Agendabundel

Zij kunnen, net als handhavers, vaak het verschil niet zien tussen nepbedelaars die onderdeel zijn van georganiseerde bendes en individuele bedelaars. Omdat dit onderscheid niet makkelijk te maken is kunnen problemen worden voorkomen als bedelen wordt verboden. Voor individuele bedelaars moeten dan andere oplossingen worden gezocht. Hoe zit de PvdD dat? De heer Van Heuven (PvdD) antwoordt dat armoede sowieso moet worden voorkomen. Voorkomen van bedelen zou fantastisch zijn. Ook hier denkt hij weer aan de vuurwerkdiscussie. De PvdD zou elke vorm van vuurwerk willen verbieden, maar volgens sommige mensen is Pagina 25 van 37

siervuurwerk een leuke traditie die wel behouden moet blijven. In dit initiatiefvoorstel wordt wel elke vorm van bedelen verboden.

5

10

15

De heer Şimşek (DENK) zegt dat de vraag ook omgedraaid kan worden. Als bekend is dat er criminele organisaties zijn die mensen uitbuiten en die in stand worden gehouden door het bedelgedrag, waarom wil de PvdD dan niet preventief optreden om hier een eind aan te maken? Voor de echte bedelaars moet een andere oplossing worden gezocht. De heer Van Heuven (PvdD) antwoordt dat als er echt criminele bendes zijn en er sprake is van mensenhandel, dan zijn dat al twee redenen om iets tegen die groepen te doen. Mensenhandel en uitbuiting is sowieso verboden. Een algemeen verbod op bedelen is dan niet nodig. Hij vervolgt zijn betoog door aan te geven UtrechtNu! op veel voorstellen van de PvdD de handhaafkaart trekt. “Handhaving is moeilijk, kost geld en gaat ten koste van andere prioriteiten”, wordt dan gezegd. Nu zegt UtrechtNu! dat handhaven binnen de bestaande middelen gaat en past binnen de huidige risico-inschatting, en dat er geen extra inzet op nodig is. Dat vindt de PvdD raar. Hij nodigt UtrechtNu! van harte uit om toe te treden tot de coalitie van partijen die willen stoppen met het afsteken van consumentenvuurwerk tijdens de jaarwisseling. Ook op dat soort dossiers is die handhaafkaart niet meer te trekken. Handhaving is kennelijk heel makkelijk. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) zegt dat zo’n verbod de inzet op handhaving juist vermindert. Hoe ziet de PvdD dat?

20

25

30

De heer Van Heuven (PvdD) antwoordt dat hij precies op dit antwoord hoopte, maar dan in de discussie over vuurwerk. Als er een vuurwerkverbod is, dan is handhaving veel makkelijker omdat de norm dan bekend is. Hij geeft nogmaals aan dat elke vorm van bedelen moet worden verboden op basis van de aanwezigheid van criminele bendes. Hij heeft drie redenen genoemd waarom de PvdD tegen dit voorstel zal stemmen. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) zegt dat ook niet elke vorm van vuurwerk verboden wordt door zo’n verbod. Hij is van mening dat zo’n verbod voor handhaving niet extra belastend hoeft te zijn. Deelt de PvdD die mening? De heer Van Heuven (PvdD) vraagt zich dat af. Dat hangt ervan af hoe groot het probleem is. Als onderzoek aantoont dat het een heel groot probleem is dan is veel handhaving nodig. Als de overlast niet zo groot is dat het in de bestaande handhaving past, dan hoeft het niet te worden verboden. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) zegt dat niet alles is vast te leggen met onderzoek. Afgaand op de media en op reacties van winkeliersverenigingen en bezoekers dan lijkt het groter dan drie bedelaars. Zeker de georganiseerde bedelaars zijn tamelijk intimiderend. Ziet de PvdD niet dat mensen er hinder van hebben, meer dan overtuigend is gemaakt door een onderzoek?

35

De heer Van Heuven (PvdD) antwoordt dat de initiatiefnemer niet duidelijk heeft gemaakt wat de overlast precies is. Er wordt gesproken over minder kwaliteit in de openbare ruimte. Dat vindt de PvdD geen reden om elke vorm van bedelen te verbieden. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de PvdA.

40

45

50

De heer Stam (PvdA) dankt UtrechtNu! voor het voorstel. Hoewel de PvdA het er pertinent mee oneens is, is het goed om dit onderwerp met heel haar voorgeschiedenis in d raad te behandelen. Hij hoopt dat, bij het verwerpen van dit voorstel in de raad, dit onderwerp is beslecht en dat het niet terugkeert op een ander moment totdat er een wezenlijk ander politiek gesternte is in onze stad. Voordat de heer Stam ingaat op de praktische bezwaren maakt hij een principieel punt. De initiatiefnemers noemen Sint Maarten in hun voorstel. De burgemeester sprak er ook over in haar Nieuwjaarstoespraak. De edelman die zijn rode mantel, het statussymbool van die tijd, in tweeën klieft met een zwaard om een bedelaar in de kou te kleden. Die barmhartigheid, die over Utrecht hangt, wordt te voet getreden met dit voorstel. Waar Sint Maarten halthield voor de bedelaar zou UtrechtNu! hard in de auto voorbij rijden. Mevrouw Meerding (VVD) geeft aan dat de PvdA in het verleden zorgen heeft geuit over nepbedelaars. Is PvdA helemaal van mening veranderd? Pagina 26 van 37

De heer Stam (PvdA) antwoordt dat er onderscheid gemaakt kan worden tussen mensenhandel en misbruik van mensen, en een bedelaar die dat doet vanuit levensbehoud. Het introduceren van dit verbod is een ongelooflijk ondoeltreffend en ondoelmatig middel. 5

Mevrouw Meerding (VVD) zegt dat de indiener van dit voorstel precies dit onderscheid maakt. Zij hebben niets tegen bedelaars in het algemeen en geven duidelijk aan op welke groep het voorstel ziet. Waar komt de interpretatie van de PvdA vandaan? De heer Stam (PvdA) antwoordt dat de indiener het onderscheid mag maken, maar de handhaver op straat kan dat onderscheid niet maken. Een bedelaar is dan een bedelaar, en wordt als zodanig behandeld, gecriminaliseerd en geïllegaliseerd. Dat moet juist niet gebeuren.

10

15

20

25

Mevrouw Meerding (VVD) zegt in het voorstel staat dat er moet worden ingegrepen bij overlast. Dat geldt dus niet voor alle bedelaars. Hoe denkt de PvdA daarover? De heer Stam (PvdA) antwoordt dat de APV-wijziging ziet op een verbod op bedelen voor een periode van drie maanden. Er wordt niet over overlast gesproken. Het is dan ook een ineffectief middel om de overlast die bedelbendes veroorzaken aan te pakken. Hij vervolgt zijn betoog door aan te geven dat de maatregel juist de zwakste Utrechters hard raakt. Hen wordt drie maanden lang hun inkomstenbron ontnomen. Dat veroorzaakt nu al stress bij deze groep mensen. Zij weten niet wat op ze afkomt en denken in sommige gevallen al dat het nu al verboden is, terwijl de raad nog helemaal geen uitspraak heeft gedaan. Verder zal deze arbitraire periode van drie maanden alleen maar voor meer onduidelijkheid zorgen voor de mensen en onze bewoners. Tenslotte zegt de heer Stam dat de politie al meer dan voldoende bevoegdheden heeft om op te treden tegen overlast. Maar we moeten ook eerlijk zijn, zeker als het gaat om grenzen stellen en perspectief bieden. De prioriteit ligt, en moet blijven liggen, bij het bestrijden van ondermijnende criminaliteit, niet bij een bedelaar die voor zijn kost moet bedelen. De PvdA zal dan ook tegen het voorstel stemmen. Juist de mensen met wie we solidair moeten zijn worden hiermee het hardst geraakt.

De heer Şimşek (DENK) vraagt of de PvdA erkent dat georganiseerde bendes, die soms zelfs kwetsbare mensen inzetten om voor hun te bedelen, vallen onder ondermijnende criminaliteit? De heer Stam (PvdA) is het daarmee eens, maar juist de bedelbendes zorgen niet voor overlast. Dan komt hun verdienmodel namelijk in het geding.

30

35

De heer Şimşek (DENK) zegt dat het daarom juist goed is om niet op een specifieke groep te focussen en met een algemeen verbod te komen. Daarmee kan worden voorkomen dat zulke bendes, zelfs al houden ze zich stil, hun verdienmodel blijven houden waardoor criminele groeperingen in stand kunnen blijven. De heer Stam (PvdA) is van mening dat met dit verbod die bendes niet worden aangepakt. Mensenhandel is onderdeel van ondermijnende criminaliteit, maar dat moet worden aangepakt door het raadsvoorstel wat dadelijk wordt behandeld, en niet met dit verbod. De heer Şimşek (DENK) vraagt dat als er bedelaars zijn voor wie dit een belangrijk verdienmodel is, hoe kan dan worden gesteld dat door zo’n verbod hun verdienmodel niet wordt afgepakt?

40

De heer Stam (PvdA) antwoordt dat het ondoelmatig, ondoeltreffend en weinig onderbouwd is dat deze mensen daarmee worden aangepakt. Het enige dat daarmee wordt bewezen is dat de mensen die bedelen nodig hebben voor hun voortbestaan ermee worden gepakt. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) vraagt of de PvdA het dwingende en intimiderende gedrag van de bedelaars niet als overlast ziet.

45

De heer Stam (PvdA) antwoordt dat het inderdaad overlast kan veroorzaken. Dan is het beter om daar tegen op te treden met de bestaande middelen dan een algemeen verbod in te stellen tegen niet-overlast veroorzakende bedelaars. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) stelt dat aan de voorkant ingrijpen via het verbod effectiever is. Vindt de PvdA dat ook? Pagina 27 van 37

De heer Stam (PvdA) constateert dat UtrechtNu! stelt dat het verbod effectiever is als erop wordt gehandhaafd. Dat is zeker zo, maar het gaat hier over bedelaars die het nodig hebben, die geen overlast veroorzaken en die het recht moeten hebben om dit te doen. Die willen we niet met dit paardenmiddel aanpakken. 5

10

De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) zegt dat heel veel ondernemers en bezoekers voldoende onderscheid kunnen maken tussen overlastgevende bedelaars en anderen. Dat distilleert zich wel uit. De heer Stam (PvdA) antwoordt dat dit voorstel dat onderscheid niet maakt. Dat is het grote punt. As er moet worden gehandhaafd kan de politie dat onderscheid niet maken, waardoor iedereen wordt gepakt. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de VVD.

15

20

25

Mevrouw Meerding (VVD) dankt UtrechtNu! voor het opstellen van het initiatiefvoorstel. Zodra het buiten warmer wordt neemt het aantal bedelaars toe. Vaak met een koffiebekertje voor kleingeld en een kartonnen bord met een tekst in het Engels. Steeds op dezelfde plek, steeds hetzelfde bord. Het verschilt van dag tot dag wie er op datzelfde plekje staat. Soms lopen ze mensen achterna, zijn ze agressief of dreigend en in een aantal gevallen wordt er zelfs een handicap geveinsd. Deze groep is een specifieke groep bedelaars die bekend staan als commerciële bedelaars of nepbedelaars. Een groep waar onder ondernemers, bezoekers en inwoners hinder van ondervinden. De VVD doelt expliciet niet op alle bedelaars, mar alleen degenen die hinderlijk bedelen of commercieel bedelen. De VVD pleit al sinds 2016 voor een verbod op hinderlijk bedelen. Zij hebben daar meermaals voorstellen voor ingediend. Zij zijn dan ook blij met het initiatiefvoorstel van UtrechtNu! en steunen het van harte. De heer Van den Broek (CDA) zegt dat de VVD aangeeft dat ze voor een verbod op hinderlijk bedelen zijn. Het verbod dat voorligt is een verbod op bedelen in zijn geheel. Aan de VVD wordt gevraagd hoe zij van plan zijn om dit onderscheid te maken. Mevrouw Meerding (VVD) heeft naar de letterlijke tekst die voorligt gekeken. Daar staat “ter voorkoming of beëindiging van overlast”.

Daar zit dus een extra voorwaarde in. Zij heeft ook gelezen wat de burgemeester daarover heeft geschreven.

30

35

40

45

De heer Van den Broek (CDA) zegt dat er onderaan de streep toch gewoon een algemeen bedelverbod staat. Er kan wel allerlei context omheen zitten, maar als puntje bij paaltje komt en de boa of politieagent wordt gevraagd om te handhaven, dan maakt het niet meer uit of het overlastgevend of hinderlijk is. Dan moet er volgens de tekst van het voorstel worden gehandhaafd. Mevrouw Meerding (VVD) ziet dat er in andere steden, zoals Amsterdam en Den Haag, al een bedelverbod is. Daar wordt wel onderscheid gemaakt in de handhaving die plaatsvindt. Er wordt bekeken of de mensen bij een commerciële bende horen. Dat onderscheid zou de VVD in Utrecht ook graag zien. De heer Van den Broek (CDA) zegt dat het maken van dit onderscheid niet mag in verband met het discriminatieverbod. Het college geeft in haar brief aan dat het niet mogelijk is om dit onderscheid te maken. Het kan soms in de praktijk gebeuren maar dat is niet wat hier staat en waar straks over gestemd zal worden. De consequentie van dat wat nu voorligt is dat er een algemeen bedelverbod komt waar ook de mensen last van hebben die afhankelijk zijn van bedelen. Hoe ziet de VVD dit en hoe zorgen zij ervoor dat niet ook de goede bedelaars, die geen hinder veroorzaken, er last van krijgen? Want de gemeente kan niet selectief handhaven. Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat selectief handhaven heel vaak gebeurt.

Er wordt onderscheid gemaakt in prioriteiten of een escalatieladder. De VVD wil dat het onderscheid wél gemaakt kan worden, maar zij zien ook dat dat lastig is. Zo zwart-wit dat iedere bedelaar bestraft moet worden, dat is niet hoe de VVD dit voorstel ziet.

Pagina 28 van 37

De heer Koning (D66) zegt dat de VVD staat voor de individuele vrijheden van mensen. Wat is nou meer de vrijheid en het recht van iemand dan een beroep te doen op iemands vrijgevigheid en barmhartigheid? 5

Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat haar vrijheid eindigt waar die de vrijheid van een ander raakt. Er zijn ondernemers, bezoekers en inwoners van Utrecht die van een specifieke groep bedelaars heel veel hinder ondervinden. Daar eindigt de vrijheid. De heer Koning (D66) leest in het advies van het college dat er op overlast en intimidatie al wel kan worden ingegrepen. Dan wel via het strafrecht, dan wel via de bestaande regels in de APV. Is dat niet voldoende voor de VVD?

10

15

20

25

30

35

40

45

50

Mevrouw Meerding (VVD) antwoordt dat dat heel mooi klinkt, maar te weinig in de praktijk wordt gebracht. Als de raad zegt dat er meer moet worden terggevallen op de bepaling die er al is en geen nieuwe bepaling in het leven wil roepen, dan moet die bepaling ook echt worden nageleefd. Zorg dan dat er ook echt gehandhaafd wordt. Dat idee heeft de VVD nu niet. De heer Koning (D66) hoort de VVD zeggen dat deze regel misschien niet nodig is. Dat ziet hij als winst in dit debat. Hij roept de VVD op om als liberale partij niet te kiezen voor extra regels als dat niet nodig is. Mevrouw Meerding (VVD) zegt dat als het college de toezegging kan doen dat op basis van het huidige APV-artikel alle overlastmeldingen worden opgepakt, dat overlastgevende en hinderlijke bedelaars worden weggestuurd en de commerciële bedelbendes worden geweerd, dan is de VVD helemaal tevreden en is het extra artikel inderdaad niet nodig. Zij gaat verder met haar inbreng door te zeggen dat de VVD begrijpt dat de handhaving uitdagingen met zich meebrengt. Wat de VVD betreft is het niet persé nodig om een tijdelijk verbod in te stellen. De VVD is al overtuigd van de noodzaak, ook op de langere termijn. Een evaluatie zoals UtrechtNu! die voorstelt is natuurlijk altijd een goed idee. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van CDA. De heer Van den Broek (CDA) dankt UtrechtNu! voor dit initiatiefvoorstel.

Gisteren is de veertigdagentijd begonnen. Dat draait om drie dingen: vasten, bidden en de medemens liefhebben. Een bedelverbod past daar niet bij. Dat is geen menselijke manier om met elkaar om te gaan, het reduceert kwetsbare mensen tot overlast. Dat betekent niet dat het CDA de overlast niet ziet en daarop niet zou willen handhaven. De huidige APV biedt daar volgens het CDA meer dan genoeg ruimte voor. De goeden mogen niet lijden onder de slechten. Aan de indiener en aan het college wordt gevraagd hoe dat kan worden voorkomen. Vervolgens verwijst de heer Van den Broek naar de uitspraak die het Europees Hof voor de Rechten van de Mens hierin heeft gedaan: bedelen is niet per definitie verboden. Zolang er voldoende rekening wordt gehouden met de belangen van de bedelaar en er voldoende ruimte is voor uitzonderingen. Deze uitzonderingen komen echter niet terug in het initiatiefvoorstel. Er wordt aangegeven dat dat lastig is vanwege het discriminatieverbod en omdat er niet wisselend kan worden gehandhaafd. Ziet het college of de initiatiefnemer toch mogelijkheden om tot uitzonderingen te komen en dit zodanig handelbaar te maken dat dit niet leidt tot handhaving bij de verkeerde groepen? De heer Van den Broek spreekt regelmatig met daklozen. Zij zijn voor levensonderhoud afhankelijk van bedelen en vragen zich af wat het bedelverbod voor hen zal betekenen.

Het doet wat met hem dat mensen die afhankelijk zijn van de goedheid van anderen op deze manier in de verdrukking komen. Dat moeten we niet willen. Aan de indieners wordt gevraagd hoe dit kan worden voorkomen. Het CDA ziet meer heil in meer handhaven binnen de bestaande mogelijkheden. Dat kan volgens de brief van het college. Aan UtrechtNu! wordt gevraagd hoe groot de overlast precies is, of dat kan worden gekwantificeerd en welke afwegingen er worden gemaakt. Weegt het aanpakken van deze overlast op een dergelijke vergaande manier dan het elementaire mensenrecht om te mogen vragen om hulp? Mevrouw Meerding (VVD) hoort veel weerstand in de bijdrage van het CDA. Tegelijk heeft het CDA in 2021 nog gevraagd om een bedelverbod. Waar komt deze koerswijziging vandaan? De heer Van den Broek (CDA) antwoordt dat een partij nogal eens van mening wijzigt. Zo ook het CDA. Hij stelt voor om niet te veel vast te bijten in het verleden maar vooral te kijken naar het Pagina 29 van 37

5

heden en de toekomst. Tenslotte vraagt hij aan het college of er nog andere mogelijkheden zijn om de problematiek op te lossen en te handhaven, naast de zaken die genoemd worden in de brief. Hij sluit af met de opmerking niet te pretenderen te weten wat Onze Lieve Heer zou hebben gedaan, maar hij weet wel zeker dat een bedelverbod er geen van zou zijn geweest. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van GroenLinks.

10

15

20

25

30

Mevrouw Fattal (GroenLinks) feliciteert UtrechtNu! met hun eerste initiatiefvoorstel. GroenLinks is vanuit het diepst van hun hart echt tegen het voorstel. GroenLinks vindt een bedelverbod onmenselijk. Het gaat in tegen de rechten van de mens. Als mensenrechtenstad moet Utrecht daar niet aan beginnen. Het is bovendien bewezen ineffectief, de grondoorzaken worden er niet mee bestreden. Het enige wat gebeurt is het verder beboeten en bestraffen van mensen die ver onder het sociaal minimum zitten. Een bedelverbod is een schijnoplossing. Het straft mensen die minder dan niets hebben. Mensen bedelen op straat omdat ze niet anders kunnen. Elk mens heeft het recht om dat te doen, om te kunnen overleven. Deze mensen nog meer straffen lost niets op. In het voorstel noemt UtrechtNu! vooral een groep bedelaars die erg overlastgevend zijn maar een heel groot deel van de bedelaars zijn mensen die dat doen dat om te overleven. In Hongarije is er al heel lang zo’n verbod en daar is het ook onderzocht. Het verbod leidde tot geweld tegen dakloze personen en dat werd als acceptabel gezien door lokale inwoners. Dat is absoluut niet de realiteit waar GroenLinks naar toe wil. Natuurlijk is commercieel bedelen niet okay. Het gaat GroenLinks vooral om het feit dat echte dakloze mensen die bedelen erdoor benadeeld worden.

In die zin kan GroenLinks best meegaan in de motivatie van UtrechtNu! dat er iets tegen deze groepen moet worden gedaan. Maar dit is niet de manier. De individuen die worden ingezet door commerciële bedelbendes om te bedelen zijn vaak zelf ook slachtoffer van die bendes, bijvoorbeeld door uitbuiting of dwang. Het is helemaal niet duidelijk of een bedelverbod hen helpt of hoe dan. Andere criminaliteit die bij commerciële bedelaars komt kijken kan met andere richtlijnen in de APV aanpakken. GroenLinks focust liever op wat de daklozen kan worden geboden, zoals de daklozenkrant waarmee het doel is om mensen met een sociaal minimum voor zichzelf te laten zorgen. GroenLinks sluit zich aan bij eerdergenoemde bezwaren op het gebied van handhaving, het gebrek aan cijfers die de noodzaak van dit verbod aanstippen. Bij de politie zijn niet zulke grote zorgen over de overlast van bedelaars. De noodzaak van zo’n ingrijpende maatregel is wat GroenLinks betreft volstrekt ontbrekend. Zij kunnen hier nooit op enige manier mee instemmen. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van Horizon.

35

40

45

50

De heer Paalman (Horizon) refereert eveneens aan Sint Maarten. Ergens in de vierde eeuw na Christus kwam Martinus van Tours als Romeinse soldaat de poort van Amiens binnen. Het was een koude dag en een bedelaar vroeg hem om een aalmoes. Martinus van Tours had geen geld bij zich maar zag de naakte man bibberen in de kou. Terwijl hij nog op zijn paard zat sneed Martinus de helft van zijn rode mantel af en gaf dat aan de bedelaar. Dat beeld is weergegeven op de vlag in de zaal. Martinus van Tours is Sint Maarten, de beschermheilige van Utrecht. Enkele van zijn kernwaarden komen overeen met die van Utrecht. We zijn solidair en als we geen aalmoes op zak hebben dan kijken we wat we voor mensen kunnen doen. Een bedelverbod past niet in de visie van Horizon. Horizon is voorzichtig in het verbieden van dingen. Als overheid heb je immers het laatste woord en met die macht moet spaarzaam worden omgegaan. Horizon denkt dat het op dit moment nog niet noodzakelijk is om in te grijpen. Dat baseren zij hoofdzakelijk op hun eigen observaties en de observaties van Utrechters met wie zij spreken. Horizon ziet dat er wordt gebedeld, maar overdag zijn dat meestal passieve bedelaars die met een bordje een beroep doen op de barmhartigheid van de inwoners. ’s Avonds en ’s nachts spreken ze mensen eerder proactief aan, maar volgens Horizon niet op een manier die overlastgevend is.

In tweede instantie baseert Horizon zich op de cijfers van de gemeente. Ambtelijk uitvragen leert hen dat in 2023 85 meldingen zij gedan. Vaak zijn dit geen losstaande meldingen en gaat het vaak in combinatie met een melding van overlast waar de stad al op kan ingrijpen. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) vraagt of bekend is dat die 85 openstaat, want er worden veel meldingen niet gedaan omdat er niet gehandhaafd wordt.

Pagina 30 van 37

De heer Paalman (Horizon) antwoordt dat er bij elke vorm van melding op den duur meldingmoeheid ontstaat. Het is wel een enigszins kwantitatieve manier om te kunnen meten of mensen overlast ervaren. 5

10

15

Mevrouw Meerding (VVD) leidt hieruit af dat Horizon 85 meldingen verwaarloosbaar vindt. Waar ligt de grens, hoeveel meldingen zouden er gemaakt moeten zijn? De heer Paalman (Horizon) antwoordt dat ze niet verwaarloosbaar zijn, anders had hij ze niet genoemd in zij betoog. Horizon neemt ze mee in hun afweging, en met dat in hun achterhoofd bepalen ze dat ze het nog niet het moment vinden om in te grijpen met zo’n zwaar algemeen verbod. Gaat verder met zijn tweede punt. Als bedelen overlast gevend wordt kan binnen bestaande regelgeving worden gehandhaafd. Het is dus niet zo dat we machteloos staan bij overlastgevend bedelen. In tegenstelling, hier wordt actief op gehandhaafd. Ook spreken de gemeentelijke handhavers en politiemensen hen aan en wordt de zorgbehoefte geïnventariseerd. Een aanpak die Horizon onderschrijft. Niet: hoe kan ik u als overheid wegsturen, maar: hoe kan ik u als overheid helpen. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) vraagt of bekend is dat er maar één keer is gehandhaafd en een boete uitgedeeld.

20

25

De heer Paalman (Horizon) was daar niet mee bekend. Hij gaat verder met het benoemen van zijn derde punt. Horizon erkent dat er bedelaars in Utrecht zijn die georganiseerd zijn en een malafide of commercieel doel nastreven. Echter, en dat erkent het college ook, is er lastig onderscheid te maken tussen deze groep en de groep bedelaars di simpelweg niet anders kunnen. Of het mensen zijn die tijdelijk dak- en thuisloos zijn of mensen die al jarenlang op de straten van Utrecht zwerven en bijna een soort van cult-status hebben, het is aan elke Utrechter zelf om te bepalen of ze wel of niet barmhartig zijn. Zelf geeft de heer Paalman ook nog wel eens een mutje als het buiten koud is, net als vele jongeren die laat uitgaan en een euro in hun zak vinden. Het is des Utrechts dat de geest van Sint Maarten nog doorleeft in de uitgaande jongeren. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) zegt dat barmhartigheid een groot goed is. Maar deze barmhartigheid houdt het bedelen ook in stand. Hoe staat Horizon daar tegenover?

30

De heer Paalman (Horizon) antwoordt dat het iemands eigen keuze is als diegene besluit geld te geven aan een bedelaar. Zodra dat heel erg overlastgevend is kan daarop worden gehandhaafd. Maar als iemand op een passieve manier bedelt en iemand geeft een muntje, dan moet dat mogen. De voorzitter geeft woord aan de fractie van ChristenUnie.

35

40

De heer Van Bergen (CU) dankt UtrechtNu! voor het initiatiefvoorstel. Het is CU opgevallen dat in de feitelijke verandering van de APV geen onderscheid wordt gemaakt tussen enerzijds het uit schrijnende noodzaak geboren bedelen, en anderzijds de georganiseerde variant die af en toe de kop opsteekt in Utrecht. De eerste variant wil de CU bestrijden door het tegengaan van de achterliggende oorzaken zoals honger en dakloosheid. Mensen hebben eten en geld nodig. Deze mensen moeten met barmhartigheid worden benaderd, naar het voorbeeld van Utrechts beschermheilige, en niet met repressie. Omdat het voorstel van UtrechtNu! geen onderscheid maakt tussen deze groep en de bedelbendes is het voorliggende initiatiefvoorstel voor de CU niet acceptabel. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van Volt.

45

De heer Maas (Volt) dankt UtrechtNu! voor het vele werk dat zij in het bedelverbod hebben gestopt. Volt gaat het echter niet ondersteunen. Argumenten zijn daarover gewisseld, en Volt sluit zich aan bij vorige sprekers. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van BIJ1.

Pagina 31 van 37

5

10

Commissielid Minnaert (BIJ1) zegt dat een bedelverbod het strafbaar maken is van armoede, dakloosheid en proberen te overleven. BIJ1 vindt het onmenselijk om de enige bron van inkomsten van een steeds groter groeiende groep kwetsbare mensen in Utrecht op deze manier af te pakken. BIJ1 maakt zich ernstig zorgen over wie er het hardst geraakt zal worden door een bedelverbod en geloven niet dat dit voorstel iets zal doen tegen het probleem dat UtrechtNu! in het voorstel schetst. Armoede is een probleem van de structuur waarop de samenleving is gebouwd. BIJ1 wil eenieder die er moeite mee heeft om geconfronteerd te worden met armoede in de openbare ruimte vragen om zich in te zetten tegen de structuren die die armoede creëren en in stand houden, in plaats van mensen in armoede te markeren als overlastgevend. BIJ1 zal zich te allen tijde blijven inzetten tegen criminalisering van armoede en dakloosheid, zij het in de vorm van een bedelverbod, zij het in de vorm van een gebruiksverbod of een verbod op het slapen in de openbare ruimte. BIJ1 zal dan ook tegen het voorstel stemmen. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van D66.

15

20

De heer Koning (D66) dankt de indieners voor het agenderen van dit onderwerp. D66 heeft zich in eerdere debatten al over deze kwestie uitgelaten. D66 ziet geen oplossing in een bedelverbod, ook niet tijdelijk. Het probleem van armoede of criminaliteit wordt er niet in de kern mee opgelost. Het bedelverbod is slechts symptoombestrijding. In deze opvatting ziet D66 zich gesteund door de mening van organisaties die zorg bieden aan bijvoorbeeld daklozen in Utrecht, zoals ieder in de raadsinformatiebijeenkomst van zo’n twee jaar geleden ook heeft gehoord. Er moet voor worden gezorgd dat de zorg op orde is voor mensen die intimideren en overlast geven, maar die eigenlijk zorg nodig hebben. Dat is de reden dat D66 het voorstel niet zal steunen. Voor de andere redenen verwijst de heer Koning naar de goede brief van het college hierover, waaruit blijkt dat de effectiviteit zeer dubieus is. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van DENK.

25

De heer Şimşek (DENK) dankt de initiatiefnemers voor het voorstel. DENK kan zich er op hoofdlijnen in vinden. Het is ook in lijn met een eerdere motie van DENK. Zij zien in de zomermaanden een enorme toename van overlast van nepbedelaars. Zij zouden wel willen experimenteren met een bedelverbod, en steunen het voorstel dan ook. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van UtrechtNu!.

30

35

De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) wil de indieners bedanken voor het initiatiefvoorstel, niet alleen als partijgenoot maar ook als voormalig ondernemer. Hij herkent juist daarom de signalen en de sterke roep om een bedelverbod die hij opving van inwoners, bezoekers en collegaondernemers. De inzet om deze kwestie aan te pakken en om te zetten in een concreet voorstel toont een betrokkenheid die een compliment waard is. Hij is zeer verheugd dat UtrechtNu! er werk van maakt en kijkt met optimisme uit naar de positieve impact die dit voorstel ongetwijfeld op de stad zal hebben. De heer Paalman (Horizon) vraagt wat UtrechtNu! hoort van bezoekers waardoor zij hebben besloten om een bedelverbod in te stellen.

40

De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) hoorde van bezoekers aan zijn horecagelegenheid dat zij overlast ervaarden door intimiderende bedelaars. Dat gebeurde niet dagelijks, maar wel met enige regelmaat. De heer Paalman (Horizon) vraagt naar voorbeelden. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) zegt dat zij werden geïntimeerde om wat te geven, dat voedsel werd geweigerd en daar geld voor werd gevraagd.

45

Mevrouw Fattal (GroenLinks) zegt dat het vreselijk is dat mensen geïntimideerd worden door mensen die geld vragen. Hoe weet UtrechtNu! dat dat commerciële bedelaars zijn, die persé opgepakt moeten worden? De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) antwoordt dat dat inderdaad niet altijd duidelijk is. Commerciële bedelaars werken vaak met oortjes, lopen kreupel en vragen op een dwingende Pagina 32 van 37

manier om geld. Er zijn ook andere vormen van bedelaars die dat omzeilen door muziek, maar dat is een ander geval. Er kan geen direct onderscheid worden gemaakt maar het herkennen van intimiderende bedelaars kan wel. 5

Mevrouw Fattal (GroenLinks) zegt dat het niet duidelijk is dat dit commerciële bendes zijn. Daar lijkt het voorstel op gericht te zijn. Is UtrechtNu! het eens met de stelling dat aan deze mensen juist hulp moet worden geboden wanneer ze moeten bedelen, en helaas tot intimidatie overgaan? De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) antwoordt dat deze mensen hulp moeten krijgen, maar dat moet dan wel geboden worden. Dat ze daarop aanvullend moeten bedelen is niet heel ernstig, maar wel in het geval van commerciële bedelaars. Dat heeft vaak te maken met uitbuiting.

10

De heer Stam (PvdA) zegt dat UtrechtNu! zelf twee voorbeelden geeft waarin het onderscheid niet wordt gemaakt. Alle twee worden aangepakt, in plaats van enkel en alleen de commerciële.

15

De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) antwoordt dat dat iets genuanceerder ligt. De beantwoording van deze vraag laat hij aan de heer Bosch over. Hij gaat verder met zijn inbreng door te zeggen dat hij met optimisme uitkijkt naar de politieke impact van dit voorstel. Hij wil graag dat de medecommissieleden zullen zeggen dat ze het willen proberen, het voorstel biedt daar alle ruimte voor. Mocht vervolgens besloten worden dat het bedelverbod niet bij Utrecht past, dan kan dat na afloop bij de evaluatie alsnog worden vastgesteld. Maar misschien is het ook eens fijn om te luisteren naar de signalen uit de stad.

20

De heer Van Heuven (PvdD) zegt dat ook bij de georganiseerde bendes verschillende vormen van armoede en andere problemen bestaan. Moet dat niet worden opgelost, in plaats van het wegsturen van die mensen? De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) antwoordt dat dat zou moeten worden opgelost, maar dat lukt niet zo makkelijk. Met dit verbod ga je iets sneller door de bocht. Op dit moment geeft dat een gevoel van overlast en onveiligheid.

25

30

De heer Van Heuven (PvdD) zegt dat hij het interessanter had gevonden als UtrechtNu! een initiatiefvoorstel had geschreven om deze mensen te helpen. Kennelijk voelt UtrechtNu! die behoefte ook, maar hebben ze voor de gemakkelijke weg gekozen door deze mensen weg te sturen. De heer Van den Hoek (UtrechtNu!) antwoordt dat geen enkel weg in dit huis erg gemakkelijk is. Dat zal dus reuze meevallen. De rest van de beantwoording laat hij aan de heer Bosch. De voorzitter concludeert dat daarmee aan het einde van de inbreng is bereikt. Zij geeft het woord aan de burgemeester voor de beantwoording van de vragen.

35

40

45

50

Burgemeester Dijksma complimenteert degenen die hebben bijgedragen aan de totstandkoming van dit initiatiefvoorstel. Het is een discussie die herhaaldelijk wordt gevoerd, maar nog niet in deze nieuwe raad. Criminele bendes maken gebruik van het fenomeen bedelen om een giftig verdienmodel te organiseren in Utrecht. Op Lombok wordt door ondernemers veel overlast ervaren door bedelaars die voor hun deur hangen en omstanders aanklampen en lastigvallen. Dat is inderdaad een heel ander type bedelaars dan de mensen die verderop in de stad om een aalmoes vragen. Het lastige van deze discussie is dat in een verbod in de APV geen onderscheid tussen deze groepen kan worden gemaakt, ook al heb je niet de bedoeling om elke individuele bedelaar achterna te zitten en het bedelen onmogelijk te maken. De grondwet verbiedt ons om onderscheid te maken tussen soorten bedelaars. Dat maakt het in de praktijk niet onmogelijk, maar wel veel lastiger om dat onderscheid op voorhand te maken. Op zichzelf is het zo dat handhaven op overlast ook nu al mogelijk is, bijvoorbeeld op basis van hinderlijk opdringen, volgen of bewust de weg versperren. Als mensen zich daar permanent schuldig aan maken kan de burgemeester een tijdelijk gebiedsverbod opleggen. Dat is wel veel omslachtiger.

Een aantal andere grote steden in Nederland, waaronder Rotterdam, Amsterdam en Den Haag, heeft een bedelverbod wel degelijk in hun APV opgenomen. Den Haag doet dat alleen voor bepaalde gebieden. Het college heeft meegegeven dat ook nu al op overlast kan worden gehandhaafd. Een bedelverbod geldt voor iedereen. In de praktijk zullen handhavers voor een escalatiemodel kiezen, waarbij eerst een waarschuwing wordt gegeven en pas daarna wordt opgetreden. Het blijft lastig Pagina 33 van 37

5

10

omdat het onderscheid meestal moeilijk te maken is. Als een bedelverbod wordt ingevoerd moet er wel gelijkelijk worden gehandhaafd. Tenslotte kaart de burgemeester de korte pilot aan die de indiener voorstelt. Het voordeel daarvan is dat de handhavingscapaciteit niet meteen opgeplust hoeft te worden. Het nadeel is dat een pilot van slechts vier maanden niet bepaald de bewijslast oplevert om duidelijk te maken wat het verschil is en of het daadwerkelijk zoden aan de dijk zet. Het is waarschijnlijk bedoeld om politieke steun te winnen, maar het is tegelijk zo kort dat het moeilijk is om het eerlijk te beoordelen. Mevrouw Meerding (VVD) geeft aan dat de burgemeester aangaf dat het lastig is om onderscheid te maken bij de handhaving, maar niet onmogelijk. Hoe gebeurt dat nu in andere steden?

15

Burgemeester Dijksma heeft het handhavingskader van die drie steden niet voorhanden, maar het bedelverbod heeft wel een preventief karakter. Op het moment dat het bedelverbod wordt ingesteld weten de commerciële bedelaars dat het niet meer aantrekkelijk is om naar die plekken te gaan waar het bedelverbod geldt. Het gebeurt nog wel in die steden, maar het is sinds de introductie van het bedelverbod wel beter beheersbaar geworden. Altijd als er een handhavingskader is, moet er getrapt worden geëscaleerd. Het begint met waarschuwen, de volgende stap kan dan beboeten zijn. Als het een heel ernstige situatie is, dan zijn er andere gronden waarop iemand kan worden aangehouden, op basis van de APV.

20

De voorzitter vraagt UtrechtNu! of zij de vergadering willen schorsen voordat zij de gestelde vragen beantwoorden. Dat is het geval. De voorzitter schorst de vergadering. - Schorsing –

25

De voorzitter heropent de vergadering. Als punt van orde geeft zij aan dat er nog twee onderwerpen na dit onderwerp op de agenda staan: de Voortgangsrapportage 2023 nota ‘Grenzen stellen, perspectief bieden’ en de spoedagendering over de komst van een islamitische prediker naar Utrecht. Gezien de gezondheid van de burgemeester is besloten om deze agendapunten in de avond niet te behandelen. Dat betekent dat het huidige debat wordt afgerond en de vergadering vervolgens wordt gesloten. De heer Van Bergen (CU) vraagt of het debat zal worden afgerond in de zes minuten die er nog zijn. Daarna zal namelijk het vragenuur zijn.

30

De voorzitter antwoordt dat er iets uitloop mogelijk is omdat het vragenuur niet in de Stadhuishal is. Zij geeft het woord aan de fractie van UtrechtNu!.

35

40

De heer Bosch (UtrechtNu!) geeft aan dat een aantal keer is genoemd dat UtrechtNu! geen oog zou hebben voor barmhartigheid van echte bedelaars. Dat is juist niet het geval. Het doel van het voorstel is om het crimineel bedelen aan te pakken. Daarvoor is advies ingewonnen bij de ambtenarij en op andere plekken. Het moet een generiek verbod zijn om te kunnen komen tot het aanpakken van de bedelbendes. Volgens UtrechtNu! kan dat zonder de echte bedelaar te raken, die dat uit noodzaak doet. De heer Bosch haalt het voederverbod aan. Dat is ook generiek ingesteld. Daar zit een handhavingsstrategie achter waardoor op de opa die met zijn kleinzoon een stukje brood aan de eendjes voert niet wordt gehandhaafd, maar wel op degene die een hele zak met brood in het water mikt. De heer Koning (D66) vraagt of het klopt dat UtrechtNu! fervent tegenstander was van het voederverbod.

45

De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat het klopt dat zij in het algemeen tegen extra regelgeving en tegen betutteling zijn. Maar tegen overlastgevend en crimineel gedrag moet wel wat gebeuren. Daarom komen zij nu wel met dit voorstel. Voor deze regel zouden wellicht drie regels geschrapt kunnen worden, maar dat is een andere discussie. De heer Koning (D66) zegt dat de vraag wordt ontweken. Pagina 34 van 37

De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat UtrechtNu! niet tegen een voederverbod was, want zij zaten toen nog niet in de raad. De heer Bosch heeft als raadslid inderdaad tegen een voederverbod gestemd. 5

De heer Van Heuven (PvdD) vraagt welk crimineel gedrag UtrechtNu! met dit verbod wil oplossen, dat nog niet op een andere manier is verboden. De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat UtrechtNu! het bedelen in verband door criminele organisaties, dus het structureel bedelen, aan wil pakken. Dat is eigenlijk een vorm van passief bedelen die eigenlijk onder het kopje overlast heel moeilijk aan te pakken is.

10

De heer Van Heuven (PvdD) neemt aanstoot aan het woord crimineel want het gaat hier niet om criminaliteit. Door het woord crimineel te gebruiken schopt UtrechtNu! stennis waar de PvdD afstand van wil nemen. De heer Bosch (UtrechtNu!) zegt dat er gewoon criminele bendes achter zitten. Dat is vastgesteld, daar is een soort algemene consensus over. De heer Van Heuven (PvdD) vraagt wat crimineel is.

15

De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat het crimineel is als mensen worden uitgebuit om namens jou te bedelen om geld op te strijken, en vervolgens in dikke SUV’s naar huis rijdt. De heer Stam (PvdA) zegt dat het voorstel dat helemaal niet aanpakt.

20

De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat het voorstel wel aanpakt. In de handhavingsstrategie wordt gespecificeerd waarop wordt gehandhaafd. Zo gebeurt dat hier vaker, zoals bij het voederverbod. Het is niet verplicht om te handhaven. De heer Stam (PvdA) vraagt waarom dit niet kan met de bestaande regels die deze handvaten al bieden.

25

De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat de bestaande regels niet voldoende handvaten geven. Hij gaat verder met de beantwoording van de vragen. Het voorgestelde artikel is nodig om een handhavingsstrategie te maken. Daarin kan de prioritering worden aangegeven. Er wordt altijd eerst een waarschuwing gegeven, als het vaker voorkomt wordt de stap naar handhaving gezet. De heer Stam (PvdA) vraagt hoe dit verschilt van de escalatieladder die door de burgemeester is beschreven.

30

35

40

De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat de burgemeester aangeeft dat er al voldoende middelen zijn om te handhaven. In de praktijk blijkt dat dat niet zo is. Hij gaat verder met de beantwoording van de vragen. Het aantal meldingen waarover gesproken is zegt niet zoveel. Omdat er niet gehandhaafd kan worden op de manier zoals gewenst, wordt er ook niets meer gemeld. Het aantal meldingen is altijd vrij subjectief, en dat is in andere gevallen ook zo. Zo is er maar één keer effectief gehandhaafd op artikel 2.27 in het kader van bedelen. In het stationsgebied is in 2023 29 keer gehandhaafd op basis van bedelen. Daar zijn wel degelijk mensen beboet door de gemeente Utrecht, à honderd euro. Dat gebeurde op basis van de Wet personenvervoer waarin staat dat bedelen strafbaar is in en om stations. Er wordt in Utrecht dus wel degelijk gehandhaafd op bedelen, alleen in het station. Het is dus heel ineffectief en het verplaatst het probleem naar de stad. Hieruit concludeert UtrechtNu! dat er wel degelijk een vraag is naar handhaving. Het laat zien dat er wel een noodzaak is tot dit verbod. De heer Paalman (Horizon) vraagt of het de Utrechters zijn die last hebben van de bedelaars, of de mensen die het station gebruiken als bezoeker of overstapper. De heer Bosch (UtrechtNu!) vindt dit een vreemde vraag. Er komen op het station zowel Utrechters als niet-Utrechters.

Het gaat om overlast waarop is beboet.

45

De heer Paalman (Horizon) vraagt of het de wil van de Utrechters is om te handhaven, of van reizigers, de NS of ProRail. Pagina 35 van 37

5

10

15

20

De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat het station van Utrecht in Utrecht ligt. Daar werken de handhavers van de gemeente Utrecht. Wij hebben geen zicht op de boa’s van de NS. Wellicht hebben zij ook nog bekeuringen geschreven. Hij gaat verder en kaart de handhaverscapaciteit aan. Een verbod kan een preventieve werking hebben, waardoor geen extra handhavers nodig zijn. Men is nu al wel degelijk mee bezig, in elk geval op het station. De mensen die hier bewust worden neergezet door een criminele organisatie zullen daardoor Utrecht verlaten. Met ambtenaren van de gemeente Rotterdam is gesproken, waarbij werd aangegeven dat zij geen last meer hebben van criminele bendes. Er wordt in Rotterdam nog wel gebedeld maar daar vervolgens op gehandhaafd. De heer Stam (PvdA) hoort geen aanpakmethode, maar alleen het wegsturen van deze bendes. Als barmhartigheid zo belangrijk is voor UtrechtNu!, wat willen zij dan doen om de mensen in armoede die dit doen verder te helpen? De heer Bosch (UtrechtNu!) denkt dat de PvdA een te romantisch beeld heeft van nepbedelaars. Hij zegt niet dat die mensen niet uitgebuit worden. Deze mensen wonen vaak niet eens in Nederland, zij zijn hier tijdelijk en gaan ook weer terug. Het is niet duidelijk of er een aanpak is om deze mensen te helpen. Er zit nu ook geen hulp achter.

Zij zitten gewoon op straat en het geld gaat naar de criminelen in welk land dan ook. De heer Stam (PvdA) het zijn allemaal aantijgingen zonder feiten of onderbouwing. Het is niet bekend in hoeverre het een probleem is en wat de aanpak is. UtrechtNu! stuurt de mensen alleen maar weg. De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat er zitten wel zeker feiten achter zitten. Er zijn mensen die nepbedelen. Als dat niet meer in Utrecht kan gaan ze weg. Niet meer naar andere steden, want de meeste steden hebben inmiddels een bedelverbod. Het onderliggende probleem is het romantiseren van het crimineel bedelen.

25

30

35

De heer Stam (PvdA) het probleem is het criminaliseren van alle bedelaars. Het punt is dat UntrechtNu! dat onderscheid niet maakt. Wat is nu werkelijk de aanpak van UtrechtNu! zodat bedelen niet meer nodig is en de overlast wordt voorkomen. De heer Bosch (UtrechtNu!) zegt dat UtrechtNu! bedelen niet criminaliseert. Zij willen een handhavingsstrategie waarbij dat juist niet wordt gecriminaliseerd en de overlastgevende bedelarij kan worden gestopt. Zij willen de mensen die niet kunnen rondkomen en de wanhoop nabij zijn liever helpen zodat ze niet meer hoeven te bedelen. Commissielid Minnaert (BIJ1) zegt dat UtrechtNu! het heeft over overlastgevende bedelaars. Eerder heeft de heer Bosch aangegeven dat de huidige handvaten handhaving niet mogelijk maken, omdat het gaat om passief bedelen. Dat geeft geen overlast. Aan UtrechtNu! wordt gevraagd of dat klopt. De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat passief bedelen vaak door bendes gebeurt. Dat veroorzaakt wel overlast, maar daar kan nu niet op gehandhaafd worden.

40

Commissielid Minnaert (IJ1) is hierdoor in de war. Het gaat hierbij dus juist om bedelaars die niet intimideren. De bedelaars binnen de bendes geven dus eigenlijk geen overlast. De verhalen over intimidatie gaan dus over andere bedelaars. Waar gaat het voorstel eigenlijk over?

45

De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat er wel overlast is, maar op basis van het artikel waarnaar verwezen wordt moet die overlast dermate worden aangetoond dat het moeilijk hierop kan worden toegepast. Dat blijkt, want in de stad is er maar één keer gehandhaafd en op het station 29 keer. De heer Bosch merkt verder op dat een boete in de stad 150 euro bedraagt en op het station 100 euro. Commissielid Minnaert (BIJ1) blijft in de war. Als er niet op gehandhaafd kan worden omdat het niet is gekwalificeerd als overlast, waarom kwalificeert UtrechtNu! het dan wel als overlast?

Pagina 36 van 37

De heer Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat het op het station wel duidelijk is. Daar zijn 29 mensen beboet. In de stad zou het niet duidelijk zijn. Er is dus in ieder geval sprake van een probleem. Op basis van de Wet personenvervoer kan het dus wel, maar in de stad kan het niet. 5

De voorzitter constateert dat het bijna vijf uur is. Zij vraagt hoe lang de heer Bosch nog bezig is met de beantwoording van de vragen. Aan de commissie wordt gevraagd of er behoefte is aan een tweede termijn om in te kunnen schatten hoeveel tijd er nog nodig is. De heer Koning (D66) stelt voor om snel door te gaan om het debat af te ronden. De voorzitter ziet instemmend geknik en besluit door te gaan met het debat. Zij geeft het woord aan UtrechtNu!.

10

De heer Bosch (UtrechtNu!) reageert op de opmerking van de burgemeester dat een pilot van vier maanden wat kort is. Dat is inderdaad een politieke overweging. Als de raad enthousiast zou zijn zou UtrechtNu! graag een pilot van negen of twaalf maanden doen. Gezien de politieke realiteit kiezen zij echter voor een pilot van vier maanden. De voorzitter vraagt of er behoefte is aan een tweede termijn.

15

20

25

Mevrouw Meerding (VVD) hoorde dat er maar één boete is uitgeschreven voor hinderlijk bedelen. Aan de burgemeester vraagt zij hoe dat past bij het aantal meldingen. Wordt er niet actief gebruik gemaakt van het artikel? Burgemeester Dijksma antwoordt dat zij niet alle boetes paraat heeft, maar dit betekent niet dat dit gedrag niet wordt aangepakt. Dat gebeurt meestal op een andere grond. Binnen de APV zijn daar meerdere mogelijkheden voor om het veroorzaken van overlast aan te pakken. Daar is wel heterdaad voor nodig. Dat maakt het een probleem. Het verschil tussen een algemeen bedelverbod en hoe het nu gebeurt is dat bij een algemeen bedelverbod alleen hoeft te worden aangetoond dat er wordt gebedeld. De situatie die nu geldt is complexer, dan moet een aantal andere zaken worden aangetoond. Sommige steden hebben het algemeen bedelverbod ingesteld omdat het in de handhavingspraktijk veel eenvoudiger is. De heer Bosch (UtrechtNu!) meldt dat er bij het station 29 keer door handhavers is gehandhaafd. Van de politie is doorgekregen dat er 135 keer is opgetreden waarvan 125 keer bij Roemeense bedelbendes.

30

De voorzitter vraagt of er fracties die nog willen reageren. Dat is niet het geval. Zij vraagt hoe UtrechtNu! verder wil met dit initiatiefvoorstel. De heer Bosch (UtrechtNu!) wil het doorgeleiden naar de raad. De voorzitter vraagt of er fracties zijn die moties of amendementen willen indienen. Dat is niet zo. Het kan dus als een A-stuk naar de raad waarover gestemd kan worden.

35

De voorzitter geeft aan dat de vergadering daarmee ten einde is en sluit de vergadering om 17.02 uur. TOEZEGGINGEN

40

Naar aanleiding van agendapunt 8: Raadsbrief Reactie op Managementletter 2023, zegt wethouder Schilderman toe in Q2 te berichten over de doorlichting van de financiële functie met o.a. aandacht voor de (de)centrale sturing en periodieke reviews. De adviescommissie Controle en Financiën wordt hierbij betrokken.

Pagina 37 van 37

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 ID 647

641

Onderwerp

Toezegging

Beleidsveld

Deadline

Afrondende besluitvorming

M73 Richtlijnen voor

Personeel

Actieagenda Digitale Stad: M73

gebruik AI-applicaties

en

(ChatGPT)

Organisatie

Raadsbrief Reactie op

De wethouder zegt toe in

Financiën

30-06-2024

Managementletter 2023

Q2 te berichten over de

Participatie

31-12-2024

Stand van zaken

Datum

openbaar

afdoening

29-05-2024

doorlichting van de financiële functie met o.a. aandacht voor de (de)centrale sturing en periodieke reviews. De adviescommissie Controle en Financiën wordt hierbij betrokken. 610

Raadsbrief Herijking

In de brief over

Het monitoren van

Initiatievenfonds

initiatievenfonds in Q2

vrijwilligersvergoedingen

2024 terug te komen op:

en in hoeverre de

handvaten voor draagvlak,

buurtbudgetten op welke

inzicht op buurtniveau over

manier deze effect hebbe

ondersteunde initiatieven,

op het beschikbare

onderzoeken of initiatieven

budget in het

door middel van prijzen

initiatievenfonds

gestimuleerd kunnen

terugkoppeling volgt in

worden, hoe scholen

de voortgangsbrief van

actiever betrokken kunnen

het opvolgend jaar.

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 worden en of het doen van aanvragen met eherkenning ook via wijkbureaus kunnen lopen. 609

Raadsbrief Lobbyregister

Het college komt voor de

Bestuurlijke

zomer met een brief over

zaken

30-06-2024

Het college komt voor de zomer met een brief over

het inperken van

het inperken van

lobbyactiviteiten van

lobbyactiviteiten van

wethouders t.a.v.

wethouders t.a.v.

activiteiten in het verlengde

activiteiten in het

van hun (voormalige)

verlengde van hun

portefeuilles

(voormalige) portefeuilles

578

Forse vertragingen inning

Naar verwachting in Q1

lokale belastingen

volgt een raadsbrief over de actuele situatie m.b.t. de achterstanden bij de BghU, de ICT-problematiek, de lopende contracten, een actuele waardering van de Waarderingskamer, een beeld van in hoeverre burgers last ervaren van de huidige achterstanden en mogelijk andere bestuurszaken (o.a. de

Financiën

31-03-2024

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 keuze voor een huisbankier). 588

Raadsvoorstel

Wethouder Streefland zal in

Personeel

Programmabegroting 2024:

het voorjaar de raad

en

Vervolgonderzoek

uitnodigen om het gesprek

Organisatie

institutioneel racisme

te voeren over een

09-11-2023

vervolgonderzoek Institutioneel Racisme. 583

Raadsvoorstel

Wethouder Schilderman zal

Programmabegroting 2024:

in het tweede kwartaal van

Verduurzaming UW

2024 een brief aan de raad

Financiën

30-06-2024

09-05-2024

sturen over verduurzaming bij UW. 550

Raadsvoorstel

M393 Online weerbaarheid

Openbare

Programmabegroting 2024:

jeugd

Orde en

M393 582

Veiligheid

Afrondende besluitvorming na

Wethouder Schilderman zal

debat over Minimum uurloon

zich ervoor inzetten om bij

14 euro bij aanbestedingen:

nieuwe aanbestedingen een

verhoogd minimumloon

verhoogd minimumloon mogelijk te maken, binnen de wettelijke en juridische kaders, en de raad hierover voor de Voorjaarsnota 2024 informeren.

Financiën

30-06-2024

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 531

Raadsvoorstel

In Q2 2024 volgt een

Openbare

Programmabegroting 2024

raadsbrief met een update

Orde en

over de aanpak huiselijk

Veiligheid

30-06-2024

geweld, waarin ook het thema femicide wordt meegenomen. 530

Raadsvoorstel

Er volgt vóór einde 2024

Openbare

Programmabegroting 2024

een schriftelijke

Orde en

terugkoppeling aan de raad

Veiligheid

31-12-2024

van het reguliere gesprek van de burgemeester met de directeur VRU over de brandveiligheid van veestallen. 529

Raadsvoorstel

In Q1 2024 ontvangt de

Openbare

Programmabegroting 2024

raad een brief met een

Orde en

update over het beleid t.a.v.

Veiligheid

31-03-2024

verwarde personen 535

Raadsvoorstel

De wethouder zegt toe: de

Programmabegroting 2024

financiële spelregels in uit te werken inzake de financiële werkwijze als onderdeel van de financiële verordening in afstemming met de adviescommissie

Financiën

30-06-2024

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 C&F (binnen een half jaar na gesprek met adviescie). 528

Raadsbrief Minimumloon 14

In Q2 2024 volgt een brief

euro bij aanbestedingen

met een terugkoppeling

Financiën

30-06-2024

30-06-2024

over de pogingen om bij eerstvolgende, daartoe geschikte aanbestedingen, een minimumloon van 14 euro als criterium mee te wegen bij de beoordelingscriteria (pilot), met daarin o.a. opgenomen: o het financiële aspect, voor zover mogelijk dit aangegeven kan worden

o

wat kansrijke contracten zijn om dit criterium in mee te laten wegen o wat gesprekken op dit vlak met de cateraar van de gemeente hebben opgeleverd 527

Raadsbrief Actieagenda

In Q2 2024 volgt een brief

Personeel

Digitale Stad 2023

met een uitvoeringsplan

en

Digitale Stad, met daarin

Organisatie

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 o.a.: • een uitwerking op de visie digitale stad en een cijfermatige onderbouwing m.b.t. toegankelijkheid voor niet-digivaardigen • hoe IT-ers meer betrokken kunnen worden bij de uitvoering • hoe de gemeente omgaat met nieuwe technologieën, zoals A.I • een update over digitale toegankelijkheid, mede naar aanleiding van de audit die in februari plaats zal vinden • informatie over het bevorderen van digitale vaardigheden • een overzicht van plekken/aanbod van internet in de stad (o.a. bij buurthuizen en bibliotheken). 526

Raadsbrief Toekomst

In Q3 2024 volgt een

Wijkplatforms 2023 - 2026

raadsbrief met een update over de voortgang wijkplatforms, o.a. over: o

Participatie

30-09-2024

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 inclusiviteit en diversiteit o de ontwikkeling van wijkplatforms in wijken waar de voortgang nu nog achterblijft

o een

beschrijving per wijk over wat er nodig om tot een wijkplatformfunctie te komen o de ondersteuningsbehoefte per wijk/wijkplatform. 522

Commissie Veiligheid, Bestuur

- In Q4 2023 volgt een

Juridische

en Financiën 14-09-2023 12.

raadsbrief over de stand

zaken

Evaluatie handhavingsdossier

van zaken van dit dossier

binnenstad en het

met: o o.a. een toelichting

Berenschotrapport

op de interne werkwijze in

31-12-2023

de organisatie o met mogelijk informatie over de mandaatregeling o een financiële paragraaf met een actualisatie van de cijfers uit de raadsbrief van maart jl. 506

Raadsvoorstel Aanpak

M340 Inclusiviteit mag wat

burgerberaad jaarwisseling:

kosten

M340

Participatie

30-06-2024

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 503

Afrondende besluitvorming na

M316 Hoog tijd voor een

Personeel

debat over Aanpak inclusieve

MBO-traineeship

en

stagemarkt en actieplan MBO:

30-09-2024

Organisatie

M316 524

Raadsvoorstel Wijziging van de

De raad wordt Q1 2024

Openbare

APV Utrecht partiële herziening

geïnformeerd over

Orde en

2023

lachgascilinders in het afval

Veiligheid

31-03-2024

en communicatie hierover richting inwoners. 514

Raadsvoorstel Voorjaarsnota

Wethouder Streefland zal de

Personeel

2023 en Eerste

raad in Q1 van 2024 een

en

bestuursrapportage 2023:

brief sturen met een

Organisatie

Analyse inhuur

analyse van de inhuur -

31-03-2024

waar zit de grootste inhuur, wat kan worden gedaan om die inhuur te verlagen en welke risico’s zijn daaraan verbonden voor de opgaven? 513

Raadsvoorstel Voorjaarsnota

Wethouder Streefland zal

Personeel

2023 en Eerste

eind Q4 een brief aan de

en

bestuursrapportage 2023:

raad sturen waarin in kaart

Organisatie

Toekomstbestendige

zal worden gebracht wat er

ambtelijke organisatie

nodig is om de ambtelijke organisatie

31-12-2023

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 toekomstbestendig te maken. 482

Raadsvoorstel Voorjaarsnota

M297 In control op reëel en

2023 en Eerste

structureel

bestuursrapportage 2023:

begrotingsevenwicht.

Financiën

01-06-2024

31-12-2023

M297 450

Voorjaarsnota 2023: rol

Burgemeester Dijksma zegt

Openbare

ervaringsdeskundigheid binnen

toe om de raad voor het

Orde en

veiligheidsdomein

einde van 2023 in een brief

Veiligheid

te informeren over de rol die zij voor ervaringsdeskundigheid ziet binnen het veiligheidsdomein. 449

Voorjaarsnota 2023: plan van

Burgemeester Dijksma zegt

Openbare

aanpak problematiek

toe om de raad voor het

Orde en

dakloosheid en verslaving

einde van 2023 in een

Veiligheid

raadsbrief te informeren over het plan van aanpak van het college rondom de problematiek van dakloosheid en verslaving. Daarin betrekt zij ook de aanpak van personen met verward gedrag.

31-12-2023

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 454

Voorjaarsnota 2023:

Het College zegt toe bij de

planningsoptimisme

volgende VJN, wanneer de

Financiën

10-06-2024

Financiën

10-06-2024

Financiën

10-11-2023

Meerjarenprogramma’s toegankelijker worden weergegeven, concreet in te gaan op ‘planningsoptimisme’. Daarbij gaat het College ook in op de vraag of fondsen en reserves op meerjarenprogramma's wenselijk zijn. 453

Voorjaarsnota 2023: scenario's

Het College zegt toe dat er

invulling tekort

bij de VJN 2024 scenario’s komen voor de invulling van het tekort vanaf 2026 en 2027, zodat de Raad de voorkeur voor een bepaald scenario kan uitspreken.

452

Voorjaarsnota 2023: gevolgen

Het college spreekt de

Septembercirculaire/Meicircula

ambitie uit de gevolgen

ire

voor Utrecht uit de Septembercirculaire c.q. de Meicirculaire tijdig, i.e. vijf dagen voorafgaand aan de bespreking van de

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 Programmabegroting resp. de Voorjaarsnota, met de Raad te delen. 417

Raadsvoorstel Startdocument

Wethouder Oosters zegt toe

Participatie

30-09-2023

Burgerberaad: raad in positie

dat de raad bij het tweede

deadline is hier niet van

burgerberaad in positie

toepassing. Dit hangt af

wordt gebracht om een

van de planning van een

keuze te maken uit

volgend burgerberaad.

meerdere uitgewerkte onderwerpen en dat die selectie van onderwerpen wordt voorbereid door middel van participatie met inwoners van de stad. 416

Raadsvoorstel Aanpassing

Wethouder Schilderman zal

beleidscyclus en

aan de begroting 2024 een

programmabegroting:

overzicht van

overzicht van effectindicatoren

effectindicatoren bieden,

Financiën

30-10-2023

Financiën

30-10-2023

zodat de raad kan besluiten over geschikte indicatoren. 415

Raadsvoorstel Aanpassing

Wethouder Schilderman

beleidscyclus en

informeert de raad in het

programmabegroting:

tweede half jaar van 2023

Raadsbrief prioritering van

in de nog te versturen

ongedekte doelstellingen

raadsbrief over de dekking van moties over de omgang

20231102: Genoemde

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 die het college voorziet met de prioritering van ongedekte doelstellingen in beleidsnota’s. 414

Raadsvoorstel Zienswijze

Wethouder Schilderman

meerjarenbegroting BghU

informeert de raad in de

2024-2027: verbeterplannen

tweede helft van 2023 over

Financiën

30-10-2023

30-09-2023

de verbeterplannen van de BghU om de bedrijfsvoering structureel te verbeteren. 399

344

Raadsvoorstel Zienswijze

In Q3 2023 wordt een

Personeel

ontwerpbegroting 2024 - 2027

Technische sessie gepland

en

Het Utrechts Archief:

met commissie JWCS, HUA,

Organisatie

technische sessie

bestuur en statenleden.

Raadsbrief Regionale

De burgemeester zegt toe

Openbare

Veiligheidsstrategie:

in de jaarstukken stil te

Orde en

verbinding veiligheid en zorg

staan bij de voortgang op

Veiligheid

01-06-2024

de verbinding van Veiligheid en Zorg. Zowel op regionaal als op stedelijk niveau. 203

262

Raadsvoorstel

M312 Plaats in

Programmabegroting 2023-

natuurgebieden honden aan

2026: M312

de lijn bordjes

Raadsvoorstel

De raad middels een

Programmabegroting 2023-

raadsbrief te informeren in

Handhaving

10-02-2023

Financiën

31-03-2023

Update - De toegezegde evaluatie wordt op dit

TOEZEGGINGENLIJST COMMISSIE VEILIGHEID BESTUUR EN FINANCIËN 21 MAART 2024 2026: evaluatie

Q1 2023 over de

moment afgerond, de

parkeertarieven

uitkomsten van de evaluatie

raad zal hierover uiterlijk

25 van het proces rondom

in Q4-2023 worden

de parkeertarieven en de

geïnformeerd.

verwerking in het coalitieakkoord. 237