Document · PDF

Agendabundel

Raadsinformatiebijeenkomst 1 juni 2021, gemeente Utrecht25.517 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Wij moeten het zelfbeheer ook vanuit een breder kader bekijken, met juist ook de meerwaarde van het zelfbeheer voor bijvoorbeeld voor vergroening, gezondheid, klimaatadaptatie en sociale cohesie. Hoe wij dit willen gaan doen, werken wij verder uit in het nog op te stellen evaluatiekader.

3.2

Communicatie

Communicatie is een belangrijk onderdeel van de samenwerking tussen gemeente en inwoner op het gebied van zelfbeheer. Uit de enquête bleek ook dat inwoners behoefte hebben aan betere communicatie vanuit de gemeente over de (on)mogelijkheden van zelfbeheer in Utrecht. Wij werken dit verder uit in een communicatieplan (maatregel 7). In dit plan nemen wij ook de communicatiemaatregelen (o.a. organiseren wijkbijeenkomsten, opzetten platform en communicatiecampagne) uit hoofdstuk 2 mee. Maatregel 7: opstellen van een communicatieplan. Dit communicatieplan omvat: - Uitwerking van het actieplan in een communicatieboodschap: wat willen we communiceren en wie zijn de relevante doelgroepen?; - De strategie voor het beter communiceren over de mogelijkheden van het beleid; - Inzet van communicatiemiddelen en –kanalen. Daarbij stemmen wij de communicatiekanalen (waaronder de website) ook af op de voorgestelde laagdrempelige aanpak. - Communicatiekalender met hierin de communicatiemomenten en mijlpalen.

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

14/25

3.3

Planning van de maatregelen

De maatregelen uit dit actieplan gaan wij in 2021 uitvoeren. Onderstaande tabel geeft hiervoor de planning. Maatregelen

Planning

Aftrap uitvoering actieplan met wijkbijeenkomsten,

Q2 2021

Verkenning nieuwe ondersteuningsmogelijkheden

Q2 2021

Opzetten van het platform Stadstuinieren

Q1 / Q2 2021

Opzetten van een campagne voor het actief werven van zelfbeheerders

Q2 2021

Verkenning mogelijkheden om het zelfbeheer beleidsmatig optimaler te verbinden met beleidsdoelen op het vlak van vergroening, klimaatadaptatie en sociale cohesie. Beter organiseren van de integrale samenwerking.

Q1 -Q2 2021

Organisatorische randvoorwaarden (concrete werkafspraken, beter registreren, periodiek evalueren)

Q1 / Q2 2021

7. Opstellen communicatieplan

3.4

Q1 -Q2 2021

Financiën en monitoring

3.4.1

Kosten en dekking

De uitvoering van de maatregelen worden gedekt binnen het Programma Openbare Ruimte en Groen. Onderstaande tabel geeft een overzicht van: - de incidentele kosten: voor de 7 maatregelen die in actieplan zijn opgenomen’ - de jaarlijkse kosten voor de uitvoering / ondersteuning zelfbeheer in de 5 gebieden van Wijkonderhoud en Service. Dit omvat personele kosten (1250 uur per gebied) en jaarlijks budget voor materialen (zoals plantjes).

Maatregelen

Kosten

Incidentele maatregelen actieplan (eenmalig) Aftrap uitvoering actieplan met wijkbijeenkomsten (maatregel 1)

8.000

Verkenning nieuwe ondersteuningsmogelijkheden (maatregel 2)

6.500

Opzetten van het platform Stadstuinieren (maatregel 3)

3.000

Verkenning koppeling zelfbeheer aan bredere beleidsambities (maatregel 5)

5.000

Zorgen voor organisatorische randvoorwaarden

20.000

Communicatie: opzetten wervingscampagne (maatregel 4) en opstellen communicatieplan,

5.000

inclusief communicatiemiddelen (maatregel 7) Totaal

47.500

Structurele kosten (jaarlijks beschikbaar binnen Programmabegroting Openbare Ruimte) Uitvoering in de vijf gebieden van Wijkonderhoud en Service (1250 uur)

76.250

Materiaalkosten: o.a. plantjes (onderdeel groenbegroting gebieden)

69.000

Totaal

145.250

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

15/25

3.4.2

Monitoring

We evalueren de uitvoering van de maatregelen in dit actieplan. Daarbij brengen we in kaart hoe de maatregelen binnen de bestaande middelen hebben bijgedragen aan realisatie van de ambities van het actieplan. Dit doen we vanuit een breed kader, waarbij wij ook kijken naar welke meerwaarde het zelfbeheer heeft voor bijvoorbeeld vergroening, gezondheid, klimaatadaptatie en sociale cohesie.

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

16/25

BIJLAGE 1: voorwaarden geveltuinen en boomspiegels 1. Geveltuinen Een geveltuin is een strook planten tegen de gevel van een woning, wanneer mensen geen voortuin hebben. Een voordeel van muurbeplanting is dat het zorgt voor warmteisolatie in de winter en verkoeling in de zomer. Ook is er geen plek meer voor graffiti op muren. Daarnaast vangt gevelbeplanting veel fijnstof af. Geveltuin aanleggen Voor het aanleggen van een geveltuin gelden de volgende eisen:  Zorg dat er op de stoep een loopruimte overblijft van minimaal 1,20 meter (exclusief stoeprand).  De geveltuin mag maximaal 60 centimeter diep zijn gemeten vanaf de gevel van uw woning: dat zijn 2 stoeptegels. De verwijderde tegels blijven eigendom van de gemeente. Wij vragen u om deze te bewaren.  De geveltuin moet minimaal 30 centimeter en maximaal 45 centimeter uitgegraven worden. Het zand moet daarbij vervangen worden door tuinaard. De bewoners mogen het uitgegraven zand niet laten liggen. Dit kan ingeleverd te worden bij het afvalscheidingsstation.  Bewoners moeten ervoor zorgen dat de ventilatieroosters van de woning opengehouden worden.  Vervang het door tuingrond. Als er kabels en leidingen liggen, dan kan de geveltuin verhoogd aangelegd worden met stapelblokken.  De straatnaamborden moeten zichtbaar blijven.  Plant geen grote prikkende struiken, bomen of struiken die later bomen worden.

Snoei overhangende takken op tijd. Voorkom overlast.  Bewoners mogen geef afrastering (hek) aanleggen rondom de geveltuin.  De huiseigenaar moet akkoord zijn met de aanleg, in het geval dat de zelfbeheerder van de geveltuin niet de woningeigenaar is.  Als de gemeente werkzaamheden moet uitvoeren aan kabels en leidingen onder uw geveltuin, kunnen zij helaas geen verantwoordelijkheid dragen voor beschadiging of tijdelijke verwijdering.  Inwoners kunnen altijd contact opnemen met de wijkopzichter via 14 030. Hij kan helpen bij de aanleg en bij eventuele acties als er kabels en leidingen onder uw gevel lopen.  Geen chemische bestrijdingsmiddelen Geveltuin in Leidsche Rijn In Leidsche Rijn liggen vooral klinkers van 20x20 centimeter of 20x10 centimeter. Als u de klinkers eruit haalt, ontstaat een zigzagvorm. Daarin kunt u een geveltuin maken.

2. Boomspiegels Een boomspiegel is de ruimte rond de voet van een boom. Is een boomspiegel in een woonstraat nog leeg, dan mag een bewoner deze zelf onderhouden en beplanten. De boom en de boomspiegel blijven wel eigendom van de gemeente. Bij onderhoud aan de boom kan er soms schade ontstaan.

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

17/25

Boomspiegel aanleggen  Bewoners kunnen de grond rondom de boom los maken met een klein harkje. Daarbij moet beschadiging van de boomwortels voorkomen worden.  Bij voorkeur dient er geen grond toegevoegd worden. Als het toch moet, dan mag het maximaal 10 centimeter compostaarde zijn.  Er mogen geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Natuurlijke mest mag wel.  Wanneer er vaak honden toiletteren of er fietsen staan, dan mag de boomspiegel afgeschermd worden met een stuk gaas.

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

18/25

Bijlage 2: resultaten enquête In het kader van de herijking van het beleid voor het zelfbeheer van groen hebben wij een korte enquête uitgezet onder zelfbeheerders in Utrecht. Het doel hiervan was om inzicht te krijgen in hoe de zelfbeheerders het gemeentelijke beleid ervaren en welke suggesties en wensen zij hebben voor het actieplan zelfbeheer van groen. In bijlage 1 is de vragenlijst opgenomen. 35 Reacties ontvangen Wij hebben 35 reacties ontvangen. Hierbij valt op dat voor het overgrote deel ging om zelfbeheergroepen. Er hebben slechts drie inwoners gereageerd die het zelfbeheer alleen uitvoeren. In bijlage 2 is de lijst met respondenten opgenomen. Uit de enquête komen de volgende motieven voor zelfbeheer naar voren: 1. Bevorderen van groen en biodiversiteit; promoten groen als dienst aan de stad 2. Leuk om te doen; passie voor tuinieren. Zelfbeheer als een hobby. 3. Sociale cohesie; contact met buurtgenoten; Buurtgevoel 4. Betrokken en actief helpen de eigen leefomgeving en de stad groener en aantrekkelijker en klimaatbestendig te maken 5. Zelf initiatief nemen; zelf bepalen wat je plant en hoe je het beheert. Meeste zelfbeheerders tevreden met ondersteuning, maar er zijn nog genoeg verbeteringen mogelijk! Uit de enquête blijkt dat de meeste respondenten (18) tevreden zijn over de ondersteuning vanuit de gemeente. Vier zelfbeheerders gaven aan niet tevreden te zijn.

- ‘Eerlijk gezegd heb ik de indruk dat we voor de gemeente niet zo bestaan. In Oost ligt bij de gemeente de nadruk op het Wilhelminapark en Bloeyendaal. ‘(kleine zelfbeheergroep, die boomspiegels, geveltuinen, beukenhaagjes en plantenbakken in zelfbeheer hebben in de Abstederdijk). - Een respondent gaf aan niet tevreden te zijn om de ondersteuning ‘te weinig is en niet natuurvriendelijk’. (Groenstrook langs het spoor; Huizingalaan) - ‘Wij zijn van mening dat als de gemeente wil dat meer mensen zorgdragen voor vergroening van de stad, zij ook moet nadenken over hoe al dat groen in droge periodes water moet kunnen krijgen. Opvang van regenwater heeft daarbij de voorkeur, maar op onze hof krijgen we dat niet voor elkaar met de gemeente’ (Abstederhof) - ‘Onze overeenkomst bestaat uit het feit dat wij de gemeente benaderen voor het grote werk zoals snoeien van grote takken, maar door bezuinigingen op het plantsoenpersoneel, komen ze daarvoor niet meer. Af en toe vraag ik om te maaien, want het is een flink lap grond. Dat lukt aardig.’ Ze is

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

19/25

daarom niet tevreden over de ondersteuning vanuit de gemeente. (Hoefsmederijstraat; zelfbeheer van twee grote tuinen). Daarnaast gaven 10 zelfbeheerders niet direct een antwoord op de vraag of ze tevreden zijn over de ondersteuning, maar gaven wel suggesties en wensen voor de verbetering van de ondersteuning. Wensen en suggesties voor het actieplan zelfbeheer van groen Tabel 1 geeft een overzicht van de suggesties. Opvallende zaken daarbij zijn: - Behoefte aan jaarlijkse evaluatie werd een aantal keer genoemd. ‘Periodieke afstemming over tevredenheid en behoeften, kan in een gesprek maar zou ook middels een jaarlijkse digitale enquête kunnen’ - Betere communicatie vanuit gemeente, o.a. over de ondersteuningsmogelijkheden vanuit de gemeente. Daarbij werd ook aangegeven dat er behoefte was aan meer persoonlijk contact. - Organiseren van bijeenkomsten waar zelfbeheerders elkaar kunnen ontmoeten werd vaker genoemd. - Ook is er behoefte aan extra ondersteuning op het vlak van ecologie, maar ook op meer praktisch gebied, zoals hoe organiseer je een initiatief, hoe kan je het beste de administratie doen en kan de gemeente ook ondersteuning bieden bij communicatie of het opzetten van een website.

- Ook werd een aantal keer genoemd dat de gemeente een actievere rol moet nemen in het vergroenen van Utrecht via het zelfbeheer, maar ook met het ecologisch beheer van bijvoorbeeld bermen en groenstroken en natuurvriendelijk natuurbeheer. Tabel 1 Overzicht suggesties en wensen

Thema’s Communicatie

Suggesties - Heldere communicatie over de mogelijke ondersteuning die zelfbeheerders kunnen krijgen. - Communicatie zou beter kunnen. Niet zozeer vanuit de wijkpost, maar bij grotere ‘projecten’ (zoals hierboven genoemd: planten van bomen, werkzaamheden in het water) - PR en communicatie. dat schiet erbij in en is heel belangrijk (er was ooit interactieve kaart gestart.) Je zou vanuit een verzamelpodium dat iedereen kent en weet te vinden, via links of bladen van alle zelfbeheer moeten kunnen komen; gemeente rol om dit te regisseren - In verband met de wens tot betere afstemming met de relevante gemeentelijke diensten, groenbeheerders en uitvoerders: Het is belangrijk dat wij tijdig op de hoogte worden gebracht van geplande werkzaamheden die effect hebben op onze vergroeningsobjecten. Daarbij moet het ook 2-richtingenverkeer zijn. Zij moeten óók van onze werkzaamheden op de hoogte zijn. We zouden dan ook willen voorstellen om af en toe op locatie informatie uit te wisselen, zodat we met elkaars planningen en overwegingen rekening kunnen houden. - Persoonlijke contacten lijsten. Bij wie kan je zijn voor afval, voor graffiti, voor nieuwe planten. Ik hou erg van persoonlijk contact. Ik weet dat ik bij Ingrid voor alle vragen contact op kan nemen, maar het zou fijn zijn als elk onderdeel van groen, schoon en vuil zijn eigen contactpersoon zou hebben voor de bewoners.

Nu is alles zo centraal geregeld en is de gemeente zo onpersoonlijk geheel geworden. Daar moet je echt voor oppassen. - Direct en persoonlijk contact.

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

20/25

Gemeentelijk beleid/ beleidskaders

Extra ondersteuning

meer ruimte mogen komen om nieuwe initiatieven helemaal zelf te mogen uitwerken en uitvoeren (uiteraard rekening houdend met de kaders van wat mogelijk is). Natuurvriendelijk natuurbeheer gaan toepassen. Gefaseerd maaien en minder rigoureus snoeien. De gemeente zou veel actiever kunnen zijn in het nog meer vergroenen van de openbare ruimte. Veel bewoners willen dit wel. Tegel eruit, groen erin. Veel grotere boomspiegels, opvang regenwater. De gemeente zou daar het voortouw in kunnen nemen. De gemeente zou zich moeten richten op bermen en groenstroken. De continuïteit van het zelfbeheer van boomspiegels en geveltuinen is over het algemeen erg teleurstellend. Zeker wanneer de planten moeten concurreren met autobumpers en fietsen. Plantenbakken vereisen een heel goed watergeefplan. Elkaar tegenwerkende acties (planten van bloeiers in berm die maandelijks gemaaid wordt) zou met goede afspraken en instructies aan de uitvoerders moeten worden voorkomen. Vooral ecologisch advies (hoe kunnen we door gericht beheer de biodiversiteit verhogen?) en een groene gebiedsvisie waar ook aanpalende groengebieden en parken vallen. Fauna en flora houden zich niet aan gebiedsgrenzen. Het gaat om verbindingen.

Als centraal contactpersoon heb ik behoefte aan een minder tijdrovend en efficiënter AVG-proof systeem om alle zeer uiteenlopende contacten te kunnen bijhouden en bedienen in lijn met hun wensen, mogelijkheden en achtergronden. Er is vast iets efficiënters dan handmatig alles bijhouden n een Excel lijst en per gelegenheid selecteren voor wie welke mail/activiteit zinvol is. Tips en de mogelijkheid om bij een helpdesk aan te kloppen zou daarom zeer welkom zijn. Het zou fijn zijn als we als groep ook ondersteuning kunnen krijgen bij bv het beheer/verbeteren van de website, (online) communicatie, adressenbeheer en IT-vragen. ondersteuning in communicatie (plan en uitvoering) op de Tanimbarkade over wat het doel is met wat we doen en waarom het wenselijk is dat bewoners uit het groen blijven, ondanks dat het openbaar groen is… ‘En dat er gelabeld budget is om professionals/ nestor zelfbeheerders in te zetten om nieuwe zelfbeheerders op weg te helpen en te begeleiden. Zodat ze na verloop van tijd onafhankelijk, professioneel en zelfstandig als zelfbeheergroep functioneren.’ Tips over keuze van planten/bomen (welke groeien goed in schaduw/licht enz.). Tips dat onder de bomen extra water geven nodig is, ook bij regelmatige regen. hulp bij het bestrijden van Berenklauwen Hulp bij inzameling restafval.

Het restafval van onze locatie wordt gerekend als bedrijfsafval met de daarbij behorende hoge kosten. Het zou voor ons erg prettig zijn als wij aan kunnen sluiten bij het ophalen van het restafval in de wijk en hiervoor een container zouden kunnen krijgen. (N.B. ons snoei en groenafval brengen wij naar het naastgelegen tuinenpark De Driehoek) Ecologisch advies over het verbeteren van de ecologische kwaliteit rond ons terrein. Met advies en kennis vanuit de gemeente zouden we graag bekijken hoe we de ecologische kwaliteit kunnen versterken

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

21/25

Samenwerking

Ontmoeting/ bijeenkomsten/ uitwisselen van kennis en ervaringen.

We zijn geïnteresseerd in cursussen/excursies met als onderwerp ecologisch terreinbeheer (Natuurgroep Lunetten) Meer samenwerking tussen groenbeheerders waarbij een ter zake kundige professional initieert en faciliteert. Als gemeente en bewoners goed samenwerken zal het totale beheer nóg effectiever en doelmatiger zijn. beter kaartbeheer en andere beeldkwaliteit meegeven aan de aannemer van het maaibestek en de onafhankelijke schouwer die de aannemer controleert. we zien bij gemeente vaak discrepantie tussen beleid (zoveel mogelijk ecologisch beheer en bewonersparticipatie) en uitvoering (ambtenaren zijn vaak nog gewend vanuit schoon en strak te denken). Goed om de uitvoering mee te nemen in ontwikkelingen die tegemoetkomen aan het beleid. Niet alleen de aannemers maar ook degenen die het werk van de aannemers schouwen. Helaas lijken financiële middelen veelal gericht op nieuwe projecten en wordt vergeten dat beheer iets is van lange adem. Ook (juist) daar is ondersteuning (belangstelling, duidelijke afspraken, middelen) nodig en dan vooral t.a.v. coördinatie, vaak professioneel, om te voorkomen dat iets weer afzwakt. Dus succes hangt af van: o structurele (continue) ondersteuning o professionele coördinatie van de groep o afstemming groep en gemeente De planning, als we planten vragen zeg dan wanneer ze geleverd worden en zet niet zomaar iets neer op een willekeurige dag.

Ik kan geen klussers uit een de hemel roepen. Dit soort dingen moet ik dus vaak alleen of met 1 of 2 klussers doen die wel kunnen. Handig om info op tijd te krijgen. Dan kan ik ook meer regelen. Ik maak mij zorgen om de Japanse Duizendknoop de gemeente pakt het nu wat sneller op (langs de Vechtkant) Bij wensen voor zelfbeheer in een nieuw of bestaand gebied is het zinvol om als gemeente te investeren in het opstarten van een zelfbeheergroep. Hoe begin je als bewoner met zelfbeheer? Dit vraagt om een investering op maat per groep op locatie van een ambtenaar of een expert. De bestaande groepen hebben veel ervaring. De ambtenaren die regelmatig met zelfbeheerders in het veld staan ook. Onze suggestie is, om de lijnen tussen gemeentelijke instanties en uitvoerenden zo kort mogelijk te houden, via vaste contactpersonen en regelmatige ‘schouw’ in het veld, zoals nu ook gebeurt. De praktische afspraken die daaruit voortkomen, geven de Vereniging voldoende zekerheid om het werk voor langere tijd naar tevredenheid te blijven doen. Natuurontwikkeling is immers altijd een kwestie van langere adem. Voor de buurtmoestuin (Voordorp) proberen we soms dingen te regelen, maar het duurt soms wel heel erg lang voordat er iets mee gebeurt: kapotte bank repareren, afval ophalen, houtsnippers etc. De mensen die het omringende gras maaien, maaien heel vaak onze klimplanten kapot.

Organiseren bijeenkomst waar beheerders en beleidmakers samen komen om elkaar te ontmoeten, vragen te stellen en ideeën uit te wisselen. ‘We liepen al een poos met veel vragen rond en voor ons ging er echt een deur open om mensen direct te spreken en afspraken te maken. Het lijkt mij zowel aangenaam (leuk om andere beheerders te

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

22/25

Evaluatie

leren kennen en ideeën uit te wisselen) als nuttig (om contacten met de gemeente warm te houden) om een dergelijke middag jaarlijks te herhalen.’ Plantbakcie (Wittevrouwen) heeft al ruim 30 jaar een zogenaamd sneeuwbalorganisatie van ongeveer 200 bewoners met 2 vaste trekkers en daarnaast wisselende kern van ongeveer 10 bewonerscontactpersonen die elk gemiddeld 15 bewoners/verzorgers d.w.z. 15 boomspiegels/straattuintjes/plantenbakken in de gaten houden of het wel goed gaat. We hebben zg. “zelforganiserend vermogen”. Lang niet elke groengroep heeft dat. Jammer als na de eerste start het groen niet meer wordt onderhouden. Voor die groengroepen zou het goed zijn als bijv. Utrecht. Natuurlijk de taak heeft om 1 maal per jaar een vergadering met de groep organiseert voor de jaarlijkse start van het groenseizoen en problemen/vragen te helpen op te lossen. Misschien is het mogelijk om onderling contact tussen zelfbeheergroepen te ondersteunen, zodat er meer kennis kan worden gedeeld. Op publieksdagen zoals bijvoorbeeld Groen moet je doen is iedereen al druk op z’n eigen plek en is er vaak geen tijd om bij anderen te gaan kijken. Het zou leuk zijn om eens op een ander moment bij elkaar op excursie te gaan. Opstellen handboek zelfbeheer.

Jaarlijkse evaluatie op locatie Nagaan wie er nog beheren (registreren) regelmatige afstemming met zelfbeheerders (bv jaarlijkse evaluatie van bereikte resultaten, knelpunten en kansen voor voorliggend jaar); maar geen administratieve belasting voor beheerders, die willen vooral praktisch aan de slag Eigenlijk zou 1 en 2 jaar na start en na aanplanting van nieuw groen een terugblik zinnig zijn. Doen de planten het nog goed? Is het de bewoners gelukt om ze in warme/droge zomers voldoende water te geven? Is het gelukt om vuilniszakken en geparkeerde fietsen weg te houden van de nieuwe aanplant? Vervanging van dode aanplant. Als de gemeente groen zelfbeheer serieus neemt dan spreken zij jaarlijks met elkaar (bewoners en aannemer) iets af. Dit als terugkoppeling van de gedane arbeid en om de goede relatie in stand te houden. Dit kan door middel van een mailtje, een fysiek kaartje in de brievenbus, een foto, een schouw, een gesprek, een evaluatie, een appje, een attentie, een conferentie om kennis te delen voor alle zelfbeheerders.

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

23/25

BIJLAGE 1: vragenlijst

1. Achtergrond

1.1 Doet u zelfbeheer in een groep of alleen? 1.2 In geval van een groep: hoeveel mensen zijn actief in de groep? 1.3 Uw naam: 1.4 Adres/ buurt: 1.5 Welk type zelfbeheer?

2. Samenwerking en ondersteuning

3. Suggesties en wensen

Boomspiegel Plantenbak Geveltuin Stoeptuin Overig…

1.6 Hoe lang bent u al zelfbeheerder? Hoe actief bent u en/ of uw groep? 1.7 Waarom vindt u zelfbeheer belangrijk? Wat is uw motief om dit te doen? 2.1 Heeft u een zelfbeheercontract? 2.2 Zo ja, bent u tevreden over de afspraken in de overeenkomst, de uitvoering ervan in de praktijk en de samenwerking met de gemeente (m.b.t. het opstellen van de overeenkomst en de uitvoering ervan)? En wat kan volgens u beter? 2.3 Krijgt u momenteel ondersteuning? Zo ja, welke? Bijvoorbeeld vanuit de gemeente (initiatievenfonds, advies vanuit Stadsbedrijven, etc.). 2.4 Bent u tevreden over de ondersteuning? Wat kan eventueel beter? 3.1 Wat heeft u van de gemeente nodig om zelfbeheer nog beter te kunnen doen? Denk bijvoorbeeld aan communicatie/ informatie, bepaald advies of ondersteuning, etc. 3.2 Wat zijn overige suggesties voor het nieuwe beleid?

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

24/25

Actieplan zelfbeheer van groen | 23 februari 2021

25/25

1 Raadsbrief Actieplan zelfbeheer groen.pdf

Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl

Aan de gemeenteraad

Behandeld door

P.R.B. Zoetbrood

Datum

23 maart 2021

Doorkiesnummer

14 030

Kenmerk

7530973

E-mail

pascal.zoetbrood@utrecht.nl

Onderwerp

Actieplan zelfbeheer openbaar groen

Bijlage(n)

Beleidsveld

Openbare ruimte

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u het actieplan zelfbeheer van openbaar groen. De besluitvorming rondom het actieplan is vertraagd als gevolg van de coronacrisis. Het huidige zelfbeheerbeleid voor groen is vastgesteld in 2007. Het actieplan is een aanpassing van dit beleid en sluit aan bij de veranderde wensen, verwachtingen en ambities van bewoners op dit gebied en de verschillende opgaven voor de stad. Zelfbeheer van openbaar groen actief stimuleren Met dit actieplan zetten wij steviger in op initiatieven voor zelfbeheer van (kleinschalig) groen in de buurt. Dat betekent dat wij niet alleen het zelfbeheer mogelijk willen maken, maar juist ook het zelfbeheer actief willen gaan stimuleren. Hiermee leveren we een grote bijdrage aan een groene, gezonde, duurzame en aantrekkelijke stad, waarbij inwoners actief bijdragen aan een prettige leefomgeving. Aanpak Het actieplan richt zich op de versterking van de samenwerking met zelfbeheerders. Wij gaan onder meer op het nog beter faciliteren van bestaande zelfbeheerinitiatieven voor openbaar groen en het actief stimuleren van het zelfbeheer. Met de start van (digitale) wijkbijeenkomsten willen we samen met belanghebbenden kijken hoe we het zelfbeheer van openbaar groen kunnen verbeteren. Deze wijkbijeenkomsten vormen daarmee de aftrap voor het actieplan.

Gezien de coronamaatregelen zijn we waarschijnlijk genoodzaakt om deze eerste wijkbijeenkomsten digitaal te organiseren. Deze vorm van participatie verloopt trager dan reguliere participatie, waardoor de start van de uitvoering enige hinder kan ondervinden. Naast de wijkbijeenkomsten starten we in het voorjaar 2021 in samenwerking met bestaande zelfbeheerders een publieke wervingscampagne. Zo willen we het zelfbeheer van openbaar groen actief stimuleren en nieuwe zelfbeheerders werven. Om te zorgen dat we de ambities als gemeente ook waar kunnen maken, zetten wij ook in op het zorgen voor de juiste (organisatorische) randvoorwaarden. Dit omvat onder meer bevordering van de samenwerking op het gebied van zelfbeheer binnen de gemeente en het actief communiceren over de mogelijkheden van zelfbeheer.

Burgemeester en wethouders 23 maart 2021 Kenmerk: 7530973

Financiering en monitoring De uitvoering van de maatregelen wordt gedekt binnen het Programma Openbare Ruimte en Groen. In het derde kwartaal van 2022 evalueren we de uitvoering van het actieplan. Daarbij brengen we in kaart hoe de maatregelen binnen de bestaande middelen hebben bijgedragen aan realisatie van de ambities van het actieplan. Dit doen we vanuit een breed kader, waarbij wij ook kijken naar welke meerwaarde het zelfbeheer heeft voor bijvoorbeeld vergroening, gezondheid, klimaatadaptatie en sociale cohesie. Wij informeren u hierover nader uiterlijk in Q4 van dit jaar. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester

2/2

3 Mobiliteitsplan 1 RIB-Mobiliteit 2040-Concept-doc-Info-en-Bijdragen-deelnemers-WEB.docx

Mobiliteit 2040 Concept

Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Soort bijeenkomst Werkvorm Portefeuillehouder Bertrokken ambtenaren/ experts

1 juni 2021 Martijn van Dalen 19.30 – 21.00 Digitaal Bespreken raadsbrief Gesprek tussen raadsleden en aanwezigen. Lot van Hooijdonk Deelnemer, Bureau Goudappel (toelichting) Deelnemer, ANWB Deelnemer, Transport en Logistiek Nederland (TLN) ambtenaar, GU (presentatie) De gemeenteraad debatteert over dit onderwerp tijdens de vergadering van de commissie Stad & Ruimte van 10 juni. De raad besluit in principe hier over tijdens de eerstvolgende raadsvergadering. Website gemeente en facebook Deelnemer, Regionaal Burgerinitiatief Kracht van Utrecht Deelnemer, Fietsersbond (presentatie) Deelnemer, Bewoners Overleg Lunetten (BOL) Deelnemer, Binnenstad030 2 deelnemers op eigen initiatief Deelnemer, omwonenden en ondernemers, Toekomst Balijelaan (presentatie) Deelnemer, Reizigersvereniging Rover Deelnemer, Vechtdijk praat mee Deelnemer, Werkgroep Verkeer Bewonersplatform Overvecht en Wijkplatform Overvecht Deelnemer, Natuur en Milieufederatie Utrecht Deelnemer, Kerngroep Ring Utrecht

Vervolg

Links naar Deelnemers

Concept programma Welkom en opening Toelichting experts (elk max. 10 min.) Vragen raadsleden Deelnemers aan het woord Reflectieronde 1

Afsluiting

Motivatie Susanne Schilderman/ Hind Dekker (D66), Henk van Deun/David Bosch (PVV), Cees Bos/Stefan Gaillard (SBU), Thijs Weistra (GL), Marijn de Pagter (VVD), Eva Oosters (S&S), Bulent Isik (PvdA), Ruurt Wiegant (SP), Jan Wijmenga/Rik van der Graaf (CU), Lisanne Snippe, PvdD en Bert van Steeg (CDA) De fracties wensen het mobiliteitsplan in een Raadsinformatiebijeenkomst te bespreken: vragen aan deskundigen in de reacties op het mobiliteitsplan staan centraal. Het doel is om een beter begrip te krijgen van de plannen en haar onderbouwing en mening van onze inwoners daarin. Daarin horen de fracties graag zowel de onderbouwing en toelichting op de wijzigingen ten opzichte van de inspraakversie vanuit de gemeente als de opinie van experts. De fracties vinden het van belang dat inwoners hun algemene wensen bedenkingen bij het mobiliteitsplan kunnen weergeven. Het mobiliteitsplan verdiept en verbreedt het mobiliteitsbeleid van de gemeente Utrecht. Daarbij worden er meer middelen ingezet om een beoogde modal split te bereiken. De fracties horen graag vanuit experts hun mening over in hoeverre dit het gewenste resultaat zal bereiken. Daarnaast gaan de fracties graag uitgebreider in op de plannen rondom de schaalsprong voor het openbaar vervoer.

Bijdrage Kracht van Utrecht 1 juni 2021: nu het erop aan komt Historische dag: Vandaag heeft de Tweede Kmae 130.000 handtekeningen ontvangen van de petitie tegen verbreding van de A27 door Amelisweerd. 13.000 Amelisweerd-posters hangen overal in de stad, soms zelfs huis aan huis, ook in de regio. In Den Haag vragen ze zich af welk antwoord de gemeente Utrecht heeft over het verband tussen de kwestie Amelisweerd en de klimaatopwarming. B&W besteed geen letter aan de kwestie over Amelisweerd en de A27. In een Mobiliteitsplan 2040. Ambtelijke adviezen hebben het B&W afgeraden daar iets over te vermelden omdat het de samenwerking met Rijkswaterstaat zou kunnen schaden. Toon uw leiderschap in deze kwestie: Geef het college B&W de opdracht in dit mobiliteitsplan te schrijven dat zij, net als u, tegen de verbreding is. Fietsersbond De Fietsersbond is blij met de voortzetting en aanscherping van het mobiliteitsbeleid, zoals dat in SRSRSB is neergelegd. De groei van de mobiliteit moet worden opgevangen door de fiets. Dat kan alleen met excellente fietsvoorzieningen. Modal shift moet niet alleen worden bereikt door 'push'maatregelen om reizigers uit de auto te krijgen, maar vooral ook een 'pull' van vlotte en aantrekkelijke fietsroutes. We zullen onze uitgebreide inspraakreactie aan de raadsleden toesturen.

Bewoners Overleg Lunetten Zie inspraakreactie BOL 17-01-2021 en petitie Geen tram door groen in Lunetten 14-05-2021 Binnenstad030 Binnenstad 030 roept de leden van de Raad op het college op te dragen alle onderdelen van de RSU 2040 en het Mobiliteitsplan/Parkeervisie die betrekking hebben op de Binnenstad pas als definitief te 2

beschouwen voor zover de uiteindelijke vaststelling van de Omgevingsvisie Binnenstad niet tot aanpassing van de RSU 2040/het Mobiliteitsplan/Parkeervisie noopt. De reden daarvoor zijn: In haar reactie op de Omgevingsvisie Binnenstad heeft B030 belangrijke en zwaarwegende redenen aangegeven waarom de woonfunctie van de Binnenstad (die zwaar onder druk staat) bescherming en een daarop afgestemd beleid verdient. De Omgevingsvisie 2040 voorziet niet in beleid over of sturing van de bescherming van de woonfunctie en stelt evenmin doelen of geeft criteria voor woonkwaliteit en leefbaarheid. Het heeft geen pas de RSU 2040 en het Mobiliteitsplan/parkeervisie onvoorwaardelijk vast te stellen voordat een democratische discussie ten aanzien van de reactie van B030 (en 1400 bewoners) heeft plaatsgevonden. De RSU en het Mobiliteitsplan/parkeervisie bevatten beleidsvoornemens, doelen en criteria die de mogelijkheid frustreren om over het (door 1400 bewoners ondersteunde) gezichtspunt van B030 nog een vrije en open discussie te kunnen hebben in het kader van de vaststelling van de Omgevingsvisie Binnenstad.

Door de gekozen volgorde van besluitvorming en het gebrek aan voorlichting bij de bewoners over het feit dat, buiten het participatietraject van de Omgevingsvisie Binnenstad, over belangrijke aspecten van hun leefomgeving zal worden beslist op een wijze die zeker ook niet in alle opzichten strookt met de suggesties die voor de Omgevingsvisie worden opgeroepen, wordt geweld aangedaan aan het participatie- en inspraakrecht van bewoners, als het in deze petitie vervatte verzoek niet gehonoreerd wordt. Aanwonenden en ondernemers, Toekomst Balijelaan Hierbij stuur ik u input in de vorm van een korte presentatie (7 minuten leestijd) toe voor de Raadsinformatiebijeenkomst van 1 juni aanstaande. Als belangengroep Balijelaan (en omgeving) gaan we graag met u de uitdaging aan om de Balijelaan e.o. tot een groene, leefbare, gezonde en veilige verbindingsweg te maken met meer ruimte voor fietser en wandelaar, met aandacht voor de sociale verbinding en veiligheid voor zowel aanwonenden en winkeliers/ondernemers als voor de overige wijkbewoners in Dichterswijk en Rivierenwijk. We willen graag onze punten onder de aandacht brengen onder de noemer van zowel het Mobiliteitsplan, de Ruimtelijke visie 2040 en Samen Stad maken/Right to Challenge en in zeker zin ook het thema Ondermijning.

We zijn geïnspireerd door wat elders in het land gebeurt op het gebied van Samen Stad maken en maken dan ook met plezier gebruik van onze Right to Challenge!! Vriendelijke groet Namens Toekomst Balijelaan, een groeiende groep van aanwonenden en ondernemers Deelnemer, De meetbaarheid en volgbaarheid van de modal shift en daaruit volgende CO2 reductie is nog gering. Terwijl dit vanuit MER achtig perspectief (denk aan Urgenda en de Shell uitspraak) wenselijk en zelfs nodig is. Hieronder de tekst van mijn bijdrage: Hartelijk dank voor de gelegenheid in de mogen spreken op mijn reactie #185. Zoals ik heb aangegeven vind ik veel van de gekozen richtingen in het mobiliteitsplan goed. Ik heb 4 issues met het mobiliteitsplan, dis ik hier toe licht. #1 Bij de verwerking is alleen het eerste deel van mijn reactie verwerkt. Ik had als bijlage ook gedetailleerde vragen bij delen van de tekst opgestuurd, maar die zie ik niet terug in de reactie. Dat vind ik jammer. Ik zou graag ook een reactie op de vragen in die bijlage krijgen.

#2 U stelt "De monitoring vindt plaats op de doelen en niet op maatregelen", terwijl ik in de stukken geen meetbare doelen gevonden heb. Ik zie geen doelstelling voor modal shift, geen doelstelling voor de mobiliteitsbijdrage aan groei of reductie van CO2, van stikstof en van geluidsemissies en van energiegebruik. Terwijl dit onze grote problemen zijn (zie uitspraken als Urgenda, PAS, en Shell). De provincie stelt in 2040 energieneutraal te worden, inclusief mobiliteit. Zonder doelstellingen voor CO2 reductie, ook voor mobiliteit in de Utrechtse gemeente, zal de in Parijs afgesproken halvering van de CO2 uitstoot moeilijk zijn #3 Wat betreft "slim bestemmen" lijkt het onderwerp bij zowel het mobiliteitsplan als de RSU een "functie elders" gekregen te hebben. Naar elkaar verwijzend is er geen enkele meetbare doelstelling om wonen, winkelen , werken en recreëren dichter bij elkaar te brengen om zo meer welvaart met minder mobiliteit te maken. De zogenaamde "Functiemenging" levert dit snel op Ik roep op om dit onderwerp niet tussen wal en schip te parkeren, en in zowel het mobiliteitsplan als de RSU meetbare doelstellingen op te nemen. Dit is feitelijk 1-op-1 dezelfde oproep als die van de heer Kwantes van Goudappel Coffeng. #4 Tenslotte passen de aannames van de gemeente Utrecht niet met die van de randgemeenten.

De gemeente Houten had in haar Ruimtelijke koers een groei van van 23000-30000 extra autoritten per dag voorzien, met name richting Utrecht, via een nieuwe vierbaans weg. De ruimtelijke koers houten is onlangs weliswaar per referendum afschoten, maar het past niet bij de aanname in het Utrechtse mobiliteitsplan van een afname van het autoverkeer met de randgemeenten. Door de plannen duidelijke, en meetbare doelstellingen te geven, zal ook realisatie sneller mogelijk zijn. Ook worden inconsistenties met andere plannen dan duidelijk. En in deze tijd van juridische procedures als Urgenda, PAS en Shell lijkt me dat ook bijna een noodzakelijkheid.

Initiatiefgroep groen stadswandelnetwerk We zijn blij dat het groene stadswandelnetwerk als concept wordt opgenomen in het plan, en willen graag het belang van het perspectief van het hogere schaalniveau bepleiten, evenals differentiatie in soorten wandelroutes. Mijn naam is Ieke Benschop. Ik spreek vanavond in namens de Natuur en Milieufederatie Utrecht, een maatschappelijke organisatie in de provincie Utrecht, voor natuur, milieu en duurzaamheid. Natuur en Milieufederatie Utrecht Allereerst complimenten voor de visie op gezonde groei in deze Ruimtelijke Strategie. Wij waarderen de keuze om de ruimte voor auto’s te verminderen, en die voor mensen en klimaatadaptief groen te vergroten. En nog een plus: de keuze voor een natuurinclusieve stad om de biodiversiteit te vergroten. Ook de keus voor meer OV juichen wij toe, al viel één ding op: de geplande tram 22, vlakbij Landgoed Oostbroek. Voorkom aantasting van dit natuurgebied, en realiseer de trambaan volledig binnen het baanvak van de snelweg. De NMU wil steden vernieuwen met wijken waar mens en milieu beter van worden. Hiervoor zien wij veel kansen nu Utrecht zo snel groeit:

Bij alle locaties voor energieopwekking werken wij graag samen met de gemeente aan een natuurinclusief landschap. Zo kunnen wij helpen met checklists voor natuurbelangen bij grondgebonden zonneparken en windenergie op land. Let op goede inpassing in het landschap! Houd vast aan de technische potentie van zoeklocaties, maar zorg wel voor een proces met ruimte voor inspraak en maatwerk op de locatie. En stuur aan op participatie en minimaal 50% lokaal eigendom. Denk aan mensen met een kleine beurs! De energietransitie gaat over meer dan stroom. Breng daarom ook de potentie van aardwarmte en aquathermie in kaart. En denk na over opwekking in combinatie met opslag, bijvoorbeeld in de vorm van warmte. Dat voorkomt piekbelasting op het stroomnet. Maak Energielandschap Rijnenburg blijvend, want ook na 2035 zijn windmolens nodig. En bedenk ook dat bouwen op veen niet toekomstbestendig is. Wij onderschrijven daarom de keuze voor inbreiding. Overigens denken wij altijd graag ook mee over andere locaties die goed zijn in te passen in het landschap. Nieuwbouw kan veel brengen: Ook voor bestaande inwoners, zoals deelauto’s in de buurt. Betrek hen daarom ook bij de plannen. Energiepositief kan de norm worden, technisch kan het. En leg de lat hoog voor circulaire bouw, samen met de regio, bijvoorbeeld via het convenant duurzaam bouwen. We roepen de gemeente op daarin actief te participeren.

Dan krijgt de markt voldoende volume om duurzame bouwprocessen gericht te industrialiseren. Tot slot nog dit: de RSU2040 noemt de randen van bestaande natuur als zoeklocatie voor nieuwe sportvelden. Ook valt de term “multifunctioneel groen”. Maar sportvelden hebben geen natuurwaarde vanwege het intensieve gebruik. Voorkom dat natuur verdwijnt voor nieuwe sportvelden! Onze biodiversiteit heeft het al zo moeilijk. Succes met de gezonde groei van onze mooie stad!

1 RIB-Mobiliteit 2040-Concept-doc-Info-en-Bijdragen-deelnemers-WEB.docx

Mobiliteit 2040 Concept

Basisinformatie Datum Gespreksleider Tijd Zaal Soort bijeenkomst Werkvorm Portefeuillehouder Bertrokken ambtenaren/ experts

1 juni 2021 Martijn van Dalen 19.30 – 21.00 Digitaal Bespreken raadsbrief Gesprek tussen raadsleden en aanwezigen. Lot van Hooijdonk Deelnemer, Bureau Goudappel (toelichting) Deelnemer, ANWB ambtenaar, GU (presentatie) De gemeenteraad debatteert over dit onderwerp tijdens de vergadering van de commissie Stad & Ruimte van 10 juni. De raad besluit in principe hier over tijdens de eerstvolgende raadsvergadering. Website gemeente en facebook Deelnemer, Regionaal Burgerinitiatief Kracht van Utrecht Deelnemer, Fietsersbond (presentatie) Deelnemer, Bewoners Overleg Lunetten (BOL) Deelnemer, Binnenstad030 2 deelnemers op eigen initiatief Deelnemer, omwonenden en ondernemers, Toekomst Balijelaan (presentatie) Deelnemer, Reizigersvereniging Rover Deelnemer, Vechtdijk praat mee Deelnemer, Werkgroep Verkeer Bewonersplatform Overvecht en Wijkplatform Overvecht Deelnemer, Natuur en Milieufederatie Utrecht Deelnemer, Kerngroep Ring Utrecht

Vervolg

Links naar Deelnemers

Concept programma Welkom en opening Toelichting experts (elk max. 10 min.) Vragen raadsleden Deelnemers aan het woord Reflectieronde Afsluiting

Bijdrage Peter van Bekkum, Fietsersbond De Fietsersbond is blij met de voortzetting en aanscherping van het mobiliteitsbeleid, zoals dat in SRSRSB is neergelegd. De groei van de mobiliteit moet worden opgevangen door de fiets. Dat kan alleen met excellente fietsvoorzieningen. Modal shift moet niet alleen worden bereikt door 'push'maatregelen om reizigers uit de auto te krijgen, maar vooral ook een 'pull' van vlotte en aantrekkelijke fietsroutes. We zullen onze uitgebreide inspraakreactie aan de raadsleden toesturen. Ruud Kamp, Bewoners Overleg Lunetten Zie inspraakreactie BOL 17-01-2021 en petitie Geen tram door groen in Lunetten 14-05-2021 Binnenstad030 Binnenstad 030 roept de leden van de Raad op het college op te dragen alle onderdelen van de RSU 2040 en het Mobiliteitsplan/Parkeervisie die betrekking hebben op de Binnenstad pas als definitief te beschouwen voor zover de uiteindelijke vaststelling van de Omgevingsvisie Binnenstad niet tot aanpassing van de RSU 2040/het Mobiliteitsplan/Parkeervisie noopt. De reden daarvoor zijn: In haar reactie op de Omgevingsvisie Binnenstad heeft B030 belangrijke en zwaarwegende redenen aangegeven waarom de woonfunctie van de Binnenstad (die zwaar onder druk staat) bescherming en een daarop afgestemd beleid verdient.

De Omgevingsvisie 2040 voorziet niet in beleid over of sturing van de bescherming van de woonfunctie en stelt evenmin doelen of geeft criteria voor woonkwaliteit en leefbaarheid. Het heeft geen pas de RSU 2040 en het Mobiliteitsplan/parkeervisie onvoorwaardelijk vast te stellen voordat een democratische discussie ten aanzien van de reactie van B030 (en 1400 bewoners) heeft plaatsgevonden. De RSU en het Mobiliteitsplan/parkeervisie bevatten beleidsvoornemens, doelen en criteria die de mogelijkheid frustreren om over het (door 1400 bewoners ondersteunde) gezichtspunt van B030 nog een vrije en open discussie te kunnen hebben in het kader van de vaststelling van de Omgevingsvisie Binnenstad. Door de gekozen volgorde van besluitvorming en het gebrek aan voorlichting bij de bewoners over het feit dat, buiten het participatietraject van de Omgevingsvisie Binnenstad, over belangrijke aspecten van hun leefomgeving zal worden beslist op een wijze die zeker ook niet in alle opzichten strookt met de suggesties die voor de Omgevingsvisie worden opgeroepen, wordt geweld 2

aangedaan aan het participatie- en inspraakrecht van bewoners, als het in deze petitie vervatte verzoek niet gehonoreerd wordt. Aanwonenden en ondernemers o.a. Marlies Bos, Toekomst Balijelaan Hierbij stuur ik u input in de vorm van een korte presentatie (7 minuten leestijd) toe voor de Raadsinformatiebijeenkomst van 1 juni aanstaande. Als belangengroep Balijelaan (en omgeving) gaan we graag met u de uitdaging aan om de Balijelaan e.o. tot een groene, leefbare, gezonde en veilige verbindingsweg te maken met meer ruimte voor fietser en wandelaar, met aandacht voor de sociale verbinding en veiligheid voor zowel aanwonenden en winkeliers/ondernemers als voor de overige wijkbewoners in Dichterswijk en Rivierenwijk. We willen graag onze punten onder de aandacht brengen onder de noemer van zowel het Mobiliteitsplan, de Ruimtelijke visie 2040 en Samen Stad maken/Right to Challenge en in zeker zin ook het thema Ondermijning. We zijn geïnspireerd door wat elders in het land gebeurt op het gebied van Samen Stad maken en maken dan ook met plezier gebruik van onze Right to Challenge!! Vriendelijke groet Namens Toekomst Balijelaan, een groeiende groep van aanwonenden en ondernemers Jan Hoogenraad, De meetbaarheid en volgbaarheid van de modal shift en daaruit volgende CO2 reductie is nog gering.

Terwijl dit vanuit MER achtig perspectief (denk aan Urgenda en de Shell uitspraak) wenselijk en zelfs nodig is.

1 Bijdrage-Rover-notitie-RIB-Mobiliteit.rtf

Notities voor de Raadsinformatiebijeenkomst van 1 juni 2021 Concept Mobiliteitsplan 2040 Hans Ende, Rover Utrecht, versie 31 mei 2021 Ter introductie Rover Utrecht wil in de Raadsinformatiebijeenkomst niet zijn hele inspraakreactie op het concept Mobiliteitsplan 2040 herhalen. U kunt die vinden onder nummer 189 in het tweekolommenstuk dat bij deze bijeenkomst beschikbaar is: 徹verzicht inspraakreacties en beantwoording・ We leggen hier accenten op zaken die wij graag snel willen bereiken in het Utrechtse openbaar vervoer. Vier zaken belichten we hier: 1. Het ontlasten van de OV-binnenstadsas 2. OV-ontsluiting van de zuidelijke binnenstad 3. De opbouw van het tramnetwerk in het zuidwesten van de stad 4. Een spoorverbinding voor USP en Rijnsweerd. 1. Het ontlasten van de OV-binnenstadsas In het concept Mobiliteitsplan 2040 wordt ingezet op het instellen van een OV-ring door de stad Utrecht, het Wiel met Spaken. De spaken staan voor OV-lijnen vanaf die ring naar het centrale knooppunt van spoor-, tram- en buslijnen, het centraal station. Wij kunnen dit concept ondersteunen omdat het kan voorzien in sterke OV-infrastructuur, zowel tussen wijken als naar het centraal station. Juist in het centrum en de wijde omgeving ervan is behoefte aan ruimte voor openbaar vervoer en aan goede knoppunten waar OV-lijnen elkaar raken of kruisen.

We zijn zeker niet enthousiast over de plannen die het Utrechtse gemeentebestuur heeft voor de reizigers die reizen tussen regiogemeenten en het centrum van Utrecht. De rechtstreekse buslijnen waarmee reizigers uit Zeist en De Bilt de binnenstad kunnen bereiken wil men vervangen door een tramlijn die een omweg maakt via de Uithoflijn, waardoor men vanuit Zeist en De Bilt niet goed meer verbonden is met veel locaties in de Utrechtse binnenstad. De goed lopende buslijn 77 van Bilthoven naar Utrecht wordt in plaats van door het stadscentrum via een noordelijker route door de stad Utrecht geleid. Wij denken dat dit soort maatregelen nadelig is, niet alleen voor heel veel reizigers, maar ook voor veel ondernemers en werkers in de detailhandel, de horeca, de dienstverlening, enzovoorts en voor instellingen en hun personeel die werken aan onderwijs, wetenschap, zorg, kunst en cultuur in de binnenstad. De schade wordt nog groter als we bedenken dat de huidige buslijnen op de binnenstadsas niet beginnen en eindigen bij het centraal station, maar doorrijden van en naar wijken in het oosten en zuiden van de stad en de regio. Daardoor kan ook overstapvrij reizen van locaties als Lunetten, Terweijde, Vleuten, De Meern, Maarssenbroek en Nieuwegein naar de Neude, het Janskerkhof en de Stadsschouwburg onmogelijk worden.

We willen het OV-netwerk in stand houden dat het resultaat is van 15 jaar consequent beleid van het BRU, de provincie en de vervoerders, ondersteund door ons. Het alternatief van Rover. Wij vinden net als het gemeentebestuur dat de binnenstadsas te vol is met verkeer. Momenteel rijden er 60 bussen per uur per richting langs de Neude, het Janskerkhof en de Stadsschouwburg. In onze reactie op het Mobiliteitsplan geven we onze oplossingen:

•

Fase 1. Zet de buslijnen 18, 27 en 28 (Centraal station – centrumas – Rijnsweerd – USP) om in een tramlijn. In plaats van 16 bussen per uur zijn 6 trams (van 66 meter) voldoende. Resultaat van fase 1: 50 in plaats van 60 voertuigbewegingen per uur.

•

Fase 2. Vertak die tramlijn vanaf de Berenkuil ook naar De Bilt en Zeist via de Utrechtseweg. (Zoek daarvoor wel de medewerking van de andere gemeenten!). Zo kunnen we tramlijnen instellen via het Utrechtse centrum naar verschillende wijken in Zeist. Hiermee gaan we per uur per richting nog 24 voertuigbewegingen (van de buslijnen 50, 73 en 74) omzetten in 6 trambewegingen. Resultaat van fase 1 en 2 samen: 32 in plaats van 60 voertuigbewegingen per uur. Dat zijn 12 trams en 20 (bij voorkeur elektrische) bussen. (Willen we Zeist ook per tram met USP verbinden? Een verbindingsspoor tussen WKZ en Utrechtseweg over de Universiteitsweg is redelijk snel aan te leggen denken wij.)

•

We zouden bij vertramming graag blijven vasthouden aan zo veel mogelijk lijnen die niet eindigen bij het centraal station maar net als de huidige buslijnen doorgaan naar bestemmingen in het zuiden en westen van de regio, zoals Vleuten, De Meern, Nieuwegein en Maarssenbroek.

Ondergronds? Uit de reactienota blijkt dat er bij de gemeente heel voorzichtig gedacht wordt aan een tramtunnel door de binnenstad. Wij van Rover vinden dat dat idee zeker uitwerking verdient, maar dan wel voor de wat langere termijn. Het betere moet niet de vijand van het goede zijn. We wijzen erop dat ondergrondse railtrajecten in andere steden ten koste van veel problemen en vertragingen tot stand gekomen zijn. Een binnenstadstram hebben we snel nodig, bij voorkeur in 2030. Dat kan: de Utrechtse HOV-banen zijn al geheel voorbereid op het inbouwen van tramrails, waar mogelijk kan bovenleiding aangebracht worden maar ook bovenleidingloze trajecten zijn voor moderne trams mogelijk. 2. OV-ontsluiting van de zuidelijke binnenstad Naast grote voertuigen kent de binnenstad ook een kleinschaligere openbaar-vervoerlijn, de buslijn 2 door het Museumkwartier. Binnenkort krijgt de raad de omgevingsvisie binnenstad op tafel, waarin deze lijn genoemd wordt. Wij stellen verbeteringen op lijn 2 voor:

• •

We zien lijn 2 graag in twee richtingen rijden. We denken dat het bedienen van het station Vaartscherijn door lijn 2 een verbetering van de bereikbaarheid van de binnenstad zal zijn.

•

De bussen mogen wel een maatje kleiner om beter te kunnen manoeuvreren in dit gebied.

3. De opbouw van het tramnetwerk in het zuidwesten van de stad Herstructurering van het tramnetwerk steunen we, maar we hebben daar wensen bij:

•

Leg de Merwedetram, de verlegging van de Nieuwegeintramlijn via de Van Zijstweg – Anne Frankplein – Europalaan, versneld aan. We willen graag dat de Merwedekanaalzone zo spoedig mogelijk van hoogwaardig OV wordt voorzien. Bovendien verhoogt dit traject de kwaliteit voor de tramreizigers van en naar Nieuwegein en IJsselstein, waardoor de tram in die plaatsen klanten zal winnen.

•

Wel willen we ook graag de tramverbinding via de Graadt van Roggenweg en de Beneluxlaan naar Nieuwegein (centrum, ziekenhuis) behouden. We zien, anders als het gemeentebestuur, draagvlak voor deze lijn: voor de verbinding met Kanaleneiland, maar ook voor reizen tussen Kanaleneiland en Nieuwegein (centrum/ziekenhuis) en voor reizen van Nieuwegein naar bestemmingen rond de Graadt van Roggenweg.

•

We zijn voorstander van een tramtak naar Papendorp maar we vinden dat die deel moet uitmaken van een tramlijn van centraal station naar Vleuten via Anne Frankplein – Papendorp – De Meern. We zien dit als een vervanger van de huidige buslijn 28 en een voltooiing van de lang gewenste “HOV-bril”. Parkwijk moet dan een alternatief krijgen.

•

We zijn beslist tegenstander van het inkorten van buslijnen ten gunste van tramlijnen. Overstapdwang op een plek als Papendorp maakt een reis ronduit onaantrekkelijk.

4. Een spoorverbinding voor USP en Rijnsweerd We vragen het gemeentebestuur de ontwikkeling van een spoorlijn Almere – Utrecht – Breda (AUB-lijn) niet onmogelijk te maken en er rekening mee te houden bij de ruimtelijke ontwikkeling van het gebied rond de A27. We beschouwen de AUB-lijn als een goed middel om het landelijke spoornetwerk aan te vullen, te versterken en robuuster te maken en om het centraal station en het bus- en tramnetwerk te ontlasten. Bovendien ligt het tracé ideaal om er een station “USP/Rijnsweerd” langs te openen, compleet met goede fiets- en OV-aansluitingen naar Rijnsweerd en het USP, maar ook naar het stadscentrum. Startmodel. Toegegeven: het kan nog jaren duren voordat de AUB-lijn bij het Rijk en bij de landelijke spoorsector op de agenda komt. We stellen het gemeentebestuur daarom voor bij de medeoverheden te pleiten voor een relatief bescheiden startmodel:

•

een spoortraject tussen de aansluiting Blauwkapel en station Lunetten

• • • • • •

bij Blauwkapel spoorverbindingen richtingen Hilversum en Amersfoort het hierboven bepleite station USP/Rijnsweerd een station in de Lunettendriehoek in Lunetten overstapmogelijkheid op treinen richting Geldermalsen rekening houden met doortrekken richting Gorinchem/Breda rekening houden met een eventuele spoorafslag richting Geldermalsen/'s Hertogenbosch.

5. Varia Tot slot enkele kleinere punten uit onze inspraakreactie:

•

Formuleer een visie op vervoersarmoede en de bestrijding daarvan en integreer die visie met het mobiliteitsbeleid. Geef daarbij aan welke bijdrage openbaar vervoer kan en moet leveren.

•

Geeft bij ruimtelijke ontwikkelingen aan welk openbaar vervoer er van het begin af beschikbaar zal zijn.

•

We zien graag - ook getalsmatig - beschreven welke modal shift het gemeentebestuur nastreeft en welke acties van de gemeente en andere partijen daarvoor nodig zijn.

• •

Baseer het beleid in hogere mate op bestaande en nog te verzamelen data. Formuleer – met inbreng van andere partijen in het openbaar vervoer - welke doorstromingsproblemen voor het openbaar vervoer er zijn en hoe en op welke termijn die opgelost zullen worden.

1 Reactie-Fietsersbond-RIB-Mobiliteitsplan.pdf

Afdeling Utrecht

Gemeente Utrecht Ontwikkelorganisatie Ruimte T.a.v. Inspraak Mobiliteit inspraakmobiliteit@utrecht.nl

Fietsersbond p/a Racinelaan 5 3533 VL Utrecht Telefoon 06 – 44304099

Betreft: Reactie Fietsersbond op Mobiliteitsplan 2040 Contact: Peter van Bekkum <utrecht@fietsersbond.nl>

Utrecht, 1 februari 2021

Beste mensen, Met belangstelling heeft de Fietsersbond kennis genomen van het concept Mobiliteitsplan 2040. Het plan is leidend voor de mobiliteitsontwikkeling in de stad en nieuwe plannen moeten aan dit verkeersplan worden getoetst. Het plan legt de basis voor het verkeersbeleid voor de komende 20 jaar en we vinden dit van groot belang. Algemeen We zijn er enthousiast over dat de groei van de mobiliteit in de stad opgevangen moet worden met lopen, fietsen en OV. Er wordt gestreefd naar gezond stedelijk leven voor iedereen. De fiets vervuilt niets en maakt geen lawaai, dat is gezond voor omwonenden. Door de beweging die je krijgt is het ook gezond voor de fietser zelf. Veel Nederlanders halen de norm voor voldoende beweging niet. Wie “alles” op de fiets doet haalt het vaak wel. Het mobiliteitsplan wil dat er bij het gebruik van de genoemde vervoerwijzen geen knelpunten in de weg staan. De stad wordt via rustige routes bereikbaar voor alle doelgroepen, ook voor kwetsbare fietsers. Voor goederenvervoer wordt ook ingezet op bakfietsen en vrachtfietsen, daar zijn we erg blij mee. In het plan wordt aangegeven dat de enorme groei in het fietsgebruik vraagt om een schaalsprong en dat is precies wat nodig is. Het fietsgebruik is de afgelopen jaren met 3-5% per jaar gegroeid en het gebruik van de ebike, vrachtfiets en speed pedelec staat nog pas aan het begin.

In de Sijpesteijntunnel groeide het fietsgebruik tussen 2010 en 2019 met 100%. Van de ritten in, van en naar Utrecht is 73% korter dan 15 kilometer, deze ritten kunnen uitstekend op een (e-) fiets worden afgelegd. In 2015 werd maar 41% van deze korte ritten met de fiets afgelegd, 46% ging met de auto en 13% met het OV. Het aandeel fiets kan nog behoorlijk omhoog; er is nog forse winst te behalen! Er komen goede fietsverbindingen naar de regio. Bij nieuwbouw wordt ervoor gezorgd dat het niet meer verkeer aantrekt dan de wegen aankunnen. Teveel (auto-) verkeer leidt voor auto’s immers tot vertraging; erger is dat het voor fietsers (en voetgangers) leidt tot onveiligheid en ongezonde/slechte Fietsersbond afdeling Utrecht ● Racinelaan 5 ● 3533 VL UTRECHT ● Telefoon 06 – 44 30 40 99 utrecht@fietsersbond.nl ● www.twitter.com/FB_Utrecht ● http://utrecht.fietsersbond.nl

luchtkwaliteit. Tenslotte wordt aangegeven dat in 2040 de netwerken voor alle vervoerwijzen op orde moeten zijn. Dit alles vinden we fantastisch. Maar dat zal niet vanzelf gaan: het fietsnetwerk is naar ons idee nog lang niet op orde. Op de kaart van Utrecht hebben we een cirkel getekend met het hart in het centrum. De cirkel heeft een straal van 10 km. Vanuit de hele stad en een deel van het buitengebied is de binnenstad van Utrecht binnen deze cirkel bereikbaar met een fietstocht van 15 km of (veel) minder. Een belangrijk deel van deze verplaatsing wordt nog niet op de fiets gemaakt. Een schaalsprong voor de fiets is hard nodig om het aandeel fietsgebruik te laten groeien.

Modal split De hoofdreden dat het autoverkeer niet mag groeien legt het mobiliteitsplan bij het grote ruimtebeslag van autoverkeer. Een rijdende auto bij 50 km/uur vraagt 140 m2, een geparkeerde auto 20 m2. Een rijdende fiets vraagt maar een fractie van die hoeveelheid ruimte, 5 m2. Een geparkeerde fiets vraagt 2 m2 in een nietje en minder dan één m2 in een hoog-laagrek. Daarom is de inzet op meer fiets voor het ruimtegebruik een zeer verstandige keus. Het fietsgebruik in gemeente Utrecht is hoog en groeide de afgelopen jaren flink. Van 39% van het aantal ritten in 2011/2012 naar 48% in 2018. Het autogebruik daalde in diezelfde periode volgens deze monitor van 25% naar 18%. De cijfers komen uit onderstaande grafiek.

Bron: mobiliteitsmonitor 2019 We hebben van de gemeente (grote dank daarvoor!) de huidige en verwachte toekomstige modal-split cijfers per afstandscategorie ontvangen. Die laat zien dat het hoge aandeel fietsgebruik met name op de korte afstanden zit. Tabel 1 Aantal ritten per vervoerwijze, per afstandsklasse en totaal, 2015

De tabel laat zien dat in 2015 van alle ritten 31% op de fiets werd gemaakt. Als we een scheiding maken tussen ritten korter en langer dan 15 km, zien de aantallen er als volgt uit.

Tabel 2 Aantal ritten per vervoerwijze, per afstandsklasse en totaal, 2015

Van de 1.013.000 korte ritten werden er 417.000 met de fiets afgelegd, dat is 41% en 461.000 met de auto, dat is 46%. Deze cijfers laten zien dat er nog heel veel korte autoritten door fietsritten vervangen kunnen worden! De lange (auto)ritten vinden voor een groot deel buiten de stad en zelfs buiten de regio plaats. Daar heeft stad Utrecht en de regio weinig invloed op. Gelukkig ondervinden we van de verplaatsingen die buiten de stad plaatsvinden, in de stad weinig hinder. Waar Utrecht wel invloed heeft, is met name op de korte ritten. Daarom is het belangrijk om flink in te zetten op de verschuiving van korte autoritten naar korte fietsritten. In het mobiliteitsplan wordt geen verklaring gegeven voor de (volgens de mobiliteitsmonitor gerealiseerde) verandering in de modal split van de afgelopen jaren. Het is beslist geen autonome ontwikkeling geweest want in andere steden gebeurde dit niet. Hoe is die verandering gerealiseerd? Welke fietsprojecten zijn opgeleverd? Utrecht doet het op fietsgebied behoorlijk goed de laatste jaren. Maar wat is er verder nodig voor 2040? Wat kunnen we hiervan leren voor de mobiliteit tot 2040? Hoe kunnen we zorgen dat deze verandering zich versterkt voortzet? We vragen om de ontwikkeling van de modal split in de afgelopen periode te analyseren en verklaringen daarvoor in het mobiliteitsplan op te nemen.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Utrecht&id=5811ea14-1336-4a6b-bf1f-283252d2f0d1