Agendabundel

Wat hebben we van ‘wat we altijd doen’ gedaan?

Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2023 opgenomen. Doelstelling 1: De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal.  We hebben gewerkt aan relaties met bewindspersonen en Kamerleden door middel van werkbezoeken en gesprekken.  We hebben samengewerkt met de G4 en VNG voor effectievere belangenbehartiging in Den Haag en Brussel.  Samen met de regiogemeenten in de U10 hebben we gewerkt aan de uitvoering van onze gezamenlijke opgaven.  We zijn actief lid van onder andere Eurocities en ICLEI.  We hebben kennisuitwisselingen georganiseerd van internationale delegaties. Doelstelling 2: De gemeenteraad en het college van burgemeesters en wethouders vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad.  In het college van B&W heeft in 2023 besluitvorming plaatsgevonden op basis van 490 integraal afgewogen voorstellen van de ambtelijke organisatie. Daarnaast heeft besluitvorming plaatsgevonden over raadsbrieven en antwoorden op schriftelijke vragen van de raad.  De raad heeft 153 besluiten genomen in 2023. Aan die besluiten ging een zorgvuldige behandeling in commissievergaderingen vooraf. Waar dat nodig was heeft de raad zich laten informeren door inwoners en experts in raadsinformatiebijeenkomsten.

Los van concrete besluiten heeft de raad iedere wijk in de stad bezocht om informatie op te halen en te luisteren naar wensen en behoeften van inwoners. Alle activiteiten van de raad zijn goed terug te vinden en zichtbaar. Inwoners konden via livestreams van vergaderingen en bijeenkomsten, maar ook op de website van de raad en via social media, volgen wat besproken werd. Doelstelling 3: Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk of stad.  Bewoners en organisaties faciliteren bij hun initiatieven in buurt, wijk en stad met het Initiatievenfonds, het groene golfteam en het mailadres initiatief@utrecht.nl.  Met het Initiatievenfonds zijn 1.111 initiatieven ondersteund en het budget is voor 98% besteed.  31 mei 2023 verstuurden wij de jaarlijkse raadsbrief Initiatievenfonds.  Inwoners hebben 21.730 keer online gereageerd op 60 projecten via DenkMee. Dit is meer dan in 2021 (15 projecten; bijna 15.000 reacties) en 2022 (11 projecten; 8553 reacties).  We bieden Wijkplatforms extra secretariële ondersteuning aan en vereenvoudigde de financiële administratie.  We werkten aan het vakmanschap van de medewerkers op het gebied van Samen stad maken.

 15 medewerkers van verschillende organisatieonderdelen volgden de leergang Democratisch vakmanschap en zijn nu interne ambassadeurs van Samen stad maken.  17 keer is de basistraining 'Participatie, hoe doe je dat?' gegeven die door 149 collega’s is gevolgd.

26



  

50 tot 80 medewerkers van het interne participatienetwerk deden mee met vier kennissessies die samen met organisaties uit de stad zijn georganiseerd.  11 casusbesprekingen/intervisies over actuele participatievraagstukken. Vanuit het wijkbureau gaven we laagdrempelige dienstverlening aan ondernemers en inwoners. In alle wijken was er iedere maand een wijkspreekuur waar bewoners konden spreken met de wijkwethouder. Het wijkbureau stond open als netwerkplek voor medewerkers en professionals in de wijk om kennis en kunde over de Utrechtse buurten uit te wisselen en samen te komen.

Doelstelling 4: De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag.  De (wettelijke) dienstverlening en informatievoorziening aan onze inwoners en ondernemers heeft plaatsgevonden, maar door de situatie op de arbeidsmarkt en een hoog ziekteverzuim niet altijd binnen de gestelde servicenorm (langere wachttijd) en tegen hogere kosten.  We blijven werken aan de actualiteit, toegankelijkheid en vindbaarheid.  We meten continu de kwaliteit van onze dienstverlening onder andere door klanttevredenheidsonderzoeken op meerdere kanalen (balie, telefonie, website, meldingen, socials en mail).  Het niveau van de dienstverlening en informatievoorziening is voldoende maar het op niveau houden vraagt blijvend aandacht.  We voldoen voor zover mogelijk aan wet en regelgeving. Met betrekking tot wetgeving rondom toegankelijkheid is er in februari 2024 een nieuwe audit en dan weten we de definitieve score.  We hebben in 2023 alle (881) door de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens (RvIG) doorgegeven signalen in het kader van landelijke aanpak adreskwaliteit uitgevoerd. Dit is iets minder dan het verwachte aantal van 1000.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2023. Doelstelling 1: De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal.  De voortijdige val van het Kabinet bood ons de kans om onze voorstellen op het gebied van veiligheid, verstedelijking, kansengelijkheid en financiën in te brengen bij de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen. We hebben dit opgepakt met de G4 en vanuit Utrecht zelf. Doelstelling 3: Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk of stad.  Het Initiatievenfonds is herijkt. Daarover stuurden wijk op 2 november 2023 een raadsbrief.  We werkten samen met de wijkplatforms aan de doorontwikkeling van de wijkplatforms. We stimuleerden de oprichting van wijkplatforms in wijken waar die nog niet waren, wat leidde tot wijkplatforms in de Binnenstad en Leidsche Rijn in oprichting.  Vanuit Samen stad maken is meegedacht over het betrekken van de stad bij kaders die door de raad worden vastgesteld, zoals de Stedenbouwvisie en de Nota van Uitgangspunten sociale basis en basiszorg, en bij plannen zoals het vergroenen van de stad. Wat hebben we voor de meerjarige trajecten gedaan?

Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2023 opgenomen.

27

Doelstelling 1: De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal.  We hebben gewerkt aan relatiebeheer in Den Haag en Brussel om zo de Utrechtse agenda goed aan te sluiten op die van belangrijke partners. Om dit te bereiken organiseren we werkbezoeken, bijeenkomsten en overleggen.  We werken samen met de regio om meer landelijke investeringen in schaalsprong OV in Utrecht te krijgen. We borgen bovendien de samenwerking met de Rijksoverheid.  We werken samen met de regio aan onze opgaven, onder andere door uitvoering te geven aan het Integraal Ruimtelijk Perspectief (IRP) dat we samen met de regio hebben opgesteld.  We hebben als Metropoolregio Utrecht gewerkt aan een herkenbaar profiel van onze regio om onze Utrechtse belangen nationaal onder de aandacht te brengen. Hiertoe hebben we als MRU aansluiting gezocht bij de regioprofilering 'Heart of Health’ die ook door de EBU gehanteerd wordt.  We hebben dit jaar diverse internationale conferenties gefaciliteerd die passen bij de ambities van onze stad, zoals de WHO healthy cities annual conference.  In EBU verband hebben we een internationale economische missie ondernomen naar Kopenhagen rondom de thema's gezondheid en mobiliteit. Doelstelling 2: De gemeenteraad en het college van burgemeesters en wethouders vormen samen een betrouwbaar bestuur van de stad.

 In het college van B&W heeft in 2023 besluitvorming plaatsgevonden op basis van 490 integraal afgewogen voorstellen van de ambtelijke organisatie. Daarnaast heeft besluitvorming plaatsgevonden over raadsbrieven en antwoorden op schriftelijke vragen van de raad. Doelstelling 3: Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad.  We hebben het burgerberaad voorbereid. Op 22 juni 2023 is het startdocument Burgerberaad vastgesteld en op 14 september 2023 de aanpak Burgerberaad. Doelstelling 4: De informatievoorziening en dienstverlening aan de inwoners en ondernemers is betrouwbaar, actueel, begrijpelijk, toegankelijk en passend bij de vraag.  De uitwerking en opvolging van het plan van aanpak op het verbeteren van de 'menselijke maat' is gestart en loopt over meerdere jaren.  Het meldingensysteem (Signalen) en 'GEM' (Virtuele assistent) zijn ontwikkeld in de common Ground. Het digitale loket, formulieren, kennisbank en klantinteractiesystemen volgen.  We volgen de ontwikkelingen met betrekking tot de transitie naar de Common Ground omdat deze randvoorwaardelijk is voor Omnichannel dienstverlening.  We benutten de ontwikkelingen van AI binnen 'Signalen' en 'GEM'. Hier leren we van. In 2024 breiden we dit verder uit.

 De stadskamer blijft de komende jaren dataonderzoek en klantreizen uitvoeren om dienstverleningsprocessen te herontwerpen en te verbeteren.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2023. Doelstelling 3: Utrechters zijn actief in de eigen omgeving en/of oefenen invloed uit op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering in hun buurt, wijk en/of stad.  Op het begrote bedrag voor de buurtagenda’s is een onderbesteding doordat eerst de buurtagenda’s gemaakt moesten worden voordat de uitvoering na de zomer kon starten.

28







We startten met een verkenning naar de manieren waarop het wijkwethouderschap versterkt kan worden en naar manieren om het buurt- en wijkgericht werken binnen de gemeente en met partners in buurten en wijken te versterken. We ontwikkelden de hoofdlijn voor de herijking Samen stad maken met vijf sporen, waaronder het kompas voor zeggenschap, waarmee we onze participatieambities uitwerken en werken aan de aanbevelingen uit het Rekenkamerrapport ‘Horen, zien en samen door’. Daarover stuurden wij op 13 juni de brief Plan van aanpak herijking Samen stad maken. We organiseerden het eerste burgerberaad. Een representatieve groep van ongeveer 100 inwoners praten over de vraag “hoe willen we dat de jaarwisseling verloopt in de stad Utrecht vanaf 2024/2025 en daarna?”. Op 9 december 2023 kwamen de inwoners voor het eerst bij elkaar. In de begroting was wel geld opgenomen voor het voorbereiden van het burgerberaad maar niet voor het organiseren. Daarom is er een overbesteding op het budget voor burgerberaad.

Wat heeft dat gekost? x € 1.000 Omschrijving

Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil begroting 2022 begroting begroting 2023 actueel/ 2022 2023 2023 realisatie

Actuele begroting 2024

Baten Bovengemeentelijke Utrechtse belangen Raad en college vormen het stadsbestuur Betrokken Utrechter, oefenen invloed uit Betrouwbare info en dienstverlening

1.104

1.353

1.104

1.104

1.390

286

1.104

0

26

0

10

106

96

0

0

68

0

0

92

92

0

6.246

6.672

4.764

5.135

6.857

1.722

7.961

7.350

8.119

5.868

6.249

8.446

2.197

9.064

5.105

4.727

4.981

5.430

5.128

303

3.958

11.021

9.254

9.802

11.282

10.785

497

10.983

10.858

10.568

11.316

12.321

12.194

127

13.826

25.184

23.534

23.576

26.396

28.828

-2.433

27.985

Totaal Lasten

52.168

48.084

49.676

55.430

56.935

-1.505

56.751

Saldo baten en lasten Mutaties reserves

-44.819

-39.965

-43.809

-49.181

-48.489

692

-47.687

Toevoeging reserves

61

61

0

0

0

0

0

Onttrekking reserves

1.338

1.338

0

978

978

0

0

-43.542

-38.688

-43.809

-48.203

-47.511

692

-47.687

Totaal Baten Lasten Bovengemeentelijke Utrechtse belangen Raad en college vormen het stadsbestuur Betrokken Utrechter, oefenen invloed uit Betrouwbare info en dienstverlening

Totaal Toelichting

29

In de jaarstukken 2023 geven we een toelichting op verschillen ten opzichte van de actuele begroting 2023, indien deze groter zijn dan 0,1 miljoen euro dan wel 10% van de baten of lasten van de doelstelling. Kleinere verschillen worden toegelicht als ze politiek relevant zijn. x € 1.000 Baten

Coalitie

I/S

Verschil actueel / realisatie

1. Bovengemeentelijke Utrechtse belangen De bijdragen waren hoger dan begroot door de groei van het aantal inwoners en door het feit dat de bijdragen voor het mobiliteitsconvenant U10 te laag waren opgenomen in de begroting. Overige baten 2. Raad en college vormen het stadsbestuur Overige baten 3.Betrokken Utrechter, oefenen invloed uit

I

221

I

65

I

96

Niet begrote vergoedingen bij het initiatievenfonds

I

92

S

1.739

I

-16

4. Betrouwbare info en dienstverlening Burgerzaken: meeropbrengst leges t.o.v. begroting (meer aantallen dan begroot in de legesproducten: o.a meer reisdocumenten, naturalisaties en huwelijken) Overige baten Totaal baten

2.197

x € 1.000 Lasten

1. Bovengemeentelijke Utrechtse belangen Er zijn minder kosten voor ondersteunende functies doorberekend aan het programma. Overige lasten 2. Raad en college vormen het stadsbestuur Uit de berekening van de voorziening Wethouderspensioenen door de actuaris volgt een vrijval voornamelijk veroorzaakt door wijzigingen in het deelnemersbestand en de hogere rentestand. Pensioenuitkeringen aan de voormalige wethouders waren hoger dan begroot. De opening van het Utrechtse Ombudsloket vond pas plaats in de zomer van 2023. Daardoor konden de beschikbare POKmiddelen slechts gedeeltelijk uitgegeven worden. Overige lasten 3.Betrokken Utrechter, oefenen invloed uit - Onderbesteding buurtagenda (wijk en buurtgericht werken)

Coalitie

I/S

I

Verschil actueel / realisatie 295 8

I

330

I

-110

I

344

-67 I I

211 -87

30

x € 1.000 Lasten

Coalitie

I/S

- Overbesteding Samen stad maken (ivm voorbereidingen burgerberaad in 2023) Overige lasten 4. Betrouwbare info en dienstverlening/burgerzaken Burgerzaken - Ongeplande verkiezing (dekking uit egalisatiereserve verkiezingen) - Meer rijksafdracht leges en meer personele inzet door hogere aantallen (o.a reisdocumenten, naturalisaties en huwelijken) dan begroot (zie ook meer legesinkomsten hierboven). - Meer personele inzet (team adresonderzoek) door de groei van werkzaamheden door de wetswijziging op briefadressen. - Onderbesteding project staatloosheid Klantcontactcentrum Door krapte op de arbeidsmarkt niet voldoende medewerkers kunnen werven. Het Utrechts archief In de begroting zijn abusievelijk kosten uit het programma Overhead doorberekend aan Het Utrechts Archief. In de realisatie is dit correct verwerkt en daarom ontstaat er ten opzichte van de begroting een afwijking van € 0,158 miljoen euro. Overige lasten Totaal lasten

Verschil actueel / realisatie

3

I

-928

S

-1.909

S

-300

I

370

I

180

I

158

-3 -1.505

Risico's Belangrijkste bestaande strategische risico's Risico 1: Met ongelijk investeren maken we in onze ambities keuzes die op gespannen voet kunnen staan met wat bewoners, ondernemers en organisaties willen voor hun buurt of wijk waardoor die het idee kunnen krijgen dat de gemeente niets heeft gedaan met hun bijdrage om het beleid te beïnvloeden.  Stand van zaken risico:  Dit is een blijvend risico wat we met de maatregel zo klein mogelijk proberen te maken.  Maatregel:  We zijn aan de voorkant helder over kaders en verwachtingen en vertellen en leggen uit wat we wel en niet uit de participatie meenemen in onze besluiten.  Stand van zaken maatregel:  Met het Plan van aanpak herijking Samen stad maken werken we aan een gemeentebrede manier van werken om te zorgen dat we aan de voorkant helder zijn over kaders en verwachtingen en vertellen en uitleggen wat we wel en niet uit de participatie meenemen in onze besluiten. Risico 3: Niet, niet goed en/of niet tijdig kunnen leveren van informatie en /of dienstverlening door acute risico's zoals: uitvallen van systemen, ontoegankelijkheid gebouw en landelijke ontwikkelingen.  Stand van zaken risico:

31







Dit is een blijvend risico waarvan we de impact zo klein mogelijk proberen te houden door de maatregel. Maatregel:  Een actueel businesscontinuïteitsplan (BCP) waarin beschreven is welke acties we ondernemen als het risico zich voordoet. Stand van zaken maatregel:  Het BCP wordt periodiek geactualiseerd.

Risico 4: Niet, niet goed en/of niet tijdig kunnen leveren van informatie en /of dienstverlening door onvoldoende beschikbare capaciteit (kwantitatief en/of kwalitatief) om de veranderde vraag door onder andere de veranderende samenstelling van de populatie en de ondermijnende criminaliteit, aan te kunnen.  Stand van zaken risico:  Dit is een blijvend risico waarvan we de impact zo klein mogelijk proberen te houden door de maatregel.  Maatregel:  Uitbreiding van de vaste formatie ten opzichte van de flexibele schil en investeren in opleiding en training van de medewerkers.  Stand van zaken maatregel:  Het Leer- en Ontwikkelplan wordt verder ontwikkeld. Nieuwe strategische risico's Risico 5. Ongeplande extra verkiezing en/ of referendum.  Stand van zaken risico:  In 2023 is het beschikbare budget voor een ongeplande verkiezing opgegaan aan de extra Tweede kamerverkiezing. Mocht er in 2024 weer een ongeplande verkiezing of referendum nodig zijn dan is daar geen budget voor binnen het programma Bewoners en Bestuur (ongeveer 2 miljoen euro).  Stand van zaken maatregel:  Geen maatregel voor getroffen, mocht het risico zich in 2024 voor dan geeft het een tekort op het programma Bewoners en Bestuur.

Investeringen Niet van toepassing voor dit programma.

Verbonden partijen Omschrijving

Doel

Het Utrechts Archief

Het verwerven, bewaren en beschikbaar stellen van de archieven van de gemeenten Utrecht en Nieuwegein, de provincie Utrecht en de archieven van het Rijk in de provincie Utrecht en een omvangrijke collectie beeldmateriaal en bibliotheek over Utrecht. Via digitale dienstverlening, de studiezaal en het publiekscentrum stelt HUA de collectie ter

x € 1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 3.468

32

beschikking aan de burger voor onderzoek, educatie en cultuurbeleving. Zie voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen

33

Subsidies Doelstelling

Omschrijving

Begroting Realisatie 2023 2023

x € 1.000 Verschil

Doelstelling 1: De Utrechtse belangen zijn goed vertegenwoordigd in de regio, nationaal en internationaal Utrecht4GlobalGoals

Voorlichting voor particuliere initiatieven over de Global goals

40

0

40

ROM Regio Utrecht BV

Convenantbijdrage aan ROM Regio Utrecht BV

174

608

-434

214

608

-394

Totaal doelstelling 1

Doelstelling 2: De gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders vormen het stadsbestuur. Doelstelling is een zorgvuldig, rechtmatig en betrouwbaar bestuur van de stad. Volksfeesten Organiseren en uitvoeren van volksfeesten 215 309

-94

Totaal doelstelling 2

-94

215

309

Doelstelling 3: Bewoners zijn betrokken bij hun buurt, wijk en stad door actief te zijn in de eigen omgeving en/of invloed uit te oefenen op gemeentelijke plannen, beleid en uitvoering Initiatievenfonds Het Initiatievenfonds is er voor grote en kleine initiatieven, 3.162 2.824 inwoners en organisaties, jong en oud. Alle Utrechters met een goed idee voor hun straat, buurt, wijk of de stad kunnen een aanvraag doen. Totaal doelstelling 3 3.162 2.824 Totaal Bewoners en Bestuur

3.591

3.741

338

338 -150

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.

34

Beleidsnota's Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Initiatievenfonds

2015

Visie en meerjarenperspectief op dienstverlening 2023-2032 Beleidsnota Standaard voor de beleidscyclus

2023

Subsidieregeling om kleine en grote initiatieven in straat, buurt en stad te stimuleren. Visie op de gemeentebrede dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers Beleidsnota stelt kaders ten behoeve van heldere rolverdeling tussen raad en college en duidelijke afspraken over sturen en verantwoording van beleid.

2023

35

Ruimtelijke ontwikkeling, Wonen en Erfgoed Portefeuillehouder(s): Eelco Eerenberg, Dennis de Vries en Rachel Streefland Ambitie:

Wij vinden het belangrijk dat Utrecht een leefbare, betaalbare, duurzame en gezonde stad is en blijft met oog voor de bestaande inwoners en een verwelkomende houding richting nieuwe Utrechters. We groeien met kwaliteit en in balans. Er zijn veel nieuwe huizen nodig voor woningzoekers. Deze nieuwe huizen moeten kwalitatief goed en duurzaam zijn en in goed bereikbare buurten liggen. Dat betekent dat er zowel ruimte moet zijn voor rust als reuring, dat we het erfgoed zoveel mogelijk koesteren en (publiek) toegankelijk maken en dat belangrijke voorzieningen, groen, werkgelegenheid, sport en energie meegroeien met stad.

Wat hebben we bereikt? Doelstelling 1: (Her)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans We werken aan gezonde gebiedsontwikkeling, dit doen we vanuit de ambities van de RSU. We bouwen voldoende woningen voor verschillende doelgroepen in de stad en zetten in op kwaliteit van voorzieningen in de stad. We werken aan gezonde groei met kwaliteit en in balans. Wat hebben we bereikt in 2023? We hebben aan verschillende ruimtelijke projecten gewerkt in de stad om gezonde groei met kwaliteit en in balans te realiseren. Door planbegeleiding en planvoorbereiding maken we woningbouw mogelijk en zetten we in op het verbeteren van de openbare ruimte en op sporten, spelen en bewegen in de openbare ruimte. De marktomstandigheden hebben invloed op het tempo waarin we onze woningbouw ambities kunnen realiseren. Door de gestegen rente en hoge bouwkosten lopen projecten vertraging op. Door middel van de Utrechtse Aanpak en rijksregelingen proberen we projecten die vertragen toch doorgang te laten vinden. Doelstelling 2: De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan Wij zorgen ervoor dat het oprichten, slopen of wijzigen van gebouwen voldoet aan de regels en procedures van (nieuwe) landelijke en lokale wet- en regelgeving. Wij doen dat betrouwbaar, professioneel en klantgericht.

Het leefmilieu beschermen wij tegen aantasting door milieubelastende activiteiten. Het beperken van overlast voor de omgeving is daarbij een belangrijk aandachtspunt. Wij dragen bij aan het behouden van de bestaande woningvoorraad, ondersteunen in de opgave van de energietransitie, dragen bij aan een rechtvaardige/rechtmatige verdeling van (sociale) woonruimte en het behouden van een prettige woon- en leefomgeving. Wat hebben we bereikt in 2023?  Bijna alle (overlast)meldingen binnen de bebouwde omgeving zijn in behandeling genomen en bij overtredingen is er handhavend opgetreden.  Bij het milieutoezicht ging de prioriteit uit naar het uitvoeren van periodieke milieucontroles met grootste milieurisico’s en het behandelen van overlastmeldingen.

36

 

Werkzaamheden op het gebied bouw- en woningtoezicht zijn uitgevoerd zoals afgesproken, waarbij we ons richten op vergunningen- en constructiecontroles. We hebben het Programma Beschermen Woningvoorraad opgezet om in samenhang de huisvestingsproblematiek vanuit het toezicht aan te kunnen pakken.

Doelstelling 3: Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden We vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil in onze stad een passende woning kan vinden. De druk op wonen blijft hoog. Daarom hebben wij ons het afgelopen jaar onverminderd ingezet om de schaarste te verminderen en om wonen in de stad betaalbaar te houden. Zo hebben we nieuwe beleidskaders en instrumenten ontwikkeld en geïmplementeerd. Denk aan de nieuwe instrumenten om slecht verhuurderschap aan te pakken en de herziene Huisvestingsverordening. Onze inzet lost de woningnood niet direct op, maar wij blijven ons volop inzetten om de gestelde doelstelling te behalen. Wat hebben we hiervan al bereikt in 2023?  Stedelijke Samenwerkingsafspraken gesloten met woningcorporaties en huurdersorganisaties voor 2023-2026.  Woondeal 2022-2030 Regio U10 is getekend met andere gemeenten uit de regio, provincie, corporaties en het Rijk.  Herziening Huisvestingsverordening.  Start implementatie Wet Goed verhuurderschap (inclusief aanpak discriminatie op woningmarkt) en opening meldpunt Klacht over huren.  Stimuleren woningdelen en hospita verhuur in samenwerking met HospiHousing.  Uitvoering gegeven aan de aanbevelingen van het Rekenkameronderzoek Middenhuur.  Invoering leegstandsverordening (leegstandsaanpak).  Opstellen actieplan studentenhuisvesting 2023-2030.

 Evaluatie en aanscherping opkoopbescherming.  Huisvesting kwetsbare en aandachtsgroepen doelgroepen inclusief oplossen specifieke urgente problematiek huishoudens op gebied van huisvestingsvraagstukken.  Start bouw eerste project flexwoningen (Pagelaan). Doelstelling 4: Behouden, beheren en benutten van erfgoed als cultuurhistorische drager van het karakter van Utrecht Het Utrechtse erfgoed bepaalt het karakter van onze stad, door alle zichtbare en onzichtbare (archeologie, geschiedenis, verhalen) dragers van het verleden. Door verleden, heden en toekomst aan elkaar te verbinden, draagt erfgoed op verschillende manieren bij aan de opgaven waar we als stad voor staan. Erfgoed is de basis voor de ruimtelijke structuur en kwaliteit van onze stad. Het Utrechtse erfgoed laat zien hoe bewoners en gebruikers van de stad door de eeuwen heen veranderen. Juist in tijden van groei en transitie draagt erfgoed bij aan een leefomgeving waarin mensen zich thuis voelen. Erfgoed biedt daarmee ook een uitdagende impuls aan gebiedsontwikkelingen met een strategie van behoud door ontwikkeling. Door aan te sluiten bij actuele vraagstukken wordt het maatschappelijk draagvlak voor het behoud van het erfgoed vergroot. Wat hebben we bereikt in 2023?  Inzet op de vier strategieën uit de Erfgoednota.  Verordening Erfgoed vastgesteld.

 Nieuw zonnepanelenbeleid vastgesteld, onder voorwaarden zonnepanelen vergunningsvrij.  Start met aanwijzing van 41 nieuwe monumenten.  Financiële bijdrage van Erfgoeddeal voor archeologisch onderzoek gebiedsontwikkeling Rijnenburg.

37

Effectindicatoren In onderstaande tabel zijn de Effectindicatoren opgenomen voor meer gedetailleerde informatie klik hier. Indicatoren Doel- Reali- Doel- RealiDoelstelling satie stelling satie stelling Nulmeting 2022 2022 2023 2023 2024 (Her)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans. Algemeen buurtoordeel stad (inwonersenquete)

N.v.t.

Toegekende subsidie voor Europese projecten (in miljoenen euro's)

3,61 (2009)

7,3 4 miljoen

-

7,3

1,9 4 miljoen

7,3

7,3

3,922 4 miljoen

De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan Percentage 'slechte voorgevels' in de kwaliteitsmonitor n.b ten opzichte van de totale voorraad

<0,30%

0,10%

<0,30%

0,10%

<0,30%

Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden. Zoektijd huurwoning aanbodsysteem in jaren

N.v.t.

4,5

5,6

5

5,7

5

Bemiddelingstijd huurwoning voor uitstroom MO/BW in N.v.t. weken

14

31

12

23

12

3000

1032

3000

3870

3000

Start bouw woningen

Behouden, beheren en benutten van Erfgoed heeft als cultuurhistorische drager van het karakter van Utrecht Verwacht aantal te herbestemmen kerkgebouwen

N.v.t.

2

1

2

4

2

Instandhouding beschermde Rijks- en gemeentelijke monumenten

N.v.t.

15

10

15

15

15

De wooncrisis is onverminderd groot. Dat zien we terug in de indicatoren, bijv. bij de bemiddelingstijd voor uitstromers MO/BW. De gerealiseerde bemiddelingstijd is fors hoger dan beoogd. Een aantal werkzaamheden rondom het huisvesten van kwetsbare en bijzondere doelgroepen is daarom anders ingevuld dan eerder in de Programmabegroting 2023 aangegeven. Zo gaan we nu uit van een vast aantal woningen dat toegewezen wordt aan deze doelgroepen i.p.v. een percentage van 30%. Ook is de tredenaanpak via het programmateam realisatie sociale huisvesting afgelopen jaar opgestart. De zoektijd is licht toegenomen van 5,6 naar 5,7 jaar. Zoektijd kan echter niet los worden gezien van de wachttijd. De wachttijd in 2023 bedraagt 11,0 jaar. Dit betekent dat men gemiddeld genomen 11 jaar inschreven staat voordat zij een woning toegewezen krijgen. De woningzoekende zoekt gemiddeld 5,7 jaar. De zoektijd zegt dus niks over de druk op de sociale huurwoningmarkt. Het aandeel woningzoekenden dat actief een sociale huurwoning zoekt in Utrecht neemt sneller toe dan het aandeel verhuringen. Utrecht is en blijft voor velen een aantrekkelijke stad. De opgave blijft urgent. Daarom ook zijn afspraken(kaders) vastgesteld met als prioriteit het verhogen van de bouwproductie.

Indicator bemiddelingstijd MO/BW: 23 Bij de start van de uitvoering van het Plan van Aanpak in 2019 is de ambitie vastgelegd om in 2022 alle urgente kwetsbare cliënten binnen drie maanden passende woonruimte en passende begeleiding aan te bieden. Kandidaten worden soms individueel gematcht aan een (bestaande) huurwoning en in andere gevallen groepsgewijs aan nieuwbouw, bijvoorbeeld een gemengd wonen-complex. Dan kan de wachttijd langer zijn in afwachting van oplevering.

38

Start bouw woningen: 3.870 Jaarlijks wordt in het MPR (d.d. 01-03) en de Peilstok (01-07) de prognose woningbouwproductie geactualiseerd. In de raadsbrief ‘plancapaciteit woningbouw’ d.d. 3 maart 2020 en het MPR 2021 hebben wij toegelicht hoe het aantal geprognosticeerde opleveringen zich verhoudt tot de prognose start bouw. *Bovenstaande indicatoren zijn aangepast middels programmabegroting 2024 (aantal vergunde woningen, aantal opleveringen, aandeel toewijzingen sociale huurwoningen aan kwetsbare groepen, verhouding toewijzingen sociale huurwoningen aan kwetsbare groepen en de vraag naar sociale huurwoningen van kwetsbare groepen, verhoudingen aantal actieve woningzoekende sociale huurwoningen en aantal toewijzingen). Hier gaan we voortaan over rapporteren. *Uitgebreidere informatie over indicatoren die betrekking hebben op deze doelstelling is te vinden in de Utrecht Monitor 2023

Wat hebben we gedaan? In de Programmabegroting 2023 hebben we de activiteiten onderverdeeld naar:  Wat hebben we gedaan in 2023?  Wat doen we altijd?  Meerjarige trajecten. Hiermee hebben we onderscheid gemaakt tussen onze opgaven en 'wat we altijd doen'. Wat hebben we afgelopen jaar gedaan?

Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2023 opgenomen. Doelstelling 1: (Her)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans. Gebied West/Noordwest:  Start bouw van onder andere de projecten: Tweede Daalsedijk fase 2-4, Cartesiusdriehoek fase 2-6 en Omloop. En vaststelling van bestemmingsplan Zuilense Vecht door de raad en het Voorlopig Ontwerp en Stedenbouwkundig plan door het College. Gebied Centrum:  De planbegeleiding en planvoorbereiding van alle grote projecten heeft voortgang geboekt: Beurskwartier, Lombokplein en diverse projecten in het Stationsgebied. In het project Herinrichting Park Paardenveld is de placemaking succesvol afgerond. De planontwikkeling Jaarbeurspleingebouw is uitgevoerd zoals beschreven. Project Strosteeg is weliswaar vertraagd, omdat de Raad van State in januari 2023 het Uitwerkingsplan Strosteeg 18-36 heeft vernietigd, maar eind 2023 zijn alsnog een nieuw ontwerp bestemmingsplan en ontwerp omgevingsvergunning ter inzage gelegd. Bij het Project Lombokplein is het bestemmingsplan en het VO openbare ruimte vastgesteld. Gebied Leidsche Rijn en Vleuten- De Meern:  De raad heeft het voorbereidingskrediet voor de Mobiliteitshub XL vrijgegeven en de aanbesteding voor het ontwerpteam is succesvol afgerond.

We hebben de Bestemmingsplannen voor Papendorp (2000 woningen), Groenewoud (1650 woningen) en Bedrijvenpark Strijkviertel in besluitvorming gebracht. Voor de ontwikkeling van Groenewoud is een anterieure overeenkomst gesloten. De MARK is onherroepelijk en daarmee is in deze ontwikkeling een stap vooruitgezet richting realisatie. Gebied Zuidwest (incl. Merwedekanaalzone):

39



Er is gewerkt aan concrete vastgoedprojecten wat o.a. heeft geresulteerd in de vaststelling van het bestemmingsplan Marco Pololaan 111-117 (240 woningen) en de bouwenveloppen voor de Veilingstraat 10 en Livingstonelaan 609. Gebied Utrecht Science Park en Rijnsweerd:  Bouw High 5 (921 woningen), vaststelling bestemmingsplan ISU, vaststelling IDOC en IPOK voor ontvangstgebouw UMCU. Gebied Noord(oost), oost en zuid:  Voor Nieuw Buurland is het bestemmingsplan vastgesteld en is de bouw gestart. Voor Jan van Galenstraat is het SPvE vrijgegeven voor inspraak. Voor Brennerbaan is een SPvE in voorbereiding. Voor het Pieter Baan Centrum bereiden we een omgevingsplan voor op basis van het vastgestelde SPvE. Bij de Kwekerij zijn de bouwprojecten voor fase 3 en 4 in voorbereiding. Voor Galgenwaard is een Stedenbouwkundige Uitwerking opgesteld als voorloper van het SPvE. Naast tijdelijke woningbouw bij de Pagelaan (bouw gestart) en het BEFU-terrein (bouwrijpmaken in uitvoering en start bouw in voorbereiding), wordt ook onderzocht in hoeverre de locatie Tussen de Rails (onderdeel van het toekomstig Stedelijk Knooppunt Lunetten Koningweg) kan worden ingezet voor tijdelijke woningen. Daarvoor is in 2023 een intentiedocument vastgesteld. Grondbeleid:  Met de woningcorporaties zijn afspraken gemaakt over het stoppen van de verkoop van sociale huurwoningen vanaf 2024.

Voor de in 2023 verkochte woningen is de meerwaarde in rekening gebracht op basis van de afgesproken methodiek. Omgevingswet:  Wij houden u over de voortgang op de hoogte via periodieke raadsbrieven, zoals in november 2023. In 2023 hebben we de voorbereidingen op de inwerkingtreding van beide wetten op 1 januari 2024 afgerond. Daarnaast zijn we met uw raad en de stad in gesprek over het verbeteren van het Utrechts Plan Proces. Sporten, Spelen en Bewegen:  Wijkspeelruimtescans van de wijken: Binnenstad, Zuid. Bijdragen geleverd aan projecten o.a. On the Move in Overvecht, Gouden Koetslaan, Valparaisodreef, Calesthenics Vleuterweide, Willem Hedastraat. Externe Subsidies:  We hebben gewerkt aan de afronding van het Kansen voor West 2 programma, en aan het verder open zetten van openstellingen voor het Kansen voor West 3 programma. In totaal hebben we 20,7 miljoen opengezet van de beschikbare 34 miljoen euro. Voor het stedelijk KvW budget zijn ook de eerste projecten toegekend. We hebben ingezet op de mogelijkheden voor Europese subsidies voor Utrechtse projecten, en hebben daarvoor succesvolle aanvragen ingediend. Doelstelling 2: De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan. In de programmabegroting 2023 zijn er geen aparte taken opgenomen. Doelstelling 3: Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden.

 Het steunpunt en een financieringsconstructie opzetten voor Wooncoöperaties (uitvoering) Actieplan Utrechtse Wooncoöperaties) is opgezet zoals beschreven.  *De gemeente start met onderzoek voor urgentiedienstverlening en bemiddeling huisvesting van kwetsbare en bijzondere doelgroepen en is uitgevoerd zoals beschreven.  De eerste fase van het uitvoeringsprogramma beschermen bestaande woningvoorraad is afgerond waarin datagedreven en informatiegestuurd toezicht is geïmplementeerd.

40









*Ontwikkelen van specifiek toewijzingsbeleid voor gemengde complexen ten behoeve van bepaalde gebieden is nog in ontwikkeling. Er is vertraging ontstaan vanwege de benodigde onderbouwing over de effecten. Nieuwe regionale Huisvestingsverordening met ruimte voor lokaal beleid, waaronder de implementatie van de ambities uit het Coalitieakkoord is uitgevoerd zoals beschreven. Naast technische en juridische aanpassingen zijn enkele inhoudelijke toevoegingen gedaan zoals het toepassen van buurtvoorrang, voorrang vitale beroepen (ook bij middenhuur), friendswoningen, invulling percentage te verloten woningen en de ambitie om vergunningsvrij woningdelen t/m 3 personen toe te staan. Opstellen en uitvoer nieuwe stedelijke prestatieafspraken STUW over beschikbaarheid, betaalbaarheid, duurzaamheid, leefbaarheid en de omgang met kwetsbare doelgroepen is uitgevoerd zoals beschreven. Met de nieuwe samenwerkingsafspraken 2023-2026 tussen gemeente, huurders en corporaties is uitvoering gegeven aan diverse onderdelen uit het Coalitieakkoord, waaronder terughoudendheid met sloop/nieuwbouw en de stop op de verkoop van sociale huurwoningen.  *Uitvoering geven aan de investeringsruimte woningcorporaties ten gevolge van afschaffing verhuurdersheffing is uitgevoerd zoals beschreven. De uitvoering hiervan is aan de corporaties.

De afspraken zijn geborgd via de Woondeal en de Samenwerkingsafspraken 2023-2026. Totstandkoming van een actieplan studentenhuisvesting is uitgevoerd zoals beschreven.  *Met het Rijk, de U-10-gemeenten, de provincie Utrecht en de woningcorporaties uitvoering geven aan de Woondeal en is uitgevoerd zoals beschreven.  *Lobby voor beter passend instrumentarium en extra (financiële) middelen voor de woonopgaven in Utrecht. Mede met behulp van het G4- voorzitterschap in 2023 is uitgevoerd zoals beschreven.

Doelstelling 4: Behouden, beheren en benutten van erfgoed als cultuurhistorische drager van het karakter van Utrecht.  Implementeren van prioriteiten uit actie-agenda.  Het uitwerken beleid(sregels) en (ontwikkel)kaders ten behoeve van actuele gebruiksbehoeften van monumenten: het nieuwe zonnepanelenbeleid voor monumenten en op panden in een beschermd stads- en dorpsgezicht maakt reversibele energiemaatregelen ruimhartiger mogelijk.  De Archeologische waardenkaart is geactualiseerd.  Digitale waarden- en beleidskaarten zijn aangepast zodat ze voldoen aan Digitaal Stelsel Omgevingswet.  Gebouwd, archeologisch en ruimtelijk erfgoed zijn zichtbaar gemaakt bij planontwikkeling in de stad en draagt hiermee bij de ruimtelijke kwaliteit van deze plannen, zoals bij het gebiedsprofiel Domplein, ontwikkeling van gebieden zoals het Lunettenpark, Wisselspoor, Cartesiusdriehoek en Haarzicht.  Advies over het inzetten van groen/blauwe structuren voor klimaatadaptatie zoals bij natuurgebied Zuilen, zonneveld Ockhuizen, HIA’s (Heritage Impact Assesments) voor Werelderfgoed Hollandse Waterlinies voor windenergie en zoeklocatie zonneveld Voordorpse Veld.  Monumenteigenaren zijn geïnformeerd en begeleid bij verduurzaming op allerlei manieren, zoals met huisbezoeken, een eigen monumentenpagina op Jouw Huis Slimmer en de organisatie van een bijeenkomst over monumenten en verduurzamen.

 De gemeentelijke verhalenwebsite over Utrechts erfgoed erfgoed.utrecht.nl is geactualiseerd en uitgebreid.

41

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2023. Doelstelling 1: (Her)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans.  Door de marktomstandigheden lopen projecten vertraging op, met de Utrechtse aanpak en rijksregelingen hebben we maatregelen genomen om de woningmarkt op gang te houden.  Bestemmingsplan Thomas a Kempisplantsoen is ter inzage gegaan en zal dus in de eerste helft van 2024 ter vaststelling aan de raad worden voorgelegd (vertraging vanwege onderzoek samen met JDE over de geurcontour). Definitief Ontwerp en tender woningbouwkavels Zuilense Vecht vertraging als gevolg van o.a. het realiseren van het energiesysteem (netcongestie).  Definitief Ontwerp en tender woningbouwkavels Zuilense Vecht vertragen als gevolg van o.a. het realiseren van het energiesysteem (netcongestie).  Voorleggen Nota van Uitgangspunten (NvU) voor de Merwedekanaalzone deelgebied 6 aan de raad is niet volgens plan uitgevoerd, omdat deze complexer bleek om op te stellen door de moeilijke en veranderende omstandigheden op de vastgoedmarkt. De verwachting is de NvU medio 2024 ter besluitvorming voor te leggen. De variantenstudie voor de uitbreiding van sport bij Nieuw Welgelegen is nog niet afgerond.

Gelet op de complexiteit en verschillende belanghebbenden in het gebied vraagt dit proces meer tijd.  De inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wkb is met een jaar uitgesteld naar 1 januari 2024, de uitbouw van het Digitaal Stelsel Omgevingswet en het omgevingsplan zijn direct gekoppeld aan de inwerkingtreding en vinden daarom een jaar later plaats. Doelstelling 2. De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan. In de programmabegroting 2023 zijn er geen aparte taken opgenomen. Doelstelling 3. Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden.  Het onderzoek naar de mogelijke financieringsconstructies voor betaalbare koop/ ondersteuning wooncoöperaties bleek complexer dan vooraf verwacht, maar is eind 2023 afgerond. De implementatie volgt in 2024.  In 2023 zijn de voorbereidingen uitgevoerd ten behoeve van de realisatie van 1000 flexwoningen op onder andere de volgende locaties: Pagelaan, Befu, Wetering Zuid en Tussen de Rails. Eind 2023 is de bouw bij Pagelaan (280 woningen) gestart. De inzet is om de bouw bij Befu (ca 135 woningen), Wetering Zuid (ca 150 woningen), Tussen de Rails (aantal n.t.b.) te starten in 2024. Om tot hogere aantallen flexwoningen te komen zijn andere locaties in onderzoek met oog op realisatie in 2025 e.v.

 *Er is een start gemaakt met het proces opstellen integrale woonzorgvisie voor alle aandachtsgroepen, waaronder ouderen, studenten, arbeidsmigranten en woonwagenbewoners (inclusief dashboard). Momenteel wordt onderzoek gedaan naar de specifieke woonvraag voor de aandachtsgroepen. De Woonzorgvisie, een instrument uit de Wet versterking regie volkshuisvesting, is vertraagd vanwege de val van kabinet-Rutte IV. Doelstelling 4. Behouden, beheren en benutten van erfgoed als cultuurhistorische drager van het karakter van Utrecht.  Evaluatie beschermde stads- en dorpsgezichten: niet volgens plan uitgevoerd, omdat de werkzaamheden grotendeels hebben stilgelegen vanwege prioritering van andere werkzaamheden. In Q1 2024 worden deze werkzaamheden weer opgepakt.

42

  

Route kasteel Vredenburg: niet volgens plan uitgevoerd, omdat dit in de actie-agenda geen prioriteit kreeg in 2023. In 2024 wordt de activiteit weer opgepakt. Boek archeologie in Leidsche Rijn: niet volgens plan uitgevoerd, omdat dit in de actie-agenda geen prioriteit kreeg in 2023. Verwachte oplevering is Q2 2025. Strategie publieksbereik nieuwe Unesco werelderfgoederen: niet volgens plan uitgevoerd, omdat dit in de actie-agenda geen prioriteit kreeg in 2023.

Wat hebben we van ‘wat we altijd doen’ gedaan?

Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2023 opgenomen. Doelstelling 1. (Her)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans.  We hebben gewerkt aan verschillende lopende en nieuwe projecten in de gebieden, we rapporteren hier ook over in het Meerjaren Perspectief Ruimte.  We hebben gewerkt aan de integrale aanpak van de openbare ruimte. Deze projecten bevinden zich in verschillende fases: van planontwikkeling tot uitvoering. In de projecten wordt de aanpak riolering en verharding gecombineerd met ambities op gebied van o.a. groen, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Onder andere de realisatie van project Kanaleneiland Noord-Noord is in 2023 afgerond en het laatste deel van de Catharijnesingel Zuid is heringericht.  Via participatietrajecten zijn we in gesprek met bewoners in de verschillende projecten.  Als onderdeel van het gemeentelijke grondbeleid heeft de gemeente gronden uitgegeven in erfpacht. Wij beheren de erfpachtovereenkomsten en voeren de door de gemeenteraad vastgestelde conversieregelingen uit waarbij de erfpachter tegen een vergoeding de canon eeuwigdurend kan afkopen. Door een wijziging van het gebruik of de bestemming van de grond kan een waardestijging van de grond ontstaan. Deze wordt afgedragen aan de gemeente en kan worden ingezet voor gemeentelijke investeringen.

 We hebben de Visie Speelruimte verder uitgewerkt. De Wijkspeelruimtescans voor de wijken Noordoost, Noordwest, Overvecht, West, Zuidwest zijn uitgevoerd. Externe subsidie:  Externe subsidies is uitgevoerd zoals beschreven. Voor het KvW programma werken we nauw samen met de provincie Utrecht en de ROM aan de regionale openstellingen. Daarnaast hebben we samen met de ROM, provincie en andere stakeholders een Europees subsidieaanvraag ingediend waarmee we het lokale innovatieve ecosysteem voor gezonde stedelijke leefomgeving willen versterken.  We hebben aanvragen ingediend en toegekend gekregen voor nationale financiële ondersteuning voor het op gang houden van de woningbouwproductie. Ook hebben we met name rond fietsmobiliteit de mogelijkheden voor samenwerking met en ondersteuning van de provincie versterkt.  Voor de realisatie van de voorziening Parkeren op Afstand (mobiliteitshub XL) heeft het Rijk een beschikking (specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur – Utrecht) toegekend.  Met het actief deelnemen aan internationale netwerken (zoals Eurocities, WHO, Polis en ICLEI) zijn wij een zichtbare partner voor samenwerking op belangrijke stedelijke opgaven. Ook zijn er diverse internationale events georganiseerd in onze stad zoals WHO event.

Daarmee zijn wij een interessante partner voor internationale samenwerking in projecten, en maken we zichtbaar wat wij doen en waar wij de samenwerking nodig hebben om onze opgaven te kunnen realiseren.

43

Doelstelling 2. De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan. Onderstaande activiteiten hebben we uitgevoerd conform de programmabegroting 2023:  Vergunningaanvragen toetsen.  Begeleiding vergunningverleningsproces middels vooroverleggen met aanvrager.  Toezicht naleving vergunningen oprichting, wijziging en sloop gebouwen.  Uitvoering bouwwerken volgens Landelijk toezichtprotocol, constructieve berekeningen volgens Landelijk toetsingsprotocol.  Inzet op voorkomen bouwhinder en -overlast.  Risicogerichte naleving op milieu wet -en regelgeving, inclusief energieregels.  Toezicht door de RUD (omgevingsdienst).  Toezicht op bestaande bouw op veiligheid,, gezondheid (binnenmilieu), energiebesparing. duurzaamheid, uitstraling gebouwen.  Controles onrechtmatige bewoning, overlastmeldingen, illegale situaties bestaande bouw.  Inzet op project Huisjesmelkers.  Inzet op Beschermen woningvoorraad. Doelstelling 3. Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden.  *Beleidssignalering, inspelen op actuele ontwikkelingen en monitoring van de ontwikkeling van de woningvoorraad is uitgevoerd zoals beschreven.  Voortzetten werkwijze gebiedsadvisering om te komen tot meer gemengde wijken. Gericht op productie hooghouden en sturen op de prijsklasseverdeling uit het Coalitieakkoord hebben we uitgevoerd.

 De zelfbewoningsplicht en het antispeculatiebeding voor nieuwbouwwoningen blijven van toepassing en is uitgevoerd zoals beschreven.  Uitvoeren beleid voortkomend uit de Huisvestingsverordening en aanpassen waar nodig, zowel op het gebied van woonruimteverdeling en urgentiebeleid als het beheer van de bestaande voorraad (omzetten/splitsen/opkoopbescherming) is uitgevoerd, zodat hier onderwerpen uit het Coalitieakkoord zijn geïmplementeerd.  *Uitvoering geven aan de prestatieafspraken om koers te houden in het toevoegen, benutten en behouden van betaalbare en duurzame sociale huurwoningen is uitgevoerd zoals beschreven. De resultaten hiervan worden beschreven in het MPR 2024. Doelstelling 4. Behouden, beheren en benutten van erfgoed als cultuurhistorische drager van het karakter van Utrecht.  Binnen de archeologische monumentenzorg (AMZ) zijn 383 adviesverzoeken ten behoeve van aanvragen voor omgevingsvergunningen behandeld. Hiervan hebben er 21 tot een bureauonderzoek of verkennend booronderzoek geleid en 25 tot een archeologievergunning die resulteerden in een opgraving en/of archeologische begeleiding.  Bodemvondsten zijn beheerd en nieuwe vondsten zijn gedeponeerd in ons gemeentelijk depot.

 Beleidsontwikkeling, advisering en onderzoek gebouwd erfgoed, zoals de inzet van bouwhistorische expertise bij onder meer de spookkelder op de Oudegracht en Haverstraat, de herontwikkeling van magazijn de Zon, het herstel van de werven en de restauratie Domtoren.  Het begeleiden, toetsen, subsidiëren en (mede) financieren van renovaties, onderhoud en verduurzaming van monumenten, zoals bij de Sint-Augustinuskerk en de Domtoren.  Erfgoed toegankelijk en beleefbaar maken: verstrekken subsidies aan 5 partijen, bijdrages van adviseurs van Erfgoed leverden bijdragen aan tientallen lezingen, documentaires, podcasts, visualisaties en exposities, waaronder het informatiecentrum Wervengebied, een boek over de

44

Pieterskerk, de nieuwe Loertoerter op de Mariaplaats en de informatiebordenroute in Hoogh Boulandt. De Grote Archeologieshow werd twee keer uitgevoerd: in Castellum Hoge Woerd en tijdens de Nacht van de Utrechtse Geschiedenis.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2023. Doelstelling 1. (Her)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans.  Wijkspeelruimtescan Oost is vertraagd ivm personeelstekort. Deze scan wordt in voorjaar 2024 opgeleverd. Er zijn nog geen nieuwe speeltuinen opgeleverd, maar de planvorming is begonnen. Het kost meer tijd dan verwacht om na vaststelling van het beleid dit om te zetten in een nieuw uitvoeringsprogramma. Doelstelling 2. De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan.  Er is risicogericht bepaald waar de prioriteiten liggen. Op basis hiervan is de toezichtscapaciteit efficiënt ingezet om de verschillende activiteiten te kunnen uitvoeren. Doelstelling 3. Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden.  In het plan van aanpak (T)huis voor Iedereen is vastgesteld dat de 70%-30% verhouding wordt nagestreefd. Met de toegenomen druk op de woningmarkt en het groot aantal woningzoekenden in een kwetsbare positie, past een 70%-30% verhouding niet meer bij de actualiteit. In de aanpak wordt niet langer uitgegaan van een percentage maar van een vastgesteld aantal per jaar. Doelstelling 4. Behouden, beheren en benutten van erfgoed als cultuurhistorische drager van het karakter van Utrecht.

 Bij gebiedsontwikkeling Rijnenburg is het versterken van erfgoed in ruimtelijke ontwikkelingen gecombineerd met het adviseren en toetsen om erfgoed te benutten voor de opgave gezond stedelijk leven. Om de archeologie in Rijnenburg in kaart te brengen heeft team Erfgoed zich met succes ingezet om de regeling van de Erfgoed Deal te ontvangen. Wat hebben we voor de meerjarige trajecten gedaan?

Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2023 opgenomen.

Doelstelling 1. (Her)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans. Gebied West/Noordwest:  We hebben gewerkt aan Gebiedsvisies voor Lage Weide (nota van uitgangspunten voorbereid) en Station Zuilen (idoc vastgesteld) en de ontwikkeling van het Werkspoorkwartier (doorlopend). Gebied Centrum:  Voor de Jaarbeurs zijn we gestart met een omgevingsvisie voor het hallencpomplex.  De ontwikkeling van de Tuinen van Moreelse ligt op koers: de uitvoering van de herinrichting van Laan van Puntenburg is nadert afronding. Voor de herinrichting van het Moreelsepark is de planvoorbereiding gestart conform het vastgestelde ontwikkelkader. Gebied Leidsche Rijn en Vleuten de Meern:

45



We zien mogelijkheden om op termijn verder te optimaliseren in Papendorp. Concreet werken we aan een verdichting in Groenewoud van 1.650 naar 1.800 woningen.  Aan Rijnenburg is voortvarend aan planvorming voor gebiedsontwikkeling gewerkt. De nota van uitgangspunten deel 1: het programmatisch vertrekpunt wordt voorbereid voor besluitvorming. Gebied Zuidwest (inclusief Merwedekanaalzone):  We hebben gewerkt aan onderzoeken naar ruimtelijke en programmatische consequenties en kansen van de mogelijk infrastructurele maatregelen op Westraven, de Woonboulevard en MWKZ deelgebied 6. Gebied USP en Rijnsweerd:  Onderhandeling met Universiteit Utrecht om te komen tot een Samenwerkingsovereenkomst om de ambities uit de Omgevingsvisie USP te realiseren. Gebied Overvecht:  De Moldaudreef (aanpak kruispunten) en Orinocodreef (fietsstraat) zijn uitgevoerd. Ook zijn de hoven langs de Carnegiedreef en Zamenhofdreef als onderdeel van het Groene Lint heringericht.  Verder zijn we gestart met het maken van een Omgevingsvisie voor Overvecht (waar o.a. de stationsomgeving en het Noorderpark onderdeel van zijn).  We hebben doorgewerkt aan de planvorming voor het versterken van de openbare ruimte, zowel voor het project Amazonekwartier, de Groene Voet als het project Taagdreef e.o.

Gebied Noordoost, oost en zuid:  Er is verder gewerkt aan de ontwikkeling van Maarschalkerweerd tot Parklandschap. Zo zijn we verder gegaan met de variantenstudie Maarschalkerweerd-Noord en het Lunettenpark. Voor het Lunettenpark deel 1 zijn VO's vastgesteld en wordt gewerkt aan de voorbereiding van de uitvoering. Het IPvE deel 2 is in voorbereiding.  Voor het knooppunt Lunetten-Koningsweg hebben de eerste verkenningen plaatsgevonden aan de hand van verschillende ontwikkelscenario’s en parallel is gestart met het onderzoek voor de tijdelijke ontwikkeling van Tussen de Rails.  We hebben verder gewerkt aan diverse projecten in het Rubenskwartier, zoals de Kwekerij fase 3 en 4 en de ontwikkeling van een VrouwKind Centrum voor het Diakonessehuis. Daarnaast zijn we in gesprek met het UMC over de herontwikkeling van de zusterflats. Binnenkort wordt het opstellen van een IPvE/FO voor de openbare ruimte opgestart. Externe subsidies:  We hebben de beschikbare middelen van het Kansen voor West II programma toegekend aan projecten in de stad waarmee we optimaal gebruik hebben gemaakt van de Europese middelen. Met de eerste openstellingen van het Kansen voor West III programma hebben we succesvolle aanvragen gehad voor een bijdrage. In 2023 zijn er 11 nieuwe projecten beschikt en zijn 7 aanvragen nog in behandeling.

Daarmee hebben we al een belangrijk deel van de middelen ingezet op voor onze relevante thema’s en projecten. Doelstelling 2. De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan. In de programmabegroting 2023 zijn er voor deze doelstelling geen meerjarige trajecten opgenomen. Doelstelling 3. Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden.  *Vooruitlopend op – mogelijk - landelijk beleid via de actieplannen middenhuur en betaalbare koop het aantal betaalbare woningen (huur en koop) voor middeninkomens toe laten nemen. Cijfers ontvangen we vanuit het Woon-onderzoek in 2025.  De afgelopen periode is de kennis op het dossier bestendigen gemengd wonen aanpak verder ontwikkeld.

46



*Behouden en versterken van samenwerking met partners van de stad; corporaties, zorgpartijen, beleggers, ontwikkelaars, makelaars, etc. Er is een advies door de verkenner samenwerking met de markt uitgebracht en de aanbevelingen om de samenwerking te verbeteren zijn overgenomen.

Doelstelling 4. Behouden, beheren en benutten van erfgoed als cultuurhistorische drager van het karakter van Utrecht.  Onderzoeksagenda Erfgoed: doel, doelgroep, gebruik en inhoudelijke structuur voor de Onderzoeksagenda zijn klaar. Het inhoudelijk vullen van de periodes en thema’s en het betrekken van partners volgt in 2024.  Digitalisering van Erfgoeddata: Het Monumenten Informatie Systeem is overgezet naar de Gemeentelijke Erfgoed Registratie conform de nieuwe Verordening Erfgoed, beleid is geborgd in kennis- en waardenkaarten, 116.000 documenten overgedragen aan het HUA.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2023. Doelstelling 1. (Her)ontwikkeling van de fysieke leefomgeving draagt bij aan gezonde groei met kwaliteit en in balans.  Studies naar het doortrekken van het Forum Westflank Spoorzone is voorlopig stilgelegd in afwachting van de conclusies van de Mirt-verkenning Merwedelijn.  De planvorming voor het 4e Kwadrant Leidsche Rijn Centrum/Lage Weide is volgend aan de uitgangspuntennotitie en een op te stellen omgevingsvisie voor bedrijventerrein Lage Weide. Hiermee is een andere planning ontstaan voor de uitwerking van de ontwikkelmogelijkheden.  Binnen het Rubenskwartier zijn twee projecten uitgesteld: SSH heeft op 16 mei 2023 aangegeven dat zij de herontwikkeling van het IBB studentencomplex uitstellen tot na 2030. Daarnaast heeft Syntrus Achmea aangegeven dat zij gezien de huidige economische situatie nu geen herontwikkeling van het winkelcentrum IBB hof willen starten. Doelstelling 2. De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar en tast de gezondheid niet aan. Doelstelling 3. Voldoende passende en betaalbare huisvesting voor alle bewoners en woningzoekenden.  Voor middenhuur worden afspraken gemaakt over de duur van de betaalbaarheid voor een periode van 20 jaar/ Voor koop ligt dit lastiger. Dit kan alleen voor de eerste koop.

Door middel van anti-speculatiebeding wordt de speculatie en de daarmee gepaarde prijsstijgingen beperkt.  Blijvende aandacht voor huisvesting bijzondere en kwetsbare doelgroepen en het verhogen van de productie van meer betaalbare sociale huurwoningen. Het afgelopen jaar is middels een nieuwe aanpak ingezet op het realiseren van zoveel mogelijk sociale huisvesting voor reguliere woningzoekenden en kwetsbare en bijzondere doelgroepen. Dit doen we aan de hand van verschillende treden: op gang houden sociale woningbouwproductie, samenwerking in de regio, beter benutten bestaande voorraad, inzet eigen vastgoed en/of aankoop van vastgoed en tijdelijke woningbouw. Door het oplopende tekort en de groeiende vraag van kwetsbare Utrechters blijft extra inzet noodzakelijk. Per kwartaal informeren we de raad over de laatste stand van zaken via de kwartaalrapportage sociale huisvesting. Doelstelling 4. Behouden, beheren en benutten van erfgoed als cultuurhistorische drager van het karakter van Utrecht.

47



Programmaplan Unesco werelderfgoederen: niet volgens plan uitgevoerd, omdat dit in de actie-agenda geen prioriteit kreeg in 2023.

Wat heeft dat gekost? x € 1.000 Omschrijving

Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil Actuele begroting 2022 begroting begroting 2023 actueel/ begroting 2022 2023 2023 realisatie 2024

Baten Herontwikkeling fysieke leefomgeving 115.741 119.919 106.549 De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar 16.402 16.890 18.575 Voldoende passend betaalbare huisvesting 662 292 202 Behouden, beheren, benutten van erfgoed 325 685 333 Totaal Baten Lasten

96.051

22.672

22.375

-296

20.123

716

519

-197

12.674

345

598

253

369

133.130 137.786 125.660 103.616 119.543

Herontwikkeling fysieke leefomgeving 102.158 126.937 109.871 De bebouwde omgeving is veilig, leefbaar 19.119 19.014 20.738 Voldoende passend betaalbare huisvesting 5.018 4.644 8.876 Behouden, beheren, benutten van erfgoed 3.118 3.934 3.116 Totaal Lasten

79.884

16.167 211.316

15.927 244.482

78.484

77.979

505 211.539

23.739

23.574

165

24.784

6.156

6.306

-150

22.379

3.162

3.494

-333

3.265

129.414 154.528 142.601 111.541 111.353

Saldo baten en lasten Mutaties reserves

3.716 -16.743

Toevoeging reserves

11.519

Onttrekking reserves Totaal

188 261.967

-16.942

-7.925

8.190

16.115 -17.485

25.712

9.719

19.440

27.095

7.655

14.423

20.260

58.929

21.534

25.745

32.411

6.666

17.481

12.457

16.475

-5.126

-1.620

13.506

15.126 -14.427

Toelichting In de jaarstukken 2023 geven we een toelichting op verschillen ten opzichte van de actuele begroting 2023, indien deze groter zijn dan 0,1 miljoen euro dan wel 10% van de baten of lasten van de doelstelling. Kleinere verschillen worden toegelicht als ze politiek relevant zijn. x € 1.000 Baten

1. Herontwikkeling fysieke leefomgeving Het verschil tussen begroting en realisatie van de grondexploitaties is opgebouwd uit het geprognosticeerd

Coalitie

I/S

I

Verschil actueel / realisatie 6.841

48

x € 1.000 Baten

Coalitie

I/S

Verschil actueel / realisatie

eindresultaat van de grondexploitaties en de gerealiseerde lasten en baten in 2023 (cashflow). Voor een gedetailleerde toelichting op de ontwikkeling van de geprognosticeerde eindresultaten verwijzen wij naar het Meerjaren Perspectief Ruimte 2024. Resultaat grondexploitaties In 2023 is 6,600 miljoen euro tussentijdse winst genomen: 5,900 miljoen euro uit de grondexploitatie Leidsche Rijn, 0,530 miljoen euro uit de grondexploitatie Merwedekanaalzone deelgebied 4 Defensieterrein en 0,170 miljoen euro uit de grondexploitatie Oudenrijn West. Daarnaast is 0,241 miljoen euro vrijgevallen uit de voorziening negatieve grondexploitatie Stationsgebied, om de voorziening te laten corresponderen met het geprognosticeerde eindsaldo van de geactualiseerde grondexploitatie. Conform besluit bij de Tweede bestuursrapportage 2021 is dit resultaat toegevoegd aan de reserve grondexploitaties Grondexploitatie Leidsche Rijn De gerealiseerde baten zijn 8,446 miljoen euro lager dan begroot door naar 2024 uitgestelde uitgiftes in:  De Taats ad 7,8 miljoen euro;  Haarrijn ad 0,4 miljoen euro;  Leeuwesteyn Noord ad 0,4 miljoen euro. Verder is er meerwaarde gerealiseerd in Leeuwesteyn Zuid ad 0,2 miljoen euro. Daarnaast zijn de baten 0,113 miljoen euro hoger dan begroot door de verrekening met de balanspost robuuste posten.