Agendabundel

Bundel - Commissie Onderwijs, Werk en Economie van 17 november 2022

1 2 3

Opening Vaststellen van de agenda van 17 november 2022 Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure) Deze punten worden alleen procedureel behandeld. De leden van de commissie bespreken of, op welke wijze en voor hoe lang zij deze raadsvoorstellen en onderwerpen willen bespreken. Na vaststelling van dit behandeladvies, wordt het stuk voor een volgende vergadering geagendeerd. Behandelvoorraad Commissie Onderwijs, Economie en werk van 17 november 2022.docx

3.1

Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven 20221019 Rekenkamerbrief Uitvoering Coalitieakkoord .pdf OVERZICHT RAADSBRIEVEN 22 september tm 10 november 2022 – COMMISSIE OWE 17 november 2022.docx Bijeenkomst Utrechtse Onderwijsagenda, verzoek op RIB-avond 6 december 2022

4

Verslagen Ter vaststelling: concept-verslag 29 september 2022 2022.09.29 Conceptverslag Commissie Onderwijs werk en economie.docx

5

Toezeggingen/Moties Lijst toezeggingen-moties-brieven OWE dd9 november 2022(inclusief voortgangsinformatie).pdf

6

Lijst van Ingekomen stukken geen Debat Leerlingenvervoer Wethouder Eerenberg Beleidsterrein: Onderwijs Indicatieve tijd: 75 min Geagendeerd door PvdA (Hester Assen), D66 (Berdien van der Wilt), GL (Maartje Vermeulen) en Volt (Anton Stam) De raad ontving op 31 augustus een raadsbrief over personeelstekorten bij Willemsen-De Koning, de vervoerder die het leerlingenvervoer verzorgt. De fracties van de PvdA, D66, GroenLinks en Volt vinden de impact van deze tekorten ingrijpend en organiseerden een Rib om partijen hierover te horen en met hen hierover in gesprek te gaan en daarbij ook vooruitblikken op de toekomst. Aansluitend op de Rib, wilden deze fracties een commissiedebat om met elkaar en de wethouder in debat te gaan over mogelijke acties die op korte termijn genomen moeten worden en acties die zij op langere termijn nodig vinden. De fracties willen dat in de toekomst elk kind gewoon naar school kan en -wanneer het daarvan afhankelijk is- kan vertrouwen op vervoer. Met deze Rib en commissiedebat, spreekt de commissie opnieuw over de wijze waarop het leerlingenvervoer wordt aangeboden en de ervaringen van kinderen, ouders en scholen. In 2021 stelden fracties na veelvuldige klachten van ouders hierover schriftelijke vragen en voerde de commissie hierover ook een debat. Raadsbrief Wijzigingen leerlingenvervoer.pdf

7

7.1

Raadsbrief Verlenging contracten aangepast vervoer Raadsbrief Verlenging Leerlingvervoer.docx

7.2

Beantwoording SV2021 nr 227 over Elk kind naar school zonder zorgen. Beantwoording SV2021 nr 227 over Elk kind naar school zonder zorgen.pdf

8

Raadsvoorstel Akkoord inzet Meerjarenstrategie Regionale Ontwikkel Maatschappij (ROM) 2023-2026 Wethouder Schilderman Beleidsterrein: Economische Zaken Indicatieve tijd: 90 min Dit punt zal om 13.30 uur worden behandeld Het college vraagt de raad akkoord te gaan met de inzet op de Meerjarenstrategie ROM Utrecht region 2023-2026. Dit betekent dat de wethouder Economische Zaken tijdens de aandeelhoudersvergadering van 12 december a.s.: instemt met de meerjarenstrategie 4 aandachtspunten meegeeft voor verdere uitwerking van de strategie. De Regionale Ontwikkelmaatschappij (ROM, opgericht in 2020) heeft haar eerste resultaten geboekt en formuleert nu deze meerjarenstategie, met een koers, scherpe keuzes en concrete kritische prestatie indicatoren (KPI’s). De gemeente Utrecht is aandeelhouder van de ROM Regio Utrecht BV. Conform de motie ‘Sturen op de ROM’ wordt de inzet van het college op dit meerjarenplan aan de raad voorgelegd.

Dossier 2828 voorblad Raadsvoorstel Akkoord inzet meerjarenstrategie ROM 2023-2026.docx Inzet meerjarenstrategie ROM 2023 - 2026.docx Meerjarenstrategie ROM 2023-2026.pdf

3 Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure) 1 Behandelvoorraad Commissie Onderwijs, Economie en werk van 17 november 2022.docx

#RAAD030#

Behandelvoorraad Vergadering Commissie Onderwijs, Werk en Economie van 17 november 2022 Onderwijs, MBO, Bibliotheek en laaggeletterdheid, Onderwijshuisvesting, Werk & Inkomen, Economische zaken, Citymarketing, Toerisme, Evenementenbeleid, La Vuelta

Wethouder Eerenberg, Schilderman, Oosters, Voortman en De Vries geen

Te verwachten raadsvoorstellen (en brieven uit de uitvoeringsagenda van het coalitieakkoord)

Lange termijn agenda & uitvoeringsagenda coalitieakkoord Beleidsveld

Raadvoorstel (RV) of brief

Aanbieden aan raad

Economische zaken

RV Inzet meerjarenstrategie ROM 2023- 2026 Subsidieregeling start en scale-up ecosystemen (brief) Actieagenda economie (brief) Nieuwe subsidieregeling arbeidsmarkt (opvolger Fonds Mismatch, brief) RV Nieuw standplaatsenbeleid RV Beleid Flitsbezorging RV Actualisering / aanpassing hotelbeleid

Aangeboden Aangeboden

Evenementen

Aanpak locatieprofielen (brief)

Q4 2022

Onderwijs

RV Nota van Uitgangspunten Passende Kinderopvang Aanpak rijke schooldag (brief) RV Kaders Bibliotheek RV Verordening Onderwijshuisvesting RV Meerjarenprogramma Onderwijshuisvesting Aanpak voorschoolse educatie (brief) RV Nieuwe Utrechtse onderwijsagenda

Q4 2022

MBO

Plan van aanpak stagediscriminatie1 (brief) MBO uitvoeringsplan 2023-2026 (brief)

Q4 2022 Q1 2023

Werk en inkomen

RV Nota Nieuw Armoedebeleid Voorstel voor de besteding van extra middelen armoede en schuldenbeleid (uit: raadsbrief 23 juni

Q4 2023 Q4 2022

2022)

1 Toezegging Dennis de Vries tijdens begrotingsbehandeling 19 oktober

Q2 2023 Q2 2023 Q3 2023 Q3 2023 Q4 2023

Q4 2022 Q1 2023 Q1 2023 Q1 2023 Q1 2023 Q1 2023

#RAAD030#

Kansengelijkheid

Q3 of Q4 2022 Q1 2023 Q2 2023 Q3 of Q4 2023

Inzet koopkrachtcrisis en armoedeaanpak 2023 (brief) Plan van aanpak basisbanen (brief)

Q4 2022

Raadsbrief Stand van zaken (proces) ongelijk investeren voor gelijke kansen (n.a.v. raadsbesluit over initiatiefvoorstel PvdA) Uitvoeringskader Ongelijk investeren voor gelijke kansen (raadsvoorstel?)

Q4 2022

Q1 2023

Q3 2023

3.1 Agenderingen ter plaatse op basis van de lijst ingekomen raadsbrieven 1 20221019 Rekenkamerbrief Uitvoering Coalitieakkoord .pdf

Aan de gemeenteraad en het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Utrecht

Behandeld door

Gerth Molenaar

Datum

19 oktober 2022

Doorkiesnummer

030 – 286 1391

Ons kenmerk

10367762

E-mail

g.molenaar@utrecht.nl

Onderwerp

Rekenkamerbrief Verantwoording uitvoering coalitieakkoord

Bijlagen

Geachte leden van de raad en het college, Op 1 juni 2022 hebben GroenLinks, D66, PvdA, Student & Starter en ChristenUnie het Coalitieakkoord Utrecht 2022-2026 ‘Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat’ (verder: het coalitieakkoord) gepresenteerd. Het coalitieakkoord is de leidraad voor beleidsmatige en financiële keuzes van het college in de voorliggende bestuursperiode. Op 9 juni en 7 juli heeft de raad over het coalitieakkoord gedebatteerd. Bij het debat van 7 juli heeft het college in reactie op de motie Van coalitieakkoord naar uitvoering (M167) aangegeven een uitvoeringsagenda te zullen opstellen. De Uitvoeringsbrief coalitieakkoord met een uitvoeringsagenda op hoofdlijnen is 7 oktober naar de raad gestuurd. Deze uitvoeringsagenda kan betrokken worden bij de commissiebehandeling van de Programmabegroting 2023. De rekenkamer hoopt met deze brief u ook te ondersteunen in de begrotingsbehandeling.

DOEL EN VRAAGSTELLING In deze rekenkamerbrief geven wij onze visie op het coalitieakkoord en wat voor het vervolg nodig is. De rekenkamer hoopt daarmee te bevorderen dat tussentijds en aan het eind van deze raadsperiode de uitvoering en realisatie van de ambities in het coalitieakkoord ten behoeve van de raad inzichtelijk gemaakt kunnen worden. Voor ons staat de vraag centraal in hoeverre de ambities uit het coalitieakkoord 2022-2026 in opzet navolgbaar zijn voor de uitvoering ervan in de komende jaren. Daarvoor hebben we gekeken naar: 1. De concreetheid van ambities en doelen;

1

2. De aansluiting tussen ambities, doelen en maatregelen; 3. De context voor de uitvoering; 4. De navolgbaarheid van het coalitieakkoord tijdens de uitvoering. Deze punten werken wij hieronder uit.

1. CONCREETHEID VAN AMBITIES EN DOELEN KAN BETER Concreetheid en SMART-criteria Voor de navolgbaarheid van het coalitieakkoord is noodzakelijk dat ambities en maatregelen concreet zijn. De ambities in het coalitieakkoord zijn soms vrij algemeen geformuleerd en weinig afgebakend. Ze geven wel richting, maar bieden weinig houvast voor de verdere uitvoering. Er blijft veel ruimte over voor interpretatie en nadere invulling. Dit kan ertoe leiden dat de gemeenteraad niet bereikt wat ze voor ogen had en dat het lastiger is om tussentijds en achteraf te beoordelen of ambities behaald zijn. De rekenkamer heeft daarom het coalitieakkoord aan de zogenoemde SMART-criteria getoetst. We lichten het resultaat hiervan toe met enkele voorbeelden. Specifiek? Ambities en maatregelen zijn specifiek, wanneer er helder omschreven wordt wat er precies bereikt dient te worden. Wanneer er te twisten valt over de invulling van de gehanteerde begrippen en verwoordingen, is de voortgang moeilijk bij te houden. Een voorbeeld waarin er onduidelijkheid kan ontstaan door de gekozen verwoording, is te vinden in hoofdstuk 3.3 (p.47): “Als gemeente streven we ernaar zoveel mogelijk circulair in te kopen en aan te besteden. […] We houden aandacht voor onder andere social return”.

Er wordt in deze ambitie niet uitgelegd wat social return precies inhoudt, en op welke manier hier invulling aan gegeven moet worden in relatie tot circulariteit. Daarbij zijn er verschillende invullingen denkbaar van ‘aandacht houden voor’. Meetbaar? Voor de navolgbaarheid is van belang dat ambities en maatregelen meetbaar zijn waar dat mogelijk is. Het koppelen van ambities aan indicatoren (aantallen, percentages e.d.) is vaak behulpzaam om de gemeenteraad in staat te stellen haar controlerende taak uit te oefenen. Ook is het nuttig om een nulmeting te hanteren. Deze nulmeting dient als meetlat om beleidsprestaties tegen af te kunnen zetten. Een goed voorbeeld van een ambitie met nulmeting en cijfermatig doel is te vinden in hoofdstuk 3.3 (p.46): “In Utrecht zorgden we in 2021 per persoon voor zo’n 413 kilo gescheiden en ongescheiden afval. Minder afval bespaart grondstoffen, energie en klimaat. […] Het streefgetal in ons afvalbeleid is 180 kilo per persoon per jaar”. Door de formulering wordt duidelijk wat de huidige stand van zaken is en waar de gemeenteraad naartoe wil.

2

Realistisch? Ambities en maatregelen moeten realistisch zijn. Dat houdt ook in dat er rekening wordt gehouden met beschikbare hulpbronnen, zoals tijd, geld en personeel. In hoofdstuk 5.3 (p.64) zijn de verwachte uitgaven per beleidsprioriteit voor de komende jaren in kaart gebracht. Uit het overzicht met beleidsprioriteiten wordt echter niet altijd duidelijk welke ambities geschaard zijn onder welke kosten. In hoofdstuk 2.3 Bereikbaarheid (p.37) staat bijvoorbeeld: “We zien bovendien kansen voor een voetgangersbrug over de Singel bij Wolvenplein en een verbinding over het spoor parallel aan de Waterlinieweg. We zetten in op de realisatie van bruggen bij de Mytylschool, Den Hommel en tunnels onder het spoor bij de Locomotiefstraat en het Westplein”. Als wordt gekeken naar de verwachte kosten voor het onderdeel “Bereikbaarheid” (p.72), valt op dat er maar twee soorten uitgaven omschreven worden: “Anders reizen/smart mobility (incl. Goylaan)” en “Toegankelijke openbare ruimte voor mensen met een beperking”. Zowel uit de lopende tekst als uit het financiële overzicht valt niet af te leiden hoe de bruggen en tunnels bekostigd zullen worden. Tijdgebonden? Het is van belang dat maatregelen en ambities tijdgebonden zijn, zodat duidelijk is binnen welke periode de ambitie behaald moet worden of de maatregelen van kracht zijn.

In hoofdstuk 1.5 (p.18) wordt de volgende ambitie verwoord: “We zetten de ambitie voort dat alle Utrechtse kinderen in 2035 rookvrij moeten kunnen opgroeien en spelen: geen kind in de stad rookt, begint met roken of wordt geconfronteerd met sigarettenrook. […] We sluiten een pact met de horeca over rookvrije terrassen”. De ambitie op langere termijn is dat kinderen rookvrij op moeten kunnen groeien. Als er een streefjaartal was gegeven voor het pact met de horeca over rookvrije terrassen, zou dit een goed voorbeeld zijn van een doel dat op kortere termijn behaald kan worden.

2. AANSLUITING TUSSEN AMBITIES EN MAATREGELEN NIET VOLLEDIG Maatregelen zijn doorgaans passend, maar vaak niet dekkend Maatregelen moeten aansluiten bij de ambities. Op die manier weten de uitvoerende partijen wat er van hen verwacht wordt en kan de raad de voortgang volgen en controleren. Wat de rekenkamer opvalt, is dat de maatregelen in het coalitieakkoord doorgaans wel passend zijn, maar vaak niet dekkend. Er zijn meerdere ambities die niet gedekt worden door concrete maatregelen. Dit is bijvoorbeeld het geval in hoofdstuk 2.1 (pagina 33): “Bij toekomstige plannen voor nieuwbouwwoningen wordt het makkelijker om woningen te realiseren waar vrienden kunnen samenwonen (friendswoningen)”. Er wordt niet benoemd welke acties er ondernomen moeten worden om het bouwen van friendswoningen makkelijker te maken. Dit maakt het onmogelijk het proces en de uitvoering goed te kunnen volgen. Een voorbeeld waarin juist wel sprake is van brede dekking, is afkomstig uit hoofdstuk 1.9 (p.28): “We willen seksuele intimidatie in onderwijsinstellingen aanpakken. We spreken ons

3

hier tegen uit en spreken onderwijsinstellingen aan op hun verantwoordelijkheid. Een goede klachtenprocedure, laagdrempelig melden van ervaringen en toereikende nazorg zijn daarbij van belang. Studie- en studentenverenigingen bieden we handvatten om seksuele intimidatie te bestrijden. Samen met onderwijsinstellingen zorgen we ervoor dat bestuurders of vertrouwenspersonen van verenigingen gepaste training kunnen krijgen”. Seksuele intimidatie wordt hier op meerdere niveaus benaderd: zowel het individu, onderwijsinstellingen als geheel en verenigingen worden betrokken. Daarbij worden niet alleen maatregelen genoemd die gericht zijn op preventie, maar ook op nazorg.

3. COALITIEAKKOORD INGEBED IN RELEVANTE CONTEXT Betrokkenheid van maatschappelijke partijen is benoemd Voor de navolgbaarheid is van belang dat de verschillende ambities ingebed worden in de relevante context. Een onderdeel hiervan is dat in kaart gebracht wordt welke andere partijen betrokken, of noodzakelijk, zijn voor het realiseren van de ambitie. Over het algemeen voldoet het coalitieakkoord hieraan. Obstakels en onzekerheden zijn vaak nog in algemene termen aangegeven Onderdeel van de context is het benoemen van obstakels en onzekerheden. Hierdoor wordt duidelijk onder welke voorwaarde(n) de ambitie gerealiseerd kan worden en welke aandachtspunten er zijn. Dat vergemakkelijkt het om tussentijds de balans op te maken. In het coalitieakkoord worden op verschillende plaatsen onzekerheden benoemd. Obstakels worden wel benoemd, maar vaak in algemene termen, zoals de krappe arbeidsmarkt. Op andere plaatsen zijn belemmeringen zo algemeen geformuleerd dat dat weinig zicht geeft op risico’s. Als voorbeeld hoofdstuk 1.5 (p.18): “De wijken Tuindorp en Overvecht worden gescheiden door een tunnel onder het spoor. Met iedere meter die je aflegt richting Overvecht, neemt het aantal gezonde levensjaren af. […] In de wetenschap dat dit een taai en complex probleem is, willen we de komende jaren alles op alles zetten om de gezondheid van onze inwoners te verbeteren”.

De term ‘complex’ betekent wel dat er bepaalde knelpunten of ingewikkeldheden zijn, maar deze moeten nog verder worden uitgewerkt. Overdrachtsdossier gemeente Utrecht ook relevant Tenslotte wil de rekenkamer in dit kader wijzen op het ‘Overdrachtsdossier gemeente Utrecht 2022’ (17 maart 2022). In dit uitgebreide document van de ambtelijke organisatie wordt veel aandacht geschonken aan het belang van de uitvoering en de knelpunten die zich daarbij (kunnen) voordoen om ambities te realiseren en verwachtingen waar te maken. Dit document wordt in het coalitieakkoord niet expliciet genoemd. In het overdrachtsdossier wordt geconstateerd (p. 10) dat ‘de organisatie op veel plekken onvoldoende meegegroeid met de stad, waardoor er nu meer werk ligt dan dat er mensen voor zijn. Dit vertraagt de uitvoeringskracht. Ten tweede zijn er in de afgelopen jaren veel ambities geformuleerd en beleid gemaakt zonder dat daar de (structurele) mensen en middelen voor zijn geregeld. We willen dus te veel en dat leidt niet tot resultaten. Hier ligt een uitdaging voor de ambtelijke organisatie, maar zeker ook voor het college en de raad.’ Deze constateringen gelden nog

4

steeds en vragen om afspraken tussen raad en college voor een goede uitvoering van het coalitieakkoord. Op die manier kunt u bevorderen dat voor de ambities ook realistische randvoorwaarden (budget, bemensing, mate van beïnvloedbaarheid e.d.) voor de uitvoering en realisatie worden gecreëerd.

4. PROCES EN RAPPORTAGESYSTEMATIEK: AANDACHT VOOR NAVOLGBAARHEID COALITIEAKKOORD NODIG Volledig overzicht met gekoppelde ambities, uitvoering, financiën en planning ontbreekt nog Om de gemeenteraad zijn kaderstellende en controlerende rol waar te kunnen maken dient raad de uitvoering van het coalitieakkoord te kunnen volgen en te beoordelen. Hiervoor zijn afspraken over het verdere proces van belang. Zo zullen onderdelen die in het coalitieakkoord zijn genoemd nog uitgewerkt moeten worden, omdat daar nog geen tijd voor is geweest. In de Uitvoeringsbrief worden nog niet alle ambities aan de planning gekoppeld, ook zijn niet alle ambities terug te vinden in deze planning. Dit geeft het college weliswaar duidelijk aan, maar dat neemt niet weg dat nu een integraal overzicht ontbreekt. Dit werkt belemmerend voor de navolgbaarheid. Het college geeft aan dat bij de voorjaarsnota 2023 inzicht in de uitvoering voor de periode 2024 – 2026 zal worden gegeven. Vanaf dat moment zal de uitvoering van het coalitieakkoord telkens zichtbaar worden gemaakt en gemonitord in de reguliere P&C cyclus. Afspraken over wijze rapportage van coalitieakkoord nodig Integratie van de uitvoering van het coalitieakkoord in de reguliere P&C-cyclus kan helpen om de navolgbaarheid van de uitvoering te vergroten, zolang deze zelfstandig leesbaar is.

Dit vraagt om een helder schematische weergave van alle ambities en bijbehorende maatregelen. Dit biedt overzicht en vergemakkelijkt het bijhouden van de voortgang. De reguliere P&Ccyclus maakt het logisch om de koppeling met de benodigde financiën te maken. In hoofdstuk 5 van het coalitieakkoord dat gaat over de uitvoering en financiën staat een oproep om betere afspraken te maken over de verantwoording, opdat de sturing effectiever kan plaatsvinden en de resultaten van de inzet beter toetsbaar zijn. Daarbij past de inzet van het college om de begroting en jaarstukken beter toegankelijk en leesbaar te maken.

TOT SLOT Wij hebben u met deze brief onze kanttekeningen bij het coalitieakkoord en de uitvoeringsbrief gegeven. Daarbij was onze invalshoek de navolgbaarheid en de verantwoording, opdat de raad goed in positie wordt gebracht om haar kaderstellende en controlerende taak te kunnen uitoefenen. Wij geven de raad in overweging om onze kanttekeningen bij het coalitieakkoord en de uitvoeringsbrief te betrekken bij de besprekingen met elkaar en met het college. De behandeling van de begroting 2023 is hiervoor een geschikt moment. De rekenkamer zal de uitwerking van het coalitieakkoord en de periodieke verantwoording over de uitvoering ervan hoe dan ook met belangstelling blijven volgen.

5

Met vriendelijke groet,

drs. P.W.D. Venhoeven Voorzitter Rekenkamer Utrecht

6

1 OVERZICHT RAADSBRIEVEN 22 september tm 10 november 2022 – COMMISSIE OWE 17 november 2022.docx

OVERZICHT RAADSBRIEVEN 22 september t/m 10 november 2022 – COMMISSIE OWE 17 november 2022 Nummer

Ontvangstdatum

Beleidsveld

Onderwerp

1

04-11-2022

Economische Zaken

Raadsbrief Tegemoetkoming energiekosten MKB

2

20-10-2022

Economische Zaken

Raadsbrief Kansen voor West 3 (EFRO)

3

04-10-2022

Economische Zaken

Raadsbrief Nadere regel subsidie Versterken Utrecht ecosysteem voor startups en scaleups 2023-2026

4

01-11-2022

Onderwijs

Raadsbrief Uitvoering Utrecht Leert 20222023

5

04-10-2022

Onderwijs

Raadsbrief Subsidie Lesgeven in een grootstedelijke context

6

17-10-2022

Onderwijshuisvesting

Raadsbrief Voortgangsrapportage onderwijshuisvesting 2022

7

09-11-2022

Werk en inkomen

Raadsbrief Dashboard Werk en Inkomen derde kwartaal 2022

8

09-11-2022

Werk en inkomen

Raadsbrief Minima Effect Rapportage & update Koopkrachtcrisis

9

31-10-2022

Werk en inkomen

Raadsbrief Concernaudit 213a onderzoek: Veerkracht en Gelijke Kansen

10

21-10-2022

Werk en inkomen

Raadsbrief Eindrapportage Werkbeweging

11

12-10-2022

Werk en inkomen

Raadsbrief Aanpak koopkrachtcrisis en toezeggingen commissie OWE 29 september jl.

12

28-09-2022

Werk en inkomen

Raadsbrief Update koopkrachtcrisis en extra maatregelen

Behandeladvies

OVERZICHT RAADSBRIEVEN 22 september t/m 10 november 2022 – COMMISSIE OWE 17 november 2022

1 Bijeenkomst Utrechtse Onderwijsagenda, verzoek op RIB-avond 6 december 2022

Verzoek Bijeenkomst Utrechtse Onderwijsagenda op RIB-avond 6 december Uitnodiging Beste raadsleden, We hebben als gemeente de opdracht om jaarlijks te overleggen met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties over het bevorderen van integratie, het voorkomen van segregatie, het bestrijden van onderwijsachterstanden en de inschrijving en toelating. Dit overleg staat in de wet genoemd als Lokaal Educatieve Agenda (LEA). In Utrecht noemen wij dit de Utrechtse Onderwijs Agenda. De huidige werkagenda loopt tot en met het einde van dit jaar. De afgelopen maanden hebben we met onze onderwijspartners in UOA-verband gewerkt aan een toekomstvisie 2040. We leggen de focus op de langere termijn, zodat we kunnen werken aan een overstijgende visie. De ontwikkeling van het kind staat hierin centraal. Enkele raadsleden hebben hierover al met ons meegedacht tijdens de brede bijeenkomst in april van dit jaar in het Spoorwegmuseum. De periode tot het eind van dit jaar gebruiken we om de toekomstvisie te vertalen naar een werkagenda voor de nieuwe UOA-periode 2023-2026, die u in Q1 van 2023 van ons mag ontvangen. Daarvoor gaan we ook graag samen met uw raad en de partners van de UOA nog dit jaar (met een voorkeur voor 6 december) in gesprek over de inhoud van de werkagenda op basis van de toekomstvisie. U ontvangt te zijner tijd nog meer informatie over deze bijeenkomst.

Met vriendelijke groet, Eelco Eerenberg

4 Verslagen 1 2022.09.29 Conceptverslag Commissie Onderwijs werk en economie.docx

Verslag openbare ochtendvergadering commissie Onderwijs, Werk en Economie 5

10

Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag

29 september 2022 Raadzaal, stadhuis mw. I.B. Koren (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

15

De voorzitter, dhr. R. van der Zweth, de wethouder, mw. L. Voortman, de leden, dhr. S. Gaillard (Stadsbelang Utrecht), mw. B. van der Wilt (D66), mw. L. Bode (Volt), V. Dada-Anthonij (D66), mw. I. Raaijmakers (PvdA), mw. H. Assen (PvdA), dhr. G-J. Te Hoonte (VVD), mw. M. Al-Saqaff (VVD), mw. B. Chirino (ChristenUnie), dhr. M. Sungur (DENK), mw. Y. Hessel (Utrecht Solidair), mw. L. de Vries (PvdD), dhr. J. Otto (EenUtrecht), dhr. B. van Steeg (CDA), mw. J. Kleinrensink (GroenLinks), mw. M. Vermeulen (GroenLinks), mw. I. Hornsveld (GroenLinks), mw. N. Oul Fakir (BIJ1), mw. E. Kendir (Student&Starter), commissiegriffier, mw. W. Kok. Voorts aanwezig enkele medewerkers.

20

De fractie van Stadsbelang Utrecht.

25

Inhoud 1. Opening en mededelingen ............................................................................................................1 2. Vaststellen agenda 29 september 2022........................................................................................1 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure) ................................................................2 4. Verslagen ......................................................................................................................................2 5. Toezeggingen/Moties ....................................................................................................................3 6. Lijst van ingekomen stukken .........................................................................................................3 7. Raadsbrief minimaeffectrapportage en de armoedemonitor .........................................................3 LIJST VAN TOEZEGGINGEN ........................................................................................................13

30

1. Opening en mededelingen

Afwezigen

De voorzitter opent de vergadering om 10.00 uur en heet iedereen van harte welkom. Hij meldt dat gezocht wordt naar een nieuw moment voor het inwerkprogramma Werk&Inkomen. Hij inventariseert wat voor de commissie een fijn moment hiervoor is.

35

De heer Sungur (DENK) pleit ervoor het inwerkprogramma zo snel mogelijk te doen. De voorzitter concludeert dat het inwerkprogramma op 17 november wordt gezet. Verder zou er nog een vervolg komen op de werksessie van 25 augustus. Via de app zal hiervoor een moment worden gepland. Pagina 1 van 28

2. Vaststellen agenda 29 september 2022

De voorzitter loopt de agenda van vanavond langs. Hij geeft aan dat bij het punt over de minimaeffectrapportage en de armoedemonitor ook de brief van gisteren zal worden betrokken. 5

Mevrouw Vermeulen (GroenLinks) denkt dat een behandeltijd van 45 minuten voor de Verordening Leerlingenvervoer aan de ruime kant is. Zij stelt 30 minuten voor. De voorzitter concludeert dat de behandeltijd voor de Verordening Leerlingenvervoer 30 minuten wordt.

10

3. Vaststellen van ingekomen agenderingen (Procedure)

3.1. Rib over bestaanszekerheid De heer Otto (EenUtrecht) denkt dat het goed is als preventief bekeken wordt wat er gedaan kan worden. 6 december is mogelijk een geschikte datum.

15

20

25

De heer Sungur (DENK) zegt zich hierbij te hebben aangesloten. Verder las hij gisteren dat aan het eind van het jaar opnieuw zal worden gekeken naar maatregelen voor 2023. Het zou fijn zijn als de informatie kan worden meegenomen in de raadsinformatiebijeenkomst. Wethouder Voortman geeft aan dat een en ander ook andersom kan. Datgene wat wordt gehoord in de raadsinformatiebijeenkomst kan worden meegenomen in de brief. Zij kan niet aangeven wanneer er informatie komt vanuit het college. De voorzitter concludeert dat bekeken zal worden of de raadsinformatiebijeenkomst op 6 december kan worden gehouden en dat zodra helder is dat erin december of januari een brief komt, dat hier in de app op wordt teruggekomen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) ziet graag dat de raadsinformatiebijeenkomst voor een brief of nieuw beleid wordt gehouden en dat deze 90 minuten duurt.

30

35

40

45

50

55

De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de raadsinformatiebijeenkomst er is om te horen welke ontwikkelingen er zijn en dat deze losstaat van de brief. Hij ziet ook graag dat de bijeenkomst wordt gehouden voordat de brief komt. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) geeft aan dat de VVD wil mee agenderen en dat het belangrijk is dat een en ander wordt meegenomen door het college. 3.2. Leerlingenvervoer De voorzitter constateert dat er een raadsinformatiebijeenkomst gepland staat voor 1 november. De PvdA en andere fracties hebben ook een commissiedebat voorgesteld. Mevrouw Assen (PvdA) vertelt dat de agendering al is verstuurd en dat er veel speelt in het leerlingenvervoer. De fractie heeft een brief gekregen over de tijdelijke maatregelen als gevolg van het personeelstekort en heeft ongeveer een jaar geleden ook al een set vragen gesteld. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) merkt op dat in de agendering de tekst bij de toelichting van de PvdA niet klopt. De voorzitter constateert dat er een fout in de tekst in iBabs stond. De tekst van de PvdA is in orde. Dit onderwerp zal worden geagendeerd voor de commissie van 17 november voor 75 minuten. 3.3. Raadsvoorstel Akkoord inzet Meerjarenstrategie Regionale Ontwikkel Maatschappij (ROM) 2023-2026 De voorzitter constateert dat al besloten is, dat er een raadsinformatiebijeenkomst wordt gehouden op 1 november en een debat op 17 november.

Hij concludeert dat 90 minuten behandeltijd zal worden uitgetrokken. 3.4. Raadsvoorstel Benoeming lid Raad van Toezicht NUOVO Scholen Pagina 2 van 28

De voorzitter concludeert dat dit raadsvoorstel als A-punt op de agenda van de raad en de commissie wordt gezet. 5

3.5. Agenderingen ter plaatse De voorzitter concludeert dat deze er niet zijn.

4. Verslagen

Ter vaststelling: - Conceptverslag openbare vergadering commissie OWE 1 september 2022. De voorzitter concludeert dat dit verslag is vastgesteld. 10

15

5. Toezeggingen/Moties

De voorzitter concludeert dat de fracties hier geen opmerkingen over hebben maar dat hijzelf drie punten heeft. Allereerst heeft de afdeling Onderwijs netjes doorgegeven dat er een paar toezeggingen gaan verlopen. Ten tweede heeft een aantal toezeggingen de einddatum 30 september. De voorzitter verzoekt het college aan te geven of deze bij de volgende vergadering voldaan zijn. Ten derde zijn er W&I-toezeggingen met een datum in maart, april en mei. Kan het college hieromtrent ook met een toelichting komen? Wethouder Voortman antwoordt dat het college met een toelichting zal komen.

20

De voorzitter concludeert dat de toezeggingenlijst is vastgesteld.

6. Lijst van ingekomen stukken

De voorzitter concludeert dat er geen ingekomen stukken zijn.

7. Raadsbrief minimaeffectrapportage en de armoedemonitor 25

30

35

De voorzitter constateert dat de brief van gisteren hieraan is toegevoegd.

De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat de brief eerst in de commissie Energie en Klimaat besproken had moeten worden. De voorzitter geeft aan dat hij een en ander juist vanuit de rol van de commissie OWE heeft gedaan omdat hij wilde voorkomen dat een andere fractie die niet bij de eerst agenderende fracties hoorde, in een andere commissie de agendering in deze commissie zou aanpassen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) constateert dat het punt is, dat dit onderwerp nu op twee momenten wordt besproken terwijl er een integrale brief is gestuurd. Zij vraagt of op een bepaald moment geëvalueerd kan worden wat er wordt gedaan als iets verschillende commissies raakt. De voorzitter concludeert dat dit een prima oproep is voor de voorzitters.

40

45

50

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat kort na de coronacrisis, er een nieuwe crisis is die de bestaanszekerheid van vele Utrechters bedreigt. De verhalen uit de stad zijn schrijnend. Er zijn kinderen die honger hebben, er zijn mensen die de verwarming niet meer aan kunnen zetten en er zijn mensen die hun boodschappen niet meer kunnen betalen. Juist nu komt het aan op solidariteit en het is mooi om te zien dat Utrecht al actie onderneemt. Utrecht heeft niet gewacht op Den Haag. Complimenten daarvoor. Het nieuwe armoedebeleid laat langer op zich wachten door een nieuwe acute koopkrachtcrisis. De PvdA-fractie begint met een aantal opmerkingen over de armoedemonitor. Twee groepen hebben het zwaar: gezinnen met vier kinderen en gezinnen met oudere kinderen. Wat kan nog meer voor deze groepen worden gedaan? Daarnaast blijkt dat werken soms niet loont. Wat kan hier nog extra aan worden gedaan? Werken moet lonen en dit is ook reden om naar een minimumloon van 14 euro per uur te gaan. Kan de wethouder al een update geven met betrekking tot de motie die hierover in het voorjaar is ingediend? Vervolgens de twee brieven over de aanpak koopkrachtcrisis. Er worden veel extra maatregelen genomen maar het succes hiervan valt of staat met goede communicatie.

Deze dient bijvoorbeeld toegankelijk te zijn geschreven, stress sensitief te zijn en uit meerdere talen te bestaan en dient niet alleen digitaal maar ook huis-aan-huis te worden verspreid afgestemd met het Rijk. De armoedecoalitie Pagina 3 van 28

5

10

15

20

25

30

35

40

heeft de suggestie gedaan om een noodnummer in te stellen. Graag reactie van de wethouder. Nieuw is, dat de regelingen zich ook richten op de groep boven de 125% van het wettelijk sociaal minimum. Dit steunt de mensen die werken. Verder mist de PvdA in alle brieven de werkgevers. Kan de wethouder in overleg gaan met grote werkgevers om de extra maatregelen bekend te maken? Alles wat wordt beloofd, dient te worden nagekomen maar de extra 500 euro energietoeslag die al begin juli is aangekondigd, is nog niet uitbetaald. Wanneer kunnen mensen dit geld verwachten en kan hier duidelijk over worden gecommuniceerd? Dan de individuele inkomenstoeslag. Het is heel goed dat deze automatisch wordt toegekend maar waarom pas na drie jaar? De PvdA hoort of het automatisch toekennen voortaan zo zal gaan en of er nog andere regelingen kunnen komen. Met betrekking tot het aanbieden van verwarmde plekken in de stad vraagt de fractie, of de wethouder hier alsnog naar wil kijken. Tot slot nog twee punten over de bijzondere bijstand. Hoe wordt omgegaan met eigen woningbezit en kan de bijstand niet alleen voor energiekosten maar ook voor voedselkosten worden opengezet? Ten slotte vraagt de PvdA of de U-Pas verruimd kan worden bijvoorbeeld naar 150% en of dit onderwerp hoog op de agenda gehouden kan worden.

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat stijgende prijzen voor boodschappen en energie maken, dat steeds meer mensen in de problemen komen. Deze koopkrachtcrisis is een bestaanszekerheidscrisis. Utrecht moet alles op alles zetten om iedereen zoveel mogelijk bij te staan. De fractie is goed te spreken over de daadkrachtige aanpak van het college. Vervolgens gaat zij in op de bijzondere bijstand. Het is mooi dat deze wordt opengesteld voor de extra kosten voor energie. GroenLinks vraagt of een huis hierbij wordt meegeteld als vermogen en of het makkelijker gemaakt kan worden om de bijstand aan te vragen. De bijzondere bijstand gaat ook voor studenten gelden mits zij een eigen energierekening hebben. In hoeverre lopen hier gesprekken over met het Rijk? Dan de aandacht voor energie en energiebedrijven. De energiebedrijven dienen te worden aangesproken op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. GroenLinks roept hen op mensen met betalingsachterstanden niet af te sluiten. Is in beeld in hoeverre dit nog gebeurt in Utrecht? En als dit nog blijkt te gebeuren, is de wethouder dan bereid in gesprek te gaan met energiebedrijven om dit te voorkomen? Energiebedrijven weten overigens precies welke mensen hun rekening mogelijk niet kunnen betalen.

Kan ervoor worden gezorgd dat zij een rol krijgen in de vroegsignalering? Met betrekking tot de uitwerking van het armoedebeleid is het belangrijk dat regelingen worden opgehoogd en uitgebreid naar andere groepen. Tot slot de lokale belastingen. Door een fout in de wet betaalt iedereen met een klein beetje spaargeld al belasting en iemand mag minder vermogen hebben dan iemand mag hebben voor een bijstandsuitkering. Helaas is dit nog altijd niet aangepast. Is de wethouder bereid om samen met de wethouder Financiën deze belasting kwijt te gaan schelden voor de groep die hetzelfde vermogen heeft als iemand in de bijstand? Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt of GroenLinks ook vindt dat de kwijtscheldingsgrens voor mensen met hoger inkomen ook wat hoger moet komen liggen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) antwoordt dat lastig is, dat deze landelijk geregeld is.

45

50

55

60

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) geeft aan zich ongemakkelijk en teleurgesteld te voelen dat Nederland niet in staat is om te voorkomen dat kinderen honger en geen eigen bed hebben. Armoede dient voor niemand een dagtaak te zijn en leven gevangen in financiële stress is geen vrij leven. D66 vindt dat het hebben van schulden niet betekent dat iemand ook schuldig is. Het taboe hieromtrent dient te worden doorbroken en gevoelens van schaamte dienen niet nodig te zijn. Dit werkt drempelverlagend waardoor mensen zich sneller wenden tot de gemeente of andere instanties. Is de wethouder het ermee eens, dat het hebben van schulden niet betekent dat iemand schuldig is? En kan de wethouder toezeggen om in de landelijke campagne zoals vermeld in de brief van 16 september het taboe op het hebben van schulden te adresseren? Voorts is D66 blij met de brief van wethouder Voortman en wethouder Van Hooijdonk waarin de verruiming van de criteria voor de energietoeslag werd aangekondigd. In Den Haag werd ervoor gekozen om te wachten maar Utrecht nam een moedige stap voorwaarts en wachtte niet. Op Prinsjesdag werden de landelijke crisismaatregelen aangekondigd met investeringen van historisch formaat om de energie inflatie te compenseren en de armoede te bestrijden. Ondanks de afgekondigde maatregelen worden de middeninkomens en vooral de lagere middeninkomens flink geraakt.

Daarnaast zijn er nog steeds groepen die buiten de boot dreigen te vallen. Wil de wethouder toezeggen zo snel mogelijk op basis van genomen lokale en nationale maatregelen in kaart Pagina 4 van 28

brengen welke groepen het hardst worden geraakt in het komende jaar en wil de wethouder ook met maatregelen komen? 5

10

15

20

25

30

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat groepen die geraakt worden in beeld zijn gekomen in de armoederapportage. Kan het beleid niet gericht worden op deze informatie? Mevrouw Dada-Anthonij (D66) denkt dat daar een eind mee gekomen kan worden maar dat het beeld nog wel meer specifiek kan worden gemaakt. Vervolgens de financiële steun aan studenten. De kaders worden later deze week bekend. D66 vraagt of de wethouder ook vindt dat het onwenselijk is, dat de studielening bij het inkomen wordt opgeteld. Kan de wethouder toezeggen hiervan af te wijken? En welke consequenties heeft dit mogelijk? Verder is een groep studenten zonder eigen energiecontract nu niet geholpen terwijl die wel een eindafrekening krijgt. Wat kan de wethouder voor hen betekenen? Vervolgens is het belangrijk om inwoners te helpen bij het vinden van een passende baan. D66 ziet werk naast een goed draaiende economie als mogelijkheid voor de versteviging van het armoedebeleid. Hoe kijkt de wethouder hiernaar en hoe wil zij hier vorm aan geven? Een les die moet worden meegenomen uit deze periode is, dat naast de crisismaatregelen een stevig armoedebeleid met visie en voldoende aandacht voor bestaanszekerheid nodig is zowel nationaal als lokaal. Structurele en duurzame maatregelen zijn nodig om herhaling in de toekomst te voorkomen.

Is de wethouder bereid dit signaal aan Den Haag door te geven en in de verdere uitwerking van het lokale armoedebeleid ruimschoots aandacht te besteden aan bestaanszekerheid? Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt of D66 ook vindt dat het kwijtschelden van lokale belastingen een goed signaal kan zijn richting Den Haag. Mevrouw Dada-Anthonij (D66) antwoordt dat D66 zich hierin kan vinden en hier eerder voor heeft gepleit. De D66-fractie heeft signalen ontvangen dat inwoners het nog steeds lastig vinden om de informatie over de energietoeslag tot zich te nemen. Kan de wethouder toezeggen de webpagina aan te passen zodat het voor ouderen en minder digitaal vaardige inwoners makkelijker wordt om de toeslagen aan te vragen? Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of D66 het eens is, dat er een groep is die niet digitaal vaardig is. Is het verspreiden van informatie huis-aan-huis hiervoor niet een oplossing?

35

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) antwoordt het hiermee eens te zijn. De heer Sungur (DENK) vraagt of niet ook rekening gehouden moet worden met mensen die de taal niet spreken.

40

45

50

55

60

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) antwoordt bevestigend. Mevrouw De Vries (PvdD) vertelt dat de fractie gisteren met een bakfiets met diervoeding naar de dierenvoedselbank is gefietst. Dit voedsel was gedoneerd en zij bedankt de commissieleden en de stadhuismedewerkers hiervoor. De dierenvoedselbank ziet net als de voedselbank voor mensen een enorme stijging van de aanmeldingen. Dit komt doordat meer Utrechters het moeilijk hebben. Het college zet goede stappen en daar is de PvdD blij mee. Dank voor de raadsbrief van gisteren en daarnaast sluit de fractie zich aan bij de complimenten die zijn gegeven over maatregelen. De fractie pleit voor een duurzame en preventieve lange termijn aanpak om armoede te voorkomen. Vervolgens vraagt de PvdD waarom de dierenvoedselbank mist in het rijtje. Is de wethouder het ermee eens, dat dieren ook kunnen lijden onder armoede? Dierenartskosten dienen overigens ook niet te worden vergeten. Verder dient het armoedebeleid het mogelijk te maken om gezonde voedselkeuzes te kunnen maken omdat dit op lange termijn gezondheidsproblemen voorkomt. Kan de wethouder dit toezeggen en er bij het Rijk op aandringen dat er een lagere btw op groente, fruit en biologisch eten dient te komen? De PvdD denkt hierbij expliciet aan gezonde voeding voor kinderen.

Wil de wethouder daarom intergenerationele armoede expliciet meenemen in het armoedebeleid? Dan menstruatiearmoede. Gaat de wethouder het tegengaan van menstruatiearmoede en het verkleinen van armoederisicoverschillen tussen mannen en vrouwen meenemen in het armoedebeleid? Vervolgens een punt met betrekking tot de gemeentelijke belastingen. De fractie heeft dezelfde vragen als GroenLinks hierover. Het opbouwen van een gezonde financiële buffer dient lonend te zijn voor mensen met een smalle beurs. Wil de Pagina 5 van 28

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

wethouder kijken naar de norm met betrekking tot de inkomensgrens voor kwijtschelding? Het college geeft aan stevige gesprekken te voeren met het Rijk over landelijke en Europese oplossingen. Dit is hard nodig en creativiteit ook. De PvdD pleit in dit verband voor een basisinkomen. Dit is een structurele lange termijnoplossing die ook nog eens toeslagenfouten voorkomt. Mevrouw Chirino (ChristenUnie) merkt op dat steeds meer mensen aangeven het niet te redden. De ChristenUnie is het met de wethouder eens, dat de sleutel tot grote verandering bij het Rijk ligt. Buren, vrijwilligers, de diaconie, maatschappelijke organisaties en de gemeente kunnen hier wel een bijdrage aan leveren. Een aantal regelingen van de gemeente wordt breder ingezet voor inwoners. Het college is al geruime tijd bezig met een virtueel inkomensloket. Wanneer is dit loket gereed en is de wethouder het eens dat de urgentie aanleiding geeft tot een versnelling op deze maatregel? Zo niet, kan er dan via de kanalen van de gemeente aandacht worden gevestigd op de ‘bereken u recht tool’ van het NIBUD? De kwijtschelding van gemeentelijke belastingen geldt nu alleen voor mensen met een inkomen tot 100% van het wettelijk sociaal minimum. Overweegt het college dit uit te breiden? Dan een vraag over de U-polis.

Waarom neemt het aantal verzekerden bij de U-polis af en kan het college, nu een extra bijdrage wordt geleverd aan het betalen van de premie, U-pashouders alert maken op dit voordeel in het komende jaar? Het college start ook met het proactief verduurzamen van huizen voor inwoners met een laag inkomen en een koopwoning. Dit is goed om te zien maar in de communicatie is het college echter enigszins terughoudend. Het project zal slechts worden uitgerold in meer dan vier wijken als het werkt. Is die terughoudendheid niet onterecht? Ten aanzien van huurders vraagt de ChristenUnie of de gemeente meer mogelijkheden ziet voor samenwerking met corporaties. En aan welke maatregelen denkt het college voor het verduurzamen van panden van particuliere verhuurders? Hier wordt in een brief op teruggekomen. Kan aangegeven worden wanneer het college hierop terugkomt? Dan de studenten. Veel studenten wonen in oude en slecht geïsoleerde woningen. Het is fijn dat het Rijk hier eindelijk aandacht voor heeft en de fractie dankt de wethouder voor de inzet op de lobby. Verder geeft het college aan dat het Rijk middels een brief aangeeft, dat alleen individuele bijstand moet worden verleend aan studenten die zelfstandig wonen. Dit is echter onjuist.

Het Rijk geeft aan dat gemeenten aanvullende voorwaarden mogen stellen en ziet het hebben van een eigen energiecontract als een redelijke aanvullende voorwaarde waar gemeenten voor kunnen kiezen. Deelt de wethouder deze lezing van de brief? Zo ja, gaat de gemeente dan individuele aanvragen van studenten in schrijnende omstandigheden in behandeling nemen ook als zij niet zelfstandig wonen? Graag een reactie. Vervolgens een vraag over verduurzaming. Is er bij de ambassadeurs voldoende diversiteit? De provincie Zuid-Holland is in Den Haag gestart met een project waarbij multiculturele jongeren uit de wijk worden ingezet als energietransitie ambassadeurs. Ziet de wethouder hier ook mogelijkheden toe in Utrecht? Graag reactie. Tot slot de fietsbank. Het college komt dit kalenderjaar terug op de toekomst van deze proef. Is de wethouder het eens, dat hier een mogelijkheid ligt om inwoners te helpen bij het hebben van een goede basis voor het dagelijks leven? Mevrouw Kendir (Student&Starter) geeft aan bij veel van hetgeen al is gezegd, te kunnen aansluiten. Zij richt haar bijdrage op kinderarmoede en de situatie van studenten. Allereerst uit zij complimenten richting het college. Het is fijn dat Utrecht niet heeft gewacht met het nemen van maatregelen.

Ten tweede wijst de fractie erop dat er kinderen zijn die geen eigen bed hebben, dat er kinderen zijn die zonder ontbijt naar school komen en dat er kinderen zijn die fundamentele producten ontberen zoals menstruatieproductie en luiers. Ten derde dienen scholen gebruikt te worden als vertrouwenspunt. Het is daarom belangrijk om te gaan investeren in een brugfunctionaris op scholen. Wil de wethouder dit toezeggen? Ten vierde is, om gelijke kansen te realiseren, het belangrijk om te investeren in het Jeugdeducatiefonds. Ten vijfde dient preventief en vanuit vertrouwen te werk te worden gegaan. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt wat Student&Starter nu precies extra of anders wil.

55

60

Mevrouw Kendir (Student&Starter) zegt dat op het gebied van kinderarmoede het gezin in beeld gebracht moet worden. Vervolgens de maatregelen voor studenten. Het is mooi dat extra studenten worden geholpen door de extra maatregel maar dit is helaas niet toereikend. Kan de wethouder inschatten hoeveel Utrechtse studenten daadwerkelijk gebruik gaan maken van de voorgestelde maatregelen? Tot slot vraagt de fractie of het college nog steeds een rol voor zichzelf ziet om te gaan lobbyen voor een generieke energietoeslag voor studenten. Pagina 6 van 28

Mevrouw Dada-Anthonij (D66) vraagt zich af of het niet beter is om een gerichte aanpak te maken waarbij in kaart wordt gebracht welke groepen urgente hulp nodig hebben. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Mevrouw Kendir (Student&Starter) denkt dat naar een generieke energietoeslag voor studenten gekeken moet worden. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) merkt op dat dit iets betekent voor de financiën. Er moet naar het Rijk gecommuniceerd blijven worden dat er geld moet komen. Mevrouw Kendir (Student&Starter) begrijpt dat financiering vanuit het Rijk nodig is. Zij vraagt of het college nog steeds een rol voor zichzelf ziet om te lobbyen voor een generieke energietoeslag voor studenten. Verder hebben studenten moeite met de extra kosten voor boodschappen. Kan hieromtrent ook gekeken worden naar extra maatregelen? De heer Sungur (DENK) merkt op dat het aantal mensen dat niet meer rond kan komen de laatste tijd toeneemt. De energierekeningen zijn fors en de inflatie rijst de pan uit. DENK vraagt de wethouder in het nieuwe armoedebeleid de gemeentelijke inkomensondersteuning zoals de U-Pas te verhogen tot 150% van het sociaal minimum. Graag een toezegging. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of een glijdende schaal niet beter is dan een harde grens. De heer Sungur (DENK) merkt op dat problemen zich acuut voordoen waardoor nu grenzen moeten worden gesteld. Gezinnen met twee oudere kinderen en gezinnen met vier kinderen kunnen niet rondkomen. DENK stelt daarom voor de individuele inkomenstoeslag voor deze soorten gezinnen te verhogen. Graag een toezegging.

Daarnaast dient de individuele inkomenstoeslag in plaats van na drie jaar al na zes maanden te worden toegepast. Voor het tegengaan van kinderarmoede pleit de fractie ervoor om het gezinstegoed op de U-pas te verhogen. Verder is de voorkoming van zorgmijding belangrijk. De fractie verzoekt de wethouder om de inkomensafhankelijke bijdrage van WMO-voorzieningen voor U-Pas houders naar nul bij te stellen. Bij gemeentelijke regelingen blijven mensen die niet digitaal vaardig zijn, mensen die de Nederlandse taal niet of nauwelijks beheersen en mensen met een migratieachtergrond vaak achter. Kan de wethouder met concrete plannen komen om informatie via verschillende kanalen en in verschillende talen te verspreiden? De fractie vraagt ook of het college wil onderzoeken welke armoederegelingen meteen kunnen worden verstrekt. Vervolgens dient er een noodnummer te komen voor mensen die in armoede leven en dient er in elke woning een goede internetverbinding te zijn. Op welke manier kan een internetverbinding worden bekostigd voor huishoudens onder het sociaal minimum? Ten aanzien van gemeentelijke belastingen en grenzen voor kwijtschelding, sluit DENK aan bij hetgeen hierover is gezegd door GroenLinks en de PvdD. Tot slot het gratis verstrekken van een ID of paspoort aan minima.

Kan dit worden geregeld? De heer Otto (EenUtrecht) merkt op dat het financieel steunen van kwetsbare Utrechters alleen niet voldoende is. Veel Utrechters vragen niet alle steun aan. Het NIBUD heeft aanbevelingen gedaan. EenUtrecht vraagt hoe de wethouder deze aanbevelingen thans concreet invult en of bekend is wie de kwetsbare groepen zijn, waar deze te bereiken zijn en wie de gespecialiseerde hulpverleners zijn die zich gaan bezighouden met het bieden van genoemde ondersteuning. Kan de wethouder aangeven hoeveel ervaringsdeskundigen inmiddels aan het werk zijn, vanuit welke organisatie of constructie zij een en ander doen en of er al iets bekend is over de eerste resultaten? Tot slot sluit de fractie aan bij het pleidooi van Student&Starter om meer te investeren in de genoemde brugfunctionarissen en het Jeugdeducatiefonds. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) zegt dat de VVD het heftig vindt om te lezen, dat de armoede zich ten opzichte van de Minimaeffectrapportage 2020 heeft verdiept. Daarnaast baart de energiearmoede zorgen. De VVD vindt het belangrijk dat inwoners zoveel mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij en dat werken moet lonen. De fractie is blij met het landelijke initiatief van de VVD en D66 om een voltijdsbonus uit te keren. Op deze manier gaat werken steeds meer lonen.

Wat kan de wethouder doen om inwoners te begeleiden naar voltijd werk? Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of het niet beter is om het minimumloon te verhogen. Pagina 7 van 28

Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vindt beide zaken van belang.

5

10

15

20

25

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt zich af of werken de oplossing is. Een en ander heeft ook te maken met wat iemand betaald krijgt en wat de omstandigheden zijn. De heer Sungur (DENK) vindt het oneerlijk naar mensen die niet voltijd kunnen werken, dat mensen die voltijd werken extra geld krijgen. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt of de wethouder vooral wil inzetten op regelingen die werken meer laten lonen. Dit gaat niet alleen over voltijd. Verder vraagt de VVD zich af of het afbouwen van armoederegelingen op een andere manier ingedeeld kan worden zodat een armoedeval voorkomen kan worden. Vervolgens vraagt de fractie of de wethouder kansen ziet om het huishoudboekje bij meer mensen onder de aandacht te brengen. De VVD vraagt vaak aandacht voor de enorme personeelstekorten. De fractie wijst nu vooral op tekorten in de kinderopvang en de BSO. Deze zorgen volgens een opiniestuk van de VVD Amsterdam voor problemen in andere sectoren. De voorgestelde urenbonus kan wellicht helpen. Graag reactie van de wethouder. Vervolgens vraagt de VVD waarom in de minimaeffectrapportage enkel rekening is gehouden met gezinnen die leven rond de armoedegrens in huurwoningen.

Is de wethouder het met de VVD eens, dat er ook gezinnen die leven rond de armoedegrens in koopwoningen kunnen wonen? Ten slotte vraagt de fractie welke rol de wethouder voor zichzelf ziet bij het extra onder de aandacht brengen van de armoederegelingen in Utrecht. De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) zegt dat Stadsbelang Utrecht al eerder heeft opgeroepen om te denken aan mensen die tussen de wal en het schip raken. Daarnaast komt de middenklasse steeds meer in de problemen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt wat Stadsbelang Utrecht precies verstaat onder de middenklasse. Over welke inkomens gaat het?

30

35

40

45

50

55

De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) geeft aan geen maandbedragen paraat te hebben. Verder vraagt de fractie aandacht voor kwetsbare groepen zoals gezinnen met oudere kinderen en sluit aan bij vragen die hier al over zijn gesteld. Welke maatregelen worden genomen en hoe wordt deze doelgroep bereikt? Ten aanzien van ouderen vraagt de fractie hoe het college aankijkt tegen de wijziging dat alle ouderen gratis mogen reizen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat uit onderzoek is gebleken dat het met ouderen relatief beter gaat dan met andere groepen. De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) zegt dat ouderen steeds minder recht hebben op dingen. Voorts is de fractie benieuwd naar een centraal informatiepunt waar mensen terecht kunnen voor vragen over hun inkomen. Wil het college onderzoeken of een dergelijk informatiepunt kan worden opgezet en zo ja, hoe dat dan het beste ingestoken kan worden? Mevrouw Bode (Volt) merkt op dat onvoldoende geld hebben om van te leven stressvol is en tijdrovend en afhankelijk maakt. Volt pleit voor een sterke versimpeling van de ondersteuning door het geld direct te geven. Hoe kijkt de wethouder naar het direct geven van geld en hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat het mensen zo min mogelijk inspanning kost om financiële ondersteuning te krijgen? Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) zegt dat GroenLinks geen tegenstander is van een basisinkomen.

Mevrouw Bode (Volt) merkt op dat zij niet pleitte voor een basisinkomen. Zij pleitte voor direct geld geven in plaats van via allerlei procedures en administratieve regelingen. Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vraagt welke middelen Volt ziet om dit voor elkaar te krijgen. Mevrouw Bode (Volt) geeft aan uit te gaan van de creativiteit van de wethouder en ambtenaren.

Pagina 8 van 28

Mevrouw Kleinrensink (GroenLinks) vindt het ingewikkeld als vervolgens alles aan een ander wordt overgelaten. Ze hoort graag welke ideeën Volt heeft. 5

10

15

20

De heer Van Steeg (CDA) vraagt waar begonnen moet worden. Mevrouw Bode (Volt) antwoordt dat begonnen kan worden met de kledingpas. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) merkt op dat er ook mensen zijn die het geld aan niet doelmatige dingen uitgeven. Mevrouw Bode (Volt) vindt dat mensen vertrouwd moeten worden. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) geeft aan bewondering te hebben voor het voorstel van Volt. Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt wat Volt vindt van een basisinkomen. Mevrouw Bode (Volt) antwoordt hier een voorstander van te zijn. Mevrouw De Vries (PvdD) vraagt of Volt ook vindt dat de wethouder het basisinkomen bij het Rijk kan benadrukken. Mevrouw Bode (Volt) antwoordt dat Volt dit ook vindt. Mevrouw Al-Saqaff (VVD) vraagt wat Volt vindt van het belonen van extra uren.

25

30

35

40

45

50

55

Mevrouw Bode (Volt) antwoordt dat zij hier nog over na moet denken. Mevrouw Oul Fakir (BIJ1) vindt dat niemand in geen enkele situatie in gebrek mag leven. De meeste armoederegelingen zijn voor rechthebbenden maar er is een groep die in armoede leeft maar buiten het systeem valt en dus ook buiten de onderzoeken en het commissiedebat. In hoeverre heeft de gemeente deze groep in zicht en wat kan zij doen om de groep die buiten het systeem valt maar wel in armoede leeft, te ondersteunen? Momenteel is beleid dat de voedselbank niet beschikbaar is voor ongedocumenteerde mensen. Kan de wethouder onderzoeken of het mogelijk is om het beleid aan te passen en wil de wethouder ook cijfers over deze groep incorporeren in rapportages en vervolgonderzoeken over armoede? BIJ1 maakt zich ook zorgen over de aankomende winter. BIJ1 vindt het de taak van de gemeente om kwetsbare groepen zoveel mogelijk te beschermen. Vervolgens vraagt de fractie hoe woningcorporaties worden geprikkeld om woningen met spoed te verduurzamen en hoe woningcorporaties ertoe bewogen worden om huurders met lage energie labels te compenseren voor hoge energierekeningen door gebrekkige isolatie. Verder maakt de fractie zich zorgen over mensen die hun vaste lasten niet meer kunnen betalen deze winter.

Wat doet de gemeente voor deze groep en kan het afsluiten van gas verboden worden? En kan iets worden gedaan voor mensen die door de energierekening uit de schuldhulpverlening worden gezet? Per 1 januari zal er een prijsplafond voor energieprijzen ingaan. Dit plafond gaat uit van gemiddeld gebruik in een gezin met twee kinderen. Hoe wordt omgegaan met mensen en gezinnen die niet vallen binnen dit gemiddelde? In de raadsbrief wordt gesproken over het zo snel mogelijk uitbetalen van de aanvullende energievergoeding terwijl het Rijk spreekt over een voorschot. Kan eerlijk en transparant worden gecommuniceerd hierover? Tot slot sluit de fractie aan bij de PvdA en DENK als het gaat om het meer proactief communiceren over de verschillende vormen van steun en bij de voorstellen voor het verruimen van de U-Pas en het voorkomen van menstruatie armoede. De heer Van Steeg (CDA) geeft aan dat de overheid moet bijspringen maar dat ook maatschappelijke organisaties belangrijk zijn en benut moeten worden. In de armoedemonitor staat dat gezinnen met kinderen vaker in de problemen komen. Wil de wethouder kijken wat extra gedaan kan worden voor gezinnen? Vervolgens vraagt het CDA of de groep die het hardst wordt geraakt, ook echt wordt bereikt. De partij wijst erop dat ondernemers er een beetje bekaaid vanaf komen. Ten slotte is het goed om in te blijven zetten op werk.

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) merkt op dat de voedselbanken er al zijn sinds eind jaren ’90. Utrecht Solidair wijst er in dit verband op, dat de armoede er al was. De gemeente doet veel voor Pagina 9 van 28

de mensen en ze roept de fracties op gezamenlijk als een eenheid de schouders eronder te zetten. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

De voorzitter schorst de vergadering voor vijftien minuten. Wethouder Voortman dankt de leden voor hun inbreng. Het college heeft al een aantal maatregelen genomen en zal ook nog maatregelen blijven nemen. Hierbij is gekeken naar een aantal principes op basis waarvan afwegingen gemaakt konden en kunnen worden. Het doel is, om inwoners en de middeninkomens overeind te houden en daarbij dient een en ander eenvoudig te zijn voor inwoners en de gemeentelijke uitvoering. Het gaat op dit moment om crisismaatregelen voor de korte termijn die een brug slaan tot de maatregelen van het Rijk ingaan in ieder geval op 1 januari. Eind 2022 wordt bekeken wat nodig is voor 2023 en in het vierde kwartaal komt hier een brief over. Vervolgens loopt de wethouder in vier blokken de vragen langs. MER en de armoederegeling D66 vroeg of zij ook vindt, dat mensen niet schuldig zijn als zij schulden hebben. De wethouder antwoordt dat zij het hiermee eens is en dat dit de kern is van de communicatiestrategie. D66 vroeg ook in kaart te brengen welke groepen het hardst geraakt worden. In dit verband zal een nieuwe MER voor 2023 worden gemaakt. De PvdA vroeg wat specifiek wordt gedaan voor groepen die het moeilijk hebben. Een voorbeeld is de kledingpas die de druk op de gezinsuitgaven verlaagt en daarbij komt er vanaf januari een forse verhoging van het kind gebonden budget.

Mevrouw Chirino (ChristenUnie) vraagt of ook tweedehands kleding gekocht kan worden met de kledingpas. Wethouder Voortman antwoordt hier nu geen toezegging over te kunnen doen. Hier zal informatie over worden gestuurd voor de volgende commissie. Vervolgens is gevraagd hoeveel ervaringsdeskundigen aan het werk zijn bij de afdeling Schuldhulpverlening. Er zijn nu zes ervaringsdeskundigen in dienst en deze mensen doen het heel goed. Zij weet niet hoeveel partners ervaringsdeskundigen inzetten. Dit zoekt zij uit en de uitkomst communiceert de wethouder in de komende brief of in de brief van december. EenUtrecht wees op de suggestie van het NIBUD voor meer hulp die rekening houdt met individueel gedrag. De wethouder geeft aan dat hierom wordt ingezet op een breed palet aan ingangen en dat hulp op maat wordt aangeboden. BIJ1 vroeg in hoeverre groepen en groepen die buiten het systeem vallen, in beeld zijn. Het kenmerk van die laatste groep is juist, dat die niet in beeld is. Het is hierom dat hier in de communicatiecampagne voor deze groep aandacht moet zijn. Het CDA merkte op dat re-integratie op afstand is geschoven. Dit is alleen niet het geval en binnenkort, in het vierde kwartaal, komt de eindrapportage van Werkbeweging. De heer Van Steeg (CDA) zegt dat hij niet zozeer heeft gezegd dat re-integratie op afstand is geschoven.