaties ziet hij terug dat mensen met een biculturele achtergrond nadat ze instromen snel weer vertrekken. Vindt dit gegeven ook plaats bij de gemeente Utrecht? De heer Sungur (DENK) vraagt hoe de heer Saiah aankijkt tegen zijn idee van het voorkeursbeleid.

Is hij het ermee eens dat de cijfers wel heel dramatisch zijn die betrekking hebben op functionarissen in functies boven schaal 11 en dat daarvoor radicale oplossingen nodig zijn. De heer Saiah (D66) vindt dat een goede vraag. Zijn fractie is over de juiste oplossing nog niet helemaal uit. Hij verneemt sowieso graag van de wethouder hoe zij dit ziet. Zijn fractie kijkt ook naar andere maatregelen die nu al gaande zijn en ook naar nieuwe zaken zoals traineeships in de hogere lagen. Vast staat dat er iets moet gebeuren. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Zijn fractie ziet ook andere kansen en andere maatregelen en denkt daarbij aan inhoudsdagen voor minderheidsgroepen. Dan gaat het hem echt om alle minderheidsgroepen in de stad Utrecht. Aandacht voor inclusieve communicatie bij werving en selectie, opzetten van mentorenprogramma's om de doorstroming te verstevigen en zichtbaarheid van rolmodellen en vooral ook in de hogere lagen. Hij vraagt hoe de wethouder dit ziet. De raad ontvangt nog een brief met de voortgangsrapportage. Hij hoopt daarin nog iets te lezen. Hij leest ook dat het gehele plan herzien wordt begin 2020. Hij hoopt dat de plannen daarin ook zijn mee te nemen. De heer Van Steeg (CDA) vindt het belangrijk dat de gemeente alle bewoners representeert. Dat is niet op alle vlakken het geval. Zijn conclusie is dat er iets moet gebeuren.

Alleen sturen op cijfers heeft zijn risico's; hij waarschuwt daarvoor. Hij stelt dat op het gebied van de hogere schalen de culturele diversiteit laag is. De wethouder is actief om daarin verandering te brengen, zo leidt hij af van het actieplan. Hij vindt het vooral belangrijk het gesprek te voeren binnen de gemeente om de acties goed te monitoren. Dat actieplan bestaat al een tijdje. Hij legt de vraag voor wat op dat vlak werkt en wat niet werkt. Zijn fractie is vooral geïnteresseerd in hoe nu verder te gaan. De cijfers laten zien dat nog veel te verbeteren is. Aan de andere kant ziet hij dat ook zaken goed gaan. Als het gaat om jonge mensen, is een veel grotere groep mensen te zien met een bi-culturele achtergrond. Hij vraagt de wethouder of dit een basis is om door te groeien naar een hogere schaal. Hij vindt die basis vruchtbaarder dan nu te gaan

Pagina 8 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

390

400

410

420

430

sturen op percentages. Hij noemt in dit verband het begrip inclusief beleid. Hij noemt ook de gesprekken over deze onderwerpen op de werkvloer. Mevrouw Van Mil (Student & Starter) vraagt hoe het CDA aankijkt tegen hoe inclusief beleid te maken is met alleen mensen met dezelfde achtergrond. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat een goede vraag. Hij denkt dat er nog veel pionierswerk te doen is. In het actieplan staat een aantal zaken om nadrukkelijk aandacht te vragen en om een aantal keer per jaar dit nadrukkelijk te agenderen om ook in hogere schalen bij het aannamebeleid aandacht te hebben voor culturele diversiteit. Al dergelijke zaken kunnen wat hem betreft helpen. Hij vraagt de wethouder welke van die maatregelen echt werken en welke nieuwe dingen te doen zijn. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat de barometer Culturele Diversiteit uitgevoerd is. Dat betekent dat het bestuur voor het eerst een cijfermatig beeld heeft van de stand van zaken hierin als het de eigen organisatie betreft. De VVD was terughoudend met de uitvoering van een dergelijke meting. De VVD denkt dat die diversiteit niet alleen in cijfers is uit te drukken dan wel uitgedrukt moet worden. Zij vindt het op zich goed te weten hoe het er voorstaat.

Uit het onderzoeksrapport blijkt dat van alle werknemers van de gemeente Utrecht 9% een westerse migratieachtrergrond heeft en 14% een niet-westerse migratieachtergrond. Kijkend naar de vertegenwoordiging van deze groepen in de werkzame beroepsbevolking over geheel Utrecht, heeft van de inwoners van Utrecht 12% een westerse migratie achtergrond en 19% een niet-westerse. Zij concludeert daaruit dat er verschil zit tussen de eigen organisatie en de gemiddelde werkzame inwoner van Utrecht. Dit zijn wat de VVD betreft geen extreme cijfers, maar zo concludeert zij, is er nog wel werk aan de winkel. Ook de VVD vindt dat de gemeentelijke organisatie zoveel mogelijk een afspiegeling van de inwoners van de gemeente Utrecht zou moeten zijn. Wat haar fractie nog meer opvalt, is dat er tussen de verschillende organisatie-onderdelen van de gemeente grote verschillen zichtbaar zijn. Dat verdient wat de VVD betreft extra aandacht. Hetzelfde geldt voor de salarisschalen, zowel voor de laagste als voor de hogere. Ook dat is voor haar fractie een aandachtspunt. Haar fractie begrijpt dat het tijd kost en heeft er vertrouwen in dat de huidige agenda Diversiteit en Inclusie daaraan kan bijdragen. De VVD vindt het nu nog te vroeg om iets te zeggen over de effecten van de huidige agenda.

Haar fractie is zeker benieuwd hoe de wethouder aankijkt tegen deze uitkomsten en hoe zij de uitkomsten van het onderzoek duidt. De heer Sungur (DENK) is benieuwd wanneer het voor de VVD echt het moment is om te zeggen dat ingegrepen moeten worden. Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat dat moment komt wanneer te zien is dat de ontwikkeling achteruitgaat. Zij ziet over de hele linie cijfers die het kritische commentaar wekken en dat er een plan ligt om ze te verbeteren - dat op zich vindt de VVD een goed uitgangspunt. Wanneer te zien zal zijn dat er geen vooruitgang is of dat het zelfs terugloopt, is er wat de VVD betreft na te denken over andere plannen die vérgaander zijn of dat de agenda opnieuw moet worden vormgegeven. De heer Sungur (DENK) ziet niet veel positiefs in de 3% van de hogere schalen. Hij vraagt of dit geen signaal is voor de VVD om stappen te zetten. Mevrouw Meerding (VVD) licht toe dat bij de hogere schalen voor de VVD nog iets anders meespeelt. Haar fractie heeft er wel vertrouwen in dat mensen de mogelijkheid krijgen door te groeien bij de gemeente wanneer ze meer instromen. Daar ziet Pagina 9 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

440

450

460

470

480

de VVD winst. De VVD accepteert dat dat tijd kost. Haar fractie wil nu nagaan hoe dit zich ontwikkelt. Heel veel jonge mensen met een niet-westerse achtergrond worden momenteel aangenomen bij de gemeente. Zij hoopt dat die uiteindelijk gaan doorstromen naar hogere schalen in leidinggevende functies. Zij zal dat in de gaten gaan houden. De heer Sungur (DENK) merkt op dat vanaf 2016 de instroom van mensen met een niet-westerse achtergrond niet is toegenomen. Dat schommelt rond de 14%. Die instroomcijfers veranderen in zijn beleving niet. Hij vraagt hoe de VVD dit ziet. Mevrouw Meerding (VVD) hoopt dat in de komende jaren de instroomcijfer wel gaan toenemen. Zij bevestigt dat die cijfers nu schommelen. Juist als het gaat om de hogere salarisschalen denkt zij dat er meer factoren meespelen: dat mensen de mogelijkheid krijgen op te klimmen binnen de organisatie, en dat mensen een bepaalde opleiding hebben genoten. Door heel Nederland is te zien dat mensen met een migratie-achtergrond steeds hoger opgeleid worden. Dat soort zaken zijn belangrijk om ook in een hogere salarisschaal terecht te komen. Zij hoopt en gaat er ook vanuit dat die ontwikkeling zich doorvertaalt in de eigen gemeente. Wanneer dat niet het geval zal zijn, moet actie worden ondernomen. Zij vervolgt haar inbreng. Tot slot wil ze nog één ding meegeven.

De barometer culturele diversiteit is speciaal gemaakt om culturele diversiteit in beeld te brengen. Diversiteit is veel breder dan alleen de achtergrond. Diversiteit komt ook terug in geslacht, in leeftijd, geaardheid, persoonlijkheid. Zij pleit ervoor dat het bestuur zich niet blind staart op de cijfers. Zij vraagt de wethouder hoe zij dit ziet. Hoe worden die andere vormen van diversiteit in de organisatie geborgd? De heer Nagtegaal (PVV) heeft een positieve boodschap. Hij deelt mee dat zijn bijdrage gehoord cynisch. Hij heeft een kaartje waarop de verschillende groepen in de gemeente Utrecht staan: 77% Nederlands, 14% niet-wester en 9 % westerse migratie. Over heel Nederland staan ongeveer dezelfde cijfers. Hij complimenteert en feliciteert de wethouder met de perfecte afspiegeling van de Nederlandse samenleving in het personeelsbestand. Hij biedt de wethouder een bloemetje aan. Hij adviseert de wethouder te stoppen met haar portefeuille. De heer Sungur (DENK) doet het een groot genoegen dat de PVV kennelijk een aanjager is van diversiteit. Hij beschouwt dat als een vooruitgang voor de heer Nagtegaal en zijn fractie. De heer Nagtegaal (PVV) brengt zijn inleiding van zijn bijdrage onder de aandacht. Het is aan de heer Sungur hoe zijn bijdrage te interpreteren. Mevrouw Admiraal (ChristenUnie) heeft begrepen dat de barometer nog niet de gewenste cijfers laat zien.

De wethouder heeft in haar brief nog geen verdere acties of consequenties verbonden omdat over een aantal maanden de voortgangsrapportage zal verschijnen. Zij vraagt de wethouder desalniettemin of nu al enige actie te verbinden is aan de barometer. Daarnaast kon zij lezen dat het moeilijk is om diversiteit te waarborgen vanaf schaal 10. Zij vraagt of er concrete elementen inzitten die worden uitgevoerd zodat niet gewacht hoeft te worden tot de voortgangsrapportage. Wat doet de wethouder om de diversiteit wel te waarborgen? De voorzitter constateert dat alle fracties hun inbreng hebben geleverd. Hij verneemt desgevraagd van de wethouder dat zij direct met antwoorden zal beginnen. Pagina 10 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

490

500

510

520

530

De beantwoording Wethouder Voortman zet in de richting van de heer Nagtegaal uiteen dat het personeelsbestand nog geen afspiegeling is van de samenstelling van de stad. Zij is nog niet van plan om te stoppen met deze portefeuille. Wanneer het afscheidsbloemen zijn, stelt zij voor ze te overhandigen aan een ander. Wanneer de bloemen bedoeld zijn als aanmoediging om door te gaan, zal zij haar adres doorsturen zodat ze bezorgd kunnen worden op haar thuisadres. De heer Nagtegaal (PVV) licht toe de bloemen te overhandigen als felicitatie voor het werk van de wethouder op dit vlak. Hij zal afspraken maken met het secretariaat van de wethouder. Wethouder Voortman verwacht dat het dan helemaal goed gaat komen. Zij kiest ervoor de bloemen te zien als een aansporing om door te gaan. Richting mevrouw Van Mil van Student & Starter informeert zij de commissie dat medewerkers in het licht van de optout geïnformeerd zijn via intranet over de barometer. Een e-mail adres met vragen daarover is duidelijk gecommuniceerd. Er zijn bij het college geen verzoeken voor optout ontvangen. Op die manier is het gedaan. Verschillende mensen vroegen duiding van het college.

Toen het college de resultaten ontving van de monitor waren er twee smaken: ofwel dit meteen door te sturen naar de raad zonder paraat te hebben wat allemaal te doen, ofwel eerst te gaan kijken naar aanvullende acties en het onderzoek door te sturen naar de raad samen met die aanvullende acties. Zij heeft gekozen voor de eerste route. Het voordeel van die route is dat ze mee kan nemen wat de raad ervan vindt. Zij vertrouwde erop dat de commissie de monitor zou agenderen en daarbij suggesties zou meegeven. Om die reden zijn er nog geen aanvullende acties toegevoegd. Zij zal eerst ingaan op de cijfermatige kant van de zaak; hoe zij die ziet. Daarna zal zij ingaan op wat de gemeente allemaal al doet en wat zij zich voorneemt te gaan doen. Daarover ging het grootste deel van de vragen. Kijkend naar de resultaten is te zien dat in de totale organisatie 14% van de medewerkers een niet-westerse migratie-achtergrond hebben. In de stad wanneer het gaat om de werkelijke beroepsbevolking, is dat 19%. Zij refereert aan de inbreng van de heer Sungur. Daar zitten mensen bij die behoren tot de beroepsbevolking maar die niet werkend zijn. Ook die mensen zou zij graag een kans willen geven voor zover zij kunnen werken. Anders zou zijn wanneer gestreefd werd naar het percentage van 30%. Dat is het percentage van de totale bevolking van de stad.

Daarbij zitten ook kinderen of mensen die gepensioneerd zijn. Zij vond zelf het verschil tussen de organisatie-onderdelen het meest interessant. VTH en Werk & Inkomen hebben hoge percentages. Bij Werk & Inkomen 30%. Zij is daarmee blij. Dat betekent dat mensen die te maken hebben met de dienstverlening van Werk & Inkomen een goede afspiegeling meemaken. Aan de andere kant zijn lage percentages te zien bij Ruimte of bij een gedeelte van de bedrijfsvoering. Zij vond dat interessant om te zien. Dat zou kunnen betekenen dat op bepaalde organisatie-onderdelen meer inzet moet komen dan op andere. Het tweede deel betreft de hogere schalen met een lagere culturele diversiteit. In grote lijnen is te zien dat er werk aan de winkel is. De heer Sungur (DENK) vraagt of de wethouder hem kan vertellen waar het verschil vandaan komt. Heeft de wethouder daarbij een bepaald beeld? Wethouder Voortman antwoordt dat zij zich kan voorstellen dat het te maken heeft met het aantal mensen met een relevante opleiding voor uitvoering. Kijkend naar

Pagina 11 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

540

550

560

570

580

Ruimte (een ontwikkelorganisatie) ziet zij in dat dat vooral beleidsfuncties zijn en dat daarin de verklaring zit. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt dit wel iets om verder te gaan uitzoeken. Met die kennis is het mogelijk de inspanningen te richten. Wethouder Voortman bevestigt dat zij dit interessant vindt. Zij begrijpt dat harder gewerkt moet worden bij bepaalde organisatie-onderdelen. Zij was gebleven bij de vergelijkbaarheid. Het zit eerst bij de beroepsniveaus. Het college heeft per schaal gekeken. Het beroepsniveau 4 is het hoogste niveau. Daarin een vergelijking makend qua functies is dat globaal vergelijkbaar met functies van schaal 9. Beroepsniveau 4 is alles van schaal 9 en hoger. Dat is grofmazig. In de middelhoge schalen is schaal 9 17%. Dan zit de gemeente daar hoger dan de 13% van de stad. Maar de hoogste schalen geven 3% te zien en dat is weer een stuk lager. De vergelijking met hoe dit in de stad zit, is daarbij niet goed te maken. Niet is te zien hoeveel procent van de werkzame beroepsbevolking met een niet-westerse achtergrond in functies zitten die vergelijkbaar zijn met de gemeentelijke hoogste schalen. Dat maakt de cijfers moeilijk vergelijkbaar. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vindt de vergelijking nogal rationeel. Wat wil de wethouder zeggen tegen mensen met een niet-westerse migratie-achtergrond? Zij mist een oordeel over de 3% in de hogere schalen.

Die ambitie kan voor een wethouder in een G4 stad niet de bedoeling zijn. Wethouder Voortman vraagt de kans haar punt af te maken. Zij bevestigt dat die 3% te laag is. Dat is de reden waarom zij aangaf dat hier werk aan de winkel is en dat hierop ook aanvullende acties vereist zijn. Daar vinden mevrouw Raaijmakers en zij elkaar. Zij heeft het probleem van de vergelijkbaarheid willen aangeven. Daarbij dient ermee rekening gehouden te worden dat er sprake is van arbeidsmarktdiscriminatie. Dat is een van de onderwerpen waarvan het college een groot punt maakt in de Anti DiscriminatieAgenda: hoe dat te bestrijden, zowel als werkgever maar ook als overheid. Zij vervolgt haar beantwoording met de andere onderwerpen die aan de orde zijn gesteld. Kijkend naar het actieplan Diversiteit en Inclusie is te zien dat aan verschillende pijlers wordt gewerkt aan een diverser medewerkersbestand. Daarbij zet het college in op positieve energie op dit onderwerp. De barometer culturele diversiteit wil het college gebruiken om met directies en de IRM-mers het gesprek aan te gaan over hoe meer diversiteit te verkijgen in de hogere schalen. Zij zal daarover terugkomen bij de commissie in Q3. Zij noemt in dit verband de voortgangsrapportage.

Over de acties die het college momenteel al uitvoert als het gaat om het diverser maken van de organisatie, zet de wethouder uiteen dat het college bij specifieke functies in de ambtelijke top wervingsbureaus gebruikt. Bij de aanbesteding van deze bureaus wordt de ervaring bij de diverse doelgroepen als belangrijkst selectiecriterium meegewogen. De fractie van DENK deed die suggestie. De wethouder benadrukt dat het college dit al doet en dat het college dit zal blijven doen. Het college heeft ook verschillende dialoogsessies georganiseerd over onbewuste vooroordelen en hoe die van invloed kunnen zijn in een dergelijke selectieprocedure. Bovendien houdt het college zijn selectieprocedure tegen het licht. Het college doet mee met een pilot over nudging bij het ministerie van Sociale Zaken, in samenwerking met TNO. Daarbij gaat het er ook om, onbewuste vooroordelen uit de selectieprocedure te halen door alle sollicitanten per vacature dezelfde vraag te stellen in dezelfde structuur.

Pagina 12 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

590

600

610

620

630

Verschillende fracties vroegen naar het principe van een voorkeursbehandeling bij gelijke geschiktheid. De wethouder zet uiteen dat dat in de praktijk moeilijk te hanteren is. Dat komt vooral omdat het beoordelen van gelijke geschiktheid heel moeilijk is. Wanneer is sprake van gelijke geschiktheid? Zij las in een onderzoek van Movisie, gepubliceerd in TROUW dat het dan belangrijk is iets te doen aan onbewuste patronen. De heer Sungur (DENK) adviseert de wethouder haar collega te raadplegen in Amsterdam. Ook bij de gemeente wordt gewerkt met een score, waarbij te concluderen is dat twee kandidaten even geschikt zijn wanneer ze op hetzelfde puntenaantal uitkomen. Hij is ook bekend met procedures aan de hand van een langer sollicitatie traject waarbij de kandidaat langs een psycholoog gaat waarbij ook daarna twee of meer mensen geschikt worden bevonden voor één functie. Ook dat vindt plaats bij de gemeente Utrecht. Die gelijke geschiktheid is niet ondenkbaar. Wethouder Voortman antwoordt zojuist al te hebben aangegeven dat alle sollicitanten per vacature dezelfde vragen krijgen in dezelfde structuur zodat echt een objectief beeld ontstaat en dat onbewuste patronen daardoor geen ruimte krijgen. Wanneer alles objectief bekeken wordt en tot precies dezelfde score gekomen wordt, zou zij zich kunnen voorstellen de kandidaat te kiezen met een niet-westerse migratieachtergrond.

Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) merkt op dat in Amsterdam vorig jaar dit plan is ingezet. Nu het bestuur feitengedreven bezig is, vraagt haar fractie zich af of de wethouder inzicht heeft in hoe dat in Amsterdam een jaar verder is verlopen. Heeft het instrument effect gehad? Wethouder Voortman dankt mevrouw Deldjou Fard voor deze tip en zal daarover contact opnemen met haar collega in Amsterdam om van haar de resultaten te vernemen. Dan is dat ook mee te nemen. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat de wethouder zojuist zei dat bij gelijke geschiktheid voorrang te geven is aan mensen met een niet-westerse migratie achtergrond. Die zijn ook nog ondervertegenwoordigd in de gemeentelijke organisatie. Wethouder Voortman merkt dat haar focus meer ligt op mensen met een nietwesterse migratie-achtergrond. Niet alleen moet gekeken worden naar dit aspect van diversiteit maar ook naar andere aspecten, zoals leeftijd, LHBTI. Het is de bedoeling om in alle opzichten de afspiegeling te zijn van de stad. De voorzitter attendeert de wethouder en de commissie op de resterende tijd voor de behandeling van dit agendapunt. Hij vraagt de commissie kort te zijn in interrupties. De heer Sungur (DENK) vraagt de toezegging van zojuist concreet te maken. Bovendien wil hij graag weten hoe Amsterdam dit doet bij gelijke geschiktheid.

Wethouder Voortman licht toe dat zij heeft toegezegd dat zij zich zal informeren in Amsterdam over de voortgang en over de resultaten. Zij zal de resultaten eerst afwachten van het pilot nudging. Zij verwacht de resultaten in Q3 te hebben. Zij zal dat meenemen in de voortgangsrapportage. De heer Sungur (DENK) vindt dit heel urgent en vindt Q3 dan wel erg ver weg. Hij denkt dit voor de zomer nog te kunnen regelen. De voorzitter merkt op dat het derde kwartaal over anderhalve maand begint. Wethouder Voortman bevestigt dat Q3 al op korte termijn begint. Zij vindt het logischer in één informatiedrager alle zaken richting de raad te sturen. Zij houdt vast aan Q3. Zij zal haar best doen dit zo spoedig mogelijk in Q3 af te handelen.

Pagina 13 van 72

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare digitale en fysieke vergadering van de Commissie Mens & Samenleving op 15 april 2021

640

650

660

670

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) had ook een update gevraagd van het actieplan op dit punt. Zij vraagt of dat ook mee komt in de toegezegde brief. Zij ziet steeds in commissiedebatten dat er concrete suggesties gedaan worden, en dat die dan worden meegenomen, of dat het college er naar gaat kijken. Het bestuur voert hier het debat om na te gaan wat het bestuur wil en om concrete doelen vast te stellen. Zij wil dan niet steeds een half jaar verschuiven. Zij brengt in herinnering dat afgelopen zomer al gesproken is over het voorkeursbeleid in de commissie en in de raad. Wethouder Voortman licht toe een vraag te hebben gekregen vanuit de raad om contact op te nemen met de gemeente Amsterdam. Dat zegt zij toe. Dan zou het vreemd zijn wanneer zij zou zeggen het te gaan doen, terwijl ze nog geen contact heeft gehad met de gemeente Amsterdam. De voorzitter staat niet toe dat hierover het debat opnieuw gevoerd wordt. Wethouder Voortman zal in de voortgangsbrief in Q3 de opvolging meenemen en de aanvullende acties aangeven. In die zin kan zij tegemoet komen aan de vraag van mevrouw Raaijmakers in Q3 aanvullende acties te presenteren naar aanleiding van de barometer Culturele Diversiteit. Ze noemt in dit verband culturele diversiteit bij strategische personeelsplanningen, meer inzet van gespecialiseerde complexe wervings- en selectiebureaus.

Ze neemt zich voor terug te komen bij de commissie over tal van andere suggesties die gedaan zijn. De heer Sungur deed de suggestie personeel in cijfers online te zetten. De wethouder vindt dat een goede suggestie. Zij verwacht dat dat geen probleem is. Zij zal nog moeten checken of dit privacy technisch goed mogelijk is. De heer Sungur vroeg ook naar deelnemingen. Het college deelt graag zijn kennis en ervaringen over effectief diversiteitsbeleid. Het college doet dat nu al actief naar andere gemeenten. In de stad en bij deelneming deelt het college zijn kennis via de Anti DiscriminatieAgenda en alle gerelateerde activiteiten. Het college doet dit ook al in de cultuursector. De heer Sungur vroeg ook naar de oprichting van een personeelsnetwerk voor mensen met een niet-westerse migratie achtergrond. De wethouder stelt als voorwaarde dat daaraan behoefte moet zijn vanuit de medewerkers; dan ondersteunt het college dat graag. Dat gebeurt al bij bijvoorbeeld U-pride (LHBTI-ambtenaren) of met Jongeambtenaren Utrecht. (JAU) Dit moet vanuit de mensen zelf komen. De fractie van GroenLinks vroeg naar een medewerkersonderzoek en hoe het zit met die vraag. Dat medewerkers-onderzoek is vooral scherper gemaakt ten opzichte van de raadsbrief in overleg met het onderzoeksbureau van het medewerkersonderzoek.